विकिपीडिया mrwiki https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.11 first-letter मिडिया विशेष चर्चा सदस्य सदस्य चर्चा विकिपीडिया विकिपीडिया चर्चा चित्र चित्र चर्चा मिडियाविकी मिडियाविकी चर्चा साचा साचा चर्चा सहाय्य सहाय्य चर्चा वर्ग वर्ग चर्चा दालन दालन चर्चा मसुदा मसुदा चर्चा TimedText TimedText talk विभाग विभाग चर्चा Event Event talk 0 2971 2695052 2635647 2026-07-17T05:37:58Z ~2026-24679-89 182431 /* */ 2695052 wikitext text/x-wiki {{अशुद्धलेखन}} '''मिर्झाराजे जयसिंग''' (१५जुलै, १६११ - २८ऑगस्ट, १६६७) [[औरंगजेब|औरंगजेबाचा]] सेनापती होते. ==दख्खनेवर चाल== ई. स.१६६५ मध्ये औरंगजेबाने जयपूरच्या (त्या वेळचे आमेर) मिर्झा राजा जयसिंग यांना दख्खनवर जाण्यासाठी तयार केले व त्याच्या मदतीला १४,०००० सैन्यांसह दिलेर खानासारखा विश्वासू सरदार दिला. ==पुरंदरला वेढा== दख्खनला पोहोचल्यावर प्रथम मुघल सैन्याने पुण्याच्या पूर्वेला तळ दिला आणि आजूबाजूच्या प्रदेशावर नाकेबंदी लावली आणि पुरंदर या महत्त्वाच्या किल्ल्याला जवळून वेढा घातला. पुरंदरच्या या लढाईत दीलेर खानसोबत लढताना [[मुरारबाजी देशपांडे]] धारातीर्थी पडले, त्यानंतर शिवाजी राजांनी मिर्झा राजांशी वाटाघाटी सुरू केल्या. ==पुरंदरचा तह== हा तह १६६५ रोजी झाला. त्या मध्ये २३ किल्ले देण्याचे ठरवले. {{मुख्य|पुरंदराचा तह}} {{इतिहासावरील अपूर्ण लेख}} [[वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती]] [[वर्ग:मुघल साम्राज्य]] [[वर्ग:इ.स. १६११ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १६६७ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] itia1a462wz296j6lgcw8sc7ltt9sg9 0 6729 2695059 2646423 2026-07-17T05:54:22Z विजयकुमार मोटे 184900 2695059 wikitext text/x-wiki {{जिल्हा सूचना|जिल्हा_नाव=सोलापूर}} {{माहितीचौकट भारतीय जिल्हा |जिल्ह्याचे_नाव = सोलापूर जिल्हा |चित्र_नकाशा = Solapur_in_Maharashtra_(India).svg |अक्षांश-रेखांश = {{coord|17.35|75.16}} - {{coord|18.32|76.15}} |राज्याचे_नाव = महाराष्ट्र |विभागाचे_नाव = [[पुणे विभाग]] |मुख्यालयाचे_नाव = [[सोलापूर]] |तालुक्यांची_नावे = १. [[उत्तर सोलापूर]],२. [[दक्षिण सोलापूर]],३. [[अक्कलकोट]],४. [[बार्शी]], ५. [[मंगळवेढा]], ६. [[पंढरपूर]], ७. [[सांगोला]], ८. [[माळशिरस]], ९. [[मोहोळ]], १०. [[माढा]], ११. [[करमाळा]] |क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी = १४८९५ |लोकसंख्या_एकूण = ४३,१७,७५६ |जनगणना_वर्ष = २०११ |लोकसंख्या_घनता = २९० |शहरी_लोकसंख्या = ३२.४% |साक्षरता_दर = ७७.७ |लिंग_गुणोत्तर = |प्रमुख_शहरे = सोलापुर - पंढरपुर - अक्कलकोट - बार्शी अकलुज - सांगोला - करमाळा |जिल्हाधिकार्यांचे_नाव = श्री. |लोकसभा_मतदारसंघाची_नावे = [[सोलापूर (लोकसभा मतदारसंघ)|सोलापूर]], [[माढा (लोकसभा मतदारसंघ)|माढा]], [[उस्मानाबाद (लोकसभा मतदारसंघ)|उस्मानाबाद]] (काही भाग) |विधानसभा_मतदारसंघाची_नावे = १. [[सोलापूर शहर उत्तर विधानसभा मतदारसंघ|सोलापूर शहर उत्तर]], २. [[सोलापूर शहर मध्य विधानसभा मतदारसंघ|सोलापूर शहर मध्य]], ३. [[सोलापूर दक्षिण विधानसभा मतदारसंघ|सोलापूर दक्षिण]], ४. [[बार्शी विधानसभा मतदारसंघ|बार्शी]], ५. [[मोहोळ विधानसभा मतदारसंघ|मोहोळ]], ६. [[माळशिरस विधानसभा मतदारसंघ|माळशिरस]], ७. [[मढा विधानसभा मतदारसंघ|माढा]], ८. [[सांगोला विधानसभा मतदारसंघ|सांगोला]], ९. [[पंढरपूर विधानसभा मतदारसंघ|पंढरपूर]], १०. [[करमाळा विधानसभा मतदारसंघ|करमाळा]], ११. [[अक्कलकोट विधानसभा मतदारसंघ|अक्कलकोट]] |खासदारांची_नावे =[[प्रणिती ताई शिंदे]] - [[सोलापूर]], [[रणजितसिंह नाईक निंबाळकर]] - [[माढा]] |पर्जन्यमान_मिमी = ५४५.४ |संकेतस्थळ = https://solapur.gov.in/ }} '''सोलापूर जिल्हा''' [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] एक प्रमुख जिल्हा असून तो राज्याच्या दक्षिण भागात आहे. सोलापूर जिल्ह्यात [[पंढरपूर]] (महाराष्ट्राचे कुलदैवत व दक्षिण काशी म्हणून प्रसिद्ध) व [[अक्कलकोट]]सारखी सुप्रसिद्ध देवस्थाने आहेत. [[बार्शी]] तील भगवंत मंदिरदेखील प्रसिद्ध आहे. सोलापूर जिल्ह्यातल्या चादरी विशेष लोकप्रिय आहेत. स्वातंत्र्य-प्राप्तीच्या आधी सोलापूर शहराने तीन दिवस ''स्वातंत्र्य'' उपभोगले आहे. संतांची भूमी व ज्वारीचे कोठार म्हणून मंगळवेढा प्रसिद्ध आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://solapur.gov.in/htmldocs/geog.pdf|title=GEOGRAPHICAL INFORMATION}}</ref> सोलापूर शहर हा एकूण १६ गावानी मिळून बनलेला आहे म्हणून त्या जिल्ह्याला सोलापूर हे नाव पडलेले आहे. तसेेच अकलूज येथील किल्ला, अकलाई मंदिर आणि वाॅटर पार्क प्रसिद्ध आहे. ==विशेष== जन्मासी येऊनी, पहा रे पंढरी !! असे पंढरपूरबाबत म्हणले जाते, ज्या पंढरीच्या पांडुरंगाचे दर्शन घेण्यासाठी [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] भाविकच नव्हे, तर [[दक्षिण|दक्षिणेकडील]] राज्यांतील भाविकही येत असतात असे [[पंढरपूर]] [[तीर्थक्षेत्र]] [[सोलापूर]] जिल्ह्यात आहे. यावरूनच सोलापूर जिल्ह्याचे महत्त्व लक्षात येते. अनेक संतांच्या अस्तित्वामुळे सोलापूर जिल्ह्याला संतांची भूमी म्हणले जाते.<ref>{{cite web | title=Solapur | website=Solapur Maharashtra, Solapur District, Solapur City Travel India | url=https://maharashtratourism.net/cities/solapur.html | access-date=2025-11-12}}</ref> पूर्वीचे गिरणगाव, हुतात्म्यांचा जिल्हा, सध्याचे ज्वारीचे कोठार, [[तेलुगू]], [[कन्नड भाषा|कन्नड]] व [[मराठी]] असा भाषा-त्रिवेणी संगम झालेला बहुभाषिक जिल्हा आणि टॉवेल, चादरी निर्माण करणारा जिल्हा म्हणून सोलापूर प्रसिद्ध आहे. जागतिकीकरणाच्या प्रभावाच्या काळात आधुनिकतेचा स्पर्श काहीशा कमी वेगाने सोलापूरला होत असला, तरीही अगत्य, मनमोकळेपणा, थोडासा साधे-भोळेपणा, पारंपरिकता, बहुभाषिकत्व हे येथील मातीचे गुण आहेत. [[पर्यटन]], [[फलोत्पादन]], [[कृषि]]प्रक्रिया [[उद्योग]], [[शिक्षण]], आरोग्यसेवा व [[कापड]] उद्योग (हातमाग, यंत्रमाग) या क्षेत्रांमध्ये जिल्ह्याचा विकास साधण्याची क्षमता निश्चितच आहे. सोलापूर जिल्ह्यातील माळशिरस तालुक्यातील अकलूज ही ग्रामपंचायत आशिया खंडातील सर्वात मोठी ग्रामपंचायत म्हणून नावारूपास आली आहे . महाराष्ट्राच्या दृष्टीने ती एक अत्यंत महत्त्वाची अशीच बाब आहे या जिल्ह्यातील सर्वात श्रीमंत तालुका व दुष्काळी तालुका म्हणून ओळखला जाणारा तालुका म्हणजे सांगोला, ज्या तालुक्याचे नाव गिनीज बुकात नोंद आहे असा हा तालुका. सांगोला तालुका दोन गोष्टीसाठी ओळखला जातो . एक म्हणजे डाळींबासाठी व दुसरे म्हणजे एका तालुक्यावर सर्वात जास्त वेळा आमदार म्हणून विधानसभेवर निवडून गेलेले भाई गणपतराव देशमुख यांच्यामुळे ओळखला जातो . == इतिहास == {{मुख्यलेख|सोलापूर जिल्ह्याचा इतिहास}} सोलापूरला एक [[ऐतिहासिक]] वारसाही लाभलेला आहे. इ.स. पूर्व २०० वर्षापासून [[सातवाहन]], [[चालुक्य]], [[राष्ट्रकूट]], [[यादव]], [[बहामनी]], [[निजामशाही]], [[आदिलशाही]], [[मराठा साम्राज्य|मराठे]]-[[पेशवे]] व [[ब्रिटिश]] या सर्व राजवटी सोलापूर जिल्ह्याने अनुभवल्या आहेत. यादवांच्या काळात या भागाला सोन्नलगी म्हणले जात होते. मोगल राजवटीत यास संदलपूर असेही म्हणले जात होते. ब्रिटिश काळात सोलापूर हे नाव रूढ झाले असावे असा अंदाज व्यक्त केला जातो. सोलापूरचा इतिहास रोमांचक आहे. [[मुंबई]]-[[चेन्नई]] रेल्वे मार्गावरील महत्त्वाचे स्थानक असल्यामुळे स्वातंत्र्यपूर्व काळात राष्ट्रीय पातळीवरील सर्व राजकीय-सामाजिक घडामोडींचे पडसाद सोलापूरमध्ये उमटत असत. [[पहिले महायुद्ध|पहिल्या महायुद्धानंतर]] भारतात [[कामगार|कामगारांनी]] मोठा संप पुकारला. सोलापूरलाही जानेवारी, १९२० मध्ये कामगारांनी [[ब्रिटिश]] साम्राज्यशाहीच्या विरोधात संप पुकारला होता. १९३० च्या सविनय कायदेभंग चळवळीत सोलापूरकर हिरिरीने सहभागी झाले होते. या [[सत्याग्रह|सत्याग्रहात]] दारुबंदीचा प्रचार करण्यासाठी काही तरुण कार्यकर्त्यांनी मोर्चा काढला. या वेळी शंकर शिवदारे हा तरुण [[तिरंगा]] हातात घेऊन पुढे धावला व ब्रिटिशांच्या गोळीबारात [[बळी]] पडला. हा [[शंकर शिवदारे]] सोलापूरचा पहिला [[हुतात्मा]]. या हौतात्म्यामुळे सोलापूरकर पेटून उठले. पण दि. ८,९ मे, १९३० या दोन दिवसांत तत्कालीन [[कलेक्टर]] नाईट याने जमावांवर अमानुष गोळीबार केला. अनेक [[नागरिक]] गोळीबारात बळी पडले. या आंदोलनादरम्यान दि.९,१०,११ मे, १९३० असे तीन दिवस सोलापूर ब्रिटिशांच्या अधिपत्याखाली नव्हते, मुक्त होते. भारतातील (काही काळासाठी) स्वतंत्र झालेला असा हा पहिला भाग ! मे- जून, १९३० मध्ये सुमारे ४९ दिवस [[मार्शल लॉ]] [[कायदा]] सोलापूरला लागू होता. या काळात सोलापूरच्या ४ निरपराध युवकांना [[फाशी]] देण्यात आले. अब्दुल कुर्बान हुसेन, मल्लप्पा धनशेट्टी, श्रीकिसन सारडा व जगन्नाथ शिंदे हे सोलापूरचे युवक दि. १२ जानेवारी, १९३१ रोजी धीरोदात्तपणे फासावर चढले. या प्रेरणादायी क्रांतिपर्वामुळेच सोलापूरला हुतात्म्यांचे शहर म्हणले जाते. पुतळ्यांच्या माध्यमातून आज या हुतात्म्यांची स्मृती सोलापूरात जतन करण्यात आली आहे. १९३०-३१ मधील या घटनांचे संदर्भ तत्कालीन [[केसरी]] मध्ये आढळतात. शस्त्रात्रे अक्कलकोट येथील वस्तूसंग्रालय सोलापूरात जतन करण्यात आली आहे सोलापूर जिल्हा वेगवेगळ्या कालखंडात आंद्रबत्य, चालुक्य, राष्ट्रकूट, यादव व बाहमनि घराण्याच्या अधिपत्याखाली होता. सोलापूर हे नाव सोळा म्हणजे सोळा व पूर म्हणजे गाव असे तयार झाले ही धारणा आहे. सध्याचे सोलापूर शहर हे अहमदपूर, चपळदेव, फतेपूर, जामदारवाडी, काळजापूर, खादरपूर, खांडेकरवाडी, महमदपूर, राणापूर, संदलपूर, शेखपूर, सोलापूर, सोन्नलगी, सोनपूर व वैदकवाडी या सोळा गावांच्या एकत्रीकरणाने बनले आहे ही धारणा आहे. पण नवीन अध्ययनानुसार सोलापूर हे नाव सोळा गावांच्या एकत्रीकरणाने बनलेले नाही. शिवयोगी श्री सिद्धेश्वर लिखित शिलालेखानुसार सोन्नलगे असे संबोधले जायचे. कालांतराने सोन्नलगेचे सोन्नलगी असे रूपांतर झाले. आणि यादव वंशापर्यंत सोलापूरचे संबोधन सोन्नलगी असे होते. मोहोळ तालुक्यातील कामती येथे सापडलेल्या शके १२३८ च्या संस्कृत शिलालेखानुसार सोलापूर नगरीला सोनलपूर असे संबोधले जातात. सोलापूर भुईकोट किल्ल्यात सापडलेल्या एका शिलालेखानुसार सोनलपूर असा उल्लेख होतो. तर त्याच किल्ल्यातील दुसऱ्या भिंतीवर सापडलेल्या शिलालेखानुसार या नगरीचा उल्लेख संदलपूर असे केलेले आहे. मुस्लिम काळात या शहराला सोनलपूर असे संबोधण्यात येत होते. काळाच्या ओघात सोनलपूर मधील ‘न’ गाळला जाऊन सोलपूर नंतर सोलापूर असे नाव प्रचलित झाले असावे. त्यानंतर ब्रिटिश शासनांनी सोलापूर ऐवजी शोलापूर असे उच्च्यार कायम केले. सध्याचा सोलापूर जिल्हा हा पूर्वी अहमदनगर, पुणे व सातारा या जिल्ह्याचा भाग होता. इ. स. १८३८ला अहमदनगरचा उपजिल्हा बनला. त्यामध्ये बार्शी, मोहोळ, माढा, करमाळा, इंडी, हिप्परगी आणि मुद्देबिहाळ हे उपविभाग होते. इ. स. १८६४ मध्ये हा उपविभाग काढून टाकण्यात आला. इ. स. १८७१ मध्ये सोलापूर, बार्शी, मोहोळ, माढा आणि करमाळा हे उपविभाग व सातारा जिल्ह्यातील पंढपूर, सांगोला उपविभाग एकत्र करून सोलापूर जिल्ह्याची निर्मिती करण्यात आली व इ. स. १८७५ मध्ये माळशिरस हे उपविभाग देखील सोलापूर जिल्ह्याला जोडण्यात आले. १९६५ मध्ये राज्य पुनर्रचनेनुसार सोलापूरचा समावेश मुंबई राज्यात करण्यात आला. व इ. स. १९६० मध्ये महाराष्ट्राचा एक परिपूर्ण जिल्हा म्हणून विकसित झाला. स्वातंत्रपूर्व काळापासून स्वातंत्र मिळवण्याआधी सोलापूरचे महत्त्व भारताच्या इतिहासात अद्वितीय आहे. सोलापूरच्या नागरिकांना तीन दिवसापासून म्हणजे शके १९३०ला मे ९, १०, ११ स्वातंत्र मिळाले. थोडक्यात इतिहास अशाप्रकारे कार्य करतो. मे १९३०ला महात्मा गांधी यांना अटक झाली. संपूर्ण भारतभर ब्रिटिश नियमाचे आयोजन करण्यात आले. मोठ्या प्रमाणात मोर्चे व आंदोलन देखील सोलापूरात करण्यात आले. पोलिसांच्या गोळीबारात अनेक नागरिकांचा जीव गमवावा लागला. यामुळे प्रक्षुब्ध जमावाने चपळ स्टेशनवर हल्ला केला. पोलीस आणि अन्य अधिकारी सोलापूर शहराच्या बाहेर पळत होते. या काळात कायदा सुव्यवस्थेची जबाबदारी आणि नागरिकांच्या सुरक्षेची जबाबदारी काँग्रेस पक्षाच्या नेत्याच्या खांद्यावर होती. त्यानंतर इतर काँग्रेसचे नेते श्री. रामकृष्ण जाजू यांनी १९३० मे मध्ये ९, १०, ११ या तीन दिवसांच्या काळात कायदा व सुव्यवस्था राखली. स्वातंत्र्यापूर्वीच इस वी सन १९३० मध्ये महापालिकेच्या इमारतीवर सर्वप्रथम राष्ट्रीय ध्वज फडकवणारी भारतातील एकमेव नगरपालिका होती. याचा थोडक्यात इतिहास म्हणजे – महात्मा गांधी यांच्या दांडी यात्रेची प्रेरणा घेऊन सोलापूरमधील स्वातंत्र सैनिकांनी सोलापूर पालिकेवर राष्ट्रध्वज फडकवण्याचा निर्णय घेतला त्याप्रमाणे ६ एप्रिल १९३० रोजी पुण्याचे जेष्ठ स्वातंत्रसैनिक श्री. अण्णासाहेब भोपटकर यांनी सोलापूर पालिकेवर राष्ट्रध्वज फडकावला. संपूर्ण देशभरात ही पहिली व एकमेव घटना होती. या घटनेने संतापून ब्रिटिश राज्यकर्त्यांनी सोलापूर येथे मार्शल लाँ घोषित केले. अनेक नेत्यांना व निर्दोष नागरिकांना खोट्या आरोपाखाली अटक केली. स्वातंत्रसैनिक श्री मल्लप्पा धंनशेट्टी, श्री कुर्बान हुसेन, श्री जगन्नाथ शिंदे व श्री किसन सारडा यांना मंगळवार पोलीस ठाणे मध्ये दोन पोलिसांच्या हत्याच्या आरोपाखाली अटक करण्यात आली. निम्न न्यायालयाने या स्वातंत्र्यसैनिकांना मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा सुनावली. उच्च न्यायालयाने पण वरील शिक्षा कायम ठेवली व या चार स्वातंत्र्यसैनिकांना १२ जानेवारी १९३१ रोजी फाशीची शिक्षा देण्यात आली. या स्वातंत्र्यसैनिकांचा आदर म्हणून शहराच्या मध्यवर्ती भागात पुतळे बसवण्यात आले व त्या स्थानाला हुतात्मा चौक असे नामकरण करण्यात आलेले आहे. सोलापूर जिल्ह्यातल्या चादरी विशेष लोकप्रिय आहेत. जिल्ह्याबाबत विस्मयकारक बाब ही की स्वातंत्र्य-प्राप्तीच्या आधी सोलापूर (शहराने) तीन दिवस ''स्वातंत्र्य'' उपभोगले आहे. संताची भूमी व ज्वारीचे कोठार म्हणून मंगळवेढा प्रसिद्ध आहे. ==भूगोल== सोलापूर जिल्ह्याचे एकूण क्षेत्रफळ १४,८४४.६ चौरस किलोमीटर आहे.सोलापूरातील सरासरी पर्जन्यमान ५४५.४ मिलिमीटर (महाराष्ट्रातील सर्वात सोलापूर जिल्ह्यातील खळवे गाव माळशिरस तालुक्यात आहे पर्जन्याचा ) आहे. जिल्ह्याची लोकसंख्या ३८,४९,५४३ (इ.स. २००१) आहे. [[भीमा नदी]] जिल्ह्यातील प्रमुख नदी आहे. जिल्ह्यात डोंगराळ भाग जवळजवळ नाही. सोलापूर जिल्ह्याच्या उत्तरेस [[अहमदनगर]] व [[धाराशिव]] पूर्वेला [[धाराशिव]], दक्षिणेस [[सांगली]] व [[विजापूर]] जिल्हा व ([[कर्नाटक]]) तर पश्र्चिमेस [[सांगली]], [[सातारा]] व [[पुणे]] हे जिल्हे आहेत. जिल्ह्याच्या उत्तर, ईशान्य व पूर्व भागात बालाघाटच्या डोंगररांगा आहेत. तसेच पश्चिम व नैर्ऋत्य या भागांत महादेवाचे डोंगर आहेत. जिल्ह्याचा इतर भाग सपाट, पठारी आहे. या जिल्ह्याचे हवामान सर्वसाधारणपणे उष्ण व कोरडे आहे, तसेच थोडे विषमही आहे. काही भागांत उन्हाळ्यात कमाल तापमान ४० ते ४२ अंश सेल्सिअसपर्यंत जाते. जिल्ह्यात वायव्येकडून आग्नेयेकडे वाहणारी भीमा जिल्ह्याचे दोन भाग करते. भीमा नदीची जिल्ह्यातील लांबी सुमारे २९० कि.मी. आहे. भीमा पंढरपूर येथे [[चंद्रभागा]] या नावाने ओळखली जाते. [[नीरा]]-[[भीमा]] संगम माळशिरस तालुक्यात, तर भीमा-सीना संगम दक्षिण सोलापूर तालुक्यात [[हत्तरसंग]]-[[कुडल]] येथे होतो. जिल्ह्यातून [[सीना]], नीरा, [[भोगावती]], [[हरणी]], बोरी, माण या छोट्या-मोठ्या नद्या वाहतात. सोलापूर-पुणे जिल्ह्यांच्या सीमेवर माढा तालुक्यात उजनी (१२१ टी. एम. सी ) येथे भीमा नदीवर धरण बांधण्यात आलेले आहे. या धरणामुळे सोलापूर शहरासह जिल्ह्याच्या पश्चिम व मध्य भागांत पाणीपुरवठा सुलभतेने होतो. १९८० मध्ये बांधून पूर्ण झालेल्या उजनी धरणाच्या जलाशयाला यशवंतसागर असे म्हणले जाते. शेतीसाठी सिंचन, पिण्यासाठी पाणी, उद्योगांना पाणी, साखर कारखान्यांना पाणी, विद्युतनिर्मिती असे अनेक उद्देश साध्य करणारा हा बहुउद्देशीय प्रकल्प आहे. या धरणाच्या परिसरात फ्लेमिंगो (हा स्थलांतरित पक्षी ) (रोहित) पक्षी आढळतात. भीमा-सीना जोडकालव्यामुळे जिल्ह्यातील सात तालुक्यांना लाभ होतो. भीमा-सीना बोगदा हा आशिया खंडातील सर्वांत मोठा बोगदा आणि पूर्व भागात बालाघाटच्या डोंगररांगात ज्वालामुखीचा केंद्र बिंधू आहे. उजनी धरणातून या बोगद्याद्वारे सीना नदीत पाणी सोडले जाते. याचबरोबर जिल्ह्यात सहा (६) मध्यम प्रकल्प आहेत. उत्तर सोलापूर तालुक्यात एकरूखे (हिप्परगी) तलाव आहे. याचाही फायदा आसपासच्या भागांतील लोकांना होतो. ==तालुके== [[चित्र:Solapur district tehsils Marathi.png|250 px|thumb|right|सोलापूर जिल्ह्याचे तालुके]] * [[उत्तर सोलापूर]] * [[दक्षिण सोलापूर]] * [[अक्कलकोट]] * [[बार्शी]] * [[मंगळवेढा]] * [[पंढरपूर]] * [[सांगोला]] * [[माळशिरस]] * [[मोहोळ]] * [[माढा]] * [[करमाळा]] ==राजकीय संरचना== मतदारसंघांच्या पुनर्रचनेनुसार सोलापूर जिल्ह्यात एकूण २ लोकसभा व ११ विधानसभा मतदारसंघ आहेत. तसेच ६८ जिल्हा परिषद मतदारसंघ व १३६ पंचायत समिती मतदारसंघ आहेत. लोकसभा मतदारसंघ (२) : [[सोलापूर]], [[माढा]] माढा लोकसभा मतदारसंघात सोलापूर जिल्ह्यातील [[करमाळा]], [[माढा]], [[सांगोले]], [[माळशिरस]] या विधानसभा मतदारसंघांचा समावेश असून सातारा जिल्ह्यातील माण व फलटण या विधानसभा मतदारसंघांचा समावेश होतो. [[बार्शी]] हा जिल्ह्यातील विधानसभा मतदारसंघ उस्मानाबाद लोकसभा मतदारसंघात समाविष्ट आहे. विधानसभा मतदारसंघ (११) : [[मोहोळ]], उत्तर [[सोलापूर शहर]], दक्षिण सोलापूर शहर, मध्य सोलापूर शहर, [[अक्कलकोट]], [[पंढरपूर]] , [[करमाळा]], [[माढा]], [[सांगोले]], [[माळशिरस]], [[बार्शी]]. नवीन वैराग तालुका प्रस्तावित आहे. ==शेती== हा जिल्हा कमी पावसाच्या, पर्जन्यछायेच्या प्रदेशात येतो. येथे पावसाचे वार्षिक सरासरी प्रमाण ५०० ते ७५० मि. मी. (५० ते ७५ से.मी.) इतके कमी आहे. तसेच पावसाची विभागणीही असमान आहे तरी [[उजनी धरण|उजनी धरणामुळे]] येथील बागायत क्षेत्र १८ ते २०% आहे. यावर प्रामुख्याने ऊस हे पीक घेतले जाते. एकूण ७५ ते ८२ % शेती लहरी पावसावर अवलंबून आहे. सोलापूर जिल्ह्याला ज्वारीचे कोठारच म्हणले जाते. [[रब्बी]] मोसमातल्या [[ज्वारी]]खालील क्षेत्र सुमारे ७ लाख हेक्टर आहे. ज्वारी ह एक धान्यप्रकार आहे. हे एक तृणधान्य आहे. यास जोंधळा असेही म्हणतात. या वनस्पतीला इंग्रजीत Great millet असे म्हणतात. [[खरीप]] ज्वारीचे क्षेत्र सुमारे १५०० हेक्टर आहे. [[ज्वारी]]ची मालदांडी ३५-१ ही जात प्रसिद्ध आहे. १९९० मध्ये आलेल्या [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या फळबाग रोजगार हमी योजनेच्या अंमलबजावणीमुळे सोलापूर जिल्ह्यात फळबाग क्षेत्रात क्रांती झाली. [[डाळिंब]] (सुमारे ३० हजार हेक्टर), बोर (सुमारे २० हजार हेक्टर) या पिकांसह [[आंबा]] (९ हजार हेक्टर), [[सीताफळ]], [[आवळा]], [[जांभूळ]] यांच्या फळबागा कमी [[पाऊस]] असूनही केवळ विशिष्ट हवामानामुळे जिल्ह्यात वाढत आहेत. तसे फळ-प्रक्रिया उद्योगाबद्दलही आकर्षण वाढते आहे. द्राक्षाचीही लागवड जिल्ह्यात अधिकाधिक होत आहे. [[मोहोळ]], [[पंढरपूर]] इ. तालुक्यांत द्राक्षापासून बेदाणेही तयार केले जातात. [[सांगोला]] व [[पंढरपूर]] तालुक्यांमध्ये बोर, डाळिंबाची लागवड मोठ्या प्रमाणावर केली जाते. सोलापूर जिल्ह्यात [[मुळेगाव]] येथे (१९३३ साली पुण्याहून येथे आणण्यात आलेले) कोरडवाहू [[शेती]] संशोधन केंद्र आहे. तसेच जिल्ह्यात रब्बी ज्वारी संशोधन केंद्र व [[डाळिंब]] संशोधन केंद्रही आहे. सोलापूर जिल्ह्यातील कृषितज्ज्ञ व कृषि-अधिकारी श्री.वि. ग. राऊळ यांनी प्रामुख्याने फळबाग क्षेत्रात केवळ सोलापूर जिल्ह्यातच नव्हे तर महाराष्ट्रात क्रांती घडवून आणली. [[डाळींब]], [[बोर]] तसेच [[सूर्यफूल]], [[करडई]] या पिकांबाबत त्यांनी शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन करून त्यांना संघटितही केले. सांगोल्याची डाळींब युरोपीय देशात पाठवण्याची तयारी सुरू केली आहे. उत्तर भारत आणि महाराष्ट्रात असलेल्या हवामान बदलामुळे दरवर्षी चांगला दर मिळणाऱ्या डाळिंबाला सध्या कवडीमोल किमतीने विकण्याची वेळ डाळिंब उत्पादक शेतकऱ्यावर अली आहे. पण सांगोला तालुक्यातील एका तरुणाने मात्र या सगळ्यावर मात करत आपल्या बागेतील डाळिंब थेट युरोपीय देशात पाठवण्याची तयारी सुरू केली आहे. सोलापूर जिल्ह्यामधील तालुका उत्तर सोलापूर मध्ये रानमसले साधारण ५००० लोक संख्या असणारे एक गाव आहे. या गावाचे वैशिष्ट असे आहे कि या गावात कांदा खूप पिकवला जातो. सोलापूर, मुंबई हैद्राबाद बंगलोर या ठिकाणी कांदा विकण्यासाठी जातो.बार्शी तालुक्यात नारी, नारीवाडी ही गावे द्राक्षे फळ पिकासाठी प्रसिद्ध आहेत. ==उद्योग== सोलापूर औद्यागिकदृष्ट्याही विकसित होत आहे. जिल्ह्यात सोलापूर ([[अक्कलकोट]] रोड, [[होटगी]] रोड), [[चिंचोली]], [[बार्शी]], [[कुर्डूवाडी]] येथे [[औद्योगिक]] वसाहती आहेत. पूर्वीच्या काळी येथील हातमाग [[कापड उद्योग]] प्रसिद्ध होता. सध्या येथील [[यंत्रमाग]] [[कापड]] उद्योगही प्रसिद्ध आहे. येथील चादरी व टर्किश टॉवेल्स भारतभर प्रसिद्ध आहेत. काही यंत्रमागधारक यांची परदेशी निर्यातही करतात. कापडी वॉल हँगिंग्ज हे देखील येथील वैशिष्ट्य आहे. काही कंपन्या आपल्या मालाची १००% निर्यातही करतात. सोलापूर शहर व आसपासच्या भागात [[विडी]] उद्योग अनेक कुटुंबांसाठी महत्त्वाचा उद्योग आहे. सुती कापड उद्योग व विडी उद्योग यांमध्ये प्रामुख्याने तेलुगू भाषिक [[विणकर]] समाजाचा मोठा वाटा आहे. रसायन निर्मिती उद्योग येथील वैशिष्ट्य आहे. [[दूध]] डेरी, [[कृषि]]प्रक्रिया उद्योग, गोमय उत्पादने व [[साखर कारखाने]] या उद्योगांच्या माध्यमातून लोकमंगल हा उद्योग जिल्ह्यात अनेकांचे रोजगाराचे साधन बनत आहे. दक्षिण सोलापूर तालुक्यात बिर्ला सिमेंट [[कारखाना]] आहे. जिल्ह्यातील अनेक तालुक्यांत सूत गिरण्या आहेत. कॅम शॅफ्ट्स बनवणारा प्रिसिजन उद्योग जिल्ह्यातील प्रमुख उद्योग बनू पाहतो आहे. तसेच सोलापूर शहराजवळ किर्लोस्कर कंपनीचा शिवाजी वर्क्स लिमिटेड हा इंजिन ऑटो पार्ट्‌स बनवणारा कारखाना आहे. केम येथील [[हळद|हळदी]]पासून बनवले जाणारे [[कुंकू]] प्रसिद्ध असून [[पंढरपूर]], [[सांगोला]] व [[मंगळवेढा]] या तालुक्यांतील विणलेल्या घोंगड्या महाराष्ट्रात प्रसिद्ध आहेत. सोलापूर शहर व जिल्ह्यात पूर्वी अनेक छोट्या-मोठ्या सूत गिरण्या होत्या. हळूहळू यंत्रमाग वाढत गेले. गिरणगाव ही सोलापूरची ओळख पुसट होत असली तरीही आजचे [[यंत्रमाग]] कुशल व कष्टाळू कामगार व मोजके [[हातमाग]] यांच्या माध्यमातून मनमोहक साड्या, जेकॉर्ड चादरी, टर्किश टॉवेल्स, पडदे व वॉल हँगिग्ज यांचे उत्पादन आजही सोलापूरात मोठ्या प्रमाणावर होते आहे. ==दळणवळण== [[सोलापूर रेल्वे स्थानक|सोलापूर रेल्वे ]] वाहतुकीच्या दृष्टीने महत्त्वाचे केंद्र आहे. [[कुर्डुवाडी]] व [[होटगी]] ही जंक्शन्स जिल्ह्यात आहेत. [[मुंबई]] -[[चेन्नई]], सोलापूर - [[विजापूर]] व [[मिरज]] - [[लातूर]] हे तीन लोहमार्ग जिल्ह्यातून गेले आहेत. [[कन्याकुमारी]], [[चेन्नई]], [[मुंबई]], [[आग्रा]], [[दिल्ली]], [[हरिद्वार]], [[भुबनेश्वर]], [[बेंगलोर]], [[हैदराबाद]] ही अनेक शहरे [[रेल्वे]]द्वारे सोलापूरला जोडली गेली आहेत. सोलापूर हे रेल्वेदृष्ट्या दक्षिणेचे प्रवेशद्वार आहे. सोलापूर शहर रस्ते वाहतूकी सोबत महाराष्ट्र राज्यातील कोल्हापूर सांगली इचलकरंजी पुणे सातारा नाशिक अहमदनगर छत्रपती संभाजीनगर तसेच पुर्वेकडील जालना हिंगोली नांदेड इ महानगरांसोबत जोडले आहे. तसेच जवळील कर्नाटक राज्याशी ही सोलापूर शहर रस्ते वाहतूकी ने जोडले आहे. सोलापूर जिल्ह्यातून [[पुणे]]-[[हैदराबाद]] हा [[राष्ट्रीय महामार्ग]] क्र. ९ जातो. तसेच सोलापूर-[[विजापूर]]-[[मंगळूर]] हा राष्ट्रीय महामार्ग क्र. १३ ही जातो. [[सोलापूर]]-[[औरंगाबाद]]-[[धुळे]] हा [[राष्ट्रीय महामार्ग]] क्र.२११ जातो. [[रत्‍नागिरी]]-[[नागपूर]] हा [[राष्ट्रीय महामार्ग]] क्र.२०४ ही सोलापूर जिल्ह्यातून जातो. सिकंदराबाद सोलापूर महामार्ग प्रस्तावित आहे. ==पर्यटन== [[धार्मिक]] व [[आध्यात्मिक]] दृष्टिकोनातून सोलापूर जिल्हा महाराष्ट्रात महत्त्वाचा ठरतो तो प्रामुख्याने दक्षिणेची काशी असलेल्या पंढरपूरमुळेच. [[आषाढी]] व [[कार्तिकी]] [[एकादशी]]ला लाखो [[वारकरी]] [[विठ्ठल|विठ्ठलाच्या]] दर्शनाला येतात. हे पूर्ण महाराष्ट्राचेच प्रमुख धार्मिक उत्सव आहेत. महाभारतकाळात भगवान [[श्रीकृष्ण|श्रीकृष्णाने]] मुचकुंद राजाला वर दिला. त्यानुसार भक्त [[पुंडलिक]]रूपी [[मुचकुंद राजा]]ला श्रीकृष्णाने विठ्ठलाच्या रूपात विटेवर उभे राहून दर्शन दिले अशी कथा सांगितली जाते. येथे विठ्ठल व रुक्मिणीची मंदिरे वेगवेगळी आहेत. विठ्ठल मंदिर हे शिल्पकलेचा उत्तम नमुनाही मानले जाते. मराठी माणसाची संस्कृती, अध्यात्म व जीवन समृद्ध करणारे काव्य संत-कवींनी रचले, ते विठ्ठलाप्रती असलेल्या भक्ति-प्रेमातूनच! महाराष्ट्रात [[यादव]] काळापासून जी सामाजिक व आध्यात्मिक क्रांती सुरू झाली. तिचे प्रमुख केंद्र चंद्रभागेचे वाळवंटच होते. [[पंढरपूर]] [[सोलापूर]]-[[कोल्हापूर]] मार्गावर असून सोलापूरपासून ६७ कि.मी. अंतरावर आहे. सोलापूर शहरात कंबर तलाव या ठिकाणी असलेल्या महात्मा गांधी प्राणी संग्रहालयात अनेक प्रकारची पशु-पक्षी, प्राणी हे पहावयास मिळतात. येथे सिंह, बिबट्या, मगर, माकडे, काळविट व हरणे मोठ्या प्रमाणावर दिसून येतात. जिल्ह्यात [[मंगळवेढा]] येथे श्री दामाजीपंतांचे मंदिर आहे. तसेच [[माळशिरस]] तालुक्यातील [[वेळापूर]] येथे अर्धनारी [[नटेश्र्वर|नटेश्वरा]]चे एकमेवाद्वितीय असे [[हेमाडपंती स्थापत्यशैली]] मंदिर आहे. बाराव्या शतकात यादव काळात या मंदिराचा जीर्णोद्धार केला गेल्याचा उल्लेख आढळतो. दक्षिण सोलापूर तालुक्यात [[हत्तरसंग]] [[कुडल]] येथे [[भीमा नदी|भीमा]]-[[सीना]] [[संगम]] झालेला आहे. या ठिकाणी झालेल्या पुरातत्त्वीय संशोधनामुळे हे आज जिल्ह्यातील प्रमुख पर्यटन स्थळ बनले आहे. येथे संगमावर अकराव्या शतकात बांधलेली (कोरलेली) [[हरिहरेश्वर]] व [[संगमेश्वर]] ही [[अजिंठा-वेरूळची लेणी]] [[वेरुळ]]च्या शिल्पकलेशी साम्य असलेली [[महादेव]] मंदिरे आहेत. या ठिकाणी उत्खननात जगातील एकमेव असे दुर्मीळ [[शिवलिंग]] सापडलेले आहे. या ४ फुटी शिवलिंगावर शिवाची ३५९ मुखे व अन्य मूर्ती कोरल्या आहेत. या मंदिराच्या बांधकामाचे वैशिष्ट्य असे की, महाशिवरात्रीच्या दिवशी सूर्योदयाच्या वेळी अनेक दरवाजे ओलांडून सूर्यकिरणे शिवलिंगावर पडतात. == दक्षिण सोलापूर तालुक्यात होटगीत सिद्धपुरुष श्रीमत्स्वामी समर्थ सद्गुरू श्री कृष्णानंद महारज बालब्रह्मचारी गोवेकर यांचा आश्रम होटगी गावालगत असून सद्गुरू श्री कृष्णानंद महारज व सद्गुरू श्री ब्रह्मानंद महारज यांची समाधी मंदिरे आहेत. वर्षातून रामनवमीला मोठी यात्रा भरते व कुष्माण्ड नवमीला पुण्यतिथी असते.सद्गुरू श्री कृष्णानंद महारज यांनी अनेको चमत्कार करून दाखवल्याचे जुने वयोवृद्ध नागरिक सांगतात.सन १९३७ कुष्माण्ड नवमीला त्यांनी आपले अवतार कार्य संपवले. गावाच्या पश्चिमेला हजरत फरद्दिन बाबांचा जागृत दर्गाह आहे त्यांचा फार मोठ्या प्रमाणात ऊरुस असतो पण ज्यादिवशी संदल मिरवणुकीने दर्ग्यात पोहचते तेव्हा अगोदर श्री कृष्णानंद महाराजांना मलिद्याचा नैवेद्य दिल्यानंतरच बाबांना मलिदा अर्पण केला जातो == होटगी गावातच सुतार आळीत मल्लप्पाचे देऊळ नावाने एक छोटंस देऊळ आहे,त्यामागची कथा अशी की स्वातंत्र्य्पूर्व काळात काशिनाथ सुतार नावाचा मुलगा लहानपणी घरातून पळून गेला व फिरत फिरत बंगालप्रांती पोहचला तेथे राहून बंगाली विद्या शिकला त्याला गावाकडची ओढ स्वस्थ बसू देत नव्हती पण बंगाली सोडत नव्हते एक दिवस संधी साधून तेथुन पळ काढला व सरळ गाव गाठले व आपला पारंपारिक सुतारकीचा व्यवसाय करू लागला.विनाकारण आपल्या विद्येचा कोणालाही त्रास दिला नाही (त्याच्याबरोबर त्याने पकडून आण्लेली भुते होती असे म्हणतात),पण वर्षाकाठी जे शेतकरी राबता(धान्यरूपी वर्षाची मजूरी)देत नव्हते त्यांच्या शेतातली कणसे तो लाकूड तासल्यावर जे तुकडे पडतात ती पाचरं हवेत उडवायचा त्याची पाखरे व्हायची व ती कणसे खुडून त्याच्यासमॊर टाकायची.तो लाकडी घोड्यावर बसून रोज पहाटे काशीला आंघोळीला जायचा.अलिकडच्य़ा काळात त्या मंदिरामागची भिंत पडली त्याचे बांधकाम करताना त्या घोड्याचे अवशेष सापडले होते,अशे अनेक किस्से त्याच्याजीवनाशी निगडीत आहेत मी त्यातले दोनच येथे देत आहे,आमच्या लहानपणी गावात गारुडी आले की त्यांचा पहिला खेळ या देवळासमोर करून त्याचा आशिर्वाद घेऊनच गावात इतरत्र खेळ करायचे. होटगी गावाच्या उत्तरेला फार मोठा पाझर तलाव असून पक्षीप्रेमींसाठी फार मोठी पर्वणी असते भारतात [[विष्णू|विष्णूची]] मंदिरे अतिशय कमी ठिकाणी आहेत. या जिल्ह्यात ते [[बार्शी]] येथे आहे. या [[हेमाडपंती स्थापत्यशैली]] मंदिरामुळे बार्शीला भगवंताची बार्शी म्हणतात. एकादशीला पंढरपूरात विठोबाचे दर्शन घेणारा वारकरी द्वादशीला बार्शीच्या भगवंताचे दर्शन घेतल्याशिवाय आपल्या गावी परत जात नाही. जिल्ह्यातील सोलापूर-मंगळवेढा रस्त्यावर, भीमा नदीच्या तीरावर माचणूर येथे महादेवाचे पुरातन मंदिर आहे. अकलूज येथे [[नीरा नदी]]च्या काठी प्रेक्षणीय किल्ला असून [[करमाळा]] येथेही प्रसिद्ध [[भुईकोट किल्ला]] व अष्टकोनी विहीर आहे. मध्ययुगीन काळात [[बहामनी]] राजवटीत सोलापूरात बांधला गेलेला [[भुईकोट किल्ला]] हे जिल्ह्याचे खास वैशिष्ट्य. किल्लाबांधणी शास्त्राचा उत्कृष्ट नमुना असलेला हा किल्ला १४ व्या शतकात बांधला गेल्याचे [[इतिहास]]कार सांगतात. १६८५-८६ या काळात [[औरंगजेब]] सुमारे वर्षभर या किल्ल्यावर राहिला होता. येथेच त्याच्या टांकसाळीतून [[चांदी]]ची [[नाणी]] निर्माण झाल्याचे पुरावे आढळतात. ही नाणी आजही कोलकता येथील म्युझियममध्ये आढळतात. १७९५ ते १८१८ या काळात हा किल्ला मराठ्यांच्या ताब्यात होता. [[दुसरा बाजीराव पेशवा]] यांचा निवास या किल्ल्यावर होता. इंग्रजांनी सोलापूरवर आक्रमण करून बाजीरावाचा पाडाव मे, १८१८ मध्ये केला. ( इंग्रज आणि मराठे यांच्यातील शेवटची लढाई जिल्ह्यात [[मोहोळ]] तालुक्यातील [[आष्टी]] येथे १८१८ मध्ये झाली आणि मराठेशाहीचा अंत झाला.) हत्तरसंग कुडल तालुका-दक्षिण सोलापूर जिल्हा सोलापूर भिमा आणि सीना या दोन नदींच्या संगमावर दोन प्राचीन मंदिरे आहेत.संगमेश्वर आणि हरिहरेश्वर आशी त्या मंदिरांची नावे आहेत. हरिहरेश्वर मंदिर पुर्णपणे मातीत गाडले गेले होते, सोलापूर येथील दयानंद महाविद्यालयाचे प्रा.गजानन भिडे यांनी हरिहरेश्वर मंदिराची उत्खनन करून ते उजेडात आणले. ही दोन्ही मंदिरे अद्वितीय शिल्पकला आणि वास्तूकलेच्या दृष्टीने महत्त्वाचे आहेत. *धाराशिव जिल्ह्यातील रामलिंगच्या डोंगरात उगम झालेल्या भोगावती नदीचा आणि तुळजापूरच्या डोंगरात उगम झालेल्या नागझरी नदीचा मोहोळ तालुक्यातील वाळूज येथे संगम झालेला आहे. दोन्ही नद्यांचे उगमस्थान हे धार्मिक क्षेत्राशी निगडित असल्याने. [[वाळुज (मोहोळ)]] येथील संगमास विशेष महत्त्व प्राप्त आहे. यासंगमावर अद्यापही भग्नावस्थेतील महादेवाचे मंदिर आजही आहे. भोगावती नदीने वाळुज गावाला चंद्रभागा नदीने जसा चंद्राकार वेडा घातला आहे. * [[Image:Blackbuck male female.jpg|200px|thumb|right|नान्नज येथीक माळढोक अभयारण्य]] जिल्ह्यातील [[माळढोक]] [[पक्षी]] [[अभयारण्य]] व धर्मवीर संभाजी उद्यान तलाव (कंबर तलाव) पक्षी अभयारण्य - ही अभयारण्ये प्रसिद्ध आहेत. सोलापूर शहरातील कंबर तलावात (संभाजी तलाव) दुर्मीळ पक्षी येत असल्याचे येथील पक्षीतज्ज्ञ बी. एस. कुलकर्णी यांनी अभ्यासले, तसेच त्यांनी नान्नज येथे माळढोकही शोधून काढला. कंबर तलाव हा सोलापूरचे एक फुफ्फुस आहे. येथे ६५ प्रकारचे पाणपक्षी असून, हिवाळ्यात येथे १४ जातींची रानबदके परदेशातून येतात. मध्य [[आशिया]], [[सैबेरिया]], [[चीन]], [[युरोप]] येथून ही रानबदके येतात. ढोक, ढिबरा, कव्हेर जातीचे मासेही या तलावात मुबलकपणे आढळतात. सुप्रसिद्ध पक्षीतज्ज्ञ कै. सलीम अली यांचे हे आवडते ठिकाण होते. याच तळ्याच्या परिसरात १४ उपवनांसह स्मृतिवनही तयार करण्यात आले आहे. आम्रवन, चंपक वन, अशोक वन, गणेश वन इत्यादी उपवने सामाजिक वनीकरण खात्यामार्फत विकसित करण्यात आली आहेत. हे स्मृतिवन देशविदेशातील पर्यटकांचे आकर्षण ठरत आहे. १९७९-८० मध्ये [[नान्नज]] (उत्तर सोलापूर तालुका) येथे माळढोक पक्षी अभयारण्य जाहीर करण्यात आले आहे. तीन फुटी उंची व २० ते २५ कि. वजनाचे माळढोक आज जगात फक्त सुमारे ५०० संख्येनेच उरलेले आहेत. त्यातील सुमारे २५ माळढोक नान्नज येथे आढळतात. जिल्ह्यातील [[माढा]], [[मोहोळ]] व [[करमाळा]] हे तीन तालुके या अभयारण्यांतर्गत येतात. रेवणसिध्येश्वर मंदिर वनविहार प्रसिद्ध आहे. ==सामाजिक / विविध== सोलापूर जिल्ह्याची [[सीमा]] [[कर्नाटक]]ला लागलेली आहे, तसेच [[आंध्र प्रदेश]] हे राज्यही सोलापूर जिल्ह्याला जवळ आहे. साहजिकच [[धनगर (निःसंदिग्धीकरण)|धनगर]] भाषिक लोकांची संख्या येथे लक्षणीय आहे. तसेच मराठी भाषकांची संख्याही या जिल्ह्यात जास्त आहे. सोलापूर जिल्ह्यात मराठी, कन्नड व तेलुगू भाषांचा व संस्कृतींचा संगम झाल्याचे चित्र दिसते. येथील मराठी बोली विशिष्ट हेलकाव्यांसह (हेल काढून) बोलली जाते. मराठी बोली भाषेच्या उच्चारशैलीवर प्रामुख्याने धनगर भाषेचा प्रभाव जाणवतो. येथील लोक परस्परांशी मराठी, कन्नड, तेलुगू व हिंदी अशा सर्व भाषांत सहजतेने बोलताना आढळतात. येथे लिंगायत, मराठा व धनगर जातीचे लोक मोठ्या प्रमाणावर आढळतात. बंजारा (गोरमाटी) तांड्यामध्ये राहतात. येथील धनगर व मराठा लोक गेली अनेक वर्षे महाराष्ट्रात राहत आहेत. ते येथील मातीशी समरस होऊन गेले आहेत. त्यांची केवळ बोली मराठीत. बहुतांश लोक कन्नड / तेलुगू लिहू शकत नाहीत. बहुभाषिक लोक सोलापूर जिल्ह्यात राहत असूनही येथे कोणत्याही कारणांवरून मराठी, कन्नड, तेलुगू लोकांमध्ये संघर्ष झाल्याचे दिसत नाही. परंपरा मानणाऱ्या लोकांमुळे व शहरीकरण फारसे वेगाने न झाल्यामुळे जिल्ह्याचा तोंडावळा पारंपरिक व ग्रामीण आहे. सोलापूर शहराचे ग्रामदैवत असलेल्या [[श्रीसिद्धरामेश्र्वर|श्रीसिद्धरामेश्वर]] यांच्या समाधी मंदिराबरोबरच सोलापूरची या मंदिराशी जोडलेली गड्ड्याची [[यात्रा]] सोलापूर जिल्ह्यात व कर्नाटकातील काही भागांत प्रसिद्ध आहे. या यात्रेस काठीची यात्रा किंवा योगदंडाची यात्रा असेही म्हणले जाते. सिद्धरामेश्वराच्या योगदंडाचा [[विवाह]] सोहळा (किंवा अक्षता सोहळा) सोलापूरात मकर संक्रांतीच्या काळात तीन दिवस ([[भोगी]], [[संक्रांत]], [[किंक्रांत]]) साजरा केला जातो. १८ व्या शतकात संत शुभराय यांनी संपूर्ण वाळूच्या विठ्ठल मूर्तीची स्थापना करून सोलापूर भागात विविध धार्मिक उत्सवांना सुरुवात केली. आषाढी व कार्तिकी एकादशीची रथयात्रा ही गेल्या २०० वर्षांपासून सोलापूरचे सांस्कृतिक वैभव बनलेली आहे. जिल्ह्यातील ज्वारीच्या भरघोस उत्पादनामुळे ज्वारीची गरम भाकरी येथे प्रसिद्ध आहे. तसेच येथील [[शेंगदाणा]] चटणी, [[इडली]], [[डोसा]], [[उत्तप्पा]] हे दाक्षिणात्य पदार्थ, तसेच [[डिसेंबर]]-[[जानेवारी]] महिन्यांतल्या हुरडा पार्ट्या प्रसिद्ध आहेत. चटणी-भाकरी व हुरड्याचा आस्वाद घेण्यासाठी अन्य जिल्ह्यांतूनही लोक येथे येतात. सोलापूर येथे आत्तापर्यंत अ.भा. मराठी नाट्य संमेलन व साहित्य संमेलन संपन्न झालेले आहे. [[उर्दू]] साहित्य संमेलन, [[धनगर]] साहित्य संमेलन, सावरकर साहित्य संमेलन अशी अनेक साहित्य संमेलने सोलापूरमध्ये झाली आहेत, होणार आहेत. महाराष्ट्र साहित्य परिषदेच्या सोलापूरात पाच शाखा आहेत म सा प सोलापूर शाखेचे डॉक्टर सुहास पुजारी म सा प जुळेेेे सोलापूर शाखेचे अध्यक्ष पद्माकर कुलकर्णी, म सा प उत्तर शाखेचे अध्यक्ष ह भ प सुधाकर महाराज इंगळे, म सा प दक्षिण सोलापूर शाखेचे अध्यक्ष रेणुका महागावकर मसाप पश्चिम शाखेचे अध्यक्ष श्रीकांत मोरे ==खाद्यपदार्थ== करकंब मधील [[बाजार]] आमटी खूप प्रसिद्ध आहे. खूप दूरवरून लोक ही आमटी खाण्यासाठी [[करकंब]]ला येतात.सोलापूरातील शेंगा चटणी प्रसिद्ध आहे. लंबोटी येथील शेंगा चटणी प्रसिद्ध आहे. ती घेण्यासाठी लांबून लोक येतात. ==शिक्षण == आज सोलापूर शहर शैक्षणिकदृष्ट्या एक उत्तम केंद्र बनू पाहत आहे. एक जिल्हा-एक विद्यापीठ या योजनेतील विद्यापीठ सोलापूर येथे निर्माण करण्यात आले आहे. [[सोलापूर विद्यापीठ]]ची स्थापना ऑगस्ट, २००४ मध्ये झाली. या अंतर्गत आज जिल्ह्यात एकूण ६१ विविध प्रकारची महाविद्यालये आहेत. त्यांपैकी सुमारे ३५ महाविद्यालये सोलापूर शहरात आहेत. शहरात वैद्यकीय, अभियांत्रिकी, व्यवस्थापन, विधी, समाजसेवा, उद्यानविद्या, स्थापत्यशास्त्र, शिक्षणशास्त्र, व वस्त्रविद्या - अशा सर्व शाखांमधील शिक्षण उपलब्ध आहे. संपूर्ण सोलापूर जिल्ह्यातून, तसेच मराठवाड्यातील [[बीड]], [[उस्मानाबाद]] या भागांतून आणि कर्नाटकातील बिदर, [[गुलबर्गा]] व [[विजापूर]] या जिल्ह्यांतून शिक्षणासाठी विद्यार्थी सोलापूरला येत असतात. लातूर, सांगली येथूनही विद्यार्थी शिक्षणासाठी येतात. ==विशेष व्यक्ती== {{बदल}} पूर्वीच्या काळी थोर शिवभक्त शिवयोगी [[सिद्धरामेश्वर]] सोलापूरात होऊन गेले. [[सिद्धारामेश्वर]] यांनी सोलापूरला अडुसष्ट (६८) शिवलिंगांची स्थापना करून तेथील धार्मिक माहात्म्य वाढवले. आपल्या शिष्यांसह एका सुंदर तळ्याची निर्मिती केली. याच तळ्याच्या मध्यभागी शिवमंदिर आहे व येथेच सिद्धरामेश्वर यांची शिवयोग समाधी आहे. तळ्याच्या मध्यभागी हे शिवमंदिर असल्याने देशातील हे एक वैशिष्ट्यपूर्ण मंदिर आहे. तेलुगू भाषिक असलेले [[संत शुभराय महाराज]] हे देखील सुमारे ३५ वर्षे सोलापूरात होते. तेलुगूसह मराठी, उर्दू, संस्कृत, फारसी अशा अनेक भाषा त्यांना अवगत होत्या. शुभराय यांनी अस्खलित मराठीत भक्तिपर पदे रचली आहेत. ही पदे आजही महाराष्ट्रात व कर्नाटकात गायली जातात. [[विनोबा भावे|विनोबा भावेंच्या]] रोजच्या प्रार्थनेत शुभरायांचे पद होते. शुभराय हे थोर ईश्वरभक्त होते, कवी होते तसेच ते संगीत साधक होते व उच्चप्रतीचे चित्रकारही होते. त्यांनी रामायण व महाभारतावर आधारलेली सुमारे ५०० चित्रे काढली आहेत. जमाखर्चाच्या कागदाच्या मागच्या बाजूवर काढलेली जलरंगातील ही चित्रे आश्चर्यकारक आहेत. २०० वर्षांनंतरही या चित्रांतील रंग ताजे वाटतात. महाराष्ट्र राज्य साहित्य संस्कृती मंडळाने ही चित्रे चित्रचिरंतन या पुस्तकातून प्रसिद्ध केली आहेत. या चित्रांची प्रदर्शनेही भरवली जातात. कांदा, मुळा भाजी, अवघी विठाई माझी म्हणत भक्तीचा मळा फुलवणारे संत सावता माळी सोलापूर जिल्ह्यातलेच, संत [[चोखामेळा]], [[कान्होपात्रा]] इथलेच आणि दुष्काळात बादशहाची धान्याची कोठारे लोकांना खुली करणारे संत [[दामाजी]]पंत याच जिल्ह्यातल्या मंगळवेढ्याचे. [[श्री स्वामी समर्थ]] या जिल्ह्यातील अक्कलकोट येथे २१ वर्षे राहत होते. अक्कलकोट येथेच त्यांची समाधी आहे. आज अक्कलकोट हे महाराष्ट्रातील एक प्रमुख तीर्थस्थान बनलेले आहे. लावणीकार शाहीर राम जोशीही याच जिल्ह्यातले. [[राम जोशी]] लावण्याही रचत तसेच कीर्तनेही करत. शुभराय महाराजांनी [[रामजोशी]] यांना उपदेश केल्यानंतर [[राम जोशी]] यांनी डफ फोडून टाकला व लावणी सोडली अशी कथा सोलापूरात प्रसिद्ध आहे. साहित्यसम्राट [[न.चि. केळकर|न. चि. केळकर]] यांचा जन्म जिल्ह्यातील मोडनिंब या गावी झाला, तर नवकवितेचे प्रवर्तक [[बा.सी. मर्ढेकर]] जिल्ह्यातील मर्ढे या गावचे. युद्धकाळात रुग्ण सैनिकांची सेवा करून भारताचे नाव जगभर उज्ज्वल करणारे डॉ. [[द्वारकानाथ कोटणीस]] यांचे जन्मगाव सोलापूर असून, येथे त्यांचे स्मारकही आहे. तसेच पंचागकर्ते दातेही सोलपूरचेच. साहित्यिकांचा विचार करता अठराव्या शतकातील शुभराय व [[राम जोशी]] यांचेनंतर विसाव्या शतकातील [[कवी कुंजविहारी]] (हरिहर गुरुनाथ सलगरकर) यांची नोंद निश्चितच घ्यावी लागेल. स्वातंत्रसंग्रामात त्यांच्या देशभक्तीपर कवितांनी जनतेला प्रेरणा दिली. तो शूरपणा आता रणात कसा नाही। इतिहास मराठ्यांचा स्मरणात कसा नाही।। अशा प्रखर कवितांसह सुंदर भावगीते लिहिणारे कवी [[संजीव]] (कृ.गं. दीक्षित) हेही सोलापूरचेच. प्रसिद्ध शाहीर [[अमर शेख]]; गीतकार [[रा.ना. पवार]]; ज्येष्ठ कादंबरीकार, कवी व समीक्षक [[त्र्यं.वि. सरदेशमुख]]; महाराष्ट्रातील प्रभावी वक्ते डॉ. [[निर्मलकुमार फडकुले]]; संगीत तज्ज्ञ व कवी श्रीराम पुजारी; संत साहित्याचे अभ्यासक श्री. दा.का. थावर; ग्रामीण जीवन व लोकसंस्कृतीचे अभ्यासक डॉ.[[द.ता. भोसले]]; सावरकर साहित्य, लोकसंगीत, लावणी या विषयांचे अभ्यासक पंढरपूरचे श्री. [[वा.ना. उत्पात]]; समीक्षक डॉ. [[गो.मा. पवार|गो.मा. पवार;]] विसाव्या शतकात जिल्ह्याच्या ग्रामीण भागात निर्भीड पत्रकारिता करणारे करमाळ्याचे स्वातंत्र्यसैनिक व ज्येष्ठ पत्रकार शंकरराव येवले अशा अनेक दिग्गजांनी आपल्या अभ्यासाच्या व कलेच्या माध्यमातून सोलापूर शहर व जिल्ह्याच्या लौकिकात भर घातली आहे. प्रख्यात चित्रकार [[एम.एफ. हुसेन]] व ज्येष्ठ दिग्दर्शक [[जब्बार पटेल]] हे मूळचे सोलापूर जिल्ह्यातलेच. फॅन्ड्री व सैराट या चित्रपटाचे दिग्दर्शक, अभिनेते '''नागराज''' '''मंजुळे''' हे सोलापूर जिल्ह्यातील करमाळा तालुक्यातीलच आहेत. अक्करमाशी या कादंबरीतील वास्तवदर्शी लेखनातून महाराष्ट्राला हादरवून टाकणारे [[शरणकुमार लिंबाळे]]; साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते अनुवादक प्रा. [[निशिकांत ठकार]], कवी [[लक्ष्मीनारायण बोल्ली]] हेही याच जिल्ह्यातले.जेष्ट नाट्य व चित्रपटअभिनेत्री शशिकला या ही याच जिल्ह्यातले आहेत. '''''''''अरण्यऋषी श्री मारोतराव चितमपल्ली याच सोलापूरचे''''''''' मराठी साहित्य आणि दलित साहित्यामध्ये कथा, कविता, कादंबरी, आत्मवृत्त, उपदेशपर लेखन करून साहित्यक्षेत्रात मैलाचा दगड ठरलेले जेष्ठ लेखक योगीराज वाघमारे यांचे वास्तव्य सोलापूर येथेच आहे. सर्वात विशेष म्हणजे प्रख्यात लेखक संगणक तज्ज्ञ अच्युत गोडबोले हेही मुळचे सोलापूरचेच. त्यांचे 'मुसाफिर, नादव़ेध, किमयागार, अर्थात झपुर्झा' ही पुस्तके मराठी साहित्य विश्वात लोकप्रिय आहेत. डॉ. विशाल शिंदे हे अमेरिकेत कॅलिफोनिया येथे संशोधक म्हणुन कार्यरत आहेत.अमेरिकेत संशोधन संस्थेत ते संचालक पदावर कार्यरत आहेत. प्रा. मिलिंद जोशी हे बार्शीचे आहेत सध्या महाराष्ट्र साहित्य परिषद पुणे या संस्थेवर कार्याध्यक्ष म्हणून कार्यरत आहेत महाराष्ट्रात ते वक्ते म्हणूनही प्रसिद्ध आहेत. . दिवंगत क्रिकेट खेळाडू [[पॉली उम्रीगर]] यांच्या कारकिर्दीची सुरुवात सोलापूरात झाली. पुढे ते राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चमकले. २००८ साली कु. अनघा देशपांडे हिची भारतीय [[महिला क्रिकेट]] संघात निवड झाली. कु. अनघाने [[आशिया चषक क्रिकेट]] स्पर्धेत चमकदार कामगिरी केली आहे. ----पद्माकर माणिकराव कुलकर्णी मूळचे उस्मानाबाद जिल्ह्यातल्या लामजना गावचे सध्या त्यांचे वास्तव्य सोलापूरात आहे. पुण्याच्या महाराष्ट्र साहित्य परिषदेवर सलग पाचव्यांदा त्यांची निवड झाली आहे. सोलापूर शहरासह जिल्ह्यात महाराष्ट्र साहित्य परिषदेच्या संस्था त्यांनी वाढवल्या. साहित्य नाट्य आणि सांस्कृतिक क्षेत्रात त्यांचे मोलाचे काम आहे. त्यांनी महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक मंडळ बालभारती याठिकाणी कार्यकारी सदस्य म्हणून अनेक वर्ष समितीवर काम केले आहे, सध्या ते महाराष्ट्र साहित्य परिषद जुळे सोलापूर ते अध्यक्ष असून बालकुमार साहित्य मंडळाचे ते संस्थापक अध्यक्ष आहेत. त्यांनी काही काळ अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळ वर दोनदा काम केले आहे तर सध्या ते सोलापूर आकाशवाणी वर वृत्तनिवेदक म्हणून कार्यरत आहेत. गेल्या ३५ वर्षापासून अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषदेवर ते कार्यकारणी सदस्य म्हणून कार्यरत आहेत तसेच ते बालरंगभूमीचे कार्याध्यक्ष म्हणून कार्यरत आहेत. सोलापूरच्या अनेक साहित्यिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमात ते नेहमीच सक्रिय असतात. ----पुणे येथील सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठच्या प्र- कुलगुरू पदी असलेले डॉ. नेहरू सिद्राम उमराणी हे विद्यापीठाचे आठवे प्र-कुलगुरू आहेत. डॉ.एन.एस उमराणी हे मूळचे सोलापूर जिल्ह्याच्या दक्षिण सोलापूर तालूक्यातील "भंडारकवठे" या गावचे आहेत. दिवंगत प्राध्यापक गजानन लक्ष्मण भिडे हे मुळचे जामखेड जिल्हा -अहमदनगर येयील रहिवासी होते, त्यांचे उच्च शिक्षण पुणे विद्यापीठ येथे झाले. शिक्षणानंतर ते वाई येथे विश्वकोष मंडळात लेखक म्हणुन कार्य केले, या दरम्यान सोलापूरातील दयानंद महाविद्यालयात प्राचीन भारतीय इतिहास विभागात प्राध्यापक पदावर रुजु झाले . इतिहास विषयाचा व्यासंग व लेखन कार्य यामुळे त्याचे अनेक विद्यार्थी इतिहासात प्राध्यापक झाले. इतिहास विषयाची पाठ्यपुस्तके, सदर्भ ग्रंथ, स्पर्धा परिक्षा पुस्तके असे विविधांगी लेखन केले. इतिहासातील प्राचीन कालखंड हा जरी आवडीचा असला, तरी मध्ययुगीन व आधुनिक कालखंडावर त्यांचे प्रभुत्व होते. हत्तसंग कुडल येथील हरिहरेश्वर मंदिर उत्खन्न हा त्यांचा जीवनातील परमोच्य आंनदाचा कालावधी होता. या मंदिराचे पर्यटन महत्त्व वाढण्यात त्यांचा सिंहाचा वाटा होता.त्यांचे महाराष्ट्रातील समाज सुधारणेचा इतिहास हे पुस्तक स्पर्धापरिक्षा(MPSC व UPSC) बसणारी मुले वापरतात व ते प्रसिद्ध पुस्तक आहे. सोलापुर येथील शिवाजी विद्यापीठ उपकेंद्रात पुरातत्वशास्त्र (Archaeology) या विषयाचे पदव्युत्तर व पर्यटन आणि संग्रहालय शास्त्र या विषयांची पदविका अभ्यासक्रम सुरू करण्यात यश मिळवले डॉ. राजेश शर्मा हे दयानंद महाविद्यालयाचे विद्यार्थी असुन सध्या बारामती येथे विद्याविकास प्रतिष्ठान यांच्या जैवतंत्रज्ञान विभागात विभाग प्रमुख आहेत.यांचे जैवरसायनशास्त्र या विषयात संशोधन असुन त्यांना पेंटट मिळाले आहेत . == पुरातत्त्वीय उत्खनन स्थळे == मुढवी (पुरातत्त्वीय उत्खनन स्थळ) (तालुका मंगळवेढा जिल्हा सोलापूर )मुढवी हे ठिकाण मांण नदीच्या काठावर वसलेले आहे .या ठिकाणी सन 2003 मध्ये पुरातत्त्वीय उत्खनन करण्यात आले या ठिकाणी सातवाहन काळातील अवशेष मिळाले. सिद्धापूर (पुरातत्त्वीय उत्खनन स्थळ) (तालुका मंगळवेढा जिल्हा सोलापूर) सिद्धापूर हे ठिकाण भीमा नदीच्या काठावर वसलेले आहे. या ठिकाणी सण 2004 मध्ये पुरातत्त्वीय उत्खनन करण्यात आले. वाकाव( पुरातत्त्वीय उत्खनन स्थळ )(तालुका माढा जिल्हा सोलापूर )हे ठिकाण सीना नदीच्या काठावर वसलेले आहे. कारकल (पुरातत्त्वीय उत्खनन स्थळ )(तालुका दक्षिण सोलापूर जिल्हा सोलापूर )हे ठिकाण भीमा नदीच्या काठावर वसलेले आहे. नरखेड (पुरातत्त्वीय उत्खनन स्थळ )(तालुका मोहोळ जिल्हा सोलापूर )हे ठिकाण भोगावती नदीच्या काठावर वसलेले आहे . ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== *[http://solapur.gov.in/ सोलापूर जिल्हाबाबत महाराष्ट्र शासनाचे संकेतस्थळ] {{महाराष्ट्रातील जिल्हे}} {{सोलापूर जिल्ह्यातील तालुके}} [[वर्ग:सोलापूर जिल्हा]] [[वर्ग:पुणे विभागातील जिल्हे]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे]] 2847fxky0631ej4dntlbmmygwznq28x 2695060 2695059 2026-07-17T05:56:04Z विजयकुमार मोटे 184900 2695060 wikitext text/x-wiki {{जिल्हा सूचना|जिल्हा_नाव=सोलापूर}} {{माहितीचौकट भारतीय जिल्हा |जिल्ह्याचे_नाव = सोलापूर जिल्हा |चित्र_नकाशा = Solapur_in_Maharashtra_(India).svg |अक्षांश-रेखांश = {{coord|17.35|75.16}} - {{coord|18.32|76.15}} |राज्याचे_नाव = महाराष्ट्र |विभागाचे_नाव = [[पुणे विभाग]] |मुख्यालयाचे_नाव = [[सोलापूर]] |तालुक्यांची_नावे = १. [[उत्तर सोलापूर]],२. [[दक्षिण सोलापूर]],३. [[अक्कलकोट]],४. [[बार्शी]], ५. [[मंगळवेढा]], ६. [[पंढरपूर]], ७. [[सांगोला]], ८. [[माळशिरस]], ९. [[मोहोळ]], १०. [[माढा]], ११. [[करमाळा]] |क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी = १४८९५ |लोकसंख्या_एकूण = ४३,१७,७५६ |जनगणना_वर्ष = २०११ |लोकसंख्या_घनता = २९० |शहरी_लोकसंख्या = ३२.४% |साक्षरता_दर = ७७.७ |लिंग_गुणोत्तर = |प्रमुख_शहरे = सोलापुर - पंढरपुर - अक्कलकोट - बार्शी अकलुज - सांगोला - करमाळा |जिल्हाधिकार्यांचे_नाव = श्री. |लोकसभा_मतदारसंघाची_नावे = [[सोलापूर (लोकसभा मतदारसंघ)|सोलापूर]], [[माढा (लोकसभा मतदारसंघ)|माढा]], [[उस्मानाबाद (लोकसभा मतदारसंघ)|उस्मानाबाद]] (काही भाग) |विधानसभा_मतदारसंघाची_नावे = १. [[सोलापूर शहर उत्तर विधानसभा मतदारसंघ|सोलापूर शहर उत्तर]], २. [[सोलापूर शहर मध्य विधानसभा मतदारसंघ|सोलापूर शहर मध्य]], ३. [[सोलापूर दक्षिण विधानसभा मतदारसंघ|सोलापूर दक्षिण]], ४. [[बार्शी विधानसभा मतदारसंघ|बार्शी]], ५. [[मोहोळ विधानसभा मतदारसंघ|मोहोळ]], ६. [[माळशिरस विधानसभा मतदारसंघ|माळशिरस]], ७. [[मढा विधानसभा मतदारसंघ|माढा]], ८. [[सांगोला विधानसभा मतदारसंघ|सांगोला]], ९. [[पंढरपूर विधानसभा मतदारसंघ|पंढरपूर]], १०. [[करमाळा विधानसभा मतदारसंघ|करमाळा]], ११. [[अक्कलकोट विधानसभा मतदारसंघ|अक्कलकोट]] |खासदारांची_नावे =[[प्रणिती ताई शिंदे]] - [[सोलापूर]], [[रणजितसिंह नाईक निंबाळकर]] - [[माढा]] |पर्जन्यमान_मिमी = ५४५.४ |संकेतस्थळ = https://solapur.gov.in/ }} '''सोलापूर जिल्हा''' [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] एक प्रमुख जिल्हा असून तो राज्याच्या दक्षिण भागात आहे. सोलापूर जिल्ह्यात [[पंढरपूर]] (महाराष्ट्राचे कुलदैवत व दक्षिण काशी म्हणून प्रसिद्ध) व [[अक्कलकोट]]सारखी सुप्रसिद्ध देवस्थाने आहेत. [[बार्शी]] तील भगवंत मंदिरदेखील प्रसिद्ध आहे. सोलापूर जिल्ह्यातल्या चादरी विशेष लोकप्रिय आहेत. स्वातंत्र्य-प्राप्तीच्या आधी सोलापूर शहराने तीन दिवस ''स्वातंत्र्य'' उपभोगले आहे. संतांची भूमी व ज्वारीचे कोठार म्हणून मंगळवेढा प्रसिद्ध आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://solapur.gov.in/htmldocs/geog.pdf|title=GEOGRAPHICAL INFORMATION}}</ref> सोलापूर शहर हा एकूण १६ गावानी मिळून बनलेला आहे म्हणून त्या जिल्ह्याला सोलापूर हे नाव पडलेले आहे. तसेेच अकलूज येथील किल्ला, अकलाई मंदिर आणि वाॅटर पार्क प्रसिद्ध आहे. ==विशेष== जन्मासी येऊनी, पहा रे पंढरी !! असे पंढरपूरबाबत म्हणले जाते, ज्या पंढरीच्या पांडुरंगाचे दर्शन घेण्यासाठी [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] भाविकच नव्हे, तर [[दक्षिण|दक्षिणेकडील]] राज्यांतील भाविकही येत असतात असे [[पंढरपूर]] [[तीर्थक्षेत्र]] [[सोलापूर]] जिल्ह्यात आहे. यावरूनच सोलापूर जिल्ह्याचे महत्त्व लक्षात येते. अनेक संतांच्या अस्तित्वामुळे सोलापूर जिल्ह्याला संतांची भूमी म्हणले जाते.<ref>{{cite web | title=Solapur | website=Solapur Maharashtra, Solapur District, Solapur City Travel India | url=https://maharashtratourism.net/cities/solapur.html | access-date=2025-11-12}}</ref> पूर्वीचे गिरणगाव, हुतात्म्यांचा जिल्हा, सध्याचे ज्वारीचे कोठार, [[तेलुगू]], [[कन्नड भाषा|कन्नड]] व [[मराठी]] असा भाषा-त्रिवेणी संगम झालेला बहुभाषिक जिल्हा आणि टॉवेल, चादरी निर्माण करणारा जिल्हा म्हणून सोलापूर प्रसिद्ध आहे. जागतिकीकरणाच्या प्रभावाच्या काळात आधुनिकतेचा स्पर्श काहीशा कमी वेगाने सोलापूरला होत असला, तरीही अगत्य, मनमोकळेपणा, थोडासा साधे-भोळेपणा, पारंपरिकता, बहुभाषिकत्व हे येथील मातीचे गुण आहेत. [[पर्यटन]], [[फलोत्पादन]], [[कृषि]]प्रक्रिया [[उद्योग]], [[शिक्षण]], आरोग्यसेवा व [[कापड]] उद्योग (हातमाग, यंत्रमाग) या क्षेत्रांमध्ये जिल्ह्याचा विकास साधण्याची क्षमता निश्चितच आहे. सोलापूर जिल्ह्यातील माळशिरस तालुक्यातील अकलूज ही ग्रामपंचायत आशिया खंडातील सर्वात मोठी ग्रामपंचायत म्हणून नावारूपास आली आहे . महाराष्ट्राच्या दृष्टीने ती एक अत्यंत महत्त्वाची अशीच बाब आहे या जिल्ह्यातील सर्वात श्रीमंत तालुका व दुष्काळी तालुका म्हणून ओळखला जाणारा तालुका म्हणजे सांगोला, ज्या तालुक्याचे नाव गिनीज बुकात नोंद आहे असा हा तालुका. सांगोला तालुका दोन गोष्टीसाठी ओळखला जातो . एक म्हणजे डाळींबासाठी व दुसरे म्हणजे एका तालुक्यावर सर्वात जास्त वेळा आमदार म्हणून विधानसभेवर निवडून गेलेले भाई गणपतराव देशमुख यांच्यामुळे ओळखला जातो . == इतिहास == {{मुख्यलेख|सोलापूर जिल्ह्याचा इतिहास}} सोलापूरला एक [[ऐतिहासिक]] वारसाही लाभलेला आहे. इ.स. पूर्व २०० वर्षापासून [[सातवाहन]], [[चालुक्य]], [[राष्ट्रकूट]], [[यादव]], [[बहामनी]], [[निजामशाही]], [[आदिलशाही]], [[मराठा साम्राज्य|मराठे]]-[[पेशवे]] व [[ब्रिटिश]] या सर्व राजवटी सोलापूर जिल्ह्याने अनुभवल्या आहेत. यादवांच्या काळात या भागाला सोन्नलगी म्हणले जात होते. मोगल राजवटीत यास संदलपूर असेही म्हणले जात होते. ब्रिटिश काळात सोलापूर हे नाव रूढ झाले असावे असा अंदाज व्यक्त केला जातो. सोलापूरचा इतिहास रोमांचक आहे. [[मुंबई]]-[[चेन्नई]] रेल्वे मार्गावरील महत्त्वाचे स्थानक असल्यामुळे स्वातंत्र्यपूर्व काळात राष्ट्रीय पातळीवरील सर्व राजकीय-सामाजिक घडामोडींचे पडसाद सोलापूरमध्ये उमटत असत. [[पहिले महायुद्ध|पहिल्या महायुद्धानंतर]] भारतात [[कामगार|कामगारांनी]] मोठा संप पुकारला. सोलापूरलाही जानेवारी, १९२० मध्ये कामगारांनी [[ब्रिटिश]] साम्राज्यशाहीच्या विरोधात संप पुकारला होता. १९३० च्या सविनय कायदेभंग चळवळीत सोलापूरकर हिरिरीने सहभागी झाले होते. या [[सत्याग्रह|सत्याग्रहात]] दारुबंदीचा प्रचार करण्यासाठी काही तरुण कार्यकर्त्यांनी मोर्चा काढला. या वेळी शंकर शिवदारे हा तरुण [[तिरंगा]] हातात घेऊन पुढे धावला व ब्रिटिशांच्या गोळीबारात [[बळी]] पडला. हा [[शंकर शिवदारे]] सोलापूरचा पहिला [[हुतात्मा]]. या हौतात्म्यामुळे सोलापूरकर पेटून उठले. पण दि. ८,९ मे, १९३० या दोन दिवसांत तत्कालीन [[कलेक्टर]] नाईट याने जमावांवर अमानुष गोळीबार केला. अनेक [[नागरिक]] गोळीबारात बळी पडले. या आंदोलनादरम्यान दि.९,१०,११ मे, १९३० असे तीन दिवस सोलापूर ब्रिटिशांच्या अधिपत्याखाली नव्हते, मुक्त होते. भारतातील (काही काळासाठी) स्वतंत्र झालेला असा हा पहिला भाग ! मे- जून, १९३० मध्ये सुमारे ४९ दिवस [[मार्शल लॉ]] [[कायदा]] सोलापूरला लागू होता. या काळात सोलापूरच्या ४ निरपराध युवकांना [[फाशी]] देण्यात आले. अब्दुल कुर्बान हुसेन, मल्लप्पा धनशेट्टी, श्रीकिसन सारडा व जगन्नाथ शिंदे हे सोलापूरचे युवक दि. १२ जानेवारी, १९३१ रोजी धीरोदात्तपणे फासावर चढले. या प्रेरणादायी क्रांतिपर्वामुळेच सोलापूरला हुतात्म्यांचे शहर म्हणले जाते. पुतळ्यांच्या माध्यमातून आज या हुतात्म्यांची स्मृती सोलापूरात जतन करण्यात आली आहे. १९३०-३१ मधील या घटनांचे संदर्भ तत्कालीन [[केसरी]] मध्ये आढळतात. शस्त्रात्रे अक्कलकोट येथील वस्तूसंग्रालय सोलापूरात जतन करण्यात आली आहे सोलापूर जिल्हा वेगवेगळ्या कालखंडात आंद्रबत्य, चालुक्य, राष्ट्रकूट, यादव व बाहमनि घराण्याच्या अधिपत्याखाली होता. सोलापूर हे नाव सोळा म्हणजे सोळा व पूर म्हणजे गाव असे तयार झाले ही धारणा आहे. सध्याचे सोलापूर शहर हे अहमदपूर, चपळदेव, फतेपूर, जामदारवाडी, काळजापूर, खादरपूर, खांडेकरवाडी, महमदपूर, राणापूर, संदलपूर, शेखपूर, सोलापूर, सोन्नलगी, सोनपूर व वैदकवाडी या सोळा गावांच्या एकत्रीकरणाने बनले आहे ही धारणा आहे. पण नवीन अध्ययनानुसार सोलापूर हे नाव सोळा गावांच्या एकत्रीकरणाने बनलेले नाही. शिवयोगी श्री सिद्धेश्वर लिखित शिलालेखानुसार सोन्नलगे असे संबोधले जायचे. कालांतराने सोन्नलगेचे सोन्नलगी असे रूपांतर झाले. आणि यादव वंशापर्यंत सोलापूरचे संबोधन सोन्नलगी असे होते. मोहोळ तालुक्यातील कामती येथे सापडलेल्या शके १२३८ च्या संस्कृत शिलालेखानुसार सोलापूर नगरीला सोनलपूर असे संबोधले जातात. सोलापूर भुईकोट किल्ल्यात सापडलेल्या एका शिलालेखानुसार सोनलपूर असा उल्लेख होतो. तर त्याच किल्ल्यातील दुसऱ्या भिंतीवर सापडलेल्या शिलालेखानुसार या नगरीचा उल्लेख संदलपूर असे केलेले आहे. मुस्लिम काळात या शहराला सोनलपूर असे संबोधण्यात येत होते. काळाच्या ओघात सोनलपूर मधील ‘न’ गाळला जाऊन सोलपूर नंतर सोलापूर असे नाव प्रचलित झाले असावे. त्यानंतर ब्रिटिश शासनांनी सोलापूर ऐवजी शोलापूर असे उच्च्यार कायम केले. सध्याचा सोलापूर जिल्हा हा पूर्वी अहमदनगर, पुणे व सातारा या जिल्ह्याचा भाग होता. इ. स. १८३८ला अहमदनगरचा उपजिल्हा बनला. त्यामध्ये बार्शी, मोहोळ, माढा, करमाळा, इंडी, हिप्परगी आणि मुद्देबिहाळ हे उपविभाग होते. इ. स. १८६४ मध्ये हा उपविभाग काढून टाकण्यात आला. इ. स. १८७१ मध्ये सोलापूर, बार्शी, मोहोळ, माढा आणि करमाळा हे उपविभाग व सातारा जिल्ह्यातील पंढपूर, सांगोला उपविभाग एकत्र करून सोलापूर जिल्ह्याची निर्मिती करण्यात आली व इ. स. १८७५ मध्ये माळशिरस हे उपविभाग देखील सोलापूर जिल्ह्याला जोडण्यात आले. १९६५ मध्ये राज्य पुनर्रचनेनुसार सोलापूरचा समावेश मुंबई राज्यात करण्यात आला. व इ. स. १९६० मध्ये महाराष्ट्राचा एक परिपूर्ण जिल्हा म्हणून विकसित झाला. स्वातंत्रपूर्व काळापासून स्वातंत्र मिळवण्याआधी सोलापूरचे महत्त्व भारताच्या इतिहासात अद्वितीय आहे. सोलापूरच्या नागरिकांना तीन दिवसापासून म्हणजे शके १९३०ला मे ९, १०, ११ स्वातंत्र मिळाले. थोडक्यात इतिहास अशाप्रकारे कार्य करतो. मे १९३०ला महात्मा गांधी यांना अटक झाली. संपूर्ण भारतभर ब्रिटिश नियमाचे आयोजन करण्यात आले. मोठ्या प्रमाणात मोर्चे व आंदोलन देखील सोलापूरात करण्यात आले. पोलिसांच्या गोळीबारात अनेक नागरिकांचा जीव गमवावा लागला. यामुळे प्रक्षुब्ध जमावाने चपळ स्टेशनवर हल्ला केला. पोलीस आणि अन्य अधिकारी सोलापूर शहराच्या बाहेर पळत होते. या काळात कायदा सुव्यवस्थेची जबाबदारी आणि नागरिकांच्या सुरक्षेची जबाबदारी काँग्रेस पक्षाच्या नेत्याच्या खांद्यावर होती. त्यानंतर इतर काँग्रेसचे नेते श्री. रामकृष्ण जाजू यांनी १९३० मे मध्ये ९, १०, ११ या तीन दिवसांच्या काळात कायदा व सुव्यवस्था राखली. स्वातंत्र्यापूर्वीच इस वी सन १९३० मध्ये महापालिकेच्या इमारतीवर सर्वप्रथम राष्ट्रीय ध्वज फडकवणारी भारतातील एकमेव नगरपालिका होती. याचा थोडक्यात इतिहास म्हणजे – महात्मा गांधी यांच्या दांडी यात्रेची प्रेरणा घेऊन सोलापूरमधील स्वातंत्र सैनिकांनी सोलापूर पालिकेवर राष्ट्रध्वज फडकवण्याचा निर्णय घेतला त्याप्रमाणे ६ एप्रिल १९३० रोजी पुण्याचे जेष्ठ स्वातंत्रसैनिक श्री. अण्णासाहेब भोपटकर यांनी सोलापूर पालिकेवर राष्ट्रध्वज फडकावला. संपूर्ण देशभरात ही पहिली व एकमेव घटना होती. या घटनेने संतापून ब्रिटिश राज्यकर्त्यांनी सोलापूर येथे मार्शल लाँ घोषित केले. अनेक नेत्यांना व निर्दोष नागरिकांना खोट्या आरोपाखाली अटक केली. स्वातंत्रसैनिक श्री मल्लप्पा धंनशेट्टी, श्री कुर्बान हुसेन, श्री जगन्नाथ शिंदे व श्री किसन सारडा यांना मंगळवार पोलीस ठाणे मध्ये दोन पोलिसांच्या हत्याच्या आरोपाखाली अटक करण्यात आली. निम्न न्यायालयाने या स्वातंत्र्यसैनिकांना मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा सुनावली. उच्च न्यायालयाने पण वरील शिक्षा कायम ठेवली व या चार स्वातंत्र्यसैनिकांना १२ जानेवारी १९३१ रोजी फाशीची शिक्षा देण्यात आली. या स्वातंत्र्यसैनिकांचा आदर म्हणून शहराच्या मध्यवर्ती भागात पुतळे बसवण्यात आले व त्या स्थानाला हुतात्मा चौक असे नामकरण करण्यात आलेले आहे. सोलापूर जिल्ह्यातल्या चादरी विशेष लोकप्रिय आहेत. जिल्ह्याबाबत विस्मयकारक बाब ही की स्वातंत्र्य-प्राप्तीच्या आधी सोलापूर (शहराने) तीन दिवस ''स्वातंत्र्य'' उपभोगले आहे. संताची भूमी व ज्वारीचे कोठार म्हणून मंगळवेढा प्रसिद्ध आहे. ==भूगोल== सोलापूर जिल्ह्याचे एकूण क्षेत्रफळ १४,८४४.६ चौरस किलोमीटर आहे.सोलापूरातील सरासरी पर्जन्यमान ५४५.४ मिलिमीटर (महाराष्ट्रातील सर्वात सोलापूर जिल्ह्यातील खळवे गाव माळशिरस तालुक्यात आहे पर्जन्याचा ) आहे. जिल्ह्याची लोकसंख्या ३८,४९,५४३ (इ.स. २००१) आहे. [[भीमा नदी]] जिल्ह्यातील प्रमुख नदी आहे. जिल्ह्यात डोंगराळ भाग जवळजवळ नाही. सोलापूर जिल्ह्याच्या उत्तरेस [[अहमदनगर]] व [[धाराशिव]] पूर्वेला [[धाराशिव]], दक्षिणेस [[सांगली]] व [[विजापूर]] जिल्हा व ([[कर्नाटक]]) तर पश्र्चिमेस [[सांगली]], [[सातारा]] व [[पुणे]] हे जिल्हे आहेत. जिल्ह्याच्या उत्तर, ईशान्य व पूर्व भागात बालाघाटच्या डोंगररांगा आहेत. तसेच पश्चिम व नैर्ऋत्य या भागांत महादेवाचे डोंगर आहेत. जिल्ह्याचा इतर भाग सपाट, पठारी आहे. या जिल्ह्याचे हवामान सर्वसाधारणपणे उष्ण व कोरडे आहे, तसेच थोडे विषमही आहे. काही भागांत उन्हाळ्यात कमाल तापमान ४० ते ४२ अंश सेल्सिअसपर्यंत जाते. जिल्ह्यात वायव्येकडून आग्नेयेकडे वाहणारी भीमा जिल्ह्याचे दोन भाग करते. भीमा नदीची जिल्ह्यातील लांबी सुमारे २९० कि.मी. आहे. भीमा पंढरपूर येथे [[चंद्रभागा]] या नावाने ओळखली जाते. [[नीरा]]-[[भीमा]] संगम माळशिरस तालुक्यात, तर भीमा-सीना संगम दक्षिण सोलापूर तालुक्यात [[हत्तरसंग]]-[[कुडल]] येथे होतो. जिल्ह्यातून [[सीना]], नीरा, [[भोगावती]], [[हरणी]], बोरी, माण या छोट्या-मोठ्या नद्या वाहतात. सोलापूर-पुणे जिल्ह्यांच्या सीमेवर माढा तालुक्यात उजनी (१२१ टी. एम. सी ) येथे भीमा नदीवर धरण बांधण्यात आलेले आहे. या धरणामुळे सोलापूर शहरासह जिल्ह्याच्या पश्चिम व मध्य भागांत पाणीपुरवठा सुलभतेने होतो. १९८० मध्ये बांधून पूर्ण झालेल्या उजनी धरणाच्या जलाशयाला यशवंतसागर असे म्हणले जाते. शेतीसाठी सिंचन, पिण्यासाठी पाणी, उद्योगांना पाणी, साखर कारखान्यांना पाणी, विद्युतनिर्मिती असे अनेक उद्देश साध्य करणारा हा बहुउद्देशीय प्रकल्प आहे. या धरणाच्या परिसरात फ्लेमिंगो (हा स्थलांतरित पक्षी ) (रोहित) पक्षी आढळतात. भीमा-सीना जोडकालव्यामुळे जिल्ह्यातील सात तालुक्यांना लाभ होतो. भीमा-सीना बोगदा हा आशिया खंडातील सर्वांत मोठा बोगदा आणि पूर्व भागात बालाघाटच्या डोंगररांगात ज्वालामुखीचा केंद्र बिंधू आहे. उजनी धरणातून या बोगद्याद्वारे सीना नदीत पाणी सोडले जाते. याचबरोबर जिल्ह्यात सहा (६) मध्यम प्रकल्प आहेत. उत्तर सोलापूर तालुक्यात एकरूखे (हिप्परगी) तलाव आहे. याचाही फायदा आसपासच्या भागांतील लोकांना होतो. ==तालुके== [[चित्र:Solapur district tehsils Marathi.png|250 px|thumb|right|सोलापूर जिल्ह्याचे तालुके]] * [[उत्तर सोलापूर]] * [[दक्षिण सोलापूर]] * [[अक्कलकोट]] * [[बार्शी]] * [[मंगळवेढा]] * [[पंढरपूर]] * [[सांगोला]] * [[माळशिरस]] * [[मोहोळ]] * [[माढा]] * [[करमाळा]] ==राजकीय संरचना== मतदारसंघांच्या पुनर्रचनेनुसार सोलापूर जिल्ह्यात एकूण २ लोकसभा व ११ विधानसभा मतदारसंघ आहेत. तसेच ६८ जिल्हा परिषद मतदारसंघ व १३६ पंचायत समिती मतदारसंघ आहेत. लोकसभा मतदारसंघ (२) : [[सोलापूर]], [[माढा]] माढा लोकसभा मतदारसंघात सोलापूर जिल्ह्यातील [[करमाळा]], [[माढा]], [[सांगोले]], [[माळशिरस]] या विधानसभा मतदारसंघांचा समावेश असून सातारा जिल्ह्यातील माण व फलटण या विधानसभा मतदारसंघांचा समावेश होतो. [[बार्शी]] हा जिल्ह्यातील विधानसभा मतदारसंघ उस्मानाबाद लोकसभा मतदारसंघात समाविष्ट आहे. विधानसभा मतदारसंघ (११) : [[मोहोळ]], उत्तर [[सोलापूर शहर]], दक्षिण सोलापूर शहर, मध्य सोलापूर शहर, [[अक्कलकोट]], [[पंढरपूर]] , [[करमाळा]], [[माढा]], [[सांगोले]], [[माळशिरस]], [[बार्शी]]. नवीन वैराग तालुका प्रस्तावित आहे. ==शेती== हा जिल्हा कमी पावसाच्या, पर्जन्यछायेच्या प्रदेशात येतो. येथे पावसाचे वार्षिक सरासरी प्रमाण ५०० ते ७५० मि. मी. (५० ते ७५ से.मी.) इतके कमी आहे. तसेच पावसाची विभागणीही असमान आहे तरी [[उजनी धरण|उजनी धरणामुळे]] येथील बागायत क्षेत्र १८ ते २०% आहे. यावर प्रामुख्याने ऊस हे पीक घेतले जाते. एकूण ७५ ते ८२ % शेती लहरी पावसावर अवलंबून आहे. सोलापूर जिल्ह्याला ज्वारीचे कोठारच म्हणले जाते. [[रब्बी]] मोसमातल्या [[ज्वारी]]खालील क्षेत्र सुमारे ७ लाख हेक्टर आहे. ज्वारी ह एक धान्यप्रकार आहे. हे एक तृणधान्य आहे. यास जोंधळा असेही म्हणतात. या वनस्पतीला इंग्रजीत Great millet असे म्हणतात. [[खरीप]] ज्वारीचे क्षेत्र सुमारे १५०० हेक्टर आहे. [[ज्वारी]]ची मालदांडी ३५-१ ही जात प्रसिद्ध आहे. १९९० मध्ये आलेल्या [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या फळबाग रोजगार हमी योजनेच्या अंमलबजावणीमुळे सोलापूर जिल्ह्यात फळबाग क्षेत्रात क्रांती झाली. [[डाळिंब]] (सुमारे ३० हजार हेक्टर), बोर (सुमारे २० हजार हेक्टर) या पिकांसह [[आंबा]] (९ हजार हेक्टर), [[सीताफळ]], [[आवळा]], [[जांभूळ]] यांच्या फळबागा कमी [[पाऊस]] असूनही केवळ विशिष्ट हवामानामुळे जिल्ह्यात वाढत आहेत. तसे फळ-प्रक्रिया उद्योगाबद्दलही आकर्षण वाढते आहे. द्राक्षाचीही लागवड जिल्ह्यात अधिकाधिक होत आहे. [[मोहोळ]], [[पंढरपूर]] इ. तालुक्यांत द्राक्षापासून बेदाणेही तयार केले जातात. [[सांगोला]] व [[पंढरपूर]] तालुक्यांमध्ये बोर, डाळिंबाची लागवड मोठ्या प्रमाणावर केली जाते. सोलापूर जिल्ह्यात [[मुळेगाव]] येथे (१९३३ साली पुण्याहून येथे आणण्यात आलेले) कोरडवाहू [[शेती]] संशोधन केंद्र आहे. तसेच जिल्ह्यात रब्बी ज्वारी संशोधन केंद्र व [[डाळिंब]] संशोधन केंद्रही आहे. सोलापूर जिल्ह्यातील कृषितज्ज्ञ व कृषि-अधिकारी श्री.वि. ग. राऊळ यांनी प्रामुख्याने फळबाग क्षेत्रात केवळ सोलापूर जिल्ह्यातच नव्हे तर महाराष्ट्रात क्रांती घडवून आणली. [[डाळींब]], [[बोर]] तसेच [[सूर्यफूल]], [[करडई]] या पिकांबाबत त्यांनी शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन करून त्यांना संघटितही केले. सांगोल्याची डाळींब युरोपीय देशात पाठवण्याची तयारी सुरू केली आहे. उत्तर भारत आणि महाराष्ट्रात असलेल्या हवामान बदलामुळे दरवर्षी चांगला दर मिळणाऱ्या डाळिंबाला सध्या कवडीमोल किमतीने विकण्याची वेळ डाळिंब उत्पादक शेतकऱ्यावर अली आहे. पण सांगोला तालुक्यातील एका तरुणाने मात्र या सगळ्यावर मात करत आपल्या बागेतील डाळिंब थेट युरोपीय देशात पाठवण्याची तयारी सुरू केली आहे. सोलापूर जिल्ह्यामधील तालुका उत्तर सोलापूर मध्ये रानमसले साधारण ५००० लोक संख्या असणारे एक गाव आहे. या गावाचे वैशिष्ट असे आहे कि या गावात कांदा खूप पिकवला जातो. सोलापूर, मुंबई हैद्राबाद बंगलोर या ठिकाणी कांदा विकण्यासाठी जातो.बार्शी तालुक्यात नारी, नारीवाडी ही गावे द्राक्षे फळ पिकासाठी प्रसिद्ध आहेत. ==उद्योग== सोलापूर औद्यागिकदृष्ट्याही विकसित होत आहे. जिल्ह्यात सोलापूर ([[अक्कलकोट]] रोड, [[होटगी]] रोड), [[चिंचोली]], [[बार्शी]], [[कुर्डूवाडी]] येथे [[औद्योगिक]] वसाहती आहेत. पूर्वीच्या काळी येथील हातमाग [[कापड उद्योग]] प्रसिद्ध होता. सध्या येथील [[यंत्रमाग]] [[कापड]] उद्योगही प्रसिद्ध आहे. येथील चादरी व टर्किश टॉवेल्स भारतभर प्रसिद्ध आहेत. काही यंत्रमागधारक यांची परदेशी निर्यातही करतात. कापडी वॉल हँगिंग्ज हे देखील येथील वैशिष्ट्य आहे. काही कंपन्या आपल्या मालाची १००% निर्यातही करतात. सोलापूर शहर व आसपासच्या भागात [[विडी]] उद्योग अनेक कुटुंबांसाठी महत्त्वाचा उद्योग आहे. सुती कापड उद्योग व विडी उद्योग यांमध्ये प्रामुख्याने तेलुगू भाषिक [[विणकर]] समाजाचा मोठा वाटा आहे. रसायन निर्मिती उद्योग येथील वैशिष्ट्य आहे. [[दूध]] डेरी, [[कृषि]]प्रक्रिया उद्योग, गोमय उत्पादने व [[साखर कारखाने]] या उद्योगांच्या माध्यमातून लोकमंगल हा उद्योग जिल्ह्यात अनेकांचे रोजगाराचे साधन बनत आहे. दक्षिण सोलापूर तालुक्यात बिर्ला सिमेंट [[कारखाना]] आहे. जिल्ह्यातील अनेक तालुक्यांत सूत गिरण्या आहेत. कॅम शॅफ्ट्स बनवणारा प्रिसिजन उद्योग जिल्ह्यातील प्रमुख उद्योग बनू पाहतो आहे. तसेच सोलापूर शहराजवळ किर्लोस्कर कंपनीचा शिवाजी वर्क्स लिमिटेड हा इंजिन ऑटो पार्ट्‌स बनवणारा कारखाना आहे. केम येथील [[हळद|हळदी]]पासून बनवले जाणारे [[कुंकू]] प्रसिद्ध असून [[पंढरपूर]], [[सांगोला]] व [[मंगळवेढा]] या तालुक्यांतील विणलेल्या घोंगड्या महाराष्ट्रात प्रसिद्ध आहेत. सोलापूर शहर व जिल्ह्यात पूर्वी अनेक छोट्या-मोठ्या सूत गिरण्या होत्या. हळूहळू यंत्रमाग वाढत गेले. गिरणगाव ही सोलापूरची ओळख पुसट होत असली तरीही आजचे [[यंत्रमाग]] कुशल व कष्टाळू कामगार व मोजके [[हातमाग]] यांच्या माध्यमातून मनमोहक साड्या, जेकॉर्ड चादरी, टर्किश टॉवेल्स, पडदे व वॉल हँगिग्ज यांचे उत्पादन आजही सोलापूरात मोठ्या प्रमाणावर होते आहे. ==दळणवळण== [[सोलापूर रेल्वे स्थानक|सोलापूर रेल्वे ]] वाहतुकीच्या दृष्टीने महत्त्वाचे केंद्र आहे. [[कुर्डुवाडी]] व [[होटगी]] ही जंक्शन्स जिल्ह्यात आहेत. [[मुंबई]] -[[चेन्नई]], सोलापूर - [[विजापूर]] व [[मिरज]] - [[लातूर]] हे तीन लोहमार्ग जिल्ह्यातून गेले आहेत. [[कन्याकुमारी]], [[चेन्नई]], [[मुंबई]], [[आग्रा]], [[दिल्ली]], [[हरिद्वार]], [[भुबनेश्वर]], [[बेंगलोर]], [[हैदराबाद]] ही अनेक शहरे [[रेल्वे]]द्वारे सोलापूरला जोडली गेली आहेत. सोलापूर हे रेल्वेदृष्ट्या दक्षिणेचे प्रवेशद्वार आहे. सोलापूर शहर रस्ते वाहतूकी सोबत महाराष्ट्र राज्यातील कोल्हापूर सांगली इचलकरंजी पुणे सातारा नाशिक अहमदनगर छत्रपती संभाजीनगर तसेच पुर्वेकडील जालना हिंगोली नांदेड इ महानगरांसोबत जोडले आहे. तसेच जवळील कर्नाटक राज्याशी ही सोलापूर शहर रस्ते वाहतूकी ने जोडले आहे. सोलापूर जिल्ह्यातून [[पुणे]]-[[हैदराबाद]] हा [[राष्ट्रीय महामार्ग]] क्र. ९ जातो. तसेच सोलापूर-[[विजापूर]]-[[मंगळूर]] हा राष्ट्रीय महामार्ग क्र. १३ ही जातो. [[सोलापूर]]-[[औरंगाबाद]]-[[धुळे]] हा [[राष्ट्रीय महामार्ग]] क्र.२११ जातो. [[रत्‍नागिरी]]-[[नागपूर]] हा [[राष्ट्रीय महामार्ग]] क्र.२०४ ही सोलापूर जिल्ह्यातून जातो. सिकंदराबाद सोलापूर महामार्ग प्रस्तावित आहे. ==पर्यटन== [[धार्मिक]] व [[आध्यात्मिक]] दृष्टिकोनातून सोलापूर जिल्हा महाराष्ट्रात महत्त्वाचा ठरतो तो प्रामुख्याने दक्षिणेची काशी असलेल्या पंढरपूरमुळेच. [[आषाढी]] व [[कार्तिकी]] [[एकादशी]]ला लाखो [[वारकरी]] [[विठ्ठल|विठ्ठलाच्या]] दर्शनाला येतात. हे पूर्ण महाराष्ट्राचेच प्रमुख धार्मिक उत्सव आहेत. महाभारतकाळात भगवान [[श्रीकृष्ण|श्रीकृष्णाने]] मुचकुंद राजाला वर दिला. त्यानुसार भक्त [[पुंडलिक]]रूपी [[मुचकुंद राजा]]ला श्रीकृष्णाने विठ्ठलाच्या रूपात विटेवर उभे राहून दर्शन दिले अशी कथा सांगितली जाते. येथे विठ्ठल व रुक्मिणीची मंदिरे वेगवेगळी आहेत. विठ्ठल मंदिर हे शिल्पकलेचा उत्तम नमुनाही मानले जाते. मराठी माणसाची संस्कृती, अध्यात्म व जीवन समृद्ध करणारे काव्य संत-कवींनी रचले, ते विठ्ठलाप्रती असलेल्या भक्ति-प्रेमातूनच! महाराष्ट्रात [[यादव]] काळापासून जी सामाजिक व आध्यात्मिक क्रांती सुरू झाली. तिचे प्रमुख केंद्र चंद्रभागेचे वाळवंटच होते. [[पंढरपूर]] [[सोलापूर]]-[[कोल्हापूर]] मार्गावर असून सोलापूरपासून ६७ कि.मी. अंतरावर आहे. सोलापूर शहरात कंबर तलाव या ठिकाणी असलेल्या महात्मा गांधी प्राणी संग्रहालयात अनेक प्रकारची पशु-पक्षी, प्राणी हे पहावयास मिळतात. येथे सिंह, बिबट्या, मगर, माकडे, काळविट व हरणे मोठ्या प्रमाणावर दिसून येतात. जिल्ह्यात [[मंगळवेढा]] येथे श्री दामाजीपंतांचे मंदिर आहे. तसेच [[माळशिरस]] तालुक्यातील [[वेळापूर]] येथे अर्धनारी [[नटेश्र्वर|नटेश्वरा]]चे एकमेवाद्वितीय असे [[हेमाडपंती स्थापत्यशैली]] मंदिर आहे. बाराव्या शतकात यादव काळात या मंदिराचा जीर्णोद्धार केला गेल्याचा उल्लेख आढळतो. दक्षिण सोलापूर तालुक्यात [[हत्तरसंग]] [[कुडल]] येथे [[भीमा नदी|भीमा]]-[[सीना]] [[संगम]] झालेला आहे. या ठिकाणी झालेल्या पुरातत्त्वीय संशोधनामुळे हे आज जिल्ह्यातील प्रमुख पर्यटन स्थळ बनले आहे. येथे संगमावर अकराव्या शतकात बांधलेली (कोरलेली) [[हरिहरेश्वर]] व [[संगमेश्वर]] ही [[अजिंठा-वेरूळची लेणी]] [[वेरुळ]]च्या शिल्पकलेशी साम्य असलेली [[महादेव]] मंदिरे आहेत. या ठिकाणी उत्खननात जगातील एकमेव असे दुर्मीळ [[शिवलिंग]] सापडलेले आहे. या ४ फुटी शिवलिंगावर शिवाची ३५९ मुखे व अन्य मूर्ती कोरल्या आहेत. या मंदिराच्या बांधकामाचे वैशिष्ट्य असे की, महाशिवरात्रीच्या दिवशी सूर्योदयाच्या वेळी अनेक दरवाजे ओलांडून सूर्यकिरणे शिवलिंगावर पडतात. == दक्षिण सोलापूर तालुक्यात होटगीत सिद्धपुरुष श्रीमत्स्वामी समर्थ सद्गुरू श्री कृष्णानंद महारज बालब्रह्मचारी गोवेकर यांचा आश्रम होटगी गावालगत असून सद्गुरू श्री कृष्णानंद महारज व सद्गुरू श्री ब्रह्मानंद महारज यांची समाधी मंदिरे आहेत. वर्षातून रामनवमीला मोठी यात्रा भरते व कुष्माण्ड नवमीला पुण्यतिथी असते.सद्गुरू श्री कृष्णानंद महारज यांनी अनेको चमत्कार करून दाखवल्याचे जुने वयोवृद्ध नागरिक सांगतात.सन १९३७ कुष्माण्ड नवमीला त्यांनी आपले अवतार कार्य संपवले. गावाच्या पश्चिमेला हजरत फरद्दिन बाबांचा जागृत दर्गाह आहे त्यांचा फार मोठ्या प्रमाणात ऊरुस असतो पण ज्यादिवशी संदल मिरवणुकीने दर्ग्यात पोहचते तेव्हा अगोदर श्री कृष्णानंद महाराजांना मलिद्याचा नैवेद्य दिल्यानंतरच बाबांना मलिदा अर्पण केला जातो == होटगी गावातच सुतार आळीत मल्लप्पाचे देऊळ नावाने एक छोटंस देऊळ आहे,त्यामागची कथा अशी की स्वातंत्र्य्पूर्व काळात काशिनाथ सुतार नावाचा मुलगा लहानपणी घरातून पळून गेला व फिरत फिरत बंगालप्रांती पोहचला तेथे राहून बंगाली विद्या शिकला त्याला गावाकडची ओढ स्वस्थ बसू देत नव्हती पण बंगाली सोडत नव्हते एक दिवस संधी साधून तेथुन पळ काढला व सरळ गाव गाठले व आपला पारंपारिक सुतारकीचा व्यवसाय करू लागला.विनाकारण आपल्या विद्येचा कोणालाही त्रास दिला नाही (त्याच्याबरोबर त्याने पकडून आण्लेली भुते होती असे म्हणतात),पण वर्षाकाठी जे शेतकरी राबता(धान्यरूपी वर्षाची मजूरी)देत नव्हते त्यांच्या शेतातली कणसे तो लाकूड तासल्यावर जे तुकडे पडतात ती पाचरं हवेत उडवायचा त्याची पाखरे व्हायची व ती कणसे खुडून त्याच्यासमॊर टाकायची.तो लाकडी घोड्यावर बसून रोज पहाटे काशीला आंघोळीला जायचा.अलिकडच्य़ा काळात त्या मंदिरामागची भिंत पडली त्याचे बांधकाम करताना त्या घोड्याचे अवशेष सापडले होते,अशे अनेक किस्से त्याच्याजीवनाशी निगडीत आहेत मी त्यातले दोनच येथे देत आहे,आमच्या लहानपणी गावात गारुडी आले की त्यांचा पहिला खेळ या देवळासमोर करून त्याचा आशिर्वाद घेऊनच गावात इतरत्र खेळ करायचे. होटगी गावाच्या उत्तरेला फार मोठा पाझर तलाव असून पक्षीप्रेमींसाठी फार मोठी पर्वणी असते भारतात [[विष्णू|विष्णूची]] मंदिरे अतिशय कमी ठिकाणी आहेत. या जिल्ह्यात ते [[बार्शी]] येथे आहे. या [[हेमाडपंती स्थापत्यशैली]] मंदिरामुळे बार्शीला भगवंताची बार्शी म्हणतात. एकादशीला पंढरपूरात विठोबाचे दर्शन घेणारा वारकरी द्वादशीला बार्शीच्या भगवंताचे दर्शन घेतल्याशिवाय आपल्या गावी परत जात नाही. जिल्ह्यातील सोलापूर-मंगळवेढा रस्त्यावर, भीमा नदीच्या तीरावर माचणूर येथे महादेवाचे पुरातन मंदिर आहे. अकलूज येथे [[नीरा नदी]]च्या काठी प्रेक्षणीय किल्ला असून [[करमाळा]] येथेही प्रसिद्ध [[भुईकोट किल्ला]] व अष्टकोनी विहीर आहे. मध्ययुगीन काळात [[बहामनी]] राजवटीत सोलापूरात बांधला गेलेला [[भुईकोट किल्ला]] हे जिल्ह्याचे खास वैशिष्ट्य. किल्लाबांधणी शास्त्राचा उत्कृष्ट नमुना असलेला हा किल्ला १४ व्या शतकात बांधला गेल्याचे [[इतिहास]]कार सांगतात. १६८५-८६ या काळात [[औरंगजेब]] सुमारे वर्षभर या किल्ल्यावर राहिला होता. येथेच त्याच्या टांकसाळीतून [[चांदी]]ची [[नाणी]] निर्माण झाल्याचे पुरावे आढळतात. ही नाणी आजही कोलकता येथील म्युझियममध्ये आढळतात. १७९५ ते १८१८ या काळात हा किल्ला मराठ्यांच्या ताब्यात होता. [[दुसरा बाजीराव पेशवा]] यांचा निवास या किल्ल्यावर होता. इंग्रजांनी सोलापूरवर आक्रमण करून बाजीरावाचा पाडाव मे, १८१८ मध्ये केला. ( इंग्रज आणि मराठे यांच्यातील शेवटची लढाई जिल्ह्यात [[मोहोळ]] तालुक्यातील [[आष्टी]] येथे १८१८ मध्ये झाली आणि मराठेशाहीचा अंत झाला.) हत्तरसंग कुडल तालुका-दक्षिण सोलापूर जिल्हा सोलापूर भिमा आणि सीना या दोन नदींच्या संगमावर दोन प्राचीन मंदिरे आहेत.संगमेश्वर आणि हरिहरेश्वर आशी त्या मंदिरांची नावे आहेत. हरिहरेश्वर मंदिर पुर्णपणे मातीत गाडले गेले होते, सोलापूर येथील दयानंद महाविद्यालयाचे प्रा.गजानन भिडे यांनी हरिहरेश्वर मंदिराची उत्खनन करून ते उजेडात आणले. ही दोन्ही मंदिरे अद्वितीय शिल्पकला आणि वास्तूकलेच्या दृष्टीने महत्त्वाचे आहेत. *धाराशिव जिल्ह्यातील रामलिंगच्या डोंगरात उगम झालेल्या भोगावती नदीचा आणि तुळजापूरच्या डोंगरात उगम झालेल्या नागझरी नदीचा मोहोळ तालुक्यातील वाळूज येथे संगम झालेला आहे. दोन्ही नद्यांचे उगमस्थान हे धार्मिक क्षेत्राशी निगडित असल्याने. [[वाळुज (मोहोळ)]] येथील संगमास विशेष महत्त्व प्राप्त आहे. यासंगमावर आजही भग्नावस्थेतील महादेवाचे मंदिर आहे. भोगावती नदीने वाळुज गावाला चंद्रभागा नदीने जसा चंद्राकार वेडा घातला आहे. * [[Image:Blackbuck male female.jpg|200px|thumb|right|नान्नज येथीक माळढोक अभयारण्य]] जिल्ह्यातील [[माळढोक]] [[पक्षी]] [[अभयारण्य]] व धर्मवीर संभाजी उद्यान तलाव (कंबर तलाव) पक्षी अभयारण्य - ही अभयारण्ये प्रसिद्ध आहेत. सोलापूर शहरातील कंबर तलावात (संभाजी तलाव) दुर्मीळ पक्षी येत असल्याचे येथील पक्षीतज्ज्ञ बी. एस. कुलकर्णी यांनी अभ्यासले, तसेच त्यांनी नान्नज येथे माळढोकही शोधून काढला. कंबर तलाव हा सोलापूरचे एक फुफ्फुस आहे. येथे ६५ प्रकारचे पाणपक्षी असून, हिवाळ्यात येथे १४ जातींची रानबदके परदेशातून येतात. मध्य [[आशिया]], [[सैबेरिया]], [[चीन]], [[युरोप]] येथून ही रानबदके येतात. ढोक, ढिबरा, कव्हेर जातीचे मासेही या तलावात मुबलकपणे आढळतात. सुप्रसिद्ध पक्षीतज्ज्ञ कै. सलीम अली यांचे हे आवडते ठिकाण होते. याच तळ्याच्या परिसरात १४ उपवनांसह स्मृतिवनही तयार करण्यात आले आहे. आम्रवन, चंपक वन, अशोक वन, गणेश वन इत्यादी उपवने सामाजिक वनीकरण खात्यामार्फत विकसित करण्यात आली आहेत. हे स्मृतिवन देशविदेशातील पर्यटकांचे आकर्षण ठरत आहे. १९७९-८० मध्ये [[नान्नज]] (उत्तर सोलापूर तालुका) येथे माळढोक पक्षी अभयारण्य जाहीर करण्यात आले आहे. तीन फुटी उंची व २० ते २५ कि. वजनाचे माळढोक आज जगात फक्त सुमारे ५०० संख्येनेच उरलेले आहेत. त्यातील सुमारे २५ माळढोक नान्नज येथे आढळतात. जिल्ह्यातील [[माढा]], [[मोहोळ]] व [[करमाळा]] हे तीन तालुके या अभयारण्यांतर्गत येतात. रेवणसिध्येश्वर मंदिर वनविहार प्रसिद्ध आहे. ==सामाजिक / विविध== सोलापूर जिल्ह्याची [[सीमा]] [[कर्नाटक]]ला लागलेली आहे, तसेच [[आंध्र प्रदेश]] हे राज्यही सोलापूर जिल्ह्याला जवळ आहे. साहजिकच [[धनगर (निःसंदिग्धीकरण)|धनगर]] भाषिक लोकांची संख्या येथे लक्षणीय आहे. तसेच मराठी भाषकांची संख्याही या जिल्ह्यात जास्त आहे. सोलापूर जिल्ह्यात मराठी, कन्नड व तेलुगू भाषांचा व संस्कृतींचा संगम झाल्याचे चित्र दिसते. येथील मराठी बोली विशिष्ट हेलकाव्यांसह (हेल काढून) बोलली जाते. मराठी बोली भाषेच्या उच्चारशैलीवर प्रामुख्याने धनगर भाषेचा प्रभाव जाणवतो. येथील लोक परस्परांशी मराठी, कन्नड, तेलुगू व हिंदी अशा सर्व भाषांत सहजतेने बोलताना आढळतात. येथे लिंगायत, मराठा व धनगर जातीचे लोक मोठ्या प्रमाणावर आढळतात. बंजारा (गोरमाटी) तांड्यामध्ये राहतात. येथील धनगर व मराठा लोक गेली अनेक वर्षे महाराष्ट्रात राहत आहेत. ते येथील मातीशी समरस होऊन गेले आहेत. त्यांची केवळ बोली मराठीत. बहुतांश लोक कन्नड / तेलुगू लिहू शकत नाहीत. बहुभाषिक लोक सोलापूर जिल्ह्यात राहत असूनही येथे कोणत्याही कारणांवरून मराठी, कन्नड, तेलुगू लोकांमध्ये संघर्ष झाल्याचे दिसत नाही. परंपरा मानणाऱ्या लोकांमुळे व शहरीकरण फारसे वेगाने न झाल्यामुळे जिल्ह्याचा तोंडावळा पारंपरिक व ग्रामीण आहे. सोलापूर शहराचे ग्रामदैवत असलेल्या [[श्रीसिद्धरामेश्र्वर|श्रीसिद्धरामेश्वर]] यांच्या समाधी मंदिराबरोबरच सोलापूरची या मंदिराशी जोडलेली गड्ड्याची [[यात्रा]] सोलापूर जिल्ह्यात व कर्नाटकातील काही भागांत प्रसिद्ध आहे. या यात्रेस काठीची यात्रा किंवा योगदंडाची यात्रा असेही म्हणले जाते. सिद्धरामेश्वराच्या योगदंडाचा [[विवाह]] सोहळा (किंवा अक्षता सोहळा) सोलापूरात मकर संक्रांतीच्या काळात तीन दिवस ([[भोगी]], [[संक्रांत]], [[किंक्रांत]]) साजरा केला जातो. १८ व्या शतकात संत शुभराय यांनी संपूर्ण वाळूच्या विठ्ठल मूर्तीची स्थापना करून सोलापूर भागात विविध धार्मिक उत्सवांना सुरुवात केली. आषाढी व कार्तिकी एकादशीची रथयात्रा ही गेल्या २०० वर्षांपासून सोलापूरचे सांस्कृतिक वैभव बनलेली आहे. जिल्ह्यातील ज्वारीच्या भरघोस उत्पादनामुळे ज्वारीची गरम भाकरी येथे प्रसिद्ध आहे. तसेच येथील [[शेंगदाणा]] चटणी, [[इडली]], [[डोसा]], [[उत्तप्पा]] हे दाक्षिणात्य पदार्थ, तसेच [[डिसेंबर]]-[[जानेवारी]] महिन्यांतल्या हुरडा पार्ट्या प्रसिद्ध आहेत. चटणी-भाकरी व हुरड्याचा आस्वाद घेण्यासाठी अन्य जिल्ह्यांतूनही लोक येथे येतात. सोलापूर येथे आत्तापर्यंत अ.भा. मराठी नाट्य संमेलन व साहित्य संमेलन संपन्न झालेले आहे. [[उर्दू]] साहित्य संमेलन, [[धनगर]] साहित्य संमेलन, सावरकर साहित्य संमेलन अशी अनेक साहित्य संमेलने सोलापूरमध्ये झाली आहेत, होणार आहेत. महाराष्ट्र साहित्य परिषदेच्या सोलापूरात पाच शाखा आहेत म सा प सोलापूर शाखेचे डॉक्टर सुहास पुजारी म सा प जुळेेेे सोलापूर शाखेचे अध्यक्ष पद्माकर कुलकर्णी, म सा प उत्तर शाखेचे अध्यक्ष ह भ प सुधाकर महाराज इंगळे, म सा प दक्षिण सोलापूर शाखेचे अध्यक्ष रेणुका महागावकर मसाप पश्चिम शाखेचे अध्यक्ष श्रीकांत मोरे ==खाद्यपदार्थ== करकंब मधील [[बाजार]] आमटी खूप प्रसिद्ध आहे. खूप दूरवरून लोक ही आमटी खाण्यासाठी [[करकंब]]ला येतात.सोलापूरातील शेंगा चटणी प्रसिद्ध आहे. लंबोटी येथील शेंगा चटणी प्रसिद्ध आहे. ती घेण्यासाठी लांबून लोक येतात. ==शिक्षण == आज सोलापूर शहर शैक्षणिकदृष्ट्या एक उत्तम केंद्र बनू पाहत आहे. एक जिल्हा-एक विद्यापीठ या योजनेतील विद्यापीठ सोलापूर येथे निर्माण करण्यात आले आहे. [[सोलापूर विद्यापीठ]]ची स्थापना ऑगस्ट, २००४ मध्ये झाली. या अंतर्गत आज जिल्ह्यात एकूण ६१ विविध प्रकारची महाविद्यालये आहेत. त्यांपैकी सुमारे ३५ महाविद्यालये सोलापूर शहरात आहेत. शहरात वैद्यकीय, अभियांत्रिकी, व्यवस्थापन, विधी, समाजसेवा, उद्यानविद्या, स्थापत्यशास्त्र, शिक्षणशास्त्र, व वस्त्रविद्या - अशा सर्व शाखांमधील शिक्षण उपलब्ध आहे. संपूर्ण सोलापूर जिल्ह्यातून, तसेच मराठवाड्यातील [[बीड]], [[उस्मानाबाद]] या भागांतून आणि कर्नाटकातील बिदर, [[गुलबर्गा]] व [[विजापूर]] या जिल्ह्यांतून शिक्षणासाठी विद्यार्थी सोलापूरला येत असतात. लातूर, सांगली येथूनही विद्यार्थी शिक्षणासाठी येतात. ==विशेष व्यक्ती== {{बदल}} पूर्वीच्या काळी थोर शिवभक्त शिवयोगी [[सिद्धरामेश्वर]] सोलापूरात होऊन गेले. [[सिद्धारामेश्वर]] यांनी सोलापूरला अडुसष्ट (६८) शिवलिंगांची स्थापना करून तेथील धार्मिक माहात्म्य वाढवले. आपल्या शिष्यांसह एका सुंदर तळ्याची निर्मिती केली. याच तळ्याच्या मध्यभागी शिवमंदिर आहे व येथेच सिद्धरामेश्वर यांची शिवयोग समाधी आहे. तळ्याच्या मध्यभागी हे शिवमंदिर असल्याने देशातील हे एक वैशिष्ट्यपूर्ण मंदिर आहे. तेलुगू भाषिक असलेले [[संत शुभराय महाराज]] हे देखील सुमारे ३५ वर्षे सोलापूरात होते. तेलुगूसह मराठी, उर्दू, संस्कृत, फारसी अशा अनेक भाषा त्यांना अवगत होत्या. शुभराय यांनी अस्खलित मराठीत भक्तिपर पदे रचली आहेत. ही पदे आजही महाराष्ट्रात व कर्नाटकात गायली जातात. [[विनोबा भावे|विनोबा भावेंच्या]] रोजच्या प्रार्थनेत शुभरायांचे पद होते. शुभराय हे थोर ईश्वरभक्त होते, कवी होते तसेच ते संगीत साधक होते व उच्चप्रतीचे चित्रकारही होते. त्यांनी रामायण व महाभारतावर आधारलेली सुमारे ५०० चित्रे काढली आहेत. जमाखर्चाच्या कागदाच्या मागच्या बाजूवर काढलेली जलरंगातील ही चित्रे आश्चर्यकारक आहेत. २०० वर्षांनंतरही या चित्रांतील रंग ताजे वाटतात. महाराष्ट्र राज्य साहित्य संस्कृती मंडळाने ही चित्रे चित्रचिरंतन या पुस्तकातून प्रसिद्ध केली आहेत. या चित्रांची प्रदर्शनेही भरवली जातात. कांदा, मुळा भाजी, अवघी विठाई माझी म्हणत भक्तीचा मळा फुलवणारे संत सावता माळी सोलापूर जिल्ह्यातलेच, संत [[चोखामेळा]], [[कान्होपात्रा]] इथलेच आणि दुष्काळात बादशहाची धान्याची कोठारे लोकांना खुली करणारे संत [[दामाजी]]पंत याच जिल्ह्यातल्या मंगळवेढ्याचे. [[श्री स्वामी समर्थ]] या जिल्ह्यातील अक्कलकोट येथे २१ वर्षे राहत होते. अक्कलकोट येथेच त्यांची समाधी आहे. आज अक्कलकोट हे महाराष्ट्रातील एक प्रमुख तीर्थस्थान बनलेले आहे. लावणीकार शाहीर राम जोशीही याच जिल्ह्यातले. [[राम जोशी]] लावण्याही रचत तसेच कीर्तनेही करत. शुभराय महाराजांनी [[रामजोशी]] यांना उपदेश केल्यानंतर [[राम जोशी]] यांनी डफ फोडून टाकला व लावणी सोडली अशी कथा सोलापूरात प्रसिद्ध आहे. साहित्यसम्राट [[न.चि. केळकर|न. चि. केळकर]] यांचा जन्म जिल्ह्यातील मोडनिंब या गावी झाला, तर नवकवितेचे प्रवर्तक [[बा.सी. मर्ढेकर]] जिल्ह्यातील मर्ढे या गावचे. युद्धकाळात रुग्ण सैनिकांची सेवा करून भारताचे नाव जगभर उज्ज्वल करणारे डॉ. [[द्वारकानाथ कोटणीस]] यांचे जन्मगाव सोलापूर असून, येथे त्यांचे स्मारकही आहे. तसेच पंचागकर्ते दातेही सोलपूरचेच. साहित्यिकांचा विचार करता अठराव्या शतकातील शुभराय व [[राम जोशी]] यांचेनंतर विसाव्या शतकातील [[कवी कुंजविहारी]] (हरिहर गुरुनाथ सलगरकर) यांची नोंद निश्चितच घ्यावी लागेल. स्वातंत्रसंग्रामात त्यांच्या देशभक्तीपर कवितांनी जनतेला प्रेरणा दिली. तो शूरपणा आता रणात कसा नाही। इतिहास मराठ्यांचा स्मरणात कसा नाही।। अशा प्रखर कवितांसह सुंदर भावगीते लिहिणारे कवी [[संजीव]] (कृ.गं. दीक्षित) हेही सोलापूरचेच. प्रसिद्ध शाहीर [[अमर शेख]]; गीतकार [[रा.ना. पवार]]; ज्येष्ठ कादंबरीकार, कवी व समीक्षक [[त्र्यं.वि. सरदेशमुख]]; महाराष्ट्रातील प्रभावी वक्ते डॉ. [[निर्मलकुमार फडकुले]]; संगीत तज्ज्ञ व कवी श्रीराम पुजारी; संत साहित्याचे अभ्यासक श्री. दा.का. थावर; ग्रामीण जीवन व लोकसंस्कृतीचे अभ्यासक डॉ.[[द.ता. भोसले]]; सावरकर साहित्य, लोकसंगीत, लावणी या विषयांचे अभ्यासक पंढरपूरचे श्री. [[वा.ना. उत्पात]]; समीक्षक डॉ. [[गो.मा. पवार|गो.मा. पवार;]] विसाव्या शतकात जिल्ह्याच्या ग्रामीण भागात निर्भीड पत्रकारिता करणारे करमाळ्याचे स्वातंत्र्यसैनिक व ज्येष्ठ पत्रकार शंकरराव येवले अशा अनेक दिग्गजांनी आपल्या अभ्यासाच्या व कलेच्या माध्यमातून सोलापूर शहर व जिल्ह्याच्या लौकिकात भर घातली आहे. प्रख्यात चित्रकार [[एम.एफ. हुसेन]] व ज्येष्ठ दिग्दर्शक [[जब्बार पटेल]] हे मूळचे सोलापूर जिल्ह्यातलेच. फॅन्ड्री व सैराट या चित्रपटाचे दिग्दर्शक, अभिनेते '''नागराज''' '''मंजुळे''' हे सोलापूर जिल्ह्यातील करमाळा तालुक्यातीलच आहेत. अक्करमाशी या कादंबरीतील वास्तवदर्शी लेखनातून महाराष्ट्राला हादरवून टाकणारे [[शरणकुमार लिंबाळे]]; साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते अनुवादक प्रा. [[निशिकांत ठकार]], कवी [[लक्ष्मीनारायण बोल्ली]] हेही याच जिल्ह्यातले.जेष्ट नाट्य व चित्रपटअभिनेत्री शशिकला या ही याच जिल्ह्यातले आहेत. '''''''''अरण्यऋषी श्री मारोतराव चितमपल्ली याच सोलापूरचे''''''''' मराठी साहित्य आणि दलित साहित्यामध्ये कथा, कविता, कादंबरी, आत्मवृत्त, उपदेशपर लेखन करून साहित्यक्षेत्रात मैलाचा दगड ठरलेले जेष्ठ लेखक योगीराज वाघमारे यांचे वास्तव्य सोलापूर येथेच आहे. सर्वात विशेष म्हणजे प्रख्यात लेखक संगणक तज्ज्ञ अच्युत गोडबोले हेही मुळचे सोलापूरचेच. त्यांचे 'मुसाफिर, नादव़ेध, किमयागार, अर्थात झपुर्झा' ही पुस्तके मराठी साहित्य विश्वात लोकप्रिय आहेत. डॉ. विशाल शिंदे हे अमेरिकेत कॅलिफोनिया येथे संशोधक म्हणुन कार्यरत आहेत.अमेरिकेत संशोधन संस्थेत ते संचालक पदावर कार्यरत आहेत. प्रा. मिलिंद जोशी हे बार्शीचे आहेत सध्या महाराष्ट्र साहित्य परिषद पुणे या संस्थेवर कार्याध्यक्ष म्हणून कार्यरत आहेत महाराष्ट्रात ते वक्ते म्हणूनही प्रसिद्ध आहेत. . दिवंगत क्रिकेट खेळाडू [[पॉली उम्रीगर]] यांच्या कारकिर्दीची सुरुवात सोलापूरात झाली. पुढे ते राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चमकले. २००८ साली कु. अनघा देशपांडे हिची भारतीय [[महिला क्रिकेट]] संघात निवड झाली. कु. अनघाने [[आशिया चषक क्रिकेट]] स्पर्धेत चमकदार कामगिरी केली आहे. ----पद्माकर माणिकराव कुलकर्णी मूळचे उस्मानाबाद जिल्ह्यातल्या लामजना गावचे सध्या त्यांचे वास्तव्य सोलापूरात आहे. पुण्याच्या महाराष्ट्र साहित्य परिषदेवर सलग पाचव्यांदा त्यांची निवड झाली आहे. सोलापूर शहरासह जिल्ह्यात महाराष्ट्र साहित्य परिषदेच्या संस्था त्यांनी वाढवल्या. साहित्य नाट्य आणि सांस्कृतिक क्षेत्रात त्यांचे मोलाचे काम आहे. त्यांनी महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक मंडळ बालभारती याठिकाणी कार्यकारी सदस्य म्हणून अनेक वर्ष समितीवर काम केले आहे, सध्या ते महाराष्ट्र साहित्य परिषद जुळे सोलापूर ते अध्यक्ष असून बालकुमार साहित्य मंडळाचे ते संस्थापक अध्यक्ष आहेत. त्यांनी काही काळ अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळ वर दोनदा काम केले आहे तर सध्या ते सोलापूर आकाशवाणी वर वृत्तनिवेदक म्हणून कार्यरत आहेत. गेल्या ३५ वर्षापासून अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषदेवर ते कार्यकारणी सदस्य म्हणून कार्यरत आहेत तसेच ते बालरंगभूमीचे कार्याध्यक्ष म्हणून कार्यरत आहेत. सोलापूरच्या अनेक साहित्यिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमात ते नेहमीच सक्रिय असतात. ----पुणे येथील सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठच्या प्र- कुलगुरू पदी असलेले डॉ. नेहरू सिद्राम उमराणी हे विद्यापीठाचे आठवे प्र-कुलगुरू आहेत. डॉ.एन.एस उमराणी हे मूळचे सोलापूर जिल्ह्याच्या दक्षिण सोलापूर तालूक्यातील "भंडारकवठे" या गावचे आहेत. दिवंगत प्राध्यापक गजानन लक्ष्मण भिडे हे मुळचे जामखेड जिल्हा -अहमदनगर येयील रहिवासी होते, त्यांचे उच्च शिक्षण पुणे विद्यापीठ येथे झाले. शिक्षणानंतर ते वाई येथे विश्वकोष मंडळात लेखक म्हणुन कार्य केले, या दरम्यान सोलापूरातील दयानंद महाविद्यालयात प्राचीन भारतीय इतिहास विभागात प्राध्यापक पदावर रुजु झाले . इतिहास विषयाचा व्यासंग व लेखन कार्य यामुळे त्याचे अनेक विद्यार्थी इतिहासात प्राध्यापक झाले. इतिहास विषयाची पाठ्यपुस्तके, सदर्भ ग्रंथ, स्पर्धा परिक्षा पुस्तके असे विविधांगी लेखन केले. इतिहासातील प्राचीन कालखंड हा जरी आवडीचा असला, तरी मध्ययुगीन व आधुनिक कालखंडावर त्यांचे प्रभुत्व होते. हत्तसंग कुडल येथील हरिहरेश्वर मंदिर उत्खन्न हा त्यांचा जीवनातील परमोच्य आंनदाचा कालावधी होता. या मंदिराचे पर्यटन महत्त्व वाढण्यात त्यांचा सिंहाचा वाटा होता.त्यांचे महाराष्ट्रातील समाज सुधारणेचा इतिहास हे पुस्तक स्पर्धापरिक्षा(MPSC व UPSC) बसणारी मुले वापरतात व ते प्रसिद्ध पुस्तक आहे. सोलापुर येथील शिवाजी विद्यापीठ उपकेंद्रात पुरातत्वशास्त्र (Archaeology) या विषयाचे पदव्युत्तर व पर्यटन आणि संग्रहालय शास्त्र या विषयांची पदविका अभ्यासक्रम सुरू करण्यात यश मिळवले डॉ. राजेश शर्मा हे दयानंद महाविद्यालयाचे विद्यार्थी असुन सध्या बारामती येथे विद्याविकास प्रतिष्ठान यांच्या जैवतंत्रज्ञान विभागात विभाग प्रमुख आहेत.यांचे जैवरसायनशास्त्र या विषयात संशोधन असुन त्यांना पेंटट मिळाले आहेत . == पुरातत्त्वीय उत्खनन स्थळे == मुढवी (पुरातत्त्वीय उत्खनन स्थळ) (तालुका मंगळवेढा जिल्हा सोलापूर )मुढवी हे ठिकाण मांण नदीच्या काठावर वसलेले आहे .या ठिकाणी सन 2003 मध्ये पुरातत्त्वीय उत्खनन करण्यात आले या ठिकाणी सातवाहन काळातील अवशेष मिळाले. सिद्धापूर (पुरातत्त्वीय उत्खनन स्थळ) (तालुका मंगळवेढा जिल्हा सोलापूर) सिद्धापूर हे ठिकाण भीमा नदीच्या काठावर वसलेले आहे. या ठिकाणी सण 2004 मध्ये पुरातत्त्वीय उत्खनन करण्यात आले. वाकाव( पुरातत्त्वीय उत्खनन स्थळ )(तालुका माढा जिल्हा सोलापूर )हे ठिकाण सीना नदीच्या काठावर वसलेले आहे. कारकल (पुरातत्त्वीय उत्खनन स्थळ )(तालुका दक्षिण सोलापूर जिल्हा सोलापूर )हे ठिकाण भीमा नदीच्या काठावर वसलेले आहे. नरखेड (पुरातत्त्वीय उत्खनन स्थळ )(तालुका मोहोळ जिल्हा सोलापूर )हे ठिकाण भोगावती नदीच्या काठावर वसलेले आहे . ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== *[http://solapur.gov.in/ सोलापूर जिल्हाबाबत महाराष्ट्र शासनाचे संकेतस्थळ] {{महाराष्ट्रातील जिल्हे}} {{सोलापूर जिल्ह्यातील तालुके}} [[वर्ग:सोलापूर जिल्हा]] [[वर्ग:पुणे विभागातील जिल्हे]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे]] dcrll4q0r19nt4x6dedwsf0kdyyrgkj 2695061 2695060 2026-07-17T06:00:08Z विजयकुमार मोटे 184900 2695061 wikitext text/x-wiki {{जिल्हा सूचना|जिल्हा_नाव=सोलापूर}} {{माहितीचौकट भारतीय जिल्हा |जिल्ह्याचे_नाव = सोलापूर जिल्हा |चित्र_नकाशा = Solapur_in_Maharashtra_(India).svg |अक्षांश-रेखांश = {{coord|17.35|75.16}} - {{coord|18.32|76.15}} |राज्याचे_नाव = महाराष्ट्र |विभागाचे_नाव = [[पुणे विभाग]] |मुख्यालयाचे_नाव = [[सोलापूर]] |तालुक्यांची_नावे = १. [[उत्तर सोलापूर]],२. [[दक्षिण सोलापूर]],३. [[अक्कलकोट]],४. [[बार्शी]], ५. [[मंगळवेढा]], ६. [[पंढरपूर]], ७. [[सांगोला]], ८. [[माळशिरस]], ९. [[मोहोळ]], १०. [[माढा]], ११. [[करमाळा]] |क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी = १४८९५ |लोकसंख्या_एकूण = ४३,१७,७५६ |जनगणना_वर्ष = २०११ |लोकसंख्या_घनता = २९० |शहरी_लोकसंख्या = ३२.४% |साक्षरता_दर = ७७.७ |लिंग_गुणोत्तर = |प्रमुख_शहरे = सोलापुर - पंढरपुर - अक्कलकोट - बार्शी अकलुज - सांगोला - करमाळा |जिल्हाधिकार्यांचे_नाव = श्री. |लोकसभा_मतदारसंघाची_नावे = [[सोलापूर (लोकसभा मतदारसंघ)|सोलापूर]], [[माढा (लोकसभा मतदारसंघ)|माढा]], [[उस्मानाबाद (लोकसभा मतदारसंघ)|उस्मानाबाद]] (काही भाग) |विधानसभा_मतदारसंघाची_नावे = १. [[सोलापूर शहर उत्तर विधानसभा मतदारसंघ|सोलापूर शहर उत्तर]], २. [[सोलापूर शहर मध्य विधानसभा मतदारसंघ|सोलापूर शहर मध्य]], ३. [[सोलापूर दक्षिण विधानसभा मतदारसंघ|सोलापूर दक्षिण]], ४. [[बार्शी विधानसभा मतदारसंघ|बार्शी]], ५. [[मोहोळ विधानसभा मतदारसंघ|मोहोळ]], ६. [[माळशिरस विधानसभा मतदारसंघ|माळशिरस]], ७. [[मढा विधानसभा मतदारसंघ|माढा]], ८. [[सांगोला विधानसभा मतदारसंघ|सांगोला]], ९. [[पंढरपूर विधानसभा मतदारसंघ|पंढरपूर]], १०. [[करमाळा विधानसभा मतदारसंघ|करमाळा]], ११. [[अक्कलकोट विधानसभा मतदारसंघ|अक्कलकोट]] |खासदारांची_नावे =[[प्रणिती ताई शिंदे]] - [[सोलापूर]], [[रणजितसिंह नाईक निंबाळकर]] - [[माढा]] |पर्जन्यमान_मिमी = ५४५.४ |संकेतस्थळ = https://solapur.gov.in/ }} '''सोलापूर जिल्हा''' [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] एक प्रमुख जिल्हा असून तो राज्याच्या दक्षिण भागात आहे. सोलापूर जिल्ह्यात [[पंढरपूर]] (महाराष्ट्राचे कुलदैवत व दक्षिण काशी म्हणून प्रसिद्ध) व [[अक्कलकोट]]सारखी सुप्रसिद्ध देवस्थाने आहेत. [[बार्शी]] तील भगवंत मंदिरदेखील प्रसिद्ध आहे. सोलापूर जिल्ह्यातल्या चादरी विशेष लोकप्रिय आहेत. स्वातंत्र्य-प्राप्तीच्या आधी सोलापूर शहराने तीन दिवस ''स्वातंत्र्य'' उपभोगले आहे. संतांची भूमी व ज्वारीचे कोठार म्हणून मंगळवेढा प्रसिद्ध आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://solapur.gov.in/htmldocs/geog.pdf|title=GEOGRAPHICAL INFORMATION}}</ref> सोलापूर शहर हा एकूण १६ गावानी मिळून बनलेला आहे म्हणून त्या जिल्ह्याला सोलापूर हे नाव पडलेले आहे. तसेेच अकलूज येथील किल्ला, अकलाई मंदिर आणि वाॅटर पार्क प्रसिद्ध आहे. ==विशेष== जन्मासी येऊनी, पहा रे पंढरी !! असे पंढरपूरबाबत म्हणले जाते, ज्या पंढरीच्या पांडुरंगाचे दर्शन घेण्यासाठी [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] भाविकच नव्हे, तर [[दक्षिण|दक्षिणेकडील]] राज्यांतील भाविकही येत असतात असे [[पंढरपूर]] [[तीर्थक्षेत्र]] [[सोलापूर]] जिल्ह्यात आहे. यावरूनच सोलापूर जिल्ह्याचे महत्त्व लक्षात येते. अनेक संतांच्या अस्तित्वामुळे सोलापूर जिल्ह्याला संतांची भूमी म्हणले जाते.<ref>{{cite web | title=Solapur | website=Solapur Maharashtra, Solapur District, Solapur City Travel India | url=https://maharashtratourism.net/cities/solapur.html | access-date=2025-11-12}}</ref> पूर्वीचे गिरणगाव, हुतात्म्यांचा जिल्हा, सध्याचे ज्वारीचे कोठार, [[तेलुगू]], [[कन्नड भाषा|कन्नड]] व [[मराठी]] असा भाषा-त्रिवेणी संगम झालेला बहुभाषिक जिल्हा आणि टॉवेल, चादरी निर्माण करणारा जिल्हा म्हणून सोलापूर प्रसिद्ध आहे. जागतिकीकरणाच्या प्रभावाच्या काळात आधुनिकतेचा स्पर्श काहीशा कमी वेगाने सोलापूरला होत असला, तरीही अगत्य, मनमोकळेपणा, थोडासा साधे-भोळेपणा, पारंपरिकता, बहुभाषिकत्व हे येथील मातीचे गुण आहेत. [[पर्यटन]], [[फलोत्पादन]], [[कृषि]]प्रक्रिया [[उद्योग]], [[शिक्षण]], आरोग्यसेवा व [[कापड]] उद्योग (हातमाग, यंत्रमाग) या क्षेत्रांमध्ये जिल्ह्याचा विकास साधण्याची क्षमता निश्चितच आहे. सोलापूर जिल्ह्यातील माळशिरस तालुक्यातील अकलूज ही ग्रामपंचायत आशिया खंडातील सर्वात मोठी ग्रामपंचायत म्हणून नावारूपास आली आहे . महाराष्ट्राच्या दृष्टीने ती एक अत्यंत महत्त्वाची अशीच बाब आहे या जिल्ह्यातील सर्वात श्रीमंत तालुका व दुष्काळी तालुका म्हणून ओळखला जाणारा तालुका म्हणजे सांगोला, ज्या तालुक्याचे नाव गिनीज बुकात नोंद आहे असा हा तालुका. सांगोला तालुका दोन गोष्टीसाठी ओळखला जातो . एक म्हणजे डाळींबासाठी व दुसरे म्हणजे एका तालुक्यावर सर्वात जास्त वेळा आमदार म्हणून विधानसभेवर निवडून गेलेले भाई गणपतराव देशमुख यांच्यामुळे ओळखला जातो . == इतिहास == {{मुख्यलेख|सोलापूर जिल्ह्याचा इतिहास}} सोलापूरला एक [[ऐतिहासिक]] वारसाही लाभलेला आहे. इ.स. पूर्व २०० वर्षापासून [[सातवाहन]], [[चालुक्य]], [[राष्ट्रकूट]], [[यादव]], [[बहामनी]], [[निजामशाही]], [[आदिलशाही]], [[मराठा साम्राज्य|मराठे]]-[[पेशवे]] व [[ब्रिटिश]] या सर्व राजवटी सोलापूर जिल्ह्याने अनुभवल्या आहेत. यादवांच्या काळात या भागाला सोन्नलगी म्हणले जात होते. मोगल राजवटीत यास संदलपूर असेही म्हणले जात होते. ब्रिटिश काळात सोलापूर हे नाव रूढ झाले असावे असा अंदाज व्यक्त केला जातो. सोलापूरचा इतिहास रोमांचक आहे. [[मुंबई]]-[[चेन्नई]] रेल्वे मार्गावरील महत्त्वाचे स्थानक असल्यामुळे स्वातंत्र्यपूर्व काळात राष्ट्रीय पातळीवरील सर्व राजकीय-सामाजिक घडामोडींचे पडसाद सोलापूरमध्ये उमटत असत. [[पहिले महायुद्ध|पहिल्या महायुद्धानंतर]] भारतात [[कामगार|कामगारांनी]] मोठा संप पुकारला. सोलापूरलाही जानेवारी, १९२० मध्ये कामगारांनी [[ब्रिटिश]] साम्राज्यशाहीच्या विरोधात संप पुकारला होता. १९३० च्या सविनय कायदेभंग चळवळीत सोलापूरकर हिरिरीने सहभागी झाले होते. या [[सत्याग्रह|सत्याग्रहात]] दारुबंदीचा प्रचार करण्यासाठी काही तरुण कार्यकर्त्यांनी मोर्चा काढला. या वेळी शंकर शिवदारे हा तरुण [[तिरंगा]] हातात घेऊन पुढे धावला व ब्रिटिशांच्या गोळीबारात [[बळी]] पडला. हा [[शंकर शिवदारे]] सोलापूरचा पहिला [[हुतात्मा]]. या हौतात्म्यामुळे सोलापूरकर पेटून उठले. पण दि. ८,९ मे, १९३० या दोन दिवसांत तत्कालीन [[कलेक्टर]] नाईट याने जमावांवर अमानुष गोळीबार केला. अनेक [[नागरिक]] गोळीबारात बळी पडले. या आंदोलनादरम्यान दि.९,१०,११ मे, १९३० असे तीन दिवस सोलापूर ब्रिटिशांच्या अधिपत्याखाली नव्हते, मुक्त होते. भारतातील (काही काळासाठी) स्वतंत्र झालेला असा हा पहिला भाग ! मे- जून, १९३० मध्ये सुमारे ४९ दिवस [[मार्शल लॉ]] [[कायदा]] सोलापूरला लागू होता. या काळात सोलापूरच्या ४ निरपराध युवकांना [[फाशी]] देण्यात आले. अब्दुल कुर्बान हुसेन, मल्लप्पा धनशेट्टी, श्रीकिसन सारडा व जगन्नाथ शिंदे हे सोलापूरचे युवक दि. १२ जानेवारी, १९३१ रोजी धीरोदात्तपणे फासावर चढले. या प्रेरणादायी क्रांतिपर्वामुळेच सोलापूरला हुतात्म्यांचे शहर म्हणले जाते. पुतळ्यांच्या माध्यमातून आज या हुतात्म्यांची स्मृती सोलापूरात जतन करण्यात आली आहे. १९३०-३१ मधील या घटनांचे संदर्भ तत्कालीन [[केसरी]] मध्ये आढळतात. शस्त्रात्रे अक्कलकोट येथील वस्तूसंग्रालय सोलापूरात जतन करण्यात आली आहे सोलापूर जिल्हा वेगवेगळ्या कालखंडात आंद्रबत्य, चालुक्य, राष्ट्रकूट, यादव व बाहमनि घराण्याच्या अधिपत्याखाली होता. सोलापूर हे नाव सोळा म्हणजे सोळा व पूर म्हणजे गाव असे तयार झाले ही धारणा आहे. सध्याचे सोलापूर शहर हे अहमदपूर, चपळदेव, फतेपूर, जामदारवाडी, काळजापूर, खादरपूर, खांडेकरवाडी, महमदपूर, राणापूर, संदलपूर, शेखपूर, सोलापूर, सोन्नलगी, सोनपूर व वैदकवाडी या सोळा गावांच्या एकत्रीकरणाने बनले आहे ही धारणा आहे. पण नवीन अध्ययनानुसार सोलापूर हे नाव सोळा गावांच्या एकत्रीकरणाने बनलेले नाही. शिवयोगी श्री सिद्धेश्वर लिखित शिलालेखानुसार सोन्नलगे असे संबोधले जायचे. कालांतराने सोन्नलगेचे सोन्नलगी असे रूपांतर झाले. आणि यादव वंशापर्यंत सोलापूरचे संबोधन सोन्नलगी असे होते. मोहोळ तालुक्यातील कामती येथे सापडलेल्या शके १२३८ च्या संस्कृत शिलालेखानुसार सोलापूर नगरीला सोनलपूर असे संबोधले जातात. सोलापूर भुईकोट किल्ल्यात सापडलेल्या एका शिलालेखानुसार सोनलपूर असा उल्लेख होतो. तर त्याच किल्ल्यातील दुसऱ्या भिंतीवर सापडलेल्या शिलालेखानुसार या नगरीचा उल्लेख संदलपूर असे केलेले आहे. मुस्लिम काळात या शहराला सोनलपूर असे संबोधण्यात येत होते. काळाच्या ओघात सोनलपूर मधील ‘न’ गाळला जाऊन सोलपूर नंतर सोलापूर असे नाव प्रचलित झाले असावे. त्यानंतर ब्रिटिश शासनांनी सोलापूर ऐवजी शोलापूर असे उच्च्यार कायम केले. सध्याचा सोलापूर जिल्हा हा पूर्वी अहमदनगर, पुणे व सातारा या जिल्ह्याचा भाग होता. इ. स. १८३८ला अहमदनगरचा उपजिल्हा बनला. त्यामध्ये बार्शी, मोहोळ, माढा, करमाळा, इंडी, हिप्परगी आणि मुद्देबिहाळ हे उपविभाग होते. इ. स. १८६४ मध्ये हा उपविभाग काढून टाकण्यात आला. इ. स. १८७१ मध्ये सोलापूर, बार्शी, मोहोळ, माढा आणि करमाळा हे उपविभाग व सातारा जिल्ह्यातील पंढपूर, सांगोला उपविभाग एकत्र करून सोलापूर जिल्ह्याची निर्मिती करण्यात आली व इ. स. १८७५ मध्ये माळशिरस हे उपविभाग देखील सोलापूर जिल्ह्याला जोडण्यात आले. १९६५ मध्ये राज्य पुनर्रचनेनुसार सोलापूरचा समावेश मुंबई राज्यात करण्यात आला. व इ. स. १९६० मध्ये महाराष्ट्राचा एक परिपूर्ण जिल्हा म्हणून विकसित झाला. स्वातंत्रपूर्व काळापासून स्वातंत्र मिळवण्याआधी सोलापूरचे महत्त्व भारताच्या इतिहासात अद्वितीय आहे. सोलापूरच्या नागरिकांना तीन दिवसापासून म्हणजे शके १९३०ला मे ९, १०, ११ स्वातंत्र मिळाले. थोडक्यात इतिहास अशाप्रकारे कार्य करतो. मे १९३०ला महात्मा गांधी यांना अटक झाली. संपूर्ण भारतभर ब्रिटिश नियमाचे आयोजन करण्यात आले. मोठ्या प्रमाणात मोर्चे व आंदोलन देखील सोलापूरात करण्यात आले. पोलिसांच्या गोळीबारात अनेक नागरिकांचा जीव गमवावा लागला. यामुळे प्रक्षुब्ध जमावाने चपळ स्टेशनवर हल्ला केला. पोलीस आणि अन्य अधिकारी सोलापूर शहराच्या बाहेर पळत होते. या काळात कायदा सुव्यवस्थेची जबाबदारी आणि नागरिकांच्या सुरक्षेची जबाबदारी काँग्रेस पक्षाच्या नेत्याच्या खांद्यावर होती. त्यानंतर इतर काँग्रेसचे नेते श्री. रामकृष्ण जाजू यांनी १९३० मे मध्ये ९, १०, ११ या तीन दिवसांच्या काळात कायदा व सुव्यवस्था राखली. स्वातंत्र्यापूर्वीच इस वी सन १९३० मध्ये महापालिकेच्या इमारतीवर सर्वप्रथम राष्ट्रीय ध्वज फडकवणारी भारतातील एकमेव नगरपालिका होती. याचा थोडक्यात इतिहास म्हणजे – महात्मा गांधी यांच्या दांडी यात्रेची प्रेरणा घेऊन सोलापूरमधील स्वातंत्र सैनिकांनी सोलापूर पालिकेवर राष्ट्रध्वज फडकवण्याचा निर्णय घेतला त्याप्रमाणे ६ एप्रिल १९३० रोजी पुण्याचे जेष्ठ स्वातंत्रसैनिक श्री. अण्णासाहेब भोपटकर यांनी सोलापूर पालिकेवर राष्ट्रध्वज फडकावला. संपूर्ण देशभरात ही पहिली व एकमेव घटना होती. या घटनेने संतापून ब्रिटिश राज्यकर्त्यांनी सोलापूर येथे मार्शल लाँ घोषित केले. अनेक नेत्यांना व निर्दोष नागरिकांना खोट्या आरोपाखाली अटक केली. स्वातंत्रसैनिक श्री मल्लप्पा धंनशेट्टी, श्री कुर्बान हुसेन, श्री जगन्नाथ शिंदे व श्री किसन सारडा यांना मंगळवार पोलीस ठाणे मध्ये दोन पोलिसांच्या हत्याच्या आरोपाखाली अटक करण्यात आली. निम्न न्यायालयाने या स्वातंत्र्यसैनिकांना मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा सुनावली. उच्च न्यायालयाने पण वरील शिक्षा कायम ठेवली व या चार स्वातंत्र्यसैनिकांना १२ जानेवारी १९३१ रोजी फाशीची शिक्षा देण्यात आली. या स्वातंत्र्यसैनिकांचा आदर म्हणून शहराच्या मध्यवर्ती भागात पुतळे बसवण्यात आले व त्या स्थानाला हुतात्मा चौक असे नामकरण करण्यात आलेले आहे. सोलापूर जिल्ह्यातल्या चादरी विशेष लोकप्रिय आहेत. जिल्ह्याबाबत विस्मयकारक बाब ही की स्वातंत्र्य-प्राप्तीच्या आधी सोलापूर (शहराने) तीन दिवस ''स्वातंत्र्य'' उपभोगले आहे. संताची भूमी व ज्वारीचे कोठार म्हणून मंगळवेढा प्रसिद्ध आहे. ==भूगोल== सोलापूर जिल्ह्याचे एकूण क्षेत्रफळ १४,८४४.६ चौरस किलोमीटर आहे.सोलापूरातील सरासरी पर्जन्यमान ५४५.४ मिलिमीटर (महाराष्ट्रातील सर्वात सोलापूर जिल्ह्यातील खळवे गाव माळशिरस तालुक्यात आहे पर्जन्याचा ) आहे. जिल्ह्याची लोकसंख्या ३८,४९,५४३ (इ.स. २००१) आहे. [[भीमा नदी]] जिल्ह्यातील प्रमुख नदी आहे. जिल्ह्यात डोंगराळ भाग जवळजवळ नाही. सोलापूर जिल्ह्याच्या उत्तरेस [[अहमदनगर]] व [[धाराशिव]] पूर्वेला [[धाराशिव]], दक्षिणेस [[सांगली]] व [[विजापूर]] जिल्हा व ([[कर्नाटक]]) तर पश्र्चिमेस [[सांगली]], [[सातारा]] व [[पुणे]] हे जिल्हे आहेत. जिल्ह्याच्या उत्तर, ईशान्य व पूर्व भागात बालाघाटच्या डोंगररांगा आहेत. तसेच पश्चिम व नैर्ऋत्य या भागांत महादेवाचे डोंगर आहेत. जिल्ह्याचा इतर भाग सपाट, पठारी आहे. या जिल्ह्याचे हवामान सर्वसाधारणपणे उष्ण व कोरडे आहे, तसेच थोडे विषमही आहे. काही भागांत उन्हाळ्यात कमाल तापमान ४० ते ४२ अंश सेल्सिअसपर्यंत जाते. जिल्ह्यात वायव्येकडून आग्नेयेकडे वाहणारी भीमा जिल्ह्याचे दोन भाग करते. भीमा नदीची जिल्ह्यातील लांबी सुमारे २९० कि.मी. आहे. भीमा पंढरपूर येथे [[चंद्रभागा]] या नावाने ओळखली जाते. [[नीरा]]-[[भीमा]] संगम माळशिरस तालुक्यात, तर भीमा-सीना संगम दक्षिण सोलापूर तालुक्यात [[हत्तरसंग]]-[[कुडल]] येथे होतो. जिल्ह्यातून [[सीना]], नीरा, [[भोगावती]], [[हरणी]], बोरी, माण या छोट्या-मोठ्या नद्या वाहतात. सोलापूर-पुणे जिल्ह्यांच्या सीमेवर माढा तालुक्यात उजनी (१२१ टी. एम. सी ) येथे भीमा नदीवर धरण बांधण्यात आलेले आहे. या धरणामुळे सोलापूर शहरासह जिल्ह्याच्या पश्चिम व मध्य भागांत पाणीपुरवठा सुलभतेने होतो. १९८० मध्ये बांधून पूर्ण झालेल्या उजनी धरणाच्या जलाशयाला यशवंतसागर असे म्हणले जाते. शेतीसाठी सिंचन, पिण्यासाठी पाणी, उद्योगांना पाणी, साखर कारखान्यांना पाणी, विद्युतनिर्मिती असे अनेक उद्देश साध्य करणारा हा बहुउद्देशीय प्रकल्प आहे. या धरणाच्या परिसरात फ्लेमिंगो (हा स्थलांतरित पक्षी ) (रोहित) पक्षी आढळतात. भीमा-सीना जोडकालव्यामुळे जिल्ह्यातील सात तालुक्यांना लाभ होतो. भीमा-सीना बोगदा हा आशिया खंडातील सर्वांत मोठा बोगदा आणि पूर्व भागात बालाघाटच्या डोंगररांगात ज्वालामुखीचा केंद्र बिंधू आहे. उजनी धरणातून या बोगद्याद्वारे सीना नदीत पाणी सोडले जाते. याचबरोबर जिल्ह्यात सहा (६) मध्यम प्रकल्प आहेत. उत्तर सोलापूर तालुक्यात एकरूखे (हिप्परगी) तलाव आहे. याचाही फायदा आसपासच्या भागांतील लोकांना होतो. ==तालुके== [[चित्र:Solapur district tehsils Marathi.png|250 px|thumb|right|सोलापूर जिल्ह्याचे तालुके]] * [[उत्तर सोलापूर]] * [[दक्षिण सोलापूर]] * [[अक्कलकोट]] * [[बार्शी]] * [[मंगळवेढा]] * [[पंढरपूर]] * [[सांगोला]] * [[माळशिरस]] * [[मोहोळ]] * [[माढा]] * [[करमाळा]] ==राजकीय संरचना== मतदारसंघांच्या पुनर्रचनेनुसार सोलापूर जिल्ह्यात एकूण २ लोकसभा व ११ विधानसभा मतदारसंघ आहेत. तसेच ६८ जिल्हा परिषद मतदारसंघ व १३६ पंचायत समिती मतदारसंघ आहेत. लोकसभा मतदारसंघ (२) : [[सोलापूर]], [[माढा]] माढा लोकसभा मतदारसंघात सोलापूर जिल्ह्यातील [[करमाळा]], [[माढा]], [[सांगोले]], [[माळशिरस]] या विधानसभा मतदारसंघांचा समावेश असून सातारा जिल्ह्यातील माण व फलटण या विधानसभा मतदारसंघांचा समावेश होतो. [[बार्शी]] हा जिल्ह्यातील विधानसभा मतदारसंघ उस्मानाबाद लोकसभा मतदारसंघात समाविष्ट आहे. विधानसभा मतदारसंघ (११) : [[मोहोळ]], उत्तर [[सोलापूर शहर]], दक्षिण सोलापूर शहर, मध्य सोलापूर शहर, [[अक्कलकोट]], [[पंढरपूर]] , [[करमाळा]], [[माढा]], [[सांगोले]], [[माळशिरस]], [[बार्शी]]. नवीन वैराग तालुका प्रस्तावित आहे. ==शेती== हा जिल्हा कमी पावसाच्या, पर्जन्यछायेच्या प्रदेशात येतो. येथे पावसाचे वार्षिक सरासरी प्रमाण ५०० ते ७५० मि. मी. (५० ते ७५ से.मी.) इतके कमी आहे. तसेच पावसाची विभागणीही असमान आहे तरी [[उजनी धरण|उजनी धरणामुळे]] येथील बागायत क्षेत्र १८ ते २०% आहे. यावर प्रामुख्याने ऊस हे पीक घेतले जाते. एकूण ७५ ते ८२ % शेती लहरी पावसावर अवलंबून आहे. सोलापूर जिल्ह्याला ज्वारीचे कोठारच म्हणले जाते. [[रब्बी]] मोसमातल्या [[ज्वारी]]खालील क्षेत्र सुमारे ७ लाख हेक्टर आहे. ज्वारी ह एक धान्यप्रकार आहे. हे एक तृणधान्य आहे. यास जोंधळा असेही म्हणतात. या वनस्पतीला इंग्रजीत Great millet असे म्हणतात. [[खरीप]] ज्वारीचे क्षेत्र सुमारे १५०० हेक्टर आहे. [[ज्वारी]]ची मालदांडी ३५-१ ही जात प्रसिद्ध आहे. १९९० मध्ये आलेल्या [[महाराष्ट्र]] शासनाच्या फळबाग रोजगार हमी योजनेच्या अंमलबजावणीमुळे सोलापूर जिल्ह्यात फळबाग क्षेत्रात क्रांती झाली. [[डाळिंब]] (सुमारे ३० हजार हेक्टर), बोर (सुमारे २० हजार हेक्टर) या पिकांसह [[आंबा]] (९ हजार हेक्टर), [[सीताफळ]], [[आवळा]], [[जांभूळ]] यांच्या फळबागा कमी [[पाऊस]] असूनही केवळ विशिष्ट हवामानामुळे जिल्ह्यात वाढत आहेत. तसे फळ-प्रक्रिया उद्योगाबद्दलही आकर्षण वाढते आहे. द्राक्षाचीही लागवड जिल्ह्यात अधिकाधिक होत आहे. [[मोहोळ]], [[पंढरपूर]] इ. तालुक्यांत द्राक्षापासून बेदाणेही तयार केले जातात. [[सांगोला]] व [[पंढरपूर]] तालुक्यांमध्ये बोर, डाळिंबाची लागवड मोठ्या प्रमाणावर केली जाते. सोलापूर जिल्ह्यात [[मुळेगाव]] येथे (१९३३ साली पुण्याहून येथे आणण्यात आलेले) कोरडवाहू [[शेती]] संशोधन केंद्र आहे. तसेच जिल्ह्यात रब्बी ज्वारी संशोधन केंद्र व [[डाळिंब]] संशोधन केंद्रही आहे. सोलापूर जिल्ह्यातील कृषितज्ज्ञ व कृषि-अधिकारी श्री.वि. ग. राऊळ यांनी प्रामुख्याने फळबाग क्षेत्रात केवळ सोलापूर जिल्ह्यातच नव्हे तर महाराष्ट्रात क्रांती घडवून आणली. [[डाळींब]], [[बोर]] तसेच [[सूर्यफूल]], [[करडई]] या पिकांबाबत त्यांनी शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन करून त्यांना संघटितही केले. सांगोल्याची डाळींब युरोपीय देशात पाठवण्याची तयारी सुरू केली आहे. उत्तर भारत आणि महाराष्ट्रात असलेल्या हवामान बदलामुळे दरवर्षी चांगला दर मिळणाऱ्या डाळिंबाला सध्या कवडीमोल किमतीने विकण्याची वेळ डाळिंब उत्पादक शेतकऱ्यावर अली आहे. पण सांगोला तालुक्यातील एका तरुणाने मात्र या सगळ्यावर मात करत आपल्या बागेतील डाळिंब थेट युरोपीय देशात पाठवण्याची तयारी सुरू केली आहे. सोलापूर जिल्ह्यामधील तालुका उत्तर सोलापूर मध्ये रानमसले साधारण ५००० लोक संख्या असणारे एक गाव आहे. या गावाचे वैशिष्ट असे आहे कि या गावात कांदा खूप पिकवला जातो. सोलापूर, मुंबई हैद्राबाद बंगलोर या ठिकाणी कांदा विकण्यासाठी जातो.बार्शी तालुक्यात नारी, नारीवाडी ही गावे द्राक्षे फळ पिकासाठी प्रसिद्ध आहेत. ==उद्योग== सोलापूर औद्यागिकदृष्ट्याही विकसित होत आहे. जिल्ह्यात सोलापूर ([[अक्कलकोट]] रोड, [[होटगी]] रोड), [[चिंचोली]], [[बार्शी]], [[कुर्डूवाडी]] येथे [[औद्योगिक]] वसाहती आहेत. पूर्वीच्या काळी येथील हातमाग [[कापड उद्योग]] प्रसिद्ध होता. सध्या येथील [[यंत्रमाग]] [[कापड]] उद्योगही प्रसिद्ध आहे. येथील चादरी व टर्किश टॉवेल्स भारतभर प्रसिद्ध आहेत. काही यंत्रमागधारक यांची परदेशी निर्यातही करतात. कापडी वॉल हँगिंग्ज हे देखील येथील वैशिष्ट्य आहे. काही कंपन्या आपल्या मालाची १००% निर्यातही करतात. सोलापूर शहर व आसपासच्या भागात [[विडी]] उद्योग अनेक कुटुंबांसाठी महत्त्वाचा उद्योग आहे. सुती कापड उद्योग व विडी उद्योग यांमध्ये प्रामुख्याने तेलुगू भाषिक [[विणकर]] समाजाचा मोठा वाटा आहे. रसायन निर्मिती उद्योग येथील वैशिष्ट्य आहे. [[दूध]] डेरी, [[कृषि]]प्रक्रिया उद्योग, गोमय उत्पादने व [[साखर कारखाने]] या उद्योगांच्या माध्यमातून लोकमंगल हा उद्योग जिल्ह्यात अनेकांचे रोजगाराचे साधन बनत आहे. दक्षिण सोलापूर तालुक्यात बिर्ला सिमेंट [[कारखाना]] आहे. जिल्ह्यातील अनेक तालुक्यांत सूत गिरण्या आहेत. कॅम शॅफ्ट्स बनवणारा प्रिसिजन उद्योग जिल्ह्यातील प्रमुख उद्योग बनू पाहतो आहे. तसेच सोलापूर शहराजवळ किर्लोस्कर कंपनीचा शिवाजी वर्क्स लिमिटेड हा इंजिन ऑटो पार्ट्‌स बनवणारा कारखाना आहे. केम येथील [[हळद|हळदी]]पासून बनवले जाणारे [[कुंकू]] प्रसिद्ध असून [[पंढरपूर]], [[सांगोला]] व [[मंगळवेढा]] या तालुक्यांतील विणलेल्या घोंगड्या महाराष्ट्रात प्रसिद्ध आहेत. सोलापूर शहर व जिल्ह्यात पूर्वी अनेक छोट्या-मोठ्या सूत गिरण्या होत्या. हळूहळू यंत्रमाग वाढत गेले. गिरणगाव ही सोलापूरची ओळख पुसट होत असली तरीही आजचे [[यंत्रमाग]] कुशल व कष्टाळू कामगार व मोजके [[हातमाग]] यांच्या माध्यमातून मनमोहक साड्या, जेकॉर्ड चादरी, टर्किश टॉवेल्स, पडदे व वॉल हँगिग्ज यांचे उत्पादन आजही सोलापूरात मोठ्या प्रमाणावर होते आहे. ==दळणवळण== [[सोलापूर रेल्वे स्थानक|सोलापूर रेल्वे ]] वाहतुकीच्या दृष्टीने महत्त्वाचे केंद्र आहे. [[कुर्डुवाडी]] व [[होटगी]] ही जंक्शन्स जिल्ह्यात आहेत. [[मुंबई]] -[[चेन्नई]], सोलापूर - [[विजापूर]] व [[मिरज]] - [[लातूर]] हे तीन लोहमार्ग जिल्ह्यातून गेले आहेत. [[कन्याकुमारी]], [[चेन्नई]], [[मुंबई]], [[आग्रा]], [[दिल्ली]], [[हरिद्वार]], [[भुबनेश्वर]], [[बेंगलोर]], [[हैदराबाद]] ही अनेक शहरे [[रेल्वे]]द्वारे सोलापूरला जोडली गेली आहेत. सोलापूर हे रेल्वेदृष्ट्या दक्षिणेचे प्रवेशद्वार आहे. सोलापूर शहर रस्ते वाहतूकी सोबत महाराष्ट्र राज्यातील कोल्हापूर सांगली इचलकरंजी पुणे सातारा नाशिक अहमदनगर छत्रपती संभाजीनगर तसेच पुर्वेकडील जालना हिंगोली नांदेड इ महानगरांसोबत जोडले आहे. तसेच जवळील कर्नाटक राज्याशी ही सोलापूर शहर रस्ते वाहतूकी ने जोडले आहे. सोलापूर जिल्ह्यातून [[पुणे]]-[[हैदराबाद]] हा [[राष्ट्रीय महामार्ग]] क्र. ९ जातो. तसेच सोलापूर-[[विजापूर]]-[[मंगळूर]] हा राष्ट्रीय महामार्ग क्र. १३ ही जातो. [[सोलापूर]]-[[औरंगाबाद]]-[[धुळे]] हा [[राष्ट्रीय महामार्ग]] क्र.२११ जातो. [[रत्‍नागिरी]]-[[नागपूर]] हा [[राष्ट्रीय महामार्ग]] क्र.२०४ ही सोलापूर जिल्ह्यातून जातो. सिकंदराबाद सोलापूर महामार्ग प्रस्तावित आहे. ==पर्यटन== [[धार्मिक]] व [[आध्यात्मिक]] दृष्टिकोनातून सोलापूर जिल्हा महाराष्ट्रात महत्त्वाचा ठरतो तो प्रामुख्याने दक्षिणेची काशी असलेल्या पंढरपूरमुळेच. [[आषाढी]] व [[कार्तिकी]] [[एकादशी]]ला लाखो [[वारकरी]] [[विठ्ठल|विठ्ठलाच्या]] दर्शनाला येतात. हे पूर्ण महाराष्ट्राचेच प्रमुख धार्मिक उत्सव आहेत. महाभारतकाळात भगवान [[श्रीकृष्ण|श्रीकृष्णाने]] मुचकुंद राजाला वर दिला. त्यानुसार भक्त [[पुंडलिक]]रूपी [[मुचकुंद राजा]]ला श्रीकृष्णाने विठ्ठलाच्या रूपात विटेवर उभे राहून दर्शन दिले अशी कथा सांगितली जाते. येथे विठ्ठल व रुक्मिणीची मंदिरे वेगवेगळी आहेत. विठ्ठल मंदिर हे शिल्पकलेचा उत्तम नमुनाही मानले जाते. मराठी माणसाची संस्कृती, अध्यात्म व जीवन समृद्ध करणारे काव्य संत-कवींनी रचले, ते विठ्ठलाप्रती असलेल्या भक्ति-प्रेमातूनच! महाराष्ट्रात [[यादव]] काळापासून जी सामाजिक व आध्यात्मिक क्रांती सुरू झाली. तिचे प्रमुख केंद्र चंद्रभागेचे वाळवंटच होते. [[पंढरपूर]] [[सोलापूर]]-[[कोल्हापूर]] मार्गावर असून सोलापूरपासून ६७ कि.मी. अंतरावर आहे. सोलापूर शहरात कंबर तलाव या ठिकाणी असलेल्या महात्मा गांधी प्राणी संग्रहालयात अनेक प्रकारची पशु-पक्षी, प्राणी हे पहावयास मिळतात. येथे सिंह, बिबट्या, मगर, माकडे, काळविट व हरणे मोठ्या प्रमाणावर दिसून येतात. जिल्ह्यात [[मंगळवेढा]] येथे श्री दामाजीपंतांचे मंदिर आहे. तसेच [[माळशिरस]] तालुक्यातील [[वेळापूर]] येथे अर्धनारी [[नटेश्र्वर|नटेश्वरा]]चे एकमेवाद्वितीय असे [[हेमाडपंती स्थापत्यशैली]] मंदिर आहे. बाराव्या शतकात यादव काळात या मंदिराचा जीर्णोद्धार केला गेल्याचा उल्लेख आढळतो. दक्षिण सोलापूर तालुक्यात [[हत्तरसंग]] [[कुडल]] येथे [[भीमा नदी|भीमा]]-[[सीना]] [[संगम]] झालेला आहे. या ठिकाणी झालेल्या पुरातत्त्वीय संशोधनामुळे हे आज जिल्ह्यातील प्रमुख पर्यटन स्थळ बनले आहे. येथे संगमावर अकराव्या शतकात बांधलेली (कोरलेली) [[हरिहरेश्वर]] व [[संगमेश्वर]] ही [[अजिंठा-वेरूळची लेणी]] [[वेरुळ]]च्या शिल्पकलेशी साम्य असलेली [[महादेव]] मंदिरे आहेत. या ठिकाणी उत्खननात जगातील एकमेव असे दुर्मीळ [[शिवलिंग]] सापडलेले आहे. या ४ फुटी शिवलिंगावर शिवाची ३५९ मुखे व अन्य मूर्ती कोरल्या आहेत. या मंदिराच्या बांधकामाचे वैशिष्ट्य असे की, महाशिवरात्रीच्या दिवशी सूर्योदयाच्या वेळी अनेक दरवाजे ओलांडून सूर्यकिरणे शिवलिंगावर पडतात. == दक्षिण सोलापूर तालुक्यात होटगीत सिद्धपुरुष श्रीमत्स्वामी समर्थ सद्गुरू श्री कृष्णानंद महारज बालब्रह्मचारी गोवेकर यांचा आश्रम होटगी गावालगत असून सद्गुरू श्री कृष्णानंद महारज व सद्गुरू श्री ब्रह्मानंद महारज यांची समाधी मंदिरे आहेत. वर्षातून रामनवमीला मोठी यात्रा भरते व कुष्माण्ड नवमीला पुण्यतिथी असते.सद्गुरू श्री कृष्णानंद महारज यांनी अनेको चमत्कार करून दाखवल्याचे जुने वयोवृद्ध नागरिक सांगतात.सन १९३७ कुष्माण्ड नवमीला त्यांनी आपले अवतार कार्य संपवले. गावाच्या पश्चिमेला हजरत फरद्दिन बाबांचा जागृत दर्गाह आहे त्यांचा फार मोठ्या प्रमाणात ऊरुस असतो पण ज्यादिवशी संदल मिरवणुकीने दर्ग्यात पोहचते तेव्हा अगोदर श्री कृष्णानंद महाराजांना मलिद्याचा नैवेद्य दिल्यानंतरच बाबांना मलिदा अर्पण केला जातो == होटगी गावातच सुतार आळीत मल्लप्पाचे देऊळ नावाने एक छोटंस देऊळ आहे,त्यामागची कथा अशी की स्वातंत्र्य्पूर्व काळात काशिनाथ सुतार नावाचा मुलगा लहानपणी घरातून पळून गेला व फिरत फिरत बंगालप्रांती पोहचला तेथे राहून बंगाली विद्या शिकला त्याला गावाकडची ओढ स्वस्थ बसू देत नव्हती पण बंगाली सोडत नव्हते एक दिवस संधी साधून तेथुन पळ काढला व सरळ गाव गाठले व आपला पारंपारिक सुतारकीचा व्यवसाय करू लागला.विनाकारण आपल्या विद्येचा कोणालाही त्रास दिला नाही (त्याच्याबरोबर त्याने पकडून आण्लेली भुते होती असे म्हणतात),पण वर्षाकाठी जे शेतकरी राबता(धान्यरूपी वर्षाची मजूरी)देत नव्हते त्यांच्या शेतातली कणसे तो लाकूड तासल्यावर जे तुकडे पडतात ती पाचरं हवेत उडवायचा त्याची पाखरे व्हायची व ती कणसे खुडून त्याच्यासमॊर टाकायची.तो लाकडी घोड्यावर बसून रोज पहाटे काशीला आंघोळीला जायचा.अलिकडच्य़ा काळात त्या मंदिरामागची भिंत पडली त्याचे बांधकाम करताना त्या घोड्याचे अवशेष सापडले होते,अशे अनेक किस्से त्याच्याजीवनाशी निगडीत आहेत मी त्यातले दोनच येथे देत आहे,आमच्या लहानपणी गावात गारुडी आले की त्यांचा पहिला खेळ या देवळासमोर करून त्याचा आशिर्वाद घेऊनच गावात इतरत्र खेळ करायचे. होटगी गावाच्या उत्तरेला फार मोठा पाझर तलाव असून पक्षीप्रेमींसाठी फार मोठी पर्वणी असते भारतात [[विष्णू|विष्णूची]] मंदिरे अतिशय कमी ठिकाणी आहेत. या जिल्ह्यात ते [[बार्शी]] येथे आहे. या [[हेमाडपंती स्थापत्यशैली]] मंदिरामुळे बार्शीला भगवंताची बार्शी म्हणतात. एकादशीला पंढरपूरात विठोबाचे दर्शन घेणारा वारकरी द्वादशीला बार्शीच्या भगवंताचे दर्शन घेतल्याशिवाय आपल्या गावी परत जात नाही. जिल्ह्यातील सोलापूर-मंगळवेढा रस्त्यावर, भीमा नदीच्या तीरावर माचणूर येथे महादेवाचे पुरातन मंदिर आहे. अकलूज येथे [[नीरा नदी]]च्या काठी प्रेक्षणीय किल्ला असून [[करमाळा]] येथेही प्रसिद्ध [[भुईकोट किल्ला]] व अष्टकोनी विहीर आहे. मध्ययुगीन काळात [[बहामनी]] राजवटीत सोलापूरात बांधला गेलेला [[भुईकोट किल्ला]] हे जिल्ह्याचे खास वैशिष्ट्य. किल्लाबांधणी शास्त्राचा उत्कृष्ट नमुना असलेला हा किल्ला १४ व्या शतकात बांधला गेल्याचे [[इतिहास]]कार सांगतात. १६८५-८६ या काळात [[औरंगजेब]] सुमारे वर्षभर या किल्ल्यावर राहिला होता. येथेच त्याच्या टांकसाळीतून [[चांदी]]ची [[नाणी]] निर्माण झाल्याचे पुरावे आढळतात. ही नाणी आजही कोलकता येथील म्युझियममध्ये आढळतात. १७९५ ते १८१८ या काळात हा किल्ला मराठ्यांच्या ताब्यात होता. [[दुसरा बाजीराव पेशवा]] यांचा निवास या किल्ल्यावर होता. इंग्रजांनी सोलापूरवर आक्रमण करून बाजीरावाचा पाडाव मे, १८१८ मध्ये केला. ( इंग्रज आणि मराठे यांच्यातील शेवटची लढाई जिल्ह्यात [[मोहोळ]] तालुक्यातील [[आष्टी]] येथे १८१८ मध्ये झाली आणि मराठेशाहीचा अंत झाला.) हत्तरसंग कुडल तालुका-दक्षिण सोलापूर जिल्हा सोलापूर भिमा आणि सीना या दोन नदींच्या संगमावर दोन प्राचीन मंदिरे आहेत.संगमेश्वर आणि हरिहरेश्वर आशी त्या मंदिरांची नावे आहेत. हरिहरेश्वर मंदिर पुर्णपणे मातीत गाडले गेले होते, सोलापूर येथील दयानंद महाविद्यालयाचे प्रा.गजानन भिडे यांनी हरिहरेश्वर मंदिराची उत्खनन करून ते उजेडात आणले. ही दोन्ही मंदिरे अद्वितीय शिल्पकला आणि वास्तूकलेच्या दृष्टीने महत्त्वाचे आहेत. *धाराशिव जिल्ह्यातील रामलिंगच्या डोंगरात उगम झालेल्या भोगावती नदीचा आणि तुळजापूरच्या डोंगरात उगम झालेल्या नागझरी नदीचा मोहोळ तालुक्यातील वाळूज येथे संगम झालेला आहे. दोन्ही नद्यांचे उगमस्थान हे धार्मिक क्षेत्राशी निगडित असल्याने. [[वाळुज (मोहोळ)]] येथील संगमास विशेष महत्त्व प्राप्त आहे. यासंगमावर आजही भग्नावस्थेतील महादेवाचे मंदिर आहे. पंढरपूरला चंद्रभागा नदीनी घातलेल्या वेड्यासारखा चंद्राकार वेडा भोगावती नदीने वाळुज गावाला घातला आहे. * [[Image:Blackbuck male female.jpg|200px|thumb|right|नान्नज येथीक माळढोक अभयारण्य]] जिल्ह्यातील [[माळढोक]] [[पक्षी]] [[अभयारण्य]] व धर्मवीर संभाजी उद्यान तलाव (कंबर तलाव) पक्षी अभयारण्य - ही अभयारण्ये प्रसिद्ध आहेत. सोलापूर शहरातील कंबर तलावात (संभाजी तलाव) दुर्मीळ पक्षी येत असल्याचे येथील पक्षीतज्ज्ञ बी. एस. कुलकर्णी यांनी अभ्यासले, तसेच त्यांनी नान्नज येथे माळढोकही शोधून काढला. कंबर तलाव हा सोलापूरचे एक फुफ्फुस आहे. येथे ६५ प्रकारचे पाणपक्षी असून, हिवाळ्यात येथे १४ जातींची रानबदके परदेशातून येतात. मध्य [[आशिया]], [[सैबेरिया]], [[चीन]], [[युरोप]] येथून ही रानबदके येतात. ढोक, ढिबरा, कव्हेर जातीचे मासेही या तलावात मुबलकपणे आढळतात. सुप्रसिद्ध पक्षीतज्ज्ञ कै. सलीम अली यांचे हे आवडते ठिकाण होते. याच तळ्याच्या परिसरात १४ उपवनांसह स्मृतिवनही तयार करण्यात आले आहे. आम्रवन, चंपक वन, अशोक वन, गणेश वन इत्यादी उपवने सामाजिक वनीकरण खात्यामार्फत विकसित करण्यात आली आहेत. हे स्मृतिवन देशविदेशातील पर्यटकांचे आकर्षण ठरत आहे. १९७९-८० मध्ये [[नान्नज]] (उत्तर सोलापूर तालुका) येथे माळढोक पक्षी अभयारण्य जाहीर करण्यात आले आहे. तीन फुटी उंची व २० ते २५ कि. वजनाचे माळढोक आज जगात फक्त सुमारे ५०० संख्येनेच उरलेले आहेत. त्यातील सुमारे २५ माळढोक नान्नज येथे आढळतात. जिल्ह्यातील [[माढा]], [[मोहोळ]] व [[करमाळा]] हे तीन तालुके या अभयारण्यांतर्गत येतात. रेवणसिध्येश्वर मंदिर वनविहार प्रसिद्ध आहे. ==सामाजिक / विविध== सोलापूर जिल्ह्याची [[सीमा]] [[कर्नाटक]]ला लागलेली आहे, तसेच [[आंध्र प्रदेश]] हे राज्यही सोलापूर जिल्ह्याला जवळ आहे. साहजिकच [[धनगर (निःसंदिग्धीकरण)|धनगर]] भाषिक लोकांची संख्या येथे लक्षणीय आहे. तसेच मराठी भाषकांची संख्याही या जिल्ह्यात जास्त आहे. सोलापूर जिल्ह्यात मराठी, कन्नड व तेलुगू भाषांचा व संस्कृतींचा संगम झाल्याचे चित्र दिसते. येथील मराठी बोली विशिष्ट हेलकाव्यांसह (हेल काढून) बोलली जाते. मराठी बोली भाषेच्या उच्चारशैलीवर प्रामुख्याने धनगर भाषेचा प्रभाव जाणवतो. येथील लोक परस्परांशी मराठी, कन्नड, तेलुगू व हिंदी अशा सर्व भाषांत सहजतेने बोलताना आढळतात. येथे लिंगायत, मराठा व धनगर जातीचे लोक मोठ्या प्रमाणावर आढळतात. बंजारा (गोरमाटी) तांड्यामध्ये राहतात. येथील धनगर व मराठा लोक गेली अनेक वर्षे महाराष्ट्रात राहत आहेत. ते येथील मातीशी समरस होऊन गेले आहेत. त्यांची केवळ बोली मराठीत. बहुतांश लोक कन्नड / तेलुगू लिहू शकत नाहीत. बहुभाषिक लोक सोलापूर जिल्ह्यात राहत असूनही येथे कोणत्याही कारणांवरून मराठी, कन्नड, तेलुगू लोकांमध्ये संघर्ष झाल्याचे दिसत नाही. परंपरा मानणाऱ्या लोकांमुळे व शहरीकरण फारसे वेगाने न झाल्यामुळे जिल्ह्याचा तोंडावळा पारंपरिक व ग्रामीण आहे. सोलापूर शहराचे ग्रामदैवत असलेल्या [[श्रीसिद्धरामेश्र्वर|श्रीसिद्धरामेश्वर]] यांच्या समाधी मंदिराबरोबरच सोलापूरची या मंदिराशी जोडलेली गड्ड्याची [[यात्रा]] सोलापूर जिल्ह्यात व कर्नाटकातील काही भागांत प्रसिद्ध आहे. या यात्रेस काठीची यात्रा किंवा योगदंडाची यात्रा असेही म्हणले जाते. सिद्धरामेश्वराच्या योगदंडाचा [[विवाह]] सोहळा (किंवा अक्षता सोहळा) सोलापूरात मकर संक्रांतीच्या काळात तीन दिवस ([[भोगी]], [[संक्रांत]], [[किंक्रांत]]) साजरा केला जातो. १८ व्या शतकात संत शुभराय यांनी संपूर्ण वाळूच्या विठ्ठल मूर्तीची स्थापना करून सोलापूर भागात विविध धार्मिक उत्सवांना सुरुवात केली. आषाढी व कार्तिकी एकादशीची रथयात्रा ही गेल्या २०० वर्षांपासून सोलापूरचे सांस्कृतिक वैभव बनलेली आहे. जिल्ह्यातील ज्वारीच्या भरघोस उत्पादनामुळे ज्वारीची गरम भाकरी येथे प्रसिद्ध आहे. तसेच येथील [[शेंगदाणा]] चटणी, [[इडली]], [[डोसा]], [[उत्तप्पा]] हे दाक्षिणात्य पदार्थ, तसेच [[डिसेंबर]]-[[जानेवारी]] महिन्यांतल्या हुरडा पार्ट्या प्रसिद्ध आहेत. चटणी-भाकरी व हुरड्याचा आस्वाद घेण्यासाठी अन्य जिल्ह्यांतूनही लोक येथे येतात. सोलापूर येथे आत्तापर्यंत अ.भा. मराठी नाट्य संमेलन व साहित्य संमेलन संपन्न झालेले आहे. [[उर्दू]] साहित्य संमेलन, [[धनगर]] साहित्य संमेलन, सावरकर साहित्य संमेलन अशी अनेक साहित्य संमेलने सोलापूरमध्ये झाली आहेत, होणार आहेत. महाराष्ट्र साहित्य परिषदेच्या सोलापूरात पाच शाखा आहेत म सा प सोलापूर शाखेचे डॉक्टर सुहास पुजारी म सा प जुळेेेे सोलापूर शाखेचे अध्यक्ष पद्माकर कुलकर्णी, म सा प उत्तर शाखेचे अध्यक्ष ह भ प सुधाकर महाराज इंगळे, म सा प दक्षिण सोलापूर शाखेचे अध्यक्ष रेणुका महागावकर मसाप पश्चिम शाखेचे अध्यक्ष श्रीकांत मोरे ==खाद्यपदार्थ== करकंब मधील [[बाजार]] आमटी खूप प्रसिद्ध आहे. खूप दूरवरून लोक ही आमटी खाण्यासाठी [[करकंब]]ला येतात.सोलापूरातील शेंगा चटणी प्रसिद्ध आहे. लंबोटी येथील शेंगा चटणी प्रसिद्ध आहे. ती घेण्यासाठी लांबून लोक येतात. ==शिक्षण == आज सोलापूर शहर शैक्षणिकदृष्ट्या एक उत्तम केंद्र बनू पाहत आहे. एक जिल्हा-एक विद्यापीठ या योजनेतील विद्यापीठ सोलापूर येथे निर्माण करण्यात आले आहे. [[सोलापूर विद्यापीठ]]ची स्थापना ऑगस्ट, २००४ मध्ये झाली. या अंतर्गत आज जिल्ह्यात एकूण ६१ विविध प्रकारची महाविद्यालये आहेत. त्यांपैकी सुमारे ३५ महाविद्यालये सोलापूर शहरात आहेत. शहरात वैद्यकीय, अभियांत्रिकी, व्यवस्थापन, विधी, समाजसेवा, उद्यानविद्या, स्थापत्यशास्त्र, शिक्षणशास्त्र, व वस्त्रविद्या - अशा सर्व शाखांमधील शिक्षण उपलब्ध आहे. संपूर्ण सोलापूर जिल्ह्यातून, तसेच मराठवाड्यातील [[बीड]], [[उस्मानाबाद]] या भागांतून आणि कर्नाटकातील बिदर, [[गुलबर्गा]] व [[विजापूर]] या जिल्ह्यांतून शिक्षणासाठी विद्यार्थी सोलापूरला येत असतात. लातूर, सांगली येथूनही विद्यार्थी शिक्षणासाठी येतात. ==विशेष व्यक्ती== {{बदल}} पूर्वीच्या काळी थोर शिवभक्त शिवयोगी [[सिद्धरामेश्वर]] सोलापूरात होऊन गेले. [[सिद्धारामेश्वर]] यांनी सोलापूरला अडुसष्ट (६८) शिवलिंगांची स्थापना करून तेथील धार्मिक माहात्म्य वाढवले. आपल्या शिष्यांसह एका सुंदर तळ्याची निर्मिती केली. याच तळ्याच्या मध्यभागी शिवमंदिर आहे व येथेच सिद्धरामेश्वर यांची शिवयोग समाधी आहे. तळ्याच्या मध्यभागी हे शिवमंदिर असल्याने देशातील हे एक वैशिष्ट्यपूर्ण मंदिर आहे. तेलुगू भाषिक असलेले [[संत शुभराय महाराज]] हे देखील सुमारे ३५ वर्षे सोलापूरात होते. तेलुगूसह मराठी, उर्दू, संस्कृत, फारसी अशा अनेक भाषा त्यांना अवगत होत्या. शुभराय यांनी अस्खलित मराठीत भक्तिपर पदे रचली आहेत. ही पदे आजही महाराष्ट्रात व कर्नाटकात गायली जातात. [[विनोबा भावे|विनोबा भावेंच्या]] रोजच्या प्रार्थनेत शुभरायांचे पद होते. शुभराय हे थोर ईश्वरभक्त होते, कवी होते तसेच ते संगीत साधक होते व उच्चप्रतीचे चित्रकारही होते. त्यांनी रामायण व महाभारतावर आधारलेली सुमारे ५०० चित्रे काढली आहेत. जमाखर्चाच्या कागदाच्या मागच्या बाजूवर काढलेली जलरंगातील ही चित्रे आश्चर्यकारक आहेत. २०० वर्षांनंतरही या चित्रांतील रंग ताजे वाटतात. महाराष्ट्र राज्य साहित्य संस्कृती मंडळाने ही चित्रे चित्रचिरंतन या पुस्तकातून प्रसिद्ध केली आहेत. या चित्रांची प्रदर्शनेही भरवली जातात. कांदा, मुळा भाजी, अवघी विठाई माझी म्हणत भक्तीचा मळा फुलवणारे संत सावता माळी सोलापूर जिल्ह्यातलेच, संत [[चोखामेळा]], [[कान्होपात्रा]] इथलेच आणि दुष्काळात बादशहाची धान्याची कोठारे लोकांना खुली करणारे संत [[दामाजी]]पंत याच जिल्ह्यातल्या मंगळवेढ्याचे. [[श्री स्वामी समर्थ]] या जिल्ह्यातील अक्कलकोट येथे २१ वर्षे राहत होते. अक्कलकोट येथेच त्यांची समाधी आहे. आज अक्कलकोट हे महाराष्ट्रातील एक प्रमुख तीर्थस्थान बनलेले आहे. लावणीकार शाहीर राम जोशीही याच जिल्ह्यातले. [[राम जोशी]] लावण्याही रचत तसेच कीर्तनेही करत. शुभराय महाराजांनी [[रामजोशी]] यांना उपदेश केल्यानंतर [[राम जोशी]] यांनी डफ फोडून टाकला व लावणी सोडली अशी कथा सोलापूरात प्रसिद्ध आहे. साहित्यसम्राट [[न.चि. केळकर|न. चि. केळकर]] यांचा जन्म जिल्ह्यातील मोडनिंब या गावी झाला, तर नवकवितेचे प्रवर्तक [[बा.सी. मर्ढेकर]] जिल्ह्यातील मर्ढे या गावचे. युद्धकाळात रुग्ण सैनिकांची सेवा करून भारताचे नाव जगभर उज्ज्वल करणारे डॉ. [[द्वारकानाथ कोटणीस]] यांचे जन्मगाव सोलापूर असून, येथे त्यांचे स्मारकही आहे. तसेच पंचागकर्ते दातेही सोलपूरचेच. साहित्यिकांचा विचार करता अठराव्या शतकातील शुभराय व [[राम जोशी]] यांचेनंतर विसाव्या शतकातील [[कवी कुंजविहारी]] (हरिहर गुरुनाथ सलगरकर) यांची नोंद निश्चितच घ्यावी लागेल. स्वातंत्रसंग्रामात त्यांच्या देशभक्तीपर कवितांनी जनतेला प्रेरणा दिली. तो शूरपणा आता रणात कसा नाही। इतिहास मराठ्यांचा स्मरणात कसा नाही।। अशा प्रखर कवितांसह सुंदर भावगीते लिहिणारे कवी [[संजीव]] (कृ.गं. दीक्षित) हेही सोलापूरचेच. प्रसिद्ध शाहीर [[अमर शेख]]; गीतकार [[रा.ना. पवार]]; ज्येष्ठ कादंबरीकार, कवी व समीक्षक [[त्र्यं.वि. सरदेशमुख]]; महाराष्ट्रातील प्रभावी वक्ते डॉ. [[निर्मलकुमार फडकुले]]; संगीत तज्ज्ञ व कवी श्रीराम पुजारी; संत साहित्याचे अभ्यासक श्री. दा.का. थावर; ग्रामीण जीवन व लोकसंस्कृतीचे अभ्यासक डॉ.[[द.ता. भोसले]]; सावरकर साहित्य, लोकसंगीत, लावणी या विषयांचे अभ्यासक पंढरपूरचे श्री. [[वा.ना. उत्पात]]; समीक्षक डॉ. [[गो.मा. पवार|गो.मा. पवार;]] विसाव्या शतकात जिल्ह्याच्या ग्रामीण भागात निर्भीड पत्रकारिता करणारे करमाळ्याचे स्वातंत्र्यसैनिक व ज्येष्ठ पत्रकार शंकरराव येवले अशा अनेक दिग्गजांनी आपल्या अभ्यासाच्या व कलेच्या माध्यमातून सोलापूर शहर व जिल्ह्याच्या लौकिकात भर घातली आहे. प्रख्यात चित्रकार [[एम.एफ. हुसेन]] व ज्येष्ठ दिग्दर्शक [[जब्बार पटेल]] हे मूळचे सोलापूर जिल्ह्यातलेच. फॅन्ड्री व सैराट या चित्रपटाचे दिग्दर्शक, अभिनेते '''नागराज''' '''मंजुळे''' हे सोलापूर जिल्ह्यातील करमाळा तालुक्यातीलच आहेत. अक्करमाशी या कादंबरीतील वास्तवदर्शी लेखनातून महाराष्ट्राला हादरवून टाकणारे [[शरणकुमार लिंबाळे]]; साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते अनुवादक प्रा. [[निशिकांत ठकार]], कवी [[लक्ष्मीनारायण बोल्ली]] हेही याच जिल्ह्यातले.जेष्ट नाट्य व चित्रपटअभिनेत्री शशिकला या ही याच जिल्ह्यातले आहेत. '''''''''अरण्यऋषी श्री मारोतराव चितमपल्ली याच सोलापूरचे''''''''' मराठी साहित्य आणि दलित साहित्यामध्ये कथा, कविता, कादंबरी, आत्मवृत्त, उपदेशपर लेखन करून साहित्यक्षेत्रात मैलाचा दगड ठरलेले जेष्ठ लेखक योगीराज वाघमारे यांचे वास्तव्य सोलापूर येथेच आहे. सर्वात विशेष म्हणजे प्रख्यात लेखक संगणक तज्ज्ञ अच्युत गोडबोले हेही मुळचे सोलापूरचेच. त्यांचे 'मुसाफिर, नादव़ेध, किमयागार, अर्थात झपुर्झा' ही पुस्तके मराठी साहित्य विश्वात लोकप्रिय आहेत. डॉ. विशाल शिंदे हे अमेरिकेत कॅलिफोनिया येथे संशोधक म्हणुन कार्यरत आहेत.अमेरिकेत संशोधन संस्थेत ते संचालक पदावर कार्यरत आहेत. प्रा. मिलिंद जोशी हे बार्शीचे आहेत सध्या महाराष्ट्र साहित्य परिषद पुणे या संस्थेवर कार्याध्यक्ष म्हणून कार्यरत आहेत महाराष्ट्रात ते वक्ते म्हणूनही प्रसिद्ध आहेत. . दिवंगत क्रिकेट खेळाडू [[पॉली उम्रीगर]] यांच्या कारकिर्दीची सुरुवात सोलापूरात झाली. पुढे ते राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चमकले. २००८ साली कु. अनघा देशपांडे हिची भारतीय [[महिला क्रिकेट]] संघात निवड झाली. कु. अनघाने [[आशिया चषक क्रिकेट]] स्पर्धेत चमकदार कामगिरी केली आहे. ----पद्माकर माणिकराव कुलकर्णी मूळचे उस्मानाबाद जिल्ह्यातल्या लामजना गावचे सध्या त्यांचे वास्तव्य सोलापूरात आहे. पुण्याच्या महाराष्ट्र साहित्य परिषदेवर सलग पाचव्यांदा त्यांची निवड झाली आहे. सोलापूर शहरासह जिल्ह्यात महाराष्ट्र साहित्य परिषदेच्या संस्था त्यांनी वाढवल्या. साहित्य नाट्य आणि सांस्कृतिक क्षेत्रात त्यांचे मोलाचे काम आहे. त्यांनी महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक मंडळ बालभारती याठिकाणी कार्यकारी सदस्य म्हणून अनेक वर्ष समितीवर काम केले आहे, सध्या ते महाराष्ट्र साहित्य परिषद जुळे सोलापूर ते अध्यक्ष असून बालकुमार साहित्य मंडळाचे ते संस्थापक अध्यक्ष आहेत. त्यांनी काही काळ अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळ वर दोनदा काम केले आहे तर सध्या ते सोलापूर आकाशवाणी वर वृत्तनिवेदक म्हणून कार्यरत आहेत. गेल्या ३५ वर्षापासून अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषदेवर ते कार्यकारणी सदस्य म्हणून कार्यरत आहेत तसेच ते बालरंगभूमीचे कार्याध्यक्ष म्हणून कार्यरत आहेत. सोलापूरच्या अनेक साहित्यिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमात ते नेहमीच सक्रिय असतात. ----पुणे येथील सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठच्या प्र- कुलगुरू पदी असलेले डॉ. नेहरू सिद्राम उमराणी हे विद्यापीठाचे आठवे प्र-कुलगुरू आहेत. डॉ.एन.एस उमराणी हे मूळचे सोलापूर जिल्ह्याच्या दक्षिण सोलापूर तालूक्यातील "भंडारकवठे" या गावचे आहेत. दिवंगत प्राध्यापक गजानन लक्ष्मण भिडे हे मुळचे जामखेड जिल्हा -अहमदनगर येयील रहिवासी होते, त्यांचे उच्च शिक्षण पुणे विद्यापीठ येथे झाले. शिक्षणानंतर ते वाई येथे विश्वकोष मंडळात लेखक म्हणुन कार्य केले, या दरम्यान सोलापूरातील दयानंद महाविद्यालयात प्राचीन भारतीय इतिहास विभागात प्राध्यापक पदावर रुजु झाले . इतिहास विषयाचा व्यासंग व लेखन कार्य यामुळे त्याचे अनेक विद्यार्थी इतिहासात प्राध्यापक झाले. इतिहास विषयाची पाठ्यपुस्तके, सदर्भ ग्रंथ, स्पर्धा परिक्षा पुस्तके असे विविधांगी लेखन केले. इतिहासातील प्राचीन कालखंड हा जरी आवडीचा असला, तरी मध्ययुगीन व आधुनिक कालखंडावर त्यांचे प्रभुत्व होते. हत्तसंग कुडल येथील हरिहरेश्वर मंदिर उत्खन्न हा त्यांचा जीवनातील परमोच्य आंनदाचा कालावधी होता. या मंदिराचे पर्यटन महत्त्व वाढण्यात त्यांचा सिंहाचा वाटा होता.त्यांचे महाराष्ट्रातील समाज सुधारणेचा इतिहास हे पुस्तक स्पर्धापरिक्षा(MPSC व UPSC) बसणारी मुले वापरतात व ते प्रसिद्ध पुस्तक आहे. सोलापुर येथील शिवाजी विद्यापीठ उपकेंद्रात पुरातत्वशास्त्र (Archaeology) या विषयाचे पदव्युत्तर व पर्यटन आणि संग्रहालय शास्त्र या विषयांची पदविका अभ्यासक्रम सुरू करण्यात यश मिळवले डॉ. राजेश शर्मा हे दयानंद महाविद्यालयाचे विद्यार्थी असुन सध्या बारामती येथे विद्याविकास प्रतिष्ठान यांच्या जैवतंत्रज्ञान विभागात विभाग प्रमुख आहेत.यांचे जैवरसायनशास्त्र या विषयात संशोधन असुन त्यांना पेंटट मिळाले आहेत . == पुरातत्त्वीय उत्खनन स्थळे == मुढवी (पुरातत्त्वीय उत्खनन स्थळ) (तालुका मंगळवेढा जिल्हा सोलापूर )मुढवी हे ठिकाण मांण नदीच्या काठावर वसलेले आहे .या ठिकाणी सन 2003 मध्ये पुरातत्त्वीय उत्खनन करण्यात आले या ठिकाणी सातवाहन काळातील अवशेष मिळाले. सिद्धापूर (पुरातत्त्वीय उत्खनन स्थळ) (तालुका मंगळवेढा जिल्हा सोलापूर) सिद्धापूर हे ठिकाण भीमा नदीच्या काठावर वसलेले आहे. या ठिकाणी सण 2004 मध्ये पुरातत्त्वीय उत्खनन करण्यात आले. वाकाव( पुरातत्त्वीय उत्खनन स्थळ )(तालुका माढा जिल्हा सोलापूर )हे ठिकाण सीना नदीच्या काठावर वसलेले आहे. कारकल (पुरातत्त्वीय उत्खनन स्थळ )(तालुका दक्षिण सोलापूर जिल्हा सोलापूर )हे ठिकाण भीमा नदीच्या काठावर वसलेले आहे. नरखेड (पुरातत्त्वीय उत्खनन स्थळ )(तालुका मोहोळ जिल्हा सोलापूर )हे ठिकाण भोगावती नदीच्या काठावर वसलेले आहे . ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== *[http://solapur.gov.in/ सोलापूर जिल्हाबाबत महाराष्ट्र शासनाचे संकेतस्थळ] {{महाराष्ट्रातील जिल्हे}} {{सोलापूर जिल्ह्यातील तालुके}} [[वर्ग:सोलापूर जिल्हा]] [[वर्ग:पुणे विभागातील जिल्हे]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे]] cnnq46s5niw0wty9se2ux3ul14m8k6r 0 7696 2695067 2000492 2026-07-17T06:15:26Z Dharmadhyaksha 28394 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2695067 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय जिल्हा |जिल्ह्याचे_नाव = बारपेटा जिल्हा |स्थानिक_नाव = বৰপেটা জিলা |चित्र_नकाशा = Barpeta in Assam (India).svg |अक्षांश-रेखांश = |राज्याचे_नाव = आसाम |विभागाचे_नाव = |मुख्यालयाचे_नाव = [[बारपेटा]] |तालुक्यांची_नावे = |क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी = ३२४५ |लोकसंख्या_एकूण = १६,९३,१९० |जनगणना_वर्ष = २०११ |लोकसंख्या_घनता = ५२० |शहरी_लोकसंख्या = |साक्षरता_दर = ६५.०३% |लिंग_गुणोत्तर = ९५१ |प्रमुख_शहरे = |लोकसभा_मतदारसंघाची_नावे = [[बारपेटा (लोकसभा मतदारसंघ)|बारपेटा]], [[कोक्राझार (लोकसभा मतदारसंघ)|कोक्राझार]] |विधानसभा_मतदारसंघाची_नावे = |खासदारांची_नावे = |पर्जन्यमान_मिमी = |संकेतस्थळ = http://barpeta.gov.in/ }} '''बारपेटा जिल्हा''' ([[आसामी भाषा|आसामी]]: বৰপেটা জিলা) हा [[भारत|भारताच्या]] [[आसाम]] राज्याच्या २७ जिल्ह्यांपैकी एक [[आसाममधील जिल्हे|जिल्हा]] आहे. आसामच्या पश्चिम भागात [[भूतान]] देशाच्या सीमेजवळ वसलेल्या बारपेटा जिल्ह्याची लोकसंख्या २०११ साली १६.९३ लाख होती. ह्याचे प्रशासकीय केंद्र [[बारपेटा]] येथे आहे. ==बाह्य दुवे== *[http://barpeta.gov.in/ अधिकृत संकेतस्थळ] {{कॉमन्स वर्ग|Barpeta district|{{लेखनाव}}}} {{आसाम - जिल्हे}} [[वर्ग:आसाममधील जिल्हे]] [[वर्ग:बारपेटा जिल्हा| ]] [[वर्ग:मुस्लिम बहुल भारतीय जिल्हे]] r34z60cwjhh0a04mlfw158zjmalkgjg 0 7698 2695066 2693510 2026-07-17T06:15:21Z Dharmadhyaksha 28394 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2695066 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय जिल्हा |जिल्ह्याचे_नाव = बाँगाइगांव जिल्हा |स्थानिक_नाव = বঙাইগাওঁ জিলা |चित्र_नकाशा = Bongaigaon in Assam (India).svg |अक्षांश-रेखांश = |राज्याचे_नाव = आसाम |विभागाचे_नाव = |मुख्यालयाचे_नाव = बाँगाइगांव |तालुक्यांची_नावे = |क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी = १७२५ |लोकसंख्या_एकूण = ७३८८०४ |जनगणना_वर्ष = २०११ |लोकसंख्या_घनता = ३१० |शहरी_लोकसंख्या = |साक्षरता_दर = ५८.७५% |लिंग_गुणोत्तर = |प्रमुख_शहरे = |जिल्हाधिकार्यांचे_नाव = शंकर प्रसाद नंदी |लोकसभा_मतदारसंघाची_नावे = |विधानसभा_मतदारसंघाची_नावे = |खासदारांची_नावे = |किमान पर्जन्यमान = २५०० |कमाल पर्जन्यमान = ३५०० |संकेतस्थळ = http://bongaigaon.gov.in/ }} '''बाँगाइगांव जिल्हा''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[आसाम]] राज्यातील एक जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र [[बाँगाइगांव]] येथे आहे. ==बाह्य दुवे== *[http://bongaigaon.gov.in/ अधिकृत संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110829083245/http://bongaigaon.gov.in/ |date=2011-08-29 }} {{आसाम - जिल्हे}} [[वर्ग:आसाममधील जिल्हे]] [[वर्ग:मुस्लिम बहुल भारतीय जिल्हे]] 8zpyfh4g2piu6aoluyfshz7ciusnjfp 0 8555 2695070 2166050 2026-07-17T06:15:41Z Dharmadhyaksha 28394 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2695070 wikitext text/x-wiki ''हा लेख अनंतनाग जिल्ह्याविषयी आहे. [[अनंतनाग]] शहराच्या माहितीसाठी [[अनंतनाग|येथे]] टिचकी द्या.'' '''अनंतनाग''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[जम्मू आणि काश्मीर]] राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र [[अनंतनाग]] येथे आहे. ==चतुःसीमा== ==तालुके== {{जम्मू आणि काश्मीर - जिल्हे}} [[वर्ग:अनंतनाग जिल्हा]] [[वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील जिल्हे]] [[वर्ग:मुस्लिम बहुल भारतीय जिल्हे]] 1t5d3laky273dm4g5y5su3hb6aqzixq 2695073 2695070 2026-07-17T06:16:31Z Dharmadhyaksha 28394 {{माहिती संचिका}} 2695073 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} ''हा लेख अनंतनाग जिल्ह्याविषयी आहे. [[अनंतनाग]] शहराच्या माहितीसाठी [[अनंतनाग|येथे]] टिचकी द्या.'' '''अनंतनाग''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[जम्मू आणि काश्मीर]] राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र [[अनंतनाग]] येथे आहे. ==चतुःसीमा== ==तालुके== {{जम्मू आणि काश्मीर - जिल्हे}} [[वर्ग:अनंतनाग जिल्हा]] [[वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील जिल्हे]] [[वर्ग:मुस्लिम बहुल भारतीय जिल्हे]] 5iom740tlmoj07mnpkyiguw68gsx3or 0 8557 2695065 1353536 2026-07-17T06:15:15Z Dharmadhyaksha 28394 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2695065 wikitext text/x-wiki ''हा लेख बडगाम जिल्ह्याविषयी आहे. [[बडगाम]] शहराच्या माहितीसाठी [[बडगाम|येथे]] टिचकी द्या.'' '''बडगाम''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[जम्मू आणि काश्मीर]] राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र [[बडगाम]] येथे आहे. ==चतुःसीमा== ==तालुके== {{जम्मू आणि काश्मीर - जिल्हे}} [[वर्ग:बडगाम जिल्हा]] [[वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील जिल्हे]] [[वर्ग:मुस्लिम बहुल भारतीय जिल्हे]] 8xx4kw28xq8a3xp5f7gap1tlxp7djuz 2695072 2695065 2026-07-17T06:16:17Z Dharmadhyaksha 28394 {{माहिती संचिका}} 2695072 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} ''हा लेख बडगाम जिल्ह्याविषयी आहे. [[बडगाम]] शहराच्या माहितीसाठी [[बडगाम|येथे]] टिचकी द्या.'' '''बडगाम''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[जम्मू आणि काश्मीर]] राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र [[बडगाम]] येथे आहे. ==चतुःसीमा== ==तालुके== {{जम्मू आणि काश्मीर - जिल्हे}} [[वर्ग:बडगाम जिल्हा]] [[वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील जिल्हे]] [[वर्ग:मुस्लिम बहुल भारतीय जिल्हे]] 7xno840xafsdlbeloi3py5for6sqjca 0 8558 2695068 1353537 2026-07-17T06:15:30Z Dharmadhyaksha 28394 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2695068 wikitext text/x-wiki ''हा लेख बारामुल्ला जिल्ह्याविषयी आहे. [[बारामुल्ला]] शहराच्या माहितीसाठी [[बारामुल्ला|येथे]] टिचकी द्या.'' '''बारामुल्ला''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[जम्मू आणि काश्मीर]] राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र [[बारामुल्ला]] येथे आहे. == चतुःसीमा == == तालुके == {{जम्मू आणि काश्मीर - जिल्हे}} [[वर्ग:बारामुल्ला जिल्हा]] [[वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील जिल्हे]] [[वर्ग:मुस्लिम बहुल भारतीय जिल्हे]] bq35d02nbf4hon22lait0mrq3ewt3ur 2695071 2695068 2026-07-17T06:16:09Z Dharmadhyaksha 28394 {{माहिती संचिका}} 2695071 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} ''हा लेख बारामुल्ला जिल्ह्याविषयी आहे. [[बारामुल्ला]] शहराच्या माहितीसाठी [[बारामुल्ला|येथे]] टिचकी द्या.'' '''बारामुल्ला''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[जम्मू आणि काश्मीर]] राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र [[बारामुल्ला]] येथे आहे. == चतुःसीमा == == तालुके == {{जम्मू आणि काश्मीर - जिल्हे}} [[वर्ग:बारामुल्ला जिल्हा]] [[वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील जिल्हे]] [[वर्ग:मुस्लिम बहुल भारतीय जिल्हे]] leglid6efljco1dha0ipz4o054yg9ml 0 10270 2695003 2437171 2026-07-17T03:57:03Z अभय नातू 206 /* एकविसावे शतक */ 2695003 wikitext text/x-wiki {{जुलै दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|जुलै|१७|१९८|१९९}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०४८|१०४८]] - [[पोप दमासस दुसरा|दमासस दुसरा]] पोपपदी. === तेरावे शतक === * [[इ.स. १२०३|१२०३]] - [[चौथी क्रुसेड]] - ख्रिश्चन सैन्याने [[कॉन्स्टेन्टिनोपल]] जिंकले. === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७६२|१७६२]] - [[कॅथेरिन दुसरी, रशिया|कॅथेरिन दुसरी]] [[रशिया]]च्या झारपदी. * [[इ.स. १७९१|१७९१]] - [[फ्रेंच राज्यक्रांती|फ्रेंच क्रांती]] - [[शॉं दि मारची कत्तल]]. १,२०० ते १,५०० व्यक्तींची हत्या. === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८१५|१८१५]] - [[नेपोलियन बोनापार्ट]]ने ब्रिटिश सैन्यासमोर शरणागती पत्करली. * [[इ.स. १८९७|१८९७]] - [[अलास्का]]च्या [[क्लॉन्डाइक]] भागात सोने शोधण्यासाठी गेलेली काही माणसे मुबलक सोन्याची वार्ता घेउन परतली आणि [[क्लॉन्डाइक गोल्ड रश]]ची सुरुवात झाली. === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१७|१९१७]] - [[इंग्लंड]]चा राजा [[जॉर्ज पाचवा, इंग्लंड|जॉर्ज पाचव्याने]] फतवा काढून जाहीर केले की त्याच्या वंशातील पुरूष मंडळी विंडसर हे आडनाव लावतील. * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[रशिया]]चा झार [[निकोलस दुसरा, रशिया|निकोलस दुसरा]] व त्याच्या कुटुंबाची हत्या. * [[इ.स. १९३६|१९३६]] - [[स्पॅनिश गृहयुद्ध|स्पॅनिश गृहयुद्धाला]] तोंड फुटले. * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेत]] [[पोर्ट शिकागो]] येथे दारुगोळ्याने भरलेल्या दोन जहाजांवर स्फोट. २३२ ठार. * [[इ.स. १९४५|१९४५]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[पॉट्सडॅम संमेलन|पॉट्सडॅम संमेलनास]] सुरुवात. * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[कॅलिफोर्निया]]त [[डिस्नेलॅंड]] खुले. * [[इ.स. १९७५|१९७५]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेचे]] [[अपोलो]] व [[रशिया]]चे [[सोयुझ]] ही दोन अंतराळयाने एकमेकांस जोडली गेली. * [[इ.स. १९७६|१९७६]] - [[इंडोनेशिया|ईंडोनेशिया]]ने [[पूर्व तिमोर]] बळकावले. * १९७६ - [[कॅनडा]]तील [[मॉॅंट्रिआल]] शहरात [[१९७६ उन्हाळी ऑलिंपिक|एकविसावे ऑलिंपिक खेळ]] सुरू. * [[इ.स. १९७९|१९७९]] - [[निकाराग्वा]]च्या राष्ट्राध्यक्ष जनरल [[अनास्तासियो सोमोझा देबेल]]ने [[मायामी]] येथे पलायन केले. * [[इ.स. १९८१|१९८१]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेतील]] [[कॅन्सास सिटी, मिसुरी]] येथे हॉटेलचा एक भाग कोसळला. ११४ ठार. * [[इ.स. १९८४|१९८४]] - [[लॉरें फाबियस]] [[फ्रान्स|फ्रांस]]च्या [[:वर्ग:फ्रांसचे पंतप्रधान|पंतप्रधानपदी]]. * [[इ.स. १९९४|१९९४]] - [[१९९४ फिफा विश्वचषक|फुटबॉल विश्वकप]] अंतिम सामन्यात [[ब्राझिल]]ने [[इटली]]ला पेनल्टी शूट-आउटमध्ये हरवले. * [[इ.स. १९९५|१९९५]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेत]] उष्ण हवेची लाट. ४०० मृत्युमुखी. * [[इ.स. १९९६|१९९६]] - [[ट्रान्स वर्ल्ड एरलाइन्स फ्लाइट ८००]] हे [[बोईंग ७४७]] प्रकारचे विमान [[न्यू यॉर्क]]जवळ समुद्रात कोसळले. २३० ठार. * [[इ.स. १९९८|१९९८]] - [[रशिया]]च्या झार [[निकोलस दुसरा, रशिया|निकोलस दुसरा]] व त्याच्या कुटुंबीयांना [[सेंट पीटर्सबर्ग]] येथे पुनर्दफन. * १९९८ - [[पापुआ न्यू गिनी]]च्या किनाऱ्यावर [[त्सुनामी]]. १,५०० मृत्युमुखी, २,००० गायब. === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००४|२००४]] - [[भारत|भारतातील]] [[कुंभकोणम]] शहरात शाळेला आग लागली. ९० विद्यार्थी ठार. * [[इ.स. २००६|२००६]] - [[इंडोनेशिया|ईंडोनेशिया]] जवळ समुद्रात [[रिश्टर मापनपद्धती]]नुसार ७.२ तीव्रतेचा भूकंप. या नंतरच्या त्सुनामीत ८० व्यक्ती मृत्युमुखी. * [[इ.स. २००६|२००६]] - [[टॅम लिन्हास एरिआस|टॅम एरलाइन्सचे]] [[टॅम एरलाइन्स फ्लाइट ३०५४]] हे विमान [[साओ पाउलो]] [[साओ पाउलो–ग्वारूलोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|विमानतळावर]] उतरताना कोसळले. अंदाजे १९९ ठार. * [[इ.स. २०१४|२०१४]] - [[युक्रेन]]पासून स्वातंत्र्य मागणाऱ्या [[रशिया]]धार्जिण्या दहशतवाद्यांनी [[मलेशियन एरलाइन्स]]चे [[मलेशियन एरलाइन्स फ्लाइट १७|विमान]] पाडले. २९८ ठार. == जन्म == * [[इ.स. १४८७|१४८७]] - [[इस्माईल पहिला, पर्शिया]]चा शहा. * [[इ.स. १८३१|१८३१]] - [[शियानफेंग]], [[:वर्ग:चिनी सम्राट|चीनी सम्राट]]. * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[कार्लोस मनुएल अराना ओसोरियो|कार्लोस मनुएल अराना ओसोरिया]], [[:वर्ग:ग्वाटेमालाचे राष्ट्राध्यक्ष|ग्वाटेमालाचा राष्ट्राध्यक्ष]]. * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - [[हुआन ॲंतोनियो समारांच]], [[:वर्ग:आंतरराष्ट्रीय ऑलिंपिक समितीचे अध्यक्ष|आंतरराष्ट्रीय ऑलिंपिक समितीचा अध्यक्ष]]. * [[इ.स. १९४१|१९४१]] - [[बॉब टेलर]], [[:वर्ग:इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू|इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू]]. * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[स्नायडर रिनी]], [[:वर्ग:सोलोमन द्वीपांचे राष्ट्राध्यक्ष|सोलोमन द्वीपांचा राष्ट्राध्यक्ष]]. * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - [[डेव्हिड हॅसेलहॉफ]], अमेरिकन अभिनेता. * [[इ.स. १९५४|१९५४]] - [[एंजेला मर्केल]], [[:वर्ग:जर्मनीचे चान्सेलर|जर्मनीची चान्सेलर]]. * [[इ.स. १९६३|१९६३]] - [[लेत्सी तिसरा, लेसोथो]]चा राजा. == मृत्यू == * [[इ.स. ९२४|९२४]] - [[मोठा एडवर्ड, इंग्लंड]]चा राजा. * [[इ.स. १०८६|१०८६]] - [[कॅन्युट चौथा, डेन्मार्क]]चा राजा. * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[निकोलस दुसरा, रशिया]]चा झार (कुटुंबासह). * [[इ.स. २००५|२००५]] - सर [[एडवर्ड हीथ]], [[:वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान|युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान]]. * [[इ.स. २०१२|२०१२]] - [[मृणाल गोरे]], सहाव्या [[लोकसभा|लोकसभेच्या]] सदस्य, समाजवादी कार्यकर्त्या == प्रतिवार्षिक पालन == * बाथ क्रांती दिन - [[इराक]]. * लुइस मुनोझ रिव्हेरा जन्मदिन - [[पोर्तो रिको]]. * संविधान दिन - [[दक्षिण कोरिया]]. == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||july/17}} ---- [[जुलै १५]] - [[जुलै १६]] - '''जुलै १७''' - [[जुलै १८]] - [[जुलै १९]] - ([[जुलै महिना]]) {{ग्रेगरियन महिने}} 1r2evogfwkqddfzovvd5lgoiojne230 0 13911 2694922 2580266 2026-07-16T15:14:05Z Amit Gajanan 185232 2694922 wikitext text/x-wiki {{संदर्भहीन लेख}} {{माहितीचौकट वृत्तपत्र | नाव = लोकमत | लोगो = LokmatLogo.jpg | लोगो रुंदी = | चित्र = | चित्र रुंदी = | चित्र शीर्षक = लोकमत | प्रकार = [[दैनिक]] वृत्तपत्र | आकारमान = ७४९ बाय ५९७ मीमी | स्थापना = ९ जानेवारी इ:स १९८१ | प्रकाशन बंद = | किंमत = ५₹ | मालक = जवाहरलाल दर्डा | प्रकाशक = लोकमत मीडिया लिमिटेड | संपादक = नंदकिशोर पाटील | मुख्य संपादक = विजय बाविस्कर | सहसंपादक = | व्यवस्थापकीय संपादक = | वृत्तसंपादक = | व्यवस्थापकीय डिझाइन संपादक = | निवासी संपादक = | निवासी प्रमुख = | मतसंपादक = | क्रीडासंपादक = | छायाचित्रसंपादक = | पत्रकारवर्ग = | भाषा = [[मराठी]] | राजकीय बांधिलकी = | खप = | मुख्यालय = लोकमत मीडिया प्रायव्हेट लिमिटेड,<br> १३०१/२, लोधा सुप्रीमस<br> डॉ. ई. मोझेस रोड, वरळी नाका,<br> मुंबई - ४०००१८,<br> भारत | भगिनी वृत्तपत्रे = लोकमत समाचार, लोकमत टाइम्स | ISSN = | oclc = | संकेतस्थळ = http://lokmat.com/ }} '''लोकमत''' हे [[भारत|भारताच्या]] [[अकोला]], [[अहमदनगर]], छत्रपती संभाजी नगर, जालना , कोल्हापूर,[[जळगाव]], [[नागपूर]], [[नाशिक]], [[पणजी]], [[पुणे]], [[मुंबई]], [[नवी दिल्ली]], [[सोलापूर]] या बारा शहरातून प्रसिद्ध होणारे वृत्तपत्र आहे. लोकमत हे [[मराठी | मराठीतील]] एक अग्रगण्य [[दैनिक]] आहे. महाराष्ट्रातील ग्रामीण भागात या दैनिकाचे वर्चस्व आहे. लोकमत हे वाचकसंख्येनुसार मराठीतील क्रमांक एकचे वृत्तपत्र असून देशात याचा क्रमांक ४था आहे. {{संदर्भ हवा}} दर्डा कुटुंबीय या वृत्तपत्राचे मालक आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/business/economy/devendra-darda-elected-abc-chairman-for-year-2020-21-6593729/|title=Devendra Darda elected ABC chairman for year 2020-21|date=2020-09-13|website=The Indian Express|language=en|access-date=2026-07-16}}</ref> ==पुरवणी== लोकमत वृत्तपत्र दैनिकासोबत दररोज वेगवेगळ्या पुरवण्या देतात. ===मंथन=== मंथन ही लोकमत वृत्तपत्र दैनिकासोबत रविवारी देण्यात येणारी पुरवणी आहे. ===सखी=== सखी ही लोकमत वृत्तपत्र दैनिकासोबत गुरुवारी देण्यात येणारी पुरवणी आहे. ===ऑक्सिजन=== ऑक्सिजन ही लोकमत वृत्तपत्र दैनिकासोबत शुक्रवारी देण्यात येणारी पुरवणी आहे. ===सी.एन.एक्स=== सी.एन .एक्स ही करमणूक व मनोरंजन संदर्भातील पुरवणी असून ती सोमवार , बुधवार ,शुक्रवार व शनिवारी मुख्य अंकासोबत येते. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{मुंबईतील वृत्तपत्रे}} {{मुंबई}} [[वर्ग:मुंबईतील वृत्तपत्रे]] [[वर्ग:मराठी भाषेमधील वृत्तपत्रे]] b5uagevaaulwo6aciabi2gnjen6qasm 0 20411 2695000 1153449 2026-07-17T02:53:36Z अभय नातू 206 /* बाह्य दुवे */ 2695000 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = गेऑर्ग फॉन हेर्टलिंग | लघुचित्र = | चित्र = Georg von Hertling (cropped).jpeg | चित्र आकारमान = 250 px | पद = [[जर्मन साम्राज्य|जर्मनीचा]] चान्सेलर | कार्यकाळ_आरंभ = १ नोव्हेंबर १९१७ | कार्यकाळ_समाप्ती = ३० सप्टेंबर १९१८ | राजा = [[विल्हेल्म दुसरा, जर्मन सम्राट|विल्हेल्म २]] | मागील = [[गेऑर्ग मिखाएलिस]] | पुढील = [[माक्स फॉन बाडेन]] | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक|1843|8|31}} | जन्मस्थान = [[डार्मश्टाट]] | मृत्युदिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|1919|1|4|1843|8|31}} | मृत्युस्थान = | सही = }} '''गेओर्ग फॉन हेर्टलिंग''' ({{lang-de|Georg von Hertling}}; [[ऑगस्ट ३१]], [[इ.स. १८४३]] - [[जानेवारी ४]], [[इ.स. १९१९]]) हा [[बायर्न|बवेरियन]], [[जर्मनी|जर्मन]] राजकारणी होता. [[इ.स. १९१२]] - [[इ.स. १९१७]] या कालखंडात तो बायर्नाचा पंतप्रधान होता, तर इ.स. १९१७ ते [[इ.स. १९१८]] सालांदरम्यान [[प्रशिया]]चा पंतप्रधान व [[जर्मन साम्राज्य]]ाचा चान्सेलर होता. ==बाह्य दुवे== {{commons|Georg von Hertling|{{लेखनाव}}}} *[https://portal.d-nb.de/opac.htm?query=Woe%3D118550071&method=simpleSearch जर्मन राष्ट्रीय ग्रंथालय] {{जर्मनीचे चान्सेलर}} {{DEFAULTSORT:हेर्टलिंग, गेओर्ग फॉन}} [[वर्ग:जर्मनीचे चान्सेलर]] [[वर्ग:इ.स. १८४३ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९१९ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 8e7jn16ixf6l6qfvgsqp4to2nedpnmp 0 31856 2695058 2679114 2026-07-17T05:44:37Z ~2026-24679-89 182431 /* तालुक्यातील गावे */ 2695058 wikitext text/x-wiki '''बाळापूर''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[अकोला जिल्हा|अकोला जिल्ह्याचा]] एक तालुका आहे. {{माहितीचौकट भारतीय शहर |नाव=बाळापूर |जिल्हा_नाव=[[अकोला जिल्हा|अकोला]] |राज्य_नाव=[[महाराष्ट्र]] |दूरध्वनी_कोड=07257 }} हे शहर [[नागपूर]]-[[अकोला]] - [[धुळे]] या राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक - ६ वर अकोल्यापासून सुमारे २८ कि.मि.अंतरावर आहे.बाळापूर या शहरातून [[मन]] व [[महेश]] नद्या वाहतात. ==तालुक्यातील गावे== # कान्हेरी (गवळी) == संदर्भ == # [https://villageinfo.in/ व्हिलेजइन्फो.इन] #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} == बाह्य दुवे == {{अकोला जिल्ह्यातील तालुके}} [[वर्ग:अकोला जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] बाळापुर हे गाव तालुका आहे. 26zy9w90h6u7q9a0myd4yfeq70wzien 0 36792 2695001 1152942 2026-07-17T02:55:38Z अभय नातू 206 /* बाह्य दुवे */ 2695001 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव =क्लॉडविग झु होहेनलोहे-शिलिंग्जफ्युर्स्ट | लघुचित्र = | चित्र =Chlodwig zu Hohenlohe-Schillingsfürst.png | चित्र आकारमान = 250 px | पद = [[जर्मन साम्राज्य|जर्मनीचा]] चान्सेलर | कार्यकाळ_आरंभ = २९ ऑक्टोबर १८९४ | कार्यकाळ_समाप्ती = १७ ऑक्टोबर १९०० | राजा = [[विल्हेल्म दुसरा, जर्मन सम्राट|विल्हेल्म २]] | मागील = [[लेओ फॉन काप्रिव्ही]] | पुढील = [[बेर्नहार्ड फॉन ब्युलो]] | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक|1819|3|19}} | जन्मस्थान = रोटेनबर्ग, [[हेसेन]] | मृत्युदिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|1901|7|6|1819|3|19}} | मृत्युस्थान = [[स्वित्झर्लंड]] | सही =Unterschrift Chlodwig zu Hohenlohe-Schillingsfürst.svg }} '''{{लेखनाव}}''' ({{lang-de|Chlodwig zu Hohenlohe-Schillingsfürst}}; १९ मार्च १८१९ - ६ जुलै १९०१) हा [[जर्मन साम्राज्य]]ाचा तिसरा चान्सेलर होता. ==बाह्य दुवे== {{commons|Chlodwig zu Hohenlohe-Schillingsfürst|{{लेखनाव}}}} * [http://books.google.com/books?id=qnINAAAAIAAJ&pg=PA3&dq=Chlodwig,+Prince+of+Hohenlohe-Schillingsf%C3%BCrst#PPP11,M1 क्लॉडविगची स्मरणिका] {{de icon}} {{जर्मनीचे चान्सेलर}} {{DEFAULTSORT:होहेनलोहे-शिलिंग्जफ्युर्स्ट, क्लॉडविग झु}} [[वर्ग:जर्मनीचे चान्सेलर]] [[वर्ग:इ.स. १८१९ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९०१ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] rtmop9co5h6btrhrlxcwyij5tggxzgk 0 39588 2695047 2615461 2026-07-17T05:17:11Z विजयकुमार मोटे 184900 2695047 wikitext text/x-wiki {{गल्लत|भोगावती नदी (कोल्हापूर)}} {{माहितीचौकट नदी | नदी_नाव = {{लेखनाव}} | नदी_चित्र = | नदी_चित्र_रुंदी = | नदी_चित्र_शीर्षक = {{लेखनाव}} | अन्य_नावे = | उगम_स्थान_नाव = | उगम_उंची_मी = | मुख_स्थान_नाव = | लांबी_किमी = | देश_राज्ये_नाव =[[सोलापूर जिल्हा]], [[महाराष्ट्र]] | उपनदी_नाव = | मुख्यनदी_नाव = सीना | सरासरी_प्रवाह_घनमी_प्रतिसे = | पाणलोट_क्षेत्र_वर्ग_किमी = | धरण_नाव = | तळटिपा = }} '''{{लेखनाव}}''' ही [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] [[सोलापूर]] जिल्ह्यातील एक नदी आहे. ही [[सीना नदी]]ची उपनदी आहे. धाराशिव येथे हिचा उगम आहे. [[बार्शी]] व [[माढा]] तालुक्यांतून ती वाहते. [[वराई नदी|वराई]], [[नागझरी नदी|नागझरी]], [[बोडकी नदी|नीलकंठा]] व [[सीरा नदी|सीरा]] या तिच्या उपनद्या आहेत.[[मोहोळ]] तालुक्यातील भोयरे गावाजवळ भोगावती नदीचा [[सीना नदी|सीना नदीशी]] संगम होतो. भोगावती नदीची एकूण लांबी ६५ किलोमीटर आहे. '''उत्पत्ती व प्रवाह''' * भोगावती नदीची उत्पत्ती '''उस्मानाबाद (धाराशिव) जिल्ह्यातील बळघाट पर्वतरांगांच्या दक्षिण उतारांवरून''' होते. * नदी प्रथम '''धाराशिव शहरातून''' वाहते. * पुढे '''राघूचीवाडी येथे “पाझर तलाव”''' बांधलेला आहे. * त्यानंतर नदी '''पिंपरी व चिलवडी''' गावांतून वाहते. * येथे ती मराठवाड्यातून पश्चिम महाराष्ट्रात प्रवेश करते आणि '''सोलापूर जिल्ह्यात झरेगाव''' येथे येते. * झरेगावात नदीचा प्रवाह '''दक्षिणेकडून उत्तरेकडे''' आहे, जे हिंदू धार्मिक परंपरेनुसार विशेष मानले जाते. * झरेगावात '''भोगावती व वलगुड नदीचा संगम''' आहे. * पुढे नदीवर '''हिंगणी तलाव'''  बांधले गेले आहे, जे सिंचनासाठी महत्त्वाचे आहे. '''उपनद्या''' भोगावती नदीला अनेक लहान उपनद्या मिळतात. प्रमुख उपनद्या अशा आहेत : * बोधकी (Bodki) * नागसरी (Nagsari) * शिरा (Sira) * राम (Ram) * नीलकंठ (Nilkantha) * कवळदार (Kavaldara) * खडकी (Khadki) '''ऐतिहासिक व पुरातन महत्त्व''' * इ.स.पू. ६व्या शतकापासून ते इ.स. ४थ्या शतकापर्यंत नदीच्या काठावर मानवी वस्ती व संस्कृती विकसित झाल्याचे पुरावे सापडतात. * बार्शी तालुक्यातील '''झाडी, पानगाव, पिंपळगाव''' येथे पुरातन वस्तू व मातीची भांडी (Black & Red Ware, Red Polished Pottery, Black Slipped Pottery) सापडली आहेत. मोहोळ तालुक्यातील भोगावती नदीकाठी वसलेल्या नरखेड ठिकाण सुमारे २ हजार वर्षे जुन्या सातवाहन काळातील (इ.स.पूर्व दुसरे शतक ते इ.स. दुसरे शतक) असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. गावामध्ये पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर विद्यापीठ सोलापूर यांचेमार्फत झालेल्या उत्खननामध्ये सापडलेल्या वस्तू: हस्तीदंताचे दागिने, फणी, काचेच्या बांगड्या, मणी, मातीची भांडी, नाणी, आणि पन्हाठी कौले आढळली आहेत. * यावरून त्या काळातील व्यापारी संबंध, सामाजिक घडामोडी आणि सांस्कृतिक देवाणघेवाण स्पष्ट होते. '''धार्मिक महत्त्व''' * हिंदू धर्मग्रंथांनुसार '''नदीचा प्रवाह दक्षिणेकडून उत्तरेकडे (उत्तरवाहिनी)''' असेल, तर त्या नदीला विशेष धार्मिक महत्त्व असते. उत्तर दिशा ही मोक्ष, धर्म व देवतांची दिशा मानली जाते. त्यामुळे उत्तरवाहिनी नदीत स्नान, श्राद्ध व दान यांचे पुण्य अधिक मानले जाते. वाराणसीतील गंगा, नाशिकमधील गोदावरी, उज्जैनमधील शिप्रा या नद्यांप्रमाणेच भोगावती नदीही झरेगाव ते वलगुड संगम यादरम्यान उत्तरवाहिनी असल्यामुळे तिला विशेष महत्त्व प्राप्त होते. पारंपरिक दृष्टिकोनात दक्षिण दिशा म्हणजे यमलोकाची दिशा मानली जाते, तर उत्तर दिशा म्हणजे धर्म, मोक्ष, हिमालय व देवतांची दिशा. त्यामुळे जेव्हा नदीचा प्रवाह दक्षिणेकडून उत्तरेकडे म्हणजे उत्तरवाहिनी असतो, तेव्हा तो यमलोकातून देवलोकाकडे जाणाऱ्या प्रवाहाचा प्रतीक मानला जातो. उत्तरवाहिनी नदीत स्नान, दान, श्राद्ध व इतर धार्मिक विधी केले तर त्याचे पुण्य अधिक असल्याचे गरुड पुराण व स्कंद पुराण यांत उल्लेख आहेत. त्यामुळे स्थानिक लोक या प्रवाहाला धार्मिक व पवित्र महत्त्व देतात. * तसेच '''उपळे दुमाला (रामनाथाचे उपळे)''' येथे स्थानिक लोककथेनुसार ''वनवासकाळात प्रभू श्रीरामांनी आपल्या वडिलांचे श्राद्धकार्य भोगावती नदीच्या काठावर केले'' असे मानले जाते. त्यामुळे या स्थळाला विशेष धार्मिक ओळख आहे. {{भूगोलावरील अपूर्ण लेख}} {{कोल्हापूर जिल्ह्यातील नद्या}} [[वर्ग: सोलापूर जिल्ह्यातील नद्या]] s5127mkxwjb47qjap33pdkexd37qg73 2695049 2695047 2026-07-17T05:19:30Z विजयकुमार मोटे 184900 2695049 wikitext text/x-wiki {{गल्लत|भोगावती नदी (कोल्हापूर)}} {{माहितीचौकट नदी | नदी_नाव = {{लेखनाव}} | नदी_चित्र = | नदी_चित्र_रुंदी = | नदी_चित्र_शीर्षक = {{लेखनाव}} | अन्य_नावे = | उगम_स्थान_नाव = | उगम_उंची_मी = | मुख_स्थान_नाव = | लांबी_किमी = | देश_राज्ये_नाव =[[सोलापूर जिल्हा]], [[महाराष्ट्र]] | उपनदी_नाव = | मुख्यनदी_नाव = सीना | सरासरी_प्रवाह_घनमी_प्रतिसे = | पाणलोट_क्षेत्र_वर्ग_किमी = | धरण_नाव = | तळटिपा = }} '''{{लेखनाव}}''' ही [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] [[सोलापूर]] जिल्ह्यातील एक नदी आहे. ही [[सीना नदी]]ची उपनदी आहे. धाराशिव येथे हिचा उगम आहे. [[बार्शी]] व [[माढा]] तालुक्यांतून ती वाहते. [[वराई नदी|वराई]], [[नागझरी नदी|नागझरी]], [[बोडकी नदी|नीलकंठा]] व [[सीरा नदी|सीरा]] या तिच्या उपनद्या आहेत.[[मोहोळ]] तालुक्यातील भोयरे गावाजवळ भोगावती नदीचा [[सीना नदी|सीना नदीशी]] संगम होतो. भोगावती नदीची एकूण लांबी ६५ किलोमीटर आहे. '''उत्पत्ती व प्रवाह''' * भोगावती नदीची उत्पत्ती '''उस्मानाबाद (धाराशिव) जिल्ह्यातील बळघाट पर्वतरांगांच्या दक्षिण उतारांवरून''' होते. * नदी प्रथम '''धाराशिव शहरातून''' वाहते. * पुढे '''राघूचीवाडी येथे “पाझर तलाव”''' बांधलेला आहे. * त्यानंतर नदी '''पिंपरी व चिलवडी''' गावांतून वाहते. * येथे ती मराठवाड्यातून पश्चिम महाराष्ट्रात प्रवेश करते आणि '''सोलापूर जिल्ह्यात झरेगाव''' येथे येते. * झरेगावात नदीचा प्रवाह '''दक्षिणेकडून उत्तरेकडे''' आहे, जे हिंदू धार्मिक परंपरेनुसार विशेष मानले जाते. * झरेगावात '''भोगावती व वलगुड नदीचा संगम''' आहे. * पुढे नदीवर '''हिंगणी तलाव'''  बांधले गेले आहे, जे सिंचनासाठी महत्त्वाचे आहे. '''उपनद्या''' भोगावती नदीला अनेक लहान उपनद्या मिळतात. प्रमुख उपनद्या अशा आहेत : * बोधकी (Bodki) * नागसरी (Nagsari) * शिरा (Sira) * राम (Ram) * नीलकंठ (Nilkantha) * कवळदार (Kavaldara) * खडकी (Khadki) '''ऐतिहासिक व पुरातन महत्त्व''' * इ.स.पू. ६व्या शतकापासून ते इ.स. ४थ्या शतकापर्यंत नदीच्या काठावर मानवी वस्ती व संस्कृती विकसित झाल्याचे पुरावे सापडतात. * बार्शी तालुक्यातील '''झाडी, पानगाव, पिंपळगाव''' येथे पुरातन वस्तू व मातीची भांडी (Black & Red Ware, Red Polished Pottery, Black Slipped Pottery) सापडली आहेत. *मोहोळ तालुक्यातील भोगावती नदीकाठी वसलेल्या नरखेड ठिकाण सुमारे २ हजार वर्षे जुन्या सातवाहन काळातील (इ.स.पूर्व दुसरे शतक ते इ.स. दुसरे शतक) असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. गावामध्ये पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर विद्यापीठ सोलापूर यांचेमार्फत झालेल्या उत्खननामध्ये सापडलेल्या वस्तू: हस्तीदंताचे दागिने, फणी, काचेच्या बांगड्या, मणी, मातीची भांडी, नाणी, आणि पन्हाठी कौले आढळली आहेत. * यावरून त्या काळातील व्यापारी संबंध, सामाजिक घडामोडी आणि सांस्कृतिक देवाणघेवाण स्पष्ट होते. '''धार्मिक महत्त्व''' * हिंदू धर्मग्रंथांनुसार '''नदीचा प्रवाह दक्षिणेकडून उत्तरेकडे (उत्तरवाहिनी)''' असेल, तर त्या नदीला विशेष धार्मिक महत्त्व असते. उत्तर दिशा ही मोक्ष, धर्म व देवतांची दिशा मानली जाते. त्यामुळे उत्तरवाहिनी नदीत स्नान, श्राद्ध व दान यांचे पुण्य अधिक मानले जाते. वाराणसीतील गंगा, नाशिकमधील गोदावरी, उज्जैनमधील शिप्रा या नद्यांप्रमाणेच भोगावती नदीही झरेगाव ते वलगुड संगम यादरम्यान उत्तरवाहिनी असल्यामुळे तिला विशेष महत्त्व प्राप्त होते. पारंपरिक दृष्टिकोनात दक्षिण दिशा म्हणजे यमलोकाची दिशा मानली जाते, तर उत्तर दिशा म्हणजे धर्म, मोक्ष, हिमालय व देवतांची दिशा. त्यामुळे जेव्हा नदीचा प्रवाह दक्षिणेकडून उत्तरेकडे म्हणजे उत्तरवाहिनी असतो, तेव्हा तो यमलोकातून देवलोकाकडे जाणाऱ्या प्रवाहाचा प्रतीक मानला जातो. उत्तरवाहिनी नदीत स्नान, दान, श्राद्ध व इतर धार्मिक विधी केले तर त्याचे पुण्य अधिक असल्याचे गरुड पुराण व स्कंद पुराण यांत उल्लेख आहेत. त्यामुळे स्थानिक लोक या प्रवाहाला धार्मिक व पवित्र महत्त्व देतात. * तसेच '''उपळे दुमाला (रामनाथाचे उपळे)''' येथे स्थानिक लोककथेनुसार ''वनवासकाळात प्रभू श्रीरामांनी आपल्या वडिलांचे श्राद्धकार्य भोगावती नदीच्या काठावर केले'' असे मानले जाते. त्यामुळे या स्थळाला विशेष धार्मिक ओळख आहे. {{भूगोलावरील अपूर्ण लेख}} {{कोल्हापूर जिल्ह्यातील नद्या}} [[वर्ग: सोलापूर जिल्ह्यातील नद्या]] rmc93h2tbip7lexmeebfqbnludps4xd 2695051 2695049 2026-07-17T05:22:41Z विजयकुमार मोटे 184900 2695051 wikitext text/x-wiki {{गल्लत|भोगावती नदी (कोल्हापूर)}} {{माहितीचौकट नदी | नदी_नाव = {{लेखनाव}} | नदी_चित्र = | नदी_चित्र_रुंदी = | नदी_चित्र_शीर्षक = {{लेखनाव}} | अन्य_नावे = | उगम_स्थान_नाव = | उगम_उंची_मी = | मुख_स्थान_नाव = | लांबी_किमी = | देश_राज्ये_नाव =[[सोलापूर जिल्हा]], [[महाराष्ट्र]] | उपनदी_नाव = | मुख्यनदी_नाव = सीना | सरासरी_प्रवाह_घनमी_प्रतिसे = | पाणलोट_क्षेत्र_वर्ग_किमी = | धरण_नाव = | तळटिपा = }} '''{{लेखनाव}}''' ही [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] [[सोलापूर]] जिल्ह्यातील एक नदी आहे. ही [[सीना नदी]]ची उपनदी आहे. धाराशिव येथे हिचा उगम आहे. [[बार्शी]] व [[माढा]] तालुक्यांतून ती वाहते. [[वराई नदी|वराई]], [[नागझरी नदी|नागझरी]], [[बोडकी नदी|नीलकंठा]] व [[सीरा नदी|सीरा]] या तिच्या उपनद्या आहेत.[[मोहोळ]] तालुक्यातील भोयरे गावाजवळ भोगावती नदीचा [[सीना नदी|सीना नदीशी]] संगम होतो. भोगावती नदीची एकूण लांबी ६५ किलोमीटर आहे. '''उत्पत्ती व प्रवाह''' * भोगावती नदीची उत्पत्ती '''उस्मानाबाद (धाराशिव) जिल्ह्यातील बळघाट पर्वतरांगांच्या दक्षिण उतारांवरून''' होते. * नदी प्रथम '''धाराशिव शहरातून''' वाहते. * पुढे '''राघूचीवाडी येथे “पाझर तलाव”''' बांधलेला आहे. * त्यानंतर नदी '''पिंपरी व चिलवडी''' गावांतून वाहते. * येथे ती मराठवाड्यातून पश्चिम महाराष्ट्रात प्रवेश करते आणि '''सोलापूर जिल्ह्यात झरेगाव''' येथे येते. * झरेगावात नदीचा प्रवाह '''दक्षिणेकडून उत्तरेकडे''' आहे, जे हिंदू धार्मिक परंपरेनुसार विशेष मानले जाते. * झरेगावात '''भोगावती व वलगुड नदीचा संगम''' आहे. * पुढे नदीवर '''हिंगणी तलाव'''  बांधले गेले आहे, जे सिंचनासाठी महत्त्वाचे आहे. '''उपनद्या''' भोगावती नदीला अनेक लहान उपनद्या मिळतात. प्रमुख उपनद्या अशा आहेत : * बोधकी (Bodki) * नागसरी (Nagsari) * शिरा (Sira) * राम (Ram) * नीलकंठ (Nilkantha) * कवळदार (Kavaldara) * खडकी (Khadki) '''ऐतिहासिक व पुरातन महत्त्व''' * इ.स.पू. ६व्या शतकापासून ते इ.स. ४थ्या शतकापर्यंत नदीच्या काठावर मानवी वस्ती व संस्कृती विकसित झाल्याचे पुरावे सापडतात. * बार्शी तालुक्यातील '''झाडी, पानगाव, पिंपळगाव''' येथे पुरातन वस्तू व मातीची भांडी (Black & Red Ware, Red Polished Pottery, Black Slipped Pottery) सापडली आहेत. *वाळूज तालुका मोहोळ येथे भोगावती नदी व नागझरी ( नागसरी) नदीचा संगम झाला आहे. या संगमावर महादेवाचे भग्नावस्थेतील मंदिर अद्यापही आहे. *मोहोळ तालुक्यातील भोगावती नदीकाठी वसलेल नरखेड ठिकाण सुमारे २ हजार वर्षे जुन्या सातवाहन काळातील (इ.स.पूर्व दुसरे शतक ते इ.स. दुसरे शतक) असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. गावामध्ये पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर विद्यापीठ सोलापूर यांचेमार्फत झालेल्या उत्खननामध्ये सापडलेल्या वस्तू: हस्तीदंताचे दागिने, फणी, काचेच्या बांगड्या, मणी, मातीची भांडी, नाणी, आणि पन्हाठी कौले आढळली आहेत. * यावरून त्या काळातील व्यापारी संबंध, सामाजिक घडामोडी आणि सांस्कृतिक देवाणघेवाण स्पष्ट होते. '''धार्मिक महत्त्व''' * हिंदू धर्मग्रंथांनुसार '''नदीचा प्रवाह दक्षिणेकडून उत्तरेकडे (उत्तरवाहिनी)''' असेल, तर त्या नदीला विशेष धार्मिक महत्त्व असते. उत्तर दिशा ही मोक्ष, धर्म व देवतांची दिशा मानली जाते. त्यामुळे उत्तरवाहिनी नदीत स्नान, श्राद्ध व दान यांचे पुण्य अधिक मानले जाते. वाराणसीतील गंगा, नाशिकमधील गोदावरी, उज्जैनमधील शिप्रा या नद्यांप्रमाणेच भोगावती नदीही झरेगाव ते वलगुड संगम यादरम्यान उत्तरवाहिनी असल्यामुळे तिला विशेष महत्त्व प्राप्त होते. पारंपरिक दृष्टिकोनात दक्षिण दिशा म्हणजे यमलोकाची दिशा मानली जाते, तर उत्तर दिशा म्हणजे धर्म, मोक्ष, हिमालय व देवतांची दिशा. त्यामुळे जेव्हा नदीचा प्रवाह दक्षिणेकडून उत्तरेकडे म्हणजे उत्तरवाहिनी असतो, तेव्हा तो यमलोकातून देवलोकाकडे जाणाऱ्या प्रवाहाचा प्रतीक मानला जातो. उत्तरवाहिनी नदीत स्नान, दान, श्राद्ध व इतर धार्मिक विधी केले तर त्याचे पुण्य अधिक असल्याचे गरुड पुराण व स्कंद पुराण यांत उल्लेख आहेत. त्यामुळे स्थानिक लोक या प्रवाहाला धार्मिक व पवित्र महत्त्व देतात. * तसेच '''उपळे दुमाला (रामनाथाचे उपळे)''' येथे स्थानिक लोककथेनुसार ''वनवासकाळात प्रभू श्रीरामांनी आपल्या वडिलांचे श्राद्धकार्य भोगावती नदीच्या काठावर केले'' असे मानले जाते. त्यामुळे या स्थळाला विशेष धार्मिक ओळख आहे. {{भूगोलावरील अपूर्ण लेख}} {{कोल्हापूर जिल्ह्यातील नद्या}} [[वर्ग: सोलापूर जिल्ह्यातील नद्या]] ctwq51jjqtucalr82b1tyz781xrlkac 0 48683 2695054 2680834 2026-07-17T05:42:08Z ~2026-24679-89 182431 /* पुरंदरच्या तहाचे परिणाम */ 2695054 wikitext text/x-wiki [[File:Jai Singh and Shivaji.jpg|thumb|पुरंदरचा तह पूर्ण होण्यापूर्वी [[मिर्झाराजा जयसिंह|मिर्झा जयसिंह राजे]] व छत्रपती शिवाजी महाराजांची भेट. (१२ जून १६६५)]] इ.स. १६४९ मध्ये आदिलशहाने [[शहाजी]]राजांना कैदेत टाकले. याच वेळी [[छत्रपती शिवाजी]] महाराजांनी अनेक आदिलशाही किल्ले आपल्या ताब्यात घेतले, म्हणून [[छत्रपती शिवाजी|छत्रपती शिवाजी महाराजांचा]] बंदोबस्त करण्यासाठी आदिलशहाने फत्तेखानास रवाना केले. [[छत्रपती शिवाजी]] महाराजांसाठी परिस्थिती फारच बिकट होती. एकीकडे वडील [[शहाजी]]राजे कैदेत होते तर, दुसरीकडे फत्तेखानाच्या स्वारीमुळे स्वराज्य धोक्यात येणार होते. महाराजांनी यावेळी लढाईसाठी [[पुरंदर]] किल्ल्याची जागा निवडली. मात्र यावेळी गड मराठ्यांच्या ताब्यात नव्हता, तर [[महादजी निळकंठराव]] यांच्या ताब्यात किल्ला होता. त्यांच्या भावभावांमधील भांडणाचा फायदा उठवून महाराजांनी किल्ल्यात प्रवेश करण्यात यश मिळवले. या [[पुरंदर]] किल्ल्याच्या आश्रयाने मराठ्यांनी फत्तेखानाशी झुंज दिली आणि लढाई जिंकली. छत्रपती शिवाजी महाराजांना या पहिल्या लढाईतच मोठे यश प्राप्त झाले. सन १६५५ मध्ये शिवाजीराजांनी [[नेताजी पालकर]] यास गडाचा सरनौबत नेमले. *वैशाख शु. १२ शके १५७९ म्हणजेच १४ मे १६५७ गुरुवार या दिवशी [[छत्रपती संभाजी भोसले]] राजांचा जन्म पुरंदरावर झाला. == सुरतेवर छापा == या विजयानंतर शिवराय स्वस्थ बसले नाहीत. औरंगजेब बादशहाच्या सेना महाराष्ट्रात धुमाकुळ घालत होत्या, तेव्हा बादशहावर जबर वचक बसवण्यासाठी शिवरायांनी सुरत शहरावर छापा घातला. कुठे पुणे व कुठे सुरत? सुरत म्हणजे त्या वेळीची मुघली मुलाखतील मोठी व्यापारपेठ. खुप सधन. शिवरायांनी सुरतेवर छापा घालून लक्षावधी रुपयाची लुट मिळवली. सुरतेच्या लुटीत शिवरायांनी नीती सोडली नाही. चर्च अथवा मशीदी यांना हात लावला नाही. * [[सुरतेची पहिली लूट]] == पुरंदरचा वेढा व तह == या विजयानंतर छत्रपती शिवाजी महाराज पश्चिम किनाऱ्यावरील सुरतच्या मुख्य बंदर शहरात दाखल झाले. शहराच्या मोगल राज्यपालांनी छत्रपती शिवाजी महाराजांना बोलवण्यासाठी एक दूत पाठविला, पण छत्रपती शिवाजी महाराजांनी दूताला अटक केली. औरंगजेबाकडून जयसिंग यांच्या नेतृत्वात प्रचंड सैन्याच्या रूपात सूड उगवला. * पराभव अपरिहार्य आहे, हे समजून छत्रपती शिवाजी महाराजांनी १६६५ च्या जूनमध्ये पुरंदर करारावर स्वाक्षरी केली. [[शाहिस्तेखान]]ाच्या पराभवाने, सुरतेच्या लुटीने, जसवन्तसिंहाच्या पराभवाने औरंगजेबाचा संताप वाढत होता. ७० हजारांची सेना घेऊन शाहिस्तेखान गेला व तीन बोटे गमावून माघारी आला. दिल्लीसम्राटांची व्यापारपेठ [[सुरत]] बघता बघता लुटली गेली. छत्रपती शिवाजी महाराजांचा असाच उद्योग चालू राहिला, तर मोगलाई सम्पुष्टात आल्याखेरीज राहणार नाही, हे औरंगजेबाने ओळखले. छत्रपती शिवाजी महाराजांचे पारिपत्य करण्यासाठी त्याने आपल्या दरबारचा सर्वश्रेष्ठ सरदार निवडला. [[मिर्झाराजा जयसिंह]] ऐंशी हजार स्वार,(बरोबरी दिलेरखान) व ५,००० पठाण घेऊन छत्रपती शिवाजी महाराजांचे पारिपत्य करण्यासाठी निघाला. मिर्झाराजांनी पुरंदरला वेढा घातला. दिलेरखानाने वज्रगडाचा ताबा घेतला. वज्रगडावरून पुरंदरवर तोफांचा मारा सुरू करण्यात आला. तोफांच्या हल्ल्याने पुरंदरच्या तटबंदीला खिंडार पडले. मोगल सेनेने किल्ल्यात प्रवेश केला. माचीवर खानाचे आणि मुरारबाजीचे घनघोर युद्ध झाले. [[मुरारबाजी]] पडले आणि त्याच बरोबर पुरंदर ही पडला. हे वर्तमान जेव्हा राजांना कळले, तेव्हा त्यांनी जयसिंहाशी तहाचे बोलणे सुरू केले आणि ११ जून १६६५ साली इतिहास प्रसिद्ध '''पुरंदरचा तह''' झाला. * ज्यात २३ किल्ले राजांना मोगलांना द्यावे लागले. त्यांची नावे अशी.. १. अंकोला<br /> २. [[कर्नाळा]]<br /> ३. कोंढाणा ([[सिंहगड]])<br /> ४ [[कोहोजगड|कोहोज]]<br /> ५. [[खिरदुर्ग]] (सागरगड)<br /> ६. [[तिकोना]]<br /> ७. [[तुंग]]<br /> ८. नंगगड<br /> ९. नरदुर्ग<br /> १०. पळसगड<br /> ११. [[किल्ले पुरंदर|किल्ले पुरन्दर]] <br /> १२. [[प्रबळगड]] - मुरंजन<br /> १३. भण्डारगड<br /> १४. [[मनरंजन किल्ला|मनरंजन]]<br /> १५. [[मानगड]] <br /> १६. मार्गगड<br /> १७. [[माहुलीगड]]<br /> १८. रुद्रमाळ <br /> १९. [[रोहिडा]]<br /> २०. [[लोहगड]]<br /> २१. [[वसंतगड|वसन्तगड]]<br /> २२. [[विसापूर]]<br /> २३. [[सोनगड]] ==पुरंदरच्या तहाचे परिणाम== *या तहानुसार राजांनी आपले तेवीस किल्ले व चार लाख होनांचे क्षेत्र बादशहाला दिले. *राजांच्या ताब्यात बारा किल्ले आणि लाख होनांचे क्षेत्र राहिले. *मिर्झाराजांनी चाळीस लाखांची खण्डणी राजांवर लादली.वार्षिक तीन लाखांचे हप्ते ठरले. *संभाजीराजांना बादशहाकडून पाच हजाराची मनसब मिळाली. *तहातील कलमांची पुर्तता होईपर्यंत संभाजीराजे मिर्झाराजाकडे "ओलीस" म्हणून राहीले. या कराराच्या अटींनुसार छत्रपती शिवाजी महाराज आग्रा येथे चर्चेसाठी जाण्यास तयार झाले. {{मराठा साम्राज्य}} [[वर्ग:मराठा साम्राज्य]] [[वर्ग:तह]] lck6avpfydhr8eatky96n2rc08986z5 2695055 2695054 2026-07-17T05:42:27Z ~2026-24679-89 182431 /* पुरंदरच्या तहाचे परिणाम */ 2695055 wikitext text/x-wiki [[File:Jai Singh and Shivaji.jpg|thumb|पुरंदरचा तह पूर्ण होण्यापूर्वी [[मिर्झाराजा जयसिंह|मिर्झा जयसिंह राजे]] व छत्रपती शिवाजी महाराजांची भेट. (१२ जून १६६५)]] इ.स. १६४९ मध्ये आदिलशहाने [[शहाजी]]राजांना कैदेत टाकले. याच वेळी [[छत्रपती शिवाजी]] महाराजांनी अनेक आदिलशाही किल्ले आपल्या ताब्यात घेतले, म्हणून [[छत्रपती शिवाजी|छत्रपती शिवाजी महाराजांचा]] बंदोबस्त करण्यासाठी आदिलशहाने फत्तेखानास रवाना केले. [[छत्रपती शिवाजी]] महाराजांसाठी परिस्थिती फारच बिकट होती. एकीकडे वडील [[शहाजी]]राजे कैदेत होते तर, दुसरीकडे फत्तेखानाच्या स्वारीमुळे स्वराज्य धोक्यात येणार होते. महाराजांनी यावेळी लढाईसाठी [[पुरंदर]] किल्ल्याची जागा निवडली. मात्र यावेळी गड मराठ्यांच्या ताब्यात नव्हता, तर [[महादजी निळकंठराव]] यांच्या ताब्यात किल्ला होता. त्यांच्या भावभावांमधील भांडणाचा फायदा उठवून महाराजांनी किल्ल्यात प्रवेश करण्यात यश मिळवले. या [[पुरंदर]] किल्ल्याच्या आश्रयाने मराठ्यांनी फत्तेखानाशी झुंज दिली आणि लढाई जिंकली. छत्रपती शिवाजी महाराजांना या पहिल्या लढाईतच मोठे यश प्राप्त झाले. सन १६५५ मध्ये शिवाजीराजांनी [[नेताजी पालकर]] यास गडाचा सरनौबत नेमले. *वैशाख शु. १२ शके १५७९ म्हणजेच १४ मे १६५७ गुरुवार या दिवशी [[छत्रपती संभाजी भोसले]] राजांचा जन्म पुरंदरावर झाला. == सुरतेवर छापा == या विजयानंतर शिवराय स्वस्थ बसले नाहीत. औरंगजेब बादशहाच्या सेना महाराष्ट्रात धुमाकुळ घालत होत्या, तेव्हा बादशहावर जबर वचक बसवण्यासाठी शिवरायांनी सुरत शहरावर छापा घातला. कुठे पुणे व कुठे सुरत? सुरत म्हणजे त्या वेळीची मुघली मुलाखतील मोठी व्यापारपेठ. खुप सधन. शिवरायांनी सुरतेवर छापा घालून लक्षावधी रुपयाची लुट मिळवली. सुरतेच्या लुटीत शिवरायांनी नीती सोडली नाही. चर्च अथवा मशीदी यांना हात लावला नाही. * [[सुरतेची पहिली लूट]] == पुरंदरचा वेढा व तह == या विजयानंतर छत्रपती शिवाजी महाराज पश्चिम किनाऱ्यावरील सुरतच्या मुख्य बंदर शहरात दाखल झाले. शहराच्या मोगल राज्यपालांनी छत्रपती शिवाजी महाराजांना बोलवण्यासाठी एक दूत पाठविला, पण छत्रपती शिवाजी महाराजांनी दूताला अटक केली. औरंगजेबाकडून जयसिंग यांच्या नेतृत्वात प्रचंड सैन्याच्या रूपात सूड उगवला. * पराभव अपरिहार्य आहे, हे समजून छत्रपती शिवाजी महाराजांनी १६६५ च्या जूनमध्ये पुरंदर करारावर स्वाक्षरी केली. [[शाहिस्तेखान]]ाच्या पराभवाने, सुरतेच्या लुटीने, जसवन्तसिंहाच्या पराभवाने औरंगजेबाचा संताप वाढत होता. ७० हजारांची सेना घेऊन शाहिस्तेखान गेला व तीन बोटे गमावून माघारी आला. दिल्लीसम्राटांची व्यापारपेठ [[सुरत]] बघता बघता लुटली गेली. छत्रपती शिवाजी महाराजांचा असाच उद्योग चालू राहिला, तर मोगलाई सम्पुष्टात आल्याखेरीज राहणार नाही, हे औरंगजेबाने ओळखले. छत्रपती शिवाजी महाराजांचे पारिपत्य करण्यासाठी त्याने आपल्या दरबारचा सर्वश्रेष्ठ सरदार निवडला. [[मिर्झाराजा जयसिंह]] ऐंशी हजार स्वार,(बरोबरी दिलेरखान) व ५,००० पठाण घेऊन छत्रपती शिवाजी महाराजांचे पारिपत्य करण्यासाठी निघाला. मिर्झाराजांनी पुरंदरला वेढा घातला. दिलेरखानाने वज्रगडाचा ताबा घेतला. वज्रगडावरून पुरंदरवर तोफांचा मारा सुरू करण्यात आला. तोफांच्या हल्ल्याने पुरंदरच्या तटबंदीला खिंडार पडले. मोगल सेनेने किल्ल्यात प्रवेश केला. माचीवर खानाचे आणि मुरारबाजीचे घनघोर युद्ध झाले. [[मुरारबाजी]] पडले आणि त्याच बरोबर पुरंदर ही पडला. हे वर्तमान जेव्हा राजांना कळले, तेव्हा त्यांनी जयसिंहाशी तहाचे बोलणे सुरू केले आणि ११ जून १६६५ साली इतिहास प्रसिद्ध '''पुरंदरचा तह''' झाला. * ज्यात २३ किल्ले राजांना मोगलांना द्यावे लागले. त्यांची नावे अशी.. १. अंकोला<br /> २. [[कर्नाळा]]<br /> ३. कोंढाणा ([[सिंहगड]])<br /> ४ [[कोहोजगड|कोहोज]]<br /> ५. [[खिरदुर्ग]] (सागरगड)<br /> ६. [[तिकोना]]<br /> ७. [[तुंग]]<br /> ८. नंगगड<br /> ९. नरदुर्ग<br /> १०. पळसगड<br /> ११. [[किल्ले पुरंदर|किल्ले पुरन्दर]] <br /> १२. [[प्रबळगड]] - मुरंजन<br /> १३. भण्डारगड<br /> १४. [[मनरंजन किल्ला|मनरंजन]]<br /> १५. [[मानगड]] <br /> १६. मार्गगड<br /> १७. [[माहुलीगड]]<br /> १८. रुद्रमाळ <br /> १९. [[रोहिडा]]<br /> २०. [[लोहगड]]<br /> २१. [[वसंतगड|वसन्तगड]]<br /> २२. [[विसापूर]]<br /> २३. [[सोनगड]] ==पुरंदरच्या तहाचे परिणाम== *या तहानुसार राजांनी आपले २३ किल्ले व ४-लाख होनांचे क्षेत्र बादशहाला दिले. *राजांच्या ताब्यात बारा किल्ले आणि लाख होनांचे क्षेत्र राहिले. *मिर्झाराजांनी चाळीस लाखांची खण्डणी राजांवर लादली.वार्षिक तीन लाखांचे हप्ते ठरले. *संभाजीराजांना बादशहाकडून पाच हजाराची मनसब मिळाली. *तहातील कलमांची पुर्तता होईपर्यंत संभाजीराजे मिर्झाराजाकडे "ओलीस" म्हणून राहीले. या कराराच्या अटींनुसार छत्रपती शिवाजी महाराज आग्रा येथे चर्चेसाठी जाण्यास तयार झाले. {{मराठा साम्राज्य}} [[वर्ग:मराठा साम्राज्य]] [[वर्ग:तह]] 3eei136t2lc08sg212whzceiluarslj 2695056 2695055 2026-07-17T05:42:56Z ~2026-24679-89 182431 /* पुरंदरच्या तहाचे परिणाम */ 2695056 wikitext text/x-wiki [[File:Jai Singh and Shivaji.jpg|thumb|पुरंदरचा तह पूर्ण होण्यापूर्वी [[मिर्झाराजा जयसिंह|मिर्झा जयसिंह राजे]] व छत्रपती शिवाजी महाराजांची भेट. (१२ जून १६६५)]] इ.स. १६४९ मध्ये आदिलशहाने [[शहाजी]]राजांना कैदेत टाकले. याच वेळी [[छत्रपती शिवाजी]] महाराजांनी अनेक आदिलशाही किल्ले आपल्या ताब्यात घेतले, म्हणून [[छत्रपती शिवाजी|छत्रपती शिवाजी महाराजांचा]] बंदोबस्त करण्यासाठी आदिलशहाने फत्तेखानास रवाना केले. [[छत्रपती शिवाजी]] महाराजांसाठी परिस्थिती फारच बिकट होती. एकीकडे वडील [[शहाजी]]राजे कैदेत होते तर, दुसरीकडे फत्तेखानाच्या स्वारीमुळे स्वराज्य धोक्यात येणार होते. महाराजांनी यावेळी लढाईसाठी [[पुरंदर]] किल्ल्याची जागा निवडली. मात्र यावेळी गड मराठ्यांच्या ताब्यात नव्हता, तर [[महादजी निळकंठराव]] यांच्या ताब्यात किल्ला होता. त्यांच्या भावभावांमधील भांडणाचा फायदा उठवून महाराजांनी किल्ल्यात प्रवेश करण्यात यश मिळवले. या [[पुरंदर]] किल्ल्याच्या आश्रयाने मराठ्यांनी फत्तेखानाशी झुंज दिली आणि लढाई जिंकली. छत्रपती शिवाजी महाराजांना या पहिल्या लढाईतच मोठे यश प्राप्त झाले. सन १६५५ मध्ये शिवाजीराजांनी [[नेताजी पालकर]] यास गडाचा सरनौबत नेमले. *वैशाख शु. १२ शके १५७९ म्हणजेच १४ मे १६५७ गुरुवार या दिवशी [[छत्रपती संभाजी भोसले]] राजांचा जन्म पुरंदरावर झाला. == सुरतेवर छापा == या विजयानंतर शिवराय स्वस्थ बसले नाहीत. औरंगजेब बादशहाच्या सेना महाराष्ट्रात धुमाकुळ घालत होत्या, तेव्हा बादशहावर जबर वचक बसवण्यासाठी शिवरायांनी सुरत शहरावर छापा घातला. कुठे पुणे व कुठे सुरत? सुरत म्हणजे त्या वेळीची मुघली मुलाखतील मोठी व्यापारपेठ. खुप सधन. शिवरायांनी सुरतेवर छापा घालून लक्षावधी रुपयाची लुट मिळवली. सुरतेच्या लुटीत शिवरायांनी नीती सोडली नाही. चर्च अथवा मशीदी यांना हात लावला नाही. * [[सुरतेची पहिली लूट]] == पुरंदरचा वेढा व तह == या विजयानंतर छत्रपती शिवाजी महाराज पश्चिम किनाऱ्यावरील सुरतच्या मुख्य बंदर शहरात दाखल झाले. शहराच्या मोगल राज्यपालांनी छत्रपती शिवाजी महाराजांना बोलवण्यासाठी एक दूत पाठविला, पण छत्रपती शिवाजी महाराजांनी दूताला अटक केली. औरंगजेबाकडून जयसिंग यांच्या नेतृत्वात प्रचंड सैन्याच्या रूपात सूड उगवला. * पराभव अपरिहार्य आहे, हे समजून छत्रपती शिवाजी महाराजांनी १६६५ च्या जूनमध्ये पुरंदर करारावर स्वाक्षरी केली. [[शाहिस्तेखान]]ाच्या पराभवाने, सुरतेच्या लुटीने, जसवन्तसिंहाच्या पराभवाने औरंगजेबाचा संताप वाढत होता. ७० हजारांची सेना घेऊन शाहिस्तेखान गेला व तीन बोटे गमावून माघारी आला. दिल्लीसम्राटांची व्यापारपेठ [[सुरत]] बघता बघता लुटली गेली. छत्रपती शिवाजी महाराजांचा असाच उद्योग चालू राहिला, तर मोगलाई सम्पुष्टात आल्याखेरीज राहणार नाही, हे औरंगजेबाने ओळखले. छत्रपती शिवाजी महाराजांचे पारिपत्य करण्यासाठी त्याने आपल्या दरबारचा सर्वश्रेष्ठ सरदार निवडला. [[मिर्झाराजा जयसिंह]] ऐंशी हजार स्वार,(बरोबरी दिलेरखान) व ५,००० पठाण घेऊन छत्रपती शिवाजी महाराजांचे पारिपत्य करण्यासाठी निघाला. मिर्झाराजांनी पुरंदरला वेढा घातला. दिलेरखानाने वज्रगडाचा ताबा घेतला. वज्रगडावरून पुरंदरवर तोफांचा मारा सुरू करण्यात आला. तोफांच्या हल्ल्याने पुरंदरच्या तटबंदीला खिंडार पडले. मोगल सेनेने किल्ल्यात प्रवेश केला. माचीवर खानाचे आणि मुरारबाजीचे घनघोर युद्ध झाले. [[मुरारबाजी]] पडले आणि त्याच बरोबर पुरंदर ही पडला. हे वर्तमान जेव्हा राजांना कळले, तेव्हा त्यांनी जयसिंहाशी तहाचे बोलणे सुरू केले आणि ११ जून १६६५ साली इतिहास प्रसिद्ध '''पुरंदरचा तह''' झाला. * ज्यात २३ किल्ले राजांना मोगलांना द्यावे लागले. त्यांची नावे अशी.. १. अंकोला<br /> २. [[कर्नाळा]]<br /> ३. कोंढाणा ([[सिंहगड]])<br /> ४ [[कोहोजगड|कोहोज]]<br /> ५. [[खिरदुर्ग]] (सागरगड)<br /> ६. [[तिकोना]]<br /> ७. [[तुंग]]<br /> ८. नंगगड<br /> ९. नरदुर्ग<br /> १०. पळसगड<br /> ११. [[किल्ले पुरंदर|किल्ले पुरन्दर]] <br /> १२. [[प्रबळगड]] - मुरंजन<br /> १३. भण्डारगड<br /> १४. [[मनरंजन किल्ला|मनरंजन]]<br /> १५. [[मानगड]] <br /> १६. मार्गगड<br /> १७. [[माहुलीगड]]<br /> १८. रुद्रमाळ <br /> १९. [[रोहिडा]]<br /> २०. [[लोहगड]]<br /> २१. [[वसंतगड|वसन्तगड]]<br /> २२. [[विसापूर]]<br /> २३. [[सोनगड]] ==पुरंदरच्या तहाचे परिणाम== *या तहानुसार राजांनी आपले २३ किल्ले व ४-लाख होनांचे क्षेत्र बादशहाला दिले. *राजांच्या ताब्यात १२ किल्ले आणि लाख होनांचे क्षेत्र राहिले. *मिर्झाराजांनी ४० लाखांची खण्डणी राजांवर लादली. वार्षिक तीन लाखांचे हप्ते ठरले. *संभाजीराजांना बादशहाकडून ५ हजाराची मनसब मिळाली. *तहातील कलमांची पुर्तता होईपर्यंत संभाजीराजे मिर्झाराजाकडे "ओलीस" म्हणून राहीले. या कराराच्या अटींनुसार छत्रपती शिवाजी महाराज आग्रा येथे चर्चेसाठी जाण्यास तयार झाले. {{मराठा साम्राज्य}} [[वर्ग:मराठा साम्राज्य]] [[वर्ग:तह]] gtj9j7rg5q1wxcmrfc0da7mrv9fl1pt 2695057 2695056 2026-07-17T05:43:14Z ~2026-24679-89 182431 /* पुरंदरच्या तहाचे परिणाम */ 2695057 wikitext text/x-wiki [[File:Jai Singh and Shivaji.jpg|thumb|पुरंदरचा तह पूर्ण होण्यापूर्वी [[मिर्झाराजा जयसिंह|मिर्झा जयसिंह राजे]] व छत्रपती शिवाजी महाराजांची भेट. (१२ जून १६६५)]] इ.स. १६४९ मध्ये आदिलशहाने [[शहाजी]]राजांना कैदेत टाकले. याच वेळी [[छत्रपती शिवाजी]] महाराजांनी अनेक आदिलशाही किल्ले आपल्या ताब्यात घेतले, म्हणून [[छत्रपती शिवाजी|छत्रपती शिवाजी महाराजांचा]] बंदोबस्त करण्यासाठी आदिलशहाने फत्तेखानास रवाना केले. [[छत्रपती शिवाजी]] महाराजांसाठी परिस्थिती फारच बिकट होती. एकीकडे वडील [[शहाजी]]राजे कैदेत होते तर, दुसरीकडे फत्तेखानाच्या स्वारीमुळे स्वराज्य धोक्यात येणार होते. महाराजांनी यावेळी लढाईसाठी [[पुरंदर]] किल्ल्याची जागा निवडली. मात्र यावेळी गड मराठ्यांच्या ताब्यात नव्हता, तर [[महादजी निळकंठराव]] यांच्या ताब्यात किल्ला होता. त्यांच्या भावभावांमधील भांडणाचा फायदा उठवून महाराजांनी किल्ल्यात प्रवेश करण्यात यश मिळवले. या [[पुरंदर]] किल्ल्याच्या आश्रयाने मराठ्यांनी फत्तेखानाशी झुंज दिली आणि लढाई जिंकली. छत्रपती शिवाजी महाराजांना या पहिल्या लढाईतच मोठे यश प्राप्त झाले. सन १६५५ मध्ये शिवाजीराजांनी [[नेताजी पालकर]] यास गडाचा सरनौबत नेमले. *वैशाख शु. १२ शके १५७९ म्हणजेच १४ मे १६५७ गुरुवार या दिवशी [[छत्रपती संभाजी भोसले]] राजांचा जन्म पुरंदरावर झाला. == सुरतेवर छापा == या विजयानंतर शिवराय स्वस्थ बसले नाहीत. औरंगजेब बादशहाच्या सेना महाराष्ट्रात धुमाकुळ घालत होत्या, तेव्हा बादशहावर जबर वचक बसवण्यासाठी शिवरायांनी सुरत शहरावर छापा घातला. कुठे पुणे व कुठे सुरत? सुरत म्हणजे त्या वेळीची मुघली मुलाखतील मोठी व्यापारपेठ. खुप सधन. शिवरायांनी सुरतेवर छापा घालून लक्षावधी रुपयाची लुट मिळवली. सुरतेच्या लुटीत शिवरायांनी नीती सोडली नाही. चर्च अथवा मशीदी यांना हात लावला नाही. * [[सुरतेची पहिली लूट]] == पुरंदरचा वेढा व तह == या विजयानंतर छत्रपती शिवाजी महाराज पश्चिम किनाऱ्यावरील सुरतच्या मुख्य बंदर शहरात दाखल झाले. शहराच्या मोगल राज्यपालांनी छत्रपती शिवाजी महाराजांना बोलवण्यासाठी एक दूत पाठविला, पण छत्रपती शिवाजी महाराजांनी दूताला अटक केली. औरंगजेबाकडून जयसिंग यांच्या नेतृत्वात प्रचंड सैन्याच्या रूपात सूड उगवला. * पराभव अपरिहार्य आहे, हे समजून छत्रपती शिवाजी महाराजांनी १६६५ च्या जूनमध्ये पुरंदर करारावर स्वाक्षरी केली. [[शाहिस्तेखान]]ाच्या पराभवाने, सुरतेच्या लुटीने, जसवन्तसिंहाच्या पराभवाने औरंगजेबाचा संताप वाढत होता. ७० हजारांची सेना घेऊन शाहिस्तेखान गेला व तीन बोटे गमावून माघारी आला. दिल्लीसम्राटांची व्यापारपेठ [[सुरत]] बघता बघता लुटली गेली. छत्रपती शिवाजी महाराजांचा असाच उद्योग चालू राहिला, तर मोगलाई सम्पुष्टात आल्याखेरीज राहणार नाही, हे औरंगजेबाने ओळखले. छत्रपती शिवाजी महाराजांचे पारिपत्य करण्यासाठी त्याने आपल्या दरबारचा सर्वश्रेष्ठ सरदार निवडला. [[मिर्झाराजा जयसिंह]] ऐंशी हजार स्वार,(बरोबरी दिलेरखान) व ५,००० पठाण घेऊन छत्रपती शिवाजी महाराजांचे पारिपत्य करण्यासाठी निघाला. मिर्झाराजांनी पुरंदरला वेढा घातला. दिलेरखानाने वज्रगडाचा ताबा घेतला. वज्रगडावरून पुरंदरवर तोफांचा मारा सुरू करण्यात आला. तोफांच्या हल्ल्याने पुरंदरच्या तटबंदीला खिंडार पडले. मोगल सेनेने किल्ल्यात प्रवेश केला. माचीवर खानाचे आणि मुरारबाजीचे घनघोर युद्ध झाले. [[मुरारबाजी]] पडले आणि त्याच बरोबर पुरंदर ही पडला. हे वर्तमान जेव्हा राजांना कळले, तेव्हा त्यांनी जयसिंहाशी तहाचे बोलणे सुरू केले आणि ११ जून १६६५ साली इतिहास प्रसिद्ध '''पुरंदरचा तह''' झाला. * ज्यात २३ किल्ले राजांना मोगलांना द्यावे लागले. त्यांची नावे अशी.. १. अंकोला<br /> २. [[कर्नाळा]]<br /> ३. कोंढाणा ([[सिंहगड]])<br /> ४ [[कोहोजगड|कोहोज]]<br /> ५. [[खिरदुर्ग]] (सागरगड)<br /> ६. [[तिकोना]]<br /> ७. [[तुंग]]<br /> ८. नंगगड<br /> ९. नरदुर्ग<br /> १०. पळसगड<br /> ११. [[किल्ले पुरंदर|किल्ले पुरन्दर]] <br /> १२. [[प्रबळगड]] - मुरंजन<br /> १३. भण्डारगड<br /> १४. [[मनरंजन किल्ला|मनरंजन]]<br /> १५. [[मानगड]] <br /> १६. मार्गगड<br /> १७. [[माहुलीगड]]<br /> १८. रुद्रमाळ <br /> १९. [[रोहिडा]]<br /> २०. [[लोहगड]]<br /> २१. [[वसंतगड|वसन्तगड]]<br /> २२. [[विसापूर]]<br /> २३. [[सोनगड]] ==पुरंदरच्या तहाचे परिणाम== *या तहानुसार राजांनी आपले २३ किल्ले व ४-लाख होनांचे क्षेत्र बादशहाला दिले. *राजांच्या ताब्यात १२ किल्ले आणि लाख होनांचे क्षेत्र राहिले. *मिर्झाराजांनी ४० लाखांची खंडणी राजांवर लादली. वार्षिक तीन लाखांचे हप्ते ठरले. *संभाजीराजांना बादशहाकडून ५ हजाराची मनसब मिळाली. *तहातील कलमांची पुर्तता होईपर्यंत संभाजीराजे मिर्झाराजाकडे "ओलीस" म्हणून राहीले. या कराराच्या अटींनुसार छत्रपती शिवाजी महाराज आग्रा येथे चर्चेसाठी जाण्यास तयार झाले. {{मराठा साम्राज्य}} [[वर्ग:मराठा साम्राज्य]] [[वर्ग:तह]] ngq5gw0iu8tpj0ar3hrixud44m7ak95 10 50068 2694966 1203777 2026-07-16T18:17:03Z ~2026-40057-24 185379 २०२५ मध्ये आसियानचा (ASEAN) भाग बनल्यापासून पूर्व तिमोरबाबतची अद्ययावत माहिती. 2694966 wikitext text/x-wiki {{Navbox with columns |name = आसिआन |titlestyle = {{{titlestyle|background:#ddf;}}} |title = [[असोसिएशन ऑफ साउथईस्ट एशियन नेशन्स]] |cols = 5 |col1width=7.9em |col1 = {{ध्वज|ब्रुनेई}}<br/>{{ध्वज|मलेशिया}} |col2 = {{ध्वज|म्यानमार}}<br/>{{ध्वज|फिलिपाईन्स}} |col3 = {{ध्वज|कंबोडिया}}<br/>{{ध्वज|सिंगापूर}} |col4width=7.8em |col4 = {{ध्वज|थायलंड}}<br/>{{ध्वज|इंडोनेशिया}} |col5 = {{ध्वज|लाओस}}<br/>{{ध्वज|व्हिएतनाम}} |col6 = {{ध्वज|पूर्व तिमोर}} |belowstyle = padding-top:0.5em; |below = '''निरीक्षक''': {{ध्वज|पापुआ न्यू गिनी}} |list1=<center>[[आसिआन दिन]] - [[आसिआन सामायिक प्रमाणवेळ]] - [[आसिआन गीत]] - [[आसिआन ध्वज]]</center> }} <noinclude> <!--वर्ग--> [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय संघटना मार्गक्रमण साचे|{{PAGENAME}}]] [[वर्ग:आशियाई मार्गक्रमण साचे|{{PAGENAME}}]] <!--इतर भाषा--> </noinclude> awipa5yq57m8vnu5yq8il4wzi37tatn 0 51290 2695078 2195571 2026-07-17T06:25:54Z Abhijitsathe 4193 2695078 wikitext text/x-wiki '''बस्ती लोकसभा मतदारसंघ''' हा [[भारत|भारताच्या]] ५४३ [[लोकसभा]] [[लोकसभा मतदारसंघांची यादी|मतदारसंघांपैकी]] एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[उत्तर प्रदेश]] राज्याच्या पूर्व भागातील [[बस्ती]] शहरात स्थित असून येथील सर्व [[उत्तर प्रदेश विधानसभा|विधानसभा]] मतदारसंघ [[बस्ती जिल्हा|बस्ती जिल्ह्यात]] आहेत. == विधानसभा मतदासंघ == लोकसभा मतदारसंघ बस्तीमध्ये २००९ पासून खालील ५ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट करण्यात आले आहेत. {| class="wikitable" ! # ! नाव ! जिल्हा |- |१ | हरैया | rowspan=5 | [[बस्ती जिल्हा|बस्ती]] |- |२ | कप्तानगंज |- |३ | रुधौली |- |४ | बस्ती सदर |- |५ | महादेवा |} == खासदार == {| class="wikitable" !वर्ष !लोकसभा<br>सत्र ![[खासदार]] ! colspan="2" |पक्ष |- | [[१९९६ लोकसभा निवडणुका|१९९६]] | [[अकरावी लोकसभा|अकरावी]] | rowspan=3 | [[श्रीराम चौहान]] | rowspan=3 bgcolor=#FF9900| | rowspan=3 | [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[१९९८ लोकसभा निवडणुका|१९९८]] | [[बारावी लोकसभा|बारावी]] |- | [[१९९९ लोकसभा निवडणुका|१९९९]] | [[तेरावी लोकसभा|तेरावी]] |- | [[२००४ लोकसभा निवडणुका|२००४]] | [[चौदावी लोकसभा|चौदावी]] | लाल मणी प्रसाद | rowspan=2 bgcolor=#0033CC| | rowspan=2 | [[बहुजन समाज पक्ष]] |- | [[२००९ लोकसभा निवडणुका|२००९]] | [[पंधरावी लोकसभा|पंधरावी ]] | [[अरविंद कुमार चौधरी]] |- | [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४]] | [[सोळावी लोकसभा|सोळावी]] | rowspan=2 | [[हरीश द्विवेदी]] | rowspan=2 bgcolor=#F4C430| | rowspan=2 | [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९]] | [[सतरावी लोकसभा|सतरावी]] |- | [[२०२४ लोकसभा निवडणुका|२०२४]] | [[अठरावी लोकसभा|अठरावी]] | [[राम प्रसाद चौधरी]] | bgcolor=#FF3300| | [[समाजवादी पक्ष]] |} ==हे सुद्धा पहा== *[[भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची]] {{उत्तर प्रदेशमधील लोकसभा मतदारसंघ}} [[वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील लोकसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:बस्ती जिल्हा]] grtu7s22naphjw42i9i970pb0t098ou 0 51314 2694869 2407467 2026-07-16T12:07:19Z Abhijitsathe 4193 2694869 wikitext text/x-wiki '''बदायूं लोकसभा मतदारसंघ''' हा [[भारत|भारताच्या]] ५४३ [[लोकसभा]] [[लोकसभा मतदारसंघांची यादी|मतदारसंघांपैकी]] एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ [[उत्तर प्रदेश]]मधील [[बदायूं]] ह्या भागात स्थित असून येथील चार [[उत्तर प्रदेश विधानसभा|विधानसभा]] मतदारसंघ [[बदायूं जिल्हा|बदायूं जिल्ह्यात]] तर उर्वरित एक [[संभल जिल्हा]]मध्ये आहेत. == विधानसभा मतदासंघ == लोकसभा मतदारसंघ बदायूं मध्ये २००९ पासून खालील ५ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट करण्यात आले आहेत. {| class="wikitable" ! # ! नाव ! जिल्हा |- |१ | गुन्नौर | [[संभल जिल्हा|संभल]] |- |२ | बिसौली | rowspan=4 | [[बदायूं जिल्हा|बदायूं]] |- |३ | साहसवन |- |४ | बिलसी |- |५ | बदायूं |} == खासदार == {| class="wikitable" !वर्ष !लोकसभा<br>सत्र ![[खासदार]] ! colspan="2" |पक्ष |- | [[१९८४ लोकसभा निवडणुका|१९८४]] | [[आठवी लोकसभा|आठवी]] | [[सलीम इक्बाल शेरवानी]] | bgcolor=#87CEEB| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[१९८९ लोकसभा निवडणुका|१९८९]] | [[नववी लोकसभा|नववी]] | [[शरद यादव]] | bgcolor=#008000| | [[जनता दल]] |- | [[१९९१ लोकसभा निवडणुका|१९९१]] | [[दहावी लोकसभा|दहावी]] | [[चिन्मयानंद (राजकारणी)|स्वामी चिन्मयानंद]] | bgcolor=#FF9900| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[१९९६ लोकसभा निवडणुका|१९९६]] | [[अकरावी लोकसभा|अकरावी]] | rowspan=4 | [[सलीम इक्बाल शेरवानी]] | rowspan=6 bgcolor=#FF3300| | rowspan=6 | [[समाजवादी पक्ष]] |- | [[१९९८ लोकसभा निवडणुका|१९९८]] | [[बारावी लोकसभा|बारावी]] |- | [[१९९९ लोकसभा निवडणुका|१९९९]] | [[तेरावी लोकसभा|तेरावी]] |- | [[२००४ लोकसभा निवडणुका|२००४]] | [[चौदावी लोकसभा|चौदावी]] |- | [[२००९ लोकसभा निवडणुका|२००९]] | [[पंधरावी लोकसभा|पंधरावी ]] | rowspan=2 | [[धर्मेंद्र यादव]] |- | [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४]] | [[सोळावी लोकसभा|सोळावी]] |- | [[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९]] | [[सतरावी लोकसभा|सतरावी]] | [[संघमित्रा मौर्य]] | bgcolor=#FF9900| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[२०२४ लोकसभा निवडणुका|२०२४]] | [[अठरावी लोकसभा|अठरावी]] | [[आदित्य यादव]] | bgcolor=#FF3300| | [[समाजवादी पक्ष]] |} ==हे सुद्धा पहा== *[[भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची]] {{उत्तर प्रदेशमधील लोकसभा मतदारसंघ}} [[वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील लोकसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:बदायूं जिल्हा]] [[वर्ग:संभल जिल्हा]] elau1h5gyrqugas2mhrftz6opfl6mjy 0 64879 2695053 2680819 2026-07-17T05:39:16Z ~2026-24679-89 182431 /* मुरारबाजी समाधी (पिंपळडोह) */ 2695053 wikitext text/x-wiki '''मुरारबाजी देशपांडे''' (जन्मदिनांक अज्ञात - - १६ मे, १६६५)<ref>{{जर्नल स्रोत|last=Panday|first=Dr. narendra kumar|date=2017-09-15|title=डॉ. श्रीकृष्ण सिंह, कांग्रेस तथा भारत सरकार अध्नियम 1935 : एक पुनरावलोकन|url=http://dx.doi.org/10.24113/ijohmn.v2i2.21|journal=IJOHMN (International Journal online of Humanities)|volume=2|issue=2|doi=10.24113/ijohmn.v2i2.21|issn=2395-5155}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Shivchatrpatinche Shiledar|last=Powar|first=Dr. sachin|publisher=Continental publication|year=Feb 2016|isbn=|location=pune|pages=page no. 87, 90, 91}}</ref> हे [[मराठा]] सैन्यातील वीर होते. महाड तालुक्यातील [[किंजळोली]] हे मुरारबाजी देशपांडेंचे मूळ गाव. इ.स. १६६५ साली मोगलांनी [[पुरंदर किल्ला|पुरंदर किल्ल्याला]] घातलेल्या वेढ्यात त्यांनी मराठा सैन्याचे नेतृत्व करत कणखर झुंज दिली. मात्र १६ मे, १६६५ रोजी मोगलांनी विशेषतः [[दिलेरखान]] केलेल्या सुलतान ढव्याचा प्रतिकार करताना त्यांना वीरमरण आले. == सैनिकी कारकीर्द == [[जावळी]]च्या [[चंद्रराव मोरे|चंद्रराव मोऱ्यांशी]] झडलेल्या संघर्षात श्रीमंत छत्रपती [[शिवाजीराजे भोसले]] यांना मोऱ्यांच्या सैन्यातून लढणाऱ्या मुरारबाजींच्या युद्धकौशल्याचे विलक्षण कौतुक वाटले. स्वराज्यनिर्मितीच्या लढ्यात अशा शूर मावळ्याचा उपयोग होईल, हे जाणून जावळीच्या विजयानंतर श्रीमंत छत्रपती [[शिवाजी]] महाराजांनी मुरारबाजी यांना मराठा सैन्यात दाखल करून घेतले. स्वराज्यावर [[औरंगजेब]]ाचे सरदार [[मिर्झाराजे जयसिंह]] ह्यांच्या रूपात नवीन संकट घोंगावत होते. मिर्झाराजांनी ज्याप्रकारे महाराष्ट्रावर आक्रमण केले, त्यापुढे मराठी सैन्याचा टिकाव लागणे फारच अवघड होते. या नामुष्कीची चाहूल लागताच श्रीमंत छत्रपती [[शिवाजी]] महाराजांनी मिर्झाराजांसोबत बोलणी सुरू केली, पण मिर्झाराजांनी महाराजांना दाद दिली नाही. त्यानंतर [[मोगल साम्राज्य|मोगल सरदार]] दिलेरखानाने [[इ.स. १६६५]] साली घातलेल्या [[पुरंदर किल्ला|पुरंदराच्या]] वेढ्यात मुरारबाजींनी गडावरील सैन्यास घेऊन किल्ला झुंजवायची शर्थ केली. या कठीण परिस्थितीमधेदेखील मुरारबाजी देशपांडे (महाडकर) यांनी [[पुरंदर किल्ला|पुरंदर]] फार शर्थीने लढवला. अवघ्या सातशे मावळ्यांनिशी दिलेरखानाच्या पाच हजार फौजेच्या तोंडचे पाणी पळवणाऱ्या मुरारबाजींचा या लढाईत अंत झाला.{{संदर्भ}} == मुरारबाजी समाधी (पिंपळडोह) == तब्बल दिड महिने पुरंदर लढता ठेवून ११ जून, १६६५ रोजी<ref>{{जर्नल स्रोत|last=Panday|first=Dr. narendra kumar|date=2017-09-15|title=डॉ. श्रीकृष्ण सिंह, कांग्रेस तथा भारत सरकार अध्नियम 1935 : एक पुनरावलोकन|url=http://dx.doi.org/10.24113/ijohmn.v2i2.21|journal=IJOHMN (International Journal online of Humanities)|volume=2|issue=2|doi=10.24113/ijohmn.v2i2.21|issn=2395-5155}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Shivchatrapatinche Shiledar|last=Powar|first=Dr. Sachin|publisher=Continental Publication Pune|year=Feb 2016|isbn=|location=Pune|pages=page no 87, 90, 91}}</ref>दिलेरखानाचा बाण लागुन मुरारबाजी पुरंदरी पडले. त्यांची समाधी महाडजवळील '''पिंपळडोह''' या गावात आहे. [[पिंपळडोह]] येथील सोमेश्वर मंदिरासमोरील मुरारबाजींच्या भग्न समाधीची स्थाननिश्चिती कोल्हापूरचे इतिहास संशोधक डॉ.सचिन पोवार यांनी दि.२६ मार्च २०१८ रोजी केली व किंजळोली ग्रामस्थाकडून या समाधीच्या जीर्णोद्धरासाठी ठराव मंजूर करून घेतला.{{संदर्भ}} स्वराज्यासाठी बलिदान दिलेल्या मुरारबाजींच्या पराक्रमातून उतराई होण्यासाठी सह्याद्री प्रतिष्ठान, हिंदुस्थान संस्थेमार्फत या समाधीचा जीर्णोद्धार करण्यासाठी निधी जमा करण्यास सुरुवात केली.{{संदर्भ}} अखंड महाराष्ट्रातील शिवशंभू प्रेमींच्या लोकवर्गणीतून त्या ठिकाणी स्मारक उभारण्यात आले व २२ मे २०२२ रोजी त्याचा लोकार्पण सोहळा करण्यात आला. या सोबतच मुरारबाजी देशपांडे स्मारकाशेजारी १११ फूट उंचीचा भगवा ध्वज ही उभारण्यात आला आहे.{{संदर्भ}} {{DEFAULTSORT:देशपांडे,मुरारबाजी}} {{मराठा साम्राज्य}} [[वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास]] [[वर्ग:मराठा साम्राज्य]] [[वर्ग:सैनिकी पेशातील मराठी व्यक्ती]] [[वर्ग:इ.स. १६६५ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] <references /> rbxuj7r2m04c70dfdx0bp13e0ouhzo5 0 64937 2694999 706838 2026-07-17T02:50:52Z अभय नातू 206 माहिती 2694999 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=नोव्हेंबर २०१०}} राग बडहंस सारंग हा [[भारतीय शास्त्रीय संगीत|भारतीय शास्त्रीय संगीतातील]] [[काफी थाट|काफी थाटातील]] एक मधुर राग आहे.<ref name="Bhatkhande">{{cite book |last=भातखंडे |first=विष्णू नारायण |title=क्रमीक पुस्तक मालिका (भाग ४) |publisher=संगीतालय प्रकाशक |year=१९५४ |pages=१४२-१४५}}</ref> हा राग प्रामुख्याने सारंग प्रकारातील एक महत्त्वाचा राग मानला जातो. हा एक औडव-औडव जातीचा राग आहे, म्हणजेच या रागाच्या आरोह आणि अवरोह दोन्हीमध्ये पाच-पाच स्वरांचा वापर केला जातो. या रागाचा वादी स्वर ऋषभ असून संवादी स्वर पंचम आहे.<ref name="Raja">{{cite book |last=Raja |first=Deepak S. |title=The Raga Guide: A Survey of 74 Hindustani Ragas |publisher=Nimbus Records |year=१९९९ |isbn=0-9543976-0-6}}</ref> बडहंस सारंग हा दुपारच्या वेळी, विशेषतः दुपारच्या दुसऱ्या प्रहरात गाण्या-बजावण्याचा राग आहे. या रागात शृंगार आणि वीर रसाची अनुभूती प्रामुख्याने मिळते. या रागाची स्वरावली समजून घेण्यासाठी त्याचे आरोह आणि अवरोह पाहणे आवश्यक आहे. या रागात गांधार आणि धैवत हे दोन स्वर पूर्णपणे वर्ज्य असतात, तर निषाद स्वर दोन्ही प्रकारांत (शुद्ध आणि कोमल) वापरला जातो. या रागाची रचना खालील स्वरसमूहाने होते:<ref name="Bhatkhande" /> * आरोह: सा रे म प नि सा - यामध्ये शुद्ध निषाद वापरला जातो. * अवरोह: सा नि प म रे सा - यामध्ये कोमल निषाद वापरला जातो. या रागाचा मुख्य स्वरसमूह किंवा पकड ''रे म प, म रे, नि प म रे, सा'' अशी असते, जी या रागाचे सारंग अंग स्पष्ट करते. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:हिंदुस्तानी राग]] [[वर्ग:सारंगचे प्रकार]] nnr5g6ozeusit3azw5eatqo05nc8b39 0 73268 2694873 2227162 2026-07-16T12:28:34Z Abhijitsathe 4193 2694873 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = शरद यादव | चित्र= Sharadyadavjdu.jpg | चित्र आकारमान= 200 px | क्रम = | पद = [[लोकसभा]] सदस्य | कार्यकाळ_आरंभ = २००९ | कार्यकाळ_समाप्ती = २०१४ | मतदारसंघ = [[माधेपुरा (लोकसभा मतदारसंघ)|माधेपुरा]] | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक|1947|7|1}} | जन्मस्थान = [[हुशंगाबाद जिल्हा]], [[मध्य प्रदेश]] | मृत्युदिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2023|1|12|1947|7|1}} | मृत्युस्थान = [[गुरुग्राम]], [[हरयाणा]] | राष्ट्रीयत्व = | पक्ष =[[जनता दल (संयुक्त)]] | इतरपक्ष = | पती = | पत्नी = डॉ. रेखा यादव | नाते = | अपत्ये = | निवास = | शाळा_महाविद्यालय = | व्यवसाय = | धंदा = | धर्म = | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''शरद यादव''' ([[जुलै १]], [[इ.स. १९४७]]- [[१२ जानेवारी]], [[इ.स. २०२३|२०२३]]: [[गुरुग्राम]], [[हरयाणा]]) हे [[जनता दल (संयुक्त)]] पक्षाचे पक्षाध्यक्ष व नेते होते ==कारकीर्द== ते सर्वप्रथम [[इ.स. १९७४]] मध्ये जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून [[मध्य प्रदेश]] राज्यातील [[जबलपूर लोकसभा मतदारसंघ]]ातून लोकसभेवर निवडून गेले. त्यानंतर त्यांनी [[इ.स. १९७७]]च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये त्याच मतदारसंघातून विजय मिळवला. [[इ.स. १९८९]]च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये [[उत्तर प्रदेश]] राज्यातील [[बदायूं लोकसभा मतदारसंघ|बदाऊन]] लोकसभा मतदारसंघातून विजय मिळाल्यानंतर ते [[विश्वनाथ प्रताप सिंह]] सरकारमध्ये [[इ.स. १९८९]] ते [[इ.स. १९९०]] दरम्यान [[वस्त्रोद्योगमंत्री]] होते. त्यानंतर [[इ.स. १९९१]],[[इ.स. १९९६]],[[इ.स. १९९९]] आणि [[इ.स. २००९]]च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये ते [[बिहार]] राज्यातील [[माधेपुरा लोकसभा मतदारसंघ|माधेपुरा लोकसभा मतदारसंघातून]] लोकसभेवर निवडून गेले. त्यांनी [[अटलबिहारी वाजपेयी]] यांच्या सरकारमध्ये [[नागरी विमानवाहतूकमंत्री]] आणि [[कामगारमंत्री]] म्हणून काम बघितले.तसेच [[इ.स. १९९७]] मध्ये ते जनता दलाचे अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. [[इ.स. २००४]] ते [[इ.स. २००९]] या काळात ते [[राज्यसभा|राज्यसभेचे]] सदस्य होते. ==बाह्य दुवे== *[http://www.sharadyadavjdu.in/ अधिकृत संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131008034411/http://www.sharadyadavjdu.in/ |date=2013-10-08 }} {{DEFAULTSORT:यादव, शरद}} [[वर्ग:भारतीय राजकारणी]] [[वर्ग:जनता दल (संयुक्त) नेते]] [[वर्ग:भारतीय नागरी विमानवाहतूकमंत्री]] [[वर्ग:भारतीय कामगारमंत्री]] [[वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:राज्यसभा सदस्य]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] knr8ioetibrd9czymqozfi9wsf747t1 0 75350 2694995 664760 2026-07-17T02:15:45Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला; removed {{uncategorized}} - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694995 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=जानेवारी २०११}} '''तमिळ (नाव)''' Thamizh (Name) तमिळ हे तमिळनाडूतील एक सामान्य नाम(नाव) आहे जे विशेषतः मुलांसाठी वापरतात.तमिळ हे नाव तमिळभाषक चित्रपटातून अधिक पहावयास मिळते ज्यात मुख्य अभिनेत्याचे किंवा पात्राचे नाव '''तमिळ''' असे असते.ह्याचा नावावर आधारीत इतर नावंही प्रचलीत आहेत जशी मुलांचे '''तमिळसेल्वन/ThamizhSelvan/TamizhChelvan''', मुलींचे '''तमिळसेल्वी/ThamizhSelvi/Chelvi''' असे नाव असते इ.तमिळ भाषेत भाषा ह्या शब्दासाठी मोळी (Mozhi) हा शब्दप्रयोग आहे त्यावर आधारीत नावं देखील प्रचलीत आहेत जसे मुलीचे कन्नीमोळी/Kannimozhi (अर्थ: मुलीचीभाषा),तेनमोळी/ThenMozhi (अर्थ: दक्षिणेकडची भाषा) इ.जसे मराठीत मराठमोळी म्हणजे मराठी भाषा अशा अर्थाने वापरतात किंवा मराठी तत्संबंधी व्यक्ती,वस्तू.इ.<br /> या शब्दाशी संबंधित शब्दप्रयोग आणि त्यांच्या लेखांकरिता पहा : * [[तमिळ]] (मानवी समुदाय/प्रजाती) * [[तमिळ भाषा]] * [[तमिळ लिपी]] * [[तमिळनाडू]] [[वर्ग:तमिळनाडू]] 8nj6dpacohty6yxmyo9mssis7yoh6l9 0 76281 2694867 2430808 2026-07-16T12:04:04Z संतोष गोरे 135680 removed [[Category:मल्याळी व्यक्ती]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694867 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट संसद सदस्य | नाव = शशी तरूर | चित्र नाव =Sasi Tharoor 2021 at Kollam.jpg | चित्र आकारमान = | पद = [[संसद सदस्य|खासदार]] | कार्यकाळ_आरंभ = [[इ.स. २००९]] | कार्यकाळ_समाप्ती = | मागील = पण्यन रवींद्रन | पुढील = | मतदारसंघ = [[तिरुअनंतपुरम]], [[केरळ]] | पद1 = [[मानव संसाधन विकास राज्यमंत्री]] | कार्यकाळ_आरंभ1 = [[२८ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०१२]] | कार्यकाळ_समाप्ती1 = | मागील1 = [[दग्गुबती पुरंदरेश्वरी]] | पुढील1 = | पंतप्रधान1 = [[मनमोहन सिंग]] | पद2 = [[परराष्ट्र राज्यमंत्री]] | कार्यकाळ_आरंभ2 = [[२८ मे]], [[इ.स. २००९]] | कार्यकाळ_समाप्ती2 = [[१८ एप्रिल]], [[इ.स. २०१०]] | मागील2 = [[आनंद शर्मा]] | पुढील2 = [[ई. अहमद]] | पंतप्रधान2= [[मनमोहन सिंग]] | जन्मदिनांक = [[मार्च ९]], [[इ.स. १९५६]] | जन्मस्थान = [[लंडन]] | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | पक्ष =[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | इतरपक्ष = | नाते = | पत्नी = तिलोत्तमा मुखर्जी (माजी पत्‍नी), ख्रिस्ता गाईल्स (माजी पत्‍नी), सुनंदा पुष्कर (निधन - २०१४) | अपत्ये = ईशान, कनिष्क | निवास = [[नवी दिल्ली]]/तिरुअनंतपुरम | शाळा_महाविद्यालय = [[सेंट स्टीफन्स कॉलेज, दिल्ली]] (बी.ए.)<br />[[टफ्ट्स विद्यापीठ]] (एम.ए., पी.एच.डी.) | व्यवसाय = लेखक, पत्रकार, राजकारणी | धर्म = [[हिंदू]] | सही = | संकेतस्थळ = http://tharoor.in | तळटीपा = }} '''डॉक्टर शशी तरूर''' (मल्याळी: ശശി തരൂ൪; जन्म ९ मार्च १९५६) हे केरळमधील तिरूवनंतपुरम लोकसभा मतदारसंघातील खासदार आहेत. संयुक्त राष्ठ्रांमध्ये कोफी अन्नान सरचिटणीस असताना जून २००२ ते फेब्रुवारी २००७ याकाळात त्यांनी संयुक्त राष्ट्रांचे उपसरचिटणीस-संपर्क आणि सार्वजनिक माहिती या पदावर कार्य केले आहे. २००६ मध्ये संयुक्त राष्ट्रांच्या सरचिटणीसपदाच्या निवडणुकीत ते भारताचे अधिकृत उमेदवार होते, त्या निवडणुकीत ते क्रमांक दोनवर राहिले. ते प्रसिद्ध लेखक, स्तंभलेखक, पत्रकार मानवी हक्कांचे पुरस्कर्ते आहेत. ==शशी तरूर यांनी लिहिलेली इंग्रजी पुस्तके== * [[आंबेडकर: अ लाइफ]] * Why I am a Hindu * Anything But Khamosh : The Shatrughan Sinha Biography (लेखिका भारती एस. प्रधान; प्रस्तावना : शशी तरूर) * Bookless in Baghdad: Reflections on Writing and Writers * Combating Racism and Xenophobia : Transatlantic and International Perspectives (सहलेखक : Alice Palmer, Moshe Semyonov आणि Toni Antonucci) * Eine Kleine Geschichte Indiens (इंग्रजीतून जर्मन; अनुवादक - Max Looser) * Elephant, the Tiger, and the Cell Phone : Reflections on India, the Emerging 21st-Century Power * Epic India: M. F. Husain's Mahabharata Project (सहलेखिका Susan S. Bean) * The Five Dollar Smile and Other Stories * The Great Indian Novel * India (छायाचित्रे : Ferrante Ferranti ) * India : The Future Is Now : The Vision and Road Map for the Country by Her Young Parliamentarians (संपादित) * India : Midnight to the Millennium and Beyond * India Shastra : Reflections on the Nation in Our Time * India Sutra : Reflections on the World’s Largest Democracy in the 21st Century * Indien : zwischen Mythos und Moderne (इंग्रजीतून जर्मन; अनुवादक - Max Looser) * केरळ, God's Own Country * Litro #140: Diaries (सहलेखक - Dan Coxon, Ariel Dawn, Claire Thurlow) * A Monsoon Feast : Short Stories to Celebrate the Cultures of केरळ and Singapore (संपादिका - वेरेना तै) * Nehru: The Invention of India * Onam on the Yamuna Banks (सहलेखक - के.आर.जी. नायर) * Pax Indica : India and the World of the 21st Century : मराठी अनुवाद - बृहत्‌ भारत ([[आ.श्री. केतकर]]) * Reasons of State * Riot * Riot : A Novel * Shadows Across the Playing Field : 60 Years of India Pakistan Cricket (सहलेखक - शहरियार एम.खान) * Show Business * The Wheel of Fire and Other Stories : Evocative Stories from the Other India (संपादित) * The Paradoxical Prime Minister (मराठी अनुवाद - प्रतीक पुरी) [[वर्ग:भारतीय राजकारणी|तरूर, शशी]] [[वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:तिरुवनंतपुरमचे खासदार]] [[वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]] [[वर्ग:रामनाथ गोएंका पुरस्कार प्राप्त व्यक्ती]] [[वर्ग:इ.स. १९५६ मधील जन्म]] [[वर्ग:भारतीय साहित्यिक]] [[वर्ग:मल्याळी राजकारणी]] [[वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य]] o8oieqbma6hv5nqfvc525jd5fy4k7ag 0 84417 2694996 686673 2026-07-17T02:17:59Z अभय नातू 206 साचा 2694996 wikitext text/x-wiki एकाच [[आई|मातेच्या]] उदरातुन जे जन्मतात त्या सर्वांना '''सहोदर''' म्हणतात.[[भाऊ]] व [[बहीण|बहीणी]] सहोदर असतात. {{विस्तार}} [[वर्ग:कुटुंब]] endbsaf4b3yg35hmxpdwsve988tg177 0 87569 2695008 2494748 2026-07-17T04:10:19Z अभय नातू 206 दुवे 2695008 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट शहर | नाव = वॉशिंग्टन डी.सी. | स्थानिक = Washington, D.C. | प्रकार = राजधानी | चित्र = DCmontage4.jpg | चित्र_वर्णन = डावीकडे-वर : [[जॉर्जटाउन विद्यापीठ]], उजवीकडे-वर : [[अमेरिकेची राजधानी]] | ध्वज = Flag of Washington, D.C.svg | चिन्ह = Seal of the District of Columbia.svg | नकाशा = Washington, D.C. locator map.svg | देश = अमेरिका | जिल्हा = डिस्ट्रिक्ट ऑफ कोलंबिया | स्थापना = १६ जुलै १७९० | महापौर = व्हिन्सेंट ग्रे | क्षेत्रफळ = १७७ | उंची = ४०९ | लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या = ६,१७,९९६ | महानगर_लोकसंख्या = ५५.८ लाख | घनता = ३,८८६ | वेळ = [[यूटीसी]] - ५:०० | वेब = [http://www.dc.gov www.dc.gov] |latd=38 |latm=53 |lats=42.4 |latNS=N |longd=77 |longm=02 |longs=12.0 |longEW=W |nostub = yes }} '''वॉशिंग्टन, डी.सी.''' ({{lang-en|Washington, D.C.}}; अधिकृत नावः '''डिस्ट्रिक्ट ऑफ कोलंबिया''', District of Columbia) ही [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] देशाची राजधानी आहे. १६ जुलै १७९० रोजी [[अमेरिकन काँग्रेस]]ने राष्ट्रीय राजधानीसाठी एक संघीय जिल्हा निर्माण करण्यास मान्यता दिली. त्यानुसार [[मेरीलँड]] व [[व्हर्जिनिया]] राज्यांच्या मधे [[पोटॉमॅक नदी]]च्या काठावरील एका जमिनीच्या तुकड्यावर वॉशिंग्टन, डी.सी. शहर वसवले गेले. ह्या शहराला अमेरिकेचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष [[जॉर्ज वॉशिंग्टन]] याचे नाव देण्यात आले. डिस्ट्रिक्ट ऑफ कोलंबिया हा कोणत्याही [[अमेरिकेची राज्ये|राज्याचा]] भाग नसून एक स्वतंत्र जिल्हा आहे व अनेक वेळा त्याला अमेरिकेचे ५१वे राज्य असे मानले जाते. २०११ साली ६.१८ लाख लोकसंख्या असलेले वॉशिंग्टन हे अमेरिकेमधील २४व्या क्रमांकाचे मोठे शहर तर ५५.८ लाख लोकवस्ती असलेले महानगर क्षेत्र देशात सातव्या क्रमांकावर आहे. अमेरिकन सरकारच्या तीनही प्रशासकीय शाखा (संसद, राष्ट्राध्यक्ष व न्यायालय) वॉशिंग्टन शहरात आहेत. तसेच येथे जगातील १७६ [[देश]]ांचे दूतावास, [[जागतिक बँक]], [[आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी]] व इतर अनेक जागतिक संस्थांची मुख्यालये आहेत. ह्या व्यतिरिक्त येथे अनेक ऐतिहासिक संग्रहालये व वास्तू आहेत. == इतिहास == १७व्या शतकाच्या उत्तरार्धात युरोपियन लोकांनी प्रथम या ठिकाणी भेट दिली तेव्हा अल्गोनक्वीयन-भाषिक पिस्काटावे लोकांच्या अनेक जमाती (ज्यांना कोनोई देखील म्हणले जाते) [[पोटोमॅक नदी]]च्या सभोवतालच्या जमिनीवर वसले होते. नाकोटचटँक (ज्याला कॅथोलिक मिशनरीज नाकोस्टिन्स देखील म्हणतात) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या एका गटाने सध्याच्या कोलंबिया जिल्ह्यात नाकोस्टिया नदीच्या आसपासच्या वसाहती सांभाळल्या. युरोपियन वसाहतवादी आणि शेजारच्या आदिवासींमधील संघर्षांमुळे पिस्काटावे लोकांचे स्थानांतरण भाग पाडले, ज्यांपैकी काहींनी मेरीलँडच्या पॉईंट ऑफ रॉक्सजवळ नवीन सेटलमेंट स्थापन केली. २३ जानेवारी १७८८ रोजी प्रकाशित झालेल्या त्याच्या फेडरलिस्ट क्रमांक ४३मध्ये, [[जेम्स मॅडिसन]] यांनी असा युक्तिवाद केला की नवीन फेडरल सरकारला स्वतःची देखभाल आणि सुरक्षा पुरवण्यासाठी राष्ट्रीय भांडवलावर अधिकाराची आवश्यकता असेल.<ref>{{cite book |last=Madison |first=James |title=The Federalist Papers: No. 43 |year=1788}}</ref> पाच वर्षांपूर्वी फिलाडेल्फियामध्ये सदस्यांची बैठक होत असताना वेतन न मिळालेल्या सैन्याच्या तुकडीने काँग्रेसला घेराव घातला होता. १७८३ च्या पेनसिल्व्हनिया विद्रोह म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या या घटनेत राष्ट्रीय सरकारने स्वतःच्या सुरक्षेसाठी कोणत्याही राज्यावर अवलंबून राहण्याची गरज यावर जोर दिला नाही. ९ जुलै १७९० रोजी काँग्रेसने निवास कायदा मंजूर केला ज्याने पोटोमॅक नदीवर राष्ट्रीय राजधानी तयार करण्यास मान्यता दिली. राष्ट्राध्यक्ष [[जॉर्ज वॉशिंग्टन]] यांनी अचूक स्थान निवडले पाहिजे, त्यांनी १६ जुलै रोजी कायद्यात या विधेयकावर स्वाक्षरी केली होती.<ref>{{cite web |url=https://www.loc.gov/rr/program/bib/ourdocs/residence.html |title=Residence Act: Primary Documents in American History |website=Library of Congress}}</ref> मेरीलँड आणि व्हर्जिनिया या राज्यांनी दान केलेल्या जमिनीपासून तयार केलेले संघराज्य जिल्ह्याचे आरंभिक आकारमान १० चौरस मैल (२६ चौ.किमी) होते. व प्रत्येक बाजूला, एकूण १०० चौरस मैल (२५९ चौ.किमी) जागा सोडली होती. या प्रदेशात पूर्वी अस्तित्वात असलेल्या वसाहती समाविष्ट केल्या गेल्या; सम १७५१मध्ये मेरीलँडमध्ये जॉर्जटाउन, आणि व्हर्जिनियामधील [[अलेक्झांड्रिया (व्हर्जिनिया)|अलेक्झांड्रिया]] शहर स्थापण्यात आले. दरम्यान, अ‍ॅल्रिकॉटचे भाऊ जोसेफ आणि बेंजामिन यांच्यासह [[अँड्र्यू एलिकॉट]]च्या नेतृत्वाखालील पथकाने फेडरल जिल्ह्याच्या सीमेचे सर्वेक्षण केले आणि प्रत्येक मैलाच्या ठिकाणी सीमा दगड ठेवले. बरेच दगड अजूनही उभे आहेत. यानंतर जॉर्जटाउनच्या पूर्वेस पोटोमॅकच्या उत्तर काठावर एक नवीन फेडरल शहर बनविण्यात आले. ९ सप्टेंबर १७९१ रोजी राजधानीच्या बांधकामावर देखरेख ठेवणाऱ्या तीन आयुक्तांनी शहराचे नाव वॉशिंग्टनच्या सन्मानार्थ ठेवले.<ref>{{cite book |last=Crew |first=Harvey W. |title=Centennial History of the City of Washington, D. C. |publisher=United Brethren Publishing House |year=1892 |page=101}}</ref> फेडरल जिल्हा असे नाव ठेवले गेले कोलंबिया ("कोलंबस"चे एक स्त्रीलिंगी रूप), जे त्या काळी सामान्यतः वापरल्या जाणाऱ्या अमेरिकेसाठी एक काव्यात्मक नाव होते. वॉशिंग्टनमध्ये १७ नोव्हेंबर १८०० रोजी काँग्रेसचे पहिले अधिवेशन झाले. काँग्रेसने कोलंबिया सेंद्रिय कायदा मंजूर केला ज्याने जिल्ह्याला अधिकृतपणे घटित केला आणि संपूर्ण प्रदेश फेडरल सरकारच्या विशेष नियंत्रणाखाली ठेवला. पुढे, जिल्ह्यातील अखंड क्षेत्र दोन विभागांमध्ये विभागले. पोटोमॅकच्या पूर्वेस वॉशिंग्टन काउंटी आणि पश्चिमेस अलेक्झांड्रिया काउंटी. हा कायदा मंजूर झाल्यानंतर, जिल्ह्यात राहणाऱ्या नागरिकांना यापुढे मेरीलँड किंवा व्हर्जिनियामधील रहिवासी मानले गेले नाही, ज्यामुळे त्यांनी काँग्रेसमधील आपले प्रतिनिधित्व संपविले. == भूगोल == [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]] यू.एस. पूर्व कोस्टच्या मध्य-अटलांटिक प्रदेशात आहे. कोलंबिया जिल्हा मागे घेतल्यामुळे शहराचे एकूण क्षेत्रफळ ६८.३४ चौरस मैल (१७७ चौ.किमी) आहे, त्यापैकी ६१ चौरस मैल (१५८ चौ.किमी) जमीन आणि ७.२९ चौरस मैल (१९ चौ.किमी) (१०.६७%) पाणी आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/DC/PST045223 |title=QuickFacts: District of Columbia |website=U.S. Census Bureau}}</ref> हा जिल्हा वायव्येकडील मॉन्टगोमेरी काउंटी, मेरीलँडच्या सीमेवर आहे; प्रिन्स जॉर्जची काउंटी, पूर्वेस मेरीलँड; [[आर्लिंग्टन काउंटी (व्हर्जिनिया)|आर्लिंग्टन काउंटी]], व्हर्जिनिया पश्चिमेस; आणि याशिवाय अलेक्झांड्रिया, व्हर्जिनिया. पोटोमैक नदीच्या दक्षिण काठावर व्हर्जिनियाच्या जिल्ह्याची सीमा बनते आणि [[ॲनाकोस्टिया नदी]] व रॉक क्रीक या दोन प्रमुख उपनद्या आहेत. टाइबर क्रीक हा एक नैसर्गिक जलमार्ग आहे. तो एकदा नॅशनल मॉलमधून गेला होता, तो १८७० च्या दशकात पूर्णपणे भूमिगत होता. या खाडीने भरलेल्या वॉशिंग्टन सिटी कालव्याचा एक भाग देखील आता तयार केला आहे. ज्यामुळे शहरातून ॲनाकोस्टिया नदीकडे जाण्याची परवानगी देण्यात आली. चीजपीक आणि ओहियो कालवा जॉर्जटाऊनमध्ये सुरू होतो. पहिल्या शतकात अटलांटिक सीबार्ड फॉल लाईनवर वॉशिंग्टनच्या वायव्य काठावर असलेल्या पोटोमॅक नदीच्या लिटल फॉल्सला मागे टाकण्यासाठी याचा उपयोग केला जात होता. जिल्ह्यातील सर्वोच्च नैसर्गिक उंची वरच्या वायव्य वॉशिंग्टन मधील फोर्ट रेनो पार्क येथे समुद्रसपाटीपासून ४०९ फूट (१२५ मीटर) उंच आहे. सर्वात कमी बिंदू म्हणजे पोटोमॅक नदीवरील समुद्र पातळी. वॉशिंग्टनचे भौगोलिक केंद्र चौथे आणि एल स्ट्रीट्स एनडब्ल्यूच्या छेदनबिंदूजवळ आहे. शहराच्या एकूण क्षेत्राच्या १९% भाग हरित क्षेत्राखाली आहे. या भूमिकेने वॉशिंग्टन डीसीला योगदान दिले आहे, युनायटेड स्टेट्समधील १०० सर्वाधिक लोकसंख्या असलेल्या शहरांच्या पार्क सिस्टीमच्या पार्कस्कोर रँकिंगमध्ये देशात प्रवेश आणि गुणवत्तेसाठी देशातील तिसऱ्या क्रमांकाचे स्थान लाभले आहे. नॅशनल पार्क सर्व्हिस यू.एस. सरकारच्या मालकीच्या शहराच्या बहुतेक ९,१२२ एकर जागेचे व्यवस्थापन करते. रॉक क्रीक पार्क हे वायव्य वॉशिंग्टनमधील एक १,७५४ एकर (७.१० चौ.किमी) शहरी जंगल आहे, जे शहराला वेगाने वळणाऱ्या एका खोऱ्यातून ९.३ मैल (१५.० किमी) पर्यंत पसरते. १८९० मध्ये स्थापित, हे देशातील चौथे सर्वात प्राचीन राष्ट्रीय उद्यान आहे आणि येथे विविध प्रकारचे वनस्पती आणि प्राणी प्रजाती आहेत, ज्यात रॅकून, हरण, घुबड आणि कोयोट्स आहेत. इतर राष्ट्रीय उद्यान सेवेच्या मालमत्तांमध्ये सी अँड ओ कालवा राष्ट्रीय ऐतिहासिक उद्यान, [[नेशनल मॉल]] आणि मेमोरियल पार्क, थियोडोर रुझवेल्ट आयलँड, कोलंबिया बेट, फोर्ट ड्युपॉन्ट पार्क, मेरिडियन हिल पार्क, केनिलवर्थ पार्क आणि एक्वाटिक गार्डन्स आणि अ‍ॅनाकोस्टिया पार्क यांचा समावेश आहे. डीसी पार्क आणि मनोरंजन विभाग शहरातील ॲथलेटिक फील्ड आणि क्रीडांगणे, ४० जलतरण तलाव आणि ६८ करमणूक केंद्रे शहराची ९०० एकर (३.६ चौ.किमी) जागा देखभाल करतात. यू.एस. कृषी विभाग ईशान्य वॉशिंग्टनमध्ये ४४६ एकर (१.८० चौ.किमी) यू.एस. नॅशनल आर्बोरेटम चालविते. === हवामान === वॉशिंग्टन आर्द्र उपोष्णकटिबंधीय हवामान क्षेत्राच्या उत्तरेकडील भागात (कोप्पेन: सीएफए) आहे. ट्रेवर्था वर्गीकरण समुद्री हवामान (डू) म्हणून परिभाषित केले आहे. हिवाळा सहसा हलक्या हिवाळ्यासह थंड असतात आणि ग्रीष्म ऋतू गरम आणि दमट असतात. जिल्हा शहराच्या जवळील रोपांची कडकपणा झोन ८ए आणि शहरामध्ये इतरत्र झोन ७बी आहे, एक आर्द्र उपोष्णकटिबंधीय हवामान दर्शवते. वसंत ऋतू उबदार असते, तर हिवाळा थंड असते आणि वार्षिक हिमवर्षावास सरासरी १५.५ इंच (३९ सेमी) वाढते. डिसेंबरच्या मध्यापासून ते फेब्रुवारीच्या मध्यभागी हिवाळ्यातील तापमान सरासरी ३८ °फॅ (३ अंश सेल्सियस) पर्यंत असते. तथापि, ६० अंश फॅरनहाइटपेक्षा जास्त (१६ डिग्री सेल्सियस) पर्यंत हिवाळ्यातील तापमान असामान्य नाही. जुलैमध्ये दररोज सरासरी ७९.८ अंश फॅरनहाइट (२६.६ अंश सेल्सियस) उन्हाळे आणि दमट असतात आणि सरासरी दैनंदिन सापेक्ष आर्द्रता ६६% पर्यंत असते, ज्यामुळे मध्यम अस्वस्थता येते. उष्णता निर्देशांक उन्हाळ्याच्या उंचीवर नियमितपणे १०० °फॅ (३८ °से) पर्यंत जातात. उन्हाळ्यात उष्णता आणि आर्द्रतेचे मिश्रण बऱ्याच वेळेस वादळी वादळे आणते, त्यातील काही प्रसंगी अधूनमधून क्षेत्रात वादळ तयार होते. == प्रशासन == अनुच्छेद एक, अमेरिकेच्या राज्यघटनेच्या कलम आठने शहर युनायटेड स्टेट्स काँग्रेसला "विशेष अधिकार क्षेत्र" मंजूर केले. १९७३चा गृह नियम कायदा संमत होईपर्यंत जिल्ह्यात निवडलेले स्थानिक सरकार नव्हते. या कायद्याने कोलंबिया जिल्ह्यातील निवडलेल्या महापौर आणि तेरा-सदस्यांच्या कौन्सिलकडे काही काँग्रेसच्या अधिकारांचे रूपांतर केले. तथापि, कौन्सिलने तयार केलेल्या कायद्यांचा आढावा घेण्याचा आणि तो पलटवण्याचा आणि स्थानिक कार्यात हस्तक्षेप करण्याचा अधिकार काँग्रेसकडे कायम आहे. शहरातील आठ प्रभागांपैकी प्रत्येकी एक सदस्य परिषदेचा सदस्य निवडतो आणि रहिवासी संपूर्ण जिल्ह्याचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी चार मोठ्या सदस्यांची निवड करतात. कौन्सिलचे अध्यक्ष देखील मोठ्या प्रमाणात निवडले जातात. छोट्या छोट्या जिल्ह्यांमधून निवडलेल्या ३७ सल्लागार नेबरहुड कमिशन (एएनसी) आहेत. एएनसी रहिवाशांना प्रभावित करणाऱ्या सर्व मुद्द्यांवरील शिफारसी जारी करू शकतात; सरकारी संस्था त्यांचे सल्ला काळजीपूर्वक विचारात घेतात. कोलंबिया जिल्हा ॲटर्नी जनरल चार वर्षांच्या मुदतीसाठी निवडले जातात. वॉशिंग्टन, डीसी, सर्व फेडरल सुट्ट्या पाळतात आणि १६ एप्रिल हा मुक्ति दिन म्हणून साजरा करतात. हा दिवस जिल्ह्यात गुलामगिरीच्या समाप्तीची आठवण करतो. सन १९३८मध्ये वॉशिंग्टन, डी.सी.चा ध्वज स्वीकारला गेला. हा जॉर्ज वॉशिंग्टनच्या कौटुंबिक शस्त्रांच्या आकारात आहे. == जनसांख्यिकी == यू.एस. जनगणना ब्युरोच्या अंदाजानुसार जिल्ह्याची लोकसंख्या वाढती राहिली आहे. लोकसंख्येच्या अर्ध्या शतकानंतर, २०००पासून हा वृद्धीचा कल कायम आहे. २०१०पर्यंत हे शहर अमेरिकेत २४व्या स्थानावर आहे. २०१० च्या आकडेवारीनुसार, उपनगरामधील प्रवासी जिल्ह्याची लोकसंख्या दहा लाखांहून अधिक वाढवतात. जर जिल्हा एक राज्य असते तर ते वर्माँट आणि व्यॉमिंगच्या पुढे लोकसंख्येमध्ये ४९व्या क्रमांकावर होते. वॉशिंग्टन मेट्रोपॉलिटन एरिया, ज्यात जिल्हा आणि आसपासची उपनगरे आहेत, हे अमेरिकेतील मोठ्या महानगर क्षेत्रांपैकी एक आहे. जेव्हा [[बाल्टीमोर]] आणि त्याच्या उपनगरासह वॉशिंग्टन क्षेत्राचा समावेश केला जातो तेव्हा बाल्टीमोर-वॉशिंग्टन महानगर क्षेत्राची लोकसंख्या देशपातळीवर चौथ्या क्रमांकाचे एकत्रित सांख्यिकीय क्षेत्र ठरते. जनगणना ब्यूरोच्या आकडेवारीनुसार वॉशिंग्टन डीसीची लोकसंख्या ४७.१% काळा किंवा आफ्रिकन अमेरिकन, ४५.१% पांढरा (३६.८% नॉन-हिस्पॅनिक व्हाइट), ३.३% आशियाई, ०.३% अमेरिकन भारतीय आणि ०.१% मूळ हवाईयन किंवा इतर पॅसिफिक बेटांचे लोक अशी आहे. दोन किंवा त्यापेक्षा जास्त वंशांमधील लोकसंख्या लोकसंख्येच्या २.७% आहे. कोणत्याही वंशातील हिस्पॅनिक्स जिल्ह्याच्या लोकसंख्येपैकी ११.०% आहे. == अर्थव्यवस्था == वॉशिंग्टनची व्यावसायिक आणि व्यवसाय सेवांच्या वाढत्या टक्केवारीसह वाढणारी, विविध अर्थव्यवस्था आहे. वॉशिंग्टन मेट्रोपॉलिटन क्षेत्राचे एकूण उत्पादन अमेरिकेतील सर्वात मोठ्या महानगरीय अर्थव्यवस्थेपैकी एक बनले आहे. वॉशिंग्टन मधील दरडोई जीडीपी अमेरिकन राज्यांमधील सातत्याने सर्वात वरच्या स्थानावर राहिले आहे. दरडोई तिचा जीडीपी इतर राज्यांच्या तुलनेत लक्षणीयरीत्या जास्त आहे. वॉशिंग्टन मेट्रोपॉलिटन एरियामध्ये बेरोजगारीचा दर इतर मेट्रो क्षेत्रांच्या तुलनेत कमी राहिला आहे. वॉशिंग्टन, डीसी मधील कर्मचारी मोठ्या प्रमाणात फेडरल गव्हर्नमेंट एजन्सीद्वारे नोकरीस आहेत. हे वॉशिंग्टन, डी.सी.चे राष्ट्रीय आर्थिक मंदीचे लसीकरण करण्याचा विचार आहे कारण फेडरल सरकार मंदीच्या काळातही कामकाज सुरू ठेवते. फेडरल सरकारच्या जवळ रहाण्यासाठी लॉ संस्था, संरक्षण ठेकेदार, नागरी कंत्राटदार, ना-नफा संस्था, लॉबींग कंपन्या, कामगार संघटना, उद्योग व्यापारी गट आणि व्यावसायिक संघटना अशा अनेक संघटनांचे मुख्यालय वॉशिंग्टन डीसी मध्ये किंवा जवळ आहे. कोलंबिया जिल्ह्यात इमारतीच्या उंचीवरील निर्बंधामुळे, डीसीपासून पोटॉमॅक नदी ओलांडून, व्हर्जिनियामधील रॉसलिन शहर, अनेक फॉर्च्युन ५०० कंपन्यांचे संचालन केंद्र म्हणून काम करते. ॲमेझॉनने आपले मोठे कार्यालय व्हर्जिनियाच्या अर्लिंग्टन परिसरातील क्रिस्टल सिटी भागात स्थापन केले आहे. == वाहतूक == जिल्ह्यात १,५०० मैल (२,४०० किमी) रस्ते, पार्कवे आणि मार्ग आहेत. १९६० च्या दशकात फ्रीवेच्या बंडखोरीमुळे, वॉशिंग्टनच्या मध्यभागी बहुतेक प्रस्तावित आंतरराज्यीय महामार्ग बांधले गेले नाही. आंतरराज्यीय ९५ (आय-९५) हा देशाचा प्रमुख पूर्व किनारपट्टी महामार्ग आहे. म्हणून जिल्ह्याच्या सभोवताल वाकून कॅपिटल बेल्टवेचा पूर्व भाग बनतो. प्रस्तावित महामार्ग निधीचा एक भाग त्याऐवेजी प्रदेशाच्या सार्वजनिक वाहतुकीच्या पायाभूत सुविधांकडे निर्देशित केला गेला. वॉशिंग्टनमध्ये जाणारे आंतरराज्य महामार्ग, आय-६६ आणि आय-३९५ सह, दोन्ही शहरात प्रवेश केल्यावर लवकरच समाप्त होतात. वॉशिंग्टन मेट्रोपॉलिटन एरिया ट्रान्झिट अथॉरिटी (डब्ल्यूएमएटी) वॉशिंग्टन मेट्रो, शहरातील जलद संक्रमण प्रणाली तसेच मेट्रोबस चालविते. दोन्ही प्रणाली जिल्हा व उपनगराची सेवा करतात. मेट्रो २७ मार्च १९७६ रोजी उघडली आणि यात विस्तृत स्थानकांचा समावेश आहे. मेट्रो ही देशातील व्यस्त जलद संक्रमण प्रणालींपैकी एक आहे. मेट्रोबस दर आठवड्यात लाखो स्वारांची सेवा करते आणि देशातील प्रमुख बस प्रणालींपैकी एक आहे. हे शहर स्वतःची डीसी सर्क्युलेटर बस सिस्टम चालविते, जे मध्य वॉशिंग्टनमधील व्यावसायिक क्षेत्रांना जोडते. [[वॉशिंग्टन मेट्रो]] ही भुयरी रेल्वे वॉशिंग्टन, डी.सी. शहर आणि उपनगरांना जोडणारी रेल्वेसेवा आहे. === उपयुक्तता === अमेरिकन कॅपिटल कॉम्प्लेक्ससाठी ऊर्जा पुरवण्यासाठी तयार केलेला कॅपिटल पॉवर प्लांट आर्किटेक्ट ऑफ कॅपिटलच्या अखत्यारीत आहे. जिल्हा कोलंबिया पाणी व गटार प्राधिकरण (म्हणजेच डीसी वॉटर) हे डीसी सरकारचा स्वतंत्र अधिकार आहे जो वॉशिंग्टनमध्ये पिण्याचे पाणी आणि सांडपाणी संग्रह पुरवतो. आर्मी कोर्प्स ऑफ इंजिनिअर्सद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या ऐतिहासिक वॉशिंग्टन अ‍ॅक्यूडक्टकडून पाणी खरेदी केले जाते. पोटोमैक नदीतून काढले जाणारे पाणी शहराच्या डॅलेक्लारिया, जॉर्जटाउन आणि मॅकमिलन जलाशयांमध्ये उपचार आणि साठवले जाते. जलवाहिनी आर्लिंग्टन, फॉल्स चर्च आणि फेअरफॅक्स काउंटीच्या एका भागासह जिल्हा आणि व्हर्जिनियामधील लोकांना पिण्याचे पाणी पुरवते. प्राधिकरण शेजारच्या काउंटीमधील लोकांसाठी सांडपाणी प्रक्रिया सेवा देखील प्रदान करते. === शिक्षण === [[काँग्रेसचे वाचनालय|काँग्रेसची लायब्ररी]] ही जगातील सर्वात मोठी लायब्ररी आहे आणि त्यात कोट्यवधी कॅटलॉज वस्तू आहेत.<ref>{{cite web |url=https://www.loc.gov/about/fascinating-facts/ |title=General Information |website=Library of Congress}}</ref> जिल्हा कोलंबिया पब्लिक स्कूल (डीसीपीएस) शहरातील सार्वजनिक शाळा चालवित आहेत. पायाभूत infrastructure आणि विद्यार्थ्यांच्या कामगिरीच्या दृष्टीने या प्रणालीत व्यापक बदल करण्यासाठी स्थानिक प्रशासनाने वेळोवेळी सुधारणा केल्या आहेत. कोलंबिया जिल्हा सार्वजनिक चार्टर स्कूल बोर्ड शहरातील सार्वजनिक चार्टर शाळांचे परीक्षण करतो. पारंपारिक पब्लिक स्कूल सिस्टममध्ये असलेल्या समस्यांमुळे, सार्वजनिक चार्टर शाळांमध्ये पटसंख्या नियमितपणे वाढली आहे. या जिल्ह्यात अनेक खाजगी शाळा देखील कार्यरत आहेत. कोलंबिया पब्लिक लायब्ररी जिल्हा मार्टिन ल्यूथर किंग जुनियर मेमोरियल लायब्ररीसह इतर आसपासची ठिकाणे चालविते. == संस्कृती == === कला === वॉशिंग्टन, डी.सी. हे कलेचे राष्ट्रीय केंद्र आहे. परफॉर्मिंग आर्ट्ससाठी [[जॉन एफ. केनेडी सेंटर फॉर द परफॉर्मिंग आर्ट्स|जॉन एफ. केनेडी सेंटर]]मध्ये नॅशनल सिम्फनी ऑर्केस्ट्रा, वॉशिंग्टन नॅशनल ऑपेरा आणि वॉशिंग्टन बॅलेट आहेत. केनेडी सेंटर ऑनर्स प्रत्येक वर्षी परफॉर्मिंग आर्टमध्ये ज्यांनी अमेरिकेच्या सांस्कृतिक जीवनात मोठे योगदान दिले आहे त्यांना प्रदान केले जाते. ऐतिहासिक फोर्डचे थिएटर, अध्यक्ष [[अब्राहम लिंकन]] यांच्या हत्येचे ठिकाण, कार्यप्रदर्शन तसेच संग्रहालय म्हणून कार्यरत आहे. कॅपिटल हिल जवळील मरीन बॅरेक्समध्ये युनायटेड स्टेट्स मरीन बँड आहे; ही देशातील सर्वात जुनी व्यावसायिक संगीत संस्था आहे. अमेरिकन मार्चचे संगीतकार आणि वॉशिंग्टन-मूळ [[जॉन फिलिप सौसा]] यांनी मरीन बँडचे नेतृत्व केले होते. युनायटेड स्टेट्स नेव्ही बँडचे मुख्यालय वॉशिंग्टन नेव्ही यार्ड येथे आहे. वॉशिंग्टनला स्थानिक रंगभूमीची मजबूत परंपरा आहे. १९५० मध्ये स्थापित, अरेना स्टेजने राष्ट्रीय लक्ष वेधले आणि शहराच्या स्वतंत्र नाट्य चळवळीत वाढीस उत्तेजन दिले ज्यामध्ये आता शेक्सपियर थिएटर कंपनी, वूली मॅमथ थिएटर कंपनी आणि स्टुडिओ थिएटर सारख्या संघटनांचा समावेश आहे. गॅला हिस्पॅनिक थिएटर लॅटिनो परफॉर्मिंग आर्ट्सचे नॅशनल सेंटर आहे. === माध्यम === फ्रँकलिन स्क्वेअरवरील वॉशिंग्टन पोस्ट बिल्डिंग वॉशिंग्टन, डी.सी. हे राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय माध्यमांचे प्रमुख केंद्र आहे. १८७७ मध्ये स्थापित [[द वॉशिंग्टन पोस्ट]] हे वॉशिंग्टनमधील सर्वात जुने आणि सर्वाधिक वाचले जाणारे स्थानिक दैनिक वृत्तपत्र आहे. "द पोस्ट", ज्याला लोकप्रिय म्हणले जाते, [[वॉटरगेट घोटाळा|वॉटरगेट घोटाळ्याचा]] पर्दाफाश करणारे वृत्तपत्र म्हणून प्रसिद्ध आहे. वॉशिंग्टन क्षेत्रामध्ये पर्यायी साप्ताहिक वॉशिंग्टन सिटी पेपरमध्येही वाचकांची संख्या चांगली आहे. == खेळ == नेमके चार प्रमुख व्यावसायिक संघ वॉशिंग्टन महानगरामध्ये स्थित आहेत. अमेरिकेमधील चारही मोठ्या खेळांमधील व्यावसायिक संघ असलेले वॉशिंग्टन हे प्रमुख शहरांपैकी एक आहे. {| class="wikitable" ! संघ ! खेळ ! लीग ! स्थान ! स्थापना |- ! वॉशिंग्टन कमांडर्स | [[अमेरिकन फुटबॉल]] | [[नॅशनल फुटबॉल लीग]] | फेडेक्स फील्ड (मेरीलँड) | १९३७ |- ! [[वॉशिंग्टन विझार्ड्स]] | [[बास्केटबॉल]] | [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]] | कॅपिटल वन एरिना | १९७३ |- ! [[वॉशिंग्टन कॅपिटल्स]] | [[आइस हॉकी]] | [[नॅशनल हॉकी लीग]] | कॅपिटल वन एरिना | १९७४ |- ! [[वॉशिंग्टन नॅशनल्स]] | [[बेसबॉल]] | [[मेजर लीग बेसबॉल]] | नॅशनल्स पार्क | २००५ |} वॉशिंग्टन हे अमेरिकेतील अशा शहरांपैकी एक आहे जिथे चारही मुख्य व्यावसायिक पुरुषांचे क्रीडा संघ असून महिला संघ देखील कार्यरत आहेत. वॉशिंग्टन मिस्टिक्स (महिलांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल असोसिएशन) आणि डीसी युनायटेड (मेजर लीग सॉकर) हे देखील येथील प्रमुख संघ आहेत. वॉशिंग्टन फुटबॉल संघाने (ज्याला पूर्वी रेडस्किन्स म्हटले जात असे) सुपर बॉल्ससह अनेक लीग स्पर्धा जिंकल्या आहेत. रॉक क्रीक पार्कमधील विल्यम एच. जी. फिटझेरल्ड टेनिस सेंटर सिटी ओपनचे आयोजन करते. वॉशिंग्टनमध्ये दोन मोठ्या वार्षिक मॅरेथॉन शर्यतींचे ठिकाण आहे: प्रत्येक शरद ऋतूत होणारी मरीन कॉर्प्स मॅरेथॉन आणि वसंत ऋतूत आयोजित रॉक एन रोल यूएसए मॅरेथॉन. जिल्ह्यातील एनसीएए विभागातील प्रमुख संघ जसे की जॉर्जटाउन होयास बास्केटबॉल संघ देखील लोकप्रिय आहेत. डी.सी. क्षेत्रामध्ये प्रादेशिक स्पोर्ट्स दूरचित्रवाणी नेटवर्कचे निवासस्थान आहे. == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} इम्हॉफ, गॅरी (ऑक्टोबर 1999) "आमची अधिकृत गाणी". डीसी वॉच. 7 फेब्रुवारी 2012 रोजी पुनर्प्राप्त. "यू.एस. जनगणना ब्युरो क्विक फॅक्ट्स: जिल्हा कोलंबिया". www.census.gov. "यूएसए मधील लोकांसाठी प्रात्यक्षिके". www.geography-site.co.uk. 12 एप्रिल, 2017 रोजी पुनर्प्राप्त. "निषेध". addis.com. मूळ पासून 13 एप्रिल, 2017 रोजी संग्रहित. 12 एप्रिल, 2017 रोजी पुनर्प्राप्त.{{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [http://www.dc.gov/ अधिकृत संकेतस्थळ] * [http://www.loc.gov/rr/program/bib/states/dc/home.html माहिती] *{{wikivoyage|Washington, D.C.|वॉशिंग्टन, डी.सी.}} {{कॉमन्स|Washington, D.C.|वॉशिंग्टन, डी.सी.}} {{अमेरिकेमधील मोठी शहरे}} {{अमेरिकेचे राजकीय विभाग}} [[वर्ग:उत्तर अमेरिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे]] [[वर्ग:विकिमेनिया यजमान शहरे]] 7qlh11ke1t1ff50lstw6sx9ly0hdmy1 0 90500 2694998 694215 2026-07-17T02:44:32Z अभय नातू 206 माहिती 2694998 wikitext text/x-wiki '''पोसरी नदी''' ही [[सह्याद्री|सह्याद्री पर्वतरांगेतील]] [[भिमाशंकर]] येथील पर्वतातून उगम स्थान असलेली पुढे [[मानीवली]], [[वांगणी]] येथे [[उल्हास नदी]] या मुख्य नदीला मिळनारी उपनदी आहे. या उपनदीची लांबी जवळपास ३० कि.मी. आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://raigad.gov.in/en/ |title=Raigad District Gazetteers |website=Government of Maharashtra}}</ref> पोसरी नदीच्या काठावर वसलेली गावे आणि आदिवासी पाडे शेती, पशुपालन आणि दैनंदिन गरजांसाठी या नदीच्या पाण्यावर अवलंबून असतात. पावसाळा संपल्यानंतर हिवाळा आणि उन्हाळ्याच्या दिवसांत नदीतील पाण्याचा प्रवाह कमी होतो, त्यामुळे काही ठिकाणी पाणी अडवण्यासाठी छोटे बंधारे बांधण्यात आले आहेत. कर्जत आणि चौक परिसरातील ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला आणि शेतीला समृद्ध करण्यात या नदीचे योगदान मोलाचे आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://www.maharashtra.gov.in |title=रायगड जिल्हा जलसंधारण अहवाल |website=महाराष्ट्र शासन}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतातील नद्या]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या]] eoyve0h5qnyqzd1i2qo5sxb97be9d1q 0 97958 2694866 2205945 2026-07-16T12:01:25Z संतोष गोरे 135680 removed [[Category:मल्याळी व्यक्ती]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694866 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = पदिंजरेतलकल चेरियन अलेक्झांडर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | चित्रtitle = | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = [[मार्च २०]], [[इ.स. १९२१]] | जन्म_स्थान = [[केरळ]] | मृत्यू_दिनांक = [[ऑगस्ट ११]], [[इ.स. २०११]] | मृत्यू_स्थान = मद्रास मेडिकल मिशन हॉस्पिटल, [[चेन्नई]] | मृत्यू_कारण = [[कर्करोग]] | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = सेंट मेरी ऑर्थोडॉक्स चर्च, मेवलीकारा, [[अलेप्पी जिल्हा]], [[केरळ]] | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | टोपणनावे = | वांशिकत्व = | नागरिकत्व =[[भारतीय]] | शिक्षण = | प्रशिक्षणसंस्था = | पेशा = [[प्रशासनिक सेवा]], [[राज्यपाल]] | कारकीर्द_काळ = | मालक = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = | पगार = | निव्वळ_मालमत्ता = | उंची = | वजन = | ख्याती = | पदवी_हुद्दा = [[तमिळनाडू]] राज्यपाल, [[महाराष्ट्र]] राज्यपाल | कार्यकाळ = १९८८ - १९९०, १२ जानेवारी १९९३ ते १३ जुलै २००२, | पूर्ववर्ती = | परवर्ती = | राजकीय_पक्ष = | विरोधक = | संचालकमंडळ = | धर्म = [[ख्रिश्चन]] | जोडीदार = | अपत्ये = २ मुली, २ मुले | वडील = | आई = | नातेवाईक = | पुरस्कार = | स्वाक्षरी = | स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = | संकेतस्थळ = | तळटिपा = | संकीर्ण = }} ''डॉ.'' '''पदिंजरेतलकल चेरियन अलेक्झांडर''' ([[मल्याळम भाषा|मल्याळम]]: പി.സി. അലക്സാണ്ടർ ; [[रोमन लिपी]]: ''Padinjarethalakal Cherian Alexander'' ;), अर्थात '''पी.सी. अलेक्झांडर''' ([[रोमन लिपी]]: ''P.C. Alexander'' ;), (२० मार्च, इ.स. १९२१ - १० ऑगस्ट, इ.स. २०११) हे [[भारत|भारतातील]] [[मल्याळी]] राजकारणी व मुलकी सेवेतील माजी अधिकारी होते. ते इ.स. १९८८ ते इ.स. १९९० या कालखंडात [[तमिळनाडू]]चे, तर इ.स. १९९३ ते इ.स. २००२ या कालखंडात [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राचे]] राज्यपाल होते. इ.स. १९९६ ते इ.स. १९९८ या काळात त्यांनी [[गोवा|गोव्याच्या]] राज्यपालपदाचीही धुरा वाहिली. २९ जुलै, इ.स. २००२ ते २ एप्रिल, इ.स. २००८ या काळात त्यांनी भारताच्या [[राज्यसभा|राज्यसभेत]] अपक्ष राहून महाराष्ट्राचे प्रतिनिधित्व केले. ते [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] पक्षाचे सदस्य होते. == कारकीर्द == === सनदी अधिकारी === पी.सी. अलेक्झांडर भारताच्या माजी पंतप्रधान [[इंदिरा गांधी]] यांच्या विश्वासू वर्तुळातील होते. त्यांचे प्रधान सचिव म्हणून काम करण्याची संधी मिळाल्याने अलेक्झांडरांनी सनदी नोकरीचा राजीनामा दिला होता. इंदिरा गांधी यांच्या हत्येनंतर, [[राजीव गांधी]] यांनीही आपले प्रधान सचिव म्हणून त्यांची नेमणूक केली होती. === राज्यपाल === पुढे राजीव गांधींनी अलेक्झांडरांना इंग्लंडमध्ये उच्चायुक्त म्हणून पाठवले. [[इ.स. १९८८]] मध्ये तामिळनाडूच्या राज्यपालपदाची जबाबदारीही त्यांच्यावर सोपवण्यात आली. [[इ.स. १९८८]] ते [[इ.स. १९९०]] या कालावधीत त्यांनी तामिळनाडूच्या राज्यपालपदाची जबाबदारी स्वीकारली. त्यानंतर, [[इ.स. १९९३|इ.स.१९९३]] मध्ये, नरसिंह राव पंतप्रधान असताना ते राज्यपाल म्हणून महाराष्ट्रात दाखल झाले आणि [[इ.स. २००२]] पर्यंत त्यांनी हे पद भूषवले. अलेक्झांडरांनी १२ जानेवारी [[इ.स. १९९३|इ.स.१९९३]] ते १३ जुलै [[इ.स. २००२]] या दीर्घ कालावधीत महाराष्ट्राच्या [[राज्यपाल]]पदाची जबाबदारी प्रभावीपणे सांभाळली; ते महाराष्ट्राचे सर्वाधिक काळ राहिलेले राज्यपाल आहेत, याशिवाय त्यांनी [[तामिळनाडू]], तसेच गोव्याच्या राज्यपालपदाचा अतिरिक्त कार्यभारही सांभाळला होता. राज्याच्या मागास भागातील अनुशेष दूर करण्यासाठी अलेक्झांडर यांनी प्रादेशिक विकास मंडळाची स्थापना केली होती. माजी पंतप्रधान दिवंगत [[इंदिरा गांधी]] आणि [[राजीव गांधी]] यांच्या मुख्य सचिव पदाची जबाबदारी त्यांनी सांभाळली होती. "उच्च प्रतीचा अभ्यासू प्रशासक' अशी त्यांची राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर प्रतिमा होती. भारताचे ब्रिटनमधील उच्चायुक्त आणि जिनेव्हा येथील संयुक्त राष्ट्र आंतरराष्ट्रीय व्यापार केंद्राचे सहायक महासचिव म्हणूनही त्यांनी काम पाहिले होते. माजी पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांचे प्रधान सचिव असणाऱ्या अलेक्झांडरांनी संयुक्त राष्ट्रांमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व केले. === राज्यसभा सदस्य === [[इ.स. २००७]] मध्ये राष्ट्रपतीपदासाठीही पीसींचे नाव चर्चेत होते, पण त्यांचे ते स्वप्न पूर्ण होऊ शले. नाही. अपक्ष उमेदवार म्हणून [[जुलै २९]] [[इ.स. २००२]] ते [[एप्रिल २]] [[इ.स. २००८]] पर्यंत राज्यसभेचे खासदार म्हणून काम करण्याची संधी त्यांना मिळाली. तिथे त्यांनी महाराष्ट्राचे प्रतिनिधित्व केले होते. [[इ.स. २००७]]च्या राष्ट्रपतीपदासाठीच्या निवडणुकीत उमेदवार म्हणूनही त्यांचे नाव काही काळ चर्चेत होते. == साहित्यिक लेखन == त्यांनी ‘थ्रू द कॉरिडोअर्स ऑफ पावर’ हे आत्मचरित्र लिहले.. ''माय इअर विथ इंदिरा गांधी'', ''इंडिया इन द न्यू मिलेनिअम'', असे काही पुस्तकंही लिहिली. == बाह्य दुवे == * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://rajbhavan.maharashtra.gov.in/previous/pcalexander.htm | title = अल्पपरिचय | प्रकाशक = राज्यपाल, महाराष्ट्र शासन यांच्या कार्यालयाचे संकेतस्थळ | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2011-08-12 | archive-date = 2010-06-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100615193356/http://rajbhavan.maharashtra.gov.in/previous/pcalexander.htm | url-status = dead }} {{विस्तार}} {{साचा:महाराष्ट्राचे राज्यपाल}} {{DEFAULTSORT:अलेक्‍झांडर,पी.सी.}} [[वर्ग:इ.स. १९२१ मधील जन्म]] [[वर्ग:मल्याळी राजकारणी]] [[वर्ग:महाराष्ट्राचे राज्यपाल]] [[वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:तमिळनाडूचे राज्यपाल]] pcstl2e14t7ep7olcrzu8a5p8q1416z 0 103703 2694976 2627574 2026-07-16T18:31:43Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2694976 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट वसिष्ठीपुत्र पुलुमावी | पदवी = महाराजा | चित्र = Satavahanas. Sri Vasisthiputra Pulumavi.jpg|300px]]<br>[[File:Vasishthiputra Pulumavi coin legend.jpg|300px]] | चित्र_शीर्षक = श्री वसिष्ठीपुत्र पुलुमावि यांचे प्राकृत आणि (शक्यतो) जुन्या तेलुगु भाषेतील द्विभाषिक नाणे, आणि प्राकृत आख्यायिकेच्या समोरील बाजूचे लिप्यंतरण . '''समोरील बाजू''': राजाचे चित्र. ब्राह्मी लिपीत प्राकृत आख्यायिका (१२ वाजता सुरू): 𑀭𑀜𑁄 𑀯𑀸𑀲𑀺𑀣𑀺𑀧𑀼𑀢𑀲 𑀲𑀺𑀭𑀺 𑀧𑀼𑀎𑀼𑀫𑀸𑀯𑀺𑀲 राणो वासिष्ठीपुत्र सिरी-पुḷुमाविसा "राजा भगवान पुलुमावि, वसिष्ठीचा मुलगा" उलट: उज्जैन आणि कमानी-टेकडी चिन्हे. द्रविडमधील आख्यायिका ( तेलुगु अचंताच्या शेवटासारखी), आणि द्रविड लिपी, ब्राह्मी लिपीशी जुळणारी (12 वाजता सुरू होणारी): 𑀅𑀭𑀳𑀡𑀓𑀼 𑀯𑀸𑀳𑀺𑀣𑀺 𑀫𑀸𑀓𑀼 𑀢𑀺𑀭𑀼 𑀧𑀼𑀮𑀼𑀫𑀸𑀯𑀺𑀓𑀼 अरहणकु वाहित्ती माकाणकु तिरु पुलुमाविकु किंवा: अरचनकु वाचित्ती मकाणकु तिरु पुलुमाविकु"चे राजा तिरु पुलुमावी, वसिष्ठीचा मुलगा" | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. १३०]] - [[इ.स. १५४]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. १३०]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[प्रतिष्ठान]] | पूर्ण_नाव = वसिष्ठीपुत्र श्री पुलुमावी | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[गौतमीपुत्र सातकर्णी]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी]] | वडील = [[गौतमीपुत्र सातकर्णी]] | आई = [[वसिष्ठी (सातवाहन राणी)|महाराणी वसिष्ठी]] | पत्नी = | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[सातवाहन]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} [[चित्र:Vashishthiputra Shri Pulumavi.jpg|thumb|right|250px|ब्रिटिश संग्रहालयात असलेले वासिष्ठीपुत्र पुलुमावीचे चांदीचे नाणे]] '''वसिष्ठीपुत्र पुलुमावी''' (मराठी लेखनभेद: '''वसिष्ठीपुत्र पुलुमावि''') हा [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन सम्राट]] होता. हा सातवाहन सम्राट [[गौतमीपुत्र सातकर्णी]] याचा पुत्र होता. गौतमीपुत्र सातकर्णीनंतर [[इ.स. १३२]] सालाच्या सुमारास हा सातवाहनांचा राजा झाला. == कारकीर्द == याच्या कारकिर्दीत क्षत्रपांनी उठाव करून [[नर्मदा नदी|नर्मदेच्या]] उत्तरेकडील भूप्रदेश व उत्तर [[कोकण]] जिंकून घेतले. वासिष्ठीपुत्र पुलुमावी आणि रूद्रदामन ([[उज्जैन]]चा क्षत्रप राजा) यांच्यात दोनदा युद्ध झाले. या दोन्ही युद्धांत रूद्रदामनाने वासिष्ठीपुत्र पुलुमावीचा पराभव केला. परंतु त्याची कन्या वासिष्ठीपुत्र सातकर्णीस (पुलुमावीचा धाकटा भाऊ) दिलेली असल्याने क्षत्रपांनी तडजोड करून घेतली. वासिष्ठीपुत्र पुलुमावीने स्वतःचा मुखवटा असलेली [[चांदी]]ची नाणी प्रचारात आणली. == संकीर्ण == [[टॉलेमी]] या [[ग्रीक]] प्रवाशाने [[पैठण|प्रतिष्ठान]]चा सम्राट म्हणून वासिष्ठीपुत्र पुलुमावीचा (ग्रीकः ''सिरिस्तोलेमयोस'', अर्थात ''श्री पुलुमायी'') उल्लेख केलेला आहे{{संदर्भ हवा}}. {{विस्तार}} {{सातवाहन साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} [[वर्ग:सातवाहन]] laneqmuzqz5l2a0u1x7jpksg1wg4d4p 2694977 2694976 2026-07-16T18:31:57Z Aryan Bagkar 152513 Aryan Bagkar ने लेख [[वासिष्ठीपुत्र पुलुमावी]] वरुन [[वसिष्ठीपुत्र पुलुमावी]] ला हलविला 2694976 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट वसिष्ठीपुत्र पुलुमावी | पदवी = महाराजा | चित्र = Satavahanas. Sri Vasisthiputra Pulumavi.jpg|300px]]<br>[[File:Vasishthiputra Pulumavi coin legend.jpg|300px]] | चित्र_शीर्षक = श्री वसिष्ठीपुत्र पुलुमावि यांचे प्राकृत आणि (शक्यतो) जुन्या तेलुगु भाषेतील द्विभाषिक नाणे, आणि प्राकृत आख्यायिकेच्या समोरील बाजूचे लिप्यंतरण . '''समोरील बाजू''': राजाचे चित्र. ब्राह्मी लिपीत प्राकृत आख्यायिका (१२ वाजता सुरू): 𑀭𑀜𑁄 𑀯𑀸𑀲𑀺𑀣𑀺𑀧𑀼𑀢𑀲 𑀲𑀺𑀭𑀺 𑀧𑀼𑀎𑀼𑀫𑀸𑀯𑀺𑀲 राणो वासिष्ठीपुत्र सिरी-पुḷुमाविसा "राजा भगवान पुलुमावि, वसिष्ठीचा मुलगा" उलट: उज्जैन आणि कमानी-टेकडी चिन्हे. द्रविडमधील आख्यायिका ( तेलुगु अचंताच्या शेवटासारखी), आणि द्रविड लिपी, ब्राह्मी लिपीशी जुळणारी (12 वाजता सुरू होणारी): 𑀅𑀭𑀳𑀡𑀓𑀼 𑀯𑀸𑀳𑀺𑀣𑀺 𑀫𑀸𑀓𑀼 𑀢𑀺𑀭𑀼 𑀧𑀼𑀮𑀼𑀫𑀸𑀯𑀺𑀓𑀼 अरहणकु वाहित्ती माकाणकु तिरु पुलुमाविकु किंवा: अरचनकु वाचित्ती मकाणकु तिरु पुलुमाविकु"चे राजा तिरु पुलुमावी, वसिष्ठीचा मुलगा" | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. १३०]] - [[इ.स. १५४]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. १३०]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[प्रतिष्ठान]] | पूर्ण_नाव = वसिष्ठीपुत्र श्री पुलुमावी | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[गौतमीपुत्र सातकर्णी]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी]] | वडील = [[गौतमीपुत्र सातकर्णी]] | आई = [[वसिष्ठी (सातवाहन राणी)|महाराणी वसिष्ठी]] | पत्नी = | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[सातवाहन]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} [[चित्र:Vashishthiputra Shri Pulumavi.jpg|thumb|right|250px|ब्रिटिश संग्रहालयात असलेले वासिष्ठीपुत्र पुलुमावीचे चांदीचे नाणे]] '''वसिष्ठीपुत्र पुलुमावी''' (मराठी लेखनभेद: '''वसिष्ठीपुत्र पुलुमावि''') हा [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन सम्राट]] होता. हा सातवाहन सम्राट [[गौतमीपुत्र सातकर्णी]] याचा पुत्र होता. गौतमीपुत्र सातकर्णीनंतर [[इ.स. १३२]] सालाच्या सुमारास हा सातवाहनांचा राजा झाला. == कारकीर्द == याच्या कारकिर्दीत क्षत्रपांनी उठाव करून [[नर्मदा नदी|नर्मदेच्या]] उत्तरेकडील भूप्रदेश व उत्तर [[कोकण]] जिंकून घेतले. वासिष्ठीपुत्र पुलुमावी आणि रूद्रदामन ([[उज्जैन]]चा क्षत्रप राजा) यांच्यात दोनदा युद्ध झाले. या दोन्ही युद्धांत रूद्रदामनाने वासिष्ठीपुत्र पुलुमावीचा पराभव केला. परंतु त्याची कन्या वासिष्ठीपुत्र सातकर्णीस (पुलुमावीचा धाकटा भाऊ) दिलेली असल्याने क्षत्रपांनी तडजोड करून घेतली. वासिष्ठीपुत्र पुलुमावीने स्वतःचा मुखवटा असलेली [[चांदी]]ची नाणी प्रचारात आणली. == संकीर्ण == [[टॉलेमी]] या [[ग्रीक]] प्रवाशाने [[पैठण|प्रतिष्ठान]]चा सम्राट म्हणून वासिष्ठीपुत्र पुलुमावीचा (ग्रीकः ''सिरिस्तोलेमयोस'', अर्थात ''श्री पुलुमायी'') उल्लेख केलेला आहे{{संदर्भ हवा}}. {{विस्तार}} {{सातवाहन साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} [[वर्ग:सातवाहन]] laneqmuzqz5l2a0u1x7jpksg1wg4d4p 0 103734 2694923 2627580 2026-07-16T15:16:58Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2694923 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = श्री सातकर्णी | पदवी = दक्षिणा-पाठपती | चित्र = Coin of Satkarni.jpg | चित्र_शीर्षक = सातकर्णीचे आरंभीचे नाणे. उलट आख्यायिका: (𑀲𑀺𑀭𑀺) 𑀲𑀸 𑀡𑀺(𑀲),(सिरी) सातकणी(सा). | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स.पू. ७०]] - [[इ.स.पू. ६०]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स.पू. ७०]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[प्रतिष्ठान]] | पूर्ण_नाव = श्री सातकर्णी | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[कृष्ण सातवाहन]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = महाराणी नागनिका | वडील = [[सिमुक सातवाहन]] | आई = | पत्नी = महाराणी [[नागनिका (सातवाहन राणी)]] | धर्म = | पती = | इतर_पती = | संतती = [[वेदिश्री]]<br>[[शक्तिश्री]] | राजवंश = [[सातवाहन]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''पहिला सातकर्णी''' ([[ब्राह्मी लिपी]]:'''𑀲𑀸𑀢𑀓𑀡𑀺''') हा [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन वंशातील]] तिसरा सम्राट होता. याचे साम्राज्य [[दख्खनचे पठार|दख्खन]] प्रदेशात पसरलेले होते. याचा राज्यकाल [[इ.स.पू. ६०]]-[[इ.स.पू. ७०]] दरम्यान मानला जातो.<ref name="SEA_2001">{{cite book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=MBuPx1rdGYIC&pg=PA166 |title=Empires: Perspectives from Archaeology and History |editor=Susan E. Alcock |editor-link=Susan E. Alcock |chapter=On the edge of empire: form and substance in the Satavahana dynasty |author=Carla M. Sinopoli |publisher=Cambridge University Press |year=2001 |pages=166–168 |isbn=9780521770200 }}</ref> काही विद्वानांच्या मते हा काळ [[इ.स.पू. १८७]]-[[इ.स.पू. १७७]] असा होता.<ref name="RKS_2013">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=ZXwcAgAAQBAJ&pg=PA16 |title=Ajanta Paintings: 86 Panels of Jatakas and Other Themes |author=Rajesh Kumar Singh |publisher=Hari Sena |year=2013 |isbn=9788192510750 |pages=15–16 }}</ref> अलीकडील संशोधनात पहिल्या सातकर्णीचा राज्यकाल [[इ.स.पू. ८८]]-[[इ.स.पू. ४२]] असल्याचा उल्लेख आहे.<ref>Ollet, Andrew, (2017). Language of the Snakes: Prakrit, Sanskrit, and the Language Order of Premodern India, University of California Press, Okland, Table 2, (Appendix A), p. 189.</ref> {{विस्तार}} {{साचा:सातवाहन वंशावळ}} {{साचा:सातवाहन साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:सातवाहन]] hxqm1r9sqdsho4e7cafmfe413e2tmga 2694932 2694923 2026-07-16T15:35:40Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2694932 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = श्री सातकर्णी | पदवी = दक्षिणा-पाठपती | चित्र = Coin of Satkarni.jpg | चित्र_शीर्षक = सातकर्णीचे आरंभीचे नाणे. उलट आख्यायिका: (𑀲𑀺𑀭𑀺) 𑀲𑀸 𑀡𑀺(𑀲),(सिरी) सातकणी(सा). | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स.पू. ७०]] - [[इ.स.पू. ६०]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स.पू. ७०]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[प्रतिष्ठान]] | पूर्ण_नाव = श्री सातकर्णी | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[कृष्ण सातवाहन]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[नागनिका (सातवाहन राणी)|महाराणी नागनिका]] | वडील = [[सिमुक सातवाहन]] | आई = | पत्नी = [[नागनिका (सातवाहन राणी)|महाराणी नागनिका]] | धर्म = | पती = | इतर_पती = | संतती = [[वेदिश्री]]<br>[[शक्तिश्री]] | राजवंश = [[सातवाहन]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''पहिला सातकर्णी''' ([[ब्राह्मी लिपी]]:'''𑀲𑀸𑀢𑀓𑀡𑀺''') हा [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन वंशातील]] तिसरा सम्राट होता. याचे साम्राज्य [[दख्खनचे पठार|दख्खन]] प्रदेशात पसरलेले होते. याचा राज्यकाल [[इ.स.पू. ६०]]-[[इ.स.पू. ७०]] दरम्यान मानला जातो.<ref name="SEA_2001">{{cite book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=MBuPx1rdGYIC&pg=PA166 |title=Empires: Perspectives from Archaeology and History |editor=Susan E. Alcock |editor-link=Susan E. Alcock |chapter=On the edge of empire: form and substance in the Satavahana dynasty |author=Carla M. Sinopoli |publisher=Cambridge University Press |year=2001 |pages=166–168 |isbn=9780521770200 }}</ref> काही विद्वानांच्या मते हा काळ [[इ.स.पू. १८७]]-[[इ.स.पू. १७७]] असा होता.<ref name="RKS_2013">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=ZXwcAgAAQBAJ&pg=PA16 |title=Ajanta Paintings: 86 Panels of Jatakas and Other Themes |author=Rajesh Kumar Singh |publisher=Hari Sena |year=2013 |isbn=9788192510750 |pages=15–16 }}</ref> अलीकडील संशोधनात पहिल्या सातकर्णीचा राज्यकाल [[इ.स.पू. ८८]]-[[इ.स.पू. ४२]] असल्याचा उल्लेख आहे.<ref>Ollet, Andrew, (2017). Language of the Snakes: Prakrit, Sanskrit, and the Language Order of Premodern India, University of California Press, Okland, Table 2, (Appendix A), p. 189.</ref> {{विस्तार}} {{साचा:सातवाहन वंशावळ}} {{साचा:सातवाहन साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:सातवाहन]] h4vsq3oeri36hfrk5f4dmyxxsvq84fq 2694933 2694932 2026-07-16T15:36:00Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2694933 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = श्री सातकर्णी | पदवी = दक्षिणा-पाठपती | चित्र = Coin of Satkarni.jpg | चित्र_शीर्षक = सातकर्णीचे आरंभीचे नाणे. उलट आख्यायिका: (𑀲𑀺𑀭𑀺) 𑀲𑀸 𑀡𑀺(𑀲),(सिरी) सातकणी(सा). | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स.पू. ७०]] - [[इ.स.पू. ६०]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स.पू. ७०]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[प्रतिष्ठान]] | पूर्ण_नाव = श्री सातकर्णी | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[कृष्ण सातवाहन]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[नागनिका (सातवाहन राणी)|महाराणी नागनिका]] | वडील = [[सिमुक सातवाहन]] | आई = | पत्नी = [[नागनिका (सातवाहन राणी)|महाराणी नागनिका]] | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | पती = | इतर_पती = | संतती = [[वेदिश्री]]<br>[[शक्तिश्री]] | राजवंश = [[सातवाहन]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''पहिला सातकर्णी''' ([[ब्राह्मी लिपी]]:'''𑀲𑀸𑀢𑀓𑀡𑀺''') हा [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन वंशातील]] तिसरा सम्राट होता. याचे साम्राज्य [[दख्खनचे पठार|दख्खन]] प्रदेशात पसरलेले होते. याचा राज्यकाल [[इ.स.पू. ६०]]-[[इ.स.पू. ७०]] दरम्यान मानला जातो.<ref name="SEA_2001">{{cite book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=MBuPx1rdGYIC&pg=PA166 |title=Empires: Perspectives from Archaeology and History |editor=Susan E. Alcock |editor-link=Susan E. Alcock |chapter=On the edge of empire: form and substance in the Satavahana dynasty |author=Carla M. Sinopoli |publisher=Cambridge University Press |year=2001 |pages=166–168 |isbn=9780521770200 }}</ref> काही विद्वानांच्या मते हा काळ [[इ.स.पू. १८७]]-[[इ.स.पू. १७७]] असा होता.<ref name="RKS_2013">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=ZXwcAgAAQBAJ&pg=PA16 |title=Ajanta Paintings: 86 Panels of Jatakas and Other Themes |author=Rajesh Kumar Singh |publisher=Hari Sena |year=2013 |isbn=9788192510750 |pages=15–16 }}</ref> अलीकडील संशोधनात पहिल्या सातकर्णीचा राज्यकाल [[इ.स.पू. ८८]]-[[इ.स.पू. ४२]] असल्याचा उल्लेख आहे.<ref>Ollet, Andrew, (2017). Language of the Snakes: Prakrit, Sanskrit, and the Language Order of Premodern India, University of California Press, Okland, Table 2, (Appendix A), p. 189.</ref> {{विस्तार}} {{साचा:सातवाहन वंशावळ}} {{साचा:सातवाहन साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:सातवाहन]] p7nz9amyp8pqsg11n7od5zzvcwfag1h 0 103736 2694934 2632226 2026-07-16T15:37:26Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2694934 wikitext text/x-wiki '''वेदिश्री''' हा [[पहिला सातकर्णी|पहिल्या सातकर्णीचा]] पुत्र होता. सातकर्णी वंश वेदिश्रीच्या मुलांनी पुढे चालविला. {{विस्तार}} {{साचा:सातवाहन वंशावळ}} {{साचा:सातवाहन साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} [[वर्ग:सातवाहन]] l7etj344pvvqr27102pt3zxjlv7n106 0 103737 2694935 2632227 2026-07-16T15:38:18Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2694935 wikitext text/x-wiki '''शक्तिश्री''' हा [[पहिला सातकर्णी|पहिल्या सातकर्णीचा]] पुत्र होता. {{विस्तार}} {{साचा:सातवाहन वंशावळ}} {{साचा:सातवाहन साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} [[वर्ग:सातवाहन]] 0f6m6gzu9725mqk1n15h30sv48ftxfi 0 103749 2694968 2627576 2026-07-16T18:20:45Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2694968 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = वासिष्ठीपुत्र सातकर्णी | पदवी = महाराजा | चित्र = Vashishtiputra Sri Satakarni.jpg|250px]]<br>[[File:Coin legend Vashishtiputra Satakarni.jpg|250px]] | चित्र_शीर्षक = वशिष्ठीपुत्र श्री सातकर्णी, ब्राह्मी लिपीत नाणे आख्यायिका असलेले | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. १५५]] - [[इ.स. १६५]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स. १५८]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[प्रतिष्ठान]] | पूर्ण_नाव = वासिष्ठीपुत्र सातकर्णी | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[वासिष्ठीपुत्र श्री पुलुमावी]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = यज्ञश्री सातकर्णी | वडील = [[गौतमीपुत्र सातकर्णी]] | आई = महाराणी [[वसिष्ठी (सातवाहन राणी)]] | पत्नी = | धर्म = | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[सातवाहन]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''वासिष्ठीपुत्र सातकर्णी''' (मराठी लेखनभेद: '''वासिष्ठीपुत्र सातकर्णी''') हा [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन सम्राट]] होता. हा सातवाहन सम्राट [[गौतमीपुत्र सातकर्णी]] याचा पुत्र होता. वासिष्ठीपुत्र सातकर्णी [[इ.स. १५८]] सालाच्या सुमारास हा सातवाहनांचा राजा झाला {{साचा:सातवाहन वंशावळ}} {{साचा:सातवाहन साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} [[वर्ग:सातवाहन]] cnfq1iwbdgrdrsn2s1utvyiiiuy8z6p 2694973 2694968 2026-07-16T18:28:10Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2694973 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी | पदवी = महाराजा | चित्र = Vashishtiputra Sri Satakarni.jpg|250px]]<br>[[File:Coin legend Vashishtiputra Satakarni.jpg|250px]] | चित्र_शीर्षक = वशिष्ठीपुत्र श्री सातकर्णी, ब्राह्मी लिपीत नाणे आख्यायिका असलेले | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. १५५]] - [[इ.स. १६५]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स. १५८]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[प्रतिष्ठान]] | पूर्ण_नाव = वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[वसिष्ठीपुत्र श्री पुलुमावी]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = यज्ञश्री सातकर्णी | वडील = [[गौतमीपुत्र सातकर्णी]] | आई = [[वसिष्ठी (सातवाहन राणी)|महाराणी वसिष्ठी]] | पत्नी = | धर्म = | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[सातवाहन]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी''' (मराठी लेखनभेद: '''वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी''') हा [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन सम्राट]] होता. हा सातवाहन सम्राट [[गौतमीपुत्र सातकर्णी]] याचा पुत्र होता. वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी [[इ.स. १५८]] सालाच्या सुमारास हा सातवाहनांचा राजा झाला {{साचा:सातवाहन वंशावळ}} {{साचा:सातवाहन साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} [[वर्ग:सातवाहन]] rvzlpz1jczg8utl1ymrtq2pz30g9ozp 2694974 2694973 2026-07-16T18:28:35Z Aryan Bagkar 152513 Aryan Bagkar ने लेख [[वासिष्ठीपुत्र सातकर्णी]] वरुन [[वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी]] ला हलविला 2694973 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी | पदवी = महाराजा | चित्र = Vashishtiputra Sri Satakarni.jpg|250px]]<br>[[File:Coin legend Vashishtiputra Satakarni.jpg|250px]] | चित्र_शीर्षक = वशिष्ठीपुत्र श्री सातकर्णी, ब्राह्मी लिपीत नाणे आख्यायिका असलेले | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. १५५]] - [[इ.स. १६५]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स. १५८]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[प्रतिष्ठान]] | पूर्ण_नाव = वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[वसिष्ठीपुत्र श्री पुलुमावी]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = यज्ञश्री सातकर्णी | वडील = [[गौतमीपुत्र सातकर्णी]] | आई = [[वसिष्ठी (सातवाहन राणी)|महाराणी वसिष्ठी]] | पत्नी = | धर्म = | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[सातवाहन]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी''' (मराठी लेखनभेद: '''वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी''') हा [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन सम्राट]] होता. हा सातवाहन सम्राट [[गौतमीपुत्र सातकर्णी]] याचा पुत्र होता. वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी [[इ.स. १५८]] सालाच्या सुमारास हा सातवाहनांचा राजा झाला {{साचा:सातवाहन वंशावळ}} {{साचा:सातवाहन साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} [[वर्ग:सातवाहन]] rvzlpz1jczg8utl1ymrtq2pz30g9ozp 0 132524 2694914 2628099 2026-07-16T14:49:16Z संतोष गोरे 135680 /* २०१७[१] */ 2694914 wikitext text/x-wiki '''[[इ.स. २०१०]] ते २०१९ दरम्यान [[पद्मश्री पुरस्कार]]''' प्रदान केल्या गेलेल्या व्यक्तींची यादी येथे आहे. ==२०१०<ref name=pib1>{{स्रोत बातमी|title=This Year's Padma Awards announced |दुवा=http://www.pib.nic.in/release/release.asp?relid=57307 |publisher=[[Ministry of Home Affairs (भारत)|Ministry of Home Affairs]] |date=25 January 2010 |accessdate=25 January 2010}}</ref>== {| class="wikitable sortable" cellspacing="2" cellpadding="4" border="0" width="100%" ! नाव ! क्षेत्र ! राज्य ! देश |- bgcolor=#edf3fe |- |[[गुलाम मोहम्मद मीर]]||समाजसेवा ||[[जम्मू आणि काश्मीर]]||[[भारत]] |- bgcolor=#edf3fe |[[रेखा (अभिनेत्री)|रेखा]]||कला||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |[[अर्जुन प्रजापती]]||कला||[[राजस्थान]]||युनायटेड किंग्डम |- bgcolor=#edf3fe |[[अरुंधती नाग]]||कला||[[कर्नाटक]]||भारत |- |[[कार्मेल बर्कसन]]||कला||महाराष्ट्र||भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[एफ. वसिफुद्दीन डागर]]||कला||[[दिल्ली]]||भारत |- |[[गुल बर्धन]]||कला||[[मध्य प्रदेश]]||भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[हाओबाम ओंग्बी न्गांगबी देवी]]||कला||[[मणिपूर]]||भारत |- |[[हरी उप्पल]]||कला||[[बिहार]]||भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[के. राघवन]]||कला||[[केरळ]]||भारत |- |[[मायाधर राउत]]||कला||दिल्ली||भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[मुकुंद लाठ]]||कला||[[राजस्थान]]||भारत |- |[[नेमाई घोष]]||कला||[[पश्चिम बंगाल]]||भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[रघुनाथ पाणिग्रही]]||कला||[[ओडिशा]]||भारत |- |[[राजकुमार अचौबा सिंग]]||कला||[[मणिपूर]]||भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[राम दयाल मुंडा]]||कला||[[झारखंड]]||भारत |- |[[रेसुल पूकुट्टी]]||कला||[[केरळ]]||भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[सैफ अली खान]]||कला||महाराष्ट्र||भारत |- |[[शोभा राजू]]||कला||[[आंध्र प्रदेश]]||भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[सुमित्रा गुहा]]||कला||दिल्ली||भारत |- |[[उल्हास कशाळकर]]||कला||[[पश्चिम बंगाल]]||भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[डी.आर. कार्तिकेयन]]||नागरी सेवा||दिल्ली||भारत |- |[[रणजित भार्गव]]||पर्यावरण रक्षण||[[उत्तराखंड]]||भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[अरुण सर्मा]]||साहित्य आणि शिक्षण||[[आसाम]]||भारत |- |[[अरविंद कुमार]]||साहित्य आणि शिक्षण||महाराष्ट्र||भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[बर्था गिंडिकेस दखार]]||साहित्य आणि शिक्षण||[[मेघालय]]||भारत |- |[[गोविंद चंद्र पांडे]]||साहित्य आणि शिक्षण||[[मध्य प्रदेश]]||भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[हमीद काश्मीरी]]||साहित्य आणि शिक्षण||[[जम्मू आणि काश्मीर]]||भारत |- |[[हेर्मान कुल्का]]||साहित्य आणि शिक्षण||||[[जर्मनी]]* |- bgcolor=#edf3fe |[[जानकी बल्लव शास्त्री]]||साहित्य आणि शिक्षण||[[बिहार]]||भारत |- |[[जितेन्द्र उधमपुरी]]||साहित्य आणि शिक्षण||जम्मू आणि काश्मीर||भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[लाल बहादुर सिंग चौहा]]||साहित्य आणि शिक्षण||[[उत्तर प्रदेश]]||भारत |- |[[लालझुइया कोल्नी]]||साहित्य आणि शिक्षण||[[मिझोरम]]||भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[मरिया ऑरोरा कूतो]]||साहित्य आणि शिक्षण||[[गोवा]]||भारत |- |[[राजलक्ष्मी पार्थसारथी]]||साहित्य आणि शिक्षण||[[तमिळनाडू]]||भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[रामरंजन मुखर्जी]]||साहित्य आणि शिक्षण||[[पश्चिम बंगाल]]||भारत |- |[[रंगनाथन पार्थसारथी]]||साहित्य आणि शिक्षण||तमिळनाडू||भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[रोम्युआल्ड ड'सूझा]]||साहित्य आणि शिक्षण||[[गोवा]]||भारत |- |[[सादिक-उर-रहमान किडवाई]]||साहित्य आणि शिक्षण||दिल्ली||भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[शेल्डन पोलॉक]]||साहित्य आणि शिक्षण||||[[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]]* |- |[[सुरेन्द्र दुबे]]||साहित्य आणि शिक्षण||[[छत्तीसगढ]]||भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[अनिक कुमार भल्ला]]|||वैद्यकशास्त्र||दिल्ली||भारत |- |[[अरविंदर सिंग सोइन]]||वैद्यकशास्त्र||दिल्ली||भारत |-bgcolor=#edf3fe |[[बी. रमण राव]]||वैद्यकशास्त्र||[[कर्नाटक]]||भारत |- |[[जलकांतपुरम रामस्वामी कृष्णमूर्ती]]||वैद्यकशास्त्र||[[तमिळनाडू]]||भारत |-bgcolor=#edf3fe |[[के.के. अग्गरवाल]]||वैद्यकशास्त्र||दिल्ली||भारत |- |[[कोडागानुर एस. गोपीनाथ]]||वैद्यकशास्त्र||[[कर्नाटक]]||भारत |-bgcolor=#edf3fe |[[लक्ष्मी चंद गुप्ता]]||वैद्यकशास्त्र||दिल्ली||भारत |- |[[फिलिप ऑगस्टीन]]||वैद्यकशास्त्र||[[केरळ]]||भारत |-bgcolor=#edf3fe |[[रबीन्द्र नरैन सिंग]]||वैद्यकशास्त्र||[[बिहार]]||भारत |- |[[विकास महात्मे]]||वैद्यकशास्त्र||महाराष्ट्र||भारत |-bgcolor=#edf3fe |[[रफायेल इरुझुबियेता फर्नान्देझ]]||समाजसेवा||||[[स्पेन]]* |- |[[मंचनहळ्ळी रंगास्वामी सत्यनारायण राव]]||विज्ञान आणि अभियांत्रिकी||[[कर्नाटक]]||भारत |-bgcolor=#edf3fe |[[पाल्पू पुष्पांगदन]]||विज्ञान आणि अभियांत्रिकी||केरळ||भारत |- |[[पोनिस्सेरिल सोमसुंदरन]]||विज्ञान आणि अभियांत्रिकी||||अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका* |-bgcolor=#edf3fe |[[पुकाद्यिल इट्टूप जॉन]]||विज्ञान आणि अभियांत्रिकी||[[गुजरात]]||भारत |- |[[विजय प्रसाद डिमरी]]||विज्ञान आणि अभियांत्रिकी||[[आंध्र प्रदेश]]||भारत |-bgcolor=#edf3fe |[[विजयालक्ष्मी रविंद्रनाथ]]||विज्ञान आणि अभियांत्रिकी||[[कर्नाटक]]||भारत |- |[[अनू आगा]]||समाजसेवा||महाराष्ट्र||भारत |-bgcolor=#edf3fe |[[अयेक्पम टोंबा मीतेई]]||समाजसेवा||[[मणिपूर]]||भारत |- |[[दीप जोशी]]||समाजसेवा||[[दिल्ली]]||भारत |-bgcolor=#edf3fe |[[जे.आर. गंगारामाणी]]||समाजसेवा||||[[संयुक्त अरब अमिराती]]* |- |[[क्रांती शाह]]||समाजसेवा||महाराष्ट्र||भारत |-bgcolor=#edf3fe |[[कुरियन जॉन मेलांपरांबी]]||समाजसेवा||केरळ||भारत |- |[[बाबा सेवा सिंग]]||समाजसेवा||[[पंजाब]]||भारत |-bgcolor=#edf3fe |[[सुधा कौल]]||समाजसेवा||[[पश्चिम बंगाल]]||भारत |- |[[सुधीर एम. परीख]]||समाजसेवा||||अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका* |-bgcolor=#edf3fe |[[इग्नेस तिर्की]]||क्रीडा||[[ओडिशा]]||भारत |- |[[नरैन कार्तिकेयन]]||क्रीडा||[[तमिळनाडू]]||भारत |-bgcolor=#edf3fe |[[रमाकांत आचरेकर]]||क्रीडा||महाराष्ट्र||भारत |- |[[साइना नेहवाल]]||क्रीडा||[[आंध्र प्रदेश]]||भारत |-bgcolor=#edf3fe |[[विजेंदर सिंग]]||क्रीडा||[[Haryana]]||भारत |- |[[विरेंद्र सेहवाग]]||क्रीडा||दिल्ली||भारत |-bgcolor=#edf3fe |[[अल्लुरी वेंकट सत्यनारायण राजू|ए.व्ही.एस. राजू]]||व्यापार-उद्यम||[[आंध्र प्रदेश]]||भारत |- |[[बी. रवीन्द्रन पिल्लाई]]||व्यापार-उद्यम||||[[बहरैन]]* |-bgcolor=#edf3fe |[[दीपक पुरी]]||व्यापार-उद्यम||दिल्ली||भारत |- |[[इर्शाद मिर्झा]]||व्यापार-उद्यम||[[उत्तर प्रदेश]]||भारत |-bgcolor=#edf3fe |[[कपिल मोहन]]||व्यापार-उद्यम||[[हिमाचल प्रदेश]]||भारत |- |[[करसनभाई खोडीदास पटेल]]||व्यापार-उद्यम||[[गुजरात]]||भारत |-bgcolor=#edf3fe |[[टी.एन. मनोहरन]]||व्यापार-उद्यम||तमिळनाडू||भारत |- |[[वेणू श्रीनिवासन]]||व्यापार-उद्यम||तमिळनाडू||भारत |} ==२०११<ref name=pib2>{{स्रोत बातमी|title=Padma Awards Announced|दुवा=http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=69364|publisher=[[Ministry of Home Affairs (भारत)|Ministry of Home Affairs]] |date=25 January 2011|accessdate=25 January 2011}}</ref> == {| class="wikitable sortable" cellspacing="2" cellpadding="4" border="0" width="100%" ! नाव ! क्षेत्र ! राज्य ! देश |- |[[नीलम मानसिंग चौधरी]] || कला-नाट्य || [[चंडीगढ]] || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[मकर ध्वज दरोगा]] || कला-छाऊ नृत्य || [[झारखंड]] || भारत |- |[[शाजी नीलकंठन करुण]] || कला-चित्रपट दिग्दर्शन || [[केरळ]] || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[गिरीश कासारवल्ली]] || कला-चित्रपट निर्मिती || [[कर्नाटक]] || भारत |- |[[तब्बू|तबस्सुम हाशमी खान]] || कला-चित्रपट || महाराष्ट्र || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[जिव्या सोमा मसे]] || कला-वारली चित्रकला || महाराष्ट्र || भारत |- |[[एम.के. सरोजा]] || कला-नृत्य-भरतनाट्यम || [[तमिळनाडू]] || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[जयराम सुब्रमण्यम]] || कला-चित्रपट || केरळ || भारत |- |[[अजोय चक्रबोर्ती]] || कला - संगीत-भारतीय शास्त्रीय कंठ्य || [[पश्चिम बंगाल]] || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[महासुंदरी देवी]] || कला-मिथिलिया/मधुबनी चित्रकला || [[बिहार]] || भारत |- |[[गजम गोवर्धन]] || कला-हातमाग कला || [[आंध्र प्रदेश]] || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[सुनयना हझारीलाल]] || कला-नृत्य-कथक || महाराष्ट्र || भारत |- |[[एस.आर. जानकीरामन]] || कला-कर्नाटक कंठ्य संगीत || तमिळनाडू || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[पेरुवनम कुट्टन मरार]] || कला-चेंदा मेलम-ढोल || [[केरळ]] || [[भारत]] |- |[[कलामंडलम क्षेमावती पवित्रन]] || कला-नृत्य-मोहिनीअट्टम || केरळ || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[दादी दोराब पदमजी]] || कला-कठपुतळी || दिल्ली || भारत |- |[[खांगेम्बाम मांगी सिंग]] || कला-मणिपूरचे पारंपारिक संगीत || मणिपूर || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[प्रल्हाद सिंग टिपणिया]] || कला-आदिवासी संगीत || [[मध्य प्रदेश]] || भारत |- |[[उषा उथुप]] || कला-संगीत || पश्चिम बंगाल || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[काजोल]] || कला-चित्रपट || महाराष्ट्र || भारत |- |[[इरफान खान]] || कला-सिनेमा || महाराष्ट्र || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[मामराज अगरवाल]] || समाजसेवा || पश्चिम बंगाल || भारत |- |[[जॉकिन अर्पुतम]] || समाजसेवा || महाराष्ट्र || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[नोमिता चांदी]] || समाजसेवा || [[कर्नाटक]] || भारत |- |[[शीला पटेल]] || समाजसेवा || महाराष्ट्र || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[अनिता रेड्डी]] || समाजसेवा || कर्नाटक || भारत |- |[[कनुभाई हसमुखभाई टेलर]] || समाजसेवा || [[गुजरात]] || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[अनंत दर्शन शंकर]] || समाजसेवा || कर्नाटक || भारत |- |[[एम. अन्नामलाई]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || कर्नाटक || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[महेश हरीभाई मेहता]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी-शेतकीविज्ञान || [[गुजरात]] || भारत |- |[[कोइंबतोर नारायण राव राघवेन्द्रन]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[तमिळनाडू]] || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[:en:Suman Sahai|सुमन सहाय]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || दिल्ली || भारत |- |[[ई.ए. सिद्दिकी]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी-शेतकीविज्ञान || [[आंध्र प्रदेश]] || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[गोपालन नायर शंकर]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी-स्थापत्यशास्त्र || [[केरळ]] || भारत |- |[[मक्का रफीक अहमद]] || व्यापार-उद्यम || तमिळनाडू || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[कैलासम राघवेन्द्र राव]] || व्यापार-उद्यम || तमिळनाडू || भारत |- |[[नारायण सिंग भाटी]] || नागरी सेवा || आंध्र प्रदेश || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[पी.के. सेन]] || नागरी सेवा || [[बिहार]] || भारत |- |[[शीतल महाजन]] || क्रीडा-साहस || महाराष्ट्र || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[कुंजरानी देवी]] || क्रीडा-भारोत्तलन || मणिपूर || भारत |- |[[सुशील कुमार]] || क्रीडा-कुस्ती|| दिल्ली || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[व्ही.व्ही.एस. लक्ष्मण]] || क्रीडा-क्रिकेट || आंध्र प्रदेश || भारत |- |[[गगन नारंग]] || क्रीडा-नेमबाजी || आंध्र प्रदेश || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[कृष्णा पुनिया]] || क्रीडा-थाळीफेक || [[राजस्थान]] || भारत |- |[[हरभजनसिंग (गिर्यारोहक)|हरभजनसिंग]] || क्रीडा-गिर्यारोहण|| पंजाब || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[पुखराज बाफना]] || वैद्यकशास्त्र-बालोपचार || [[छत्तीसगढ]] || भारत |- |[[मन्सूर हसन]] || वैद्यकशास्त्र-हृदयोपचार || [[उत्तर प्रदेश]] || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[श्यामा प्रसाद मंडल]] || वैद्यकशास्त्र-अस्थ्योपचार || दिल्ली || भारत |- |[[शिवपाठम विट्टल]] || वैद्यकशास्त्र-एंडोक्रिनोलॉजी || तमिळनाडू || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[मदनूर अहमद अली]] || वैद्यकशास्त्र-गॅस्ट्रोएंटेरोलॉजी || तमिळनाडू || भारत |- |[[इंदिरा हिंदुजा]] || वैद्यकशास्त्र - प्रसूतीशास्त्र || महाराष्ट्र || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[जोझ चाको पेरियाप्पुरम]] || वैद्यकशास्त्र-कार्डियो-थोरासिक शल्यचिकित्सा || केरळ || भारत |- |[[ए. मार्तंड पिल्लै]] || वैद्यकशास्त्र-न्यूरोसर्जरी || केरळ || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[महीम बोरा]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[आसाम]] || भारत |- |[[पुल्लेल्ला श्रीराम चंद्रुडू]] || साहित्य आणि शिक्षण || आंध्र प्रदेश || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[प्रवीण दरजी]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[गुजरात]] || भारत |- |[[चंद्र प्रकाश देवल]] || साहित्य आणि शिक्षण || राजस्थान || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[बलराज कोमल]] || साहित्य आणि शिक्षण || दिल्ली || भारत |- |[[रजनी कुमार]] || साहित्य आणि शिक्षण || दिल्ली || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[देवनूरू महादेव]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[कर्नाटक]] || भारत |- |[[बरुण मझुमदर]] || साहित्य आणि शिक्षण || पश्चिम बंगाल || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[अव्वाई नटराजन]] || साहित्य आणि शिक्षण || तमिळनाडू || भारत |- |[[भालचंद्र नेमाडे]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[हिमाचल प्रदेश]] || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[रियाझ पंजाबी]] || साहित्य आणि शिक्षण || जम्मू आणि काश्मीर || भारत |- |[[कोनेरू रामकृष्ण राव]] || साहित्य आणि शिक्षण || आंध्र प्रदेश || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[बुआनागी सैलो]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[मिझोरम]] || भारत |- |[[देवी दत्त शर्मा]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[उत्तराखंड]] || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[नीलांबर देव शर्मा]] || साहित्य आणि शिक्षण || जम्मू आणि काश्मीर || भारत |- |[[उर्वशी बुटालिया]] आणि [[रितू मेनन]]^† || साहित्य आणि शिक्षण || दिल्ली || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[कृष्ण कुमार]] || साहित्य आणि शिक्षण || दिल्ली || भारत |- |[[देवीप्रसाद द्विवेदी]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[उत्तर प्रदेश]] || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[ममंग दै]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[अरुणाचल प्रदेश]] || भारत |- |[[ओम प्रकाश अग्रवाल]] || इतर-Heritage Conservation || उत्तर प्रदेश || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[मधुकर केशव ढवळीकर]] || इतर-Archeology || महाराष्ट्र || भारत |- |[[शांती तेरेसा लाक्रा]] || इतर-Nursing || [[अंदमान आणि निकोबार]] || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[गुलशन नंदा]] || इतर-Handicrafts promotion || दिल्ली || भारत |- |[[आझाद मूपेन]] || समाजसेवा |||| United Arab Emirates* |- bgcolor=#edf3fe |[[उपेन्द्र बक्षी]] || Public Affairs-Legal Affairs |||| [[United Kingdom]]* |- |[[मणी लाल भौमिक]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी |||| United States* |- bgcolor=#edf3fe |[[सुब्रा सुरेश]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी |||| United States* |- |[[कार्ल हॅरिंग्टन पॉटर]] || साहित्य आणि शिक्षण |||| United States* |- bgcolor=#edf3fe |[[मार्था चेन]] || समाजसेवा |||| United States* |- |[[सतपाल खट्टर]] || व्यापार-उद्यम |||| [[Singapore]]* |- bgcolor=#edf3fe |[[ग्रॅनव्हिल ऑस्टिन]] || साहित्य आणि शिक्षण |||| United States* |} ==२०१२<ref name=pib3>{{स्रोत बातमी|title=Full list: 2012 Padma Vibhushan, Padma Bhushan and Padma Shri awardees|दुवा=http://ibnlive.in.com/news/full-list-2012-padma-awards/224135-53.html|प्रकाशक=[[आयबीएन लाइव]]|दिनांक=२०१२-०१-२५|ॲक्सेसदिनांक=२०१२-०१-२६|भाषा=इंग्लिश|archive-date=2012-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20120128011022/http://ibnlive.in.com/news/full-list-2012-padma-awards/224135-53.html|url-status=dead}}</ref> == {| class="wikitable sortable" cellspacing="2" cellpadding="4" border="0" width="100%" ! नाव ! क्षेत्र ! राज्य ! देश |- | [[वनराज भाटिया]] || कला - संगीत || महाराष्ट्र || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[झिया फरिउद्दीन डागर]]|| कला - संगीत - कंठ्य || महाराष्ट्र || भारत |- | [[नमैराकपम इबेम्नी देवी]] || कला - संगीत - खोंग्जोम पारबा|| मणिपूर || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[रामचंद्र सुब्रय हेगडे चित्तनी]] || कला - यक्षगान || कर्नाटक || भारत |- |[[मोती लाल केम्मू]] || कला - नाटककार || जम्मू आणि काश्मीर || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[शहीद परवेझ खान]] || कला - सितार || महाराष्ट्र || भारत |- | [[मोहन लाल कुम्हार]] || कला - टेराकोटा || राजस्थान || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[साकर खान मंगनियार]] || कला - राजस्थानी संगीत || राजस्थान || भारत |- | [[जॉम मायकेल]] || कला - नाट्य || दिल्ली || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[मिनती मिश्रा]] || कला - भारतीय शास्त्रीय नृत्य-ओडिसी || ओडिशा || भारत |- | [[नटेशन मुतुस्वामी]] || कला - नाट्यलेखन || तमिळनाडू || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[आर. नागरत्नम्मा]] || कला - नाट्य || कर्नाटक || भारत |- | [[कलामंडलम शिवन नांबूतिरी]] || कला - भारतीय शास्त्रीय नृत्य - कुटियट्टम || केरळ || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[यमुनाबाई वाईकर]] || कला - भारतीय संगीत - लावणी || महाराष्ट्र || भारत |- | [[सतीश आळेकर]] || कला - नाट्यलेखन || महाराष्ट्र || भारत |- bgcolor=#edf3fe | पंडित [[गोपाल प्रसाद दुबे]] || कला - छाऊ नृत्य || झारखंड || भारत |- | [[रमाकांत गुंदेचा]], [[उमाकांत गुंदेचा]]^† || कला - भारतीय शास्त्रीय संगीत- कंठ्य || मध्य प्रदेश || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[अनूप जलोटा]] || कला-भारतीय शास्त्रीय संगीत- कंठ्य || महाराष्ट्र || भारत |- | [[प्रियदर्शन]] (सोमन नायर) || कला - चित्रपटदिग्दर्शन || केरळ || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[सुनील जानाह]] || कला-छायाचित्रण || आसाम || भारत |- | [[लैला तैयबजी]] || कला-हस्तकला || दिल्ली || भारत |- bgcolor=#edf3fe | विजय शर्मा || कला-चित्रकला || हिमाचल प्रदेश || भारत |- | [[शमशाद बेगम]] || समाजसेवा || छत्तीसगढ || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[रीटा देवी]] || समाजसेवा || दिल्ली || भारत |- | [[पी.के. गोपाल]] || समाजसेवा || तमिळनाडू || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[फूलबसन बाई यादव]] || समाजसेवा || छत्तीसगढ || भारत |- | [[जी. मुनीरत्नम]] || समाजसेवा || आंध्र प्रदेश || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[निरंजन प्राणशंकर पंड्या]] || समाजसेवा || महाराष्ट्र || भारत |- | [[उमा तुली]] || समाजसेवा || दिल्ली || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[सत पॉल वर्मा]] || समाजसेवा || जम्मू आणि काश्मीर || भारत |- | [[बिन्नी यांगा]] || समाजसेवा || अरुणाचल प्रदेश || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[येझदी हीरजी मालेगाम]] || जाहीर क्षेत्र || महाराष्ट्र || भारत |- | [[प्रवीण एच. पारेख]] || जाहीर क्षेत्र || दिल्ली || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[व्ही आदिमूर्ती]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || केरळ || भारत |- | [[कृष्ण लाल चढ्ढा]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी - शेती || दिल्ली || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[वीरेंदर सिंग चौहान]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || दिल्ली || भारत |- | [[रामेश्वर नाथ कौल बामेझाई]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || जम्मू आणि काश्मीर || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[विजयपाल सिंग]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी - शेती || उत्तर प्रदेश || भारत |- | [[लोकेश कुमार सिंघल]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || पंजाब || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[यज्ञस्वामी सुंदर राजन]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || कर्नाटक || भारत |- | [[जगदीश शुक्ल]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || || [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] |- bgcolor=#edf3fe | [[प्रिया पॉल]] || व्यापार-उद्यम || दिल्ली || भारत |- | [[शोजी शिबा]] || व्यापार-उद्यम || || [[जपान]] |- bgcolor=#edf3fe | [[गोपीनाथ पिल्लै]] || व्यापार-उद्यम || || [[सिंगापूर]] |- | [[अरुण हस्तीमल फिरोदिया]] || व्यापार-उद्यम || महाराष्ट्र || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[स्वाती ए. पिरामल]] || व्यापार-उद्यम || महाराष्ट्र || भारत |- | [[माहदी हसन]] || वैद्यकशास्त्र-शरीरशास्त्र || उत्तर प्रदेश || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[विश्वनाथन मोहन]] || वैद्यकशास्त्र - मधुमेहसंशोधन || तमिळनाडू || भारत |- | [[जे. हरीन्द्रन नायर]] || वैद्यकशास्त्र - आयुर्वेद || केरळ || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[वल्लालपुरम सेन्नीमलै नटराजन]] || वैद्यकशास्त्र - वृद्धत्वसंशोधन || तमिळनाडू || भारत |- | [[जितेन्द्र कुमार सिंग]] || वैद्यकशास्त्र - कर्करोगशास्त्र || बिहार || भारत |- bgcolor=#edf3fe | श्रीनिवास एस. वैश्य || वैद्यकशास्त्र || [[दमण आणि दीव]] || भारत |- | [[नित्या आनंद]] || वैद्यकशास्त्र-औषधसंशोधन || उत्तर प्रदेश || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[जुगल किशोर]] || वैद्यकशास्त्र-[[होमिओपॅथी]]|| दिल्ली |- | [[मुकेश बात्रा]] || वैद्यकशास्त्र-होमिओपॅथी|| महाराष्ट्र || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[एबरहार्ड फिशर]] || साहित्य आणि शिक्षण || || [[स्वित्झर्लंड]] |- | [[केदार गुरूंग]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[सिक्कीम]] || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[सुरजित सिंग पटार]] || साहित्य आणि शिक्षण-कविता || पंजाब || भारत |- | [[विजय दत्त श्रीधर]] || साहित्य आणि शिक्षण - पत्रकारित्व || मध्य प्रदेश || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[अर्विन ॲलन सीली]] || साहित्य आणि शिक्षण || उत्तराखंड || भारत |- | [[गीता धर्मराजन]] || साहित्य आणि शिक्षण || दिल्ली || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[सच्चिदानंद सहाय]] || साहित्य आणि शिक्षण || बिहार || भारत |- | [[पेपिता शेठ]] || साहित्य आणि शिक्षण || केरळ || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[राल्ते एल. थनमाविया]] || साहित्य आणि शिक्षण || मिझोरम || भारत |- | [[अजीत बजाज]] || क्रीडा - स्कीईंग || दिल्ली || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[झूलन गोस्वामी]] || क्रीडा - महिला क्रिकेट || पश्चिम बंगाल || भारत |- | [[झफर इकबाल]] || क्रीडा-Hockey || उत्तर प्रदेश || भारत |- bgcolor=#edf3fe | देवेन्द्र झाजरिजा || क्रीडा - पॅरालिंपिक्स || राजस्थान || भारत |- | [[लिंबा राम]] || क्रीडा - तीरंदाजी || राजस्थान || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[सैयद मोहम्मद आरिफ]] || क्रीडा-बॅडमिंटन || आंध्र प्रदेश || भारत |- | [[रवी चतुर्वेदी]] || क्रीडा-समालोचन || दिल्ली || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[प्रभाकर वैद्य]] || क्रीडा-शारीरिक शिक्षण || महाराष्ट्र || भारत |- | टी. वेंकटपती रेड्डीआर || इतर-फळसंवर्धन || पॉंडिचेरी || भारत |- bgcolor=#edf3fe | कोटा उल्लास कारंत || इतर-वन्यजीवन आणि पर्यावरण संवर्धन || कर्नाटक || भारत |- | के. पड्डय्या || इतर-पुरातत्त्वविज्ञान|| महाराष्ट्र || भारत |- bgcolor=#edf3fe | [[स्वपन गुहा]] || इतर-काचभांडी || राजस्थान || भारत |- | [[कार्तिकेय साराभाई]] || इतर - पर्यावरण शिक्षण || गुजरात || भारत |- bgcolor=#edf3fe |} ==२०१३<ref>[http://www.thehindu.com/news/national/list-of-padma-awardees/article4345496.ece#| द हिंदू]</ref>== {| class="wikitable sortable" cellspacing="2" cellpadding="4" border="0" width="100%" ! नाव ! क्षेत्र ! राज्य ! देश |- |[[कल्पना सरोज]] || व्यापार आणि उद्योग || [[महाराष्ट्र]] || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[बी. जयश्री]] || कला || [[कर्नाटक]] || भारत |- |[[मिलिंद कांबळे]] || व्यापार आणि उद्योग || [[महाराष्ट्र]] || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[हेमेंद्र प्रसाद]] || व्यापार आणि उद्योग || [[ ]] || भारत |- |[[राजश्री पाथी ]] || व्यापार आणि उद्योग || || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[जी. अंजेह]] || कला|| || भारत |- |[[स्वामी भारती]] || कला || || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[नाना पाटेकर]] || कला-चित्रपट || महाराष्ट्र || भारत |- |[[रमेश सिप्पी]] || कला-चित्रपट || || भारत |- |[[मुदुंडी रामकृष्ण राजू]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी|| आंध्रप्रदेश || भारत |- |} == २०१४ == {| class="wikitable sortable" cellspacing="2" cellpadding="4" border="0" width="100%" ! नाव ! क्षेत्र ! राज्य ! देश |- |} == २०१५ == {| class="wikitable sortable" cellspacing="2" cellpadding="4" border="0" width="100%" ! नाव ! क्षेत्र ! राज्य ! देश |- |} == २०१६ == {| class="wikitable sortable" cellspacing="2" cellpadding="4" border="0" width="100%" ! नाव ! क्षेत्र ! राज्य ! देश |- |} ==२०१७<ref name=२०१७-हिंदू>{{स्रोत बातमी|title=List of Padma awardees 2017 |दुवा=http://www.thehindu.com/news/national/List-of-Padma-awardees-2017/article17092476.ece|प्रकाशक=[[द हिंदू]] |दिनांक=२०१७-०१-२५|ॲक्सेसदिनांक=२०१७-०१-२५}}</ref> == {| class="wikitable sortable" cellspacing="2" cellpadding="4" border="0" width="100%" ! नाव ! क्षेत्र ! राज्य ! देश |- |[[दीपा कर्माकर]] || क्रीडा || [[त्रिपुरा]] || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[विराट कोहली]] || क्रीडा || [[दिल्ली]] || भारत |- |[[अनुराधा पौडवाल]] || कला || [[महाराष्ट्र]] || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[बिपिन गणात्रा]] || समाजसेवा || [[गुजरात]] || भारत |- |[[बसंती बिष्ट]] || कला || || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[चेमांचेरी कुन्हीरामन नायर]] || कला-नृत्य || [[केरळ]] || भारत |- |[[अरुणा मोहंती]] || कला-नृत्य || || भारत |- |[[गिरीश भारद्वाज]] || सामाजिक कार्य || कर्नाटक || भारत |- bgcolor=#edf3fe |[[भारती विष्णूवर्धन]] || कला-चित्रपट || || भारत |- |[[टी.के. मूर्ती]] || कला-संगीत || || भारत |} == २०१८ == {| class="wikitable sortable" cellspacing="2" cellpadding="4" border="0" width="100%" ! नाव ! क्षेत्र ! राज्य ! देश |- |} == २०१९ == {| class="wikitable sortable" cellspacing="2" cellpadding="4" border="0" width="100%" ! नाव ! क्षेत्र ! राज्य ! देश |- |} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{क्रम |यादी=[[:वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते|पद्मश्री पुरस्कार विजेते]] |मागील=[[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०००-२००९]] |पुढील=[[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]] |पासून=[[इ.स. २०१०]] |पर्यंत=[[इ.स. २०१९]] }} [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] 1sl28alyvtvqnkghbqybt3r6eahh6y6 4 179533 2694912 2694850 2026-07-16T14:45:07Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2694912 wikitext text/x-wiki '''[[विकिपीडिया:मुखपृष्ठ अलीकडील मृत्यू|अलीकडील मृत्यू]]''' : {{*}} [[सुभाष सी. कश्यप]] (४ जून, २०२६), {{*}} [[भारतीराजा]] (१० जून, २०२६), {{*}} [[प्रसाद सावकार]] (१७ जून, २०२६), {{*}} [[के. भाग्यराज]] (२७ जून, २०२६), {{*}} [[एम.एम. लखेरा]] (२९ जून, २०२६), {{*}} [[विजया मेहता]] (३० जून, २०२६), {{*}} [[तीजन बाई]] (५ जुलै, २०२६), {{*}} [[गिरीश भारद्वाज]] (७ जुलै, २०२६), {{*}} [[एस. जानकी]] (११ जुलै, २०२६), {{*}} [[गीता उपाध्याय]] (१२ जुलै, २०२६), {{*}} [[पूमणि]] (१३ जुलै, २०२६), {{*}} [[मूळिक्कल पंकजाक्षी]] (१५ जुलै, २०२६) <noinclude> [[वर्ग:विकिपीडिया निर्वाह]] [[वर्ग:मुखपृष्ठ]] </noinclude> 2yba6o98bhz2krj2avz3v8ap5j73xse 0 180628 2695069 2604167 2026-07-17T06:15:38Z Dharmadhyaksha 28394 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2695069 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय जिल्हा |जिल्ह्याचे_नाव = बांडीपोरा जिल्हा |स्थानिक_नाव = |चित्र_नकाशा = Bandipora district in Jammu and Kashmir.svg |अक्षांश-रेखांश = |राज्याचे_नाव = जम्मू आणि काश्मीर |विभागाचे_नाव = |मुख्यालयाचे_नाव = [[बांडीपोरा]] |तालुक्यांची_नावे = |क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी = ३४५ |लोकसंख्या_एकूण = ३,९२,२३२ |जनगणना_वर्ष = २०११ |लोकसंख्या_घनता = ११३७ |शहरी_लोकसंख्या = |साक्षरता_दर = ४७.४१% |लिंग_गुणोत्तर = ८८० |प्रमुख_शहरे = |जिल्हाधिकार्यांचे_नाव = |लोकसभा_मतदारसंघाची_नावे = [[बारामुल्ला (लोकसभा मतदारसंघ)|बारामुल्ला]] |विधानसभा_मतदारसंघाची_नावे = |खासदारांची_नावे = |पर्जन्यमान_मिमी = |राष्ट्रीय महामार्ग = |संकेतस्थळ = }} '''बांडीपोरा''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[जम्मू आणि काश्मीर]] [[भारताची राज्ये आणि प्रदेश|राज्यामधील]] एक [[जिल्हा]] आहे. २००७ साली [[बारामुल्ला जिल्हा|बारामुल्ला जिल्ह्याचा]] काही भूभाग वेगळा करून बांडीपोरा जिल्ह्याची निर्मिती करण्यात आली. हा जिल्हा जम्मू आणि काश्मीरच्या उत्तर भागात [[श्रीनगर]]पासून ५५ किमी अंतरावर [[नियंत्रण रेषा|नियंत्रण रेषेच्या]] दक्षिणेस स्थित आहे. ==बाह्य दुवे== *[http://bandipore.gov.in/ अधिकृत संकेतस्थळ] {{जम्मू आणि काश्मीर - जिल्हे}} [[वर्ग:बांडीपोरा जिल्हा| ]] [[वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील जिल्हे]] [[वर्ग:इ.स. २००७ मधील निर्मिती]] [[वर्ग:मुस्लिम बहुल भारतीय जिल्हे]] d8pgz4buwrefs65g0j2p8c2f4hnyugd 0 228615 2695083 2201745 2026-07-17T06:35:23Z Abhijitsathe 4193 2695083 wikitext text/x-wiki {{गल्लत|सावित्रीबाई फुले}} {{माहितीचौकट पदाधिकारी | सन्मानवाचक पूर्वप्रत्यय = | नाव = सावित्रीबाई फुले | सन्मानवाचक प्रत्यय = | चित्र = | चित्र आकारमान = | लघुचित्र = | चित्र शीर्षक = | क्रम = | पद = [[लोकसभा सदस्य]] | कार्यकाळ_आरंभ = १ सप्टेंबर २०१४ | कार्यकाळ_समाप्ती = मे २०१९ | मागील = कमल किशोर | पुढील = [[अक्षयबार लाल]] | मतदारसंघ = [[बहराईच (लोकसभा मतदारसंघ)|बहराईच लोकसभा मतदारसंघ]] | जन्मदिनांक = {{जन्म_दिनांक_आणि_वय|1981|6|1}} | जन्मस्थान = [[नानपारा]], [[बहराईच जिल्हा]], [[उत्तर प्रदेश]] | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | राष्ट्रीयत्व = भारतीय | पक्ष = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] (२०१९ - २०२१)<br>[[भारतीय जनता पक्ष]] (२०१२ - २०१९) | शिक्षण = | इतरपक्ष = | निवास = [[नानपारा]], [[बहराईच जिल्हा]], [[उत्तर प्रदेश]] | शाळा_महाविद्यालय = [[डॉ. राम मनोहर लोहिया अवध विद्यापीठ]] | व्यवसाय = सामाजिक कार्यकर्त्या | धंदा = | धर्म = [[बौद्ध धर्म]] | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''सावित्रीबाई फुले''' ( १ जानेवारी १९८१) ह्या भारतीय राज्य [[उत्तर प्रदेश]]ातील राजकारणी आणि दलित-सामाजिक कार्यकत्या आहेत. त्या [[भारतीय जनता पक्ष]]ातर्फे उमेदवार म्हणून [[बहराईच जिल्हा|बहराईच जिल्ह्यातील]] बलहा येथून २०१२ मध्ये [[उत्तर प्रदेश विधानसभा|विधानसभेवर]] निवडून आल्या होत्या. त्यांनी बहराईच येथून २०१४ची लोकसभा निवडणूक लढविली आणि १६ व्या लोकसभेच्या सदस्या बनल्या.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.194/Loksabha/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=4780|title=Members : Lok Sabha|website=164.100.47.194|access-date=2018-05-08}}</ref> फुले पूर्वी [[बहुजन समाज पक्ष]]च्या कार्यकर्त्या होत्या.<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://www.hindustantimes.com/specials/coverage/assembly-elections-2012/chunk-ht-ui-assemblyelections2012-up-dontmiss/mayawati-in-saffron-is-bjp-s-balha-candidate/sp-article10-805434.aspx|title='Mayawati' in saffron is BJP's Balha candidate|date=2012-02-02|work=https://www.hindustantimes.com/|access-date=2018-05-08|language=en|archive-date=2014-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20140407101306/http://www.hindustantimes.com/specials/coverage/assembly-elections-2012/chunk-ht-ui-assemblyelections2012-up-dontmiss/mayawati-in-saffron-is-bjp-s-balha-candidate/sp-article10-805434.aspx|url-status=dead}}</ref> ==वैयक्तिक जीवन== १ जानेवारी १९८१ बहराईच जिल्ह्यातील नानपारा येथील एक गरीब [[बौद्ध]] (''पूर्वाश्रमीचे [[दलित]]'') कुटुंबात झाला. [[डॉ. राम मनोहर लोहिया अवध विद्यापीठ]]ात त्यांनी शिक्षण घेतले. त्यांच्यावर लहानपणापासून [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] व [[गौतम बुद्ध]] प्रभाव असून त्या बौद्ध धर्माचे अनुसरण करतात. त्या साध्वीप्रमाणे [[भगवा]] पोषाख परिधान करतात, कारण याला बुद्धांनी परिधान केलेल्या चिरवाचा पवित्र रंग समजतात. ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://m.youtube.com/watch?v=eRclT2JaNeg बुद्ध पूर्णिमा पर सांसद सावित्री बाई फुले का बड़ा बयान/SAVITRI BAI BIG STATEMENT ON BUDDHA PURNIMA?] * [https://m.youtube.com/watch?v=3iqnOkLPh2A साध्वी सावित्रीबाई फुले सांसद लोकसभा जीवन परिचय] * [https://m.youtube.com/watch?v=3iqnOkLPh2A जो लोग संविधान बदलने आये है सुन लो- सावित्रीबाई फुले] * [https://m.youtube.com/results?q=%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%88%20%E0%A4%AB%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A5%87%20%E0%A4%A6%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%A4%20%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%95&sm=3 आरक्षण पर हमला हुआ तो खून बहेगा:साध्वी /SPECIAL INTERVIEW] {{DEFAULTSORT:फुले, सावित्रीबाई}} [[वर्ग:महिला राजकारणी]] [[वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:भारतीय बौद्ध]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] [[वर्ग:भारतीय समाजसेविका]] jfmwbuxxh3esu9lfy8z5x6nk1gyczgq 0 229266 2695095 2649118 2026-07-17T07:49:45Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2695095 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = सोनम वांगचुक | चित्र = Sonam Wangchuk01.jpg|thumb|सोनम वांगचूक | चित्र_आकारमान = | चित्रशीर्षक = सोनम वांगचुक | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = १ सप्टेंबर १९६६ | जन्म_स्थान = उलेतोकोपो ,जम्मू काश्मीर | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = जम्मू काश्मीर | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | व्यवसाय = | कारकीर्द_काळ = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = जम्मू काश्मीर | उंची = | वजन = | ख्याती = | धर्म = बौद्ध | जोडीदार = | अपत्ये = | वडील = | आई = | पुरस्कार = रोलेक्स ॲवाॅर्ड फॉर इंटरप्राइज २०१६’,रॅमन मॅगेसेसे 2018, लोकमान्य टिळक राष्ट्रीय पुरस्कार २०२० }} '''सोनम वांगचुक''' (जन्म: [[१ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९६६|१९६६]] - ) हे एक भारतीय अभियंता,<ref>{{Cite web |title=Rolex Partnerships - The engineer helping Himalayan farmers by creating artificial glaciers |url=https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-url=http://web.archive.org/web/20251216151011/https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-date=2025-12-16 |access-date=2026-06-30 |website=rolex.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Event information |url=https://www.nobelprize.org/events/nobel-week-dialogue/stockholm-2018/panellists/sonam-wangchuk/ |access-date=2026-06-30 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Extraordinary Indians: Sonam Wangchuk's Mission to Reimagine Schools, Water, and Work in the Himalayas |url=https://www.readersdigest.in/features/story-extraordinary-indians-sonam-wangchuks-mission-to-reimagine-schools-water-and-work-in-the-himalayas-128088 |access-date=2026-06-30 |website=www.readersdigest.in}}</ref> कार्यकर्ते, नवनिर्माते, शिक्षण सुधारक आणि [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]] आहेत.<ref name="Bio">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=The Indian Express | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> ते 'स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख' (SECMOL) चे संस्थापक-संचालक आहेत, ज्याची स्थापना १९८८ मध्ये अशा विद्यार्थ्यांच्या एका गटाने केली होती, जे त्यांच्याच शब्दांत सांगायचे तर [[लडाख|लडाखवर]] लादलेल्या परकीय शिक्षण व्यवस्थेचे 'बळी' ठरले होते. सौर ऊर्जेवर चालणारा आणि स्वयंपाक, प्रकाश किंवा गरम करण्यासाठी कोणत्याही [[जीवाष्म इंधन|जीवाश्म इंधनाचा]] वापर न करणारा SECMOL कॅम्पस डिझाइन करण्यासाठी देखील ते ओळखले जातात. शासकीय शाळांच्या व्यवस्थेत सुधारणा घडवून आणण्यासाठी सरकार, ग्राम समुदाय आणि नागरी समाज यांच्यातील संयुक्त उपक्रम असलेल्या ऑपरेशन न्यू होपच्या १९९४ मधील लाँचमध्ये वांगचुक यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची होती. [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] पुरस्कार विजेते चेवांग नॉरफेल यांनी डिझाइन केलेल्या आणि तयार केलेल्या कृत्रिम हिमनद्यांपासून प्रेरित होऊन त्यांनी स्वतःची नवीन संकल्पना विकसित केली, जी आईस स्तूप तंत्रज्ञान म्हणून ओळखली जाते. या तंत्रज्ञानाचा वापर हिवाळ्यातील पाणी शंकूच्या आकाराच्या बर्फाच्या ढिगाऱ्यात साठवण्यासाठी केला जातो.<ref>{{Cite web |date=2024-06-13 |title=The Ice Man of Ladakh building artificial glaciers in the Himalayas |url=https://www.bbc.com/future/article/20240612-the-ice-man-of-ladakh-building-artificial-glaciers-in-the-himalayas |access-date=2026-07-14 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> लडाखमधील शिक्षण क्षेत्र आणि हवामान बदलाशी संबंधित आव्हानांमधील योगदान तसेच स्थानिक समस्यांवर त्यांनी शोधलेल्या नाविन्यपूर्ण उपायांमुळे वांगचुक यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. २०२५ पर्यंत त्यांना सुमारे १५ पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यामध्ये [[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] (२०१८), [[भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (मंडी)|आयआयटी मंडी]] तर्फे देण्यात आलेली 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' ही पदवी (२०१८) आणि [[ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर]] (२०१७) यांचा समावेश आहे.<ref name="Details">{{cite web | last=Masood | first=Bashaarat | title=Innovator to ‘provocateur’, Wangchuk’s equation with Delhi changed over 3 decades | website=The Indian Express | date=27 September 2025 | url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/innovator-to-provocateur-wangchuks-equation-with-delhi-changed-over-3-decades-10273868/ | access-date=30 September 2025}}</ref> ==बालपण== वांगचूक यांचा जन्म [[जम्मू आणि काश्मीर]]च्या [[लेह जिल्हा|लेह जिल्ह्यातील]] अळीटोजवळील उलेतोकोपो येथे झाला. त्यांचे वडील [[राज्यसभा|राज्यसभेचे]] सदस्य व मंत्री होते. गावात कुठलीही शाळा नसल्याने त्यांचे शिक्षण ९व्या वर्षापर्यंत झाले नाही. त्यांच्या आईने या कालावधीत त्यांना मातृभाषेचे प्राथमिक शिक्षण दिले. १९७७ साली वांगचूक [[दिल्ली]]ला पळून गेले व त्यांनी विशेष केंद्रीय विद्यालयात दाखल झाले. ==संघटना== ===एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL)=== जे शिक्षणात गतिशील असून त्यांना परिस्थितीअभावी पुढील शिक्षण घेणे शक्य होत नाही, किवा गरीब परिस्थितीमुळे अपेक्षित क्षेत्रात जाणे शक्य होत नाही, अशा मुलांसाठी वांगचूक काम करतात. त्यासाठी त्यांनी १९८८ साली एका संस्थेची स्थापना त्यांनी केली. अशा मुलांना शिक्षणासाठी मदत करून त्यांची स्वप्न प्रत्यक्षात साकारण्याचे काम वांगचूक करत आहेत. शिक्षण तसेच पर्यावरण क्षेत्रात ते काम करत आहेत. गेल्या २० वर्षांपासून त्यांनी या कामाला पूर्णपणे वाहून घेतले आहे. त्यांनी यासाठी एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL) या नावाची संघटना तयार केली आहे. येथे राहून त्यांनी अनेक स्थानिक भाषा आत्मसात केल्या. जेव्हा त्यांनी लडाख येथे शिक्षणविषयक कार्य सुरू केले, तेव्हा त्यांच्या लक्षात आले की मुलांना प्रश्नांची उत्तरे माहिती असतात मात्र त्यांचा सर्वात मोठा अडसर म्हणजे भाषा आहे. त्यानंतर त्यांनी स्थानिक भाषेत तेथील मुलांना शिकवायला सुरुवात केली. जम्मू-कश्मीर सरकार बरोबर त्यांनी लडाखच्या शाळांतील अभ्यासक्रम स्थानिक भाषेत तयार करण्याचे कार्य हाती घेतले. १९९४ मध्ये त्यांनी शाळेतून काढून टाकण्यात आलेल्या १००० तरुणांची संघटना तयार केली आणि त्यांच्या मदतीने एक अशी शाळा काढली जी विद्यार्थामार्फतच चालवली जाते. या शाळेत पूर्णपणे सौर उर्जेचा वापर केला जातो. वांगचूक यांना वाटते की शालेय अभ्यासक्रम बदलणे आवश्यक आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, पुस्तकी अभ्यासक्रमापेक्षा प्रात्यक्षिकांचा अवलंब जास्त हिताचा आहे. या सर्व बाबी प्रत्यक्षात आणण्यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत. करिअर १९८८ मध्ये, पदवी प्राप्त केल्यानंतर, वांगचुक यांनी (त्यांच्या भावा आणि पाच समवयस्कांसह) लडाखमधील विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक चळवळ (SECMOL) सुरू केली. सासपोल येथील सरकारी हायस्कूलमध्ये शालेय सुधारणांचा प्रयोग केल्यानंतर, SECMOL ने सरकारी शिक्षण विभाग आणि गावातील लोकसंख्येच्या सहकार्याने ऑपरेशन न्यू होप सुरू केले. [20][8][10] जून १९९३ ते ऑगस्ट २००५ पर्यंत, वांगचुक यांनी लडाखच्या एकमेव छापील मासिक लाडाग्स मेलॉंगची स्थापना केली आणि त्याचे संपादक म्हणून काम केले [29][8] २००१ मध्ये, त्यांना हिल कौन्सिल सरकारमध्ये शिक्षण सल्लागार म्हणून नियुक्त करण्यात आले. [30] २००२ मध्ये, इतर स्वयंसेवी संस्थांच्या प्रमुखांसह, त्यांनी लडाखी स्वयंसेवी संस्थांचे एक नेटवर्क, लडाख व्हॉलंटरी नेटवर्क (LVN) ची स्थापना केली आणि २००५ पर्यंत त्यांच्या कार्यकारी समितीमध्ये सचिव म्हणून काम केले. त्यांना लडाख हिल कौन्सिल सरकारच्या व्हिजन डॉक्युमेंट लडाख २०२५ च्या मसुदा समितीवर नियुक्त करण्यात आले आणि २००४ मध्ये शिक्षण आणि पर्यटन धोरण तयार करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली. [३१] २००५ मध्ये भारताचे पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी या दस्तऐवजाचे औपचारिक लाँच केले. २००५ मध्ये, वांगचुक यांची भारत सरकारच्या मानव संसाधन विकास मंत्रालयात प्राथमिक शिक्षणासाठी राष्ट्रीय प्रशासकीय परिषदेत सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. [३१] २००७ ते २०१० पर्यंत, त्यांनी शिक्षण सुधारणांसाठी शिक्षण मंत्रालयाला पाठिंबा देण्यासाठी काम करणाऱ्या डॅनिश स्वयंसेवी संस्था एमएससाठी शिक्षण सल्लागार म्हणून काम केले. [३२] २०१३ च्या अखेरीस, वांगचुक यांनी बर्फ स्तूपाचा एक नमुना शोधून काढला आणि तो एक कृत्रिम हिमनदी आहे जो हिवाळ्यात वाया जाणाऱ्या प्रवाहाचे पाणी महाकाय बर्फाच्या शंकू किंवा स्तूपांच्या स्वरूपात साठवतो आणि वसंत ऋतूच्या अखेरीस पाणी वितळू लागल्यावर सोडतो, जो शेतकऱ्यांना पाण्याची गरज असते तेव्हा योग्य वेळ असतो. [33] २०१३ मध्ये त्यांची जम्मू आणि काश्मीर राज्य शालेय शिक्षण मंडळात नियुक्ती झाली. २०१४ मध्ये, त्यांना जम्मू आणि काश्मीर राज्य शिक्षण धोरण आणि व्हिजन डॉक्युमेंट तयार करण्यासाठी तज्ञ पॅनेलमध्ये नियुक्त करण्यात आले. २०१५ पासून, सोनम हिमालयन इन्स्टिट्यूट ऑफ अल्टरनेटिव्ह्ज स्थापन करण्यावर काम करण्यास सुरुवात केली आहे. बहुतेक विद्यापीठे, विशेषतः पर्वतांमधील विद्यापीठे जीवनाच्या वास्तविकतेशी कशी अप्रासंगिक झाली आहेत याबद्दल त्यांना चिंता आहे. [34] २०१६ मध्ये, वांगचुक यांनी फार्मस्टेज लडाख नावाचा एक प्रकल्प सुरू केला, जो पर्यटकांना लडाखच्या स्थानिक कुटुंबांसोबत राहण्याची सुविधा देतो, जो माता आणि मध्यमवयीन महिला चालवतात. १८ जून २०१६ रोजी चेतसांग रिनपोचे यांनी या प्रकल्पाचे अधिकृत उद्घाटन केले. [35] ==संदर्भ व नोंदी== * http://mr.beingmarathi.in/inspirational/ak13/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171113210057/http://mr.beingmarathi.in/inspirational/ak13/ |date=2017-11-13 }} [[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:लडाखी समाजसेवक]] it8ej2zfbvwyfwvftw2h1wkuaw03629 2695098 2695095 2026-07-17T07:55:12Z संतोष गोरे 135680 /* बालपण आणि शिक्षण */ 2695098 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = सोनम वांगचुक | चित्र = Sonam Wangchuk01.jpg|thumb|सोनम वांगचूक | चित्र_आकारमान = | चित्रशीर्षक = सोनम वांगचुक | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = १ सप्टेंबर १९६६ | जन्म_स्थान = उलेतोकोपो ,जम्मू काश्मीर | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = जम्मू काश्मीर | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | व्यवसाय = | कारकीर्द_काळ = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = जम्मू काश्मीर | उंची = | वजन = | ख्याती = | धर्म = बौद्ध | जोडीदार = | अपत्ये = | वडील = | आई = | पुरस्कार = रोलेक्स ॲवाॅर्ड फॉर इंटरप्राइज २०१६’,रॅमन मॅगेसेसे 2018, लोकमान्य टिळक राष्ट्रीय पुरस्कार २०२० }} '''सोनम वांगचुक''' (जन्म: [[१ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९६६|१९६६]] - ) हे एक भारतीय अभियंता,<ref>{{Cite web |title=Rolex Partnerships - The engineer helping Himalayan farmers by creating artificial glaciers |url=https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-url=http://web.archive.org/web/20251216151011/https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-date=2025-12-16 |access-date=2026-06-30 |website=rolex.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Event information |url=https://www.nobelprize.org/events/nobel-week-dialogue/stockholm-2018/panellists/sonam-wangchuk/ |access-date=2026-06-30 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Extraordinary Indians: Sonam Wangchuk's Mission to Reimagine Schools, Water, and Work in the Himalayas |url=https://www.readersdigest.in/features/story-extraordinary-indians-sonam-wangchuks-mission-to-reimagine-schools-water-and-work-in-the-himalayas-128088 |access-date=2026-06-30 |website=www.readersdigest.in}}</ref> कार्यकर्ते, नवनिर्माते, शिक्षण सुधारक आणि [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]] आहेत.<ref name="Bio">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=The Indian Express | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> ते 'स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख' (SECMOL) चे संस्थापक-संचालक आहेत, ज्याची स्थापना १९८८ मध्ये अशा विद्यार्थ्यांच्या एका गटाने केली होती, जे त्यांच्याच शब्दांत सांगायचे तर [[लडाख|लडाखवर]] लादलेल्या परकीय शिक्षण व्यवस्थेचे 'बळी' ठरले होते. सौर ऊर्जेवर चालणारा आणि स्वयंपाक, प्रकाश किंवा गरम करण्यासाठी कोणत्याही [[जीवाष्म इंधन|जीवाश्म इंधनाचा]] वापर न करणारा SECMOL कॅम्पस डिझाइन करण्यासाठी देखील ते ओळखले जातात. शासकीय शाळांच्या व्यवस्थेत सुधारणा घडवून आणण्यासाठी सरकार, ग्राम समुदाय आणि नागरी समाज यांच्यातील संयुक्त उपक्रम असलेल्या ऑपरेशन न्यू होपच्या १९९४ मधील लाँचमध्ये वांगचुक यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची होती. [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] पुरस्कार विजेते चेवांग नॉरफेल यांनी डिझाइन केलेल्या आणि तयार केलेल्या कृत्रिम हिमनद्यांपासून प्रेरित होऊन त्यांनी स्वतःची नवीन संकल्पना विकसित केली, जी आईस स्तूप तंत्रज्ञान म्हणून ओळखली जाते. या तंत्रज्ञानाचा वापर हिवाळ्यातील पाणी शंकूच्या आकाराच्या बर्फाच्या ढिगाऱ्यात साठवण्यासाठी केला जातो.<ref>{{Cite web |date=2024-06-13 |title=The Ice Man of Ladakh building artificial glaciers in the Himalayas |url=https://www.bbc.com/future/article/20240612-the-ice-man-of-ladakh-building-artificial-glaciers-in-the-himalayas |access-date=2026-07-14 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> लडाखमधील शिक्षण क्षेत्र आणि हवामान बदलाशी संबंधित आव्हानांमधील योगदान तसेच स्थानिक समस्यांवर त्यांनी शोधलेल्या नाविन्यपूर्ण उपायांमुळे वांगचुक यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. २०२५ पर्यंत त्यांना सुमारे १५ पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यामध्ये [[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] (२०१८), [[भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (मंडी)|आयआयटी मंडी]] तर्फे देण्यात आलेली 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' ही पदवी (२०१८) आणि [[ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर]] (२०१७) यांचा समावेश आहे.<ref name="Details">{{cite web | last=Masood | first=Bashaarat | title=Innovator to ‘provocateur’, Wangchuk’s equation with Delhi changed over 3 decades | website=The Indian Express | date=27 September 2025 | url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/innovator-to-provocateur-wangchuks-equation-with-delhi-changed-over-3-decades-10273868/ | access-date=30 September 2025}}</ref> == बालपण आणि शिक्षण == वांगचुक यांचा जन्म १९६६ मध्ये जम्मू आणि काश्मीरच्या लडाख [[लेह जिल्हा|लेह जिल्ह्यातील]] अल्ची जवळ झाला. वयाच्या ९ व्या वर्षांपर्यंत त्यांचे शाळेत नाव नोंदवले गेले नव्हते, कारण त्यांच्या गावात कोणतीही शाळा नव्हती. तोपर्यंत त्यांच्या आईने, शेरिंग वांगमो यांनी, त्यांना त्यांच्या स्वतःच्या मातृभाषेतून सर्व मूलभूत शिक्षण दिले.<ref name="Hindu List"/><ref name="mint">{{cite news|title=A Ladakhi dream fuelled by a Swiss award|url=http://www.livemint.com/Consumer/AUgmDNspGwS9SZGU68P5LK/A-Ladakhi-dream-fuelled-by-a-Swiss-award.html|publisher=[[Livemint]]|date=25 November 2016}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Yashraj |title=How Ladakh protest leader Sonam Wangchuk went from Indian hero to ‘traitor’ |url=https://www.aljazeera.com/features/2025/10/7/how-ladakh-protest-leader-sonam-wangchuk-went-from-indian-hero-to-traitor |access-date=2026-07-16 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> १९७५ मध्ये, त्यांचे वडील, सोनम वांग्याल, जम्मू आणि काश्मीर सरकारमध्ये निवडून आले आणि मंत्री झाले.<ref>{{Cite web |url=https://www.ndtv.com/india-news/sonam-wangchuk-ladakh-violence-sonam-wangchuks-journey-from-real-phunsukh-wangdu-to-activist-under-lens-9342129 |title=Sonam Wangchuk's Journey From Real 'Phunsukh Wangdu' To Activist Under Lens - NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2023/Feb/05/sonam-wangchuk-the-man-the-mountains-and-a-mission-2544430.html |title=Sonam Wangchuk: The man, the mountains, and a mission |first=Fayaz |last=Wani |date=5 February 2023 |website=The New Indian Express}}</ref> वयाच्या ९ व्या वर्षी त्यांना श्रीनगरला नेण्यात आले आणि तेथील एका शाळेत दाखल करण्यात आले. ते इतर विद्यार्थ्यांपेक्षा वेगळे दिसत असल्याने, त्यांना अशा भाषेत संबोधित केले जायचे जी त्यांना समजत नव्हती, ज्यामुळे त्यांच्याकडून प्रतिसाद न मिळण्याला त्यांची बुद्धू असण्याची लक्षणे मानले गेले. ते हा काळ त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात अंधकारमय काळ म्हणून आठवतात. ही वागणूक सहन न झाल्याने, १९७७ मध्ये त्यांनी एकट्याने दिल्लीला पळ काढला, जिथे त्यांनी एका केंद्रीय विद्यालयाच्या शाळा प्राचार्यांकडे स्वतःची कैफियत मांडली.<ref name="ht1">{{cite news|last1=Paul|first1=Satarupa|title=Meet Sonam Wangchuk, the real life Phunsukh Wangdu of 3 Idiots|url=http://www.hindustantimes.com/education/meet-sonam-wangchuk-the-real-life-phunsukh-wangdu-of-3-idiots/story-7qofYgkfHOxSHh1lXqZIFM.html|publisher=[[Hindustan Times]]|date=8 December 2016}}</ref> वांगचुक यांनी १९८७ मध्ये [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (श्रीनगर)]] (तेव्हाचे आर.ई.सी. श्रीनगर) मधून [[यांत्रिक अभियांत्रिकी]]मध्ये आपली बी.टेक. पदवी पूर्ण केली.<ref>{{Cite news |date=2025-09-27 |title=Sonam Wangchuk educational qualifications: How this engineer from NIT Srinagar became a prominent activist in Ladakh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/education/news/sonam-wangchuk-educational-qualifications-how-this-engineer-from-nit-srinagar-became-a-prominent-activist-in-ladakh/articleshow/124176451.cms |access-date=2025-09-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> अभियांत्रिकीच्या शाखेच्या निवडीवरून वडिलांशी झालेल्या मतभेदांमुळे त्यांना स्वतःच्या शिक्षणाचा खर्च स्वतःच उचलावा लागला. त्यांनी २०११ मध्ये ग्रेनोबल, फ्रान्स येथील क्रॅटेर स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर मध्ये 'अर्थन आर्किटेक्चर' (मातीचे वास्तुकला) या विषयात दोन वर्षांचे उच्च शिक्षण देखील घेतले.<ref>{{cite news|title=Global Award 2017- Sonam Wangchuk, stupas et enseignements|url=http://www.lecourrierdelarchitecte.com/article_7796|publisher=lecourrierdelarchitecte.com|date=17 May 2017|language=fr}}</ref> ==संघटना== ===एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL)=== जे शिक्षणात गतिशील असून त्यांना परिस्थितीअभावी पुढील शिक्षण घेणे शक्य होत नाही, किवा गरीब परिस्थितीमुळे अपेक्षित क्षेत्रात जाणे शक्य होत नाही, अशा मुलांसाठी वांगचूक काम करतात. त्यासाठी त्यांनी १९८८ साली एका संस्थेची स्थापना त्यांनी केली. अशा मुलांना शिक्षणासाठी मदत करून त्यांची स्वप्न प्रत्यक्षात साकारण्याचे काम वांगचूक करत आहेत. शिक्षण तसेच पर्यावरण क्षेत्रात ते काम करत आहेत. गेल्या २० वर्षांपासून त्यांनी या कामाला पूर्णपणे वाहून घेतले आहे. त्यांनी यासाठी एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL) या नावाची संघटना तयार केली आहे. येथे राहून त्यांनी अनेक स्थानिक भाषा आत्मसात केल्या. जेव्हा त्यांनी लडाख येथे शिक्षणविषयक कार्य सुरू केले, तेव्हा त्यांच्या लक्षात आले की मुलांना प्रश्नांची उत्तरे माहिती असतात मात्र त्यांचा सर्वात मोठा अडसर म्हणजे भाषा आहे. त्यानंतर त्यांनी स्थानिक भाषेत तेथील मुलांना शिकवायला सुरुवात केली. जम्मू-कश्मीर सरकार बरोबर त्यांनी लडाखच्या शाळांतील अभ्यासक्रम स्थानिक भाषेत तयार करण्याचे कार्य हाती घेतले. १९९४ मध्ये त्यांनी शाळेतून काढून टाकण्यात आलेल्या १००० तरुणांची संघटना तयार केली आणि त्यांच्या मदतीने एक अशी शाळा काढली जी विद्यार्थामार्फतच चालवली जाते. या शाळेत पूर्णपणे सौर उर्जेचा वापर केला जातो. वांगचूक यांना वाटते की शालेय अभ्यासक्रम बदलणे आवश्यक आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, पुस्तकी अभ्यासक्रमापेक्षा प्रात्यक्षिकांचा अवलंब जास्त हिताचा आहे. या सर्व बाबी प्रत्यक्षात आणण्यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत. करिअर १९८८ मध्ये, पदवी प्राप्त केल्यानंतर, वांगचुक यांनी (त्यांच्या भावा आणि पाच समवयस्कांसह) लडाखमधील विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक चळवळ (SECMOL) सुरू केली. सासपोल येथील सरकारी हायस्कूलमध्ये शालेय सुधारणांचा प्रयोग केल्यानंतर, SECMOL ने सरकारी शिक्षण विभाग आणि गावातील लोकसंख्येच्या सहकार्याने ऑपरेशन न्यू होप सुरू केले. [20][8][10] जून १९९३ ते ऑगस्ट २००५ पर्यंत, वांगचुक यांनी लडाखच्या एकमेव छापील मासिक लाडाग्स मेलॉंगची स्थापना केली आणि त्याचे संपादक म्हणून काम केले [29][8] २००१ मध्ये, त्यांना हिल कौन्सिल सरकारमध्ये शिक्षण सल्लागार म्हणून नियुक्त करण्यात आले. [30] २००२ मध्ये, इतर स्वयंसेवी संस्थांच्या प्रमुखांसह, त्यांनी लडाखी स्वयंसेवी संस्थांचे एक नेटवर्क, लडाख व्हॉलंटरी नेटवर्क (LVN) ची स्थापना केली आणि २००५ पर्यंत त्यांच्या कार्यकारी समितीमध्ये सचिव म्हणून काम केले. त्यांना लडाख हिल कौन्सिल सरकारच्या व्हिजन डॉक्युमेंट लडाख २०२५ च्या मसुदा समितीवर नियुक्त करण्यात आले आणि २००४ मध्ये शिक्षण आणि पर्यटन धोरण तयार करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली. [३१] २००५ मध्ये भारताचे पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी या दस्तऐवजाचे औपचारिक लाँच केले. २००५ मध्ये, वांगचुक यांची भारत सरकारच्या मानव संसाधन विकास मंत्रालयात प्राथमिक शिक्षणासाठी राष्ट्रीय प्रशासकीय परिषदेत सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. [३१] २००७ ते २०१० पर्यंत, त्यांनी शिक्षण सुधारणांसाठी शिक्षण मंत्रालयाला पाठिंबा देण्यासाठी काम करणाऱ्या डॅनिश स्वयंसेवी संस्था एमएससाठी शिक्षण सल्लागार म्हणून काम केले. [३२] २०१३ च्या अखेरीस, वांगचुक यांनी बर्फ स्तूपाचा एक नमुना शोधून काढला आणि तो एक कृत्रिम हिमनदी आहे जो हिवाळ्यात वाया जाणाऱ्या प्रवाहाचे पाणी महाकाय बर्फाच्या शंकू किंवा स्तूपांच्या स्वरूपात साठवतो आणि वसंत ऋतूच्या अखेरीस पाणी वितळू लागल्यावर सोडतो, जो शेतकऱ्यांना पाण्याची गरज असते तेव्हा योग्य वेळ असतो. [33] २०१३ मध्ये त्यांची जम्मू आणि काश्मीर राज्य शालेय शिक्षण मंडळात नियुक्ती झाली. २०१४ मध्ये, त्यांना जम्मू आणि काश्मीर राज्य शिक्षण धोरण आणि व्हिजन डॉक्युमेंट तयार करण्यासाठी तज्ञ पॅनेलमध्ये नियुक्त करण्यात आले. २०१५ पासून, सोनम हिमालयन इन्स्टिट्यूट ऑफ अल्टरनेटिव्ह्ज स्थापन करण्यावर काम करण्यास सुरुवात केली आहे. बहुतेक विद्यापीठे, विशेषतः पर्वतांमधील विद्यापीठे जीवनाच्या वास्तविकतेशी कशी अप्रासंगिक झाली आहेत याबद्दल त्यांना चिंता आहे. [34] २०१६ मध्ये, वांगचुक यांनी फार्मस्टेज लडाख नावाचा एक प्रकल्प सुरू केला, जो पर्यटकांना लडाखच्या स्थानिक कुटुंबांसोबत राहण्याची सुविधा देतो, जो माता आणि मध्यमवयीन महिला चालवतात. १८ जून २०१६ रोजी चेतसांग रिनपोचे यांनी या प्रकल्पाचे अधिकृत उद्घाटन केले. [35] ==संदर्भ व नोंदी== * http://mr.beingmarathi.in/inspirational/ak13/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171113210057/http://mr.beingmarathi.in/inspirational/ak13/ |date=2017-11-13 }} [[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:लडाखी समाजसेवक]] 2ixmrrlh55jcf5ylgyfxelk0xxulwn3 2695101 2695098 2026-07-17T07:57:03Z संतोष गोरे 135680 2695101 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = सोनम वांगचुक | चित्र = Sonam Wangchuk01.jpg|thumb|सोनम वांगचूक | चित्र_आकारमान = | चित्रशीर्षक = सोनम वांगचुक | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = १ सप्टेंबर १९६६ | जन्म_स्थान = उलेतोकोपो ,जम्मू काश्मीर | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = जम्मू काश्मीर | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | व्यवसाय = | कारकीर्द_काळ = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = जम्मू काश्मीर | उंची = | वजन = | ख्याती = | धर्म = बौद्ध | जोडीदार = | अपत्ये = | वडील = | आई = | पुरस्कार = रोलेक्स ॲवाॅर्ड फॉर इंटरप्राइज २०१६’,रॅमन मॅगेसेसे 2018, लोकमान्य टिळक राष्ट्रीय पुरस्कार २०२० }} '''सोनम वांगचुक''' (जन्म: [[१ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९६६|१९६६]] - ) हे एक भारतीय अभियंता,<ref>{{Cite web |title=Rolex Partnerships - The engineer helping Himalayan farmers by creating artificial glaciers |url=https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-url=http://web.archive.org/web/20251216151011/https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-date=2025-12-16 |access-date=2026-06-30 |website=rolex.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Event information |url=https://www.nobelprize.org/events/nobel-week-dialogue/stockholm-2018/panellists/sonam-wangchuk/ |access-date=2026-06-30 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Extraordinary Indians: Sonam Wangchuk's Mission to Reimagine Schools, Water, and Work in the Himalayas |url=https://www.readersdigest.in/features/story-extraordinary-indians-sonam-wangchuks-mission-to-reimagine-schools-water-and-work-in-the-himalayas-128088 |access-date=2026-06-30 |website=www.readersdigest.in}}</ref> कार्यकर्ते, नवनिर्माते, शिक्षण सुधारक आणि [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]] आहेत.<ref name="Bio">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=The Indian Express | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> ते 'स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख' (SECMOL) चे संस्थापक-संचालक आहेत, ज्याची स्थापना १९८८ मध्ये अशा विद्यार्थ्यांच्या एका गटाने केली होती, जे त्यांच्याच शब्दांत सांगायचे तर [[लडाख|लडाखवर]] लादलेल्या परकीय शिक्षण व्यवस्थेचे 'बळी' ठरले होते. सौर ऊर्जेवर चालणारा आणि स्वयंपाक, प्रकाश किंवा गरम करण्यासाठी कोणत्याही [[जीवाष्म इंधन|जीवाश्म इंधनाचा]] वापर न करणारा SECMOL कॅम्पस डिझाइन करण्यासाठी देखील ते ओळखले जातात. शासकीय शाळांच्या व्यवस्थेत सुधारणा घडवून आणण्यासाठी सरकार, ग्राम समुदाय आणि नागरी समाज यांच्यातील संयुक्त उपक्रम असलेल्या ऑपरेशन न्यू होपच्या १९९४ मधील लाँचमध्ये वांगचुक यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची होती. [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] पुरस्कार विजेते चेवांग नॉरफेल यांनी डिझाइन केलेल्या आणि तयार केलेल्या कृत्रिम हिमनद्यांपासून प्रेरित होऊन त्यांनी स्वतःची नवीन संकल्पना विकसित केली, जी आईस स्तूप तंत्रज्ञान म्हणून ओळखली जाते. या तंत्रज्ञानाचा वापर हिवाळ्यातील पाणी शंकूच्या आकाराच्या बर्फाच्या ढिगाऱ्यात साठवण्यासाठी केला जातो.<ref>{{Cite web |date=2024-06-13 |title=The Ice Man of Ladakh building artificial glaciers in the Himalayas |url=https://www.bbc.com/future/article/20240612-the-ice-man-of-ladakh-building-artificial-glaciers-in-the-himalayas |access-date=2026-07-14 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> लडाखमधील शिक्षण क्षेत्र आणि हवामान बदलाशी संबंधित आव्हानांमधील योगदान तसेच स्थानिक समस्यांवर त्यांनी शोधलेल्या नाविन्यपूर्ण उपायांमुळे वांगचुक यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. २०२५ पर्यंत त्यांना सुमारे १५ पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यामध्ये [[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] (२०१८), [[भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (मंडी)|आयआयटी मंडी]] तर्फे देण्यात आलेली 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' ही पदवी (२०१८) आणि [[ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर]] (२०१७) यांचा समावेश आहे.<ref name="Details">{{cite web | last=Masood | first=Bashaarat | title=Innovator to ‘provocateur’, Wangchuk’s equation with Delhi changed over 3 decades | website=The Indian Express | date=27 September 2025 | url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/innovator-to-provocateur-wangchuks-equation-with-delhi-changed-over-3-decades-10273868/ | access-date=30 September 2025}}</ref> == बालपण आणि शिक्षण == वांगचुक यांचा जन्म १९६६ मध्ये जम्मू आणि काश्मीरच्या लडाख [[लेह जिल्हा|लेह जिल्ह्यातील]] अल्ची जवळ झाला. वयाच्या ९ व्या वर्षांपर्यंत त्यांचे शाळेत नाव नोंदवले गेले नव्हते, कारण त्यांच्या गावात कोणतीही शाळा नव्हती. तोपर्यंत त्यांच्या आईने, शेरिंग वांगमो यांनी, त्यांना त्यांच्या स्वतःच्या मातृभाषेतून सर्व मूलभूत शिक्षण दिले.<ref name="Hindu List"/><ref name="mint">{{cite news|title=A Ladakhi dream fuelled by a Swiss award|url=http://www.livemint.com/Consumer/AUgmDNspGwS9SZGU68P5LK/A-Ladakhi-dream-fuelled-by-a-Swiss-award.html|publisher=[[Livemint]]|date=25 November 2016}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Yashraj |title=How Ladakh protest leader Sonam Wangchuk went from Indian hero to ‘traitor’ |url=https://www.aljazeera.com/features/2025/10/7/how-ladakh-protest-leader-sonam-wangchuk-went-from-indian-hero-to-traitor |access-date=2026-07-16 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> १९७५ मध्ये, त्यांचे वडील, सोनम वांग्याल, जम्मू आणि काश्मीर सरकारमध्ये निवडून आले आणि मंत्री झाले.<ref>{{Cite web |url=https://www.ndtv.com/india-news/sonam-wangchuk-ladakh-violence-sonam-wangchuks-journey-from-real-phunsukh-wangdu-to-activist-under-lens-9342129 |title=Sonam Wangchuk's Journey From Real 'Phunsukh Wangdu' To Activist Under Lens - NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2023/Feb/05/sonam-wangchuk-the-man-the-mountains-and-a-mission-2544430.html |title=Sonam Wangchuk: The man, the mountains, and a mission |first=Fayaz |last=Wani |date=5 February 2023 |website=The New Indian Express}}</ref> वयाच्या ९ व्या वर्षी त्यांना श्रीनगरला नेण्यात आले आणि तेथील एका शाळेत दाखल करण्यात आले. ते इतर विद्यार्थ्यांपेक्षा वेगळे दिसत असल्याने, त्यांना अशा भाषेत संबोधित केले जायचे जी त्यांना समजत नव्हती, ज्यामुळे त्यांच्याकडून प्रतिसाद न मिळण्याला त्यांची बुद्धू असण्याची लक्षणे मानले गेले. ते हा काळ त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात अंधकारमय काळ म्हणून आठवतात. ही वागणूक सहन न झाल्याने, १९७७ मध्ये त्यांनी एकट्याने दिल्लीला पळ काढला, जिथे त्यांनी एका केंद्रीय विद्यालयाच्या शाळा प्राचार्यांकडे स्वतःची कैफियत मांडली.<ref name="ht1">{{cite news|last1=Paul|first1=Satarupa|title=Meet Sonam Wangchuk, the real life Phunsukh Wangdu of 3 Idiots|url=http://www.hindustantimes.com/education/meet-sonam-wangchuk-the-real-life-phunsukh-wangdu-of-3-idiots/story-7qofYgkfHOxSHh1lXqZIFM.html|publisher=[[Hindustan Times]]|date=8 December 2016}}</ref> वांगचुक यांनी १९८७ मध्ये [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (श्रीनगर)]] (तेव्हाचे आर.ई.सी. श्रीनगर) मधून [[यांत्रिक अभियांत्रिकी]]मध्ये आपली बी.टेक. पदवी पूर्ण केली.<ref>{{Cite news |date=2025-09-27 |title=Sonam Wangchuk educational qualifications: How this engineer from NIT Srinagar became a prominent activist in Ladakh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/education/news/sonam-wangchuk-educational-qualifications-how-this-engineer-from-nit-srinagar-became-a-prominent-activist-in-ladakh/articleshow/124176451.cms |access-date=2025-09-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> अभियांत्रिकीच्या शाखेच्या निवडीवरून वडिलांशी झालेल्या मतभेदांमुळे त्यांना स्वतःच्या शिक्षणाचा खर्च स्वतःच उचलावा लागला. त्यांनी २०११ मध्ये ग्रेनोबल, फ्रान्स येथील क्रॅटेर स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर मध्ये 'अर्थन आर्किटेक्चर' (मातीचे वास्तुकला) या विषयात दोन वर्षांचे उच्च शिक्षण देखील घेतले.<ref>{{cite news|title=Global Award 2017- Sonam Wangchuk, stupas et enseignements|url=http://www.lecourrierdelarchitecte.com/article_7796|publisher=lecourrierdelarchitecte.com|date=17 May 2017|language=fr}}</ref> ==संघटना== ===एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL)=== जे शिक्षणात गतिशील असून त्यांना परिस्थितीअभावी पुढील शिक्षण घेणे शक्य होत नाही, किवा गरीब परिस्थितीमुळे अपेक्षित क्षेत्रात जाणे शक्य होत नाही, अशा मुलांसाठी वांगचूक काम करतात. त्यासाठी त्यांनी १९८८ साली एका संस्थेची स्थापना त्यांनी केली. अशा मुलांना शिक्षणासाठी मदत करून त्यांची स्वप्न प्रत्यक्षात साकारण्याचे काम वांगचूक करत आहेत. शिक्षण तसेच पर्यावरण क्षेत्रात ते काम करत आहेत. गेल्या २० वर्षांपासून त्यांनी या कामाला पूर्णपणे वाहून घेतले आहे. त्यांनी यासाठी एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL) या नावाची संघटना तयार केली आहे. येथे राहून त्यांनी अनेक स्थानिक भाषा आत्मसात केल्या. जेव्हा त्यांनी लडाख येथे शिक्षणविषयक कार्य सुरू केले, तेव्हा त्यांच्या लक्षात आले की मुलांना प्रश्नांची उत्तरे माहिती असतात मात्र त्यांचा सर्वात मोठा अडसर म्हणजे भाषा आहे. त्यानंतर त्यांनी स्थानिक भाषेत तेथील मुलांना शिकवायला सुरुवात केली. जम्मू-कश्मीर सरकार बरोबर त्यांनी लडाखच्या शाळांतील अभ्यासक्रम स्थानिक भाषेत तयार करण्याचे कार्य हाती घेतले. १९९४ मध्ये त्यांनी शाळेतून काढून टाकण्यात आलेल्या १००० तरुणांची संघटना तयार केली आणि त्यांच्या मदतीने एक अशी शाळा काढली जी विद्यार्थामार्फतच चालवली जाते. या शाळेत पूर्णपणे सौर उर्जेचा वापर केला जातो. वांगचूक यांना वाटते की शालेय अभ्यासक्रम बदलणे आवश्यक आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, पुस्तकी अभ्यासक्रमापेक्षा प्रात्यक्षिकांचा अवलंब जास्त हिताचा आहे. या सर्व बाबी प्रत्यक्षात आणण्यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत. करिअर १९८८ मध्ये, पदवी प्राप्त केल्यानंतर, वांगचुक यांनी (त्यांच्या भावा आणि पाच समवयस्कांसह) लडाखमधील विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक चळवळ (SECMOL) सुरू केली. सासपोल येथील सरकारी हायस्कूलमध्ये शालेय सुधारणांचा प्रयोग केल्यानंतर, SECMOL ने सरकारी शिक्षण विभाग आणि गावातील लोकसंख्येच्या सहकार्याने ऑपरेशन न्यू होप सुरू केले. [20][8][10] जून १९९३ ते ऑगस्ट २००५ पर्यंत, वांगचुक यांनी लडाखच्या एकमेव छापील मासिक लाडाग्स मेलॉंगची स्थापना केली आणि त्याचे संपादक म्हणून काम केले [29][8] २००१ मध्ये, त्यांना हिल कौन्सिल सरकारमध्ये शिक्षण सल्लागार म्हणून नियुक्त करण्यात आले. [30] २००२ मध्ये, इतर स्वयंसेवी संस्थांच्या प्रमुखांसह, त्यांनी लडाखी स्वयंसेवी संस्थांचे एक नेटवर्क, लडाख व्हॉलंटरी नेटवर्क (LVN) ची स्थापना केली आणि २००५ पर्यंत त्यांच्या कार्यकारी समितीमध्ये सचिव म्हणून काम केले. त्यांना लडाख हिल कौन्सिल सरकारच्या व्हिजन डॉक्युमेंट लडाख २०२५ च्या मसुदा समितीवर नियुक्त करण्यात आले आणि २००४ मध्ये शिक्षण आणि पर्यटन धोरण तयार करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली. [३१] २००५ मध्ये भारताचे पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी या दस्तऐवजाचे औपचारिक लाँच केले. २००५ मध्ये, वांगचुक यांची भारत सरकारच्या मानव संसाधन विकास मंत्रालयात प्राथमिक शिक्षणासाठी राष्ट्रीय प्रशासकीय परिषदेत सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. [३१] २००७ ते २०१० पर्यंत, त्यांनी शिक्षण सुधारणांसाठी शिक्षण मंत्रालयाला पाठिंबा देण्यासाठी काम करणाऱ्या डॅनिश स्वयंसेवी संस्था एमएससाठी शिक्षण सल्लागार म्हणून काम केले. [३२] २०१३ च्या अखेरीस, वांगचुक यांनी बर्फ स्तूपाचा एक नमुना शोधून काढला आणि तो एक कृत्रिम हिमनदी आहे जो हिवाळ्यात वाया जाणाऱ्या प्रवाहाचे पाणी महाकाय बर्फाच्या शंकू किंवा स्तूपांच्या स्वरूपात साठवतो आणि वसंत ऋतूच्या अखेरीस पाणी वितळू लागल्यावर सोडतो, जो शेतकऱ्यांना पाण्याची गरज असते तेव्हा योग्य वेळ असतो. [33] २०१३ मध्ये त्यांची जम्मू आणि काश्मीर राज्य शालेय शिक्षण मंडळात नियुक्ती झाली. २०१४ मध्ये, त्यांना जम्मू आणि काश्मीर राज्य शिक्षण धोरण आणि व्हिजन डॉक्युमेंट तयार करण्यासाठी तज्ञ पॅनेलमध्ये नियुक्त करण्यात आले. २०१५ पासून, सोनम हिमालयन इन्स्टिट्यूट ऑफ अल्टरनेटिव्ह्ज स्थापन करण्यावर काम करण्यास सुरुवात केली आहे. बहुतेक विद्यापीठे, विशेषतः पर्वतांमधील विद्यापीठे जीवनाच्या वास्तविकतेशी कशी अप्रासंगिक झाली आहेत याबद्दल त्यांना चिंता आहे. [34] २०१६ मध्ये, वांगचुक यांनी फार्मस्टेज लडाख नावाचा एक प्रकल्प सुरू केला, जो पर्यटकांना लडाखच्या स्थानिक कुटुंबांसोबत राहण्याची सुविधा देतो, जो माता आणि मध्यमवयीन महिला चालवतात. १८ जून २०१६ रोजी चेतसांग रिनपोचे यांनी या प्रकल्पाचे अधिकृत उद्घाटन केले. [35] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:वांगचुक, सोनम }} [[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:लडाखी समाजसेवक]] 2duhh04c18scjll9ihh3rbkckn6qy6i 2695104 2695101 2026-07-17T08:03:55Z संतोष गोरे 135680 2695104 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = सोनम वांगचुक | चित्र = Sonam Wangchuk01.jpg|thumb|सोनम वांगचूक | चित्र_आकारमान = | चित्रशीर्षक = सोनम वांगचुक | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = १ सप्टेंबर १९६६ | जन्म_स्थान = उलेतोकोपो ,जम्मू काश्मीर | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = जम्मू काश्मीर | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | व्यवसाय = | कारकीर्द_काळ = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = जम्मू काश्मीर | उंची = | वजन = | ख्याती = | धर्म = बौद्ध | जोडीदार = | अपत्ये = | वडील = | आई = | पुरस्कार = रोलेक्स ॲवाॅर्ड फॉर इंटरप्राइज २०१६’,रॅमन मॅगेसेसे 2018, लोकमान्य टिळक राष्ट्रीय पुरस्कार २०२० }} '''सोनम वांगचुक''' (जन्म: [[१ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९६६|१९६६]] - ) हे एक भारतीय अभियंता,<ref>{{Cite web |title=Rolex Partnerships - The engineer helping Himalayan farmers by creating artificial glaciers |url=https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-url=http://web.archive.org/web/20251216151011/https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-date=2025-12-16 |access-date=2026-06-30 |website=rolex.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Event information |url=https://www.nobelprize.org/events/nobel-week-dialogue/stockholm-2018/panellists/sonam-wangchuk/ |access-date=2026-06-30 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Extraordinary Indians: Sonam Wangchuk's Mission to Reimagine Schools, Water, and Work in the Himalayas |url=https://www.readersdigest.in/features/story-extraordinary-indians-sonam-wangchuks-mission-to-reimagine-schools-water-and-work-in-the-himalayas-128088 |access-date=2026-06-30 |website=www.readersdigest.in}}</ref> कार्यकर्ते, नवनिर्माते, शिक्षण सुधारक आणि [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]] आहेत.<ref name="Bio">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=The Indian Express | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> ते 'स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख' (SECMOL) चे संस्थापक-संचालक आहेत, ज्याची स्थापना १९८८ मध्ये अशा विद्यार्थ्यांच्या एका गटाने केली होती, जे त्यांच्याच शब्दांत सांगायचे तर [[लडाख|लडाखवर]] लादलेल्या परकीय शिक्षण व्यवस्थेचे 'बळी' ठरले होते. सौर ऊर्जेवर चालणारा आणि स्वयंपाक, प्रकाश किंवा गरम करण्यासाठी कोणत्याही [[जीवाष्म इंधन|जीवाश्म इंधनाचा]] वापर न करणारा SECMOL कॅम्पस डिझाइन करण्यासाठी देखील ते ओळखले जातात. शासकीय शाळांच्या व्यवस्थेत सुधारणा घडवून आणण्यासाठी सरकार, ग्राम समुदाय आणि नागरी समाज यांच्यातील संयुक्त उपक्रम असलेल्या ऑपरेशन न्यू होपच्या १९९४ मधील लाँचमध्ये वांगचुक यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची होती. [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] पुरस्कार विजेते चेवांग नॉरफेल यांनी डिझाइन केलेल्या आणि तयार केलेल्या कृत्रिम हिमनद्यांपासून प्रेरित होऊन त्यांनी स्वतःची नवीन संकल्पना विकसित केली, जी आईस स्तूप तंत्रज्ञान म्हणून ओळखली जाते. या तंत्रज्ञानाचा वापर हिवाळ्यातील पाणी शंकूच्या आकाराच्या बर्फाच्या ढिगाऱ्यात साठवण्यासाठी केला जातो.<ref>{{Cite web |date=2024-06-13 |title=The Ice Man of Ladakh building artificial glaciers in the Himalayas |url=https://www.bbc.com/future/article/20240612-the-ice-man-of-ladakh-building-artificial-glaciers-in-the-himalayas |access-date=2026-07-14 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> लडाखमधील शिक्षण क्षेत्र आणि हवामान बदलाशी संबंधित आव्हानांमधील योगदान तसेच स्थानिक समस्यांवर त्यांनी शोधलेल्या नाविन्यपूर्ण उपायांमुळे वांगचुक यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. २०२५ पर्यंत त्यांना सुमारे १५ पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यामध्ये [[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] (२०१८), [[भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (मंडी)|आयआयटी मंडी]] तर्फे देण्यात आलेली 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' ही पदवी (२०१८) आणि [[ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर]] (२०१७) यांचा समावेश आहे.<ref name="Details">{{cite web | last=Masood | first=Bashaarat | title=Innovator to ‘provocateur’, Wangchuk’s equation with Delhi changed over 3 decades | website=The Indian Express | date=27 September 2025 | url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/innovator-to-provocateur-wangchuks-equation-with-delhi-changed-over-3-decades-10273868/ | access-date=30 September 2025}}</ref> == बालपण आणि शिक्षण == वांगचुक यांचा जन्म १९६६ मध्ये जम्मू आणि काश्मीरच्या लडाख [[लेह जिल्हा|लेह जिल्ह्यातील]] अल्ची जवळ झाला. वयाच्या ९ व्या वर्षांपर्यंत त्यांचे शाळेत नाव नोंदवले गेले नव्हते, कारण त्यांच्या गावात कोणतीही शाळा नव्हती. तोपर्यंत त्यांच्या आईने, शेरिंग वांगमो यांनी, त्यांना त्यांच्या स्वतःच्या मातृभाषेतून सर्व मूलभूत शिक्षण दिले.<ref name="Hindu List"/><ref name="mint">{{cite news|title=A Ladakhi dream fuelled by a Swiss award|url=http://www.livemint.com/Consumer/AUgmDNspGwS9SZGU68P5LK/A-Ladakhi-dream-fuelled-by-a-Swiss-award.html|publisher=[[Livemint]]|date=25 November 2016}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Yashraj |title=How Ladakh protest leader Sonam Wangchuk went from Indian hero to ‘traitor’ |url=https://www.aljazeera.com/features/2025/10/7/how-ladakh-protest-leader-sonam-wangchuk-went-from-indian-hero-to-traitor |access-date=2026-07-16 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> १९७५ मध्ये, त्यांचे वडील, सोनम वांग्याल, जम्मू आणि काश्मीर सरकारमध्ये निवडून आले आणि मंत्री झाले.<ref>{{Cite web |url=https://www.ndtv.com/india-news/sonam-wangchuk-ladakh-violence-sonam-wangchuks-journey-from-real-phunsukh-wangdu-to-activist-under-lens-9342129 |title=Sonam Wangchuk's Journey From Real 'Phunsukh Wangdu' To Activist Under Lens - NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2023/Feb/05/sonam-wangchuk-the-man-the-mountains-and-a-mission-2544430.html |title=Sonam Wangchuk: The man, the mountains, and a mission |first=Fayaz |last=Wani |date=5 February 2023 |website=The New Indian Express}}</ref> वयाच्या ९ व्या वर्षी त्यांना श्रीनगरला नेण्यात आले आणि तेथील एका शाळेत दाखल करण्यात आले. ते इतर विद्यार्थ्यांपेक्षा वेगळे दिसत असल्याने, त्यांना अशा भाषेत संबोधित केले जायचे जी त्यांना समजत नव्हती, ज्यामुळे त्यांच्याकडून प्रतिसाद न मिळण्याला त्यांची बुद्धू असण्याची लक्षणे मानले गेले. ते हा काळ त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात अंधकारमय काळ म्हणून आठवतात. ही वागणूक सहन न झाल्याने, १९७७ मध्ये त्यांनी एकट्याने दिल्लीला पळ काढला, जिथे त्यांनी एका केंद्रीय विद्यालयाच्या शाळा प्राचार्यांकडे स्वतःची कैफियत मांडली.<ref name="ht1">{{cite news|last1=Paul|first1=Satarupa|title=Meet Sonam Wangchuk, the real life Phunsukh Wangdu of 3 Idiots|url=http://www.hindustantimes.com/education/meet-sonam-wangchuk-the-real-life-phunsukh-wangdu-of-3-idiots/story-7qofYgkfHOxSHh1lXqZIFM.html|publisher=[[Hindustan Times]]|date=8 December 2016}}</ref> वांगचुक यांनी १९८७ मध्ये [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (श्रीनगर)]] (तेव्हाचे आर.ई.सी. श्रीनगर) मधून [[यांत्रिक अभियांत्रिकी]]मध्ये आपली बी.टेक. पदवी पूर्ण केली.<ref>{{Cite news |date=2025-09-27 |title=Sonam Wangchuk educational qualifications: How this engineer from NIT Srinagar became a prominent activist in Ladakh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/education/news/sonam-wangchuk-educational-qualifications-how-this-engineer-from-nit-srinagar-became-a-prominent-activist-in-ladakh/articleshow/124176451.cms |access-date=2025-09-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> अभियांत्रिकीच्या शाखेच्या निवडीवरून वडिलांशी झालेल्या मतभेदांमुळे त्यांना स्वतःच्या शिक्षणाचा खर्च स्वतःच उचलावा लागला. त्यांनी २०११ मध्ये ग्रेनोबल, फ्रान्स येथील क्रॅटेर स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर मध्ये 'अर्थन आर्किटेक्चर' (मातीचे वास्तुकला) या विषयात दोन वर्षांचे उच्च शिक्षण देखील घेतले.<ref>{{cite news|title=Global Award 2017- Sonam Wangchuk, stupas et enseignements|url=http://www.lecourrierdelarchitecte.com/article_7796|publisher=lecourrierdelarchitecte.com|date=17 May 2017|language=fr}}</ref> ==संघटना== ===एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL)=== जे शिक्षणात गतिशील असून त्यांना परिस्थितीअभावी पुढील शिक्षण घेणे शक्य होत नाही, किवा गरीब परिस्थितीमुळे अपेक्षित क्षेत्रात जाणे शक्य होत नाही, अशा मुलांसाठी वांगचूक काम करतात. त्यासाठी त्यांनी १९८८ साली एका संस्थेची स्थापना त्यांनी केली. अशा मुलांना शिक्षणासाठी मदत करून त्यांची स्वप्न प्रत्यक्षात साकारण्याचे काम वांगचूक करत आहेत. शिक्षण तसेच पर्यावरण क्षेत्रात ते काम करत आहेत. गेल्या २० वर्षांपासून त्यांनी या कामाला पूर्णपणे वाहून घेतले आहे. त्यांनी यासाठी एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL) या नावाची संघटना तयार केली आहे. येथे राहून त्यांनी अनेक स्थानिक भाषा आत्मसात केल्या. जेव्हा त्यांनी लडाख येथे शिक्षणविषयक कार्य सुरू केले, तेव्हा त्यांच्या लक्षात आले की मुलांना प्रश्नांची उत्तरे माहिती असतात मात्र त्यांचा सर्वात मोठा अडसर म्हणजे भाषा आहे. त्यानंतर त्यांनी स्थानिक भाषेत तेथील मुलांना शिकवायला सुरुवात केली. जम्मू-कश्मीर सरकार बरोबर त्यांनी लडाखच्या शाळांतील अभ्यासक्रम स्थानिक भाषेत तयार करण्याचे कार्य हाती घेतले. १९९४ मध्ये त्यांनी शाळेतून काढून टाकण्यात आलेल्या १००० तरुणांची संघटना तयार केली आणि त्यांच्या मदतीने एक अशी शाळा काढली जी विद्यार्थामार्फतच चालवली जाते. या शाळेत पूर्णपणे सौर उर्जेचा वापर केला जातो. वांगचूक यांना वाटते की शालेय अभ्यासक्रम बदलणे आवश्यक आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, पुस्तकी अभ्यासक्रमापेक्षा प्रात्यक्षिकांचा अवलंब जास्त हिताचा आहे. या सर्व बाबी प्रत्यक्षात आणण्यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत. करिअर १९८८ मध्ये, पदवी प्राप्त केल्यानंतर, वांगचुक यांनी (त्यांच्या भावा आणि पाच समवयस्कांसह) लडाखमधील विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक चळवळ (SECMOL) सुरू केली. सासपोल येथील सरकारी हायस्कूलमध्ये शालेय सुधारणांचा प्रयोग केल्यानंतर, SECMOL ने सरकारी शिक्षण विभाग आणि गावातील लोकसंख्येच्या सहकार्याने ऑपरेशन न्यू होप सुरू केले.<ref name="mint"/><ref name="ashoka"/><ref name="TOI">{{cite news |last1=Khattar |first1=Sakshi |date=26 July 2008 |title=Teach India: Think local, think Ladakhi |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Teach-India-Think-local-think-Ladakhi/articleshow/3281987.cms |work=The Times of India}}</ref> जून १९९३ ते ऑगस्ट २००५ पर्यंत, वांगचुक यांनी लडाखच्या एकमेव छापील मासिक लाडाग्स मेलॉंगची स्थापना केली आणि त्याचे संपादक म्हणून काम केले.<ref name="telegraph"/><ref name="ashoka"/> २००१ मध्ये, त्यांना हिल कौन्सिल सरकारमध्ये शिक्षण सल्लागार म्हणून नियुक्त करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.jharkhandfeed.com/sonam-wangchuk-the-real-phunsuk-wangdu/|title=Sonam Wangchuk: The real 'Phunsuk Wangdu'|date=19 January 2017|publisher=JharkhandFeed|access-date=19 January 2017}}</ref> २००२ मध्ये, इतर स्वयंसेवी संस्थांच्या प्रमुखांसह, त्यांनी लडाखी स्वयंसेवी संस्थांचे एक नेटवर्क, लडाख व्हॉलंटरी नेटवर्क (LVN) ची स्थापना केली आणि २००५ पर्यंत त्यांच्या कार्यकारी समितीमध्ये सचिव म्हणून काम केले. त्यांना लडाख हिल कौन्सिल सरकारच्या व्हिजन डॉक्युमेंट लडाख २०२५ च्या मसुदा समितीवर नियुक्त करण्यात आले आणि २००४ मध्ये शिक्षण आणि पर्यटन धोरण तयार करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली.<ref name="entremeetsmit">{{cite web|title=Sonam Wangchuk at Entrepreneur's Meet 2017|url=http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|website=Entremeetsmit.in|access-date=30 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525013517/http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|archive-date=25 May 2017}}</ref> २००५ मध्ये भारताचे पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी या दस्तऐवजाचे औपचारिक लाँच केले. २००५ मध्ये, वांगचुक यांची भारत सरकारच्या मानव संसाधन विकास मंत्रालयात प्राथमिक शिक्षणासाठी राष्ट्रीय प्रशासकीय परिषदेत सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.<ref name="entremeetsmit"/> २००७ ते २०१० पर्यंत, त्यांनी शिक्षण सुधारणांसाठी शिक्षण मंत्रालयाला पाठिंबा देण्यासाठी काम करणाऱ्या डॅनिश स्वयंसेवी संस्था एमएससाठी शिक्षण सल्लागार म्हणून काम केले.<ref>{{cite news|title=In conversation with Sonam Wangchuk|url=http://www.reachladakh.com/in-conversation-with-sonam-wangchuk/1560.html|publisher=Reach Ladakh|date=30 April 2013}}</ref> २०१३ च्या अखेरीस, वांगचुक यांनी बर्फ स्तूपाचा एक नमुना शोधून काढला आणि तो एक कृत्रिम हिमनदी आहे जो हिवाळ्यात वाया जाणाऱ्या प्रवाहाचे पाणी महाकाय बर्फाच्या शंकू किंवा स्तूपांच्या स्वरूपात साठवतो आणि वसंत ऋतूच्या अखेरीस पाणी वितळू लागल्यावर सोडतो, जो शेतकऱ्यांना पाण्याची गरज असते तेव्हा योग्य वेळ असतो.<ref>{{cite news|last1=Coates|first1=Ashley|title=Ice stupas: a Himalayan answer to climate change, water shortage and glacial flooding|url=https://www.independent.co.uk/environment/ice-stupas-himalayan-answer-to-climate-change-water-shortage-and-glacial-flooding-a7742906.html|work=The Independent |date=30 May 2017}}</ref> २०१३ मध्ये त्यांची जम्मू आणि काश्मीर राज्य शालेय शिक्षण मंडळात नियुक्ती झाली. २०१४ मध्ये, त्यांना जम्मू आणि काश्मीर राज्य शिक्षण धोरण आणि व्हिजन डॉक्युमेंट तयार करण्यासाठी तज्ञ पॅनेलमध्ये नियुक्त करण्यात आले. २०१५ पासून, सोनम हिमालयन इन्स्टिट्यूट ऑफ अल्टरनेटिव्ह्ज स्थापन करण्यावर काम करण्यास सुरुवात केली आहे. बहुतेक विद्यापीठे, विशेषतः पर्वतांमधील विद्यापीठे जीवनाच्या वास्तविकतेशी कशी अप्रासंगिक झाली आहेत याबद्दल त्यांना चिंता आहे.<ref>{{cite news|last1=Sarkhel|first1=Aritra|title=Meet Sonam Wangchuk, the 50 year old innovator from Ladakh|url=http://tech.economictimes.indiatimes.com/news/people/meet-sonam-wangchuk-the-50-year-old-innovator-from-ladakh/56114652|publisher= The Economic Times |date=22 December 2016}}</ref> २०१६ मध्ये, वांगचुक यांनी फार्मस्टेज लडाख नावाचा एक प्रकल्प सुरू केला, जो पर्यटकांना लडाखच्या स्थानिक कुटुंबांसोबत राहण्याची सुविधा देतो, जो माता आणि मध्यमवयीन महिला चालवतात. १८ जून २०१६ रोजी चेतसांग रिनपोचे यांनी या प्रकल्पाचे अधिकृत उद्घाटन केले.<ref>{{cite news|last1=Chauhan|first1=Divya|title=These Ladakhi Mothers Are Opening Up Their Homes To Travellers. Time To Ditch Those Hotel Rooms|url=https://www.scoopwhoop.com/Experience-The-Ladakhi-Culture-With-Farmstays-Ladakh/#.uqib1fudp|publisher=ScoopWhoop |date=1 August 2016}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:वांगचुक, सोनम }} [[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:लडाखी समाजसेवक]] 7t4ut33picayddbn2ix3z8e3fuxt687 2695105 2695104 2026-07-17T08:05:52Z संतोष गोरे 135680 2695105 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = सोनम वांगचुक | चित्र = Sonam Wangchuk01.jpg|thumb|सोनम वांगचूक | चित्र_आकारमान = | चित्रशीर्षक = सोनम वांगचुक | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = १ सप्टेंबर १९६६ | जन्म_स्थान = उलेतोकोपो ,जम्मू काश्मीर | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = जम्मू काश्मीर | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | व्यवसाय = | कारकीर्द_काळ = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = जम्मू काश्मीर | उंची = | वजन = | ख्याती = | धर्म = बौद्ध | जोडीदार = | अपत्ये = | वडील = | आई = | पुरस्कार = रोलेक्स ॲवाॅर्ड फॉर इंटरप्राइज २०१६’,रॅमन मॅगेसेसे 2018, लोकमान्य टिळक राष्ट्रीय पुरस्कार २०२० }} '''सोनम वांगचुक''' (जन्म: [[१ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९६६|१९६६]] - ) हे एक भारतीय अभियंता,<ref>{{Cite web |title=Rolex Partnerships - The engineer helping Himalayan farmers by creating artificial glaciers |url=https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-url=http://web.archive.org/web/20251216151011/https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-date=2025-12-16 |access-date=2026-06-30 |website=rolex.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Event information |url=https://www.nobelprize.org/events/nobel-week-dialogue/stockholm-2018/panellists/sonam-wangchuk/ |access-date=2026-06-30 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Extraordinary Indians: Sonam Wangchuk's Mission to Reimagine Schools, Water, and Work in the Himalayas |url=https://www.readersdigest.in/features/story-extraordinary-indians-sonam-wangchuks-mission-to-reimagine-schools-water-and-work-in-the-himalayas-128088 |access-date=2026-06-30 |website=www.readersdigest.in}}</ref> कार्यकर्ते, नवनिर्माते, शिक्षण सुधारक आणि [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]] आहेत.<ref name="Bio">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=The Indian Express | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> ते 'स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख' (SECMOL) चे संस्थापक-संचालक आहेत, ज्याची स्थापना १९८८ मध्ये अशा विद्यार्थ्यांच्या एका गटाने केली होती, जे त्यांच्याच शब्दांत सांगायचे तर [[लडाख|लडाखवर]] लादलेल्या परकीय शिक्षण व्यवस्थेचे 'बळी' ठरले होते. सौर ऊर्जेवर चालणारा आणि स्वयंपाक, प्रकाश किंवा गरम करण्यासाठी कोणत्याही [[जीवाष्म इंधन|जीवाश्म इंधनाचा]] वापर न करणारा SECMOL कॅम्पस डिझाइन करण्यासाठी देखील ते ओळखले जातात. शासकीय शाळांच्या व्यवस्थेत सुधारणा घडवून आणण्यासाठी सरकार, ग्राम समुदाय आणि नागरी समाज यांच्यातील संयुक्त उपक्रम असलेल्या ऑपरेशन न्यू होपच्या १९९४ मधील लाँचमध्ये वांगचुक यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची होती. [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] पुरस्कार विजेते चेवांग नॉरफेल यांनी डिझाइन केलेल्या आणि तयार केलेल्या कृत्रिम हिमनद्यांपासून प्रेरित होऊन त्यांनी स्वतःची नवीन संकल्पना विकसित केली, जी आईस स्तूप तंत्रज्ञान म्हणून ओळखली जाते. या तंत्रज्ञानाचा वापर हिवाळ्यातील पाणी शंकूच्या आकाराच्या बर्फाच्या ढिगाऱ्यात साठवण्यासाठी केला जातो.<ref>{{Cite web |date=2024-06-13 |title=The Ice Man of Ladakh building artificial glaciers in the Himalayas |url=https://www.bbc.com/future/article/20240612-the-ice-man-of-ladakh-building-artificial-glaciers-in-the-himalayas |access-date=2026-07-14 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> लडाखमधील शिक्षण क्षेत्र आणि हवामान बदलाशी संबंधित आव्हानांमधील योगदान तसेच स्थानिक समस्यांवर त्यांनी शोधलेल्या नाविन्यपूर्ण उपायांमुळे वांगचुक यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. २०२५ पर्यंत त्यांना सुमारे १५ पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यामध्ये [[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] (२०१८), [[भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (मंडी)|आयआयटी मंडी]] तर्फे देण्यात आलेली 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' ही पदवी (२०१८) आणि [[ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर]] (२०१७) यांचा समावेश आहे.<ref name="Details">{{cite web | last=Masood | first=Bashaarat | title=Innovator to ‘provocateur’, Wangchuk’s equation with Delhi changed over 3 decades | website=The Indian Express | date=27 September 2025 | url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/innovator-to-provocateur-wangchuks-equation-with-delhi-changed-over-3-decades-10273868/ | access-date=30 September 2025}}</ref> == बालपण आणि शिक्षण == वांगचुक यांचा जन्म १९६६ मध्ये जम्मू आणि काश्मीरच्या लडाख [[लेह जिल्हा|लेह जिल्ह्यातील]] अल्ची जवळ झाला. वयाच्या ९ व्या वर्षांपर्यंत त्यांचे शाळेत नाव नोंदवले गेले नव्हते, कारण त्यांच्या गावात कोणतीही शाळा नव्हती. तोपर्यंत त्यांच्या आईने, शेरिंग वांगमो यांनी, त्यांना त्यांच्या स्वतःच्या मातृभाषेतून सर्व मूलभूत शिक्षण दिले.<ref name="Hindu List"/><ref name="mint">{{cite news|title=A Ladakhi dream fuelled by a Swiss award|url=http://www.livemint.com/Consumer/AUgmDNspGwS9SZGU68P5LK/A-Ladakhi-dream-fuelled-by-a-Swiss-award.html|publisher=[[Livemint]]|date=25 November 2016}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Yashraj |title=How Ladakh protest leader Sonam Wangchuk went from Indian hero to ‘traitor’ |url=https://www.aljazeera.com/features/2025/10/7/how-ladakh-protest-leader-sonam-wangchuk-went-from-indian-hero-to-traitor |access-date=2026-07-16 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> १९७५ मध्ये, त्यांचे वडील, सोनम वांग्याल, जम्मू आणि काश्मीर सरकारमध्ये निवडून आले आणि मंत्री झाले.<ref>{{Cite web |url=https://www.ndtv.com/india-news/sonam-wangchuk-ladakh-violence-sonam-wangchuks-journey-from-real-phunsukh-wangdu-to-activist-under-lens-9342129 |title=Sonam Wangchuk's Journey From Real 'Phunsukh Wangdu' To Activist Under Lens - NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2023/Feb/05/sonam-wangchuk-the-man-the-mountains-and-a-mission-2544430.html |title=Sonam Wangchuk: The man, the mountains, and a mission |first=Fayaz |last=Wani |date=5 February 2023 |website=The New Indian Express}}</ref> वयाच्या ९ व्या वर्षी त्यांना श्रीनगरला नेण्यात आले आणि तेथील एका शाळेत दाखल करण्यात आले. ते इतर विद्यार्थ्यांपेक्षा वेगळे दिसत असल्याने, त्यांना अशा भाषेत संबोधित केले जायचे जी त्यांना समजत नव्हती, ज्यामुळे त्यांच्याकडून प्रतिसाद न मिळण्याला त्यांची बुद्धू असण्याची लक्षणे मानले गेले. ते हा काळ त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात अंधकारमय काळ म्हणून आठवतात. ही वागणूक सहन न झाल्याने, १९७७ मध्ये त्यांनी एकट्याने दिल्लीला पळ काढला, जिथे त्यांनी एका केंद्रीय विद्यालयाच्या शाळा प्राचार्यांकडे स्वतःची कैफियत मांडली.<ref name="ht1">{{cite news|last1=Paul|first1=Satarupa|title=Meet Sonam Wangchuk, the real life Phunsukh Wangdu of 3 Idiots|url=http://www.hindustantimes.com/education/meet-sonam-wangchuk-the-real-life-phunsukh-wangdu-of-3-idiots/story-7qofYgkfHOxSHh1lXqZIFM.html|publisher=[[Hindustan Times]]|date=8 December 2016}}</ref> वांगचुक यांनी १९८७ मध्ये [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (श्रीनगर)]] (तेव्हाचे आर.ई.सी. श्रीनगर) मधून [[यांत्रिक अभियांत्रिकी]]मध्ये आपली बी.टेक. पदवी पूर्ण केली.<ref>{{Cite news |date=2025-09-27 |title=Sonam Wangchuk educational qualifications: How this engineer from NIT Srinagar became a prominent activist in Ladakh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/education/news/sonam-wangchuk-educational-qualifications-how-this-engineer-from-nit-srinagar-became-a-prominent-activist-in-ladakh/articleshow/124176451.cms |access-date=2025-09-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> अभियांत्रिकीच्या शाखेच्या निवडीवरून वडिलांशी झालेल्या मतभेदांमुळे त्यांना स्वतःच्या शिक्षणाचा खर्च स्वतःच उचलावा लागला. त्यांनी २०११ मध्ये ग्रेनोबल, फ्रान्स येथील क्रॅटेर स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर मध्ये 'अर्थन आर्किटेक्चर' (मातीचे वास्तुकला) या विषयात दोन वर्षांचे उच्च शिक्षण देखील घेतले.<ref>{{cite news|title=Global Award 2017- Sonam Wangchuk, stupas et enseignements|url=http://www.lecourrierdelarchitecte.com/article_7796|publisher=lecourrierdelarchitecte.com|date=17 May 2017|language=fr}}</ref> ==संघटना== ===एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL)=== जे शिक्षणात गतिशील असून त्यांना परिस्थितीअभावी पुढील शिक्षण घेणे शक्य होत नाही, किवा गरीब परिस्थितीमुळे अपेक्षित क्षेत्रात जाणे शक्य होत नाही, अशा मुलांसाठी वांगचूक काम करतात. त्यासाठी त्यांनी १९८८ साली एका संस्थेची स्थापना त्यांनी केली. अशा मुलांना शिक्षणासाठी मदत करून त्यांची स्वप्न प्रत्यक्षात साकारण्याचे काम वांगचूक करत आहेत. शिक्षण तसेच पर्यावरण क्षेत्रात ते काम करत आहेत. गेल्या २० वर्षांपासून त्यांनी या कामाला पूर्णपणे वाहून घेतले आहे. त्यांनी यासाठी एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL) या नावाची संघटना तयार केली आहे. येथे राहून त्यांनी अनेक स्थानिक भाषा आत्मसात केल्या. जेव्हा त्यांनी लडाख येथे शिक्षणविषयक कार्य सुरू केले, तेव्हा त्यांच्या लक्षात आले की मुलांना प्रश्नांची उत्तरे माहिती असतात मात्र त्यांचा सर्वात मोठा अडसर म्हणजे भाषा आहे. त्यानंतर त्यांनी स्थानिक भाषेत तेथील मुलांना शिकवायला सुरुवात केली. जम्मू-कश्मीर सरकार बरोबर त्यांनी लडाखच्या शाळांतील अभ्यासक्रम स्थानिक भाषेत तयार करण्याचे कार्य हाती घेतले. १९९४ मध्ये त्यांनी शाळेतून काढून टाकण्यात आलेल्या १००० तरुणांची संघटना तयार केली आणि त्यांच्या मदतीने एक अशी शाळा काढली जी विद्यार्थामार्फतच चालवली जाते. या शाळेत पूर्णपणे सौर उर्जेचा वापर केला जातो. वांगचूक यांना वाटते की शालेय अभ्यासक्रम बदलणे आवश्यक आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, पुस्तकी अभ्यासक्रमापेक्षा प्रात्यक्षिकांचा अवलंब जास्त हिताचा आहे. या सर्व बाबी प्रत्यक्षात आणण्यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत. करिअर १९८८ मध्ये, पदवी प्राप्त केल्यानंतर, वांगचुक यांनी (त्यांच्या भावा आणि पाच समवयस्कांसह) लडाखमधील विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक चळवळ (SECMOL) सुरू केली. सासपोल येथील सरकारी हायस्कूलमध्ये शालेय सुधारणांचा प्रयोग केल्यानंतर, SECMOL ने सरकारी शिक्षण विभाग आणि गावातील लोकसंख्येच्या सहकार्याने ऑपरेशन न्यू होप सुरू केले.<ref name="mint"/><ref name="ashoka"/><ref name="TOI">{{cite news |last1=Khattar |first1=Sakshi |date=26 July 2008 |title=Teach India: Think local, think Ladakhi |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Teach-India-Think-local-think-Ladakhi/articleshow/3281987.cms |work=The Times of India}}</ref> जून १९९३ ते ऑगस्ट २००५ पर्यंत, वांगचुक यांनी लडाखच्या एकमेव छापील मासिक लाडाग्स मेलॉंगची स्थापना केली आणि त्याचे संपादक म्हणून काम केले.<ref name="telegraph">{{cite news|last1=Menon|first1=Shyam G.|title=What you did not watch in 3 Idiots - Rethink after Ladakh education initiative fell victim to bureaucracy and resentment|url=https://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|archive-url=https://web.archive.org/web/20100722043505/http://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|url-status=dead|archive-date=22 July 2010|publisher=[[The Telegraph (Calcutta)]]|date=19 July 2010}}</ref><ref name="ashoka"/> २००१ मध्ये, त्यांना हिल कौन्सिल सरकारमध्ये शिक्षण सल्लागार म्हणून नियुक्त करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.jharkhandfeed.com/sonam-wangchuk-the-real-phunsuk-wangdu/|title=Sonam Wangchuk: The real 'Phunsuk Wangdu'|date=19 January 2017|publisher=JharkhandFeed|access-date=19 January 2017}}</ref> २००२ मध्ये, इतर स्वयंसेवी संस्थांच्या प्रमुखांसह, त्यांनी लडाखी स्वयंसेवी संस्थांचे एक नेटवर्क, लडाख व्हॉलंटरी नेटवर्क (LVN) ची स्थापना केली आणि २००५ पर्यंत त्यांच्या कार्यकारी समितीमध्ये सचिव म्हणून काम केले. त्यांना लडाख हिल कौन्सिल सरकारच्या व्हिजन डॉक्युमेंट लडाख २०२५ च्या मसुदा समितीवर नियुक्त करण्यात आले आणि २००४ मध्ये शिक्षण आणि पर्यटन धोरण तयार करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली.<ref name="entremeetsmit">{{cite web|title=Sonam Wangchuk at Entrepreneur's Meet 2017|url=http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|website=Entremeetsmit.in|access-date=30 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525013517/http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|archive-date=25 May 2017}}</ref> २००५ मध्ये भारताचे पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी या दस्तऐवजाचे औपचारिक लाँच केले. २००५ मध्ये, वांगचुक यांची भारत सरकारच्या मानव संसाधन विकास मंत्रालयात प्राथमिक शिक्षणासाठी राष्ट्रीय प्रशासकीय परिषदेत सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.<ref name="entremeetsmit"/> २००७ ते २०१० पर्यंत, त्यांनी शिक्षण सुधारणांसाठी शिक्षण मंत्रालयाला पाठिंबा देण्यासाठी काम करणाऱ्या डॅनिश स्वयंसेवी संस्था एमएससाठी शिक्षण सल्लागार म्हणून काम केले.<ref>{{cite news|title=In conversation with Sonam Wangchuk|url=http://www.reachladakh.com/in-conversation-with-sonam-wangchuk/1560.html|publisher=Reach Ladakh|date=30 April 2013}}</ref> २०१३ च्या अखेरीस, वांगचुक यांनी बर्फ स्तूपाचा एक नमुना शोधून काढला आणि तो एक कृत्रिम हिमनदी आहे जो हिवाळ्यात वाया जाणाऱ्या प्रवाहाचे पाणी महाकाय बर्फाच्या शंकू किंवा स्तूपांच्या स्वरूपात साठवतो आणि वसंत ऋतूच्या अखेरीस पाणी वितळू लागल्यावर सोडतो, जो शेतकऱ्यांना पाण्याची गरज असते तेव्हा योग्य वेळ असतो.<ref>{{cite news|last1=Coates|first1=Ashley|title=Ice stupas: a Himalayan answer to climate change, water shortage and glacial flooding|url=https://www.independent.co.uk/environment/ice-stupas-himalayan-answer-to-climate-change-water-shortage-and-glacial-flooding-a7742906.html|work=The Independent |date=30 May 2017}}</ref> २०१३ मध्ये त्यांची जम्मू आणि काश्मीर राज्य शालेय शिक्षण मंडळात नियुक्ती झाली. २०१४ मध्ये, त्यांना जम्मू आणि काश्मीर राज्य शिक्षण धोरण आणि व्हिजन डॉक्युमेंट तयार करण्यासाठी तज्ञ पॅनेलमध्ये नियुक्त करण्यात आले. २०१५ पासून, सोनम हिमालयन इन्स्टिट्यूट ऑफ अल्टरनेटिव्ह्ज स्थापन करण्यावर काम करण्यास सुरुवात केली आहे. बहुतेक विद्यापीठे, विशेषतः पर्वतांमधील विद्यापीठे जीवनाच्या वास्तविकतेशी कशी अप्रासंगिक झाली आहेत याबद्दल त्यांना चिंता आहे.<ref>{{cite news|last1=Sarkhel|first1=Aritra|title=Meet Sonam Wangchuk, the 50 year old innovator from Ladakh|url=http://tech.economictimes.indiatimes.com/news/people/meet-sonam-wangchuk-the-50-year-old-innovator-from-ladakh/56114652|publisher= The Economic Times |date=22 December 2016}}</ref> २०१६ मध्ये, वांगचुक यांनी फार्मस्टेज लडाख नावाचा एक प्रकल्प सुरू केला, जो पर्यटकांना लडाखच्या स्थानिक कुटुंबांसोबत राहण्याची सुविधा देतो, जो माता आणि मध्यमवयीन महिला चालवतात. १८ जून २०१६ रोजी चेतसांग रिनपोचे यांनी या प्रकल्पाचे अधिकृत उद्घाटन केले.<ref>{{cite news|last1=Chauhan|first1=Divya|title=These Ladakhi Mothers Are Opening Up Their Homes To Travellers. Time To Ditch Those Hotel Rooms|url=https://www.scoopwhoop.com/Experience-The-Ladakhi-Culture-With-Farmstays-Ladakh/#.uqib1fudp|publisher=ScoopWhoop |date=1 August 2016}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:वांगचुक, सोनम }} [[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:लडाखी समाजसेवक]] 6674g82i8pd4hxkjegg0o0qs68kj86u 2695106 2695105 2026-07-17T08:07:02Z संतोष गोरे 135680 2695106 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = सोनम वांगचुक | चित्र = Sonam Wangchuk01.jpg|thumb|सोनम वांगचूक | चित्र_आकारमान = | चित्रशीर्षक = सोनम वांगचुक | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = १ सप्टेंबर १९६६ | जन्म_स्थान = उलेतोकोपो ,जम्मू काश्मीर | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = जम्मू काश्मीर | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | व्यवसाय = | कारकीर्द_काळ = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = जम्मू काश्मीर | उंची = | वजन = | ख्याती = | धर्म = बौद्ध | जोडीदार = | अपत्ये = | वडील = | आई = | पुरस्कार = रोलेक्स ॲवाॅर्ड फॉर इंटरप्राइज २०१६’,रॅमन मॅगेसेसे 2018, लोकमान्य टिळक राष्ट्रीय पुरस्कार २०२० }} '''सोनम वांगचुक''' (जन्म: [[१ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९६६|१९६६]] - ) हे एक भारतीय अभियंता,<ref>{{Cite web |title=Rolex Partnerships - The engineer helping Himalayan farmers by creating artificial glaciers |url=https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-url=http://web.archive.org/web/20251216151011/https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-date=2025-12-16 |access-date=2026-06-30 |website=rolex.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Event information |url=https://www.nobelprize.org/events/nobel-week-dialogue/stockholm-2018/panellists/sonam-wangchuk/ |access-date=2026-06-30 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Extraordinary Indians: Sonam Wangchuk's Mission to Reimagine Schools, Water, and Work in the Himalayas |url=https://www.readersdigest.in/features/story-extraordinary-indians-sonam-wangchuks-mission-to-reimagine-schools-water-and-work-in-the-himalayas-128088 |access-date=2026-06-30 |website=www.readersdigest.in}}</ref> कार्यकर्ते, नवनिर्माते, शिक्षण सुधारक आणि [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]] आहेत.<ref name="Bio">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=The Indian Express | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> ते 'स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख' (SECMOL) चे संस्थापक-संचालक आहेत, ज्याची स्थापना १९८८ मध्ये अशा विद्यार्थ्यांच्या एका गटाने केली होती, जे त्यांच्याच शब्दांत सांगायचे तर [[लडाख|लडाखवर]] लादलेल्या परकीय शिक्षण व्यवस्थेचे 'बळी' ठरले होते. सौर ऊर्जेवर चालणारा आणि स्वयंपाक, प्रकाश किंवा गरम करण्यासाठी कोणत्याही [[जीवाष्म इंधन|जीवाश्म इंधनाचा]] वापर न करणारा SECMOL कॅम्पस डिझाइन करण्यासाठी देखील ते ओळखले जातात. शासकीय शाळांच्या व्यवस्थेत सुधारणा घडवून आणण्यासाठी सरकार, ग्राम समुदाय आणि नागरी समाज यांच्यातील संयुक्त उपक्रम असलेल्या ऑपरेशन न्यू होपच्या १९९४ मधील लाँचमध्ये वांगचुक यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची होती. [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] पुरस्कार विजेते चेवांग नॉरफेल यांनी डिझाइन केलेल्या आणि तयार केलेल्या कृत्रिम हिमनद्यांपासून प्रेरित होऊन त्यांनी स्वतःची नवीन संकल्पना विकसित केली, जी आईस स्तूप तंत्रज्ञान म्हणून ओळखली जाते. या तंत्रज्ञानाचा वापर हिवाळ्यातील पाणी शंकूच्या आकाराच्या बर्फाच्या ढिगाऱ्यात साठवण्यासाठी केला जातो.<ref>{{Cite web |date=2024-06-13 |title=The Ice Man of Ladakh building artificial glaciers in the Himalayas |url=https://www.bbc.com/future/article/20240612-the-ice-man-of-ladakh-building-artificial-glaciers-in-the-himalayas |access-date=2026-07-14 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> लडाखमधील शिक्षण क्षेत्र आणि हवामान बदलाशी संबंधित आव्हानांमधील योगदान तसेच स्थानिक समस्यांवर त्यांनी शोधलेल्या नाविन्यपूर्ण उपायांमुळे वांगचुक यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. २०२५ पर्यंत त्यांना सुमारे १५ पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यामध्ये [[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] (२०१८), [[भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (मंडी)|आयआयटी मंडी]] तर्फे देण्यात आलेली 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' ही पदवी (२०१८) आणि [[ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर]] (२०१७) यांचा समावेश आहे.<ref name="Details">{{cite web | last=Masood | first=Bashaarat | title=Innovator to ‘provocateur’, Wangchuk’s equation with Delhi changed over 3 decades | website=The Indian Express | date=27 September 2025 | url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/innovator-to-provocateur-wangchuks-equation-with-delhi-changed-over-3-decades-10273868/ | access-date=30 September 2025}}</ref> == बालपण आणि शिक्षण == वांगचुक यांचा जन्म १९६६ मध्ये जम्मू आणि काश्मीरच्या लडाख [[लेह जिल्हा|लेह जिल्ह्यातील]] अल्ची जवळ झाला. वयाच्या ९ व्या वर्षांपर्यंत त्यांचे शाळेत नाव नोंदवले गेले नव्हते, कारण त्यांच्या गावात कोणतीही शाळा नव्हती. तोपर्यंत त्यांच्या आईने, शेरिंग वांगमो यांनी, त्यांना त्यांच्या स्वतःच्या मातृभाषेतून सर्व मूलभूत शिक्षण दिले.<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="mint">{{cite news|title=A Ladakhi dream fuelled by a Swiss award|url=http://www.livemint.com/Consumer/AUgmDNspGwS9SZGU68P5LK/A-Ladakhi-dream-fuelled-by-a-Swiss-award.html|publisher=[[Livemint]]|date=25 November 2016}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Yashraj |title=How Ladakh protest leader Sonam Wangchuk went from Indian hero to ‘traitor’ |url=https://www.aljazeera.com/features/2025/10/7/how-ladakh-protest-leader-sonam-wangchuk-went-from-indian-hero-to-traitor |access-date=2026-07-16 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> १९७५ मध्ये, त्यांचे वडील, सोनम वांग्याल, जम्मू आणि काश्मीर सरकारमध्ये निवडून आले आणि मंत्री झाले.<ref>{{Cite web |url=https://www.ndtv.com/india-news/sonam-wangchuk-ladakh-violence-sonam-wangchuks-journey-from-real-phunsukh-wangdu-to-activist-under-lens-9342129 |title=Sonam Wangchuk's Journey From Real 'Phunsukh Wangdu' To Activist Under Lens - NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2023/Feb/05/sonam-wangchuk-the-man-the-mountains-and-a-mission-2544430.html |title=Sonam Wangchuk: The man, the mountains, and a mission |first=Fayaz |last=Wani |date=5 February 2023 |website=The New Indian Express}}</ref> वयाच्या ९ व्या वर्षी त्यांना श्रीनगरला नेण्यात आले आणि तेथील एका शाळेत दाखल करण्यात आले. ते इतर विद्यार्थ्यांपेक्षा वेगळे दिसत असल्याने, त्यांना अशा भाषेत संबोधित केले जायचे जी त्यांना समजत नव्हती, ज्यामुळे त्यांच्याकडून प्रतिसाद न मिळण्याला त्यांची बुद्धू असण्याची लक्षणे मानले गेले. ते हा काळ त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात अंधकारमय काळ म्हणून आठवतात. ही वागणूक सहन न झाल्याने, १९७७ मध्ये त्यांनी एकट्याने दिल्लीला पळ काढला, जिथे त्यांनी एका केंद्रीय विद्यालयाच्या शाळा प्राचार्यांकडे स्वतःची कैफियत मांडली.<ref name="ht1">{{cite news|last1=Paul|first1=Satarupa|title=Meet Sonam Wangchuk, the real life Phunsukh Wangdu of 3 Idiots|url=http://www.hindustantimes.com/education/meet-sonam-wangchuk-the-real-life-phunsukh-wangdu-of-3-idiots/story-7qofYgkfHOxSHh1lXqZIFM.html|publisher=[[Hindustan Times]]|date=8 December 2016}}</ref> वांगचुक यांनी १९८७ मध्ये [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (श्रीनगर)]] (तेव्हाचे आर.ई.सी. श्रीनगर) मधून [[यांत्रिक अभियांत्रिकी]]मध्ये आपली बी.टेक. पदवी पूर्ण केली.<ref>{{Cite news |date=2025-09-27 |title=Sonam Wangchuk educational qualifications: How this engineer from NIT Srinagar became a prominent activist in Ladakh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/education/news/sonam-wangchuk-educational-qualifications-how-this-engineer-from-nit-srinagar-became-a-prominent-activist-in-ladakh/articleshow/124176451.cms |access-date=2025-09-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> अभियांत्रिकीच्या शाखेच्या निवडीवरून वडिलांशी झालेल्या मतभेदांमुळे त्यांना स्वतःच्या शिक्षणाचा खर्च स्वतःच उचलावा लागला. त्यांनी २०११ मध्ये ग्रेनोबल, फ्रान्स येथील क्रॅटेर स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर मध्ये 'अर्थन आर्किटेक्चर' (मातीचे वास्तुकला) या विषयात दोन वर्षांचे उच्च शिक्षण देखील घेतले.<ref>{{cite news|title=Global Award 2017- Sonam Wangchuk, stupas et enseignements|url=http://www.lecourrierdelarchitecte.com/article_7796|publisher=lecourrierdelarchitecte.com|date=17 May 2017|language=fr}}</ref> ==संघटना== ===एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL)=== जे शिक्षणात गतिशील असून त्यांना परिस्थितीअभावी पुढील शिक्षण घेणे शक्य होत नाही, किवा गरीब परिस्थितीमुळे अपेक्षित क्षेत्रात जाणे शक्य होत नाही, अशा मुलांसाठी वांगचूक काम करतात. त्यासाठी त्यांनी १९८८ साली एका संस्थेची स्थापना त्यांनी केली. अशा मुलांना शिक्षणासाठी मदत करून त्यांची स्वप्न प्रत्यक्षात साकारण्याचे काम वांगचूक करत आहेत. शिक्षण तसेच पर्यावरण क्षेत्रात ते काम करत आहेत. गेल्या २० वर्षांपासून त्यांनी या कामाला पूर्णपणे वाहून घेतले आहे. त्यांनी यासाठी एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL) या नावाची संघटना तयार केली आहे. येथे राहून त्यांनी अनेक स्थानिक भाषा आत्मसात केल्या. जेव्हा त्यांनी लडाख येथे शिक्षणविषयक कार्य सुरू केले, तेव्हा त्यांच्या लक्षात आले की मुलांना प्रश्नांची उत्तरे माहिती असतात मात्र त्यांचा सर्वात मोठा अडसर म्हणजे भाषा आहे. त्यानंतर त्यांनी स्थानिक भाषेत तेथील मुलांना शिकवायला सुरुवात केली. जम्मू-कश्मीर सरकार बरोबर त्यांनी लडाखच्या शाळांतील अभ्यासक्रम स्थानिक भाषेत तयार करण्याचे कार्य हाती घेतले. १९९४ मध्ये त्यांनी शाळेतून काढून टाकण्यात आलेल्या १००० तरुणांची संघटना तयार केली आणि त्यांच्या मदतीने एक अशी शाळा काढली जी विद्यार्थामार्फतच चालवली जाते. या शाळेत पूर्णपणे सौर उर्जेचा वापर केला जातो. वांगचूक यांना वाटते की शालेय अभ्यासक्रम बदलणे आवश्यक आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, पुस्तकी अभ्यासक्रमापेक्षा प्रात्यक्षिकांचा अवलंब जास्त हिताचा आहे. या सर्व बाबी प्रत्यक्षात आणण्यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत. करिअर १९८८ मध्ये, पदवी प्राप्त केल्यानंतर, वांगचुक यांनी (त्यांच्या भावा आणि पाच समवयस्कांसह) लडाखमधील विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक चळवळ (SECMOL) सुरू केली. सासपोल येथील सरकारी हायस्कूलमध्ये शालेय सुधारणांचा प्रयोग केल्यानंतर, SECMOL ने सरकारी शिक्षण विभाग आणि गावातील लोकसंख्येच्या सहकार्याने ऑपरेशन न्यू होप सुरू केले.<ref name="mint"/><ref name="ashoka"/><ref name="TOI">{{cite news |last1=Khattar |first1=Sakshi |date=26 July 2008 |title=Teach India: Think local, think Ladakhi |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Teach-India-Think-local-think-Ladakhi/articleshow/3281987.cms |work=The Times of India}}</ref> जून १९९३ ते ऑगस्ट २००५ पर्यंत, वांगचुक यांनी लडाखच्या एकमेव छापील मासिक लाडाग्स मेलॉंगची स्थापना केली आणि त्याचे संपादक म्हणून काम केले.<ref name="telegraph">{{cite news|last1=Menon|first1=Shyam G.|title=What you did not watch in 3 Idiots - Rethink after Ladakh education initiative fell victim to bureaucracy and resentment|url=https://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|archive-url=https://web.archive.org/web/20100722043505/http://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|url-status=dead|archive-date=22 July 2010|publisher=[[The Telegraph (Calcutta)]]|date=19 July 2010}}</ref><ref name="ashoka"/> २००१ मध्ये, त्यांना हिल कौन्सिल सरकारमध्ये शिक्षण सल्लागार म्हणून नियुक्त करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.jharkhandfeed.com/sonam-wangchuk-the-real-phunsuk-wangdu/|title=Sonam Wangchuk: The real 'Phunsuk Wangdu'|date=19 January 2017|publisher=JharkhandFeed|access-date=19 January 2017}}</ref> २००२ मध्ये, इतर स्वयंसेवी संस्थांच्या प्रमुखांसह, त्यांनी लडाखी स्वयंसेवी संस्थांचे एक नेटवर्क, लडाख व्हॉलंटरी नेटवर्क (LVN) ची स्थापना केली आणि २००५ पर्यंत त्यांच्या कार्यकारी समितीमध्ये सचिव म्हणून काम केले. त्यांना लडाख हिल कौन्सिल सरकारच्या व्हिजन डॉक्युमेंट लडाख २०२५ च्या मसुदा समितीवर नियुक्त करण्यात आले आणि २००४ मध्ये शिक्षण आणि पर्यटन धोरण तयार करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली.<ref name="entremeetsmit">{{cite web|title=Sonam Wangchuk at Entrepreneur's Meet 2017|url=http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|website=Entremeetsmit.in|access-date=30 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525013517/http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|archive-date=25 May 2017}}</ref> २००५ मध्ये भारताचे पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी या दस्तऐवजाचे औपचारिक लाँच केले. २००५ मध्ये, वांगचुक यांची भारत सरकारच्या मानव संसाधन विकास मंत्रालयात प्राथमिक शिक्षणासाठी राष्ट्रीय प्रशासकीय परिषदेत सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.<ref name="entremeetsmit"/> २००७ ते २०१० पर्यंत, त्यांनी शिक्षण सुधारणांसाठी शिक्षण मंत्रालयाला पाठिंबा देण्यासाठी काम करणाऱ्या डॅनिश स्वयंसेवी संस्था एमएससाठी शिक्षण सल्लागार म्हणून काम केले.<ref>{{cite news|title=In conversation with Sonam Wangchuk|url=http://www.reachladakh.com/in-conversation-with-sonam-wangchuk/1560.html|publisher=Reach Ladakh|date=30 April 2013}}</ref> २०१३ च्या अखेरीस, वांगचुक यांनी बर्फ स्तूपाचा एक नमुना शोधून काढला आणि तो एक कृत्रिम हिमनदी आहे जो हिवाळ्यात वाया जाणाऱ्या प्रवाहाचे पाणी महाकाय बर्फाच्या शंकू किंवा स्तूपांच्या स्वरूपात साठवतो आणि वसंत ऋतूच्या अखेरीस पाणी वितळू लागल्यावर सोडतो, जो शेतकऱ्यांना पाण्याची गरज असते तेव्हा योग्य वेळ असतो.<ref>{{cite news|last1=Coates|first1=Ashley|title=Ice stupas: a Himalayan answer to climate change, water shortage and glacial flooding|url=https://www.independent.co.uk/environment/ice-stupas-himalayan-answer-to-climate-change-water-shortage-and-glacial-flooding-a7742906.html|work=The Independent |date=30 May 2017}}</ref> २०१३ मध्ये त्यांची जम्मू आणि काश्मीर राज्य शालेय शिक्षण मंडळात नियुक्ती झाली. २०१४ मध्ये, त्यांना जम्मू आणि काश्मीर राज्य शिक्षण धोरण आणि व्हिजन डॉक्युमेंट तयार करण्यासाठी तज्ञ पॅनेलमध्ये नियुक्त करण्यात आले. २०१५ पासून, सोनम हिमालयन इन्स्टिट्यूट ऑफ अल्टरनेटिव्ह्ज स्थापन करण्यावर काम करण्यास सुरुवात केली आहे. बहुतेक विद्यापीठे, विशेषतः पर्वतांमधील विद्यापीठे जीवनाच्या वास्तविकतेशी कशी अप्रासंगिक झाली आहेत याबद्दल त्यांना चिंता आहे.<ref>{{cite news|last1=Sarkhel|first1=Aritra|title=Meet Sonam Wangchuk, the 50 year old innovator from Ladakh|url=http://tech.economictimes.indiatimes.com/news/people/meet-sonam-wangchuk-the-50-year-old-innovator-from-ladakh/56114652|publisher= The Economic Times |date=22 December 2016}}</ref> २०१६ मध्ये, वांगचुक यांनी फार्मस्टेज लडाख नावाचा एक प्रकल्प सुरू केला, जो पर्यटकांना लडाखच्या स्थानिक कुटुंबांसोबत राहण्याची सुविधा देतो, जो माता आणि मध्यमवयीन महिला चालवतात. १८ जून २०१६ रोजी चेतसांग रिनपोचे यांनी या प्रकल्पाचे अधिकृत उद्घाटन केले.<ref>{{cite news|last1=Chauhan|first1=Divya|title=These Ladakhi Mothers Are Opening Up Their Homes To Travellers. Time To Ditch Those Hotel Rooms|url=https://www.scoopwhoop.com/Experience-The-Ladakhi-Culture-With-Farmstays-Ladakh/#.uqib1fudp|publisher=ScoopWhoop |date=1 August 2016}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:वांगचुक, सोनम }} [[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:लडाखी समाजसेवक]] lnjjlaej0zt8roptny2q09ypc95ssjl 2695107 2695106 2026-07-17T08:08:47Z संतोष गोरे 135680 2695107 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = सोनम वांगचुक | चित्र = Sonam Wangchuk01.jpg|thumb|सोनम वांगचूक | चित्र_आकारमान = | चित्रशीर्षक = सोनम वांगचुक | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = १ सप्टेंबर १९६६ | जन्म_स्थान = उलेतोकोपो ,जम्मू काश्मीर | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = जम्मू काश्मीर | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | व्यवसाय = | कारकीर्द_काळ = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = जम्मू काश्मीर | उंची = | वजन = | ख्याती = | धर्म = बौद्ध | जोडीदार = | अपत्ये = | वडील = | आई = | पुरस्कार = रोलेक्स ॲवाॅर्ड फॉर इंटरप्राइज २०१६’,रॅमन मॅगेसेसे 2018, लोकमान्य टिळक राष्ट्रीय पुरस्कार २०२० }} '''सोनम वांगचुक''' (जन्म: [[१ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९६६|१९६६]] - ) हे एक भारतीय अभियंता,<ref>{{Cite web |title=Rolex Partnerships - The engineer helping Himalayan farmers by creating artificial glaciers |url=https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-url=http://web.archive.org/web/20251216151011/https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-date=2025-12-16 |access-date=2026-06-30 |website=rolex.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Event information |url=https://www.nobelprize.org/events/nobel-week-dialogue/stockholm-2018/panellists/sonam-wangchuk/ |access-date=2026-06-30 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Extraordinary Indians: Sonam Wangchuk's Mission to Reimagine Schools, Water, and Work in the Himalayas |url=https://www.readersdigest.in/features/story-extraordinary-indians-sonam-wangchuks-mission-to-reimagine-schools-water-and-work-in-the-himalayas-128088 |access-date=2026-06-30 |website=www.readersdigest.in}}</ref> कार्यकर्ते, नवनिर्माते, शिक्षण सुधारक आणि [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]] आहेत.<ref name="Bio">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=The Indian Express | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> ते 'स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख' (SECMOL) चे संस्थापक-संचालक आहेत, ज्याची स्थापना १९८८ मध्ये अशा विद्यार्थ्यांच्या एका गटाने केली होती, जे त्यांच्याच शब्दांत सांगायचे तर [[लडाख|लडाखवर]] लादलेल्या परकीय शिक्षण व्यवस्थेचे 'बळी' ठरले होते. सौर ऊर्जेवर चालणारा आणि स्वयंपाक, प्रकाश किंवा गरम करण्यासाठी कोणत्याही [[जीवाष्म इंधन|जीवाश्म इंधनाचा]] वापर न करणारा SECMOL कॅम्पस डिझाइन करण्यासाठी देखील ते ओळखले जातात. शासकीय शाळांच्या व्यवस्थेत सुधारणा घडवून आणण्यासाठी सरकार, ग्राम समुदाय आणि नागरी समाज यांच्यातील संयुक्त उपक्रम असलेल्या ऑपरेशन न्यू होपच्या १९९४ मधील लाँचमध्ये वांगचुक यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची होती. [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] पुरस्कार विजेते चेवांग नॉरफेल यांनी डिझाइन केलेल्या आणि तयार केलेल्या कृत्रिम हिमनद्यांपासून प्रेरित होऊन त्यांनी स्वतःची नवीन संकल्पना विकसित केली, जी आईस स्तूप तंत्रज्ञान म्हणून ओळखली जाते. या तंत्रज्ञानाचा वापर हिवाळ्यातील पाणी शंकूच्या आकाराच्या बर्फाच्या ढिगाऱ्यात साठवण्यासाठी केला जातो.<ref>{{Cite web |date=2024-06-13 |title=The Ice Man of Ladakh building artificial glaciers in the Himalayas |url=https://www.bbc.com/future/article/20240612-the-ice-man-of-ladakh-building-artificial-glaciers-in-the-himalayas |access-date=2026-07-14 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> लडाखमधील शिक्षण क्षेत्र आणि हवामान बदलाशी संबंधित आव्हानांमधील योगदान तसेच स्थानिक समस्यांवर त्यांनी शोधलेल्या नाविन्यपूर्ण उपायांमुळे वांगचुक यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. २०२५ पर्यंत त्यांना सुमारे १५ पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यामध्ये [[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] (२०१८), [[भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (मंडी)|आयआयटी मंडी]] तर्फे देण्यात आलेली 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' ही पदवी (२०१८) आणि [[ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर]] (२०१७) यांचा समावेश आहे.<ref name="Details">{{cite web | last=Masood | first=Bashaarat | title=Innovator to ‘provocateur’, Wangchuk’s equation with Delhi changed over 3 decades | website=The Indian Express | date=27 September 2025 | url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/innovator-to-provocateur-wangchuks-equation-with-delhi-changed-over-3-decades-10273868/ | access-date=30 September 2025}}</ref> == बालपण आणि शिक्षण == वांगचुक यांचा जन्म १९६६ मध्ये जम्मू आणि काश्मीरच्या लडाख [[लेह जिल्हा|लेह जिल्ह्यातील]] अल्ची जवळ झाला. वयाच्या ९ व्या वर्षांपर्यंत त्यांचे शाळेत नाव नोंदवले गेले नव्हते, कारण त्यांच्या गावात कोणतीही शाळा नव्हती. तोपर्यंत त्यांच्या आईने, शेरिंग वांगमो यांनी, त्यांना त्यांच्या स्वतःच्या मातृभाषेतून सर्व मूलभूत शिक्षण दिले.<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="mint">{{cite news|title=A Ladakhi dream fuelled by a Swiss award|url=http://www.livemint.com/Consumer/AUgmDNspGwS9SZGU68P5LK/A-Ladakhi-dream-fuelled-by-a-Swiss-award.html|publisher=[[Livemint]]|date=25 November 2016}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Yashraj |title=How Ladakh protest leader Sonam Wangchuk went from Indian hero to ‘traitor’ |url=https://www.aljazeera.com/features/2025/10/7/how-ladakh-protest-leader-sonam-wangchuk-went-from-indian-hero-to-traitor |access-date=2026-07-16 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> १९७५ मध्ये, त्यांचे वडील, सोनम वांग्याल, जम्मू आणि काश्मीर सरकारमध्ये निवडून आले आणि मंत्री झाले.<ref>{{Cite web |url=https://www.ndtv.com/india-news/sonam-wangchuk-ladakh-violence-sonam-wangchuks-journey-from-real-phunsukh-wangdu-to-activist-under-lens-9342129 |title=Sonam Wangchuk's Journey From Real 'Phunsukh Wangdu' To Activist Under Lens - NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2023/Feb/05/sonam-wangchuk-the-man-the-mountains-and-a-mission-2544430.html |title=Sonam Wangchuk: The man, the mountains, and a mission |first=Fayaz |last=Wani |date=5 February 2023 |website=The New Indian Express}}</ref> वयाच्या ९ व्या वर्षी त्यांना श्रीनगरला नेण्यात आले आणि तेथील एका शाळेत दाखल करण्यात आले. ते इतर विद्यार्थ्यांपेक्षा वेगळे दिसत असल्याने, त्यांना अशा भाषेत संबोधित केले जायचे जी त्यांना समजत नव्हती, ज्यामुळे त्यांच्याकडून प्रतिसाद न मिळण्याला त्यांची बुद्धू असण्याची लक्षणे मानले गेले. ते हा काळ त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात अंधकारमय काळ म्हणून आठवतात. ही वागणूक सहन न झाल्याने, १९७७ मध्ये त्यांनी एकट्याने दिल्लीला पळ काढला, जिथे त्यांनी एका केंद्रीय विद्यालयाच्या शाळा प्राचार्यांकडे स्वतःची कैफियत मांडली.<ref name="ht1">{{cite news|last1=Paul|first1=Satarupa|title=Meet Sonam Wangchuk, the real life Phunsukh Wangdu of 3 Idiots|url=http://www.hindustantimes.com/education/meet-sonam-wangchuk-the-real-life-phunsukh-wangdu-of-3-idiots/story-7qofYgkfHOxSHh1lXqZIFM.html|publisher=[[Hindustan Times]]|date=8 December 2016}}</ref> वांगचुक यांनी १९८७ मध्ये [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (श्रीनगर)]] (तेव्हाचे आर.ई.सी. श्रीनगर) मधून [[यांत्रिक अभियांत्रिकी]]मध्ये आपली बी.टेक. पदवी पूर्ण केली.<ref>{{Cite news |date=2025-09-27 |title=Sonam Wangchuk educational qualifications: How this engineer from NIT Srinagar became a prominent activist in Ladakh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/education/news/sonam-wangchuk-educational-qualifications-how-this-engineer-from-nit-srinagar-became-a-prominent-activist-in-ladakh/articleshow/124176451.cms |access-date=2025-09-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> अभियांत्रिकीच्या शाखेच्या निवडीवरून वडिलांशी झालेल्या मतभेदांमुळे त्यांना स्वतःच्या शिक्षणाचा खर्च स्वतःच उचलावा लागला. त्यांनी २०११ मध्ये ग्रेनोबल, फ्रान्स येथील क्रॅटेर स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर मध्ये 'अर्थन आर्किटेक्चर' (मातीचे वास्तुकला) या विषयात दोन वर्षांचे उच्च शिक्षण देखील घेतले.<ref>{{cite news|title=Global Award 2017- Sonam Wangchuk, stupas et enseignements|url=http://www.lecourrierdelarchitecte.com/article_7796|publisher=lecourrierdelarchitecte.com|date=17 May 2017|language=fr}}</ref> ==संघटना== ===एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL)=== जे शिक्षणात गतिशील असून त्यांना परिस्थितीअभावी पुढील शिक्षण घेणे शक्य होत नाही, किवा गरीब परिस्थितीमुळे अपेक्षित क्षेत्रात जाणे शक्य होत नाही, अशा मुलांसाठी वांगचूक काम करतात. त्यासाठी त्यांनी १९८८ साली एका संस्थेची स्थापना त्यांनी केली. अशा मुलांना शिक्षणासाठी मदत करून त्यांची स्वप्न प्रत्यक्षात साकारण्याचे काम वांगचूक करत आहेत. शिक्षण तसेच पर्यावरण क्षेत्रात ते काम करत आहेत. गेल्या २० वर्षांपासून त्यांनी या कामाला पूर्णपणे वाहून घेतले आहे. त्यांनी यासाठी एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL) या नावाची संघटना तयार केली आहे. येथे राहून त्यांनी अनेक स्थानिक भाषा आत्मसात केल्या. जेव्हा त्यांनी लडाख येथे शिक्षणविषयक कार्य सुरू केले, तेव्हा त्यांच्या लक्षात आले की मुलांना प्रश्नांची उत्तरे माहिती असतात मात्र त्यांचा सर्वात मोठा अडसर म्हणजे भाषा आहे. त्यानंतर त्यांनी स्थानिक भाषेत तेथील मुलांना शिकवायला सुरुवात केली. जम्मू-कश्मीर सरकार बरोबर त्यांनी लडाखच्या शाळांतील अभ्यासक्रम स्थानिक भाषेत तयार करण्याचे कार्य हाती घेतले. १९९४ मध्ये त्यांनी शाळेतून काढून टाकण्यात आलेल्या १००० तरुणांची संघटना तयार केली आणि त्यांच्या मदतीने एक अशी शाळा काढली जी विद्यार्थामार्फतच चालवली जाते. या शाळेत पूर्णपणे सौर उर्जेचा वापर केला जातो. वांगचूक यांना वाटते की शालेय अभ्यासक्रम बदलणे आवश्यक आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, पुस्तकी अभ्यासक्रमापेक्षा प्रात्यक्षिकांचा अवलंब जास्त हिताचा आहे. या सर्व बाबी प्रत्यक्षात आणण्यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत. १९८८ मध्ये, पदवी प्राप्त केल्यानंतर, वांगचुक यांनी (त्यांच्या भावा आणि पाच समवयस्कांसह) लडाखमधील विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक चळवळ (SECMOL) सुरू केली. सासपोल येथील सरकारी हायस्कूलमध्ये शालेय सुधारणांचा प्रयोग केल्यानंतर, SECMOL ने सरकारी शिक्षण विभाग आणि गावातील लोकसंख्येच्या सहकार्याने ऑपरेशन न्यू होप सुरू केले.<ref name="mint"/><ref name="ashoka">{{cite web |title=Sonam Wangchuk - Students Educational and Cultural Movement of Ladakh |url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/sonam-wangchuk |publisher=Ashoka United States |access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="TOI">{{cite news |last1=Khattar |first1=Sakshi |date=26 July 2008 |title=Teach India: Think local, think Ladakhi |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Teach-India-Think-local-think-Ladakhi/articleshow/3281987.cms |work=The Times of India}}</ref> जून १९९३ ते ऑगस्ट २००५ पर्यंत, वांगचुक यांनी लडाखच्या एकमेव छापील मासिक लाडाग्स मेलॉंगची स्थापना केली आणि त्याचे संपादक म्हणून काम केले.<ref name="telegraph">{{cite news|last1=Menon|first1=Shyam G.|title=What you did not watch in 3 Idiots - Rethink after Ladakh education initiative fell victim to bureaucracy and resentment|url=https://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|archive-url=https://web.archive.org/web/20100722043505/http://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|url-status=dead|archive-date=22 July 2010|publisher=[[The Telegraph (Calcutta)]]|date=19 July 2010}}</ref><ref name="ashoka"/> २००१ मध्ये, त्यांना हिल कौन्सिल सरकारमध्ये शिक्षण सल्लागार म्हणून नियुक्त करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.jharkhandfeed.com/sonam-wangchuk-the-real-phunsuk-wangdu/|title=Sonam Wangchuk: The real 'Phunsuk Wangdu'|date=19 January 2017|publisher=JharkhandFeed|access-date=19 January 2017}}</ref> २००२ मध्ये, इतर स्वयंसेवी संस्थांच्या प्रमुखांसह, त्यांनी लडाखी स्वयंसेवी संस्थांचे एक नेटवर्क, लडाख व्हॉलंटरी नेटवर्क (LVN) ची स्थापना केली आणि २००५ पर्यंत त्यांच्या कार्यकारी समितीमध्ये सचिव म्हणून काम केले. त्यांना लडाख हिल कौन्सिल सरकारच्या व्हिजन डॉक्युमेंट लडाख २०२५ च्या मसुदा समितीवर नियुक्त करण्यात आले आणि २००४ मध्ये शिक्षण आणि पर्यटन धोरण तयार करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली.<ref name="entremeetsmit">{{cite web|title=Sonam Wangchuk at Entrepreneur's Meet 2017|url=http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|website=Entremeetsmit.in|access-date=30 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525013517/http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|archive-date=25 May 2017}}</ref> २००५ मध्ये भारताचे पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी या दस्तऐवजाचे औपचारिक लाँच केले. २००५ मध्ये, वांगचुक यांची भारत सरकारच्या मानव संसाधन विकास मंत्रालयात प्राथमिक शिक्षणासाठी राष्ट्रीय प्रशासकीय परिषदेत सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.<ref name="entremeetsmit"/> २००७ ते २०१० पर्यंत, त्यांनी शिक्षण सुधारणांसाठी शिक्षण मंत्रालयाला पाठिंबा देण्यासाठी काम करणाऱ्या डॅनिश स्वयंसेवी संस्था एमएससाठी शिक्षण सल्लागार म्हणून काम केले.<ref>{{cite news|title=In conversation with Sonam Wangchuk|url=http://www.reachladakh.com/in-conversation-with-sonam-wangchuk/1560.html|publisher=Reach Ladakh|date=30 April 2013}}</ref> २०१३ च्या अखेरीस, वांगचुक यांनी बर्फ स्तूपाचा एक नमुना शोधून काढला आणि तो एक कृत्रिम हिमनदी आहे जो हिवाळ्यात वाया जाणाऱ्या प्रवाहाचे पाणी महाकाय बर्फाच्या शंकू किंवा स्तूपांच्या स्वरूपात साठवतो आणि वसंत ऋतूच्या अखेरीस पाणी वितळू लागल्यावर सोडतो, जो शेतकऱ्यांना पाण्याची गरज असते तेव्हा योग्य वेळ असतो.<ref>{{cite news|last1=Coates|first1=Ashley|title=Ice stupas: a Himalayan answer to climate change, water shortage and glacial flooding|url=https://www.independent.co.uk/environment/ice-stupas-himalayan-answer-to-climate-change-water-shortage-and-glacial-flooding-a7742906.html|work=The Independent |date=30 May 2017}}</ref> २०१३ मध्ये त्यांची जम्मू आणि काश्मीर राज्य शालेय शिक्षण मंडळात नियुक्ती झाली. २०१४ मध्ये, त्यांना जम्मू आणि काश्मीर राज्य शिक्षण धोरण आणि व्हिजन डॉक्युमेंट तयार करण्यासाठी तज्ञ पॅनेलमध्ये नियुक्त करण्यात आले. २०१५ पासून, सोनम हिमालयन इन्स्टिट्यूट ऑफ अल्टरनेटिव्ह्ज स्थापन करण्यावर काम करण्यास सुरुवात केली आहे. बहुतेक विद्यापीठे, विशेषतः पर्वतांमधील विद्यापीठे जीवनाच्या वास्तविकतेशी कशी अप्रासंगिक झाली आहेत याबद्दल त्यांना चिंता आहे.<ref>{{cite news|last1=Sarkhel|first1=Aritra|title=Meet Sonam Wangchuk, the 50 year old innovator from Ladakh|url=http://tech.economictimes.indiatimes.com/news/people/meet-sonam-wangchuk-the-50-year-old-innovator-from-ladakh/56114652|publisher= The Economic Times |date=22 December 2016}}</ref> २०१६ मध्ये, वांगचुक यांनी फार्मस्टेज लडाख नावाचा एक प्रकल्प सुरू केला, जो पर्यटकांना लडाखच्या स्थानिक कुटुंबांसोबत राहण्याची सुविधा देतो, जो माता आणि मध्यमवयीन महिला चालवतात. १८ जून २०१६ रोजी चेतसांग रिनपोचे यांनी या प्रकल्पाचे अधिकृत उद्घाटन केले.<ref>{{cite news|last1=Chauhan|first1=Divya|title=These Ladakhi Mothers Are Opening Up Their Homes To Travellers. Time To Ditch Those Hotel Rooms|url=https://www.scoopwhoop.com/Experience-The-Ladakhi-Culture-With-Farmstays-Ladakh/#.uqib1fudp|publisher=ScoopWhoop |date=1 August 2016}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:वांगचुक, सोनम }} [[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:लडाखी समाजसेवक]] iy2m0e0m1gj5xotr2vzer5o9l6wx4kn 2695108 2695107 2026-07-17T08:12:15Z संतोष गोरे 135680 2695108 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = सोनम वांगचुक | चित्र = Sonam Wangchuk01.jpg|thumb|सोनम वांगचूक | चित्र_आकारमान = | चित्रशीर्षक = सोनम वांगचुक | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = १ सप्टेंबर १९६६ | जन्म_स्थान = उलेतोकोपो ,जम्मू काश्मीर | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = जम्मू काश्मीर | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | व्यवसाय = | कारकीर्द_काळ = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = जम्मू काश्मीर | उंची = | वजन = | ख्याती = | धर्म = बौद्ध | जोडीदार = | अपत्ये = | वडील = | आई = | पुरस्कार = रोलेक्स ॲवाॅर्ड फॉर इंटरप्राइज २०१६’,रॅमन मॅगेसेसे 2018, लोकमान्य टिळक राष्ट्रीय पुरस्कार २०२० }} '''सोनम वांगचुक''' (जन्म: [[१ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९६६|१९६६]] - ) हे एक भारतीय अभियंता,<ref>{{Cite web |title=Rolex Partnerships - The engineer helping Himalayan farmers by creating artificial glaciers |url=https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-url=http://web.archive.org/web/20251216151011/https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-date=2025-12-16 |access-date=2026-06-30 |website=rolex.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Event information |url=https://www.nobelprize.org/events/nobel-week-dialogue/stockholm-2018/panellists/sonam-wangchuk/ |access-date=2026-06-30 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Extraordinary Indians: Sonam Wangchuk's Mission to Reimagine Schools, Water, and Work in the Himalayas |url=https://www.readersdigest.in/features/story-extraordinary-indians-sonam-wangchuks-mission-to-reimagine-schools-water-and-work-in-the-himalayas-128088 |access-date=2026-06-30 |website=www.readersdigest.in}}</ref> कार्यकर्ते, नवनिर्माते, शिक्षण सुधारक आणि [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]] आहेत.<ref name="Bio">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=The Indian Express | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> ते 'स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख' (SECMOL) चे संस्थापक-संचालक आहेत, ज्याची स्थापना १९८८ मध्ये अशा विद्यार्थ्यांच्या एका गटाने केली होती, जे त्यांच्याच शब्दांत सांगायचे तर [[लडाख|लडाखवर]] लादलेल्या परकीय शिक्षण व्यवस्थेचे 'बळी' ठरले होते. सौर ऊर्जेवर चालणारा आणि स्वयंपाक, प्रकाश किंवा गरम करण्यासाठी कोणत्याही [[जीवाष्म इंधन|जीवाश्म इंधनाचा]] वापर न करणारा SECMOL कॅम्पस डिझाइन करण्यासाठी देखील ते ओळखले जातात. शासकीय शाळांच्या व्यवस्थेत सुधारणा घडवून आणण्यासाठी सरकार, ग्राम समुदाय आणि नागरी समाज यांच्यातील संयुक्त उपक्रम असलेल्या ऑपरेशन न्यू होपच्या १९९४ मधील लाँचमध्ये वांगचुक यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची होती. [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] पुरस्कार विजेते चेवांग नॉरफेल यांनी डिझाइन केलेल्या आणि तयार केलेल्या कृत्रिम हिमनद्यांपासून प्रेरित होऊन त्यांनी स्वतःची नवीन संकल्पना विकसित केली, जी आईस स्तूप तंत्रज्ञान म्हणून ओळखली जाते. या तंत्रज्ञानाचा वापर हिवाळ्यातील पाणी शंकूच्या आकाराच्या बर्फाच्या ढिगाऱ्यात साठवण्यासाठी केला जातो.<ref>{{Cite web |date=2024-06-13 |title=The Ice Man of Ladakh building artificial glaciers in the Himalayas |url=https://www.bbc.com/future/article/20240612-the-ice-man-of-ladakh-building-artificial-glaciers-in-the-himalayas |access-date=2026-07-14 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> लडाखमधील शिक्षण क्षेत्र आणि हवामान बदलाशी संबंधित आव्हानांमधील योगदान तसेच स्थानिक समस्यांवर त्यांनी शोधलेल्या नाविन्यपूर्ण उपायांमुळे वांगचुक यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. २०२५ पर्यंत त्यांना सुमारे १५ पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यामध्ये [[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] (२०१८), [[भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (मंडी)|आयआयटी मंडी]] तर्फे देण्यात आलेली 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' ही पदवी (२०१८) आणि [[ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर]] (२०१७) यांचा समावेश आहे.<ref name="Details">{{cite web | last=Masood | first=Bashaarat | title=Innovator to ‘provocateur’, Wangchuk’s equation with Delhi changed over 3 decades | website=The Indian Express | date=27 September 2025 | url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/innovator-to-provocateur-wangchuks-equation-with-delhi-changed-over-3-decades-10273868/ | access-date=30 September 2025}}</ref> == बालपण आणि शिक्षण == वांगचुक यांचा जन्म १९६६ मध्ये जम्मू आणि काश्मीरच्या लडाख [[लेह जिल्हा|लेह जिल्ह्यातील]] अल्ची जवळ झाला. वयाच्या ९ व्या वर्षांपर्यंत त्यांचे शाळेत नाव नोंदवले गेले नव्हते, कारण त्यांच्या गावात कोणतीही शाळा नव्हती. तोपर्यंत त्यांच्या आईने, शेरिंग वांगमो यांनी, त्यांना त्यांच्या स्वतःच्या मातृभाषेतून सर्व मूलभूत शिक्षण दिले.<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="mint">{{cite news|title=A Ladakhi dream fuelled by a Swiss award|url=http://www.livemint.com/Consumer/AUgmDNspGwS9SZGU68P5LK/A-Ladakhi-dream-fuelled-by-a-Swiss-award.html|publisher=[[Livemint]]|date=25 November 2016}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Yashraj |title=How Ladakh protest leader Sonam Wangchuk went from Indian hero to ‘traitor’ |url=https://www.aljazeera.com/features/2025/10/7/how-ladakh-protest-leader-sonam-wangchuk-went-from-indian-hero-to-traitor |access-date=2026-07-16 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> १९७५ मध्ये, त्यांचे वडील, सोनम वांग्याल, जम्मू आणि काश्मीर सरकारमध्ये निवडून आले आणि मंत्री झाले.<ref>{{Cite web |url=https://www.ndtv.com/india-news/sonam-wangchuk-ladakh-violence-sonam-wangchuks-journey-from-real-phunsukh-wangdu-to-activist-under-lens-9342129 |title=Sonam Wangchuk's Journey From Real 'Phunsukh Wangdu' To Activist Under Lens - NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2023/Feb/05/sonam-wangchuk-the-man-the-mountains-and-a-mission-2544430.html |title=Sonam Wangchuk: The man, the mountains, and a mission |first=Fayaz |last=Wani |date=5 February 2023 |website=The New Indian Express}}</ref> वयाच्या ९ व्या वर्षी त्यांना श्रीनगरला नेण्यात आले आणि तेथील एका शाळेत दाखल करण्यात आले. ते इतर विद्यार्थ्यांपेक्षा वेगळे दिसत असल्याने, त्यांना अशा भाषेत संबोधित केले जायचे जी त्यांना समजत नव्हती, ज्यामुळे त्यांच्याकडून प्रतिसाद न मिळण्याला त्यांची बुद्धू असण्याची लक्षणे मानले गेले. ते हा काळ त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात अंधकारमय काळ म्हणून आठवतात. ही वागणूक सहन न झाल्याने, १९७७ मध्ये त्यांनी एकट्याने दिल्लीला पळ काढला, जिथे त्यांनी एका केंद्रीय विद्यालयाच्या शाळा प्राचार्यांकडे स्वतःची कैफियत मांडली.<ref name="ht1">{{cite news|last1=Paul|first1=Satarupa|title=Meet Sonam Wangchuk, the real life Phunsukh Wangdu of 3 Idiots|url=http://www.hindustantimes.com/education/meet-sonam-wangchuk-the-real-life-phunsukh-wangdu-of-3-idiots/story-7qofYgkfHOxSHh1lXqZIFM.html|publisher=[[Hindustan Times]]|date=8 December 2016}}</ref> वांगचुक यांनी १९८७ मध्ये [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (श्रीनगर)]] (तेव्हाचे आर.ई.सी. श्रीनगर) मधून [[यांत्रिक अभियांत्रिकी]]मध्ये आपली बी.टेक. पदवी पूर्ण केली.<ref>{{Cite news |date=2025-09-27 |title=Sonam Wangchuk educational qualifications: How this engineer from NIT Srinagar became a prominent activist in Ladakh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/education/news/sonam-wangchuk-educational-qualifications-how-this-engineer-from-nit-srinagar-became-a-prominent-activist-in-ladakh/articleshow/124176451.cms |access-date=2025-09-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> अभियांत्रिकीच्या शाखेच्या निवडीवरून वडिलांशी झालेल्या मतभेदांमुळे त्यांना स्वतःच्या शिक्षणाचा खर्च स्वतःच उचलावा लागला. त्यांनी २०११ मध्ये ग्रेनोबल, फ्रान्स येथील क्रॅटेर स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर मध्ये 'अर्थन आर्किटेक्चर' (मातीचे वास्तुकला) या विषयात दोन वर्षांचे उच्च शिक्षण देखील घेतले.<ref>{{cite news|title=Global Award 2017- Sonam Wangchuk, stupas et enseignements|url=http://www.lecourrierdelarchitecte.com/article_7796|publisher=lecourrierdelarchitecte.com|date=17 May 2017|language=fr}}</ref> ==संघटना== ===एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL)=== जे शिक्षणात गतिशील असून त्यांना परिस्थितीअभावी पुढील शिक्षण घेणे शक्य होत नाही, किवा गरीब परिस्थितीमुळे अपेक्षित क्षेत्रात जाणे शक्य होत नाही, अशा मुलांसाठी वांगचूक काम करतात. त्यासाठी त्यांनी १९८८ साली एका संस्थेची स्थापना त्यांनी केली. अशा मुलांना शिक्षणासाठी मदत करून त्यांची स्वप्न प्रत्यक्षात साकारण्याचे काम वांगचूक करत आहेत. शिक्षण तसेच पर्यावरण क्षेत्रात ते काम करत आहेत. गेल्या २० वर्षांपासून त्यांनी या कामाला पूर्णपणे वाहून घेतले आहे. त्यांनी यासाठी एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL) या नावाची संघटना तयार केली आहे. येथे राहून त्यांनी अनेक स्थानिक भाषा आत्मसात केल्या. जेव्हा त्यांनी लडाख येथे शिक्षणविषयक कार्य सुरू केले, तेव्हा त्यांच्या लक्षात आले की मुलांना प्रश्नांची उत्तरे माहिती असतात मात्र त्यांचा सर्वात मोठा अडसर म्हणजे भाषा आहे. त्यानंतर त्यांनी स्थानिक भाषेत तेथील मुलांना शिकवायला सुरुवात केली. जम्मू-कश्मीर सरकार बरोबर त्यांनी लडाखच्या शाळांतील अभ्यासक्रम स्थानिक भाषेत तयार करण्याचे कार्य हाती घेतले. १९९४ मध्ये त्यांनी शाळेतून काढून टाकण्यात आलेल्या १००० तरुणांची संघटना तयार केली आणि त्यांच्या मदतीने एक अशी शाळा काढली जी विद्यार्थामार्फतच चालवली जाते. या शाळेत पूर्णपणे सौर उर्जेचा वापर केला जातो. वांगचूक यांना वाटते की शालेय अभ्यासक्रम बदलणे आवश्यक आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, पुस्तकी अभ्यासक्रमापेक्षा प्रात्यक्षिकांचा अवलंब जास्त हिताचा आहे. या सर्व बाबी प्रत्यक्षात आणण्यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत. १९८८ मध्ये, पदवी प्राप्त केल्यानंतर, वांगचुक यांनी (त्यांच्या भावा आणि पाच समवयस्कांसह) लडाखमधील विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक चळवळ (SECMOL) सुरू केली. सासपोल येथील सरकारी हायस्कूलमध्ये शालेय सुधारणांचा प्रयोग केल्यानंतर, SECMOL ने सरकारी शिक्षण विभाग आणि गावातील लोकसंख्येच्या सहकार्याने ऑपरेशन न्यू होप सुरू केले.<ref name="mint"/><ref name="ashoka">{{cite web |title=Sonam Wangchuk - Students Educational and Cultural Movement of Ladakh |url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/sonam-wangchuk |publisher=Ashoka United States |access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="TOI">{{cite news |last1=Khattar |first1=Sakshi |date=26 July 2008 |title=Teach India: Think local, think Ladakhi |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Teach-India-Think-local-think-Ladakhi/articleshow/3281987.cms |work=The Times of India}}</ref> जून १९९३ ते ऑगस्ट २००५ पर्यंत, वांगचुक यांनी लडाखच्या एकमेव छापील मासिक लाडाग्स मेलॉंगची स्थापना केली आणि त्याचे संपादक म्हणून काम केले.<ref name="telegraph">{{cite news|last1=Menon|first1=Shyam G.|title=What you did not watch in 3 Idiots - Rethink after Ladakh education initiative fell victim to bureaucracy and resentment|url=https://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|archive-url=https://web.archive.org/web/20100722043505/http://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|url-status=dead|archive-date=22 July 2010|publisher=[[The Telegraph (Calcutta)]]|date=19 July 2010}}</ref><ref name="ashoka"/> २००१ मध्ये, त्यांना हिल कौन्सिल सरकारमध्ये शिक्षण सल्लागार म्हणून नियुक्त करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.jharkhandfeed.com/sonam-wangchuk-the-real-phunsuk-wangdu/|title=Sonam Wangchuk: The real 'Phunsuk Wangdu'|date=19 January 2017|publisher=JharkhandFeed|access-date=19 January 2017}}</ref> २००२ मध्ये, इतर स्वयंसेवी संस्थांच्या प्रमुखांसह, त्यांनी लडाखी स्वयंसेवी संस्थांचे एक नेटवर्क, लडाख व्हॉलंटरी नेटवर्क (LVN) ची स्थापना केली आणि २००५ पर्यंत त्यांच्या कार्यकारी समितीमध्ये सचिव म्हणून काम केले. त्यांना लडाख हिल कौन्सिल सरकारच्या व्हिजन डॉक्युमेंट लडाख २०२५ च्या मसुदा समितीवर नियुक्त करण्यात आले आणि २००४ मध्ये शिक्षण आणि पर्यटन धोरण तयार करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली.<ref name="entremeetsmit">{{cite web|title=Sonam Wangchuk at Entrepreneur's Meet 2017|url=http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|website=Entremeetsmit.in|access-date=30 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525013517/http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|archive-date=25 May 2017}}</ref> २००५ मध्ये भारताचे पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी या दस्तऐवजाचे औपचारिक लाँच केले. २००५ मध्ये, वांगचुक यांची भारत सरकारच्या मानव संसाधन विकास मंत्रालयात प्राथमिक शिक्षणासाठी राष्ट्रीय प्रशासकीय परिषदेत सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.<ref name="entremeetsmit"/> २००७ ते २०१० पर्यंत, त्यांनी शिक्षण सुधारणांसाठी शिक्षण मंत्रालयाला पाठिंबा देण्यासाठी काम करणाऱ्या डॅनिश स्वयंसेवी संस्था एमएससाठी शिक्षण सल्लागार म्हणून काम केले.<ref>{{cite news|title=In conversation with Sonam Wangchuk|url=http://www.reachladakh.com/in-conversation-with-sonam-wangchuk/1560.html|publisher=Reach Ladakh|date=30 April 2013}}</ref> २०१३ च्या अखेरीस, वांगचुक यांनी बर्फ स्तूपाचा एक नमुना शोधून काढला आणि तो एक कृत्रिम हिमनदी आहे जो हिवाळ्यात वाया जाणाऱ्या प्रवाहाचे पाणी महाकाय बर्फाच्या शंकू किंवा स्तूपांच्या स्वरूपात साठवतो आणि वसंत ऋतूच्या अखेरीस पाणी वितळू लागल्यावर सोडतो, जो शेतकऱ्यांना पाण्याची गरज असते तेव्हा योग्य वेळ असतो.<ref>{{cite news|last1=Coates|first1=Ashley|title=Ice stupas: a Himalayan answer to climate change, water shortage and glacial flooding|url=https://www.independent.co.uk/environment/ice-stupas-himalayan-answer-to-climate-change-water-shortage-and-glacial-flooding-a7742906.html|work=The Independent |date=30 May 2017}}</ref> २०१३ मध्ये त्यांची जम्मू आणि काश्मीर राज्य शालेय शिक्षण मंडळात नियुक्ती झाली. २०१४ मध्ये, त्यांना जम्मू आणि काश्मीर राज्य शिक्षण धोरण आणि व्हिजन डॉक्युमेंट तयार करण्यासाठी तज्ञ पॅनेलमध्ये नियुक्त करण्यात आले. २०१५ पासून, सोनम हिमालयन इन्स्टिट्यूट ऑफ अल्टरनेटिव्ह्ज स्थापन करण्यावर काम करण्यास सुरुवात केली आहे. बहुतेक विद्यापीठे, विशेषतः पर्वतांमधील विद्यापीठे जीवनाच्या वास्तविकतेशी कशी अप्रासंगिक झाली आहेत याबद्दल त्यांना चिंता आहे.<ref>{{cite news|last1=Sarkhel|first1=Aritra|title=Meet Sonam Wangchuk, the 50 year old innovator from Ladakh|url=http://tech.economictimes.indiatimes.com/news/people/meet-sonam-wangchuk-the-50-year-old-innovator-from-ladakh/56114652|publisher= The Economic Times |date=22 December 2016}}</ref> २०१६ मध्ये, वांगचुक यांनी फार्मस्टेज लडाख नावाचा एक प्रकल्प सुरू केला, जो पर्यटकांना लडाखच्या स्थानिक कुटुंबांसोबत राहण्याची सुविधा देतो, जो माता आणि मध्यमवयीन महिला चालवतात. १८ जून २०१६ रोजी चेतसांग रिनपोचे यांनी या प्रकल्पाचे अधिकृत उद्घाटन केले.<ref>{{cite news|last1=Chauhan|first1=Divya|title=These Ladakhi Mothers Are Opening Up Their Homes To Travellers. Time To Ditch Those Hotel Rooms|url=https://www.scoopwhoop.com/Experience-The-Ladakhi-Culture-With-Farmstays-Ladakh/#.uqib1fudp|publisher=ScoopWhoop |date=1 August 2016}}</ref> == लोकसंस्कृतीमध्ये == २००९ मध्ये, अनेक प्रसारमाध्यमांच्या अहवालांतून आणि प्रेक्षकांनी वांगचुक यांची गोष्ट [[राजकुमार हिरानी]] दिग्दर्शित ''[[३ इडियट्स]]'' चित्रपटातील [[आमिर खान]] यांच्या 'फुन्सुक वांगडू' या पात्राशी जोडली गेल्याने ते प्रकाशझोतात आले.<ref name="telegraph" /> मात्र, १६ जुलै २०२६ रोजी लंडन फिल्म फेस्टिव्हलच्या समारोप समारंभात, आमिर खान यांनी स्पष्ट केले की चित्रपटातील त्यांचे पात्र वांगचुक यांच्यापासून प्रेरित नव्हते. त्यांनी सांगितले की, चित्रपट बनवताना लेखक राजकुमार हिरानी किंवा अभिजात जोशी यांपैकी कोणालाही वांगचुक यांच्याबद्दल माहिती नव्हती.<ref>{{Cite news |last=Bureau |first=The Hindu |date=2026-07-17 |title=Aamir Khan says his character in ‘3 Idiots’ not based on Sonam Wangchuk: ‘Hoping that he ends his fast’ |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/aamir-khan-says-his-character-in-3-idiots-not-based-on-sonam-wangchuk-hoping-that-he-ends-his-fast/article71232765.ece |access-date=2026-07-17 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> वांगचुक यांनीही या तुलनेचा स्पष्ट शब्दात इन्कार केला आहे.<ref>{{Cite news |date=2026-07-15 |title=When Sonam Wangchuk said, 'I'm not Phunsukh Wangdu from Aamir Khan's 3 Idiots', the educator said he didn't take action against the film: 'Didn’t want people to think I was trying to get money' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/when-sonam-wangchuk-said-im-not-phunsukh-wangdu-from-aamir-khans-3-idiots-the-educator-said-he-didnt-take-action-against-the-film-didnt-want-people-to-think-i-was-trying-to-get-money/articleshow/132418715.cms |access-date=2026-07-16 |work=The Times of India}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:वांगचुक, सोनम }} [[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:लडाखी समाजसेवक]] h3i71ej96e018g97tomb0shwkz2zs0n 2695110 2695108 2026-07-17T08:19:16Z संतोष गोरे 135680 2695110 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = सोनम वांगचुक | चित्र = Sonam Wangchuk01.jpg|thumb|सोनम वांगचूक | चित्र_आकारमान = | चित्रशीर्षक = सोनम वांगचुक | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = १ सप्टेंबर १९६६ | जन्म_स्थान = उलेतोकोपो ,जम्मू काश्मीर | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = जम्मू काश्मीर | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | व्यवसाय = | कारकीर्द_काळ = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = जम्मू काश्मीर | उंची = | वजन = | ख्याती = | धर्म = बौद्ध | जोडीदार = | अपत्ये = | वडील = | आई = | पुरस्कार = रोलेक्स ॲवाॅर्ड फॉर इंटरप्राइज २०१६’,रॅमन मॅगेसेसे 2018, लोकमान्य टिळक राष्ट्रीय पुरस्कार २०२० }} '''सोनम वांगचुक''' (जन्म: [[१ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९६६|१९६६]] - ) हे एक भारतीय अभियंता,<ref>{{Cite web |title=Rolex Partnerships - The engineer helping Himalayan farmers by creating artificial glaciers |url=https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-url=http://web.archive.org/web/20251216151011/https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-date=2025-12-16 |access-date=2026-06-30 |website=rolex.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Event information |url=https://www.nobelprize.org/events/nobel-week-dialogue/stockholm-2018/panellists/sonam-wangchuk/ |access-date=2026-06-30 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Extraordinary Indians: Sonam Wangchuk's Mission to Reimagine Schools, Water, and Work in the Himalayas |url=https://www.readersdigest.in/features/story-extraordinary-indians-sonam-wangchuks-mission-to-reimagine-schools-water-and-work-in-the-himalayas-128088 |access-date=2026-06-30 |website=www.readersdigest.in}}</ref> कार्यकर्ते, नवनिर्माते, शिक्षण सुधारक आणि [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]] आहेत.<ref name="Bio">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=The Indian Express | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> ते 'स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख' (SECMOL) चे संस्थापक-संचालक आहेत, ज्याची स्थापना १९८८ मध्ये अशा विद्यार्थ्यांच्या एका गटाने केली होती, जे त्यांच्याच शब्दांत सांगायचे तर [[लडाख|लडाखवर]] लादलेल्या परकीय शिक्षण व्यवस्थेचे 'बळी' ठरले होते. सौर ऊर्जेवर चालणारा आणि स्वयंपाक, प्रकाश किंवा गरम करण्यासाठी कोणत्याही [[जीवाष्म इंधन|जीवाश्म इंधनाचा]] वापर न करणारा SECMOL कॅम्पस डिझाइन करण्यासाठी देखील ते ओळखले जातात. शासकीय शाळांच्या व्यवस्थेत सुधारणा घडवून आणण्यासाठी सरकार, ग्राम समुदाय आणि नागरी समाज यांच्यातील संयुक्त उपक्रम असलेल्या ऑपरेशन न्यू होपच्या १९९४ मधील लाँचमध्ये वांगचुक यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची होती. [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] पुरस्कार विजेते चेवांग नॉरफेल यांनी डिझाइन केलेल्या आणि तयार केलेल्या कृत्रिम हिमनद्यांपासून प्रेरित होऊन त्यांनी स्वतःची नवीन संकल्पना विकसित केली, जी आईस स्तूप तंत्रज्ञान म्हणून ओळखली जाते. या तंत्रज्ञानाचा वापर हिवाळ्यातील पाणी शंकूच्या आकाराच्या बर्फाच्या ढिगाऱ्यात साठवण्यासाठी केला जातो.<ref>{{Cite web |date=2024-06-13 |title=The Ice Man of Ladakh building artificial glaciers in the Himalayas |url=https://www.bbc.com/future/article/20240612-the-ice-man-of-ladakh-building-artificial-glaciers-in-the-himalayas |access-date=2026-07-14 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> लडाखमधील शिक्षण क्षेत्र आणि हवामान बदलाशी संबंधित आव्हानांमधील योगदान तसेच स्थानिक समस्यांवर त्यांनी शोधलेल्या नाविन्यपूर्ण उपायांमुळे वांगचुक यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. २०२५ पर्यंत त्यांना सुमारे १५ पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यामध्ये [[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] (२०१८), [[भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (मंडी)|आयआयटी मंडी]] तर्फे देण्यात आलेली 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' ही पदवी (२०१८) आणि [[ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर]] (२०१७) यांचा समावेश आहे.<ref name="Details">{{cite web | last=Masood | first=Bashaarat | title=Innovator to ‘provocateur’, Wangchuk’s equation with Delhi changed over 3 decades | website=The Indian Express | date=27 September 2025 | url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/innovator-to-provocateur-wangchuks-equation-with-delhi-changed-over-3-decades-10273868/ | access-date=30 September 2025}}</ref> == बालपण आणि शिक्षण == वांगचुक यांचा जन्म १९६६ मध्ये जम्मू आणि काश्मीरच्या लडाख [[लेह जिल्हा|लेह जिल्ह्यातील]] अल्ची जवळ झाला. वयाच्या ९ व्या वर्षांपर्यंत त्यांचे शाळेत नाव नोंदवले गेले नव्हते, कारण त्यांच्या गावात कोणतीही शाळा नव्हती. तोपर्यंत त्यांच्या आईने, शेरिंग वांगमो यांनी, त्यांना त्यांच्या स्वतःच्या मातृभाषेतून सर्व मूलभूत शिक्षण दिले.<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="mint">{{cite news|title=A Ladakhi dream fuelled by a Swiss award|url=http://www.livemint.com/Consumer/AUgmDNspGwS9SZGU68P5LK/A-Ladakhi-dream-fuelled-by-a-Swiss-award.html|publisher=[[Livemint]]|date=25 November 2016}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Yashraj |title=How Ladakh protest leader Sonam Wangchuk went from Indian hero to ‘traitor’ |url=https://www.aljazeera.com/features/2025/10/7/how-ladakh-protest-leader-sonam-wangchuk-went-from-indian-hero-to-traitor |access-date=2026-07-16 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> १९७५ मध्ये, त्यांचे वडील, सोनम वांग्याल, जम्मू आणि काश्मीर सरकारमध्ये निवडून आले आणि मंत्री झाले.<ref>{{Cite web |url=https://www.ndtv.com/india-news/sonam-wangchuk-ladakh-violence-sonam-wangchuks-journey-from-real-phunsukh-wangdu-to-activist-under-lens-9342129 |title=Sonam Wangchuk's Journey From Real 'Phunsukh Wangdu' To Activist Under Lens - NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2023/Feb/05/sonam-wangchuk-the-man-the-mountains-and-a-mission-2544430.html |title=Sonam Wangchuk: The man, the mountains, and a mission |first=Fayaz |last=Wani |date=5 February 2023 |website=The New Indian Express}}</ref> वयाच्या ९ व्या वर्षी त्यांना श्रीनगरला नेण्यात आले आणि तेथील एका शाळेत दाखल करण्यात आले. ते इतर विद्यार्थ्यांपेक्षा वेगळे दिसत असल्याने, त्यांना अशा भाषेत संबोधित केले जायचे जी त्यांना समजत नव्हती, ज्यामुळे त्यांच्याकडून प्रतिसाद न मिळण्याला त्यांची बुद्धू असण्याची लक्षणे मानले गेले. ते हा काळ त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात अंधकारमय काळ म्हणून आठवतात. ही वागणूक सहन न झाल्याने, १९७७ मध्ये त्यांनी एकट्याने दिल्लीला पळ काढला, जिथे त्यांनी एका केंद्रीय विद्यालयाच्या शाळा प्राचार्यांकडे स्वतःची कैफियत मांडली.<ref name="ht1">{{cite news|last1=Paul|first1=Satarupa|title=Meet Sonam Wangchuk, the real life Phunsukh Wangdu of 3 Idiots|url=http://www.hindustantimes.com/education/meet-sonam-wangchuk-the-real-life-phunsukh-wangdu-of-3-idiots/story-7qofYgkfHOxSHh1lXqZIFM.html|publisher=[[Hindustan Times]]|date=8 December 2016}}</ref> वांगचुक यांनी १९८७ मध्ये [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (श्रीनगर)]] (तेव्हाचे आर.ई.सी. श्रीनगर) मधून [[यांत्रिक अभियांत्रिकी]]मध्ये आपली बी.टेक. पदवी पूर्ण केली.<ref>{{Cite news |date=2025-09-27 |title=Sonam Wangchuk educational qualifications: How this engineer from NIT Srinagar became a prominent activist in Ladakh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/education/news/sonam-wangchuk-educational-qualifications-how-this-engineer-from-nit-srinagar-became-a-prominent-activist-in-ladakh/articleshow/124176451.cms |access-date=2025-09-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> अभियांत्रिकीच्या शाखेच्या निवडीवरून वडिलांशी झालेल्या मतभेदांमुळे त्यांना स्वतःच्या शिक्षणाचा खर्च स्वतःच उचलावा लागला. त्यांनी २०११ मध्ये ग्रेनोबल, फ्रान्स येथील क्रॅटेर स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर मध्ये 'अर्थन आर्किटेक्चर' (मातीचे वास्तुकला) या विषयात दोन वर्षांचे उच्च शिक्षण देखील घेतले.<ref>{{cite news|title=Global Award 2017- Sonam Wangchuk, stupas et enseignements|url=http://www.lecourrierdelarchitecte.com/article_7796|publisher=lecourrierdelarchitecte.com|date=17 May 2017|language=fr}}</ref> ==संघटना== ===एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL)=== जे शिक्षणात गतिशील असून त्यांना परिस्थितीअभावी पुढील शिक्षण घेणे शक्य होत नाही, किवा गरीब परिस्थितीमुळे अपेक्षित क्षेत्रात जाणे शक्य होत नाही, अशा मुलांसाठी वांगचूक काम करतात. त्यासाठी त्यांनी १९८८ साली एका संस्थेची स्थापना त्यांनी केली. अशा मुलांना शिक्षणासाठी मदत करून त्यांची स्वप्न प्रत्यक्षात साकारण्याचे काम वांगचूक करत आहेत. शिक्षण तसेच पर्यावरण क्षेत्रात ते काम करत आहेत. गेल्या २० वर्षांपासून त्यांनी या कामाला पूर्णपणे वाहून घेतले आहे. त्यांनी यासाठी एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL) या नावाची संघटना तयार केली आहे. येथे राहून त्यांनी अनेक स्थानिक भाषा आत्मसात केल्या. जेव्हा त्यांनी लडाख येथे शिक्षणविषयक कार्य सुरू केले, तेव्हा त्यांच्या लक्षात आले की मुलांना प्रश्नांची उत्तरे माहिती असतात मात्र त्यांचा सर्वात मोठा अडसर म्हणजे भाषा आहे. त्यानंतर त्यांनी स्थानिक भाषेत तेथील मुलांना शिकवायला सुरुवात केली. जम्मू-कश्मीर सरकार बरोबर त्यांनी लडाखच्या शाळांतील अभ्यासक्रम स्थानिक भाषेत तयार करण्याचे कार्य हाती घेतले. १९९४ मध्ये त्यांनी शाळेतून काढून टाकण्यात आलेल्या १००० तरुणांची संघटना तयार केली आणि त्यांच्या मदतीने एक अशी शाळा काढली जी विद्यार्थामार्फतच चालवली जाते. या शाळेत पूर्णपणे सौर उर्जेचा वापर केला जातो. वांगचूक यांना वाटते की शालेय अभ्यासक्रम बदलणे आवश्यक आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, पुस्तकी अभ्यासक्रमापेक्षा प्रात्यक्षिकांचा अवलंब जास्त हिताचा आहे. या सर्व बाबी प्रत्यक्षात आणण्यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत. १९८८ मध्ये, पदवी प्राप्त केल्यानंतर, वांगचुक यांनी (त्यांच्या भावा आणि पाच समवयस्कांसह) लडाखमधील विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक चळवळ (SECMOL) सुरू केली. सासपोल येथील सरकारी हायस्कूलमध्ये शालेय सुधारणांचा प्रयोग केल्यानंतर, SECMOL ने सरकारी शिक्षण विभाग आणि गावातील लोकसंख्येच्या सहकार्याने ऑपरेशन न्यू होप सुरू केले.<ref name="mint"/><ref name="ashoka">{{cite web |title=Sonam Wangchuk - Students Educational and Cultural Movement of Ladakh |url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/sonam-wangchuk |publisher=Ashoka United States |access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="TOI">{{cite news |last1=Khattar |first1=Sakshi |date=26 July 2008 |title=Teach India: Think local, think Ladakhi |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Teach-India-Think-local-think-Ladakhi/articleshow/3281987.cms |work=The Times of India}}</ref> जून १९९३ ते ऑगस्ट २००५ पर्यंत, वांगचुक यांनी लडाखच्या एकमेव छापील मासिक लाडाग्स मेलॉंगची स्थापना केली आणि त्याचे संपादक म्हणून काम केले.<ref name="telegraph">{{cite news|last1=Menon|first1=Shyam G.|title=What you did not watch in 3 Idiots - Rethink after Ladakh education initiative fell victim to bureaucracy and resentment|url=https://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|archive-url=https://web.archive.org/web/20100722043505/http://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|url-status=dead|archive-date=22 July 2010|publisher=[[The Telegraph (Calcutta)]]|date=19 July 2010}}</ref><ref name="ashoka"/> २००१ मध्ये, त्यांना हिल कौन्सिल सरकारमध्ये शिक्षण सल्लागार म्हणून नियुक्त करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.jharkhandfeed.com/sonam-wangchuk-the-real-phunsuk-wangdu/|title=Sonam Wangchuk: The real 'Phunsuk Wangdu'|date=19 January 2017|publisher=JharkhandFeed|access-date=19 January 2017}}</ref> २००२ मध्ये, इतर स्वयंसेवी संस्थांच्या प्रमुखांसह, त्यांनी लडाखी स्वयंसेवी संस्थांचे एक नेटवर्क, लडाख व्हॉलंटरी नेटवर्क (LVN) ची स्थापना केली आणि २००५ पर्यंत त्यांच्या कार्यकारी समितीमध्ये सचिव म्हणून काम केले. त्यांना लडाख हिल कौन्सिल सरकारच्या व्हिजन डॉक्युमेंट लडाख २०२५ च्या मसुदा समितीवर नियुक्त करण्यात आले आणि २००४ मध्ये शिक्षण आणि पर्यटन धोरण तयार करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली.<ref name="entremeetsmit">{{cite web|title=Sonam Wangchuk at Entrepreneur's Meet 2017|url=http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|website=Entremeetsmit.in|access-date=30 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525013517/http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|archive-date=25 May 2017}}</ref> २००५ मध्ये भारताचे पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी या दस्तऐवजाचे औपचारिक लाँच केले. २००५ मध्ये, वांगचुक यांची भारत सरकारच्या मानव संसाधन विकास मंत्रालयात प्राथमिक शिक्षणासाठी राष्ट्रीय प्रशासकीय परिषदेत सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.<ref name="entremeetsmit"/> २००७ ते २०१० पर्यंत, त्यांनी शिक्षण सुधारणांसाठी शिक्षण मंत्रालयाला पाठिंबा देण्यासाठी काम करणाऱ्या डॅनिश स्वयंसेवी संस्था एमएससाठी शिक्षण सल्लागार म्हणून काम केले.<ref>{{cite news|title=In conversation with Sonam Wangchuk|url=http://www.reachladakh.com/in-conversation-with-sonam-wangchuk/1560.html|publisher=Reach Ladakh|date=30 April 2013}}</ref> २०१३ च्या अखेरीस, वांगचुक यांनी बर्फ स्तूपाचा एक नमुना शोधून काढला आणि तो एक कृत्रिम हिमनदी आहे जो हिवाळ्यात वाया जाणाऱ्या प्रवाहाचे पाणी महाकाय बर्फाच्या शंकू किंवा स्तूपांच्या स्वरूपात साठवतो आणि वसंत ऋतूच्या अखेरीस पाणी वितळू लागल्यावर सोडतो, जो शेतकऱ्यांना पाण्याची गरज असते तेव्हा योग्य वेळ असतो.<ref>{{cite news|last1=Coates|first1=Ashley|title=Ice stupas: a Himalayan answer to climate change, water shortage and glacial flooding|url=https://www.independent.co.uk/environment/ice-stupas-himalayan-answer-to-climate-change-water-shortage-and-glacial-flooding-a7742906.html|work=The Independent |date=30 May 2017}}</ref> २०१३ मध्ये त्यांची जम्मू आणि काश्मीर राज्य शालेय शिक्षण मंडळात नियुक्ती झाली. २०१४ मध्ये, त्यांना जम्मू आणि काश्मीर राज्य शिक्षण धोरण आणि व्हिजन डॉक्युमेंट तयार करण्यासाठी तज्ञ पॅनेलमध्ये नियुक्त करण्यात आले. २०१५ पासून, सोनम हिमालयन इन्स्टिट्यूट ऑफ अल्टरनेटिव्ह्ज स्थापन करण्यावर काम करण्यास सुरुवात केली आहे. बहुतेक विद्यापीठे, विशेषतः पर्वतांमधील विद्यापीठे जीवनाच्या वास्तविकतेशी कशी अप्रासंगिक झाली आहेत याबद्दल त्यांना चिंता आहे.<ref>{{cite news|last1=Sarkhel|first1=Aritra|title=Meet Sonam Wangchuk, the 50 year old innovator from Ladakh|url=http://tech.economictimes.indiatimes.com/news/people/meet-sonam-wangchuk-the-50-year-old-innovator-from-ladakh/56114652|publisher= The Economic Times |date=22 December 2016}}</ref> २०१६ मध्ये, वांगचुक यांनी फार्मस्टेज लडाख नावाचा एक प्रकल्प सुरू केला, जो पर्यटकांना लडाखच्या स्थानिक कुटुंबांसोबत राहण्याची सुविधा देतो, जो माता आणि मध्यमवयीन महिला चालवतात. १८ जून २०१६ रोजी चेतसांग रिनपोचे यांनी या प्रकल्पाचे अधिकृत उद्घाटन केले.<ref>{{cite news|last1=Chauhan|first1=Divya|title=These Ladakhi Mothers Are Opening Up Their Homes To Travellers. Time To Ditch Those Hotel Rooms|url=https://www.scoopwhoop.com/Experience-The-Ladakhi-Culture-With-Farmstays-Ladakh/#.uqib1fudp|publisher=ScoopWhoop |date=1 August 2016}}</ref> == लोकसंस्कृती मध्ये == २००९ मध्ये, अनेक प्रसारमाध्यमांच्या अहवालांतून आणि प्रेक्षकांनी वांगचुक यांची गोष्ट [[राजकुमार हिरानी]] दिग्दर्शित ''[[३ इडियट्स]]'' चित्रपटातील [[आमिर खान]] यांच्या 'फुन्सुक वांगडू' या पात्राशी जोडली गेल्याने ते प्रकाशझोतात आले.<ref name="telegraph" /> मात्र, १६ जुलै २०२६ रोजी लंडन फिल्म फेस्टिव्हलच्या समारोप समारंभात, आमिर खान यांनी स्पष्ट केले की चित्रपटातील त्यांचे पात्र वांगचुक यांच्यापासून प्रेरित नव्हते. त्यांनी सांगितले की, चित्रपट बनवताना लेखक राजकुमार हिरानी किंवा अभिजात जोशी यांपैकी कोणालाही वांगचुक यांच्याबद्दल माहिती नव्हती.<ref>{{Cite news |last=Bureau |first=The Hindu |date=2026-07-17 |title=Aamir Khan says his character in ‘3 Idiots’ not based on Sonam Wangchuk: ‘Hoping that he ends his fast’ |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/aamir-khan-says-his-character-in-3-idiots-not-based-on-sonam-wangchuk-hoping-that-he-ends-his-fast/article71232765.ece |access-date=2026-07-17 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> वांगचुक यांनीही या तुलनेचा स्पष्ट शब्दात इन्कार केला आहे.<ref>{{Cite news |date=2026-07-15 |title=When Sonam Wangchuk said, 'I'm not Phunsukh Wangdu from Aamir Khan's 3 Idiots', the educator said he didn't take action against the film: 'Didn’t want people to think I was trying to get money' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/when-sonam-wangchuk-said-im-not-phunsukh-wangdu-from-aamir-khans-3-idiots-the-educator-said-he-didnt-take-action-against-the-film-didnt-want-people-to-think-i-was-trying-to-get-money/articleshow/132418715.cms |access-date=2026-07-16 |work=The Times of India}}</ref> == पुरस्कार == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" | ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | पुरस्कार / पदवी ! scope="col" class="unsortable |संदर्भ |- |2018 |[[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] |style="text-align: center;"|<ref name="Magsaysay">{{cite web | agency=PTI | title=Two Indians, Bharat Vatwani and Sonam Wangchuk, Receive Magsaysay Award | website=[[NDTV]] | date=1 September 2018 | url=https://www.ndtv.com/india-news/two-indians-bharat-vatwani-and-sonam-wangchuk-receive-this-years-ramon-magsaysay-award-1909529 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2018 |[[सिम्बायोसिस इंटरनॅशनल]] द्वारे मानद [[डी.लिट]] पदवी |style="text-align: center;"|<ref name="Litt">{{cite web | title=Innovator Sonam Wangchuk Awarded Honorary D.Litt Degree | website=BW Education | url=https://www.bweducation.com/article/innovator-sonam-wangchuk-awarded-honorary-dlitt-degree-162828 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2018 |आयआयटी मंडी द्वारे 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' |style="text-align: center;"|<ref name="Mandi">{{cite web | title=IIT Mandi convocation: 211 students including 40 research scholars graduated, check other achievements | website=[[India Today]] | date=30 October 2018 | url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/iit-mandi-convocation-divd-1378688-2018-10-30 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 |इंडियन्स फॉर कलेक्टिव्ह ॲक्शन (ICA) सन्मान पुरस्कार, [[सॅन फ्रान्सिस्को]], [[कॅलिफोर्निया]] |style="text-align: center;"|<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 | GQ मेन ऑफ द इयर पुरस्कार, वर्षातील सर्वोत्तम सामाजिक उद्योजक (Social Entrepreneur of the Year) |style="text-align: center;"|<ref name="GQ">{{cite web | title=GQ Awards: Men of the Year 2017 Winners | website=GQ India | date=23 September 2017 | url=https://www.gqindia.com/content/gq-awards-men-year-2017-winners#zorawar-kalra-restaurateur-of-the-year | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 | ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर |style="text-align: center;"|<ref name="FP">{{cite web | last=Rana | first=Nikita | title=World Environment Day 2017: Sonam Wangchuk's ice stupas ensure there's water in Ladakh | website=[[Firstpost]] | date=2 June 2017 | url=https://www.firstpost.com/living/world-environment-day-2017-sonam-wangchuks-ice-stupas-ensure-theres-water-in-ladakh-3504143.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 |जम्मू आणि काश्मीर सरकार द्वारे उत्कृष्ट पर्यावरणवाद्यासाठीचा राज्य पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="j&k">{{cite web | last=Lakhera | first=Vedaant | title=Sonam Wangchuk Detained Under NSA Amid Ladakh Protests Over Statehood | website=Frontline | date=30 September 2025 | url=https://frontline.thehindu.com/politics/sonam-wangchuk-nsa-detention-ladakh-protests/article70114394.ece | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2016 |रोलेक्स अवॉर्ड फॉर एंटरप्राइझ |style="text-align: center;"|<ref name="Rolex">{{cite web | title=Supplying water to farmers in Northern India | website=rolex.org | date=10 November 2020 | url=https://www.rolex.org/partnerships/national-geographic-spain/sonam-wangchuk | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2016 |सर्वोत्तम मातीच्या इमारतीसाठी आंतरराष्ट्रीय टेरा पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="Terra">{{cite web | last=Bahga | first=Sarbjit Singh | title=SECMOL School, Leh, Represents Himalayan Region in ‘NEW INDIAN ARCHITECTURE’ | website=Hill Post | date=3 August 2023 | url=https://hillpost.in/2023/08/secmol-school-leh-represents-himalayan-region-in-new-indian-architecture/120862/ | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2014 |CRATerre फ्रान्स द्वारे युनेस्को चेअर अर्थन आर्किटेक्चर |style="text-align: center;"|<ref name="UNESCO">{{cite web | title=Innovator Sonam Wangchuk Built A Solar Powered Heated Tent For Galwan Valley Soldiers | website=ABP Live | date=22 February 2021 | url=https://news.abplive.com/news/sonam-wangchuk-s-solar-powered-heated-tent-can-keep-soldiers-in-galwan-valley-warm-in-rough-terrains-1445385 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2008 |सी एन एन आय बी एम द्वारे रिअल हिरोज पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="CNN">{{cite web | title=Did Sonam Wangchuk provoke Gen Z in Ladakh?: How did the '3-Idiots' real-life hero become a 'villain' for the Modi govt? | website=Bhaskar English | date=26 September 2025 | url=https://www.bhaskarenglish.in/originals/news/did-sonam-wangchuk-provoke-gen-z-in-ladakh-how-did-the-3-idiots-hero-become-a-villain-for-modi-govt-136017047.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2004 |सँक्च्युअरी एशिया द्वारे 'द ग्रीन टीचर' पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="Green">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=[[The Indian Express]] | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2002 |अशोका युएसए द्वारे सामाजिक उद्योजकतेसाठी अशोका फेलोशिप |style="text-align: center;"|<ref name="d091">{{cite web | title=Mr. Sonam Wangchuk | website=Expand | date=20 January 2024 | url=https://www.smutbi.com/2024/01/20/mr-sonam-wangchuk/ | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="ashoka">{{cite web |title=Sonam Wangchuk - Students Educational and Cultural Movement of Ladakh |url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/sonam-wangchuk |publisher=Ashoka United States |access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2001 |द वीक नियतकालिकातर्फे 'मॅन ऑफ द इयर' |style="text-align: center;"|<ref name="Week">{{cite web | title=Sonam Wangchuk dedicates Magsaysay Award to 'every student, teacher' in Ladakh | website=[[The Week (Indian magazine)|The Week]] | date=26 July 2018 | url=https://www.theweek.in/news/india/2018/07/26/Sonam-Wangchuk-dedicates-Magsaysay-Award-to-every-student-teacher-in-Ladakh.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |1996 |जम्मू आणि काश्मीर मधील शैक्षणिक सुधारणांसाठी राज्यपालांचे पदक |style="text-align: center;"|<ref name="SK">{{cite web | title=Sonam Wangchuk's Climate Fast: A Call to Action for Environmental Sustainability | website=[[Sikkim Express]] | date=26 September 2025 | url=https://www.sikkimexpress.com/news-details/sonam-wangchuks-climate-fast-a-call-to-action-for-environmental-sustainability | access-date=30 September 2025}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:वांगचुक, सोनम }} [[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:लडाखी समाजसेवक]] fu5enc92kapu5sir2jzcugl7i1qg8ph 2695111 2695110 2026-07-17T08:20:35Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2695111 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = सोनम वांगचुक | चित्र = Sonam Wangchuk01.jpg|thumb|सोनम वांगचूक | चित्र_आकारमान = | चित्रशीर्षक = सोनम वांगचुक | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = १ सप्टेंबर १९६६ | जन्म_स्थान = उलेतोकोपो ,जम्मू काश्मीर | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = जम्मू काश्मीर | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | व्यवसाय = | कारकीर्द_काळ = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = जम्मू काश्मीर | उंची = | वजन = | ख्याती = | धर्म = बौद्ध | जोडीदार = | अपत्ये = | वडील = | आई = | पुरस्कार = रोलेक्स ॲवाॅर्ड फॉर इंटरप्राइज २०१६’,रॅमन मॅगेसेसे 2018, लोकमान्य टिळक राष्ट्रीय पुरस्कार २०२० }} '''सोनम वांगचुक''' (जन्म: [[१ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९६६|१९६६]] - ) हे एक भारतीय अभियंता,<ref>{{Cite web |title=Rolex Partnerships - The engineer helping Himalayan farmers by creating artificial glaciers |url=https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-url=http://web.archive.org/web/20251216151011/https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-date=2025-12-16 |access-date=2026-06-30 |website=rolex.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Event information |url=https://www.nobelprize.org/events/nobel-week-dialogue/stockholm-2018/panellists/sonam-wangchuk/ |access-date=2026-06-30 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Extraordinary Indians: Sonam Wangchuk's Mission to Reimagine Schools, Water, and Work in the Himalayas |url=https://www.readersdigest.in/features/story-extraordinary-indians-sonam-wangchuks-mission-to-reimagine-schools-water-and-work-in-the-himalayas-128088 |access-date=2026-06-30 |website=www.readersdigest.in}}</ref> कार्यकर्ते, नवनिर्माते, शिक्षण सुधारक आणि [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]] आहेत.<ref name="Bio">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=The Indian Express | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> ते 'स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख' (SECMOL) चे संस्थापक-संचालक आहेत, ज्याची स्थापना १९८८ मध्ये अशा विद्यार्थ्यांच्या एका गटाने केली होती, जे त्यांच्याच शब्दांत सांगायचे तर [[लडाख|लडाखवर]] लादलेल्या परकीय शिक्षण व्यवस्थेचे 'बळी' ठरले होते. सौर ऊर्जेवर चालणारा आणि स्वयंपाक, प्रकाश किंवा गरम करण्यासाठी कोणत्याही [[जीवाष्म इंधन|जीवाश्म इंधनाचा]] वापर न करणारा SECMOL कॅम्पस डिझाइन करण्यासाठी देखील ते ओळखले जातात. शासकीय शाळांच्या व्यवस्थेत सुधारणा घडवून आणण्यासाठी सरकार, ग्राम समुदाय आणि नागरी समाज यांच्यातील संयुक्त उपक्रम असलेल्या ऑपरेशन न्यू होपच्या १९९४ मधील लाँचमध्ये वांगचुक यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची होती. [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] पुरस्कार विजेते चेवांग नॉरफेल यांनी डिझाइन केलेल्या आणि तयार केलेल्या कृत्रिम हिमनद्यांपासून प्रेरित होऊन त्यांनी स्वतःची नवीन संकल्पना विकसित केली, जी आईस स्तूप तंत्रज्ञान म्हणून ओळखली जाते. या तंत्रज्ञानाचा वापर हिवाळ्यातील पाणी शंकूच्या आकाराच्या बर्फाच्या ढिगाऱ्यात साठवण्यासाठी केला जातो.<ref>{{Cite web |date=2024-06-13 |title=The Ice Man of Ladakh building artificial glaciers in the Himalayas |url=https://www.bbc.com/future/article/20240612-the-ice-man-of-ladakh-building-artificial-glaciers-in-the-himalayas |access-date=2026-07-14 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> लडाखमधील शिक्षण क्षेत्र आणि हवामान बदलाशी संबंधित आव्हानांमधील योगदान तसेच स्थानिक समस्यांवर त्यांनी शोधलेल्या नाविन्यपूर्ण उपायांमुळे वांगचुक यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. २०२५ पर्यंत त्यांना सुमारे १५ पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यामध्ये [[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] (२०१८), [[भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (मंडी)|आयआयटी मंडी]] तर्फे देण्यात आलेली 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' ही पदवी (२०१८) आणि [[ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर]] (२०१७) यांचा समावेश आहे.<ref name="Details">{{cite web | last=Masood | first=Bashaarat | title=Innovator to ‘provocateur’, Wangchuk’s equation with Delhi changed over 3 decades | website=The Indian Express | date=27 September 2025 | url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/innovator-to-provocateur-wangchuks-equation-with-delhi-changed-over-3-decades-10273868/ | access-date=30 September 2025}}</ref> == बालपण आणि शिक्षण == वांगचुक यांचा जन्म १९६६ मध्ये जम्मू आणि काश्मीरच्या लडाख [[लेह जिल्हा|लेह जिल्ह्यातील]] अल्ची जवळ झाला. वयाच्या ९ व्या वर्षांपर्यंत त्यांचे शाळेत नाव नोंदवले गेले नव्हते, कारण त्यांच्या गावात कोणतीही शाळा नव्हती. तोपर्यंत त्यांच्या आईने, शेरिंग वांगमो यांनी, त्यांना त्यांच्या स्वतःच्या मातृभाषेतून सर्व मूलभूत शिक्षण दिले.<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="mint">{{cite news|title=A Ladakhi dream fuelled by a Swiss award|url=http://www.livemint.com/Consumer/AUgmDNspGwS9SZGU68P5LK/A-Ladakhi-dream-fuelled-by-a-Swiss-award.html|publisher=[[Livemint]]|date=25 November 2016}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Yashraj |title=How Ladakh protest leader Sonam Wangchuk went from Indian hero to ‘traitor’ |url=https://www.aljazeera.com/features/2025/10/7/how-ladakh-protest-leader-sonam-wangchuk-went-from-indian-hero-to-traitor |access-date=2026-07-16 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> १९७५ मध्ये, त्यांचे वडील, सोनम वांग्याल, जम्मू आणि काश्मीर सरकारमध्ये निवडून आले आणि मंत्री झाले.<ref>{{Cite web |url=https://www.ndtv.com/india-news/sonam-wangchuk-ladakh-violence-sonam-wangchuks-journey-from-real-phunsukh-wangdu-to-activist-under-lens-9342129 |title=Sonam Wangchuk's Journey From Real 'Phunsukh Wangdu' To Activist Under Lens - NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2023/Feb/05/sonam-wangchuk-the-man-the-mountains-and-a-mission-2544430.html |title=Sonam Wangchuk: The man, the mountains, and a mission |first=Fayaz |last=Wani |date=5 February 2023 |website=The New Indian Express}}</ref> वयाच्या ९ व्या वर्षी त्यांना श्रीनगरला नेण्यात आले आणि तेथील एका शाळेत दाखल करण्यात आले. ते इतर विद्यार्थ्यांपेक्षा वेगळे दिसत असल्याने, त्यांना अशा भाषेत संबोधित केले जायचे जी त्यांना समजत नव्हती, ज्यामुळे त्यांच्याकडून प्रतिसाद न मिळण्याला त्यांची बुद्धू असण्याची लक्षणे मानले गेले. ते हा काळ त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात अंधकारमय काळ म्हणून आठवतात. ही वागणूक सहन न झाल्याने, १९७७ मध्ये त्यांनी एकट्याने दिल्लीला पळ काढला, जिथे त्यांनी एका केंद्रीय विद्यालयाच्या शाळा प्राचार्यांकडे स्वतःची कैफियत मांडली.<ref name="ht1">{{cite news|last1=Paul|first1=Satarupa|title=Meet Sonam Wangchuk, the real life Phunsukh Wangdu of 3 Idiots|url=http://www.hindustantimes.com/education/meet-sonam-wangchuk-the-real-life-phunsukh-wangdu-of-3-idiots/story-7qofYgkfHOxSHh1lXqZIFM.html|publisher=[[Hindustan Times]]|date=8 December 2016}}</ref> वांगचुक यांनी १९८७ मध्ये [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (श्रीनगर)]] (तेव्हाचे आर.ई.सी. श्रीनगर) मधून [[यांत्रिक अभियांत्रिकी]]मध्ये आपली बी.टेक. पदवी पूर्ण केली.<ref>{{Cite news |date=2025-09-27 |title=Sonam Wangchuk educational qualifications: How this engineer from NIT Srinagar became a prominent activist in Ladakh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/education/news/sonam-wangchuk-educational-qualifications-how-this-engineer-from-nit-srinagar-became-a-prominent-activist-in-ladakh/articleshow/124176451.cms |access-date=2025-09-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> अभियांत्रिकीच्या शाखेच्या निवडीवरून वडिलांशी झालेल्या मतभेदांमुळे त्यांना स्वतःच्या शिक्षणाचा खर्च स्वतःच उचलावा लागला. त्यांनी २०११ मध्ये ग्रेनोबल, फ्रान्स येथील क्रॅटेर स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर मध्ये 'अर्थन आर्किटेक्चर' (मातीचे वास्तुकला) या विषयात दोन वर्षांचे उच्च शिक्षण देखील घेतले.<ref>{{cite news|title=Global Award 2017- Sonam Wangchuk, stupas et enseignements|url=http://www.lecourrierdelarchitecte.com/article_7796|publisher=lecourrierdelarchitecte.com|date=17 May 2017|language=fr}}</ref> ==संघटना== ===एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL)=== जे शिक्षणात गतिशील असून त्यांना परिस्थितीअभावी पुढील शिक्षण घेणे शक्य होत नाही, किवा गरीब परिस्थितीमुळे अपेक्षित क्षेत्रात जाणे शक्य होत नाही, अशा मुलांसाठी वांगचूक काम करतात. त्यासाठी त्यांनी १९८८ साली एका संस्थेची स्थापना त्यांनी केली. अशा मुलांना शिक्षणासाठी मदत करून त्यांची स्वप्न प्रत्यक्षात साकारण्याचे काम वांगचूक करत आहेत. शिक्षण तसेच पर्यावरण क्षेत्रात ते काम करत आहेत. गेल्या २० वर्षांपासून त्यांनी या कामाला पूर्णपणे वाहून घेतले आहे. त्यांनी यासाठी एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL) या नावाची संघटना तयार केली आहे. येथे राहून त्यांनी अनेक स्थानिक भाषा आत्मसात केल्या. जेव्हा त्यांनी लडाख येथे शिक्षणविषयक कार्य सुरू केले, तेव्हा त्यांच्या लक्षात आले की मुलांना प्रश्नांची उत्तरे माहिती असतात मात्र त्यांचा सर्वात मोठा अडसर म्हणजे भाषा आहे. त्यानंतर त्यांनी स्थानिक भाषेत तेथील मुलांना शिकवायला सुरुवात केली. जम्मू-कश्मीर सरकार बरोबर त्यांनी लडाखच्या शाळांतील अभ्यासक्रम स्थानिक भाषेत तयार करण्याचे कार्य हाती घेतले. १९९४ मध्ये त्यांनी शाळेतून काढून टाकण्यात आलेल्या १००० तरुणांची संघटना तयार केली आणि त्यांच्या मदतीने एक अशी शाळा काढली जी विद्यार्थामार्फतच चालवली जाते. या शाळेत पूर्णपणे सौर उर्जेचा वापर केला जातो. वांगचूक यांना वाटते की शालेय अभ्यासक्रम बदलणे आवश्यक आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, पुस्तकी अभ्यासक्रमापेक्षा प्रात्यक्षिकांचा अवलंब जास्त हिताचा आहे. या सर्व बाबी प्रत्यक्षात आणण्यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत. १९८८ मध्ये, पदवी प्राप्त केल्यानंतर, वांगचुक यांनी (त्यांच्या भावा आणि पाच समवयस्कांसह) लडाखमधील विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक चळवळ (SECMOL) सुरू केली. सासपोल येथील सरकारी हायस्कूलमध्ये शालेय सुधारणांचा प्रयोग केल्यानंतर, SECMOL ने सरकारी शिक्षण विभाग आणि गावातील लोकसंख्येच्या सहकार्याने ऑपरेशन न्यू होप सुरू केले.<ref name="mint"/><ref name="ashoka">{{cite web |title=Sonam Wangchuk - Students Educational and Cultural Movement of Ladakh |url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/sonam-wangchuk |publisher=Ashoka United States |access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="TOI">{{cite news |last1=Khattar |first1=Sakshi |date=26 July 2008 |title=Teach India: Think local, think Ladakhi |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Teach-India-Think-local-think-Ladakhi/articleshow/3281987.cms |work=The Times of India}}</ref> जून १९९३ ते ऑगस्ट २००५ पर्यंत, वांगचुक यांनी लडाखच्या एकमेव छापील मासिक लाडाग्स मेलॉंगची स्थापना केली आणि त्याचे संपादक म्हणून काम केले.<ref name="telegraph">{{cite news|last1=Menon|first1=Shyam G.|title=What you did not watch in 3 Idiots - Rethink after Ladakh education initiative fell victim to bureaucracy and resentment|url=https://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|archive-url=https://web.archive.org/web/20100722043505/http://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|url-status=dead|archive-date=22 July 2010|publisher=[[The Telegraph (Calcutta)]]|date=19 July 2010}}</ref><ref name="ashoka"/> २००१ मध्ये, त्यांना हिल कौन्सिल सरकारमध्ये शिक्षण सल्लागार म्हणून नियुक्त करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.jharkhandfeed.com/sonam-wangchuk-the-real-phunsuk-wangdu/|title=Sonam Wangchuk: The real 'Phunsuk Wangdu'|date=19 January 2017|publisher=JharkhandFeed|access-date=19 January 2017}}</ref> २००२ मध्ये, इतर स्वयंसेवी संस्थांच्या प्रमुखांसह, त्यांनी लडाखी स्वयंसेवी संस्थांचे एक नेटवर्क, लडाख व्हॉलंटरी नेटवर्क (LVN) ची स्थापना केली आणि २००५ पर्यंत त्यांच्या कार्यकारी समितीमध्ये सचिव म्हणून काम केले. त्यांना लडाख हिल कौन्सिल सरकारच्या व्हिजन डॉक्युमेंट लडाख २०२५ च्या मसुदा समितीवर नियुक्त करण्यात आले आणि २००४ मध्ये शिक्षण आणि पर्यटन धोरण तयार करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली.<ref name="entremeetsmit">{{cite web|title=Sonam Wangchuk at Entrepreneur's Meet 2017|url=http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|website=Entremeetsmit.in|access-date=30 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525013517/http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|archive-date=25 May 2017}}</ref> २००५ मध्ये भारताचे पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी या दस्तऐवजाचे औपचारिक लाँच केले. २००५ मध्ये, वांगचुक यांची भारत सरकारच्या मानव संसाधन विकास मंत्रालयात प्राथमिक शिक्षणासाठी राष्ट्रीय प्रशासकीय परिषदेत सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.<ref name="entremeetsmit"/> २००७ ते २०१० पर्यंत, त्यांनी शिक्षण सुधारणांसाठी शिक्षण मंत्रालयाला पाठिंबा देण्यासाठी काम करणाऱ्या डॅनिश स्वयंसेवी संस्था एमएससाठी शिक्षण सल्लागार म्हणून काम केले.<ref>{{cite news|title=In conversation with Sonam Wangchuk|url=http://www.reachladakh.com/in-conversation-with-sonam-wangchuk/1560.html|publisher=Reach Ladakh|date=30 April 2013}}</ref> २०१३ च्या अखेरीस, वांगचुक यांनी बर्फ स्तूपाचा एक नमुना शोधून काढला आणि तो एक कृत्रिम हिमनदी आहे जो हिवाळ्यात वाया जाणाऱ्या प्रवाहाचे पाणी महाकाय बर्फाच्या शंकू किंवा स्तूपांच्या स्वरूपात साठवतो आणि वसंत ऋतूच्या अखेरीस पाणी वितळू लागल्यावर सोडतो, जो शेतकऱ्यांना पाण्याची गरज असते तेव्हा योग्य वेळ असतो.<ref>{{cite news|last1=Coates|first1=Ashley|title=Ice stupas: a Himalayan answer to climate change, water shortage and glacial flooding|url=https://www.independent.co.uk/environment/ice-stupas-himalayan-answer-to-climate-change-water-shortage-and-glacial-flooding-a7742906.html|work=The Independent |date=30 May 2017}}</ref> २०१३ मध्ये त्यांची जम्मू आणि काश्मीर राज्य शालेय शिक्षण मंडळात नियुक्ती झाली. २०१४ मध्ये, त्यांना जम्मू आणि काश्मीर राज्य शिक्षण धोरण आणि व्हिजन डॉक्युमेंट तयार करण्यासाठी तज्ञ पॅनेलमध्ये नियुक्त करण्यात आले. २०१५ पासून, सोनम हिमालयन इन्स्टिट्यूट ऑफ अल्टरनेटिव्ह्ज स्थापन करण्यावर काम करण्यास सुरुवात केली आहे. बहुतेक विद्यापीठे, विशेषतः पर्वतांमधील विद्यापीठे जीवनाच्या वास्तविकतेशी कशी अप्रासंगिक झाली आहेत याबद्दल त्यांना चिंता आहे.<ref>{{cite news|last1=Sarkhel|first1=Aritra|title=Meet Sonam Wangchuk, the 50 year old innovator from Ladakh|url=http://tech.economictimes.indiatimes.com/news/people/meet-sonam-wangchuk-the-50-year-old-innovator-from-ladakh/56114652|publisher= The Economic Times |date=22 December 2016}}</ref> २०१६ मध्ये, वांगचुक यांनी फार्मस्टेज लडाख नावाचा एक प्रकल्प सुरू केला, जो पर्यटकांना लडाखच्या स्थानिक कुटुंबांसोबत राहण्याची सुविधा देतो, जो माता आणि मध्यमवयीन महिला चालवतात. १८ जून २०१६ रोजी चेतसांग रिनपोचे यांनी या प्रकल्पाचे अधिकृत उद्घाटन केले.<ref>{{cite news|last1=Chauhan|first1=Divya|title=These Ladakhi Mothers Are Opening Up Their Homes To Travellers. Time To Ditch Those Hotel Rooms|url=https://www.scoopwhoop.com/Experience-The-Ladakhi-Culture-With-Farmstays-Ladakh/#.uqib1fudp|publisher=ScoopWhoop |date=1 August 2016}}</ref> == लोकसंस्कृती मध्ये == २००९ मध्ये, अनेक प्रसारमाध्यमांच्या अहवालांतून आणि प्रेक्षकांनी वांगचुक यांची गोष्ट [[राजकुमार हिरानी]] दिग्दर्शित ''[[३ इडियट्स]]'' चित्रपटातील [[आमिर खान]] यांच्या 'फुन्सुक वांगडू' या पात्राशी जोडली गेल्याने ते प्रकाशझोतात आले.<ref name="telegraph" /> मात्र, १६ जुलै २०२६ रोजी लंडन फिल्म फेस्टिव्हलच्या समारोप समारंभात, आमिर खान यांनी स्पष्ट केले की चित्रपटातील त्यांचे पात्र वांगचुक यांच्यापासून प्रेरित नव्हते. त्यांनी सांगितले की, चित्रपट बनवताना लेखक राजकुमार हिरानी किंवा अभिजात जोशी यांपैकी कोणालाही वांगचुक यांच्याबद्दल माहिती नव्हती.<ref>{{Cite news |last=Bureau |first=The Hindu |date=2026-07-17 |title=Aamir Khan says his character in ‘3 Idiots’ not based on Sonam Wangchuk: ‘Hoping that he ends his fast’ |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/aamir-khan-says-his-character-in-3-idiots-not-based-on-sonam-wangchuk-hoping-that-he-ends-his-fast/article71232765.ece |access-date=2026-07-17 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> वांगचुक यांनीही या तुलनेचा स्पष्ट शब्दात इन्कार केला आहे.<ref>{{Cite news |date=2026-07-15 |title=When Sonam Wangchuk said, 'I'm not Phunsukh Wangdu from Aamir Khan's 3 Idiots', the educator said he didn't take action against the film: 'Didn’t want people to think I was trying to get money' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/when-sonam-wangchuk-said-im-not-phunsukh-wangdu-from-aamir-khans-3-idiots-the-educator-said-he-didnt-take-action-against-the-film-didnt-want-people-to-think-i-was-trying-to-get-money/articleshow/132418715.cms |access-date=2026-07-16 |work=The Times of India}}</ref> == पुरस्कार == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" | ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | पुरस्कार / पदवी ! scope="col" class="unsortable |संदर्भ |- |2018 |[[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] |style="text-align: center;"|<ref name="Magsaysay">{{cite web | agency=PTI | title=Two Indians, Bharat Vatwani and Sonam Wangchuk, Receive Magsaysay Award | website=[[NDTV]] | date=1 September 2018 | url=https://www.ndtv.com/india-news/two-indians-bharat-vatwani-and-sonam-wangchuk-receive-this-years-ramon-magsaysay-award-1909529 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2018 |[[सिम्बायोसिस इंटरनॅशनल]] द्वारे मानद [[डी.लिट]] पदवी |style="text-align: center;"|<ref name="Litt">{{cite web | title=Innovator Sonam Wangchuk Awarded Honorary D.Litt Degree | website=BW Education | url=https://www.bweducation.com/article/innovator-sonam-wangchuk-awarded-honorary-dlitt-degree-162828 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2018 |आयआयटी मंडी द्वारे 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' |style="text-align: center;"|<ref name="Mandi">{{cite web | title=IIT Mandi convocation: 211 students including 40 research scholars graduated, check other achievements | website=[[India Today]] | date=30 October 2018 | url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/iit-mandi-convocation-divd-1378688-2018-10-30 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 |इंडियन्स फॉर कलेक्टिव्ह ॲक्शन (ICA) सन्मान पुरस्कार, [[सॅन फ्रान्सिस्को]], [[कॅलिफोर्निया]] |style="text-align: center;"|<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 | GQ मेन ऑफ द इयर पुरस्कार, वर्षातील सर्वोत्तम सामाजिक उद्योजक (Social Entrepreneur of the Year) |style="text-align: center;"|<ref name="GQ">{{cite web | title=GQ Awards: Men of the Year 2017 Winners | website=GQ India | date=23 September 2017 | url=https://www.gqindia.com/content/gq-awards-men-year-2017-winners#zorawar-kalra-restaurateur-of-the-year | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 | ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर |style="text-align: center;"|<ref name="FP">{{cite web | last=Rana | first=Nikita | title=World Environment Day 2017: Sonam Wangchuk's ice stupas ensure there's water in Ladakh | website=[[Firstpost]] | date=2 June 2017 | url=https://www.firstpost.com/living/world-environment-day-2017-sonam-wangchuks-ice-stupas-ensure-theres-water-in-ladakh-3504143.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 |जम्मू आणि काश्मीर सरकार द्वारे उत्कृष्ट पर्यावरणवाद्यासाठीचा राज्य पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="j&k">{{cite web | last=Lakhera | first=Vedaant | title=Sonam Wangchuk Detained Under NSA Amid Ladakh Protests Over Statehood | website=Frontline | date=30 September 2025 | url=https://frontline.thehindu.com/politics/sonam-wangchuk-nsa-detention-ladakh-protests/article70114394.ece | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2016 |रोलेक्स अवॉर्ड फॉर एंटरप्राइझ |style="text-align: center;"|<ref name="Rolex">{{cite web | title=Supplying water to farmers in Northern India | website=rolex.org | date=10 November 2020 | url=https://www.rolex.org/partnerships/national-geographic-spain/sonam-wangchuk | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2016 |सर्वोत्तम मातीच्या इमारतीसाठी आंतरराष्ट्रीय टेरा पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="Terra">{{cite web | last=Bahga | first=Sarbjit Singh | title=SECMOL School, Leh, Represents Himalayan Region in ‘NEW INDIAN ARCHITECTURE’ | website=Hill Post | date=3 August 2023 | url=https://hillpost.in/2023/08/secmol-school-leh-represents-himalayan-region-in-new-indian-architecture/120862/ | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2014 |CRATerre फ्रान्स द्वारे युनेस्को चेअर अर्थन आर्किटेक्चर |style="text-align: center;"|<ref name="UNESCO">{{cite web | title=Innovator Sonam Wangchuk Built A Solar Powered Heated Tent For Galwan Valley Soldiers | website=ABP Live | date=22 February 2021 | url=https://news.abplive.com/news/sonam-wangchuk-s-solar-powered-heated-tent-can-keep-soldiers-in-galwan-valley-warm-in-rough-terrains-1445385 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2008 |सी एन एन आय बी एम द्वारे रिअल हिरोज पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="CNN">{{cite web | title=Did Sonam Wangchuk provoke Gen Z in Ladakh?: How did the '3-Idiots' real-life hero become a 'villain' for the Modi govt? | website=Bhaskar English | date=26 September 2025 | url=https://www.bhaskarenglish.in/originals/news/did-sonam-wangchuk-provoke-gen-z-in-ladakh-how-did-the-3-idiots-hero-become-a-villain-for-modi-govt-136017047.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2004 |सँक्च्युअरी एशिया द्वारे 'द ग्रीन टीचर' पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="Green">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=[[The Indian Express]] | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2002 |अशोका युएसए द्वारे सामाजिक उद्योजकतेसाठी अशोका फेलोशिप |style="text-align: center;"|<ref name="d091">{{cite web | title=Mr. Sonam Wangchuk | website=Expand | date=20 January 2024 | url=https://www.smutbi.com/2024/01/20/mr-sonam-wangchuk/ | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="ashoka">{{cite web |title=Sonam Wangchuk - Students Educational and Cultural Movement of Ladakh |url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/sonam-wangchuk |publisher=Ashoka United States |access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2001 |द वीक नियतकालिकातर्फे 'मॅन ऑफ द इयर' |style="text-align: center;"|<ref name="Week">{{cite web | title=Sonam Wangchuk dedicates Magsaysay Award to 'every student, teacher' in Ladakh | website=[[The Week (Indian magazine)|The Week]] | date=26 July 2018 | url=https://www.theweek.in/news/india/2018/07/26/Sonam-Wangchuk-dedicates-Magsaysay-Award-to-every-student-teacher-in-Ladakh.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |1996 |जम्मू आणि काश्मीर मधील शैक्षणिक सुधारणांसाठी राज्यपालांचे पदक |style="text-align: center;"|<ref name="SK">{{cite web | title=Sonam Wangchuk's Climate Fast: A Call to Action for Environmental Sustainability | website=[[Sikkim Express]] | date=26 September 2025 | url=https://www.sikkimexpress.com/news-details/sonam-wangchuks-climate-fast-a-call-to-action-for-environmental-sustainability | access-date=30 September 2025}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:वांगचुक, सोनम }} [[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:लडाखी समाजसेवक]] [[वर्ग:भारतीय संशोधक]] dqwn3lmmepw8k5go03txrl8t7izi21d 2695112 2695111 2026-07-17T08:20:57Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2695112 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = सोनम वांगचुक | चित्र = Sonam Wangchuk01.jpg|thumb|सोनम वांगचूक | चित्र_आकारमान = | चित्रशीर्षक = सोनम वांगचुक | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = १ सप्टेंबर १९६६ | जन्म_स्थान = उलेतोकोपो ,जम्मू काश्मीर | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = जम्मू काश्मीर | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | व्यवसाय = | कारकीर्द_काळ = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = जम्मू काश्मीर | उंची = | वजन = | ख्याती = | धर्म = बौद्ध | जोडीदार = | अपत्ये = | वडील = | आई = | पुरस्कार = रोलेक्स ॲवाॅर्ड फॉर इंटरप्राइज २०१६’,रॅमन मॅगेसेसे 2018, लोकमान्य टिळक राष्ट्रीय पुरस्कार २०२० }} '''सोनम वांगचुक''' (जन्म: [[१ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९६६|१९६६]] - ) हे एक भारतीय अभियंता,<ref>{{Cite web |title=Rolex Partnerships - The engineer helping Himalayan farmers by creating artificial glaciers |url=https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-url=http://web.archive.org/web/20251216151011/https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-date=2025-12-16 |access-date=2026-06-30 |website=rolex.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Event information |url=https://www.nobelprize.org/events/nobel-week-dialogue/stockholm-2018/panellists/sonam-wangchuk/ |access-date=2026-06-30 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Extraordinary Indians: Sonam Wangchuk's Mission to Reimagine Schools, Water, and Work in the Himalayas |url=https://www.readersdigest.in/features/story-extraordinary-indians-sonam-wangchuks-mission-to-reimagine-schools-water-and-work-in-the-himalayas-128088 |access-date=2026-06-30 |website=www.readersdigest.in}}</ref> कार्यकर्ते, नवनिर्माते, शिक्षण सुधारक आणि [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]] आहेत.<ref name="Bio">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=The Indian Express | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> ते 'स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख' (SECMOL) चे संस्थापक-संचालक आहेत, ज्याची स्थापना १९८८ मध्ये अशा विद्यार्थ्यांच्या एका गटाने केली होती, जे त्यांच्याच शब्दांत सांगायचे तर [[लडाख|लडाखवर]] लादलेल्या परकीय शिक्षण व्यवस्थेचे 'बळी' ठरले होते. सौर ऊर्जेवर चालणारा आणि स्वयंपाक, प्रकाश किंवा गरम करण्यासाठी कोणत्याही [[जीवाष्म इंधन|जीवाश्म इंधनाचा]] वापर न करणारा SECMOL कॅम्पस डिझाइन करण्यासाठी देखील ते ओळखले जातात. शासकीय शाळांच्या व्यवस्थेत सुधारणा घडवून आणण्यासाठी सरकार, ग्राम समुदाय आणि नागरी समाज यांच्यातील संयुक्त उपक्रम असलेल्या ऑपरेशन न्यू होपच्या १९९४ मधील लाँचमध्ये वांगचुक यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची होती. [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] पुरस्कार विजेते चेवांग नॉरफेल यांनी डिझाइन केलेल्या आणि तयार केलेल्या कृत्रिम हिमनद्यांपासून प्रेरित होऊन त्यांनी स्वतःची नवीन संकल्पना विकसित केली, जी आईस स्तूप तंत्रज्ञान म्हणून ओळखली जाते. या तंत्रज्ञानाचा वापर हिवाळ्यातील पाणी शंकूच्या आकाराच्या बर्फाच्या ढिगाऱ्यात साठवण्यासाठी केला जातो.<ref>{{Cite web |date=2024-06-13 |title=The Ice Man of Ladakh building artificial glaciers in the Himalayas |url=https://www.bbc.com/future/article/20240612-the-ice-man-of-ladakh-building-artificial-glaciers-in-the-himalayas |access-date=2026-07-14 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> लडाखमधील शिक्षण क्षेत्र आणि हवामान बदलाशी संबंधित आव्हानांमधील योगदान तसेच स्थानिक समस्यांवर त्यांनी शोधलेल्या नाविन्यपूर्ण उपायांमुळे वांगचुक यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. २०२५ पर्यंत त्यांना सुमारे १५ पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यामध्ये [[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] (२०१८), [[भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (मंडी)|आयआयटी मंडी]] तर्फे देण्यात आलेली 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' ही पदवी (२०१८) आणि [[ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर]] (२०१७) यांचा समावेश आहे.<ref name="Details">{{cite web | last=Masood | first=Bashaarat | title=Innovator to ‘provocateur’, Wangchuk’s equation with Delhi changed over 3 decades | website=The Indian Express | date=27 September 2025 | url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/innovator-to-provocateur-wangchuks-equation-with-delhi-changed-over-3-decades-10273868/ | access-date=30 September 2025}}</ref> == बालपण आणि शिक्षण == वांगचुक यांचा जन्म १९६६ मध्ये जम्मू आणि काश्मीरच्या लडाख [[लेह जिल्हा|लेह जिल्ह्यातील]] अल्ची जवळ झाला. वयाच्या ९ व्या वर्षांपर्यंत त्यांचे शाळेत नाव नोंदवले गेले नव्हते, कारण त्यांच्या गावात कोणतीही शाळा नव्हती. तोपर्यंत त्यांच्या आईने, शेरिंग वांगमो यांनी, त्यांना त्यांच्या स्वतःच्या मातृभाषेतून सर्व मूलभूत शिक्षण दिले.<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="mint">{{cite news|title=A Ladakhi dream fuelled by a Swiss award|url=http://www.livemint.com/Consumer/AUgmDNspGwS9SZGU68P5LK/A-Ladakhi-dream-fuelled-by-a-Swiss-award.html|publisher=[[Livemint]]|date=25 November 2016}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Yashraj |title=How Ladakh protest leader Sonam Wangchuk went from Indian hero to ‘traitor’ |url=https://www.aljazeera.com/features/2025/10/7/how-ladakh-protest-leader-sonam-wangchuk-went-from-indian-hero-to-traitor |access-date=2026-07-16 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> १९७५ मध्ये, त्यांचे वडील, सोनम वांग्याल, जम्मू आणि काश्मीर सरकारमध्ये निवडून आले आणि मंत्री झाले.<ref>{{Cite web |url=https://www.ndtv.com/india-news/sonam-wangchuk-ladakh-violence-sonam-wangchuks-journey-from-real-phunsukh-wangdu-to-activist-under-lens-9342129 |title=Sonam Wangchuk's Journey From Real 'Phunsukh Wangdu' To Activist Under Lens - NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2023/Feb/05/sonam-wangchuk-the-man-the-mountains-and-a-mission-2544430.html |title=Sonam Wangchuk: The man, the mountains, and a mission |first=Fayaz |last=Wani |date=5 February 2023 |website=The New Indian Express}}</ref> वयाच्या ९ व्या वर्षी त्यांना श्रीनगरला नेण्यात आले आणि तेथील एका शाळेत दाखल करण्यात आले. ते इतर विद्यार्थ्यांपेक्षा वेगळे दिसत असल्याने, त्यांना अशा भाषेत संबोधित केले जायचे जी त्यांना समजत नव्हती, ज्यामुळे त्यांच्याकडून प्रतिसाद न मिळण्याला त्यांची बुद्धू असण्याची लक्षणे मानले गेले. ते हा काळ त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात अंधकारमय काळ म्हणून आठवतात. ही वागणूक सहन न झाल्याने, १९७७ मध्ये त्यांनी एकट्याने दिल्लीला पळ काढला, जिथे त्यांनी एका केंद्रीय विद्यालयाच्या शाळा प्राचार्यांकडे स्वतःची कैफियत मांडली.<ref name="ht1">{{cite news|last1=Paul|first1=Satarupa|title=Meet Sonam Wangchuk, the real life Phunsukh Wangdu of 3 Idiots|url=http://www.hindustantimes.com/education/meet-sonam-wangchuk-the-real-life-phunsukh-wangdu-of-3-idiots/story-7qofYgkfHOxSHh1lXqZIFM.html|publisher=[[Hindustan Times]]|date=8 December 2016}}</ref> वांगचुक यांनी १९८७ मध्ये [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (श्रीनगर)]] (तेव्हाचे आर.ई.सी. श्रीनगर) मधून [[यांत्रिक अभियांत्रिकी]]मध्ये आपली बी.टेक. पदवी पूर्ण केली.<ref>{{Cite news |date=2025-09-27 |title=Sonam Wangchuk educational qualifications: How this engineer from NIT Srinagar became a prominent activist in Ladakh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/education/news/sonam-wangchuk-educational-qualifications-how-this-engineer-from-nit-srinagar-became-a-prominent-activist-in-ladakh/articleshow/124176451.cms |access-date=2025-09-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> अभियांत्रिकीच्या शाखेच्या निवडीवरून वडिलांशी झालेल्या मतभेदांमुळे त्यांना स्वतःच्या शिक्षणाचा खर्च स्वतःच उचलावा लागला. त्यांनी २०११ मध्ये ग्रेनोबल, फ्रान्स येथील क्रॅटेर स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर मध्ये 'अर्थन आर्किटेक्चर' (मातीचे वास्तुकला) या विषयात दोन वर्षांचे उच्च शिक्षण देखील घेतले.<ref>{{cite news|title=Global Award 2017- Sonam Wangchuk, stupas et enseignements|url=http://www.lecourrierdelarchitecte.com/article_7796|publisher=lecourrierdelarchitecte.com|date=17 May 2017|language=fr}}</ref> ==संघटना== ===एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL)=== जे शिक्षणात गतिशील असून त्यांना परिस्थितीअभावी पुढील शिक्षण घेणे शक्य होत नाही, किवा गरीब परिस्थितीमुळे अपेक्षित क्षेत्रात जाणे शक्य होत नाही, अशा मुलांसाठी वांगचूक काम करतात. त्यासाठी त्यांनी १९८८ साली एका संस्थेची स्थापना त्यांनी केली. अशा मुलांना शिक्षणासाठी मदत करून त्यांची स्वप्न प्रत्यक्षात साकारण्याचे काम वांगचूक करत आहेत. शिक्षण तसेच पर्यावरण क्षेत्रात ते काम करत आहेत. गेल्या २० वर्षांपासून त्यांनी या कामाला पूर्णपणे वाहून घेतले आहे. त्यांनी यासाठी एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL) या नावाची संघटना तयार केली आहे. येथे राहून त्यांनी अनेक स्थानिक भाषा आत्मसात केल्या. जेव्हा त्यांनी लडाख येथे शिक्षणविषयक कार्य सुरू केले, तेव्हा त्यांच्या लक्षात आले की मुलांना प्रश्नांची उत्तरे माहिती असतात मात्र त्यांचा सर्वात मोठा अडसर म्हणजे भाषा आहे. त्यानंतर त्यांनी स्थानिक भाषेत तेथील मुलांना शिकवायला सुरुवात केली. जम्मू-कश्मीर सरकार बरोबर त्यांनी लडाखच्या शाळांतील अभ्यासक्रम स्थानिक भाषेत तयार करण्याचे कार्य हाती घेतले. १९९४ मध्ये त्यांनी शाळेतून काढून टाकण्यात आलेल्या १००० तरुणांची संघटना तयार केली आणि त्यांच्या मदतीने एक अशी शाळा काढली जी विद्यार्थामार्फतच चालवली जाते. या शाळेत पूर्णपणे सौर उर्जेचा वापर केला जातो. वांगचूक यांना वाटते की शालेय अभ्यासक्रम बदलणे आवश्यक आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, पुस्तकी अभ्यासक्रमापेक्षा प्रात्यक्षिकांचा अवलंब जास्त हिताचा आहे. या सर्व बाबी प्रत्यक्षात आणण्यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत. १९८८ मध्ये, पदवी प्राप्त केल्यानंतर, वांगचुक यांनी (त्यांच्या भावा आणि पाच समवयस्कांसह) लडाखमधील विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक चळवळ (SECMOL) सुरू केली. सासपोल येथील सरकारी हायस्कूलमध्ये शालेय सुधारणांचा प्रयोग केल्यानंतर, SECMOL ने सरकारी शिक्षण विभाग आणि गावातील लोकसंख्येच्या सहकार्याने ऑपरेशन न्यू होप सुरू केले.<ref name="mint"/><ref name="ashoka">{{cite web |title=Sonam Wangchuk - Students Educational and Cultural Movement of Ladakh |url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/sonam-wangchuk |publisher=Ashoka United States |access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="TOI">{{cite news |last1=Khattar |first1=Sakshi |date=26 July 2008 |title=Teach India: Think local, think Ladakhi |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Teach-India-Think-local-think-Ladakhi/articleshow/3281987.cms |work=The Times of India}}</ref> जून १९९३ ते ऑगस्ट २००५ पर्यंत, वांगचुक यांनी लडाखच्या एकमेव छापील मासिक लाडाग्स मेलॉंगची स्थापना केली आणि त्याचे संपादक म्हणून काम केले.<ref name="telegraph">{{cite news|last1=Menon|first1=Shyam G.|title=What you did not watch in 3 Idiots - Rethink after Ladakh education initiative fell victim to bureaucracy and resentment|url=https://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|archive-url=https://web.archive.org/web/20100722043505/http://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|url-status=dead|archive-date=22 July 2010|publisher=[[The Telegraph (Calcutta)]]|date=19 July 2010}}</ref><ref name="ashoka"/> २००१ मध्ये, त्यांना हिल कौन्सिल सरकारमध्ये शिक्षण सल्लागार म्हणून नियुक्त करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.jharkhandfeed.com/sonam-wangchuk-the-real-phunsuk-wangdu/|title=Sonam Wangchuk: The real 'Phunsuk Wangdu'|date=19 January 2017|publisher=JharkhandFeed|access-date=19 January 2017}}</ref> २००२ मध्ये, इतर स्वयंसेवी संस्थांच्या प्रमुखांसह, त्यांनी लडाखी स्वयंसेवी संस्थांचे एक नेटवर्क, लडाख व्हॉलंटरी नेटवर्क (LVN) ची स्थापना केली आणि २००५ पर्यंत त्यांच्या कार्यकारी समितीमध्ये सचिव म्हणून काम केले. त्यांना लडाख हिल कौन्सिल सरकारच्या व्हिजन डॉक्युमेंट लडाख २०२५ च्या मसुदा समितीवर नियुक्त करण्यात आले आणि २००४ मध्ये शिक्षण आणि पर्यटन धोरण तयार करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली.<ref name="entremeetsmit">{{cite web|title=Sonam Wangchuk at Entrepreneur's Meet 2017|url=http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|website=Entremeetsmit.in|access-date=30 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525013517/http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|archive-date=25 May 2017}}</ref> २००५ मध्ये भारताचे पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी या दस्तऐवजाचे औपचारिक लाँच केले. २००५ मध्ये, वांगचुक यांची भारत सरकारच्या मानव संसाधन विकास मंत्रालयात प्राथमिक शिक्षणासाठी राष्ट्रीय प्रशासकीय परिषदेत सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.<ref name="entremeetsmit"/> २००७ ते २०१० पर्यंत, त्यांनी शिक्षण सुधारणांसाठी शिक्षण मंत्रालयाला पाठिंबा देण्यासाठी काम करणाऱ्या डॅनिश स्वयंसेवी संस्था एमएससाठी शिक्षण सल्लागार म्हणून काम केले.<ref>{{cite news|title=In conversation with Sonam Wangchuk|url=http://www.reachladakh.com/in-conversation-with-sonam-wangchuk/1560.html|publisher=Reach Ladakh|date=30 April 2013}}</ref> २०१३ च्या अखेरीस, वांगचुक यांनी बर्फ स्तूपाचा एक नमुना शोधून काढला आणि तो एक कृत्रिम हिमनदी आहे जो हिवाळ्यात वाया जाणाऱ्या प्रवाहाचे पाणी महाकाय बर्फाच्या शंकू किंवा स्तूपांच्या स्वरूपात साठवतो आणि वसंत ऋतूच्या अखेरीस पाणी वितळू लागल्यावर सोडतो, जो शेतकऱ्यांना पाण्याची गरज असते तेव्हा योग्य वेळ असतो.<ref>{{cite news|last1=Coates|first1=Ashley|title=Ice stupas: a Himalayan answer to climate change, water shortage and glacial flooding|url=https://www.independent.co.uk/environment/ice-stupas-himalayan-answer-to-climate-change-water-shortage-and-glacial-flooding-a7742906.html|work=The Independent |date=30 May 2017}}</ref> २०१३ मध्ये त्यांची जम्मू आणि काश्मीर राज्य शालेय शिक्षण मंडळात नियुक्ती झाली. २०१४ मध्ये, त्यांना जम्मू आणि काश्मीर राज्य शिक्षण धोरण आणि व्हिजन डॉक्युमेंट तयार करण्यासाठी तज्ञ पॅनेलमध्ये नियुक्त करण्यात आले. २०१५ पासून, सोनम हिमालयन इन्स्टिट्यूट ऑफ अल्टरनेटिव्ह्ज स्थापन करण्यावर काम करण्यास सुरुवात केली आहे. बहुतेक विद्यापीठे, विशेषतः पर्वतांमधील विद्यापीठे जीवनाच्या वास्तविकतेशी कशी अप्रासंगिक झाली आहेत याबद्दल त्यांना चिंता आहे.<ref>{{cite news|last1=Sarkhel|first1=Aritra|title=Meet Sonam Wangchuk, the 50 year old innovator from Ladakh|url=http://tech.economictimes.indiatimes.com/news/people/meet-sonam-wangchuk-the-50-year-old-innovator-from-ladakh/56114652|publisher= The Economic Times |date=22 December 2016}}</ref> २०१६ मध्ये, वांगचुक यांनी फार्मस्टेज लडाख नावाचा एक प्रकल्प सुरू केला, जो पर्यटकांना लडाखच्या स्थानिक कुटुंबांसोबत राहण्याची सुविधा देतो, जो माता आणि मध्यमवयीन महिला चालवतात. १८ जून २०१६ रोजी चेतसांग रिनपोचे यांनी या प्रकल्पाचे अधिकृत उद्घाटन केले.<ref>{{cite news|last1=Chauhan|first1=Divya|title=These Ladakhi Mothers Are Opening Up Their Homes To Travellers. Time To Ditch Those Hotel Rooms|url=https://www.scoopwhoop.com/Experience-The-Ladakhi-Culture-With-Farmstays-Ladakh/#.uqib1fudp|publisher=ScoopWhoop |date=1 August 2016}}</ref> == लोकसंस्कृती मध्ये == २००९ मध्ये, अनेक प्रसारमाध्यमांच्या अहवालांतून आणि प्रेक्षकांनी वांगचुक यांची गोष्ट [[राजकुमार हिरानी]] दिग्दर्शित ''[[३ इडियट्स]]'' चित्रपटातील [[आमिर खान]] यांच्या 'फुन्सुक वांगडू' या पात्राशी जोडली गेल्याने ते प्रकाशझोतात आले.<ref name="telegraph" /> मात्र, १६ जुलै २०२६ रोजी लंडन फिल्म फेस्टिव्हलच्या समारोप समारंभात, आमिर खान यांनी स्पष्ट केले की चित्रपटातील त्यांचे पात्र वांगचुक यांच्यापासून प्रेरित नव्हते. त्यांनी सांगितले की, चित्रपट बनवताना लेखक राजकुमार हिरानी किंवा अभिजात जोशी यांपैकी कोणालाही वांगचुक यांच्याबद्दल माहिती नव्हती.<ref>{{Cite news |last=Bureau |first=The Hindu |date=2026-07-17 |title=Aamir Khan says his character in ‘3 Idiots’ not based on Sonam Wangchuk: ‘Hoping that he ends his fast’ |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/aamir-khan-says-his-character-in-3-idiots-not-based-on-sonam-wangchuk-hoping-that-he-ends-his-fast/article71232765.ece |access-date=2026-07-17 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> वांगचुक यांनीही या तुलनेचा स्पष्ट शब्दात इन्कार केला आहे.<ref>{{Cite news |date=2026-07-15 |title=When Sonam Wangchuk said, 'I'm not Phunsukh Wangdu from Aamir Khan's 3 Idiots', the educator said he didn't take action against the film: 'Didn’t want people to think I was trying to get money' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/when-sonam-wangchuk-said-im-not-phunsukh-wangdu-from-aamir-khans-3-idiots-the-educator-said-he-didnt-take-action-against-the-film-didnt-want-people-to-think-i-was-trying-to-get-money/articleshow/132418715.cms |access-date=2026-07-16 |work=The Times of India}}</ref> == पुरस्कार == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" | ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | पुरस्कार / पदवी ! scope="col" class="unsortable |संदर्भ |- |2018 |[[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] |style="text-align: center;"|<ref name="Magsaysay">{{cite web | agency=PTI | title=Two Indians, Bharat Vatwani and Sonam Wangchuk, Receive Magsaysay Award | website=[[NDTV]] | date=1 September 2018 | url=https://www.ndtv.com/india-news/two-indians-bharat-vatwani-and-sonam-wangchuk-receive-this-years-ramon-magsaysay-award-1909529 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2018 |[[सिम्बायोसिस इंटरनॅशनल]] द्वारे मानद [[डी.लिट]] पदवी |style="text-align: center;"|<ref name="Litt">{{cite web | title=Innovator Sonam Wangchuk Awarded Honorary D.Litt Degree | website=BW Education | url=https://www.bweducation.com/article/innovator-sonam-wangchuk-awarded-honorary-dlitt-degree-162828 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2018 |आयआयटी मंडी द्वारे 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' |style="text-align: center;"|<ref name="Mandi">{{cite web | title=IIT Mandi convocation: 211 students including 40 research scholars graduated, check other achievements | website=[[India Today]] | date=30 October 2018 | url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/iit-mandi-convocation-divd-1378688-2018-10-30 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 |इंडियन्स फॉर कलेक्टिव्ह ॲक्शन (ICA) सन्मान पुरस्कार, [[सॅन फ्रान्सिस्को]], [[कॅलिफोर्निया]] |style="text-align: center;"|<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 | GQ मेन ऑफ द इयर पुरस्कार, वर्षातील सर्वोत्तम सामाजिक उद्योजक (Social Entrepreneur of the Year) |style="text-align: center;"|<ref name="GQ">{{cite web | title=GQ Awards: Men of the Year 2017 Winners | website=GQ India | date=23 September 2017 | url=https://www.gqindia.com/content/gq-awards-men-year-2017-winners#zorawar-kalra-restaurateur-of-the-year | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 | ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर |style="text-align: center;"|<ref name="FP">{{cite web | last=Rana | first=Nikita | title=World Environment Day 2017: Sonam Wangchuk's ice stupas ensure there's water in Ladakh | website=[[Firstpost]] | date=2 June 2017 | url=https://www.firstpost.com/living/world-environment-day-2017-sonam-wangchuks-ice-stupas-ensure-theres-water-in-ladakh-3504143.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 |जम्मू आणि काश्मीर सरकार द्वारे उत्कृष्ट पर्यावरणवाद्यासाठीचा राज्य पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="j&k">{{cite web | last=Lakhera | first=Vedaant | title=Sonam Wangchuk Detained Under NSA Amid Ladakh Protests Over Statehood | website=Frontline | date=30 September 2025 | url=https://frontline.thehindu.com/politics/sonam-wangchuk-nsa-detention-ladakh-protests/article70114394.ece | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2016 |रोलेक्स अवॉर्ड फॉर एंटरप्राइझ |style="text-align: center;"|<ref name="Rolex">{{cite web | title=Supplying water to farmers in Northern India | website=rolex.org | date=10 November 2020 | url=https://www.rolex.org/partnerships/national-geographic-spain/sonam-wangchuk | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2016 |सर्वोत्तम मातीच्या इमारतीसाठी आंतरराष्ट्रीय टेरा पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="Terra">{{cite web | last=Bahga | first=Sarbjit Singh | title=SECMOL School, Leh, Represents Himalayan Region in ‘NEW INDIAN ARCHITECTURE’ | website=Hill Post | date=3 August 2023 | url=https://hillpost.in/2023/08/secmol-school-leh-represents-himalayan-region-in-new-indian-architecture/120862/ | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2014 |CRATerre फ्रान्स द्वारे युनेस्को चेअर अर्थन आर्किटेक्चर |style="text-align: center;"|<ref name="UNESCO">{{cite web | title=Innovator Sonam Wangchuk Built A Solar Powered Heated Tent For Galwan Valley Soldiers | website=ABP Live | date=22 February 2021 | url=https://news.abplive.com/news/sonam-wangchuk-s-solar-powered-heated-tent-can-keep-soldiers-in-galwan-valley-warm-in-rough-terrains-1445385 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2008 |सी एन एन आय बी एम द्वारे रिअल हिरोज पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="CNN">{{cite web | title=Did Sonam Wangchuk provoke Gen Z in Ladakh?: How did the '3-Idiots' real-life hero become a 'villain' for the Modi govt? | website=Bhaskar English | date=26 September 2025 | url=https://www.bhaskarenglish.in/originals/news/did-sonam-wangchuk-provoke-gen-z-in-ladakh-how-did-the-3-idiots-hero-become-a-villain-for-modi-govt-136017047.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2004 |सँक्च्युअरी एशिया द्वारे 'द ग्रीन टीचर' पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="Green">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=[[The Indian Express]] | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2002 |अशोका युएसए द्वारे सामाजिक उद्योजकतेसाठी अशोका फेलोशिप |style="text-align: center;"|<ref name="d091">{{cite web | title=Mr. Sonam Wangchuk | website=Expand | date=20 January 2024 | url=https://www.smutbi.com/2024/01/20/mr-sonam-wangchuk/ | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="ashoka">{{cite web |title=Sonam Wangchuk - Students Educational and Cultural Movement of Ladakh |url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/sonam-wangchuk |publisher=Ashoka United States |access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2001 |द वीक नियतकालिकातर्फे 'मॅन ऑफ द इयर' |style="text-align: center;"|<ref name="Week">{{cite web | title=Sonam Wangchuk dedicates Magsaysay Award to 'every student, teacher' in Ladakh | website=[[The Week (Indian magazine)|The Week]] | date=26 July 2018 | url=https://www.theweek.in/news/india/2018/07/26/Sonam-Wangchuk-dedicates-Magsaysay-Award-to-every-student-teacher-in-Ladakh.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |1996 |जम्मू आणि काश्मीर मधील शैक्षणिक सुधारणांसाठी राज्यपालांचे पदक |style="text-align: center;"|<ref name="SK">{{cite web | title=Sonam Wangchuk's Climate Fast: A Call to Action for Environmental Sustainability | website=[[Sikkim Express]] | date=26 September 2025 | url=https://www.sikkimexpress.com/news-details/sonam-wangchuks-climate-fast-a-call-to-action-for-environmental-sustainability | access-date=30 September 2025}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:वांगचुक, सोनम }} [[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:लडाखी समाजसेवक]] [[वर्ग:भारतीय संशोधक]] [[वर्ग:भारतीय अभियंते]] 4jxrnawb5rbzz56oqliej6pqvg8iia7 2695113 2695112 2026-07-17T08:21:24Z संतोष गोरे 135680 removed [[Category:भारतीय अभियंते]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2695113 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = सोनम वांगचुक | चित्र = Sonam Wangchuk01.jpg|thumb|सोनम वांगचूक | चित्र_आकारमान = | चित्रशीर्षक = सोनम वांगचुक | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = १ सप्टेंबर १९६६ | जन्म_स्थान = उलेतोकोपो ,जम्मू काश्मीर | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = जम्मू काश्मीर | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | व्यवसाय = | कारकीर्द_काळ = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = जम्मू काश्मीर | उंची = | वजन = | ख्याती = | धर्म = बौद्ध | जोडीदार = | अपत्ये = | वडील = | आई = | पुरस्कार = रोलेक्स ॲवाॅर्ड फॉर इंटरप्राइज २०१६’,रॅमन मॅगेसेसे 2018, लोकमान्य टिळक राष्ट्रीय पुरस्कार २०२० }} '''सोनम वांगचुक''' (जन्म: [[१ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९६६|१९६६]] - ) हे एक भारतीय अभियंता,<ref>{{Cite web |title=Rolex Partnerships - The engineer helping Himalayan farmers by creating artificial glaciers |url=https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-url=http://web.archive.org/web/20251216151011/https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-date=2025-12-16 |access-date=2026-06-30 |website=rolex.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Event information |url=https://www.nobelprize.org/events/nobel-week-dialogue/stockholm-2018/panellists/sonam-wangchuk/ |access-date=2026-06-30 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Extraordinary Indians: Sonam Wangchuk's Mission to Reimagine Schools, Water, and Work in the Himalayas |url=https://www.readersdigest.in/features/story-extraordinary-indians-sonam-wangchuks-mission-to-reimagine-schools-water-and-work-in-the-himalayas-128088 |access-date=2026-06-30 |website=www.readersdigest.in}}</ref> कार्यकर्ते, नवनिर्माते, शिक्षण सुधारक आणि [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]] आहेत.<ref name="Bio">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=The Indian Express | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> ते 'स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख' (SECMOL) चे संस्थापक-संचालक आहेत, ज्याची स्थापना १९८८ मध्ये अशा विद्यार्थ्यांच्या एका गटाने केली होती, जे त्यांच्याच शब्दांत सांगायचे तर [[लडाख|लडाखवर]] लादलेल्या परकीय शिक्षण व्यवस्थेचे 'बळी' ठरले होते. सौर ऊर्जेवर चालणारा आणि स्वयंपाक, प्रकाश किंवा गरम करण्यासाठी कोणत्याही [[जीवाष्म इंधन|जीवाश्म इंधनाचा]] वापर न करणारा SECMOL कॅम्पस डिझाइन करण्यासाठी देखील ते ओळखले जातात. शासकीय शाळांच्या व्यवस्थेत सुधारणा घडवून आणण्यासाठी सरकार, ग्राम समुदाय आणि नागरी समाज यांच्यातील संयुक्त उपक्रम असलेल्या ऑपरेशन न्यू होपच्या १९९४ मधील लाँचमध्ये वांगचुक यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची होती. [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] पुरस्कार विजेते चेवांग नॉरफेल यांनी डिझाइन केलेल्या आणि तयार केलेल्या कृत्रिम हिमनद्यांपासून प्रेरित होऊन त्यांनी स्वतःची नवीन संकल्पना विकसित केली, जी आईस स्तूप तंत्रज्ञान म्हणून ओळखली जाते. या तंत्रज्ञानाचा वापर हिवाळ्यातील पाणी शंकूच्या आकाराच्या बर्फाच्या ढिगाऱ्यात साठवण्यासाठी केला जातो.<ref>{{Cite web |date=2024-06-13 |title=The Ice Man of Ladakh building artificial glaciers in the Himalayas |url=https://www.bbc.com/future/article/20240612-the-ice-man-of-ladakh-building-artificial-glaciers-in-the-himalayas |access-date=2026-07-14 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> लडाखमधील शिक्षण क्षेत्र आणि हवामान बदलाशी संबंधित आव्हानांमधील योगदान तसेच स्थानिक समस्यांवर त्यांनी शोधलेल्या नाविन्यपूर्ण उपायांमुळे वांगचुक यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. २०२५ पर्यंत त्यांना सुमारे १५ पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यामध्ये [[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] (२०१८), [[भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (मंडी)|आयआयटी मंडी]] तर्फे देण्यात आलेली 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' ही पदवी (२०१८) आणि [[ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर]] (२०१७) यांचा समावेश आहे.<ref name="Details">{{cite web | last=Masood | first=Bashaarat | title=Innovator to ‘provocateur’, Wangchuk’s equation with Delhi changed over 3 decades | website=The Indian Express | date=27 September 2025 | url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/innovator-to-provocateur-wangchuks-equation-with-delhi-changed-over-3-decades-10273868/ | access-date=30 September 2025}}</ref> == बालपण आणि शिक्षण == वांगचुक यांचा जन्म १९६६ मध्ये जम्मू आणि काश्मीरच्या लडाख [[लेह जिल्हा|लेह जिल्ह्यातील]] अल्ची जवळ झाला. वयाच्या ९ व्या वर्षांपर्यंत त्यांचे शाळेत नाव नोंदवले गेले नव्हते, कारण त्यांच्या गावात कोणतीही शाळा नव्हती. तोपर्यंत त्यांच्या आईने, शेरिंग वांगमो यांनी, त्यांना त्यांच्या स्वतःच्या मातृभाषेतून सर्व मूलभूत शिक्षण दिले.<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="mint">{{cite news|title=A Ladakhi dream fuelled by a Swiss award|url=http://www.livemint.com/Consumer/AUgmDNspGwS9SZGU68P5LK/A-Ladakhi-dream-fuelled-by-a-Swiss-award.html|publisher=[[Livemint]]|date=25 November 2016}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Yashraj |title=How Ladakh protest leader Sonam Wangchuk went from Indian hero to ‘traitor’ |url=https://www.aljazeera.com/features/2025/10/7/how-ladakh-protest-leader-sonam-wangchuk-went-from-indian-hero-to-traitor |access-date=2026-07-16 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> १९७५ मध्ये, त्यांचे वडील, सोनम वांग्याल, जम्मू आणि काश्मीर सरकारमध्ये निवडून आले आणि मंत्री झाले.<ref>{{Cite web |url=https://www.ndtv.com/india-news/sonam-wangchuk-ladakh-violence-sonam-wangchuks-journey-from-real-phunsukh-wangdu-to-activist-under-lens-9342129 |title=Sonam Wangchuk's Journey From Real 'Phunsukh Wangdu' To Activist Under Lens - NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2023/Feb/05/sonam-wangchuk-the-man-the-mountains-and-a-mission-2544430.html |title=Sonam Wangchuk: The man, the mountains, and a mission |first=Fayaz |last=Wani |date=5 February 2023 |website=The New Indian Express}}</ref> वयाच्या ९ व्या वर्षी त्यांना श्रीनगरला नेण्यात आले आणि तेथील एका शाळेत दाखल करण्यात आले. ते इतर विद्यार्थ्यांपेक्षा वेगळे दिसत असल्याने, त्यांना अशा भाषेत संबोधित केले जायचे जी त्यांना समजत नव्हती, ज्यामुळे त्यांच्याकडून प्रतिसाद न मिळण्याला त्यांची बुद्धू असण्याची लक्षणे मानले गेले. ते हा काळ त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात अंधकारमय काळ म्हणून आठवतात. ही वागणूक सहन न झाल्याने, १९७७ मध्ये त्यांनी एकट्याने दिल्लीला पळ काढला, जिथे त्यांनी एका केंद्रीय विद्यालयाच्या शाळा प्राचार्यांकडे स्वतःची कैफियत मांडली.<ref name="ht1">{{cite news|last1=Paul|first1=Satarupa|title=Meet Sonam Wangchuk, the real life Phunsukh Wangdu of 3 Idiots|url=http://www.hindustantimes.com/education/meet-sonam-wangchuk-the-real-life-phunsukh-wangdu-of-3-idiots/story-7qofYgkfHOxSHh1lXqZIFM.html|publisher=[[Hindustan Times]]|date=8 December 2016}}</ref> वांगचुक यांनी १९८७ मध्ये [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (श्रीनगर)]] (तेव्हाचे आर.ई.सी. श्रीनगर) मधून [[यांत्रिक अभियांत्रिकी]]मध्ये आपली बी.टेक. पदवी पूर्ण केली.<ref>{{Cite news |date=2025-09-27 |title=Sonam Wangchuk educational qualifications: How this engineer from NIT Srinagar became a prominent activist in Ladakh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/education/news/sonam-wangchuk-educational-qualifications-how-this-engineer-from-nit-srinagar-became-a-prominent-activist-in-ladakh/articleshow/124176451.cms |access-date=2025-09-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> अभियांत्रिकीच्या शाखेच्या निवडीवरून वडिलांशी झालेल्या मतभेदांमुळे त्यांना स्वतःच्या शिक्षणाचा खर्च स्वतःच उचलावा लागला. त्यांनी २०११ मध्ये ग्रेनोबल, फ्रान्स येथील क्रॅटेर स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर मध्ये 'अर्थन आर्किटेक्चर' (मातीचे वास्तुकला) या विषयात दोन वर्षांचे उच्च शिक्षण देखील घेतले.<ref>{{cite news|title=Global Award 2017- Sonam Wangchuk, stupas et enseignements|url=http://www.lecourrierdelarchitecte.com/article_7796|publisher=lecourrierdelarchitecte.com|date=17 May 2017|language=fr}}</ref> ==संघटना== ===एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL)=== जे शिक्षणात गतिशील असून त्यांना परिस्थितीअभावी पुढील शिक्षण घेणे शक्य होत नाही, किवा गरीब परिस्थितीमुळे अपेक्षित क्षेत्रात जाणे शक्य होत नाही, अशा मुलांसाठी वांगचूक काम करतात. त्यासाठी त्यांनी १९८८ साली एका संस्थेची स्थापना त्यांनी केली. अशा मुलांना शिक्षणासाठी मदत करून त्यांची स्वप्न प्रत्यक्षात साकारण्याचे काम वांगचूक करत आहेत. शिक्षण तसेच पर्यावरण क्षेत्रात ते काम करत आहेत. गेल्या २० वर्षांपासून त्यांनी या कामाला पूर्णपणे वाहून घेतले आहे. त्यांनी यासाठी एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL) या नावाची संघटना तयार केली आहे. येथे राहून त्यांनी अनेक स्थानिक भाषा आत्मसात केल्या. जेव्हा त्यांनी लडाख येथे शिक्षणविषयक कार्य सुरू केले, तेव्हा त्यांच्या लक्षात आले की मुलांना प्रश्नांची उत्तरे माहिती असतात मात्र त्यांचा सर्वात मोठा अडसर म्हणजे भाषा आहे. त्यानंतर त्यांनी स्थानिक भाषेत तेथील मुलांना शिकवायला सुरुवात केली. जम्मू-कश्मीर सरकार बरोबर त्यांनी लडाखच्या शाळांतील अभ्यासक्रम स्थानिक भाषेत तयार करण्याचे कार्य हाती घेतले. १९९४ मध्ये त्यांनी शाळेतून काढून टाकण्यात आलेल्या १००० तरुणांची संघटना तयार केली आणि त्यांच्या मदतीने एक अशी शाळा काढली जी विद्यार्थामार्फतच चालवली जाते. या शाळेत पूर्णपणे सौर उर्जेचा वापर केला जातो. वांगचूक यांना वाटते की शालेय अभ्यासक्रम बदलणे आवश्यक आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, पुस्तकी अभ्यासक्रमापेक्षा प्रात्यक्षिकांचा अवलंब जास्त हिताचा आहे. या सर्व बाबी प्रत्यक्षात आणण्यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत. १९८८ मध्ये, पदवी प्राप्त केल्यानंतर, वांगचुक यांनी (त्यांच्या भावा आणि पाच समवयस्कांसह) लडाखमधील विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक चळवळ (SECMOL) सुरू केली. सासपोल येथील सरकारी हायस्कूलमध्ये शालेय सुधारणांचा प्रयोग केल्यानंतर, SECMOL ने सरकारी शिक्षण विभाग आणि गावातील लोकसंख्येच्या सहकार्याने ऑपरेशन न्यू होप सुरू केले.<ref name="mint"/><ref name="ashoka">{{cite web |title=Sonam Wangchuk - Students Educational and Cultural Movement of Ladakh |url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/sonam-wangchuk |publisher=Ashoka United States |access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="TOI">{{cite news |last1=Khattar |first1=Sakshi |date=26 July 2008 |title=Teach India: Think local, think Ladakhi |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Teach-India-Think-local-think-Ladakhi/articleshow/3281987.cms |work=The Times of India}}</ref> जून १९९३ ते ऑगस्ट २००५ पर्यंत, वांगचुक यांनी लडाखच्या एकमेव छापील मासिक लाडाग्स मेलॉंगची स्थापना केली आणि त्याचे संपादक म्हणून काम केले.<ref name="telegraph">{{cite news|last1=Menon|first1=Shyam G.|title=What you did not watch in 3 Idiots - Rethink after Ladakh education initiative fell victim to bureaucracy and resentment|url=https://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|archive-url=https://web.archive.org/web/20100722043505/http://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|url-status=dead|archive-date=22 July 2010|publisher=[[The Telegraph (Calcutta)]]|date=19 July 2010}}</ref><ref name="ashoka"/> २००१ मध्ये, त्यांना हिल कौन्सिल सरकारमध्ये शिक्षण सल्लागार म्हणून नियुक्त करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.jharkhandfeed.com/sonam-wangchuk-the-real-phunsuk-wangdu/|title=Sonam Wangchuk: The real 'Phunsuk Wangdu'|date=19 January 2017|publisher=JharkhandFeed|access-date=19 January 2017}}</ref> २००२ मध्ये, इतर स्वयंसेवी संस्थांच्या प्रमुखांसह, त्यांनी लडाखी स्वयंसेवी संस्थांचे एक नेटवर्क, लडाख व्हॉलंटरी नेटवर्क (LVN) ची स्थापना केली आणि २००५ पर्यंत त्यांच्या कार्यकारी समितीमध्ये सचिव म्हणून काम केले. त्यांना लडाख हिल कौन्सिल सरकारच्या व्हिजन डॉक्युमेंट लडाख २०२५ च्या मसुदा समितीवर नियुक्त करण्यात आले आणि २००४ मध्ये शिक्षण आणि पर्यटन धोरण तयार करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली.<ref name="entremeetsmit">{{cite web|title=Sonam Wangchuk at Entrepreneur's Meet 2017|url=http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|website=Entremeetsmit.in|access-date=30 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525013517/http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|archive-date=25 May 2017}}</ref> २००५ मध्ये भारताचे पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी या दस्तऐवजाचे औपचारिक लाँच केले. २००५ मध्ये, वांगचुक यांची भारत सरकारच्या मानव संसाधन विकास मंत्रालयात प्राथमिक शिक्षणासाठी राष्ट्रीय प्रशासकीय परिषदेत सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.<ref name="entremeetsmit"/> २००७ ते २०१० पर्यंत, त्यांनी शिक्षण सुधारणांसाठी शिक्षण मंत्रालयाला पाठिंबा देण्यासाठी काम करणाऱ्या डॅनिश स्वयंसेवी संस्था एमएससाठी शिक्षण सल्लागार म्हणून काम केले.<ref>{{cite news|title=In conversation with Sonam Wangchuk|url=http://www.reachladakh.com/in-conversation-with-sonam-wangchuk/1560.html|publisher=Reach Ladakh|date=30 April 2013}}</ref> २०१३ च्या अखेरीस, वांगचुक यांनी बर्फ स्तूपाचा एक नमुना शोधून काढला आणि तो एक कृत्रिम हिमनदी आहे जो हिवाळ्यात वाया जाणाऱ्या प्रवाहाचे पाणी महाकाय बर्फाच्या शंकू किंवा स्तूपांच्या स्वरूपात साठवतो आणि वसंत ऋतूच्या अखेरीस पाणी वितळू लागल्यावर सोडतो, जो शेतकऱ्यांना पाण्याची गरज असते तेव्हा योग्य वेळ असतो.<ref>{{cite news|last1=Coates|first1=Ashley|title=Ice stupas: a Himalayan answer to climate change, water shortage and glacial flooding|url=https://www.independent.co.uk/environment/ice-stupas-himalayan-answer-to-climate-change-water-shortage-and-glacial-flooding-a7742906.html|work=The Independent |date=30 May 2017}}</ref> २०१३ मध्ये त्यांची जम्मू आणि काश्मीर राज्य शालेय शिक्षण मंडळात नियुक्ती झाली. २०१४ मध्ये, त्यांना जम्मू आणि काश्मीर राज्य शिक्षण धोरण आणि व्हिजन डॉक्युमेंट तयार करण्यासाठी तज्ञ पॅनेलमध्ये नियुक्त करण्यात आले. २०१५ पासून, सोनम हिमालयन इन्स्टिट्यूट ऑफ अल्टरनेटिव्ह्ज स्थापन करण्यावर काम करण्यास सुरुवात केली आहे. बहुतेक विद्यापीठे, विशेषतः पर्वतांमधील विद्यापीठे जीवनाच्या वास्तविकतेशी कशी अप्रासंगिक झाली आहेत याबद्दल त्यांना चिंता आहे.<ref>{{cite news|last1=Sarkhel|first1=Aritra|title=Meet Sonam Wangchuk, the 50 year old innovator from Ladakh|url=http://tech.economictimes.indiatimes.com/news/people/meet-sonam-wangchuk-the-50-year-old-innovator-from-ladakh/56114652|publisher= The Economic Times |date=22 December 2016}}</ref> २०१६ मध्ये, वांगचुक यांनी फार्मस्टेज लडाख नावाचा एक प्रकल्प सुरू केला, जो पर्यटकांना लडाखच्या स्थानिक कुटुंबांसोबत राहण्याची सुविधा देतो, जो माता आणि मध्यमवयीन महिला चालवतात. १८ जून २०१६ रोजी चेतसांग रिनपोचे यांनी या प्रकल्पाचे अधिकृत उद्घाटन केले.<ref>{{cite news|last1=Chauhan|first1=Divya|title=These Ladakhi Mothers Are Opening Up Their Homes To Travellers. Time To Ditch Those Hotel Rooms|url=https://www.scoopwhoop.com/Experience-The-Ladakhi-Culture-With-Farmstays-Ladakh/#.uqib1fudp|publisher=ScoopWhoop |date=1 August 2016}}</ref> == लोकसंस्कृती मध्ये == २००९ मध्ये, अनेक प्रसारमाध्यमांच्या अहवालांतून आणि प्रेक्षकांनी वांगचुक यांची गोष्ट [[राजकुमार हिरानी]] दिग्दर्शित ''[[३ इडियट्स]]'' चित्रपटातील [[आमिर खान]] यांच्या 'फुन्सुक वांगडू' या पात्राशी जोडली गेल्याने ते प्रकाशझोतात आले.<ref name="telegraph" /> मात्र, १६ जुलै २०२६ रोजी लंडन फिल्म फेस्टिव्हलच्या समारोप समारंभात, आमिर खान यांनी स्पष्ट केले की चित्रपटातील त्यांचे पात्र वांगचुक यांच्यापासून प्रेरित नव्हते. त्यांनी सांगितले की, चित्रपट बनवताना लेखक राजकुमार हिरानी किंवा अभिजात जोशी यांपैकी कोणालाही वांगचुक यांच्याबद्दल माहिती नव्हती.<ref>{{Cite news |last=Bureau |first=The Hindu |date=2026-07-17 |title=Aamir Khan says his character in ‘3 Idiots’ not based on Sonam Wangchuk: ‘Hoping that he ends his fast’ |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/aamir-khan-says-his-character-in-3-idiots-not-based-on-sonam-wangchuk-hoping-that-he-ends-his-fast/article71232765.ece |access-date=2026-07-17 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> वांगचुक यांनीही या तुलनेचा स्पष्ट शब्दात इन्कार केला आहे.<ref>{{Cite news |date=2026-07-15 |title=When Sonam Wangchuk said, 'I'm not Phunsukh Wangdu from Aamir Khan's 3 Idiots', the educator said he didn't take action against the film: 'Didn’t want people to think I was trying to get money' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/when-sonam-wangchuk-said-im-not-phunsukh-wangdu-from-aamir-khans-3-idiots-the-educator-said-he-didnt-take-action-against-the-film-didnt-want-people-to-think-i-was-trying-to-get-money/articleshow/132418715.cms |access-date=2026-07-16 |work=The Times of India}}</ref> == पुरस्कार == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" | ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | पुरस्कार / पदवी ! scope="col" class="unsortable |संदर्भ |- |2018 |[[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] |style="text-align: center;"|<ref name="Magsaysay">{{cite web | agency=PTI | title=Two Indians, Bharat Vatwani and Sonam Wangchuk, Receive Magsaysay Award | website=[[NDTV]] | date=1 September 2018 | url=https://www.ndtv.com/india-news/two-indians-bharat-vatwani-and-sonam-wangchuk-receive-this-years-ramon-magsaysay-award-1909529 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2018 |[[सिम्बायोसिस इंटरनॅशनल]] द्वारे मानद [[डी.लिट]] पदवी |style="text-align: center;"|<ref name="Litt">{{cite web | title=Innovator Sonam Wangchuk Awarded Honorary D.Litt Degree | website=BW Education | url=https://www.bweducation.com/article/innovator-sonam-wangchuk-awarded-honorary-dlitt-degree-162828 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2018 |आयआयटी मंडी द्वारे 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' |style="text-align: center;"|<ref name="Mandi">{{cite web | title=IIT Mandi convocation: 211 students including 40 research scholars graduated, check other achievements | website=[[India Today]] | date=30 October 2018 | url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/iit-mandi-convocation-divd-1378688-2018-10-30 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 |इंडियन्स फॉर कलेक्टिव्ह ॲक्शन (ICA) सन्मान पुरस्कार, [[सॅन फ्रान्सिस्को]], [[कॅलिफोर्निया]] |style="text-align: center;"|<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 | GQ मेन ऑफ द इयर पुरस्कार, वर्षातील सर्वोत्तम सामाजिक उद्योजक (Social Entrepreneur of the Year) |style="text-align: center;"|<ref name="GQ">{{cite web | title=GQ Awards: Men of the Year 2017 Winners | website=GQ India | date=23 September 2017 | url=https://www.gqindia.com/content/gq-awards-men-year-2017-winners#zorawar-kalra-restaurateur-of-the-year | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 | ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर |style="text-align: center;"|<ref name="FP">{{cite web | last=Rana | first=Nikita | title=World Environment Day 2017: Sonam Wangchuk's ice stupas ensure there's water in Ladakh | website=[[Firstpost]] | date=2 June 2017 | url=https://www.firstpost.com/living/world-environment-day-2017-sonam-wangchuks-ice-stupas-ensure-theres-water-in-ladakh-3504143.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 |जम्मू आणि काश्मीर सरकार द्वारे उत्कृष्ट पर्यावरणवाद्यासाठीचा राज्य पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="j&k">{{cite web | last=Lakhera | first=Vedaant | title=Sonam Wangchuk Detained Under NSA Amid Ladakh Protests Over Statehood | website=Frontline | date=30 September 2025 | url=https://frontline.thehindu.com/politics/sonam-wangchuk-nsa-detention-ladakh-protests/article70114394.ece | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2016 |रोलेक्स अवॉर्ड फॉर एंटरप्राइझ |style="text-align: center;"|<ref name="Rolex">{{cite web | title=Supplying water to farmers in Northern India | website=rolex.org | date=10 November 2020 | url=https://www.rolex.org/partnerships/national-geographic-spain/sonam-wangchuk | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2016 |सर्वोत्तम मातीच्या इमारतीसाठी आंतरराष्ट्रीय टेरा पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="Terra">{{cite web | last=Bahga | first=Sarbjit Singh | title=SECMOL School, Leh, Represents Himalayan Region in ‘NEW INDIAN ARCHITECTURE’ | website=Hill Post | date=3 August 2023 | url=https://hillpost.in/2023/08/secmol-school-leh-represents-himalayan-region-in-new-indian-architecture/120862/ | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2014 |CRATerre फ्रान्स द्वारे युनेस्को चेअर अर्थन आर्किटेक्चर |style="text-align: center;"|<ref name="UNESCO">{{cite web | title=Innovator Sonam Wangchuk Built A Solar Powered Heated Tent For Galwan Valley Soldiers | website=ABP Live | date=22 February 2021 | url=https://news.abplive.com/news/sonam-wangchuk-s-solar-powered-heated-tent-can-keep-soldiers-in-galwan-valley-warm-in-rough-terrains-1445385 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2008 |सी एन एन आय बी एम द्वारे रिअल हिरोज पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="CNN">{{cite web | title=Did Sonam Wangchuk provoke Gen Z in Ladakh?: How did the '3-Idiots' real-life hero become a 'villain' for the Modi govt? | website=Bhaskar English | date=26 September 2025 | url=https://www.bhaskarenglish.in/originals/news/did-sonam-wangchuk-provoke-gen-z-in-ladakh-how-did-the-3-idiots-hero-become-a-villain-for-modi-govt-136017047.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2004 |सँक्च्युअरी एशिया द्वारे 'द ग्रीन टीचर' पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="Green">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=[[The Indian Express]] | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2002 |अशोका युएसए द्वारे सामाजिक उद्योजकतेसाठी अशोका फेलोशिप |style="text-align: center;"|<ref name="d091">{{cite web | title=Mr. Sonam Wangchuk | website=Expand | date=20 January 2024 | url=https://www.smutbi.com/2024/01/20/mr-sonam-wangchuk/ | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="ashoka">{{cite web |title=Sonam Wangchuk - Students Educational and Cultural Movement of Ladakh |url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/sonam-wangchuk |publisher=Ashoka United States |access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2001 |द वीक नियतकालिकातर्फे 'मॅन ऑफ द इयर' |style="text-align: center;"|<ref name="Week">{{cite web | title=Sonam Wangchuk dedicates Magsaysay Award to 'every student, teacher' in Ladakh | website=[[The Week (Indian magazine)|The Week]] | date=26 July 2018 | url=https://www.theweek.in/news/india/2018/07/26/Sonam-Wangchuk-dedicates-Magsaysay-Award-to-every-student-teacher-in-Ladakh.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |1996 |जम्मू आणि काश्मीर मधील शैक्षणिक सुधारणांसाठी राज्यपालांचे पदक |style="text-align: center;"|<ref name="SK">{{cite web | title=Sonam Wangchuk's Climate Fast: A Call to Action for Environmental Sustainability | website=[[Sikkim Express]] | date=26 September 2025 | url=https://www.sikkimexpress.com/news-details/sonam-wangchuks-climate-fast-a-call-to-action-for-environmental-sustainability | access-date=30 September 2025}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:वांगचुक, सोनम }} [[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:लडाखी समाजसेवक]] [[वर्ग:भारतीय संशोधक]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] r6cfb4i8tufjx67lz3abbxs5zoxcoth 2695114 2695113 2026-07-17T08:21:38Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2695114 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = सोनम वांगचुक | चित्र = Sonam Wangchuk01.jpg|thumb|सोनम वांगचूक | चित्र_आकारमान = | चित्रशीर्षक = सोनम वांगचुक | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = १ सप्टेंबर १९६६ | जन्म_स्थान = उलेतोकोपो ,जम्मू काश्मीर | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = जम्मू काश्मीर | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | व्यवसाय = | कारकीर्द_काळ = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = जम्मू काश्मीर | उंची = | वजन = | ख्याती = | धर्म = बौद्ध | जोडीदार = | अपत्ये = | वडील = | आई = | पुरस्कार = रोलेक्स ॲवाॅर्ड फॉर इंटरप्राइज २०१६’,रॅमन मॅगेसेसे 2018, लोकमान्य टिळक राष्ट्रीय पुरस्कार २०२० }} '''सोनम वांगचुक''' (जन्म: [[१ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९६६|१९६६]] - ) हे एक भारतीय अभियंता,<ref>{{Cite web |title=Rolex Partnerships - The engineer helping Himalayan farmers by creating artificial glaciers |url=https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-url=http://web.archive.org/web/20251216151011/https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-date=2025-12-16 |access-date=2026-06-30 |website=rolex.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Event information |url=https://www.nobelprize.org/events/nobel-week-dialogue/stockholm-2018/panellists/sonam-wangchuk/ |access-date=2026-06-30 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Extraordinary Indians: Sonam Wangchuk's Mission to Reimagine Schools, Water, and Work in the Himalayas |url=https://www.readersdigest.in/features/story-extraordinary-indians-sonam-wangchuks-mission-to-reimagine-schools-water-and-work-in-the-himalayas-128088 |access-date=2026-06-30 |website=www.readersdigest.in}}</ref> कार्यकर्ते, नवनिर्माते, शिक्षण सुधारक आणि [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]] आहेत.<ref name="Bio">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=The Indian Express | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> ते 'स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख' (SECMOL) चे संस्थापक-संचालक आहेत, ज्याची स्थापना १९८८ मध्ये अशा विद्यार्थ्यांच्या एका गटाने केली होती, जे त्यांच्याच शब्दांत सांगायचे तर [[लडाख|लडाखवर]] लादलेल्या परकीय शिक्षण व्यवस्थेचे 'बळी' ठरले होते. सौर ऊर्जेवर चालणारा आणि स्वयंपाक, प्रकाश किंवा गरम करण्यासाठी कोणत्याही [[जीवाष्म इंधन|जीवाश्म इंधनाचा]] वापर न करणारा SECMOL कॅम्पस डिझाइन करण्यासाठी देखील ते ओळखले जातात. शासकीय शाळांच्या व्यवस्थेत सुधारणा घडवून आणण्यासाठी सरकार, ग्राम समुदाय आणि नागरी समाज यांच्यातील संयुक्त उपक्रम असलेल्या ऑपरेशन न्यू होपच्या १९९४ मधील लाँचमध्ये वांगचुक यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची होती. [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] पुरस्कार विजेते चेवांग नॉरफेल यांनी डिझाइन केलेल्या आणि तयार केलेल्या कृत्रिम हिमनद्यांपासून प्रेरित होऊन त्यांनी स्वतःची नवीन संकल्पना विकसित केली, जी आईस स्तूप तंत्रज्ञान म्हणून ओळखली जाते. या तंत्रज्ञानाचा वापर हिवाळ्यातील पाणी शंकूच्या आकाराच्या बर्फाच्या ढिगाऱ्यात साठवण्यासाठी केला जातो.<ref>{{Cite web |date=2024-06-13 |title=The Ice Man of Ladakh building artificial glaciers in the Himalayas |url=https://www.bbc.com/future/article/20240612-the-ice-man-of-ladakh-building-artificial-glaciers-in-the-himalayas |access-date=2026-07-14 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> लडाखमधील शिक्षण क्षेत्र आणि हवामान बदलाशी संबंधित आव्हानांमधील योगदान तसेच स्थानिक समस्यांवर त्यांनी शोधलेल्या नाविन्यपूर्ण उपायांमुळे वांगचुक यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. २०२५ पर्यंत त्यांना सुमारे १५ पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यामध्ये [[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] (२०१८), [[भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (मंडी)|आयआयटी मंडी]] तर्फे देण्यात आलेली 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' ही पदवी (२०१८) आणि [[ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर]] (२०१७) यांचा समावेश आहे.<ref name="Details">{{cite web | last=Masood | first=Bashaarat | title=Innovator to ‘provocateur’, Wangchuk’s equation with Delhi changed over 3 decades | website=The Indian Express | date=27 September 2025 | url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/innovator-to-provocateur-wangchuks-equation-with-delhi-changed-over-3-decades-10273868/ | access-date=30 September 2025}}</ref> == बालपण आणि शिक्षण == वांगचुक यांचा जन्म १९६६ मध्ये जम्मू आणि काश्मीरच्या लडाख [[लेह जिल्हा|लेह जिल्ह्यातील]] अल्ची जवळ झाला. वयाच्या ९ व्या वर्षांपर्यंत त्यांचे शाळेत नाव नोंदवले गेले नव्हते, कारण त्यांच्या गावात कोणतीही शाळा नव्हती. तोपर्यंत त्यांच्या आईने, शेरिंग वांगमो यांनी, त्यांना त्यांच्या स्वतःच्या मातृभाषेतून सर्व मूलभूत शिक्षण दिले.<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="mint">{{cite news|title=A Ladakhi dream fuelled by a Swiss award|url=http://www.livemint.com/Consumer/AUgmDNspGwS9SZGU68P5LK/A-Ladakhi-dream-fuelled-by-a-Swiss-award.html|publisher=[[Livemint]]|date=25 November 2016}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Yashraj |title=How Ladakh protest leader Sonam Wangchuk went from Indian hero to ‘traitor’ |url=https://www.aljazeera.com/features/2025/10/7/how-ladakh-protest-leader-sonam-wangchuk-went-from-indian-hero-to-traitor |access-date=2026-07-16 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> १९७५ मध्ये, त्यांचे वडील, सोनम वांग्याल, जम्मू आणि काश्मीर सरकारमध्ये निवडून आले आणि मंत्री झाले.<ref>{{Cite web |url=https://www.ndtv.com/india-news/sonam-wangchuk-ladakh-violence-sonam-wangchuks-journey-from-real-phunsukh-wangdu-to-activist-under-lens-9342129 |title=Sonam Wangchuk's Journey From Real 'Phunsukh Wangdu' To Activist Under Lens - NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2023/Feb/05/sonam-wangchuk-the-man-the-mountains-and-a-mission-2544430.html |title=Sonam Wangchuk: The man, the mountains, and a mission |first=Fayaz |last=Wani |date=5 February 2023 |website=The New Indian Express}}</ref> वयाच्या ९ व्या वर्षी त्यांना श्रीनगरला नेण्यात आले आणि तेथील एका शाळेत दाखल करण्यात आले. ते इतर विद्यार्थ्यांपेक्षा वेगळे दिसत असल्याने, त्यांना अशा भाषेत संबोधित केले जायचे जी त्यांना समजत नव्हती, ज्यामुळे त्यांच्याकडून प्रतिसाद न मिळण्याला त्यांची बुद्धू असण्याची लक्षणे मानले गेले. ते हा काळ त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात अंधकारमय काळ म्हणून आठवतात. ही वागणूक सहन न झाल्याने, १९७७ मध्ये त्यांनी एकट्याने दिल्लीला पळ काढला, जिथे त्यांनी एका केंद्रीय विद्यालयाच्या शाळा प्राचार्यांकडे स्वतःची कैफियत मांडली.<ref name="ht1">{{cite news|last1=Paul|first1=Satarupa|title=Meet Sonam Wangchuk, the real life Phunsukh Wangdu of 3 Idiots|url=http://www.hindustantimes.com/education/meet-sonam-wangchuk-the-real-life-phunsukh-wangdu-of-3-idiots/story-7qofYgkfHOxSHh1lXqZIFM.html|publisher=[[Hindustan Times]]|date=8 December 2016}}</ref> वांगचुक यांनी १९८७ मध्ये [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (श्रीनगर)]] (तेव्हाचे आर.ई.सी. श्रीनगर) मधून [[यांत्रिक अभियांत्रिकी]]मध्ये आपली बी.टेक. पदवी पूर्ण केली.<ref>{{Cite news |date=2025-09-27 |title=Sonam Wangchuk educational qualifications: How this engineer from NIT Srinagar became a prominent activist in Ladakh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/education/news/sonam-wangchuk-educational-qualifications-how-this-engineer-from-nit-srinagar-became-a-prominent-activist-in-ladakh/articleshow/124176451.cms |access-date=2025-09-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> अभियांत्रिकीच्या शाखेच्या निवडीवरून वडिलांशी झालेल्या मतभेदांमुळे त्यांना स्वतःच्या शिक्षणाचा खर्च स्वतःच उचलावा लागला. त्यांनी २०११ मध्ये ग्रेनोबल, फ्रान्स येथील क्रॅटेर स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर मध्ये 'अर्थन आर्किटेक्चर' (मातीचे वास्तुकला) या विषयात दोन वर्षांचे उच्च शिक्षण देखील घेतले.<ref>{{cite news|title=Global Award 2017- Sonam Wangchuk, stupas et enseignements|url=http://www.lecourrierdelarchitecte.com/article_7796|publisher=lecourrierdelarchitecte.com|date=17 May 2017|language=fr}}</ref> ==संघटना== ===एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL)=== जे शिक्षणात गतिशील असून त्यांना परिस्थितीअभावी पुढील शिक्षण घेणे शक्य होत नाही, किवा गरीब परिस्थितीमुळे अपेक्षित क्षेत्रात जाणे शक्य होत नाही, अशा मुलांसाठी वांगचूक काम करतात. त्यासाठी त्यांनी १९८८ साली एका संस्थेची स्थापना त्यांनी केली. अशा मुलांना शिक्षणासाठी मदत करून त्यांची स्वप्न प्रत्यक्षात साकारण्याचे काम वांगचूक करत आहेत. शिक्षण तसेच पर्यावरण क्षेत्रात ते काम करत आहेत. गेल्या २० वर्षांपासून त्यांनी या कामाला पूर्णपणे वाहून घेतले आहे. त्यांनी यासाठी एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL) या नावाची संघटना तयार केली आहे. येथे राहून त्यांनी अनेक स्थानिक भाषा आत्मसात केल्या. जेव्हा त्यांनी लडाख येथे शिक्षणविषयक कार्य सुरू केले, तेव्हा त्यांच्या लक्षात आले की मुलांना प्रश्नांची उत्तरे माहिती असतात मात्र त्यांचा सर्वात मोठा अडसर म्हणजे भाषा आहे. त्यानंतर त्यांनी स्थानिक भाषेत तेथील मुलांना शिकवायला सुरुवात केली. जम्मू-कश्मीर सरकार बरोबर त्यांनी लडाखच्या शाळांतील अभ्यासक्रम स्थानिक भाषेत तयार करण्याचे कार्य हाती घेतले. १९९४ मध्ये त्यांनी शाळेतून काढून टाकण्यात आलेल्या १००० तरुणांची संघटना तयार केली आणि त्यांच्या मदतीने एक अशी शाळा काढली जी विद्यार्थामार्फतच चालवली जाते. या शाळेत पूर्णपणे सौर उर्जेचा वापर केला जातो. वांगचूक यांना वाटते की शालेय अभ्यासक्रम बदलणे आवश्यक आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, पुस्तकी अभ्यासक्रमापेक्षा प्रात्यक्षिकांचा अवलंब जास्त हिताचा आहे. या सर्व बाबी प्रत्यक्षात आणण्यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत. १९८८ मध्ये, पदवी प्राप्त केल्यानंतर, वांगचुक यांनी (त्यांच्या भावा आणि पाच समवयस्कांसह) लडाखमधील विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक चळवळ (SECMOL) सुरू केली. सासपोल येथील सरकारी हायस्कूलमध्ये शालेय सुधारणांचा प्रयोग केल्यानंतर, SECMOL ने सरकारी शिक्षण विभाग आणि गावातील लोकसंख्येच्या सहकार्याने ऑपरेशन न्यू होप सुरू केले.<ref name="mint"/><ref name="ashoka">{{cite web |title=Sonam Wangchuk - Students Educational and Cultural Movement of Ladakh |url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/sonam-wangchuk |publisher=Ashoka United States |access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="TOI">{{cite news |last1=Khattar |first1=Sakshi |date=26 July 2008 |title=Teach India: Think local, think Ladakhi |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Teach-India-Think-local-think-Ladakhi/articleshow/3281987.cms |work=The Times of India}}</ref> जून १९९३ ते ऑगस्ट २००५ पर्यंत, वांगचुक यांनी लडाखच्या एकमेव छापील मासिक लाडाग्स मेलॉंगची स्थापना केली आणि त्याचे संपादक म्हणून काम केले.<ref name="telegraph">{{cite news|last1=Menon|first1=Shyam G.|title=What you did not watch in 3 Idiots - Rethink after Ladakh education initiative fell victim to bureaucracy and resentment|url=https://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|archive-url=https://web.archive.org/web/20100722043505/http://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|url-status=dead|archive-date=22 July 2010|publisher=[[The Telegraph (Calcutta)]]|date=19 July 2010}}</ref><ref name="ashoka"/> २००१ मध्ये, त्यांना हिल कौन्सिल सरकारमध्ये शिक्षण सल्लागार म्हणून नियुक्त करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.jharkhandfeed.com/sonam-wangchuk-the-real-phunsuk-wangdu/|title=Sonam Wangchuk: The real 'Phunsuk Wangdu'|date=19 January 2017|publisher=JharkhandFeed|access-date=19 January 2017}}</ref> २००२ मध्ये, इतर स्वयंसेवी संस्थांच्या प्रमुखांसह, त्यांनी लडाखी स्वयंसेवी संस्थांचे एक नेटवर्क, लडाख व्हॉलंटरी नेटवर्क (LVN) ची स्थापना केली आणि २००५ पर्यंत त्यांच्या कार्यकारी समितीमध्ये सचिव म्हणून काम केले. त्यांना लडाख हिल कौन्सिल सरकारच्या व्हिजन डॉक्युमेंट लडाख २०२५ च्या मसुदा समितीवर नियुक्त करण्यात आले आणि २००४ मध्ये शिक्षण आणि पर्यटन धोरण तयार करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली.<ref name="entremeetsmit">{{cite web|title=Sonam Wangchuk at Entrepreneur's Meet 2017|url=http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|website=Entremeetsmit.in|access-date=30 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525013517/http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|archive-date=25 May 2017}}</ref> २००५ मध्ये भारताचे पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी या दस्तऐवजाचे औपचारिक लाँच केले. २००५ मध्ये, वांगचुक यांची भारत सरकारच्या मानव संसाधन विकास मंत्रालयात प्राथमिक शिक्षणासाठी राष्ट्रीय प्रशासकीय परिषदेत सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.<ref name="entremeetsmit"/> २००७ ते २०१० पर्यंत, त्यांनी शिक्षण सुधारणांसाठी शिक्षण मंत्रालयाला पाठिंबा देण्यासाठी काम करणाऱ्या डॅनिश स्वयंसेवी संस्था एमएससाठी शिक्षण सल्लागार म्हणून काम केले.<ref>{{cite news|title=In conversation with Sonam Wangchuk|url=http://www.reachladakh.com/in-conversation-with-sonam-wangchuk/1560.html|publisher=Reach Ladakh|date=30 April 2013}}</ref> २०१३ च्या अखेरीस, वांगचुक यांनी बर्फ स्तूपाचा एक नमुना शोधून काढला आणि तो एक कृत्रिम हिमनदी आहे जो हिवाळ्यात वाया जाणाऱ्या प्रवाहाचे पाणी महाकाय बर्फाच्या शंकू किंवा स्तूपांच्या स्वरूपात साठवतो आणि वसंत ऋतूच्या अखेरीस पाणी वितळू लागल्यावर सोडतो, जो शेतकऱ्यांना पाण्याची गरज असते तेव्हा योग्य वेळ असतो.<ref>{{cite news|last1=Coates|first1=Ashley|title=Ice stupas: a Himalayan answer to climate change, water shortage and glacial flooding|url=https://www.independent.co.uk/environment/ice-stupas-himalayan-answer-to-climate-change-water-shortage-and-glacial-flooding-a7742906.html|work=The Independent |date=30 May 2017}}</ref> २०१३ मध्ये त्यांची जम्मू आणि काश्मीर राज्य शालेय शिक्षण मंडळात नियुक्ती झाली. २०१४ मध्ये, त्यांना जम्मू आणि काश्मीर राज्य शिक्षण धोरण आणि व्हिजन डॉक्युमेंट तयार करण्यासाठी तज्ञ पॅनेलमध्ये नियुक्त करण्यात आले. २०१५ पासून, सोनम हिमालयन इन्स्टिट्यूट ऑफ अल्टरनेटिव्ह्ज स्थापन करण्यावर काम करण्यास सुरुवात केली आहे. बहुतेक विद्यापीठे, विशेषतः पर्वतांमधील विद्यापीठे जीवनाच्या वास्तविकतेशी कशी अप्रासंगिक झाली आहेत याबद्दल त्यांना चिंता आहे.<ref>{{cite news|last1=Sarkhel|first1=Aritra|title=Meet Sonam Wangchuk, the 50 year old innovator from Ladakh|url=http://tech.economictimes.indiatimes.com/news/people/meet-sonam-wangchuk-the-50-year-old-innovator-from-ladakh/56114652|publisher= The Economic Times |date=22 December 2016}}</ref> २०१६ मध्ये, वांगचुक यांनी फार्मस्टेज लडाख नावाचा एक प्रकल्प सुरू केला, जो पर्यटकांना लडाखच्या स्थानिक कुटुंबांसोबत राहण्याची सुविधा देतो, जो माता आणि मध्यमवयीन महिला चालवतात. १८ जून २०१६ रोजी चेतसांग रिनपोचे यांनी या प्रकल्पाचे अधिकृत उद्घाटन केले.<ref>{{cite news|last1=Chauhan|first1=Divya|title=These Ladakhi Mothers Are Opening Up Their Homes To Travellers. Time To Ditch Those Hotel Rooms|url=https://www.scoopwhoop.com/Experience-The-Ladakhi-Culture-With-Farmstays-Ladakh/#.uqib1fudp|publisher=ScoopWhoop |date=1 August 2016}}</ref> == लोकसंस्कृती मध्ये == २००९ मध्ये, अनेक प्रसारमाध्यमांच्या अहवालांतून आणि प्रेक्षकांनी वांगचुक यांची गोष्ट [[राजकुमार हिरानी]] दिग्दर्शित ''[[३ इडियट्स]]'' चित्रपटातील [[आमिर खान]] यांच्या 'फुन्सुक वांगडू' या पात्राशी जोडली गेल्याने ते प्रकाशझोतात आले.<ref name="telegraph" /> मात्र, १६ जुलै २०२६ रोजी लंडन फिल्म फेस्टिव्हलच्या समारोप समारंभात, आमिर खान यांनी स्पष्ट केले की चित्रपटातील त्यांचे पात्र वांगचुक यांच्यापासून प्रेरित नव्हते. त्यांनी सांगितले की, चित्रपट बनवताना लेखक राजकुमार हिरानी किंवा अभिजात जोशी यांपैकी कोणालाही वांगचुक यांच्याबद्दल माहिती नव्हती.<ref>{{Cite news |last=Bureau |first=The Hindu |date=2026-07-17 |title=Aamir Khan says his character in ‘3 Idiots’ not based on Sonam Wangchuk: ‘Hoping that he ends his fast’ |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/aamir-khan-says-his-character-in-3-idiots-not-based-on-sonam-wangchuk-hoping-that-he-ends-his-fast/article71232765.ece |access-date=2026-07-17 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> वांगचुक यांनीही या तुलनेचा स्पष्ट शब्दात इन्कार केला आहे.<ref>{{Cite news |date=2026-07-15 |title=When Sonam Wangchuk said, 'I'm not Phunsukh Wangdu from Aamir Khan's 3 Idiots', the educator said he didn't take action against the film: 'Didn’t want people to think I was trying to get money' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/when-sonam-wangchuk-said-im-not-phunsukh-wangdu-from-aamir-khans-3-idiots-the-educator-said-he-didnt-take-action-against-the-film-didnt-want-people-to-think-i-was-trying-to-get-money/articleshow/132418715.cms |access-date=2026-07-16 |work=The Times of India}}</ref> == पुरस्कार == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" | ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | पुरस्कार / पदवी ! scope="col" class="unsortable |संदर्भ |- |2018 |[[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] |style="text-align: center;"|<ref name="Magsaysay">{{cite web | agency=PTI | title=Two Indians, Bharat Vatwani and Sonam Wangchuk, Receive Magsaysay Award | website=[[NDTV]] | date=1 September 2018 | url=https://www.ndtv.com/india-news/two-indians-bharat-vatwani-and-sonam-wangchuk-receive-this-years-ramon-magsaysay-award-1909529 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2018 |[[सिम्बायोसिस इंटरनॅशनल]] द्वारे मानद [[डी.लिट]] पदवी |style="text-align: center;"|<ref name="Litt">{{cite web | title=Innovator Sonam Wangchuk Awarded Honorary D.Litt Degree | website=BW Education | url=https://www.bweducation.com/article/innovator-sonam-wangchuk-awarded-honorary-dlitt-degree-162828 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2018 |आयआयटी मंडी द्वारे 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' |style="text-align: center;"|<ref name="Mandi">{{cite web | title=IIT Mandi convocation: 211 students including 40 research scholars graduated, check other achievements | website=[[India Today]] | date=30 October 2018 | url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/iit-mandi-convocation-divd-1378688-2018-10-30 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 |इंडियन्स फॉर कलेक्टिव्ह ॲक्शन (ICA) सन्मान पुरस्कार, [[सॅन फ्रान्सिस्को]], [[कॅलिफोर्निया]] |style="text-align: center;"|<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 | GQ मेन ऑफ द इयर पुरस्कार, वर्षातील सर्वोत्तम सामाजिक उद्योजक (Social Entrepreneur of the Year) |style="text-align: center;"|<ref name="GQ">{{cite web | title=GQ Awards: Men of the Year 2017 Winners | website=GQ India | date=23 September 2017 | url=https://www.gqindia.com/content/gq-awards-men-year-2017-winners#zorawar-kalra-restaurateur-of-the-year | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 | ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर |style="text-align: center;"|<ref name="FP">{{cite web | last=Rana | first=Nikita | title=World Environment Day 2017: Sonam Wangchuk's ice stupas ensure there's water in Ladakh | website=[[Firstpost]] | date=2 June 2017 | url=https://www.firstpost.com/living/world-environment-day-2017-sonam-wangchuks-ice-stupas-ensure-theres-water-in-ladakh-3504143.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 |जम्मू आणि काश्मीर सरकार द्वारे उत्कृष्ट पर्यावरणवाद्यासाठीचा राज्य पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="j&k">{{cite web | last=Lakhera | first=Vedaant | title=Sonam Wangchuk Detained Under NSA Amid Ladakh Protests Over Statehood | website=Frontline | date=30 September 2025 | url=https://frontline.thehindu.com/politics/sonam-wangchuk-nsa-detention-ladakh-protests/article70114394.ece | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2016 |रोलेक्स अवॉर्ड फॉर एंटरप्राइझ |style="text-align: center;"|<ref name="Rolex">{{cite web | title=Supplying water to farmers in Northern India | website=rolex.org | date=10 November 2020 | url=https://www.rolex.org/partnerships/national-geographic-spain/sonam-wangchuk | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2016 |सर्वोत्तम मातीच्या इमारतीसाठी आंतरराष्ट्रीय टेरा पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="Terra">{{cite web | last=Bahga | first=Sarbjit Singh | title=SECMOL School, Leh, Represents Himalayan Region in ‘NEW INDIAN ARCHITECTURE’ | website=Hill Post | date=3 August 2023 | url=https://hillpost.in/2023/08/secmol-school-leh-represents-himalayan-region-in-new-indian-architecture/120862/ | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2014 |CRATerre फ्रान्स द्वारे युनेस्को चेअर अर्थन आर्किटेक्चर |style="text-align: center;"|<ref name="UNESCO">{{cite web | title=Innovator Sonam Wangchuk Built A Solar Powered Heated Tent For Galwan Valley Soldiers | website=ABP Live | date=22 February 2021 | url=https://news.abplive.com/news/sonam-wangchuk-s-solar-powered-heated-tent-can-keep-soldiers-in-galwan-valley-warm-in-rough-terrains-1445385 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2008 |सी एन एन आय बी एम द्वारे रिअल हिरोज पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="CNN">{{cite web | title=Did Sonam Wangchuk provoke Gen Z in Ladakh?: How did the '3-Idiots' real-life hero become a 'villain' for the Modi govt? | website=Bhaskar English | date=26 September 2025 | url=https://www.bhaskarenglish.in/originals/news/did-sonam-wangchuk-provoke-gen-z-in-ladakh-how-did-the-3-idiots-hero-become-a-villain-for-modi-govt-136017047.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2004 |सँक्च्युअरी एशिया द्वारे 'द ग्रीन टीचर' पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="Green">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=[[The Indian Express]] | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2002 |अशोका युएसए द्वारे सामाजिक उद्योजकतेसाठी अशोका फेलोशिप |style="text-align: center;"|<ref name="d091">{{cite web | title=Mr. Sonam Wangchuk | website=Expand | date=20 January 2024 | url=https://www.smutbi.com/2024/01/20/mr-sonam-wangchuk/ | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="ashoka">{{cite web |title=Sonam Wangchuk - Students Educational and Cultural Movement of Ladakh |url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/sonam-wangchuk |publisher=Ashoka United States |access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2001 |द वीक नियतकालिकातर्फे 'मॅन ऑफ द इयर' |style="text-align: center;"|<ref name="Week">{{cite web | title=Sonam Wangchuk dedicates Magsaysay Award to 'every student, teacher' in Ladakh | website=[[The Week (Indian magazine)|The Week]] | date=26 July 2018 | url=https://www.theweek.in/news/india/2018/07/26/Sonam-Wangchuk-dedicates-Magsaysay-Award-to-every-student-teacher-in-Ladakh.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |1996 |जम्मू आणि काश्मीर मधील शैक्षणिक सुधारणांसाठी राज्यपालांचे पदक |style="text-align: center;"|<ref name="SK">{{cite web | title=Sonam Wangchuk's Climate Fast: A Call to Action for Environmental Sustainability | website=[[Sikkim Express]] | date=26 September 2025 | url=https://www.sikkimexpress.com/news-details/sonam-wangchuks-climate-fast-a-call-to-action-for-environmental-sustainability | access-date=30 September 2025}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:वांगचुक, सोनम }} [[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:लडाखी समाजसेवक]] [[वर्ग:भारतीय संशोधक]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] 54ecmlt9wahlo27114ckh5ds88xizbz 2695115 2695114 2026-07-17T08:22:16Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2695115 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = सोनम वांगचुक | चित्र = Sonam Wangchuk01.jpg|thumb|सोनम वांगचूक | चित्र_आकारमान = | चित्रशीर्षक = सोनम वांगचुक | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = १ सप्टेंबर १९६६ | जन्म_स्थान = उलेतोकोपो ,जम्मू काश्मीर | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = जम्मू काश्मीर | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | व्यवसाय = | कारकीर्द_काळ = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = जम्मू काश्मीर | उंची = | वजन = | ख्याती = | धर्म = बौद्ध | जोडीदार = | अपत्ये = | वडील = | आई = | पुरस्कार = रोलेक्स ॲवाॅर्ड फॉर इंटरप्राइज २०१६’,रॅमन मॅगेसेसे 2018, लोकमान्य टिळक राष्ट्रीय पुरस्कार २०२० }} '''सोनम वांगचुक''' (जन्म: [[१ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९६६|१९६६]] - ) हे एक भारतीय अभियंता,<ref>{{Cite web |title=Rolex Partnerships - The engineer helping Himalayan farmers by creating artificial glaciers |url=https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-url=http://web.archive.org/web/20251216151011/https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-date=2025-12-16 |access-date=2026-06-30 |website=rolex.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Event information |url=https://www.nobelprize.org/events/nobel-week-dialogue/stockholm-2018/panellists/sonam-wangchuk/ |access-date=2026-06-30 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Extraordinary Indians: Sonam Wangchuk's Mission to Reimagine Schools, Water, and Work in the Himalayas |url=https://www.readersdigest.in/features/story-extraordinary-indians-sonam-wangchuks-mission-to-reimagine-schools-water-and-work-in-the-himalayas-128088 |access-date=2026-06-30 |website=www.readersdigest.in}}</ref> कार्यकर्ते, नवनिर्माते, शिक्षण सुधारक आणि [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]] आहेत.<ref name="Bio">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=The Indian Express | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> ते 'स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख' (SECMOL) चे संस्थापक-संचालक आहेत, ज्याची स्थापना १९८८ मध्ये अशा विद्यार्थ्यांच्या एका गटाने केली होती, जे त्यांच्याच शब्दांत सांगायचे तर [[लडाख|लडाखवर]] लादलेल्या परकीय शिक्षण व्यवस्थेचे 'बळी' ठरले होते. सौर ऊर्जेवर चालणारा आणि स्वयंपाक, प्रकाश किंवा गरम करण्यासाठी कोणत्याही [[जीवाष्म इंधन|जीवाश्म इंधनाचा]] वापर न करणारा SECMOL कॅम्पस डिझाइन करण्यासाठी देखील ते ओळखले जातात. शासकीय शाळांच्या व्यवस्थेत सुधारणा घडवून आणण्यासाठी सरकार, ग्राम समुदाय आणि नागरी समाज यांच्यातील संयुक्त उपक्रम असलेल्या ऑपरेशन न्यू होपच्या १९९४ मधील लाँचमध्ये वांगचुक यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची होती. [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] पुरस्कार विजेते चेवांग नॉरफेल यांनी डिझाइन केलेल्या आणि तयार केलेल्या कृत्रिम हिमनद्यांपासून प्रेरित होऊन त्यांनी स्वतःची नवीन संकल्पना विकसित केली, जी आईस स्तूप तंत्रज्ञान म्हणून ओळखली जाते. या तंत्रज्ञानाचा वापर हिवाळ्यातील पाणी शंकूच्या आकाराच्या बर्फाच्या ढिगाऱ्यात साठवण्यासाठी केला जातो.<ref>{{Cite web |date=2024-06-13 |title=The Ice Man of Ladakh building artificial glaciers in the Himalayas |url=https://www.bbc.com/future/article/20240612-the-ice-man-of-ladakh-building-artificial-glaciers-in-the-himalayas |access-date=2026-07-14 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> लडाखमधील शिक्षण क्षेत्र आणि हवामान बदलाशी संबंधित आव्हानांमधील योगदान तसेच स्थानिक समस्यांवर त्यांनी शोधलेल्या नाविन्यपूर्ण उपायांमुळे वांगचुक यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. २०२५ पर्यंत त्यांना सुमारे १५ पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यामध्ये [[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] (२०१८), [[भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (मंडी)|आयआयटी मंडी]] तर्फे देण्यात आलेली 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' ही पदवी (२०१८) आणि [[ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर]] (२०१७) यांचा समावेश आहे.<ref name="Details">{{cite web | last=Masood | first=Bashaarat | title=Innovator to ‘provocateur’, Wangchuk’s equation with Delhi changed over 3 decades | website=The Indian Express | date=27 September 2025 | url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/innovator-to-provocateur-wangchuks-equation-with-delhi-changed-over-3-decades-10273868/ | access-date=30 September 2025}}</ref> == बालपण आणि शिक्षण == वांगचुक यांचा जन्म १९६६ मध्ये जम्मू आणि काश्मीरच्या लडाख [[लेह जिल्हा|लेह जिल्ह्यातील]] अल्ची जवळ झाला. वयाच्या ९ व्या वर्षांपर्यंत त्यांचे शाळेत नाव नोंदवले गेले नव्हते, कारण त्यांच्या गावात कोणतीही शाळा नव्हती. तोपर्यंत त्यांच्या आईने, शेरिंग वांगमो यांनी, त्यांना त्यांच्या स्वतःच्या मातृभाषेतून सर्व मूलभूत शिक्षण दिले.<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="mint">{{cite news|title=A Ladakhi dream fuelled by a Swiss award|url=http://www.livemint.com/Consumer/AUgmDNspGwS9SZGU68P5LK/A-Ladakhi-dream-fuelled-by-a-Swiss-award.html|publisher=[[Livemint]]|date=25 November 2016}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Yashraj |title=How Ladakh protest leader Sonam Wangchuk went from Indian hero to ‘traitor’ |url=https://www.aljazeera.com/features/2025/10/7/how-ladakh-protest-leader-sonam-wangchuk-went-from-indian-hero-to-traitor |access-date=2026-07-16 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> १९७५ मध्ये, त्यांचे वडील, सोनम वांग्याल, जम्मू आणि काश्मीर सरकारमध्ये निवडून आले आणि मंत्री झाले.<ref>{{Cite web |url=https://www.ndtv.com/india-news/sonam-wangchuk-ladakh-violence-sonam-wangchuks-journey-from-real-phunsukh-wangdu-to-activist-under-lens-9342129 |title=Sonam Wangchuk's Journey From Real 'Phunsukh Wangdu' To Activist Under Lens - NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2023/Feb/05/sonam-wangchuk-the-man-the-mountains-and-a-mission-2544430.html |title=Sonam Wangchuk: The man, the mountains, and a mission |first=Fayaz |last=Wani |date=5 February 2023 |website=The New Indian Express}}</ref> वयाच्या ९ व्या वर्षी त्यांना श्रीनगरला नेण्यात आले आणि तेथील एका शाळेत दाखल करण्यात आले. ते इतर विद्यार्थ्यांपेक्षा वेगळे दिसत असल्याने, त्यांना अशा भाषेत संबोधित केले जायचे जी त्यांना समजत नव्हती, ज्यामुळे त्यांच्याकडून प्रतिसाद न मिळण्याला त्यांची बुद्धू असण्याची लक्षणे मानले गेले. ते हा काळ त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात अंधकारमय काळ म्हणून आठवतात. ही वागणूक सहन न झाल्याने, १९७७ मध्ये त्यांनी एकट्याने दिल्लीला पळ काढला, जिथे त्यांनी एका केंद्रीय विद्यालयाच्या शाळा प्राचार्यांकडे स्वतःची कैफियत मांडली.<ref name="ht1">{{cite news|last1=Paul|first1=Satarupa|title=Meet Sonam Wangchuk, the real life Phunsukh Wangdu of 3 Idiots|url=http://www.hindustantimes.com/education/meet-sonam-wangchuk-the-real-life-phunsukh-wangdu-of-3-idiots/story-7qofYgkfHOxSHh1lXqZIFM.html|publisher=[[Hindustan Times]]|date=8 December 2016}}</ref> वांगचुक यांनी १९८७ मध्ये [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (श्रीनगर)]] (तेव्हाचे आर.ई.सी. श्रीनगर) मधून [[यांत्रिक अभियांत्रिकी]]मध्ये आपली बी.टेक. पदवी पूर्ण केली.<ref>{{Cite news |date=2025-09-27 |title=Sonam Wangchuk educational qualifications: How this engineer from NIT Srinagar became a prominent activist in Ladakh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/education/news/sonam-wangchuk-educational-qualifications-how-this-engineer-from-nit-srinagar-became-a-prominent-activist-in-ladakh/articleshow/124176451.cms |access-date=2025-09-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> अभियांत्रिकीच्या शाखेच्या निवडीवरून वडिलांशी झालेल्या मतभेदांमुळे त्यांना स्वतःच्या शिक्षणाचा खर्च स्वतःच उचलावा लागला. त्यांनी २०११ मध्ये ग्रेनोबल, फ्रान्स येथील क्रॅटेर स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर मध्ये 'अर्थन आर्किटेक्चर' (मातीचे वास्तुकला) या विषयात दोन वर्षांचे उच्च शिक्षण देखील घेतले.<ref>{{cite news|title=Global Award 2017- Sonam Wangchuk, stupas et enseignements|url=http://www.lecourrierdelarchitecte.com/article_7796|publisher=lecourrierdelarchitecte.com|date=17 May 2017|language=fr}}</ref> ==संघटना== ===एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL)=== जे शिक्षणात गतिशील असून त्यांना परिस्थितीअभावी पुढील शिक्षण घेणे शक्य होत नाही, किवा गरीब परिस्थितीमुळे अपेक्षित क्षेत्रात जाणे शक्य होत नाही, अशा मुलांसाठी वांगचूक काम करतात. त्यासाठी त्यांनी १९८८ साली एका संस्थेची स्थापना त्यांनी केली. अशा मुलांना शिक्षणासाठी मदत करून त्यांची स्वप्न प्रत्यक्षात साकारण्याचे काम वांगचूक करत आहेत. शिक्षण तसेच पर्यावरण क्षेत्रात ते काम करत आहेत. गेल्या २० वर्षांपासून त्यांनी या कामाला पूर्णपणे वाहून घेतले आहे. त्यांनी यासाठी एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL) या नावाची संघटना तयार केली आहे. येथे राहून त्यांनी अनेक स्थानिक भाषा आत्मसात केल्या. जेव्हा त्यांनी लडाख येथे शिक्षणविषयक कार्य सुरू केले, तेव्हा त्यांच्या लक्षात आले की मुलांना प्रश्नांची उत्तरे माहिती असतात मात्र त्यांचा सर्वात मोठा अडसर म्हणजे भाषा आहे. त्यानंतर त्यांनी स्थानिक भाषेत तेथील मुलांना शिकवायला सुरुवात केली. जम्मू-कश्मीर सरकार बरोबर त्यांनी लडाखच्या शाळांतील अभ्यासक्रम स्थानिक भाषेत तयार करण्याचे कार्य हाती घेतले. १९९४ मध्ये त्यांनी शाळेतून काढून टाकण्यात आलेल्या १००० तरुणांची संघटना तयार केली आणि त्यांच्या मदतीने एक अशी शाळा काढली जी विद्यार्थामार्फतच चालवली जाते. या शाळेत पूर्णपणे सौर उर्जेचा वापर केला जातो. वांगचूक यांना वाटते की शालेय अभ्यासक्रम बदलणे आवश्यक आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, पुस्तकी अभ्यासक्रमापेक्षा प्रात्यक्षिकांचा अवलंब जास्त हिताचा आहे. या सर्व बाबी प्रत्यक्षात आणण्यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत. १९८८ मध्ये, पदवी प्राप्त केल्यानंतर, वांगचुक यांनी (त्यांच्या भावा आणि पाच समवयस्कांसह) लडाखमधील विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक चळवळ (SECMOL) सुरू केली. सासपोल येथील सरकारी हायस्कूलमध्ये शालेय सुधारणांचा प्रयोग केल्यानंतर, SECMOL ने सरकारी शिक्षण विभाग आणि गावातील लोकसंख्येच्या सहकार्याने ऑपरेशन न्यू होप सुरू केले.<ref name="mint"/><ref name="ashoka">{{cite web |title=Sonam Wangchuk - Students Educational and Cultural Movement of Ladakh |url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/sonam-wangchuk |publisher=Ashoka United States |access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="TOI">{{cite news |last1=Khattar |first1=Sakshi |date=26 July 2008 |title=Teach India: Think local, think Ladakhi |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Teach-India-Think-local-think-Ladakhi/articleshow/3281987.cms |work=The Times of India}}</ref> जून १९९३ ते ऑगस्ट २००५ पर्यंत, वांगचुक यांनी लडाखच्या एकमेव छापील मासिक लाडाग्स मेलॉंगची स्थापना केली आणि त्याचे संपादक म्हणून काम केले.<ref name="telegraph">{{cite news|last1=Menon|first1=Shyam G.|title=What you did not watch in 3 Idiots - Rethink after Ladakh education initiative fell victim to bureaucracy and resentment|url=https://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|archive-url=https://web.archive.org/web/20100722043505/http://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|url-status=dead|archive-date=22 July 2010|publisher=[[The Telegraph (Calcutta)]]|date=19 July 2010}}</ref><ref name="ashoka"/> २००१ मध्ये, त्यांना हिल कौन्सिल सरकारमध्ये शिक्षण सल्लागार म्हणून नियुक्त करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.jharkhandfeed.com/sonam-wangchuk-the-real-phunsuk-wangdu/|title=Sonam Wangchuk: The real 'Phunsuk Wangdu'|date=19 January 2017|publisher=JharkhandFeed|access-date=19 January 2017}}</ref> २००२ मध्ये, इतर स्वयंसेवी संस्थांच्या प्रमुखांसह, त्यांनी लडाखी स्वयंसेवी संस्थांचे एक नेटवर्क, लडाख व्हॉलंटरी नेटवर्क (LVN) ची स्थापना केली आणि २००५ पर्यंत त्यांच्या कार्यकारी समितीमध्ये सचिव म्हणून काम केले. त्यांना लडाख हिल कौन्सिल सरकारच्या व्हिजन डॉक्युमेंट लडाख २०२५ च्या मसुदा समितीवर नियुक्त करण्यात आले आणि २००४ मध्ये शिक्षण आणि पर्यटन धोरण तयार करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली.<ref name="entremeetsmit">{{cite web|title=Sonam Wangchuk at Entrepreneur's Meet 2017|url=http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|website=Entremeetsmit.in|access-date=30 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525013517/http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|archive-date=25 May 2017}}</ref> २००५ मध्ये भारताचे पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी या दस्तऐवजाचे औपचारिक लाँच केले. २००५ मध्ये, वांगचुक यांची भारत सरकारच्या मानव संसाधन विकास मंत्रालयात प्राथमिक शिक्षणासाठी राष्ट्रीय प्रशासकीय परिषदेत सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.<ref name="entremeetsmit"/> २००७ ते २०१० पर्यंत, त्यांनी शिक्षण सुधारणांसाठी शिक्षण मंत्रालयाला पाठिंबा देण्यासाठी काम करणाऱ्या डॅनिश स्वयंसेवी संस्था एमएससाठी शिक्षण सल्लागार म्हणून काम केले.<ref>{{cite news|title=In conversation with Sonam Wangchuk|url=http://www.reachladakh.com/in-conversation-with-sonam-wangchuk/1560.html|publisher=Reach Ladakh|date=30 April 2013}}</ref> २०१३ च्या अखेरीस, वांगचुक यांनी बर्फ स्तूपाचा एक नमुना शोधून काढला आणि तो एक कृत्रिम हिमनदी आहे जो हिवाळ्यात वाया जाणाऱ्या प्रवाहाचे पाणी महाकाय बर्फाच्या शंकू किंवा स्तूपांच्या स्वरूपात साठवतो आणि वसंत ऋतूच्या अखेरीस पाणी वितळू लागल्यावर सोडतो, जो शेतकऱ्यांना पाण्याची गरज असते तेव्हा योग्य वेळ असतो.<ref>{{cite news|last1=Coates|first1=Ashley|title=Ice stupas: a Himalayan answer to climate change, water shortage and glacial flooding|url=https://www.independent.co.uk/environment/ice-stupas-himalayan-answer-to-climate-change-water-shortage-and-glacial-flooding-a7742906.html|work=The Independent |date=30 May 2017}}</ref> २०१३ मध्ये त्यांची जम्मू आणि काश्मीर राज्य शालेय शिक्षण मंडळात नियुक्ती झाली. २०१४ मध्ये, त्यांना जम्मू आणि काश्मीर राज्य शिक्षण धोरण आणि व्हिजन डॉक्युमेंट तयार करण्यासाठी तज्ञ पॅनेलमध्ये नियुक्त करण्यात आले. २०१५ पासून, सोनम हिमालयन इन्स्टिट्यूट ऑफ अल्टरनेटिव्ह्ज स्थापन करण्यावर काम करण्यास सुरुवात केली आहे. बहुतेक विद्यापीठे, विशेषतः पर्वतांमधील विद्यापीठे जीवनाच्या वास्तविकतेशी कशी अप्रासंगिक झाली आहेत याबद्दल त्यांना चिंता आहे.<ref>{{cite news|last1=Sarkhel|first1=Aritra|title=Meet Sonam Wangchuk, the 50 year old innovator from Ladakh|url=http://tech.economictimes.indiatimes.com/news/people/meet-sonam-wangchuk-the-50-year-old-innovator-from-ladakh/56114652|publisher= The Economic Times |date=22 December 2016}}</ref> २०१६ मध्ये, वांगचुक यांनी फार्मस्टेज लडाख नावाचा एक प्रकल्प सुरू केला, जो पर्यटकांना लडाखच्या स्थानिक कुटुंबांसोबत राहण्याची सुविधा देतो, जो माता आणि मध्यमवयीन महिला चालवतात. १८ जून २०१६ रोजी चेतसांग रिनपोचे यांनी या प्रकल्पाचे अधिकृत उद्घाटन केले.<ref>{{cite news|last1=Chauhan|first1=Divya|title=These Ladakhi Mothers Are Opening Up Their Homes To Travellers. Time To Ditch Those Hotel Rooms|url=https://www.scoopwhoop.com/Experience-The-Ladakhi-Culture-With-Farmstays-Ladakh/#.uqib1fudp|publisher=ScoopWhoop |date=1 August 2016}}</ref> == लोकसंस्कृती मध्ये == २००९ मध्ये, अनेक प्रसारमाध्यमांच्या अहवालांतून आणि प्रेक्षकांनी वांगचुक यांची गोष्ट [[राजकुमार हिरानी]] दिग्दर्शित ''[[३ इडियट्स]]'' चित्रपटातील [[आमिर खान]] यांच्या 'फुन्सुक वांगडू' या पात्राशी जोडली गेल्याने ते प्रकाशझोतात आले.<ref name="telegraph" /> मात्र, १६ जुलै २०२६ रोजी लंडन फिल्म फेस्टिव्हलच्या समारोप समारंभात, आमिर खान यांनी स्पष्ट केले की चित्रपटातील त्यांचे पात्र वांगचुक यांच्यापासून प्रेरित नव्हते. त्यांनी सांगितले की, चित्रपट बनवताना लेखक राजकुमार हिरानी किंवा अभिजात जोशी यांपैकी कोणालाही वांगचुक यांच्याबद्दल माहिती नव्हती.<ref>{{Cite news |last=Bureau |first=The Hindu |date=2026-07-17 |title=Aamir Khan says his character in ‘3 Idiots’ not based on Sonam Wangchuk: ‘Hoping that he ends his fast’ |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/aamir-khan-says-his-character-in-3-idiots-not-based-on-sonam-wangchuk-hoping-that-he-ends-his-fast/article71232765.ece |access-date=2026-07-17 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> वांगचुक यांनीही या तुलनेचा स्पष्ट शब्दात इन्कार केला आहे.<ref>{{Cite news |date=2026-07-15 |title=When Sonam Wangchuk said, 'I'm not Phunsukh Wangdu from Aamir Khan's 3 Idiots', the educator said he didn't take action against the film: 'Didn’t want people to think I was trying to get money' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/when-sonam-wangchuk-said-im-not-phunsukh-wangdu-from-aamir-khans-3-idiots-the-educator-said-he-didnt-take-action-against-the-film-didnt-want-people-to-think-i-was-trying-to-get-money/articleshow/132418715.cms |access-date=2026-07-16 |work=The Times of India}}</ref> == पुरस्कार == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" | ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | पुरस्कार / पदवी ! scope="col" class="unsortable |संदर्भ |- |2018 |[[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] |style="text-align: center;"|<ref name="Magsaysay">{{cite web | agency=PTI | title=Two Indians, Bharat Vatwani and Sonam Wangchuk, Receive Magsaysay Award | website=[[NDTV]] | date=1 September 2018 | url=https://www.ndtv.com/india-news/two-indians-bharat-vatwani-and-sonam-wangchuk-receive-this-years-ramon-magsaysay-award-1909529 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2018 |[[सिम्बायोसिस इंटरनॅशनल]] द्वारे मानद [[डी.लिट]] पदवी |style="text-align: center;"|<ref name="Litt">{{cite web | title=Innovator Sonam Wangchuk Awarded Honorary D.Litt Degree | website=BW Education | url=https://www.bweducation.com/article/innovator-sonam-wangchuk-awarded-honorary-dlitt-degree-162828 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2018 |आयआयटी मंडी द्वारे 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' |style="text-align: center;"|<ref name="Mandi">{{cite web | title=IIT Mandi convocation: 211 students including 40 research scholars graduated, check other achievements | website=[[India Today]] | date=30 October 2018 | url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/iit-mandi-convocation-divd-1378688-2018-10-30 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 |इंडियन्स फॉर कलेक्टिव्ह ॲक्शन (ICA) सन्मान पुरस्कार, [[सॅन फ्रान्सिस्को]], [[कॅलिफोर्निया]] |style="text-align: center;"|<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 | GQ मेन ऑफ द इयर पुरस्कार, वर्षातील सर्वोत्तम सामाजिक उद्योजक (Social Entrepreneur of the Year) |style="text-align: center;"|<ref name="GQ">{{cite web | title=GQ Awards: Men of the Year 2017 Winners | website=GQ India | date=23 September 2017 | url=https://www.gqindia.com/content/gq-awards-men-year-2017-winners#zorawar-kalra-restaurateur-of-the-year | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 | ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर |style="text-align: center;"|<ref name="FP">{{cite web | last=Rana | first=Nikita | title=World Environment Day 2017: Sonam Wangchuk's ice stupas ensure there's water in Ladakh | website=[[Firstpost]] | date=2 June 2017 | url=https://www.firstpost.com/living/world-environment-day-2017-sonam-wangchuks-ice-stupas-ensure-theres-water-in-ladakh-3504143.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 |जम्मू आणि काश्मीर सरकार द्वारे उत्कृष्ट पर्यावरणवाद्यासाठीचा राज्य पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="j&k">{{cite web | last=Lakhera | first=Vedaant | title=Sonam Wangchuk Detained Under NSA Amid Ladakh Protests Over Statehood | website=Frontline | date=30 September 2025 | url=https://frontline.thehindu.com/politics/sonam-wangchuk-nsa-detention-ladakh-protests/article70114394.ece | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2016 |रोलेक्स अवॉर्ड फॉर एंटरप्राइझ |style="text-align: center;"|<ref name="Rolex">{{cite web | title=Supplying water to farmers in Northern India | website=rolex.org | date=10 November 2020 | url=https://www.rolex.org/partnerships/national-geographic-spain/sonam-wangchuk | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2016 |सर्वोत्तम मातीच्या इमारतीसाठी आंतरराष्ट्रीय टेरा पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="Terra">{{cite web | last=Bahga | first=Sarbjit Singh | title=SECMOL School, Leh, Represents Himalayan Region in ‘NEW INDIAN ARCHITECTURE’ | website=Hill Post | date=3 August 2023 | url=https://hillpost.in/2023/08/secmol-school-leh-represents-himalayan-region-in-new-indian-architecture/120862/ | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2014 |CRATerre फ्रान्स द्वारे युनेस्को चेअर अर्थन आर्किटेक्चर |style="text-align: center;"|<ref name="UNESCO">{{cite web | title=Innovator Sonam Wangchuk Built A Solar Powered Heated Tent For Galwan Valley Soldiers | website=ABP Live | date=22 February 2021 | url=https://news.abplive.com/news/sonam-wangchuk-s-solar-powered-heated-tent-can-keep-soldiers-in-galwan-valley-warm-in-rough-terrains-1445385 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2008 |सी एन एन आय बी एम द्वारे रिअल हिरोज पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="CNN">{{cite web | title=Did Sonam Wangchuk provoke Gen Z in Ladakh?: How did the '3-Idiots' real-life hero become a 'villain' for the Modi govt? | website=Bhaskar English | date=26 September 2025 | url=https://www.bhaskarenglish.in/originals/news/did-sonam-wangchuk-provoke-gen-z-in-ladakh-how-did-the-3-idiots-hero-become-a-villain-for-modi-govt-136017047.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2004 |सँक्च्युअरी एशिया द्वारे 'द ग्रीन टीचर' पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="Green">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=[[The Indian Express]] | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2002 |अशोका युएसए द्वारे सामाजिक उद्योजकतेसाठी अशोका फेलोशिप |style="text-align: center;"|<ref name="d091">{{cite web | title=Mr. Sonam Wangchuk | website=Expand | date=20 January 2024 | url=https://www.smutbi.com/2024/01/20/mr-sonam-wangchuk/ | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="ashoka">{{cite web |title=Sonam Wangchuk - Students Educational and Cultural Movement of Ladakh |url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/sonam-wangchuk |publisher=Ashoka United States |access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2001 |द वीक नियतकालिकातर्फे 'मॅन ऑफ द इयर' |style="text-align: center;"|<ref name="Week">{{cite web | title=Sonam Wangchuk dedicates Magsaysay Award to 'every student, teacher' in Ladakh | website=[[The Week (Indian magazine)|The Week]] | date=26 July 2018 | url=https://www.theweek.in/news/india/2018/07/26/Sonam-Wangchuk-dedicates-Magsaysay-Award-to-every-student-teacher-in-Ladakh.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |1996 |जम्मू आणि काश्मीर मधील शैक्षणिक सुधारणांसाठी राज्यपालांचे पदक |style="text-align: center;"|<ref name="SK">{{cite web | title=Sonam Wangchuk's Climate Fast: A Call to Action for Environmental Sustainability | website=[[Sikkim Express]] | date=26 September 2025 | url=https://www.sikkimexpress.com/news-details/sonam-wangchuks-climate-fast-a-call-to-action-for-environmental-sustainability | access-date=30 September 2025}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:वांगचुक, सोनम }} [[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:लडाखी समाजसेवक]] [[वर्ग:भारतीय संशोधक]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:भारतीय पर्यावरणतज्ज्ञ]] q3ns0qs1hnqvbqkoofvg03tcmo2ydk2 2695116 2695115 2026-07-17T08:23:24Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2695116 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = सोनम वांगचुक | चित्र = Sonam Wangchuk01.jpg|thumb|सोनम वांगचूक | चित्र_आकारमान = | चित्रशीर्षक = सोनम वांगचुक | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = १ सप्टेंबर १९६६ | जन्म_स्थान = उलेतोकोपो ,जम्मू काश्मीर | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = जम्मू काश्मीर | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | व्यवसाय = | कारकीर्द_काळ = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = जम्मू काश्मीर | उंची = | वजन = | ख्याती = | धर्म = बौद्ध | जोडीदार = | अपत्ये = | वडील = | आई = | पुरस्कार = रोलेक्स ॲवाॅर्ड फॉर इंटरप्राइज २०१६’,रॅमन मॅगेसेसे 2018, लोकमान्य टिळक राष्ट्रीय पुरस्कार २०२० }} '''सोनम वांगचुक''' (जन्म: [[१ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९६६|१९६६]] - ) हे एक भारतीय अभियंता,<ref>{{Cite web |title=Rolex Partnerships - The engineer helping Himalayan farmers by creating artificial glaciers |url=https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-url=http://web.archive.org/web/20251216151011/https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-date=2025-12-16 |access-date=2026-06-30 |website=rolex.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Event information |url=https://www.nobelprize.org/events/nobel-week-dialogue/stockholm-2018/panellists/sonam-wangchuk/ |access-date=2026-06-30 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Extraordinary Indians: Sonam Wangchuk's Mission to Reimagine Schools, Water, and Work in the Himalayas |url=https://www.readersdigest.in/features/story-extraordinary-indians-sonam-wangchuks-mission-to-reimagine-schools-water-and-work-in-the-himalayas-128088 |access-date=2026-06-30 |website=www.readersdigest.in}}</ref> कार्यकर्ते, नवनिर्माते, शिक्षण सुधारक आणि [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]] आहेत.<ref name="Bio">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=The Indian Express | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> ते 'स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख' (SECMOL) चे संस्थापक-संचालक आहेत, ज्याची स्थापना १९८८ मध्ये अशा विद्यार्थ्यांच्या एका गटाने केली होती, जे त्यांच्याच शब्दांत सांगायचे तर [[लडाख|लडाखवर]] लादलेल्या परकीय शिक्षण व्यवस्थेचे 'बळी' ठरले होते. सौर ऊर्जेवर चालणारा आणि स्वयंपाक, प्रकाश किंवा गरम करण्यासाठी कोणत्याही [[जीवाष्म इंधन|जीवाश्म इंधनाचा]] वापर न करणारा SECMOL कॅम्पस डिझाइन करण्यासाठी देखील ते ओळखले जातात. शासकीय शाळांच्या व्यवस्थेत सुधारणा घडवून आणण्यासाठी सरकार, ग्राम समुदाय आणि नागरी समाज यांच्यातील संयुक्त उपक्रम असलेल्या ऑपरेशन न्यू होपच्या १९९४ मधील लाँचमध्ये वांगचुक यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची होती. [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] पुरस्कार विजेते चेवांग नॉरफेल यांनी डिझाइन केलेल्या आणि तयार केलेल्या कृत्रिम हिमनद्यांपासून प्रेरित होऊन त्यांनी स्वतःची नवीन संकल्पना विकसित केली, जी आईस स्तूप तंत्रज्ञान म्हणून ओळखली जाते. या तंत्रज्ञानाचा वापर हिवाळ्यातील पाणी शंकूच्या आकाराच्या बर्फाच्या ढिगाऱ्यात साठवण्यासाठी केला जातो.<ref>{{Cite web |date=2024-06-13 |title=The Ice Man of Ladakh building artificial glaciers in the Himalayas |url=https://www.bbc.com/future/article/20240612-the-ice-man-of-ladakh-building-artificial-glaciers-in-the-himalayas |access-date=2026-07-14 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> लडाखमधील शिक्षण क्षेत्र आणि हवामान बदलाशी संबंधित आव्हानांमधील योगदान तसेच स्थानिक समस्यांवर त्यांनी शोधलेल्या नाविन्यपूर्ण उपायांमुळे वांगचुक यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. २०२५ पर्यंत त्यांना सुमारे १५ पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यामध्ये [[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] (२०१८), [[भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (मंडी)|आयआयटी मंडी]] तर्फे देण्यात आलेली 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' ही पदवी (२०१८) आणि [[ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर]] (२०१७) यांचा समावेश आहे.<ref name="Details">{{cite web | last=Masood | first=Bashaarat | title=Innovator to ‘provocateur’, Wangchuk’s equation with Delhi changed over 3 decades | website=The Indian Express | date=27 September 2025 | url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/innovator-to-provocateur-wangchuks-equation-with-delhi-changed-over-3-decades-10273868/ | access-date=30 September 2025}}</ref> == बालपण आणि शिक्षण == वांगचुक यांचा जन्म १९६६ मध्ये जम्मू आणि काश्मीरच्या लडाख [[लेह जिल्हा|लेह जिल्ह्यातील]] अल्ची जवळ झाला. वयाच्या ९ व्या वर्षांपर्यंत त्यांचे शाळेत नाव नोंदवले गेले नव्हते, कारण त्यांच्या गावात कोणतीही शाळा नव्हती. तोपर्यंत त्यांच्या आईने, शेरिंग वांगमो यांनी, त्यांना त्यांच्या स्वतःच्या मातृभाषेतून सर्व मूलभूत शिक्षण दिले.<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="mint">{{cite news|title=A Ladakhi dream fuelled by a Swiss award|url=http://www.livemint.com/Consumer/AUgmDNspGwS9SZGU68P5LK/A-Ladakhi-dream-fuelled-by-a-Swiss-award.html|publisher=[[Livemint]]|date=25 November 2016}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Yashraj |title=How Ladakh protest leader Sonam Wangchuk went from Indian hero to ‘traitor’ |url=https://www.aljazeera.com/features/2025/10/7/how-ladakh-protest-leader-sonam-wangchuk-went-from-indian-hero-to-traitor |access-date=2026-07-16 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> १९७५ मध्ये, त्यांचे वडील, सोनम वांग्याल, जम्मू आणि काश्मीर सरकारमध्ये निवडून आले आणि मंत्री झाले.<ref>{{Cite web |url=https://www.ndtv.com/india-news/sonam-wangchuk-ladakh-violence-sonam-wangchuks-journey-from-real-phunsukh-wangdu-to-activist-under-lens-9342129 |title=Sonam Wangchuk's Journey From Real 'Phunsukh Wangdu' To Activist Under Lens - NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2023/Feb/05/sonam-wangchuk-the-man-the-mountains-and-a-mission-2544430.html |title=Sonam Wangchuk: The man, the mountains, and a mission |first=Fayaz |last=Wani |date=5 February 2023 |website=The New Indian Express}}</ref> वयाच्या ९ व्या वर्षी त्यांना श्रीनगरला नेण्यात आले आणि तेथील एका शाळेत दाखल करण्यात आले. ते इतर विद्यार्थ्यांपेक्षा वेगळे दिसत असल्याने, त्यांना अशा भाषेत संबोधित केले जायचे जी त्यांना समजत नव्हती, ज्यामुळे त्यांच्याकडून प्रतिसाद न मिळण्याला त्यांची बुद्धू असण्याची लक्षणे मानले गेले. ते हा काळ त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात अंधकारमय काळ म्हणून आठवतात. ही वागणूक सहन न झाल्याने, १९७७ मध्ये त्यांनी एकट्याने दिल्लीला पळ काढला, जिथे त्यांनी एका केंद्रीय विद्यालयाच्या शाळा प्राचार्यांकडे स्वतःची कैफियत मांडली.<ref name="ht1">{{cite news|last1=Paul|first1=Satarupa|title=Meet Sonam Wangchuk, the real life Phunsukh Wangdu of 3 Idiots|url=http://www.hindustantimes.com/education/meet-sonam-wangchuk-the-real-life-phunsukh-wangdu-of-3-idiots/story-7qofYgkfHOxSHh1lXqZIFM.html|publisher=[[Hindustan Times]]|date=8 December 2016}}</ref> वांगचुक यांनी १९८७ मध्ये [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (श्रीनगर)]] (तेव्हाचे आर.ई.सी. श्रीनगर) मधून [[यांत्रिक अभियांत्रिकी]]मध्ये आपली बी.टेक. पदवी पूर्ण केली.<ref>{{Cite news |date=2025-09-27 |title=Sonam Wangchuk educational qualifications: How this engineer from NIT Srinagar became a prominent activist in Ladakh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/education/news/sonam-wangchuk-educational-qualifications-how-this-engineer-from-nit-srinagar-became-a-prominent-activist-in-ladakh/articleshow/124176451.cms |access-date=2025-09-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> अभियांत्रिकीच्या शाखेच्या निवडीवरून वडिलांशी झालेल्या मतभेदांमुळे त्यांना स्वतःच्या शिक्षणाचा खर्च स्वतःच उचलावा लागला. त्यांनी २०११ मध्ये ग्रेनोबल, फ्रान्स येथील क्रॅटेर स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर मध्ये 'अर्थन आर्किटेक्चर' (मातीचे वास्तुकला) या विषयात दोन वर्षांचे उच्च शिक्षण देखील घेतले.<ref>{{cite news|title=Global Award 2017- Sonam Wangchuk, stupas et enseignements|url=http://www.lecourrierdelarchitecte.com/article_7796|publisher=lecourrierdelarchitecte.com|date=17 May 2017|language=fr}}</ref> ==संघटना== ===एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL)=== जे शिक्षणात गतिशील असून त्यांना परिस्थितीअभावी पुढील शिक्षण घेणे शक्य होत नाही, किवा गरीब परिस्थितीमुळे अपेक्षित क्षेत्रात जाणे शक्य होत नाही, अशा मुलांसाठी वांगचूक काम करतात. त्यासाठी त्यांनी १९८८ साली एका संस्थेची स्थापना त्यांनी केली. अशा मुलांना शिक्षणासाठी मदत करून त्यांची स्वप्न प्रत्यक्षात साकारण्याचे काम वांगचूक करत आहेत. शिक्षण तसेच पर्यावरण क्षेत्रात ते काम करत आहेत. गेल्या २० वर्षांपासून त्यांनी या कामाला पूर्णपणे वाहून घेतले आहे. त्यांनी यासाठी एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL) या नावाची संघटना तयार केली आहे. येथे राहून त्यांनी अनेक स्थानिक भाषा आत्मसात केल्या. जेव्हा त्यांनी लडाख येथे शिक्षणविषयक कार्य सुरू केले, तेव्हा त्यांच्या लक्षात आले की मुलांना प्रश्नांची उत्तरे माहिती असतात मात्र त्यांचा सर्वात मोठा अडसर म्हणजे भाषा आहे. त्यानंतर त्यांनी स्थानिक भाषेत तेथील मुलांना शिकवायला सुरुवात केली. जम्मू-कश्मीर सरकार बरोबर त्यांनी लडाखच्या शाळांतील अभ्यासक्रम स्थानिक भाषेत तयार करण्याचे कार्य हाती घेतले. १९९४ मध्ये त्यांनी शाळेतून काढून टाकण्यात आलेल्या १००० तरुणांची संघटना तयार केली आणि त्यांच्या मदतीने एक अशी शाळा काढली जी विद्यार्थामार्फतच चालवली जाते. या शाळेत पूर्णपणे सौर उर्जेचा वापर केला जातो. वांगचूक यांना वाटते की शालेय अभ्यासक्रम बदलणे आवश्यक आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, पुस्तकी अभ्यासक्रमापेक्षा प्रात्यक्षिकांचा अवलंब जास्त हिताचा आहे. या सर्व बाबी प्रत्यक्षात आणण्यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत. १९८८ मध्ये, पदवी प्राप्त केल्यानंतर, वांगचुक यांनी (त्यांच्या भावा आणि पाच समवयस्कांसह) लडाखमधील विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक चळवळ (SECMOL) सुरू केली. सासपोल येथील सरकारी हायस्कूलमध्ये शालेय सुधारणांचा प्रयोग केल्यानंतर, SECMOL ने सरकारी शिक्षण विभाग आणि गावातील लोकसंख्येच्या सहकार्याने ऑपरेशन न्यू होप सुरू केले.<ref name="mint"/><ref name="ashoka">{{cite web |title=Sonam Wangchuk - Students Educational and Cultural Movement of Ladakh |url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/sonam-wangchuk |publisher=Ashoka United States |access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="TOI">{{cite news |last1=Khattar |first1=Sakshi |date=26 July 2008 |title=Teach India: Think local, think Ladakhi |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Teach-India-Think-local-think-Ladakhi/articleshow/3281987.cms |work=The Times of India}}</ref> जून १९९३ ते ऑगस्ट २००५ पर्यंत, वांगचुक यांनी लडाखच्या एकमेव छापील मासिक लाडाग्स मेलॉंगची स्थापना केली आणि त्याचे संपादक म्हणून काम केले.<ref name="telegraph">{{cite news|last1=Menon|first1=Shyam G.|title=What you did not watch in 3 Idiots - Rethink after Ladakh education initiative fell victim to bureaucracy and resentment|url=https://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|archive-url=https://web.archive.org/web/20100722043505/http://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|url-status=dead|archive-date=22 July 2010|publisher=[[The Telegraph (Calcutta)]]|date=19 July 2010}}</ref><ref name="ashoka"/> २००१ मध्ये, त्यांना हिल कौन्सिल सरकारमध्ये शिक्षण सल्लागार म्हणून नियुक्त करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.jharkhandfeed.com/sonam-wangchuk-the-real-phunsuk-wangdu/|title=Sonam Wangchuk: The real 'Phunsuk Wangdu'|date=19 January 2017|publisher=JharkhandFeed|access-date=19 January 2017}}</ref> २००२ मध्ये, इतर स्वयंसेवी संस्थांच्या प्रमुखांसह, त्यांनी लडाखी स्वयंसेवी संस्थांचे एक नेटवर्क, लडाख व्हॉलंटरी नेटवर्क (LVN) ची स्थापना केली आणि २००५ पर्यंत त्यांच्या कार्यकारी समितीमध्ये सचिव म्हणून काम केले. त्यांना लडाख हिल कौन्सिल सरकारच्या व्हिजन डॉक्युमेंट लडाख २०२५ च्या मसुदा समितीवर नियुक्त करण्यात आले आणि २००४ मध्ये शिक्षण आणि पर्यटन धोरण तयार करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली.<ref name="entremeetsmit">{{cite web|title=Sonam Wangchuk at Entrepreneur's Meet 2017|url=http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|website=Entremeetsmit.in|access-date=30 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525013517/http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|archive-date=25 May 2017}}</ref> २००५ मध्ये भारताचे पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी या दस्तऐवजाचे औपचारिक लाँच केले. २००५ मध्ये, वांगचुक यांची भारत सरकारच्या मानव संसाधन विकास मंत्रालयात प्राथमिक शिक्षणासाठी राष्ट्रीय प्रशासकीय परिषदेत सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.<ref name="entremeetsmit"/> २००७ ते २०१० पर्यंत, त्यांनी शिक्षण सुधारणांसाठी शिक्षण मंत्रालयाला पाठिंबा देण्यासाठी काम करणाऱ्या डॅनिश स्वयंसेवी संस्था एमएससाठी शिक्षण सल्लागार म्हणून काम केले.<ref>{{cite news|title=In conversation with Sonam Wangchuk|url=http://www.reachladakh.com/in-conversation-with-sonam-wangchuk/1560.html|publisher=Reach Ladakh|date=30 April 2013}}</ref> २०१३ च्या अखेरीस, वांगचुक यांनी बर्फ स्तूपाचा एक नमुना शोधून काढला आणि तो एक कृत्रिम हिमनदी आहे जो हिवाळ्यात वाया जाणाऱ्या प्रवाहाचे पाणी महाकाय बर्फाच्या शंकू किंवा स्तूपांच्या स्वरूपात साठवतो आणि वसंत ऋतूच्या अखेरीस पाणी वितळू लागल्यावर सोडतो, जो शेतकऱ्यांना पाण्याची गरज असते तेव्हा योग्य वेळ असतो.<ref>{{cite news|last1=Coates|first1=Ashley|title=Ice stupas: a Himalayan answer to climate change, water shortage and glacial flooding|url=https://www.independent.co.uk/environment/ice-stupas-himalayan-answer-to-climate-change-water-shortage-and-glacial-flooding-a7742906.html|work=The Independent |date=30 May 2017}}</ref> २०१३ मध्ये त्यांची जम्मू आणि काश्मीर राज्य शालेय शिक्षण मंडळात नियुक्ती झाली. २०१४ मध्ये, त्यांना जम्मू आणि काश्मीर राज्य शिक्षण धोरण आणि व्हिजन डॉक्युमेंट तयार करण्यासाठी तज्ञ पॅनेलमध्ये नियुक्त करण्यात आले. २०१५ पासून, सोनम हिमालयन इन्स्टिट्यूट ऑफ अल्टरनेटिव्ह्ज स्थापन करण्यावर काम करण्यास सुरुवात केली आहे. बहुतेक विद्यापीठे, विशेषतः पर्वतांमधील विद्यापीठे जीवनाच्या वास्तविकतेशी कशी अप्रासंगिक झाली आहेत याबद्दल त्यांना चिंता आहे.<ref>{{cite news|last1=Sarkhel|first1=Aritra|title=Meet Sonam Wangchuk, the 50 year old innovator from Ladakh|url=http://tech.economictimes.indiatimes.com/news/people/meet-sonam-wangchuk-the-50-year-old-innovator-from-ladakh/56114652|publisher= The Economic Times |date=22 December 2016}}</ref> २०१६ मध्ये, वांगचुक यांनी फार्मस्टेज लडाख नावाचा एक प्रकल्प सुरू केला, जो पर्यटकांना लडाखच्या स्थानिक कुटुंबांसोबत राहण्याची सुविधा देतो, जो माता आणि मध्यमवयीन महिला चालवतात. १८ जून २०१६ रोजी चेतसांग रिनपोचे यांनी या प्रकल्पाचे अधिकृत उद्घाटन केले.<ref>{{cite news|last1=Chauhan|first1=Divya|title=These Ladakhi Mothers Are Opening Up Their Homes To Travellers. Time To Ditch Those Hotel Rooms|url=https://www.scoopwhoop.com/Experience-The-Ladakhi-Culture-With-Farmstays-Ladakh/#.uqib1fudp|publisher=ScoopWhoop |date=1 August 2016}}</ref> == लोकसंस्कृती मध्ये == २००९ मध्ये, अनेक प्रसारमाध्यमांच्या अहवालांतून आणि प्रेक्षकांनी वांगचुक यांची गोष्ट [[राजकुमार हिरानी]] दिग्दर्शित ''[[३ इडियट्स]]'' चित्रपटातील [[आमिर खान]] यांच्या 'फुन्सुक वांगडू' या पात्राशी जोडली गेल्याने ते प्रकाशझोतात आले.<ref name="telegraph" /> मात्र, १६ जुलै २०२६ रोजी लंडन फिल्म फेस्टिव्हलच्या समारोप समारंभात, आमिर खान यांनी स्पष्ट केले की चित्रपटातील त्यांचे पात्र वांगचुक यांच्यापासून प्रेरित नव्हते. त्यांनी सांगितले की, चित्रपट बनवताना लेखक राजकुमार हिरानी किंवा अभिजात जोशी यांपैकी कोणालाही वांगचुक यांच्याबद्दल माहिती नव्हती.<ref>{{Cite news |last=Bureau |first=The Hindu |date=2026-07-17 |title=Aamir Khan says his character in ‘3 Idiots’ not based on Sonam Wangchuk: ‘Hoping that he ends his fast’ |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/aamir-khan-says-his-character-in-3-idiots-not-based-on-sonam-wangchuk-hoping-that-he-ends-his-fast/article71232765.ece |access-date=2026-07-17 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> वांगचुक यांनीही या तुलनेचा स्पष्ट शब्दात इन्कार केला आहे.<ref>{{Cite news |date=2026-07-15 |title=When Sonam Wangchuk said, 'I'm not Phunsukh Wangdu from Aamir Khan's 3 Idiots', the educator said he didn't take action against the film: 'Didn’t want people to think I was trying to get money' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/when-sonam-wangchuk-said-im-not-phunsukh-wangdu-from-aamir-khans-3-idiots-the-educator-said-he-didnt-take-action-against-the-film-didnt-want-people-to-think-i-was-trying-to-get-money/articleshow/132418715.cms |access-date=2026-07-16 |work=The Times of India}}</ref> == पुरस्कार == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" | ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | पुरस्कार / पदवी ! scope="col" class="unsortable |संदर्भ |- |2018 |[[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] |style="text-align: center;"|<ref name="Magsaysay">{{cite web | agency=PTI | title=Two Indians, Bharat Vatwani and Sonam Wangchuk, Receive Magsaysay Award | website=[[NDTV]] | date=1 September 2018 | url=https://www.ndtv.com/india-news/two-indians-bharat-vatwani-and-sonam-wangchuk-receive-this-years-ramon-magsaysay-award-1909529 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2018 |[[सिम्बायोसिस इंटरनॅशनल]] द्वारे मानद [[डी.लिट]] पदवी |style="text-align: center;"|<ref name="Litt">{{cite web | title=Innovator Sonam Wangchuk Awarded Honorary D.Litt Degree | website=BW Education | url=https://www.bweducation.com/article/innovator-sonam-wangchuk-awarded-honorary-dlitt-degree-162828 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2018 |आयआयटी मंडी द्वारे 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' |style="text-align: center;"|<ref name="Mandi">{{cite web | title=IIT Mandi convocation: 211 students including 40 research scholars graduated, check other achievements | website=[[India Today]] | date=30 October 2018 | url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/iit-mandi-convocation-divd-1378688-2018-10-30 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 |इंडियन्स फॉर कलेक्टिव्ह ॲक्शन (ICA) सन्मान पुरस्कार, [[सॅन फ्रान्सिस्को]], [[कॅलिफोर्निया]] |style="text-align: center;"|<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 | GQ मेन ऑफ द इयर पुरस्कार, वर्षातील सर्वोत्तम सामाजिक उद्योजक (Social Entrepreneur of the Year) |style="text-align: center;"|<ref name="GQ">{{cite web | title=GQ Awards: Men of the Year 2017 Winners | website=GQ India | date=23 September 2017 | url=https://www.gqindia.com/content/gq-awards-men-year-2017-winners#zorawar-kalra-restaurateur-of-the-year | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 | ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर |style="text-align: center;"|<ref name="FP">{{cite web | last=Rana | first=Nikita | title=World Environment Day 2017: Sonam Wangchuk's ice stupas ensure there's water in Ladakh | website=[[Firstpost]] | date=2 June 2017 | url=https://www.firstpost.com/living/world-environment-day-2017-sonam-wangchuks-ice-stupas-ensure-theres-water-in-ladakh-3504143.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 |जम्मू आणि काश्मीर सरकार द्वारे उत्कृष्ट पर्यावरणवाद्यासाठीचा राज्य पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="j&k">{{cite web | last=Lakhera | first=Vedaant | title=Sonam Wangchuk Detained Under NSA Amid Ladakh Protests Over Statehood | website=Frontline | date=30 September 2025 | url=https://frontline.thehindu.com/politics/sonam-wangchuk-nsa-detention-ladakh-protests/article70114394.ece | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2016 |रोलेक्स अवॉर्ड फॉर एंटरप्राइझ |style="text-align: center;"|<ref name="Rolex">{{cite web | title=Supplying water to farmers in Northern India | website=rolex.org | date=10 November 2020 | url=https://www.rolex.org/partnerships/national-geographic-spain/sonam-wangchuk | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2016 |सर्वोत्तम मातीच्या इमारतीसाठी आंतरराष्ट्रीय टेरा पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="Terra">{{cite web | last=Bahga | first=Sarbjit Singh | title=SECMOL School, Leh, Represents Himalayan Region in ‘NEW INDIAN ARCHITECTURE’ | website=Hill Post | date=3 August 2023 | url=https://hillpost.in/2023/08/secmol-school-leh-represents-himalayan-region-in-new-indian-architecture/120862/ | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2014 |CRATerre फ्रान्स द्वारे युनेस्को चेअर अर्थन आर्किटेक्चर |style="text-align: center;"|<ref name="UNESCO">{{cite web | title=Innovator Sonam Wangchuk Built A Solar Powered Heated Tent For Galwan Valley Soldiers | website=ABP Live | date=22 February 2021 | url=https://news.abplive.com/news/sonam-wangchuk-s-solar-powered-heated-tent-can-keep-soldiers-in-galwan-valley-warm-in-rough-terrains-1445385 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2008 |सी एन एन आय बी एम द्वारे रिअल हिरोज पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="CNN">{{cite web | title=Did Sonam Wangchuk provoke Gen Z in Ladakh?: How did the '3-Idiots' real-life hero become a 'villain' for the Modi govt? | website=Bhaskar English | date=26 September 2025 | url=https://www.bhaskarenglish.in/originals/news/did-sonam-wangchuk-provoke-gen-z-in-ladakh-how-did-the-3-idiots-hero-become-a-villain-for-modi-govt-136017047.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2004 |सँक्च्युअरी एशिया द्वारे 'द ग्रीन टीचर' पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="Green">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=[[The Indian Express]] | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2002 |अशोका युएसए द्वारे सामाजिक उद्योजकतेसाठी अशोका फेलोशिप |style="text-align: center;"|<ref name="d091">{{cite web | title=Mr. Sonam Wangchuk | website=Expand | date=20 January 2024 | url=https://www.smutbi.com/2024/01/20/mr-sonam-wangchuk/ | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="ashoka">{{cite web |title=Sonam Wangchuk - Students Educational and Cultural Movement of Ladakh |url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/sonam-wangchuk |publisher=Ashoka United States |access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2001 |द वीक नियतकालिकातर्फे 'मॅन ऑफ द इयर' |style="text-align: center;"|<ref name="Week">{{cite web | title=Sonam Wangchuk dedicates Magsaysay Award to 'every student, teacher' in Ladakh | website=[[The Week (Indian magazine)|The Week]] | date=26 July 2018 | url=https://www.theweek.in/news/india/2018/07/26/Sonam-Wangchuk-dedicates-Magsaysay-Award-to-every-student-teacher-in-Ladakh.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |1996 |जम्मू आणि काश्मीर मधील शैक्षणिक सुधारणांसाठी राज्यपालांचे पदक |style="text-align: center;"|<ref name="SK">{{cite web | title=Sonam Wangchuk's Climate Fast: A Call to Action for Environmental Sustainability | website=[[Sikkim Express]] | date=26 September 2025 | url=https://www.sikkimexpress.com/news-details/sonam-wangchuks-climate-fast-a-call-to-action-for-environmental-sustainability | access-date=30 September 2025}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:वांगचुक, सोनम }} [[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:लडाखी समाजसेवक]] [[वर्ग:भारतीय संशोधक]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:भारतीय पर्यावरणतज्ज्ञ]] [[वर्ग:मॅग्सेसे पुरस्कारविजेते]] eo19nzd66vw75y0ntec0loikgb72v7f 2695117 2695116 2026-07-17T08:24:34Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2695117 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = सोनम वांगचुक | चित्र = Sonam Wangchuk01.jpg|thumb|सोनम वांगचूक | चित्र_आकारमान = | चित्रशीर्षक = सोनम वांगचुक | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = १ सप्टेंबर १९६६ | जन्म_स्थान = उलेतोकोपो ,जम्मू काश्मीर | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = जम्मू काश्मीर | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | व्यवसाय = | कारकीर्द_काळ = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = जम्मू काश्मीर | उंची = | वजन = | ख्याती = | धर्म = बौद्ध | जोडीदार = | अपत्ये = | वडील = | आई = | पुरस्कार = रोलेक्स ॲवाॅर्ड फॉर इंटरप्राइज २०१६’,रॅमन मॅगेसेसे 2018, लोकमान्य टिळक राष्ट्रीय पुरस्कार २०२० }} '''सोनम वांगचुक''' (जन्म: [[१ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९६६|१९६६]] - ) हे एक भारतीय अभियंता,<ref>{{Cite web |title=Rolex Partnerships - The engineer helping Himalayan farmers by creating artificial glaciers |url=https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-url=http://web.archive.org/web/20251216151011/https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-date=2025-12-16 |access-date=2026-06-30 |website=rolex.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Event information |url=https://www.nobelprize.org/events/nobel-week-dialogue/stockholm-2018/panellists/sonam-wangchuk/ |access-date=2026-06-30 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Extraordinary Indians: Sonam Wangchuk's Mission to Reimagine Schools, Water, and Work in the Himalayas |url=https://www.readersdigest.in/features/story-extraordinary-indians-sonam-wangchuks-mission-to-reimagine-schools-water-and-work-in-the-himalayas-128088 |access-date=2026-06-30 |website=www.readersdigest.in}}</ref> कार्यकर्ते, नवनिर्माते, शिक्षण सुधारक आणि [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]] आहेत.<ref name="Bio">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=The Indian Express | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> ते 'स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख' (SECMOL) चे संस्थापक-संचालक आहेत, ज्याची स्थापना १९८८ मध्ये अशा विद्यार्थ्यांच्या एका गटाने केली होती, जे त्यांच्याच शब्दांत सांगायचे तर [[लडाख|लडाखवर]] लादलेल्या परकीय शिक्षण व्यवस्थेचे 'बळी' ठरले होते. सौर ऊर्जेवर चालणारा आणि स्वयंपाक, प्रकाश किंवा गरम करण्यासाठी कोणत्याही [[जीवाष्म इंधन|जीवाश्म इंधनाचा]] वापर न करणारा SECMOL कॅम्पस डिझाइन करण्यासाठी देखील ते ओळखले जातात. शासकीय शाळांच्या व्यवस्थेत सुधारणा घडवून आणण्यासाठी सरकार, ग्राम समुदाय आणि नागरी समाज यांच्यातील संयुक्त उपक्रम असलेल्या ऑपरेशन न्यू होपच्या १९९४ मधील लाँचमध्ये वांगचुक यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची होती. [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] पुरस्कार विजेते चेवांग नॉरफेल यांनी डिझाइन केलेल्या आणि तयार केलेल्या कृत्रिम हिमनद्यांपासून प्रेरित होऊन त्यांनी स्वतःची नवीन संकल्पना विकसित केली, जी आईस स्तूप तंत्रज्ञान म्हणून ओळखली जाते. या तंत्रज्ञानाचा वापर हिवाळ्यातील पाणी शंकूच्या आकाराच्या बर्फाच्या ढिगाऱ्यात साठवण्यासाठी केला जातो.<ref>{{Cite web |date=2024-06-13 |title=The Ice Man of Ladakh building artificial glaciers in the Himalayas |url=https://www.bbc.com/future/article/20240612-the-ice-man-of-ladakh-building-artificial-glaciers-in-the-himalayas |access-date=2026-07-14 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> लडाखमधील शिक्षण क्षेत्र आणि हवामान बदलाशी संबंधित आव्हानांमधील योगदान तसेच स्थानिक समस्यांवर त्यांनी शोधलेल्या नाविन्यपूर्ण उपायांमुळे वांगचुक यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. २०२५ पर्यंत त्यांना सुमारे १५ पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यामध्ये [[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] (२०१८), [[भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (मंडी)|आयआयटी मंडी]] तर्फे देण्यात आलेली 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' ही पदवी (२०१८) आणि [[ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर]] (२०१७) यांचा समावेश आहे.<ref name="Details">{{cite web | last=Masood | first=Bashaarat | title=Innovator to ‘provocateur’, Wangchuk’s equation with Delhi changed over 3 decades | website=The Indian Express | date=27 September 2025 | url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/innovator-to-provocateur-wangchuks-equation-with-delhi-changed-over-3-decades-10273868/ | access-date=30 September 2025}}</ref> == बालपण आणि शिक्षण == वांगचुक यांचा जन्म १९६६ मध्ये जम्मू आणि काश्मीरच्या लडाख [[लेह जिल्हा|लेह जिल्ह्यातील]] अल्ची जवळ झाला. वयाच्या ९ व्या वर्षांपर्यंत त्यांचे शाळेत नाव नोंदवले गेले नव्हते, कारण त्यांच्या गावात कोणतीही शाळा नव्हती. तोपर्यंत त्यांच्या आईने, शेरिंग वांगमो यांनी, त्यांना त्यांच्या स्वतःच्या मातृभाषेतून सर्व मूलभूत शिक्षण दिले.<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="mint">{{cite news|title=A Ladakhi dream fuelled by a Swiss award|url=http://www.livemint.com/Consumer/AUgmDNspGwS9SZGU68P5LK/A-Ladakhi-dream-fuelled-by-a-Swiss-award.html|publisher=[[Livemint]]|date=25 November 2016}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Yashraj |title=How Ladakh protest leader Sonam Wangchuk went from Indian hero to ‘traitor’ |url=https://www.aljazeera.com/features/2025/10/7/how-ladakh-protest-leader-sonam-wangchuk-went-from-indian-hero-to-traitor |access-date=2026-07-16 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> १९७५ मध्ये, त्यांचे वडील, सोनम वांग्याल, जम्मू आणि काश्मीर सरकारमध्ये निवडून आले आणि मंत्री झाले.<ref>{{Cite web |url=https://www.ndtv.com/india-news/sonam-wangchuk-ladakh-violence-sonam-wangchuks-journey-from-real-phunsukh-wangdu-to-activist-under-lens-9342129 |title=Sonam Wangchuk's Journey From Real 'Phunsukh Wangdu' To Activist Under Lens - NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2023/Feb/05/sonam-wangchuk-the-man-the-mountains-and-a-mission-2544430.html |title=Sonam Wangchuk: The man, the mountains, and a mission |first=Fayaz |last=Wani |date=5 February 2023 |website=The New Indian Express}}</ref> वयाच्या ९ व्या वर्षी त्यांना श्रीनगरला नेण्यात आले आणि तेथील एका शाळेत दाखल करण्यात आले. ते इतर विद्यार्थ्यांपेक्षा वेगळे दिसत असल्याने, त्यांना अशा भाषेत संबोधित केले जायचे जी त्यांना समजत नव्हती, ज्यामुळे त्यांच्याकडून प्रतिसाद न मिळण्याला त्यांची बुद्धू असण्याची लक्षणे मानले गेले. ते हा काळ त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात अंधकारमय काळ म्हणून आठवतात. ही वागणूक सहन न झाल्याने, १९७७ मध्ये त्यांनी एकट्याने दिल्लीला पळ काढला, जिथे त्यांनी एका केंद्रीय विद्यालयाच्या शाळा प्राचार्यांकडे स्वतःची कैफियत मांडली.<ref name="ht1">{{cite news|last1=Paul|first1=Satarupa|title=Meet Sonam Wangchuk, the real life Phunsukh Wangdu of 3 Idiots|url=http://www.hindustantimes.com/education/meet-sonam-wangchuk-the-real-life-phunsukh-wangdu-of-3-idiots/story-7qofYgkfHOxSHh1lXqZIFM.html|publisher=[[Hindustan Times]]|date=8 December 2016}}</ref> वांगचुक यांनी १९८७ मध्ये [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (श्रीनगर)]] (तेव्हाचे आर.ई.सी. श्रीनगर) मधून [[यांत्रिक अभियांत्रिकी]]मध्ये आपली बी.टेक. पदवी पूर्ण केली.<ref>{{Cite news |date=2025-09-27 |title=Sonam Wangchuk educational qualifications: How this engineer from NIT Srinagar became a prominent activist in Ladakh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/education/news/sonam-wangchuk-educational-qualifications-how-this-engineer-from-nit-srinagar-became-a-prominent-activist-in-ladakh/articleshow/124176451.cms |access-date=2025-09-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> अभियांत्रिकीच्या शाखेच्या निवडीवरून वडिलांशी झालेल्या मतभेदांमुळे त्यांना स्वतःच्या शिक्षणाचा खर्च स्वतःच उचलावा लागला. त्यांनी २०११ मध्ये ग्रेनोबल, फ्रान्स येथील क्रॅटेर स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर मध्ये 'अर्थन आर्किटेक्चर' (मातीचे वास्तुकला) या विषयात दोन वर्षांचे उच्च शिक्षण देखील घेतले.<ref>{{cite news|title=Global Award 2017- Sonam Wangchuk, stupas et enseignements|url=http://www.lecourrierdelarchitecte.com/article_7796|publisher=lecourrierdelarchitecte.com|date=17 May 2017|language=fr}}</ref> ==संघटना== ===एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL)=== जे शिक्षणात गतिशील असून त्यांना परिस्थितीअभावी पुढील शिक्षण घेणे शक्य होत नाही, किवा गरीब परिस्थितीमुळे अपेक्षित क्षेत्रात जाणे शक्य होत नाही, अशा मुलांसाठी वांगचूक काम करतात. त्यासाठी त्यांनी १९८८ साली एका संस्थेची स्थापना त्यांनी केली. अशा मुलांना शिक्षणासाठी मदत करून त्यांची स्वप्न प्रत्यक्षात साकारण्याचे काम वांगचूक करत आहेत. शिक्षण तसेच पर्यावरण क्षेत्रात ते काम करत आहेत. गेल्या २० वर्षांपासून त्यांनी या कामाला पूर्णपणे वाहून घेतले आहे. त्यांनी यासाठी एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL) या नावाची संघटना तयार केली आहे. येथे राहून त्यांनी अनेक स्थानिक भाषा आत्मसात केल्या. जेव्हा त्यांनी लडाख येथे शिक्षणविषयक कार्य सुरू केले, तेव्हा त्यांच्या लक्षात आले की मुलांना प्रश्नांची उत्तरे माहिती असतात मात्र त्यांचा सर्वात मोठा अडसर म्हणजे भाषा आहे. त्यानंतर त्यांनी स्थानिक भाषेत तेथील मुलांना शिकवायला सुरुवात केली. जम्मू-कश्मीर सरकार बरोबर त्यांनी लडाखच्या शाळांतील अभ्यासक्रम स्थानिक भाषेत तयार करण्याचे कार्य हाती घेतले. १९९४ मध्ये त्यांनी शाळेतून काढून टाकण्यात आलेल्या १००० तरुणांची संघटना तयार केली आणि त्यांच्या मदतीने एक अशी शाळा काढली जी विद्यार्थामार्फतच चालवली जाते. या शाळेत पूर्णपणे सौर उर्जेचा वापर केला जातो. वांगचूक यांना वाटते की शालेय अभ्यासक्रम बदलणे आवश्यक आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, पुस्तकी अभ्यासक्रमापेक्षा प्रात्यक्षिकांचा अवलंब जास्त हिताचा आहे. या सर्व बाबी प्रत्यक्षात आणण्यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत. १९८८ मध्ये, पदवी प्राप्त केल्यानंतर, वांगचुक यांनी (त्यांच्या भावा आणि पाच समवयस्कांसह) लडाखमधील विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक चळवळ (SECMOL) सुरू केली. सासपोल येथील सरकारी हायस्कूलमध्ये शालेय सुधारणांचा प्रयोग केल्यानंतर, SECMOL ने सरकारी शिक्षण विभाग आणि गावातील लोकसंख्येच्या सहकार्याने ऑपरेशन न्यू होप सुरू केले.<ref name="mint"/><ref name="ashoka">{{cite web |title=Sonam Wangchuk - Students Educational and Cultural Movement of Ladakh |url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/sonam-wangchuk |publisher=Ashoka United States |access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="TOI">{{cite news |last1=Khattar |first1=Sakshi |date=26 July 2008 |title=Teach India: Think local, think Ladakhi |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Teach-India-Think-local-think-Ladakhi/articleshow/3281987.cms |work=The Times of India}}</ref> जून १९९३ ते ऑगस्ट २००५ पर्यंत, वांगचुक यांनी लडाखच्या एकमेव छापील मासिक लाडाग्स मेलॉंगची स्थापना केली आणि त्याचे संपादक म्हणून काम केले.<ref name="telegraph">{{cite news|last1=Menon|first1=Shyam G.|title=What you did not watch in 3 Idiots - Rethink after Ladakh education initiative fell victim to bureaucracy and resentment|url=https://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|archive-url=https://web.archive.org/web/20100722043505/http://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|url-status=dead|archive-date=22 July 2010|publisher=[[The Telegraph (Calcutta)]]|date=19 July 2010}}</ref><ref name="ashoka"/> २००१ मध्ये, त्यांना हिल कौन्सिल सरकारमध्ये शिक्षण सल्लागार म्हणून नियुक्त करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.jharkhandfeed.com/sonam-wangchuk-the-real-phunsuk-wangdu/|title=Sonam Wangchuk: The real 'Phunsuk Wangdu'|date=19 January 2017|publisher=JharkhandFeed|access-date=19 January 2017}}</ref> २००२ मध्ये, इतर स्वयंसेवी संस्थांच्या प्रमुखांसह, त्यांनी लडाखी स्वयंसेवी संस्थांचे एक नेटवर्क, लडाख व्हॉलंटरी नेटवर्क (LVN) ची स्थापना केली आणि २००५ पर्यंत त्यांच्या कार्यकारी समितीमध्ये सचिव म्हणून काम केले. त्यांना लडाख हिल कौन्सिल सरकारच्या व्हिजन डॉक्युमेंट लडाख २०२५ च्या मसुदा समितीवर नियुक्त करण्यात आले आणि २००४ मध्ये शिक्षण आणि पर्यटन धोरण तयार करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली.<ref name="entremeetsmit">{{cite web|title=Sonam Wangchuk at Entrepreneur's Meet 2017|url=http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|website=Entremeetsmit.in|access-date=30 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525013517/http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|archive-date=25 May 2017}}</ref> २००५ मध्ये भारताचे पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी या दस्तऐवजाचे औपचारिक लाँच केले. २००५ मध्ये, वांगचुक यांची भारत सरकारच्या मानव संसाधन विकास मंत्रालयात प्राथमिक शिक्षणासाठी राष्ट्रीय प्रशासकीय परिषदेत सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.<ref name="entremeetsmit"/> २००७ ते २०१० पर्यंत, त्यांनी शिक्षण सुधारणांसाठी शिक्षण मंत्रालयाला पाठिंबा देण्यासाठी काम करणाऱ्या डॅनिश स्वयंसेवी संस्था एमएससाठी शिक्षण सल्लागार म्हणून काम केले.<ref>{{cite news|title=In conversation with Sonam Wangchuk|url=http://www.reachladakh.com/in-conversation-with-sonam-wangchuk/1560.html|publisher=Reach Ladakh|date=30 April 2013}}</ref> २०१३ च्या अखेरीस, वांगचुक यांनी बर्फ स्तूपाचा एक नमुना शोधून काढला आणि तो एक कृत्रिम हिमनदी आहे जो हिवाळ्यात वाया जाणाऱ्या प्रवाहाचे पाणी महाकाय बर्फाच्या शंकू किंवा स्तूपांच्या स्वरूपात साठवतो आणि वसंत ऋतूच्या अखेरीस पाणी वितळू लागल्यावर सोडतो, जो शेतकऱ्यांना पाण्याची गरज असते तेव्हा योग्य वेळ असतो.<ref>{{cite news|last1=Coates|first1=Ashley|title=Ice stupas: a Himalayan answer to climate change, water shortage and glacial flooding|url=https://www.independent.co.uk/environment/ice-stupas-himalayan-answer-to-climate-change-water-shortage-and-glacial-flooding-a7742906.html|work=The Independent |date=30 May 2017}}</ref> २०१३ मध्ये त्यांची जम्मू आणि काश्मीर राज्य शालेय शिक्षण मंडळात नियुक्ती झाली. २०१४ मध्ये, त्यांना जम्मू आणि काश्मीर राज्य शिक्षण धोरण आणि व्हिजन डॉक्युमेंट तयार करण्यासाठी तज्ञ पॅनेलमध्ये नियुक्त करण्यात आले. २०१५ पासून, सोनम हिमालयन इन्स्टिट्यूट ऑफ अल्टरनेटिव्ह्ज स्थापन करण्यावर काम करण्यास सुरुवात केली आहे. बहुतेक विद्यापीठे, विशेषतः पर्वतांमधील विद्यापीठे जीवनाच्या वास्तविकतेशी कशी अप्रासंगिक झाली आहेत याबद्दल त्यांना चिंता आहे.<ref>{{cite news|last1=Sarkhel|first1=Aritra|title=Meet Sonam Wangchuk, the 50 year old innovator from Ladakh|url=http://tech.economictimes.indiatimes.com/news/people/meet-sonam-wangchuk-the-50-year-old-innovator-from-ladakh/56114652|publisher= The Economic Times |date=22 December 2016}}</ref> २०१६ मध्ये, वांगचुक यांनी फार्मस्टेज लडाख नावाचा एक प्रकल्प सुरू केला, जो पर्यटकांना लडाखच्या स्थानिक कुटुंबांसोबत राहण्याची सुविधा देतो, जो माता आणि मध्यमवयीन महिला चालवतात. १८ जून २०१६ रोजी चेतसांग रिनपोचे यांनी या प्रकल्पाचे अधिकृत उद्घाटन केले.<ref>{{cite news|last1=Chauhan|first1=Divya|title=These Ladakhi Mothers Are Opening Up Their Homes To Travellers. Time To Ditch Those Hotel Rooms|url=https://www.scoopwhoop.com/Experience-The-Ladakhi-Culture-With-Farmstays-Ladakh/#.uqib1fudp|publisher=ScoopWhoop |date=1 August 2016}}</ref> == लोकसंस्कृती मध्ये == २००९ मध्ये, अनेक प्रसारमाध्यमांच्या अहवालांतून आणि प्रेक्षकांनी वांगचुक यांची गोष्ट [[राजकुमार हिरानी]] दिग्दर्शित ''[[३ इडियट्स]]'' चित्रपटातील [[आमिर खान]] यांच्या 'फुन्सुक वांगडू' या पात्राशी जोडली गेल्याने ते प्रकाशझोतात आले.<ref name="telegraph" /> मात्र, १६ जुलै २०२६ रोजी लंडन फिल्म फेस्टिव्हलच्या समारोप समारंभात, आमिर खान यांनी स्पष्ट केले की चित्रपटातील त्यांचे पात्र वांगचुक यांच्यापासून प्रेरित नव्हते. त्यांनी सांगितले की, चित्रपट बनवताना लेखक राजकुमार हिरानी किंवा अभिजात जोशी यांपैकी कोणालाही वांगचुक यांच्याबद्दल माहिती नव्हती.<ref>{{Cite news |last=Bureau |first=The Hindu |date=2026-07-17 |title=Aamir Khan says his character in ‘3 Idiots’ not based on Sonam Wangchuk: ‘Hoping that he ends his fast’ |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/aamir-khan-says-his-character-in-3-idiots-not-based-on-sonam-wangchuk-hoping-that-he-ends-his-fast/article71232765.ece |access-date=2026-07-17 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> वांगचुक यांनीही या तुलनेचा स्पष्ट शब्दात इन्कार केला आहे.<ref>{{Cite news |date=2026-07-15 |title=When Sonam Wangchuk said, 'I'm not Phunsukh Wangdu from Aamir Khan's 3 Idiots', the educator said he didn't take action against the film: 'Didn’t want people to think I was trying to get money' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/when-sonam-wangchuk-said-im-not-phunsukh-wangdu-from-aamir-khans-3-idiots-the-educator-said-he-didnt-take-action-against-the-film-didnt-want-people-to-think-i-was-trying-to-get-money/articleshow/132418715.cms |access-date=2026-07-16 |work=The Times of India}}</ref> == पुरस्कार == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" | ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | पुरस्कार / पदवी ! scope="col" class="unsortable |संदर्भ |- |2018 |[[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] |style="text-align: center;"|<ref name="Magsaysay">{{cite web | agency=PTI | title=Two Indians, Bharat Vatwani and Sonam Wangchuk, Receive Magsaysay Award | website=[[NDTV]] | date=1 September 2018 | url=https://www.ndtv.com/india-news/two-indians-bharat-vatwani-and-sonam-wangchuk-receive-this-years-ramon-magsaysay-award-1909529 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2018 |[[सिम्बायोसिस इंटरनॅशनल]] द्वारे मानद [[डी.लिट]] पदवी |style="text-align: center;"|<ref name="Litt">{{cite web | title=Innovator Sonam Wangchuk Awarded Honorary D.Litt Degree | website=BW Education | url=https://www.bweducation.com/article/innovator-sonam-wangchuk-awarded-honorary-dlitt-degree-162828 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2018 |आयआयटी मंडी द्वारे 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' |style="text-align: center;"|<ref name="Mandi">{{cite web | title=IIT Mandi convocation: 211 students including 40 research scholars graduated, check other achievements | website=[[India Today]] | date=30 October 2018 | url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/iit-mandi-convocation-divd-1378688-2018-10-30 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 |इंडियन्स फॉर कलेक्टिव्ह ॲक्शन (ICA) सन्मान पुरस्कार, [[सॅन फ्रान्सिस्को]], [[कॅलिफोर्निया]] |style="text-align: center;"|<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 | GQ मेन ऑफ द इयर पुरस्कार, वर्षातील सर्वोत्तम सामाजिक उद्योजक (Social Entrepreneur of the Year) |style="text-align: center;"|<ref name="GQ">{{cite web | title=GQ Awards: Men of the Year 2017 Winners | website=GQ India | date=23 September 2017 | url=https://www.gqindia.com/content/gq-awards-men-year-2017-winners#zorawar-kalra-restaurateur-of-the-year | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 | ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर |style="text-align: center;"|<ref name="FP">{{cite web | last=Rana | first=Nikita | title=World Environment Day 2017: Sonam Wangchuk's ice stupas ensure there's water in Ladakh | website=[[Firstpost]] | date=2 June 2017 | url=https://www.firstpost.com/living/world-environment-day-2017-sonam-wangchuks-ice-stupas-ensure-theres-water-in-ladakh-3504143.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 |जम्मू आणि काश्मीर सरकार द्वारे उत्कृष्ट पर्यावरणवाद्यासाठीचा राज्य पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="j&k">{{cite web | last=Lakhera | first=Vedaant | title=Sonam Wangchuk Detained Under NSA Amid Ladakh Protests Over Statehood | website=Frontline | date=30 September 2025 | url=https://frontline.thehindu.com/politics/sonam-wangchuk-nsa-detention-ladakh-protests/article70114394.ece | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2016 |रोलेक्स अवॉर्ड फॉर एंटरप्राइझ |style="text-align: center;"|<ref name="Rolex">{{cite web | title=Supplying water to farmers in Northern India | website=rolex.org | date=10 November 2020 | url=https://www.rolex.org/partnerships/national-geographic-spain/sonam-wangchuk | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2016 |सर्वोत्तम मातीच्या इमारतीसाठी आंतरराष्ट्रीय टेरा पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="Terra">{{cite web | last=Bahga | first=Sarbjit Singh | title=SECMOL School, Leh, Represents Himalayan Region in ‘NEW INDIAN ARCHITECTURE’ | website=Hill Post | date=3 August 2023 | url=https://hillpost.in/2023/08/secmol-school-leh-represents-himalayan-region-in-new-indian-architecture/120862/ | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2014 |CRATerre फ्रान्स द्वारे युनेस्को चेअर अर्थन आर्किटेक्चर |style="text-align: center;"|<ref name="UNESCO">{{cite web | title=Innovator Sonam Wangchuk Built A Solar Powered Heated Tent For Galwan Valley Soldiers | website=ABP Live | date=22 February 2021 | url=https://news.abplive.com/news/sonam-wangchuk-s-solar-powered-heated-tent-can-keep-soldiers-in-galwan-valley-warm-in-rough-terrains-1445385 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2008 |सी एन एन आय बी एम द्वारे रिअल हिरोज पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="CNN">{{cite web | title=Did Sonam Wangchuk provoke Gen Z in Ladakh?: How did the '3-Idiots' real-life hero become a 'villain' for the Modi govt? | website=Bhaskar English | date=26 September 2025 | url=https://www.bhaskarenglish.in/originals/news/did-sonam-wangchuk-provoke-gen-z-in-ladakh-how-did-the-3-idiots-hero-become-a-villain-for-modi-govt-136017047.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2004 |सँक्च्युअरी एशिया द्वारे 'द ग्रीन टीचर' पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="Green">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=[[The Indian Express]] | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2002 |अशोका युएसए द्वारे सामाजिक उद्योजकतेसाठी अशोका फेलोशिप |style="text-align: center;"|<ref name="d091">{{cite web | title=Mr. Sonam Wangchuk | website=Expand | date=20 January 2024 | url=https://www.smutbi.com/2024/01/20/mr-sonam-wangchuk/ | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="ashoka">{{cite web |title=Sonam Wangchuk - Students Educational and Cultural Movement of Ladakh |url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/sonam-wangchuk |publisher=Ashoka United States |access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2001 |द वीक नियतकालिकातर्फे 'मॅन ऑफ द इयर' |style="text-align: center;"|<ref name="Week">{{cite web | title=Sonam Wangchuk dedicates Magsaysay Award to 'every student, teacher' in Ladakh | website=[[The Week (Indian magazine)|The Week]] | date=26 July 2018 | url=https://www.theweek.in/news/india/2018/07/26/Sonam-Wangchuk-dedicates-Magsaysay-Award-to-every-student-teacher-in-Ladakh.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |1996 |जम्मू आणि काश्मीर मधील शैक्षणिक सुधारणांसाठी राज्यपालांचे पदक |style="text-align: center;"|<ref name="SK">{{cite web | title=Sonam Wangchuk's Climate Fast: A Call to Action for Environmental Sustainability | website=[[Sikkim Express]] | date=26 September 2025 | url=https://www.sikkimexpress.com/news-details/sonam-wangchuks-climate-fast-a-call-to-action-for-environmental-sustainability | access-date=30 September 2025}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:वांगचुक, सोनम }} [[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:लडाखी समाजसेवक]] [[वर्ग:भारतीय संशोधक]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:भारतीय पर्यावरणतज्ज्ञ]] [[वर्ग:मॅग्सेसे पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:भारतीय मानवाधिकार कार्यकर्ते]] 6qb742mpqt51r13qk8j3v9d1xb31izp 2695118 2695117 2026-07-17T08:25:14Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2695118 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | चौकट_रुंदी = | नाव = सोनम वांगचुक | चित्र = Sonam Wangchuk01.jpg|thumb|सोनम वांगचूक | चित्र_आकारमान = | चित्रशीर्षक = सोनम वांगचुक | चित्रशीर्षक_पर्याय = | जन्मनाव = | जन्म_दिनांक = १ सप्टेंबर १९६६ | जन्म_स्थान = उलेतोकोपो ,जम्मू काश्मीर | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | मृत्यू_कारण = | कलेवर_सापडलेले_स्थान = | चिरविश्रांतिस्थान = | चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = | निवासस्थान = जम्मू काश्मीर | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | नागरिकत्व = भारतीय | शिक्षण = | व्यवसाय = | कारकीर्द_काळ = | प्रसिद्ध_कामे = | मूळ_गाव = जम्मू काश्मीर | उंची = | वजन = | ख्याती = | धर्म = बौद्ध | जोडीदार = | अपत्ये = | वडील = | आई = | पुरस्कार = रोलेक्स ॲवाॅर्ड फॉर इंटरप्राइज २०१६’,रॅमन मॅगेसेसे 2018, लोकमान्य टिळक राष्ट्रीय पुरस्कार २०२० }} '''सोनम वांगचुक''' (जन्म: [[१ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९६६|१९६६]] - ) हे एक भारतीय अभियंता,<ref>{{Cite web |title=Rolex Partnerships - The engineer helping Himalayan farmers by creating artificial glaciers |url=https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-url=http://web.archive.org/web/20251216151011/https://www.rolex.org/partnerships/el-pais-semanal/sonam-wangchuk |archive-date=2025-12-16 |access-date=2026-06-30 |website=rolex.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Event information |url=https://www.nobelprize.org/events/nobel-week-dialogue/stockholm-2018/panellists/sonam-wangchuk/ |access-date=2026-06-30 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Extraordinary Indians: Sonam Wangchuk's Mission to Reimagine Schools, Water, and Work in the Himalayas |url=https://www.readersdigest.in/features/story-extraordinary-indians-sonam-wangchuks-mission-to-reimagine-schools-water-and-work-in-the-himalayas-128088 |access-date=2026-06-30 |website=www.readersdigest.in}}</ref> कार्यकर्ते, नवनिर्माते, शिक्षण सुधारक आणि [[पर्यावरणवाद|पर्यावरणवादी]] आहेत.<ref name="Bio">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=The Indian Express | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> ते 'स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख' (SECMOL) चे संस्थापक-संचालक आहेत, ज्याची स्थापना १९८८ मध्ये अशा विद्यार्थ्यांच्या एका गटाने केली होती, जे त्यांच्याच शब्दांत सांगायचे तर [[लडाख|लडाखवर]] लादलेल्या परकीय शिक्षण व्यवस्थेचे 'बळी' ठरले होते. सौर ऊर्जेवर चालणारा आणि स्वयंपाक, प्रकाश किंवा गरम करण्यासाठी कोणत्याही [[जीवाष्म इंधन|जीवाश्म इंधनाचा]] वापर न करणारा SECMOL कॅम्पस डिझाइन करण्यासाठी देखील ते ओळखले जातात. शासकीय शाळांच्या व्यवस्थेत सुधारणा घडवून आणण्यासाठी सरकार, ग्राम समुदाय आणि नागरी समाज यांच्यातील संयुक्त उपक्रम असलेल्या ऑपरेशन न्यू होपच्या १९९४ मधील लाँचमध्ये वांगचुक यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची होती. [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] पुरस्कार विजेते चेवांग नॉरफेल यांनी डिझाइन केलेल्या आणि तयार केलेल्या कृत्रिम हिमनद्यांपासून प्रेरित होऊन त्यांनी स्वतःची नवीन संकल्पना विकसित केली, जी आईस स्तूप तंत्रज्ञान म्हणून ओळखली जाते. या तंत्रज्ञानाचा वापर हिवाळ्यातील पाणी शंकूच्या आकाराच्या बर्फाच्या ढिगाऱ्यात साठवण्यासाठी केला जातो.<ref>{{Cite web |date=2024-06-13 |title=The Ice Man of Ladakh building artificial glaciers in the Himalayas |url=https://www.bbc.com/future/article/20240612-the-ice-man-of-ladakh-building-artificial-glaciers-in-the-himalayas |access-date=2026-07-14 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> लडाखमधील शिक्षण क्षेत्र आणि हवामान बदलाशी संबंधित आव्हानांमधील योगदान तसेच स्थानिक समस्यांवर त्यांनी शोधलेल्या नाविन्यपूर्ण उपायांमुळे वांगचुक यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. २०२५ पर्यंत त्यांना सुमारे १५ पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यामध्ये [[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] (२०१८), [[भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (मंडी)|आयआयटी मंडी]] तर्फे देण्यात आलेली 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' ही पदवी (२०१८) आणि [[ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर]] (२०१७) यांचा समावेश आहे.<ref name="Details">{{cite web | last=Masood | first=Bashaarat | title=Innovator to ‘provocateur’, Wangchuk’s equation with Delhi changed over 3 decades | website=The Indian Express | date=27 September 2025 | url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/innovator-to-provocateur-wangchuks-equation-with-delhi-changed-over-3-decades-10273868/ | access-date=30 September 2025}}</ref> == बालपण आणि शिक्षण == वांगचुक यांचा जन्म १९६६ मध्ये जम्मू आणि काश्मीरच्या लडाख [[लेह जिल्हा|लेह जिल्ह्यातील]] अल्ची जवळ झाला. वयाच्या ९ व्या वर्षांपर्यंत त्यांचे शाळेत नाव नोंदवले गेले नव्हते, कारण त्यांच्या गावात कोणतीही शाळा नव्हती. तोपर्यंत त्यांच्या आईने, शेरिंग वांगमो यांनी, त्यांना त्यांच्या स्वतःच्या मातृभाषेतून सर्व मूलभूत शिक्षण दिले.<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="mint">{{cite news|title=A Ladakhi dream fuelled by a Swiss award|url=http://www.livemint.com/Consumer/AUgmDNspGwS9SZGU68P5LK/A-Ladakhi-dream-fuelled-by-a-Swiss-award.html|publisher=[[Livemint]]|date=25 November 2016}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Yashraj |title=How Ladakh protest leader Sonam Wangchuk went from Indian hero to ‘traitor’ |url=https://www.aljazeera.com/features/2025/10/7/how-ladakh-protest-leader-sonam-wangchuk-went-from-indian-hero-to-traitor |access-date=2026-07-16 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> १९७५ मध्ये, त्यांचे वडील, सोनम वांग्याल, जम्मू आणि काश्मीर सरकारमध्ये निवडून आले आणि मंत्री झाले.<ref>{{Cite web |url=https://www.ndtv.com/india-news/sonam-wangchuk-ladakh-violence-sonam-wangchuks-journey-from-real-phunsukh-wangdu-to-activist-under-lens-9342129 |title=Sonam Wangchuk's Journey From Real 'Phunsukh Wangdu' To Activist Under Lens - NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2023/Feb/05/sonam-wangchuk-the-man-the-mountains-and-a-mission-2544430.html |title=Sonam Wangchuk: The man, the mountains, and a mission |first=Fayaz |last=Wani |date=5 February 2023 |website=The New Indian Express}}</ref> वयाच्या ९ व्या वर्षी त्यांना श्रीनगरला नेण्यात आले आणि तेथील एका शाळेत दाखल करण्यात आले. ते इतर विद्यार्थ्यांपेक्षा वेगळे दिसत असल्याने, त्यांना अशा भाषेत संबोधित केले जायचे जी त्यांना समजत नव्हती, ज्यामुळे त्यांच्याकडून प्रतिसाद न मिळण्याला त्यांची बुद्धू असण्याची लक्षणे मानले गेले. ते हा काळ त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात अंधकारमय काळ म्हणून आठवतात. ही वागणूक सहन न झाल्याने, १९७७ मध्ये त्यांनी एकट्याने दिल्लीला पळ काढला, जिथे त्यांनी एका केंद्रीय विद्यालयाच्या शाळा प्राचार्यांकडे स्वतःची कैफियत मांडली.<ref name="ht1">{{cite news|last1=Paul|first1=Satarupa|title=Meet Sonam Wangchuk, the real life Phunsukh Wangdu of 3 Idiots|url=http://www.hindustantimes.com/education/meet-sonam-wangchuk-the-real-life-phunsukh-wangdu-of-3-idiots/story-7qofYgkfHOxSHh1lXqZIFM.html|publisher=[[Hindustan Times]]|date=8 December 2016}}</ref> वांगचुक यांनी १९८७ मध्ये [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (श्रीनगर)]] (तेव्हाचे आर.ई.सी. श्रीनगर) मधून [[यांत्रिक अभियांत्रिकी]]मध्ये आपली बी.टेक. पदवी पूर्ण केली.<ref>{{Cite news |date=2025-09-27 |title=Sonam Wangchuk educational qualifications: How this engineer from NIT Srinagar became a prominent activist in Ladakh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/education/news/sonam-wangchuk-educational-qualifications-how-this-engineer-from-nit-srinagar-became-a-prominent-activist-in-ladakh/articleshow/124176451.cms |access-date=2025-09-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> अभियांत्रिकीच्या शाखेच्या निवडीवरून वडिलांशी झालेल्या मतभेदांमुळे त्यांना स्वतःच्या शिक्षणाचा खर्च स्वतःच उचलावा लागला. त्यांनी २०११ मध्ये ग्रेनोबल, फ्रान्स येथील क्रॅटेर स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर मध्ये 'अर्थन आर्किटेक्चर' (मातीचे वास्तुकला) या विषयात दोन वर्षांचे उच्च शिक्षण देखील घेतले.<ref>{{cite news|title=Global Award 2017- Sonam Wangchuk, stupas et enseignements|url=http://www.lecourrierdelarchitecte.com/article_7796|publisher=lecourrierdelarchitecte.com|date=17 May 2017|language=fr}}</ref> ==संघटना== ===एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL)=== जे शिक्षणात गतिशील असून त्यांना परिस्थितीअभावी पुढील शिक्षण घेणे शक्य होत नाही, किवा गरीब परिस्थितीमुळे अपेक्षित क्षेत्रात जाणे शक्य होत नाही, अशा मुलांसाठी वांगचूक काम करतात. त्यासाठी त्यांनी १९८८ साली एका संस्थेची स्थापना त्यांनी केली. अशा मुलांना शिक्षणासाठी मदत करून त्यांची स्वप्न प्रत्यक्षात साकारण्याचे काम वांगचूक करत आहेत. शिक्षण तसेच पर्यावरण क्षेत्रात ते काम करत आहेत. गेल्या २० वर्षांपासून त्यांनी या कामाला पूर्णपणे वाहून घेतले आहे. त्यांनी यासाठी एज्युकेशनल अँड कल्चरल मुव्हमेंट ऑफ लडाख (SECMOL) या नावाची संघटना तयार केली आहे. येथे राहून त्यांनी अनेक स्थानिक भाषा आत्मसात केल्या. जेव्हा त्यांनी लडाख येथे शिक्षणविषयक कार्य सुरू केले, तेव्हा त्यांच्या लक्षात आले की मुलांना प्रश्नांची उत्तरे माहिती असतात मात्र त्यांचा सर्वात मोठा अडसर म्हणजे भाषा आहे. त्यानंतर त्यांनी स्थानिक भाषेत तेथील मुलांना शिकवायला सुरुवात केली. जम्मू-कश्मीर सरकार बरोबर त्यांनी लडाखच्या शाळांतील अभ्यासक्रम स्थानिक भाषेत तयार करण्याचे कार्य हाती घेतले. १९९४ मध्ये त्यांनी शाळेतून काढून टाकण्यात आलेल्या १००० तरुणांची संघटना तयार केली आणि त्यांच्या मदतीने एक अशी शाळा काढली जी विद्यार्थामार्फतच चालवली जाते. या शाळेत पूर्णपणे सौर उर्जेचा वापर केला जातो. वांगचूक यांना वाटते की शालेय अभ्यासक्रम बदलणे आवश्यक आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, पुस्तकी अभ्यासक्रमापेक्षा प्रात्यक्षिकांचा अवलंब जास्त हिताचा आहे. या सर्व बाबी प्रत्यक्षात आणण्यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत. १९८८ मध्ये, पदवी प्राप्त केल्यानंतर, वांगचुक यांनी (त्यांच्या भावा आणि पाच समवयस्कांसह) लडाखमधील विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक चळवळ (SECMOL) सुरू केली. सासपोल येथील सरकारी हायस्कूलमध्ये शालेय सुधारणांचा प्रयोग केल्यानंतर, SECMOL ने सरकारी शिक्षण विभाग आणि गावातील लोकसंख्येच्या सहकार्याने ऑपरेशन न्यू होप सुरू केले.<ref name="mint"/><ref name="ashoka">{{cite web |title=Sonam Wangchuk - Students Educational and Cultural Movement of Ladakh |url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/sonam-wangchuk |publisher=Ashoka United States |access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="TOI">{{cite news |last1=Khattar |first1=Sakshi |date=26 July 2008 |title=Teach India: Think local, think Ladakhi |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Teach-India-Think-local-think-Ladakhi/articleshow/3281987.cms |work=The Times of India}}</ref> जून १९९३ ते ऑगस्ट २००५ पर्यंत, वांगचुक यांनी लडाखच्या एकमेव छापील मासिक लाडाग्स मेलॉंगची स्थापना केली आणि त्याचे संपादक म्हणून काम केले.<ref name="telegraph">{{cite news|last1=Menon|first1=Shyam G.|title=What you did not watch in 3 Idiots - Rethink after Ladakh education initiative fell victim to bureaucracy and resentment|url=https://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|archive-url=https://web.archive.org/web/20100722043505/http://www.telegraphindia.com/1100719/jsp/frontpage/story_12700204.jsp|url-status=dead|archive-date=22 July 2010|publisher=[[The Telegraph (Calcutta)]]|date=19 July 2010}}</ref><ref name="ashoka"/> २००१ मध्ये, त्यांना हिल कौन्सिल सरकारमध्ये शिक्षण सल्लागार म्हणून नियुक्त करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.jharkhandfeed.com/sonam-wangchuk-the-real-phunsuk-wangdu/|title=Sonam Wangchuk: The real 'Phunsuk Wangdu'|date=19 January 2017|publisher=JharkhandFeed|access-date=19 January 2017}}</ref> २००२ मध्ये, इतर स्वयंसेवी संस्थांच्या प्रमुखांसह, त्यांनी लडाखी स्वयंसेवी संस्थांचे एक नेटवर्क, लडाख व्हॉलंटरी नेटवर्क (LVN) ची स्थापना केली आणि २००५ पर्यंत त्यांच्या कार्यकारी समितीमध्ये सचिव म्हणून काम केले. त्यांना लडाख हिल कौन्सिल सरकारच्या व्हिजन डॉक्युमेंट लडाख २०२५ च्या मसुदा समितीवर नियुक्त करण्यात आले आणि २००४ मध्ये शिक्षण आणि पर्यटन धोरण तयार करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली.<ref name="entremeetsmit">{{cite web|title=Sonam Wangchuk at Entrepreneur's Meet 2017|url=http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|website=Entremeetsmit.in|access-date=30 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525013517/http://entremeetsmit.in/website/EntreMeet/sonam.html|archive-date=25 May 2017}}</ref> २००५ मध्ये भारताचे पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी या दस्तऐवजाचे औपचारिक लाँच केले. २००५ मध्ये, वांगचुक यांची भारत सरकारच्या मानव संसाधन विकास मंत्रालयात प्राथमिक शिक्षणासाठी राष्ट्रीय प्रशासकीय परिषदेत सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.<ref name="entremeetsmit"/> २००७ ते २०१० पर्यंत, त्यांनी शिक्षण सुधारणांसाठी शिक्षण मंत्रालयाला पाठिंबा देण्यासाठी काम करणाऱ्या डॅनिश स्वयंसेवी संस्था एमएससाठी शिक्षण सल्लागार म्हणून काम केले.<ref>{{cite news|title=In conversation with Sonam Wangchuk|url=http://www.reachladakh.com/in-conversation-with-sonam-wangchuk/1560.html|publisher=Reach Ladakh|date=30 April 2013}}</ref> २०१३ च्या अखेरीस, वांगचुक यांनी बर्फ स्तूपाचा एक नमुना शोधून काढला आणि तो एक कृत्रिम हिमनदी आहे जो हिवाळ्यात वाया जाणाऱ्या प्रवाहाचे पाणी महाकाय बर्फाच्या शंकू किंवा स्तूपांच्या स्वरूपात साठवतो आणि वसंत ऋतूच्या अखेरीस पाणी वितळू लागल्यावर सोडतो, जो शेतकऱ्यांना पाण्याची गरज असते तेव्हा योग्य वेळ असतो.<ref>{{cite news|last1=Coates|first1=Ashley|title=Ice stupas: a Himalayan answer to climate change, water shortage and glacial flooding|url=https://www.independent.co.uk/environment/ice-stupas-himalayan-answer-to-climate-change-water-shortage-and-glacial-flooding-a7742906.html|work=The Independent |date=30 May 2017}}</ref> २०१३ मध्ये त्यांची जम्मू आणि काश्मीर राज्य शालेय शिक्षण मंडळात नियुक्ती झाली. २०१४ मध्ये, त्यांना जम्मू आणि काश्मीर राज्य शिक्षण धोरण आणि व्हिजन डॉक्युमेंट तयार करण्यासाठी तज्ञ पॅनेलमध्ये नियुक्त करण्यात आले. २०१५ पासून, सोनम हिमालयन इन्स्टिट्यूट ऑफ अल्टरनेटिव्ह्ज स्थापन करण्यावर काम करण्यास सुरुवात केली आहे. बहुतेक विद्यापीठे, विशेषतः पर्वतांमधील विद्यापीठे जीवनाच्या वास्तविकतेशी कशी अप्रासंगिक झाली आहेत याबद्दल त्यांना चिंता आहे.<ref>{{cite news|last1=Sarkhel|first1=Aritra|title=Meet Sonam Wangchuk, the 50 year old innovator from Ladakh|url=http://tech.economictimes.indiatimes.com/news/people/meet-sonam-wangchuk-the-50-year-old-innovator-from-ladakh/56114652|publisher= The Economic Times |date=22 December 2016}}</ref> २०१६ मध्ये, वांगचुक यांनी फार्मस्टेज लडाख नावाचा एक प्रकल्प सुरू केला, जो पर्यटकांना लडाखच्या स्थानिक कुटुंबांसोबत राहण्याची सुविधा देतो, जो माता आणि मध्यमवयीन महिला चालवतात. १८ जून २०१६ रोजी चेतसांग रिनपोचे यांनी या प्रकल्पाचे अधिकृत उद्घाटन केले.<ref>{{cite news|last1=Chauhan|first1=Divya|title=These Ladakhi Mothers Are Opening Up Their Homes To Travellers. Time To Ditch Those Hotel Rooms|url=https://www.scoopwhoop.com/Experience-The-Ladakhi-Culture-With-Farmstays-Ladakh/#.uqib1fudp|publisher=ScoopWhoop |date=1 August 2016}}</ref> == लोकसंस्कृती मध्ये == २००९ मध्ये, अनेक प्रसारमाध्यमांच्या अहवालांतून आणि प्रेक्षकांनी वांगचुक यांची गोष्ट [[राजकुमार हिरानी]] दिग्दर्शित ''[[३ इडियट्स]]'' चित्रपटातील [[आमिर खान]] यांच्या 'फुन्सुक वांगडू' या पात्राशी जोडली गेल्याने ते प्रकाशझोतात आले.<ref name="telegraph" /> मात्र, १६ जुलै २०२६ रोजी लंडन फिल्म फेस्टिव्हलच्या समारोप समारंभात, आमिर खान यांनी स्पष्ट केले की चित्रपटातील त्यांचे पात्र वांगचुक यांच्यापासून प्रेरित नव्हते. त्यांनी सांगितले की, चित्रपट बनवताना लेखक राजकुमार हिरानी किंवा अभिजात जोशी यांपैकी कोणालाही वांगचुक यांच्याबद्दल माहिती नव्हती.<ref>{{Cite news |last=Bureau |first=The Hindu |date=2026-07-17 |title=Aamir Khan says his character in ‘3 Idiots’ not based on Sonam Wangchuk: ‘Hoping that he ends his fast’ |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/aamir-khan-says-his-character-in-3-idiots-not-based-on-sonam-wangchuk-hoping-that-he-ends-his-fast/article71232765.ece |access-date=2026-07-17 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> वांगचुक यांनीही या तुलनेचा स्पष्ट शब्दात इन्कार केला आहे.<ref>{{Cite news |date=2026-07-15 |title=When Sonam Wangchuk said, 'I'm not Phunsukh Wangdu from Aamir Khan's 3 Idiots', the educator said he didn't take action against the film: 'Didn’t want people to think I was trying to get money' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/when-sonam-wangchuk-said-im-not-phunsukh-wangdu-from-aamir-khans-3-idiots-the-educator-said-he-didnt-take-action-against-the-film-didnt-want-people-to-think-i-was-trying-to-get-money/articleshow/132418715.cms |access-date=2026-07-16 |work=The Times of India}}</ref> == पुरस्कार == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" | ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | पुरस्कार / पदवी ! scope="col" class="unsortable |संदर्भ |- |2018 |[[रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार]] |style="text-align: center;"|<ref name="Magsaysay">{{cite web | agency=PTI | title=Two Indians, Bharat Vatwani and Sonam Wangchuk, Receive Magsaysay Award | website=[[NDTV]] | date=1 September 2018 | url=https://www.ndtv.com/india-news/two-indians-bharat-vatwani-and-sonam-wangchuk-receive-this-years-ramon-magsaysay-award-1909529 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2018 |[[सिम्बायोसिस इंटरनॅशनल]] द्वारे मानद [[डी.लिट]] पदवी |style="text-align: center;"|<ref name="Litt">{{cite web | title=Innovator Sonam Wangchuk Awarded Honorary D.Litt Degree | website=BW Education | url=https://www.bweducation.com/article/innovator-sonam-wangchuk-awarded-honorary-dlitt-degree-162828 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2018 |आयआयटी मंडी द्वारे 'हिमालयीन क्षेत्रातील प्रख्यात तंत्रज्ञानतज्ञ' |style="text-align: center;"|<ref name="Mandi">{{cite web | title=IIT Mandi convocation: 211 students including 40 research scholars graduated, check other achievements | website=[[India Today]] | date=30 October 2018 | url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/iit-mandi-convocation-divd-1378688-2018-10-30 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 |इंडियन्स फॉर कलेक्टिव्ह ॲक्शन (ICA) सन्मान पुरस्कार, [[सॅन फ्रान्सिस्को]], [[कॅलिफोर्निया]] |style="text-align: center;"|<ref name="Hindu List">{{cite web | last=Ashiq | first=Peerzada | title=Sonam Wangchuk | website=[[The Hindu]] | date=4 February 2023 | url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-the-man-from-the-mountains/article66472065.ece | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 | GQ मेन ऑफ द इयर पुरस्कार, वर्षातील सर्वोत्तम सामाजिक उद्योजक (Social Entrepreneur of the Year) |style="text-align: center;"|<ref name="GQ">{{cite web | title=GQ Awards: Men of the Year 2017 Winners | website=GQ India | date=23 September 2017 | url=https://www.gqindia.com/content/gq-awards-men-year-2017-winners#zorawar-kalra-restaurateur-of-the-year | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 | ग्लोबल अवॉर्ड फॉर सस्टेनेबल आर्किटेक्चर |style="text-align: center;"|<ref name="FP">{{cite web | last=Rana | first=Nikita | title=World Environment Day 2017: Sonam Wangchuk's ice stupas ensure there's water in Ladakh | website=[[Firstpost]] | date=2 June 2017 | url=https://www.firstpost.com/living/world-environment-day-2017-sonam-wangchuks-ice-stupas-ensure-theres-water-in-ladakh-3504143.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2017 |जम्मू आणि काश्मीर सरकार द्वारे उत्कृष्ट पर्यावरणवाद्यासाठीचा राज्य पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="j&k">{{cite web | last=Lakhera | first=Vedaant | title=Sonam Wangchuk Detained Under NSA Amid Ladakh Protests Over Statehood | website=Frontline | date=30 September 2025 | url=https://frontline.thehindu.com/politics/sonam-wangchuk-nsa-detention-ladakh-protests/article70114394.ece | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2016 |रोलेक्स अवॉर्ड फॉर एंटरप्राइझ |style="text-align: center;"|<ref name="Rolex">{{cite web | title=Supplying water to farmers in Northern India | website=rolex.org | date=10 November 2020 | url=https://www.rolex.org/partnerships/national-geographic-spain/sonam-wangchuk | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2016 |सर्वोत्तम मातीच्या इमारतीसाठी आंतरराष्ट्रीय टेरा पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="Terra">{{cite web | last=Bahga | first=Sarbjit Singh | title=SECMOL School, Leh, Represents Himalayan Region in ‘NEW INDIAN ARCHITECTURE’ | website=Hill Post | date=3 August 2023 | url=https://hillpost.in/2023/08/secmol-school-leh-represents-himalayan-region-in-new-indian-architecture/120862/ | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2014 |CRATerre फ्रान्स द्वारे युनेस्को चेअर अर्थन आर्किटेक्चर |style="text-align: center;"|<ref name="UNESCO">{{cite web | title=Innovator Sonam Wangchuk Built A Solar Powered Heated Tent For Galwan Valley Soldiers | website=ABP Live | date=22 February 2021 | url=https://news.abplive.com/news/sonam-wangchuk-s-solar-powered-heated-tent-can-keep-soldiers-in-galwan-valley-warm-in-rough-terrains-1445385 | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2008 |सी एन एन आय बी एम द्वारे रिअल हिरोज पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="CNN">{{cite web | title=Did Sonam Wangchuk provoke Gen Z in Ladakh?: How did the '3-Idiots' real-life hero become a 'villain' for the Modi govt? | website=Bhaskar English | date=26 September 2025 | url=https://www.bhaskarenglish.in/originals/news/did-sonam-wangchuk-provoke-gen-z-in-ladakh-how-did-the-3-idiots-hero-become-a-villain-for-modi-govt-136017047.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2004 |सँक्च्युअरी एशिया द्वारे 'द ग्रीन टीचर' पुरस्कार |style="text-align: center;"|<ref name="Green">{{cite web | last=Varghese | first=Shiny | title=The green drive: Indian wins Rolex Award for philanthropic work | website=[[The Indian Express]] | date=17 November 2016 | url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/the-green-drive-4379400/ | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2002 |अशोका युएसए द्वारे सामाजिक उद्योजकतेसाठी अशोका फेलोशिप |style="text-align: center;"|<ref name="d091">{{cite web | title=Mr. Sonam Wangchuk | website=Expand | date=20 January 2024 | url=https://www.smutbi.com/2024/01/20/mr-sonam-wangchuk/ | access-date=30 September 2025}}</ref><ref name="ashoka">{{cite web |title=Sonam Wangchuk - Students Educational and Cultural Movement of Ladakh |url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/sonam-wangchuk |publisher=Ashoka United States |access-date=30 September 2025}}</ref> |- |2001 |द वीक नियतकालिकातर्फे 'मॅन ऑफ द इयर' |style="text-align: center;"|<ref name="Week">{{cite web | title=Sonam Wangchuk dedicates Magsaysay Award to 'every student, teacher' in Ladakh | website=[[The Week (Indian magazine)|The Week]] | date=26 July 2018 | url=https://www.theweek.in/news/india/2018/07/26/Sonam-Wangchuk-dedicates-Magsaysay-Award-to-every-student-teacher-in-Ladakh.html | access-date=30 September 2025}}</ref> |- |1996 |जम्मू आणि काश्मीर मधील शैक्षणिक सुधारणांसाठी राज्यपालांचे पदक |style="text-align: center;"|<ref name="SK">{{cite web | title=Sonam Wangchuk's Climate Fast: A Call to Action for Environmental Sustainability | website=[[Sikkim Express]] | date=26 September 2025 | url=https://www.sikkimexpress.com/news-details/sonam-wangchuks-climate-fast-a-call-to-action-for-environmental-sustainability | access-date=30 September 2025}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:वांगचुक, सोनम }} [[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:लडाखी समाजसेवक]] [[वर्ग:भारतीय संशोधक]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:भारतीय पर्यावरणतज्ज्ञ]] [[वर्ग:मॅग्सेसे पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:भारतीय मानवाधिकार कार्यकर्ते]] [[वर्ग:भारतीय बौद्ध]] e762zqj0sbxhds86g6k6xxz81ke480r 0 240437 2695126 2694621 2026-07-17T10:11:42Z AdvAnantGholam 172574 /* चित्रदालन */ 2695126 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र | प्रकार = गाव, पर्यटन स्थळ | स्थानिक_नाव = खडीकोळवण | आकाशदेखावा_शीर्षक = खडीकोळवण गावात आपले स्वागत | राज्य_नाव = महाराष्ट्र | राज्य_जिल्हा = [[रत्नागिरी]] | राज्य_तालुका = [[संगमेश्वर]] | मुळ_नकाशा = India Maharashtra location map.svg | अक्षांश = 16.7578 | रेखांश = 73.6044 | नकाशा_शीर्षक = खडीकोळवण | क्षेत्रफळ_एकूण = 5.72 | क्षेत्रफळ_आकारमान = १७.३५ चौ.किमी | क्षेत्रफळ_क्रमांक = 5 | क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = 2.5 किमी² | उंची = ३७ | उंची_संदर्भ = ४१ मीटर | हवामान = दमट, उष्णकटिबंधीय | वर्षाव = ३८०० | तापमान_वार्षिक = 27 | तापमान_हिवाळा = 20 | तापमान_उन्हाळा = 35 | मुख्यालय = [[रत्नागिरी]] | मोठे_शहर = [[रत्नागिरी]] | मोठे_मेट्रो = [[देवरुख]] | जवळचे_शहर = [[साखरपा]] | प्रांत = कोकण | विभाग = [[संगमेश्वर]] | जिल्हा = [[रत्नागिरी]] | लोकसंख्या_एकूण = ३४४ | लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_घनता = 480 | लिंग_गुणोत्तर = १२०५ | पीक = भात, नाचणी | साक्षरता_पुरुष = ६३ | साक्षरता_स्त्री = ४७ | अधिकृत_भाषा = [[कोकणी]], [[मराठी]] | नेता_पद_१ = [[खासदार]] | नेता_नाव_१ = [[विनायक राऊत]] | संसदीय_मतदारसंघ = [[रत्नागिरी लोकसभा मतदारसंघ]] | नेता_पद_२ = [[आमदार]] | नेता_नाव_२ = [[शेखर गोविंदराव निकम]] | विधानसभा_मतदारसंघ = [[चिपळूण विधानसभा मतदारसंघ]] | नेता_पद_३ = सरपंच | नेता_नाव_३ = संतोष घोलम | न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = जिल्हा न्यायालय | न्यायक्षेत्र_नाव_१ = [[रत्नागिरी]] | न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = तहसिल कार्यालय | न्यायक्षेत्र_नाव_२ = [[देवरुख]] | न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = तलाठी | न्यायक्षेत्र_नाव_३ = [[देवरुख]] | न्यायक्षेत्र_शीर्षक_४ = पोलिस स्थानक | न्यायक्षेत्र_नाव_४ = [[साखरपा]] | कोरे_शीर्षक_१ = [[कोकण रेल्वे]] | कोरे_उत्तर_१ = [[संगमेश्वर]] | एसटीडी_कोड = 02354 | पिन_कोड = 415802 | आरटीओ_कोड = MH 08 | दालन = महाराष्ट्र, रत्नागिरी जिल्हा }} [[File:खडीकोळवण.jpg|thumb|खडीकोळवण]] '''खडीकोळवण''' हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील दक्षिण [[कोकण]] प्रदेशातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील एक छोटे गाव आहे.<ref>{{Cite web |title=Khadi Kolvan Village – Sangameshwar, Ratnagiri |url=https://www.onefivenine.com/india/villages/Ratnagiri/Sangameshwar/Khadi-Kolvan |website=Onefivenine |access-date=2025-06-13 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Gazetteer of Bombay Presidency – Ratnagiri |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/gen1_boundaries.html |publisher=Government of Maharashtra |access-date=2026-07-15 }}</ref> == भौगोलिक स्थान व नैसर्गिक वैशिष्ट्ये == === भौगोलिक स्थान व भूविवरण === '''खडीकोळवण''' हे गाव १६.७५७८° उत्तर अक्षांश व ७३.६०४४° पूर्व रेखांश या निर्देशांकांवर, [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील [[कोकण]] प्रदेशात वसलेले आहे. हे गाव भारताच्या [[दक्षिण-पश्चिम]] भागातील [[पश्चिम]] किनारपट्टी परिसरात स्थित आहे.<ref>{{Cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/directory1.html |website=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |publisher=Government of Maharashtra |access-date=2026-07-15 }}</ref> गावाचे एकूण [[क्षेत्रफळ]] सुमारे १,७३४.९८ हेक्टर (१७.३५ चौ. किमी.) आहे. स्थानिक परंपरेनुसार गावाची स्थापना सुमारे ५५० वर्षांपूर्वी झाली असल्याचे मानले जाते. [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांतील [[चांदोली अभयारण्य]] परिसरातून उगम पावणारी [[बाव नदी]] खडीकोळवण गावातून वाहते. त्यामुळे गाव बाव नदीच्या तीरावर वसलेले आहे. गावाच्या पश्चिमेस [[बामणोली]], दक्षिणेस निवदे, पूर्वेस [[ओझरे]] तर उत्तर व ईशान्येस [[उदगीर]] (ता. [[शाहूवाडी तालुका|शाहूवाडी]], जि. [[कोल्हापूर जिल्हा|कोल्हापूर]]) ही गावे आहेत. गावाचा परिसर डोंगराळ, वनसमृद्ध आणि नैसर्गिक साधनसंपत्तीने समृद्ध आहे. हा परिसर [[पश्चिम घाट]] या पर्यावरणीयदृष्ट्या संवेदनशील प्रदेशाचा भाग असून येथे समृद्ध वनसंपदा, जलस्रोत आणि जैवविविधता आढळते. == जवळची गावे == * [[बामणोली]] * [[ओझरे]] * [[निनावे]] * निवदे === हवामान === खडीकोळवण येथे [[मान्सून]] काळात सरासरी ४०० ते ५०० सें.मी. पर्जन्यमान नोंदविले जाते. या काळात [[हवामान]] दमट व समशीतोष्ण असते. मुसळधार पावसामुळे [[बाव नदी]] अनेकदा धोक्याची पातळी गाठते. हिवाळ्यात हवामान थंड असून सकाळच्या वेळेस अनेकदा [[धुके]] पडते. उन्हाळ्यात हवामान तुलनेने उष्ण असते. परिसरात प्रामुख्याने [[भात]] व [[नाचणी]] (नागली) यांची लागवड केली जाते. === नैसर्गिक संपत्ती === '''खडीकोळवण''' हे गाव [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांच्या कुशीत वसलेले असून त्याचा मोठा भाग घनदाट [[जंगल]]ाने व्यापलेला आहे. परिसरात विविध प्रकारच्या औषधी [[वनस्पती]], [[फळे]], [[फुले]] तसेच समृद्ध जैवविविधता आढळते. [[चांदोली अभयारण्य]] परिसरातून उगम पावणारी [[बाव नदी]] गावातून वाहत असल्यामुळे भूजलसाठा मुबलक प्रमाणात उपलब्ध आहे. त्यामुळे गावात पारंपरिकरीत्या पाण्याची टंचाई जाणवत नाही.<ref>{{Cite web |title=कोकणातील नद्यांची नैसर्गिक रचना बदलली! |url=https://agrowon.esakal.com/agriculture-latest-news/the-natural-structure-of-the-rivers-in-konkan-changed |website=Agrowon |publisher=Sakal Media Group |date=2023-06-15 |access-date=2025-07-25 |language=mr }}</ref> गावात पारंपरिक जलव्यवस्थेचा समृद्ध वारसा आढळतो. त्यामध्ये पुढील जलस्रोत व जलरचना उल्लेखनीय आहेत: * '''बावोचा गोवंड''' – [[शेती]]साठी महत्त्वाचा पाणीमार्ग. येथून [[रहाट]] व कोळबाच्या साहाय्याने पाणी उपसले जात असे. * '''बुडवणूकीची बाव''' – महिलांच्या वापरासाठी बांधलेली तिरक्या रचनेची पारंपरिक [[विहीर]], जी विशेषतः रोपलावणीपूर्वी पाणी भरण्यासाठी वापरली जात असे. * '''वहाळे''' – नैसर्गिक ओहोळ. लेवाडी, बुचाची, रागरे, [[केळी]]ची आणि झारीची वळव हे प्रमुख वहाळे असून ते [[शेती]] व पिण्याच्या पाण्याचा महत्त्वाचा स्रोत होते. ही पारंपरिक जलव्यवस्था गावातील शाश्वत [[शेती]] व ग्रामजीवनाचा अविभाज्य भाग होती. आधुनिक जलसुविधांमुळे या व्यवस्थेचा वापर कमी झाला असला तरी तिचे ऐतिहासिक व सांस्कृतिक महत्त्व आजही कायम आहे. === वनसंपदा व जैवविविधता === खडीकोळवण गावात विपुल [[जैवविविधता]] असून, येथे आढळणाऱ्या वनसंपत्तीचे अनेक प्रकार आहेत: * '''मोठे वृक्ष''' – [[आंबा]], [[फणस]], [[वड]], [[पिंपळ]], [[सागवान]], [[शिसव]], [[कळंब]], साधनेर, जांबा, सातीवन, भेला, ऐन, किंजल, चीर, पायर, आमन, हरड, करंबेला, म्होवट, कुंबया व [[बांबू]] इत्यादी. खडीकोळवण परिसरातील वनसंपदेमध्ये [[बांबू]] प्रजातींचाही समावेश होतो. [[कोकण]] प्रदेशातील मांगा [[बांबू]] (''Dendrocalamus stocksii'') हा आर्थिकदृष्ट्या महत्त्वाचा [[बांबू]] मानला जातो. रत्‍नागिरी जिल्ह्यात या प्रजातीवर ''Cyrtotrachelus'' वंशातील [[बांबू]] भुंग्याचा (Bamboo Weevil) प्रादुर्भाव नोंदविण्यात आला आहे. * उत्तर पश्चिम घाट व कोकण प्रदेशात आढळणाऱ्या काही स्थानिक वृक्षप्रजातींना ऐतिहासिक आणि आर्थिक महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील देरडे येथे सापडलेल्या प्राचीन लाकडी होडीच्या अभ्यासात Bridelia retusa (असन) या वृक्षाच्या लाकडाचा वापर होडी बांधणीसाठी झाल्याचे आढळून आले आहे.<ref>{{Cite journal |last1=Marathe |first1=Ashok |last2=Shashikala |first2=S. |last3=Rao |first3=R. Vijendra |title=A unique example of a wooden boat of Bridelia retusa in ancient India entrapped in the Holocene sediments at Derde, Ratnagiri Coast, Maharashtra |journal=Current Science |volume=99 |issue=9 |pages=1271–1274 |year=2010 }}</ref> * '''पक्षी''' – [[मोर]], [[पोपट]], [[कबुतर]], कवडा, लाव्हा, [[धनेश]], सुतारपक्षी, [[घार]], रानकोंबडी, [[सुगरण]], किकेर्डी, [[चिमणी]] इत्यादी. गावाचा परिसर कोकण व उत्तर पश्चिम घाट जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असल्यामुळे येथे विविध प्रकारचे पक्षी, वनस्पती व वन्यजीव आढळतात.या प्रदेशातील विविध अधिवासांमध्ये सूक्ष्मजीव, शैवाल आणि इतर जैविक घटकांची समृद्ध विविधता आढळते. २०२५ मधील एका संशोधनात कोकण प्रदेशातून सायनोबॅक्टेरियाच्या अनेक नवीन प्रजातींची नोंद करण्यात आली आहे.<ref>{{Cite journal |last1=Pant |first1=Harsh |last2=Kumar |first2=Naresh |last3=Pal |first3=Sagarika |last4=Singh |first4=Prashant |title=Exploring cyanobacteria from diverse habitats of the Konkan region of India, unveiling novel species of the genera Desikacharya, Pseudoaliinostoc, and Chlorogloeopsis using a polyphasic approach |journal=Journal of Phycology |volume=61 |issue=1 |pages=194–217 |year=2025 }}</ref>. * खडीकोळवण व परिसरातील कोकण पट्ट्यात आंबा, काजू, भात आणि नाचणी ही प्रमुख पिके घेतली जातात. रत्‍नागिरी जिल्हा विशेषतः हापूस आंबा (Alphonso Mango) उत्पादनासाठी प्रसिद्ध असून, या पिकाच्या उत्पादनक्षमतेसाठी माती व पानांतील पोषणद्रव्यांचे संतुलन महत्त्वाचे मानले जाते. * '''बेटे (झुडुपे)''' – असोल, धावसड, निगड, कुडा, चितरंगा, [[बांबू]], वाकेरी, बगोली इत्यादी. * '''औषधी वनस्पती''' – सापधनी, वाकेरी, [[ओवी]], घनसरी, [[मुरुडशेंग]], देवनल, [[हळद]], [[तांबडा]], काजरा, [[निवडुंग]], पांगला, [[अडुळसा]] इत्यादी. * '''रानमेवा''' – [[आंबा]], [[फणस]], [[करवंद]], [[काजू]], [[जांभूळ]], आटके, [[तोरणे]], [[उंबर]], कण्हेरी, चिकण्या इत्यादी. * '''रानभाज्या''' – [[टाकळा]], कवला, [[कुर्डू]], [[भारंग]], थरंबरे, फोडशी, काटले, कुडा, [[अळू]], [[शेवरी]], घोरकण, चायनीज घोरकण, [[सुरण]], करंडा, रताळी, नागरी फळे, [[काकडी]], [[भोपळा]], पावटा, [[शेवगा]] पाला, [[चवळी]], रताळी पानं, [[पडवळ]], [[दोडका]], [[कारली]], [[वांगी]], [[मिरची]], [[भेंडी]], [[टोमॅटो]] इत्यादी. * '''कंदमुळे''' – कनग, टका, [[रताळे]], घोरकंद, लोकरी, भिरंबोले, [[सुरण]] इत्यादी. * '''मासे''' – [[मलाया]], पिचकी, वांग, रत्तू, डोकरू, गंडलास, चिगल्या. * '''पाळीव प्राणी''' – [[गाय]], [[बैल]], [[म्हैस]], बकरा, [[शेळी]], [[कुत्रा]], [[मांजर]]. * '''जंगली प्राणी''' – [[वाघ]], [[बिबट्या]], भेकरे, [[रानडुक्कर]], [[हरीण]], [[कोल्हा]], गवारेडा, [[सांबर]], [[साळिंदर]], [[पिसोरी]], [[माकड]], [[ससा]], [[घोरपड]], खवल्यामांजर इत्यादी. खडीकोळवण परिसर हा उत्तर पश्चिम घाट जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असून येथील वनसंपदा, वृक्षवैविध्य आणि नैसर्गिक अधिवास जैवविविधतेच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण मानले जातात.<ref>{{Cite journal |last1=Shigwan |first1=B.K. |last2=Kulkarni |first2=A. |last3=Smrithy |first3=V. |last4=Datar |first4=M.N. |title=An overview of tree ecology and forest studies in the Northern Western Ghats of India |journal=iForest - Biogeosciences and Forestry |volume=17 |issue=4 |pages=213–223 |year=2024 }}</ref> === पश्चिम घाट इको-संवेदनशील क्षेत्रात समावेश === खडीकोळवण हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील गाव असून त्याचा परिसर [[पश्चिम घाट]]ाच्या जैवविविधता पट्ट्याचा भाग आहे. [[भारत सरकार]]च्या पर्यावरण, वन व [[हवामान]] बदल मंत्रालयाने २०१४ मध्ये प्रसिद्ध केलेल्या मसुदा अधिसूचनेनुसार खडीकोळवण गावाचा समावेश [[पश्चिम घाट]] इको-संवेदनशील क्षेत्र (Western Ghats Ecologically Sensitive Area – ESA) मध्ये प्रस्तावित करण्यात आला होता. या अधिसूचनेनुसार [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यातील [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]], [[चिपळूण तालुका|चिपळूण]] आणि [[राजापूर तालुका|राजापूर]] तालुक्यांतील अनेक गावे या क्षेत्रात समाविष्ट करण्यात आली होती<ref>{{Cite web |title=Western Ghats: ESA Draft Notification 2014 |url=https://moef.gov.in/wp-content/uploads/2018/04/Draft-notification-WG-ESA-2014.pdf |publisher=Ministry of Environment, Forest and Climate Change |date=2014-03-10 |access-date=2025-06-24}}</ref> खडीकोळवण परिसर हा उत्तर पश्चिम घाट (Northern Western Ghats) जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असून येथे विविध प्रकारच्या [[वनस्पती]], वृक्षप्रजाती आणि [[वन्यजीव]] आढळतात. उत्तर पश्चिम घाटातील वनपरिसंस्था जैवविविधतेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते.<ref>{{Cite journal |last=Shigwan |first=Bhushan K. |title=An overview of tree ecology and forest studies in the Northern Western Ghats of India |journal=iForest |year=2024 }}</ref> या क्षेत्रात जैवविविधतेचे संवर्धन, जलस्रोतांचे संरक्षण आणि पर्यावरणीय संतुलन राखण्याच्या उद्देशाने खाणकाम, मोठे औद्योगिक प्रकल्प, थर्मल पॉवर प्रकल्प तसेच पर्यावरणावर परिणाम करणाऱ्या काही विकासकामांवर निर्बंध प्रस्तावित करण्यात आले होते. पर्यावरणपूरक शेती, शाश्वत विकास आणि जैवविविधता-अनुकूल पर्यटनाला प्रोत्साहन देण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला होता.<ref>{{Cite web |title=Western Ghats Biodiversity and Land Use |url=https://www.ceeindia.org/eco-tales/konkan-biodiversity-landscape |website=CEE India – Eco Tales |publisher=Centre for Environment Education |access-date=2025-07-25 |language=en }}</ref> या अधिसूचनेनंतर स्थानिक ग्रामस्थ, [[शेतकरी]] आणि लोकप्रतिनिधींनी [[शेती]], घरबांधणी आणि विकासकामांवरील संभाव्य निर्बंधांबाबत चिंता व्यक्त केली होती. दुसरीकडे, पर्यावरण अभ्यासकांनी पश्चिम घाटातील वनसंपदा, जैवविविधता आणि जलस्रोतांच्या संरक्षणासाठी अशा उपाययोजनांचे समर्थन केले आहे. पर्यावरण संरक्षण आणि स्थानिक विकास यांमध्ये संतुलन राखण्यासाठी स्थानिक समुदायांचा सहभाग आणि सुसंवाद आवश्यक असल्याचे विविध अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{Cite web |title=Western Ghats ESA Opposition: Local Voices |url=https://www.downtoearth.org.in/news/western-ghats-esa-local-protests-50023 |website=Down To Earth |publisher=Centre for Science and Environment |date=2015-09-14 |access-date=2025-07-25 |language=en }}</ref> === गंधकयुक्त गरम पाण्याचा झरा === २०१४ मध्ये [[खडीकोळवण]] गावात [[भू-वैज्ञानिक]] उत्खननादरम्यान सुमारे १००० मीटर खोलीवर गंधकयुक्त गरम पाण्याचा झरा आढळून आला.<ref>{{Cite news |title=कोकणात पर्यटकांसाठी गंधकयुक्त गरम पाण्याचा पर्याय |url=https://www.esakal.com/kokan/kokan-hot-spring-tourism-option-trying-people-kokan-marathi-news-425308 |work=सकाळ |publisher=Sakal Media Group |date=2021-06-30 |access-date=2025-07-25 |language=mr }}</ref> [[कोकण]] प्रदेशात भूगर्भीय हालचाली, भेगा आणि उष्णजल (Hydrothermal) घटना यांचा परस्परसंबंध असल्याचे काही [[भूगर्भशास्त्र|भूगर्भशास्त्रीय]] अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{Cite journal |last1=Thigale |first1=S. S. |last2=Umrikar |first2=Bhavana |title=Disastrous landslide episode of July 2005 in the Konkan plain of Maharashtra, India with special reference to tectonic control and hydrothermal anomaly |journal=Current Science |volume=92 |issue=3 |pages=383–385 |year=2007 }}</ref> या झऱ्यातील [[पाणी]] उच्च तापमानाचे असल्यामुळे ते पिण्यास किंवा [[शेती]]साठी वापरले जात नाही. स्थानिक परंपरेनुसार या पाण्याचा त्वचारोगवरील नैसर्गिक उपचारासाठी उपयोग केला जात असल्याचे मानले जाते; तथापि, यासंदर्भातील वैज्ञानिक वैद्यकीय निष्कर्ष मर्यादित आहेत. उत्खननादरम्यान या परिसरात गंधकयुक्त [[खनिज]]ांचे साठे आढळल्याची नोंद स्थानिक वृत्तांतांमध्ये करण्यात आली आहे.<ref>{{Cite news |title=खडीकोळवण : गरम पाण्याच्या झऱ्यामुळे पर्यटकांचा ओघ |url=https://www.lokmat.com/ratnagiri/borewell-hot-water-attraction-tourists-a703 |work=लोकमत |publisher=Lokmat Media Pvt. Ltd. |date=2023-12-18 |access-date=2025-07-25 |language=mr }}</ref> गंधकयुक्त गरम पाण्याचे झरे [[भारत]]ातील काही भागांत आढळतात आणि त्यांना [[भूगर्भशास्त्र|भूवैज्ञानिक]] तसेच [[पर्यटन]]ाच्या दृष्टीने महत्त्व प्राप्त आहे. खडीकोळवण येथील झऱ्याच्या शाश्वत संवर्धन व पर्यावरणपूरक पर्यटन विकासाबाबत स्थानिक स्तरावर चर्चा होत असते. == लोकसंख्या व सामाजिक जीवन == === लोकसंख्या व सामाजिक रचना === २०११ च्या [[भारत सरकार]]च्या [[जनगणना]] अहवालानुसार, [[खडीकोळवण]] गावाची एकूण [[लोकसंख्या]] ३४४ असून गावात ११८ घरे आहेत. गावाचा [[साक्षरता]] दर ६३.२४% आहे.<ref>{{cite web |title=Khadi Kolvan Village |url=https://www.mapsofindia.com/villages/maharashtra/ratnagiri/sangameshwar/khadi-kolvan.html |website=MapsOfIndia |publisher=Compare Infobase Limited |access-date=2025-07-27 |language=en }}</ref>२०११ च्या [[भारत सरकार]]च्या [[जनगणना]] अहवालानुसार, [[खडीकोळवण]] गावाची एकूण [[लोकसंख्या]] ३४४ असून गावात ११८ घरे आहेत. गावाचा [[साक्षरता]] दर ६३.२४% आहे.<ref>{{Cite web |title=Primary Census Abstract C.D. Block Wise – Maharashtra – Ratnagiri District |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/41204/study-description |website=Census of India |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |access-date=2026-07-15 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Khadi Kolvan Village |url=https://www.mapsofindia.com/villages/maharashtra/ratnagiri/sangameshwar/khadi-kolvan.html |website=Maps of India |publisher=Compare Infobase Limited |access-date=2025-07-27 |language=en }}</ref> गावात प्रामुख्याने [[कुणबी]] आणि [[बौद्ध]] समाजाचे लोक वास्तव्यास असून गावाची सामाजिक रचना पारंपरिक ग्रामीण स्वरूपाची आहे. गावात एकूण सहा वाड्या (वस्त्या) आहेत. गावाचा काही भाग [[पश्चिम घाट]] इको-संवेदनशील क्षेत्र (Ecologically Sensitive Area – ESA) मध्ये समाविष्ट आहे. [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक भूमी-वापर पद्धती, वनसंपदा आणि जैवविविधता यांचे पर्यावरणीय महत्त्व विविध अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आले आहे.<ref>{{Cite web |title=Western Ghats Biodiversity and Land Use |url=https://www.ceeindia.org/eco-tales/konkan-biodiversity-landscape |website=Centre for Environment Education |publisher=CEE India |access-date=2025-07-25 }}</ref> == लोकजीवन == === सामाजिक === * स्थानिक परंपरेनुसार खडीकोळवण गावाचा [[इतिहास]] सुमारे १६व्या शतकापासून सुरू होतो. [[सह्याद्री]]च्या कुशीत वसलेल्या या भागात कृषिप्रधान व अध्यात्मप्रधान जीवनशैली विकसित झाली. गावात एका तपस्वी संताच्या प्रभावातून भक्तीपरंपरेचा प्रसार झाला. त्यातून प्रभू [[श्रीराम]] मंदिराची स्थापना झाली तसेच [[भजन]], [[कीर्तन]], [[व्रत]], [[वारी]], [[महाशिवरात्र]] आणि [[श्रावण]] महिन्यातील [[ग्रंथ]]वाचन यांसारख्या धार्मिक परंपरा रूढ झाल्या. * [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटीश कालखंडात]] गावातील काही व्यक्तींनी ग्रामस्वराज्य व ग्रामीण [[न्याय]]व्यवस्थेच्या उभारणीत योगदान दिले. त्यांनी प्रशासनात [[शिस्त]], व्यायामप्रेमी वृत्ती आणि सामाजिक सहभाग वाढवून गावकारभारात महत्त्वाची भूमिका बजावली. [[पाटील]]पद आणि महालकरी जबाबदाऱ्यांमधून त्यांनी प्रभावी कार्य केले. * १९व्या व २०व्या शतकात गावातील नागरिकांनी [[शेती]], [[वन]]व्यवसाय आणि ग्रामविकासात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. [[लाकूड]], कडिपत्ता, [[करवंद]] आणि [[वेत]] यांचे संकलन व विक्री, तसेच [[पूल]], नळपाणी योजना आणि [[सार्वजनिक]] विहिरी यांसारख्या सुविधा उभारण्यात त्यांचा सहभाग होता. * गावाच्या सांस्कृतिक जीवनात [[नमन]], झांजगी, [[कीर्तन]], [[तमाशा]] आणि [[अभंग]] गायन या पारंपरिक लोककलांना महत्त्वाचे स्थान आहे. स्त्रीवेशातील [[अभिनय]], झांजगी सादरीकरण आणि लोककलांचे [[प्रशिक्षण]] ही परंपरा पिढ्यानपिढ्या जपली गेली आहे. [[गोंधळ]], [[भजन]] आणि [[सत्यनारायण पूजा]] यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांत गावकऱ्यांचा सक्रिय सहभाग असतो.<ref>{{Cite book |last=Joshi |first=G. V. |title=कोकणातील लोकपरंपरा आणि सण-उत्सव |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य व संस्कृती मंडळ |location=मुंबई |year=2009 |language=mr }}</ref> * गावात पारंपरिक [[सर्पदंश]] उपचारपद्धती, रानऔषधी ज्ञान आणि मंत्रोपचार यांचा पिढ्यानपिढ्या चालत आलेला वारसा आहे. हे [[ज्ञान]] प्रामुख्याने [[आजी]]-आजोबा आणि स्थानिक वैद्य यांच्या अनुभवातून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचले आहे. स्थानिक लोकपरंपरेत या उपचारपद्धतींचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{Cite book |last=Deshpande |first=M. V. |title=Folk Healing Traditions in Konkan |publisher=University of Pune |location=Pune |year=2011 |language=en }}</ref> * स्वातंत्र्योत्तर काळात गावातील युवकांनी [[भारतीय सैन्य]]ात भरती होऊन देशसेवेसाठी योगदान दिले. गावातील काही माजी सैनिकांनी १९७१ मधील [[भारत]]–[[पाकिस्तान]] युद्धात सहभाग घेऊन सेवा पदके प्राप्त केली.<ref>{{Cite web |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२) |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf |website=Wikimedia Commons |publisher=जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण |date=2022 |access-date=2025-07-25 |language=mr |format=PDF }}</ref><ref>{{Cite web |title=1971 India–Pakistan War |url=https://www.britannica.com/event/1971-India-Pakistan-War |website=Encyclopaedia Britannica |publisher=Britannica, Inc. |access-date=2025-07-25 }}</ref> * ग्रामपंचायतीमार्फत [[शिक्षण]], [[आरोग्य]] आणि जलव्यवस्थापन क्षेत्रात विविध विकासकामे करण्यात आली. गावात [[सार्वजनिक]] [[शाळा]], [[पूल]], [[रस्ते]], नळपाणी योजना तसेच विविध सांस्कृतिक मंडळांची स्थापना करण्यात आली. [[सार्वजनिक गणेशोत्सव]] मंडळ गावातील सामाजिक ऐक्य व सांस्कृतिक उपक्रमांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावते.<ref>खडीकोळवण ग्रामपंचायत कार्यालय अभिलेख (2023), संगमेश्वर तालुका, रत्नागिरी जिल्हा.</ref> * गावाचा सामाजिक [[इतिहास]] सामुदायिक [[श्रम]], निःस्वार्थ सेवा, सांस्कृतिक वारसा आणि आध्यात्मिक परंपरेचे प्रतिबिंब मानला जातो. == सांस्कृतिक जीवन == * खडीकोळवण हे गाव [[कोकण]]ातील समृद्ध [[लोकसंगीत]] आणि पारंपरिक लोककलांच्या जतनासाठी ओळखले जाते.<ref>{{Cite web |title=कोकणातील पारंपरिक सण, लोककला आणि सांस्कृतिक उपक्रम |url=https://maharashtratimes.com/editorial/article/konkan-folk-culture-and-celebrations |website=महाराष्ट्र टाइम्स |publisher=The Times Group |date=2022-08-14 |access-date=2025-07-25 }}</ref> * गावात [[नमन]], झांजगी, [[ताशा]] वादन, जाखडी [[नृत्य]], [[भजन]] आणि [[लावणी]] यांचा दीर्घ सांस्कृतिक वारसा आहे. * गावात [[शिवजयंती]], [[बौद्ध]] [[पौर्णिमा]], [[आंबेडकर जयंती]], [[गणेशोत्सव]], [[शिमगा]], [[दसरा]] आणि [[पितृपक्ष]] यांसारखे [[सण]] व धार्मिक उत्सव पारंपरिक पद्धतीने साजरे केले जातात. झांजगी, [[ताशा]] वादन, [[काठी नृत्य]] आणि सामूहिक सादरीकरण ही गावाची वैशिष्ट्यपूर्ण सांस्कृतिक परंपरा आहे. * गावात [[वारकरी]] संप्रदायाचा प्रभाव असून [[प्रवचन]], [[भजन]], [[ग्रंथ]]वाचन, [[वारी]] आणि [[कीर्तन]] यांची परंपरा आजही जपली जाते. [[श्रावण]] महिन्यातील [[भजन]] सप्ताह, [[महाशिवरात्र]] उत्सव आणि [[अभंग]] [[गायन]] हे गावाच्या सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वाचे घटक आहेत. * गावात [[सार्वजनिक गणेशोत्सव]]ाची सुरुवात १९९९ साली स्थानिक युवकांनी "गर्जना मित्र मंडळ" स्थापन करून केली. मंडळाच्या माध्यमातून [[सत्यनारायण पूजा]], [[अभिषेक]], [[आरती]], [[भजन]], [[अभंग]], [[फुगडी]] आणि [[नृत्य]] यांसह विविध धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात. * मंडळाच्या माध्यमातून सामाजिक ऐक्य, संस्कृती संवर्धन आणि युवकांचा सहभाग वाढविण्यासाठी विविध उपक्रम राबविले जातात. गावात [[वारकरी संप्रदाय]] मंडळ, [[भजन]] मंडळ तसेच विविध युवा मंडळे कार्यरत असून, [[नमन]], जाखडी, [[फुगडी]] आणि [[पालखी]] [[नृत्य]] यांसारख्या पारंपरिक कलांचे जतन केले जाते. == जीवनपद्धती == * '''घरे''' – खडीकोळवण येथे अधिक पर्जन्यमान असल्यामुळे जांभ्या दगडाची व उतरत्या कौलारू छपरांची पारंपरिक घरे आढळतात. पूर्वी येथे कुडाची, शेणमातीने सारवलेली घरे, शेतीपूरक वाडे आणि ओढ्यांलगतची वस्ती प्रामुख्याने होती. * '''[[व्यवसाय]]''' – गावातील प्रमुख व्यवसाय [[शेती]] असून पशुपालन आणि [[कुक्कुटपालन]] हे प्रमुख जोडधंदे आहेत. * '''पिके''' – [[भात]] हे मुख्य पीक असून [[नाचणी]], [[वरी]], [[तीळ]] तसेच विविध [[पालेभाजी|पालेभाज्यांची]] लागवड केली जाते. * '''[[आहार]]''' – [[तांदूळ]] हे प्रमुख पीक असल्यामुळे [[भात]] आणि तांदळाची [[भाकरी]] हे येथील प्रमुख खाद्यपदार्थ आहेत. याशिवाय [[डाळ]], [[भाजी]] तसेच मांसाहार, मांसाहारी पदार्थांचाही आहारात समावेश असतो. * '''[[पोशाख]]''' – पुरुष प्रामुख्याने शर्ट व पँट, तर स्त्रिया [[साडी]] व [[चोळी]] परिधान करतात. तरुणींमध्ये [[पंजाबी]]ड्रेस प्रचलित आहे. * '''[[भाषा]]''' – गावातील लोक प्रामुख्याने [[मराठी]] तसेच [[कोकणी]]ची संगमेश्वरी बोली बोलतात. * '''वाड्या/वस्त्या''' – गावातील प्रमुख वाड्यांमध्ये वरची रिंगण घोलमवाडी, खालची घोलमवाडी, [[खाडेवाडी]], [[रामवाडी]] आणि [[बौद्ध]]वाडी यांचा समावेश होतो.<ref>{{Cite web |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२) |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf |website=Wikimedia Commons |publisher=जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण |date=2022 |access-date=2025-07-25 |language=mr |format=PDF }}</ref> * '''गावचे प्रशासन''' – गावातील धार्मिक विधी, [[विवाह]], [[अंत्यसंस्कार]] तसेच इतर सामाजिक कार्यक्रमांच्या आयोजनात स्थानिक ग्रामस्थांचा सहभाग असतो. पारंपरिक पद्धतीने गावातील लहान-मोठ्या वादांचे सामोपचाराने निराकरण करण्याची प्रथा आजही काही प्रमाणात कायम आहे. == [[शिक्षण]] व [[नागरी]] सुविधा == === जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक [[मराठी]] [[शाळा]] === खडीकोळवण येथील जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक मराठी शाळेची स्थापना १२ नोव्हेंबर १९४६ रोजी झाली. स्थापनेपासून शाळेने गावातील प्राथमिक शिक्षणाच्या प्रसारात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे. २०२१ मध्ये शाळेच्या अमृत महोत्सवी वर्षानिमित्त ७५ वर्षांचा समारंभ शासनाच्या मार्गदर्शक सूचनांचे पालन करून साजरा करण्यात आला. या कार्यक्रमात विद्यार्थ्यांनी स्वागतगीत, [[लेझीम]] तसेच विविध सांस्कृतिक कार्यक्रम सादर केले. विविध सामाजिक संस्थांच्या वतीने विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्याचे वितरण करण्यात आले. या निमित्ताने शाळेच्या इतिहास, कार्य आणि प्रगतीचा आढावा घेणारी स्मरणिका प्रकाशित करण्यात आली.<ref>{{Cite web |title=खडीकोळवण - शाळा - अमृत महोत्सव वर्ष - स्मरणिका |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf |publisher=जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण |access-date=2025-06-24 }}</ref> === उपक्रम, वैशिष्ट्ये आणि अडचणी === * [[कोविड-१९]] लॉकडाऊन कालावधीत शिक्षकांनी [[शाळा|शाळेच्या]] भिंतींवर शैक्षणिक भित्तीचित्र रेखाटून विद्यार्थ्यांच्या अध्ययनासाठी पर्यायी शैक्षणिक उपक्रम राबवले. * शाळेच्या अमृत महोत्सवी स्मरणिका|स्मरणिकेत माजी [[विद्यार्थी|विद्यार्थ्यांचे]] अनुभव, लेख आणि शाळेचा [[इतिहास]] समाविष्ट करण्यात आला. * शाळेच्या प्रगतीमध्ये मुख्याध्यापक व [[शिक्षक]] यांचे योगदान उल्लेखनीय मानले जाते. ==== अडचणी ==== गावात माध्यमिक शिक्षणाची सुविधा उपलब्ध नसल्यामुळे विद्यार्थ्यांना पुढील शिक्षणासाठी शेजारील गावांमध्ये जावे लागते. त्यामुळे ग्रामीण भागातील [[विद्यार्थी|विद्यार्थ्यांना]] शिक्षणासाठी अतिरिक्त प्रवास करावा लागतो. === नागरी सुविधा === * '''बँकिंग सुविधा''' – खडीकोळवण गावातील नागरिकांचे बँकिंग व्यवहार प्रामुख्याने [[बँक ऑफ इंडिया]]च्या [[रत्‍नागिरी]] शाखेमार्फत केले जातात. या शाखेमार्फत कृषी, दुग्धव्यवसाय, [[विहीर]] खोदकाम, [[शेळी]]पालन, किरकोळ व्यवसाय तसेच इतर उपजीविकेसाठी विविध प्रकारची [[कर्ज]] सुविधा उपलब्ध करून दिली जाते.<ref>{{Cite web |title=Bank of India Ratnagiri Branch IFSC Code BKID0001400 |url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/ifsccode/bank-bank-of-india,state-maharashtra,district-ratnagiri,branch-ratnagiri,ifsccode-BKID0001400.cms |website=The Economic Times |publisher=Times Internet |access-date=2025-07-25 |language=en }}</ref> * '''[[ग्रामपंचायत]]''' – खडीकोळवण ग्रामपंचायत [[महाराष्ट्र शासन]]ाच्या ग्रामविकास व पंचायत राज विभागाच्या अधिपत्याखाली कार्यरत आहे.<ref>{{Cite web |url=https://rdd.maharashtra.gov.in/ |title=ग्राम विकास व पंचायत राज विभाग, महाराष्ट्र शासन |website=rdd.maharashtra.gov.in |publisher=महाराष्ट्र शासन |access-date=2025-07-25 |language=mr }}</ref> * '''[[तलाठी]] कार्यालय''' – खडीकोळवण व [[ओझरे]] या गावांसाठी एकच तलाठी कार्यालय कार्यरत असून महसूलविषयक कामकाज तेथून पाहिले जाते. * '''टपाल कार्यालय''' – गावाचे टपाल कार्यालय [[ओझरे]] येथे आहे. * '''[[पोलीस]]''' – खडीकोळवण गाव [[मुर्शी]] व [[साखरपा]] पोलीस दूरक्षेत्राच्या कार्यक्षेत्रात येते. गावपातळीवरील कायदा व सुव्यवस्थेसाठी [[पोलीस पाटील]] कार्यरत असतात. * '''[[पंचायत समिती]]''' – खडीकोळवण गाव [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] [[पंचायत समिती]]च्या कार्यक्षेत्रात येते. पंचायत समितीचे मुख्यालय [[देवरुख]] येथे आहे. * '''[[जिल्हा परिषद]]''' – गाव [[रत्‍नागिरी]]जिल्हा परिषदच्या [[संगमेश्वर]]<ref>{{Cite web |title=Places of Interest – Sangameshwar |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/places_Sangameshvar.html |publisher=Government of Maharashtra |access-date=2026-07-15 }}</ref> गटांतर्गत येते.२०११ च्या [[भारत सरकार]]च्या [[जनगणना]] अहवालानुसार, [[खडीकोळवण]] गावाची एकूण [[लोकसंख्या]] ३४४ असून गावात ११८ घरे आहेत. गावाचा [[साक्षरता]] दर ६३.२४% आहे.<ref>{{Cite web |title=Primary Census Abstract C.D. Block Wise – Maharashtra – Ratnagiri District |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/41204/study-description |website=Census of India |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |access-date=2026-07-15 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Khadi Kolvan Village |url=https://www.mapsofindia.com/villages/maharashtra/ratnagiri/sangameshwar/khadi-kolvan.html |website=Maps of India |publisher=Compare Infobase Limited |access-date=2025-07-27 |language=en }}</ref> * '''[[विधानसभा मतदारसंघ]]''' – खडीकोळवण [[चिपळूण विधानसभा मतदारसंघ]]ात समाविष्ट आहे.<ref>{{Cite web |title=General Elections to State Legislative Assembly 2019 – Constituency Details |url=https://ceo.maharashtra.gov.in |publisher=Chief Electoral Officer, Maharashtra |access-date=2025-07-25 |language=en }}</ref> === तंटामुक्त गाव अभियान === खडीकोळवण ग्रामपंचायत [[महात्मा गांधी तंटामुक्त गाव अभियान]] राबवते. [[महाराष्ट्र शासन]]ाने १५ ऑगस्ट २००७ रोजी ही योजना सुरू केली. या अभियानाचा उद्देश गावांतील किरकोळ वाद स्थानिक पातळीवर संवाद व सामोपचाराने सोडवणे, न्यायालयीन प्रक्रिया कमी करणे आणि सामाजिक सलोखा वाढवणे हा आहे. == दळणवळण व परिवहन == '''खडीकोळवण''' गाव चारही बाजूंनी डोंगरांनी वेढलेले असून येथे पोहोचण्यासाठी दोन प्रमुख रस्तेमार्ग आहेत: * [[साखरपा]] – खडीकोळवण (कलकदरा मार्गे) * [[देवरुख]] – खडीकोळवण ([[बामणोली]] मार्गे) [[रत्‍नागिरी]]–[[कोल्हापूर]] महामार्गावरील [[साखरपा]] हे गावासाठी महत्त्वाचे [[बाजारपेठ]] केंद्र आहे. [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]]ची सेवा पूर्वी [[साखरपा]]–खडीकोळवण मार्गावर चालत होती. सध्या ही सेवा [[साखरपा]]–[[बामणोली]]–खडीकोळवण मार्गावर उपलब्ध आहे. [[कोकण रेल्वे]]वरील [[संगमेश्वर रोड]] हे खडीकोळवणच्या सर्वात जवळचे [[रेल्वे स्थानक]] असून ते गावापासून सुमारे २३ कि.मी. अंतरावर आहे. तेथून [[देवरुख]]मार्गे रस्त्याने खडीकोळवण येथे पोहोचता येते. [[साखरपा]] ते खडीकोळवण हे अंतर सुमारे २३ कि.मी. असून रस्त्याने प्रवासास साधारण ४५ मिनिटे ते १ तास लागतो. सन १९८५ मध्ये खडीकोळवण गावात थेट [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]] सेवा सुरू करण्यात आली, ज्यामुळे गावाच्या दळणवळण सुविधेत लक्षणीय सुधारणा झाली.<ref name="transport">MSRTC स्थानिक सेवा अभिलेख (प्रादेशिक कार्यालय, रत्नागिरी)</ref> === एस.टी. मार्ग व परिवहन === खडीकोळवण गाव [[कोकण रेल्वे]] मार्गाशी थेट जोडलेले नसून, गावाजवळील प्रमुख [[रेल्वे स्थानक|रेल्वे स्थानके]] पुढीलप्रमाणे आहेत: * '''[[संगमेश्वर रोड]] रेल्वे स्थानक''' – गावापासून सुमारे ३० कि.मी.<ref>{{Cite web |title=Places of Interest – Sangameshwar |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/places_Sangameshvar.html |publisher=Government of Maharashtra |access-date=2026-07-15 }}</ref> * '''[[रत्‍नागिरी]] रेल्वे स्थानक''' – गावापासून सुमारे ४५ कि.मी. गावापर्यंत पोहोचण्यासाठी सार्वजनिक परिवहन ([[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]])चे प्रमुख मार्ग पुढीलप्रमाणे आहेत: * '''[[संगमेश्वर]] ⇌ [[देवरुख]]''' – सुमारे १४ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे २० मिनिटे.<ref>{{Cite web |title=Distance from Sangameshwar to Devrukh |url=https://www.rome2rio.com/s/Sangmeshwar/Devrukh |website=Rome2Rio |publisher=Rome2Rio Pty Ltd |access-date=2025-07-25 |language=en }}</ref> * '''[[रत्‍नागिरी]] ⇌ [[देवरुख]]''' – सुमारे ३८ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे ४५ मिनिटे.<ref>{{Cite web |title=Distance from Devrukh to Ratnagiri |url=https://www.rome2rio.com/s/Devrukh/Ratnagiri |website=Rome2Rio |publisher=Rome2Rio Pty Ltd |access-date=2025-07-25 |language=en }}</ref> * '''[[देवरुख]] ⇌ खडीकोळवण''' – गाव [[देवरुख]]पासून सुमारे १५ कि.मी. अंतरावर आहे.<ref>{{Cite web |title=Khadi Kolvan Village Map, PIN Code and Population |url=https://www.villagemaps.in/maharashtra/khadi-kolvan-sangameshwar-ratnagiri-565843/ |website=VillageMaps.in |access-date=2025-07-25 |language=en }}</ref> * '''[[देवरुख]] ⇌ [[साखरपा]]''' – सुमारे १६ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे २२ मिनिटे.<ref>{{Cite web |title=Distance from Devrukh to Sakharpa |url=https://www.distancesfrom.com/distance-from-Devrukh-to-Sakharpa/DistanceHistory/15530647.aspx |website=DistancesFrom.com |language=en |access-date=2025-07-25 }}</ref> गावासाठी प्रमुख [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]] आगार [[देवरुख]] येथे असून, तेथून खडीकोळवणसाठी नियमित बस सेवा उपलब्ध आहे. === रस्ते विकास – चौपदरीकरण === [[खडीकोळवण]] गावातून पुढे [[मार्लेश्वर]] (ता. [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]], जि. [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]]) येथे जाणाऱ्या मुख्य जिल्हा मार्गाच्या चौपदरीकरणाचा प्रस्ताव जिल्हाधिकारी कार्यालय, [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] यांनी प्रशासकीय मान्यतेसह पुढे नेला आहे. [[जिल्हाधिकारी]] कार्यालयाच्या (सुसंयोजन समन्वय शाखा) दिनांक १९ डिसेंबर २०२५ रोजीच्या अधिकृत पत्रानुसार, निवावे – [[ओझरे]] बुद्रुक – [[खडीकोळवण]] – [[बामणोली]] – निवे – [[मार्लेश्वर]] या मार्गाचे चौपदरीकरण करून रस्ते पायाभूत सुविधा विकसित करण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला आहे. या प्रकल्पामुळे स्थानिक [[शेतकरी]], [[विद्यार्थी]] तसेच नागरिकांच्या दळणवळण सुविधेत सुधारणा होण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली आहे. तसेच [[पर्यटन]]दृष्ट्या महत्त्वाच्या [[मार्लेश्वर]] मंदिरापर्यंत पोहोचणे अधिक सुलभ होण्याची अपेक्षा आहे. संबंधित अधिकाऱ्यांना आवश्यक कार्यवाही करून रस्त्याच्या चौपदरीकरणाचे काम नियोजनानुसार पूर्ण करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.<ref> District Collector Office, Ratnagiri. "Nivave–Ozhare Budruk–Khadikolvan–Bamnoli–Nive–Marleshwar Road Four-Laning". Dated: 19 December 2025. Signed by Jivan Desai, Deputy Collector (Land Acquisition), District Collector Office, Ratnagiri. [https://archive.org/details/20260109_20260109_1419 Official archived PDF]. </ref> === धार्मिक व सांस्कृतिक वारसा === === प्रमुख देवस्थाने === खडीकोळवण गावात अनेक पारंपरिक आणि श्रद्धास्थानी देवस्थाने आहेत. गावातील अनेक कुटुंबांची कुलदेवता श्री [[काळम्मा]] देवी]] (उदगिरी) आहे.<ref>{{Cite book |title=श्री काळाम्मा देवी यात्रा महोत्सव स्मरणिका २०२५ |publisher=श्री काळाम्मा देवी देवस्थान समिती |location=उदगिरी, ता. संगमेश्वर, जि. रत्नागिरी |year=2025 |language=mr }}</ref> * '''श्री देव गांगेश्वर मंदिर''' – गावाचे [[ग्रामदैवत]]; येथे स्वयंभू [[शिवलिंग]] असून [[महाशिवरात्र]]ीला विशेष पूजन व उत्सव साजरा केला जातो. * '''अत्रल देवी मंदिर''' – गावाच्या वेशीवर वसलेले स्थानिक देवीचे मंदिर. * '''ठोंगळ देवी मंदिर''' – गावाच्या सीमारेषेवर वसलेले पारंपरिक देवस्थान. * '''श्रीराममंदिर''' – गावाच्या मध्यवर्ती भागात वसलेले धार्मिक व सांस्कृतिक उपक्रमांचे प्रमुख केंद्र. === धार्मिक उत्सव === खडीकोळवण गावात विविध [[सण]] व [[उत्सव]] पारंपरिक, धार्मिक आणि सामाजिक एकात्मतेचे प्रतीक म्हणून साजरे केले जातात. * [[रामनवमी]], [[हनुमान जयंती]], अत्रल देवी उत्सव, [[गोंधळ]], [[वटपौर्णिमा]], [[नागपंचमी]] * [[गोकुळाष्टमी]], [[नवरात्र]], [[दसरा]], [[दिवाळी]], [[तुळशी विवाह]] * [[गणेशोत्सव]] (गौर गणपती), [[शिमगा]], [[बैलपोळा]], [[मकर संक्रांत]] * [[महाशिवरात्र]], [[देव दिवाळी]] आणि जागर या सणांच्या वेळी गावातील विविध वाड्यांतील ग्रामस्थ सामूहिक पूजन, [[भजन]], [[गोंधळ]], पारंपरिक वादन आणि [[नृत्य]] यांसारख्या धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करतात. ग्रामदेवतेची पूजा, वार्षिक जत्रा आणि इतर पारंपरिक उत्सव गावाच्या सांस्कृतिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग मानले जातात. === सण व उत्सव === खडीकोळवण गावात विविध धार्मिक व पारंपरिक [[सण]] आणि [[उत्सव]] साजरे केले जातात. हे उत्सव गावाच्या सांस्कृतिक परंपरा आणि सामुदायिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग आहेत. * '''[[होळी]]''' – [[फाल्गुन]] महिन्यात शुद्ध पंचमीपासून एकादशीपर्यंत 'फाग' साजरा केला जातो. द्वादशीला 'जांगलं होळी' तर [[पौर्णिमा]]ला होम विधी केला जातो. या काळात ग्रामदेवतेची [[पालखी]] गावातील विविध वाड्यांमध्ये नेण्याची परंपरा आहे.<ref>{{Cite web |title=कोकणातील अनोखी पालखी परंपरा; घराघरांत देवाचे आगमन |url=https://www.tv9marathi.com/festival/a-unique-tradition-of-palkhi-dancing-in-konkan-village-deity-goes-from-house-to-house-au128-885243.html |website=TV9 Marathi |publisher=TV9 नेटवर्क |date=2024-04-11 |access-date=2025-07-25 |language=mr }}</ref> * '''[[शिमगा]]''' – [[फाल्गुन]] [[पौर्णिमा]]ला ग्रामदेवतांना रूपे लावून [[पालखी]] गावातील प्रत्येक घरापर्यंत नेली जाते. या उत्सवात पारंपरिक धार्मिक विधी आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.<ref>{{Cite web |title=गावगाडा आणि मानपान चालीरीती |url=https://prahaar.in/2022/07/24/rice-planting-in-konkan/ |website=दैनिक प्रहार |publisher=Prahaar Media Group |date=2022-07-24 |access-date=2025-07-25 |language=mr }}</ref> * '''जागर''' – [[श्रावण]] शुद्ध त्रयोदशीला देवतांना 'पोवते' (रक्षासूत्र) अर्पण करून जागरण केले जाते. या प्रसंगी [[भजन]], [[गोंधळ]] आणि पारंपरिक धार्मिक सादरीकरणे होतात. * '''[[देव दिवाळी]]''' – या दिवशी देवस्थानात विशेष पूजा केली जाते. देवाच्या कळसाची सजावट करून पारंपरिक पद्धतीने दीपप्रज्वलन केले जाते. * '''कौली जत्रा''' – [[पौष]] [[पौर्णिमा]]पूर्वीच्या शुक्रवारी गावदेवीकडून शेतीच्या प्रारंभासाठी कौल घेतला जातो. त्यानंतर पारंपरिक पद्धतीने कृषी हंगामाची सुरुवात केली जाते. * '''पालिक सोमवार''' – प्रत्येक मराठी महिन्याचा पहिला सोमवार ग्रामदेवतांच्या नावाने पाळला जातो. या दिवशी धार्मिक विधी पार पाडले जातात आणि पारंपरिक श्रद्धेनुसार शेतीची कामे टाळली जातात. === मिरगाची राखण – पारंपरिक शेतीरक्षण विधी === खडीकोळवण गावात [[मृग नक्षत्र]]ाच्या प्रारंभी शेती हंगामाची सुरुवात करताना ग्रामदेवतेला नैवेद्य अर्पण करून 'मिरगाची राखण' हा पारंपरिक विधी केला जातो. पाण्याचा प्रवाह सुरू झाल्यानंतर ग्रामदेवतेला प्रथम राखण अर्पण करून शेतकरी पिकांच्या संरक्षणासाठी प्रार्थना करतात. 'राखण' ही उभ्या पिकांच्या संरक्षणाशी संबंधित पारंपरिक ग्रामीण पद्धत मानली जाते. बी पेरणीपूर्वी महिलांकडून शेतीची जमीन समतल करून 'दीपळ फोडणे' हा विधीही पार पाडला जातो. हा विधी [[शेती]], स्थानिक श्रद्धा आणि ग्रामसंस्कृतीशी निगडित असून गावाच्या पारंपरिक कृषी जीवनाचा एक भाग आहे.<ref>{{Cite web |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२) |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf |website=Wikimedia Commons |publisher=जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण |date=2022 |access-date=2025-07-25 |language=mr |format=PDF }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == चित्रदालन == <gallery widths="250" heights="200"> File:खडीकोळवण देव गांगेश्वर ग्राम मंदीर.jpg File:गांगेश्वर समोर नतमस्तक नंदी.jpg File:ग्रामदेवता मंदिर गाभारा.jpg File:कुलाचार.jpg File:गांगेश्वर-शिव स्वयंभूःशिव लिंग.jpg File:स्वयंभु देव गांगेश्वर.jpg File:स्वयंभु देव गांगेश्वर देवता.jpg File:Holika Dahan Bhaindar East in Maharashtra, India 2026.jpg </gallery> == बाह्य दुवे == * [https://www.amazon.com/dp/B0FHHWWR47 Amazon Kindle वर "खडीकोळवण"] == हे देखील पहा == * [[काळम्मा]]देवी उदगिरी * [[संगमेश्वर]] * [[रत्‍नागिरी जिल्हा]] [[वर्ग:महाराष्ट्र]] [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे]] [[वर्ग:संगमेश्वर तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:पश्चिम घाट]] n3quqozqla3h709k0h78duipnbemqur 0 244542 2694874 2034058 2026-07-16T12:36:01Z Abhijitsathe 4193 2694874 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = हरीश द्विवेदी | चित्र = | चित्र आकारमान= 250 px | क्रम = | पद1 = [[लोकसभा]] सदस्य | मतदारसंघ1 = [[बस्ती लोकसभा मतदारसंघ|बस्ती]] | कार्यकाळ_आरंभ1 = मे २०१४ | कार्यकाळ_समाप्ती1 = जून २०२४ | मागील1 = [[अरविंद कुमार चौधरी]] | पुढील1 = [[राम प्रसाद चौधरी]] | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1973|10|22}} | जन्मस्थान = [[बस्ती जिल्हा]], [[उत्तर प्रदेश]] | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | राष्ट्रीयत्व = | पक्ष = [[भारतीय जनता पक्ष]] | इतरपक्ष = | धर्म = | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''हरीश द्विवेदी''' हे [[भारतीय जनता पक्ष]]ाचे नेते व माजी [[लोकसभा]] सदस्य आहेत. ते [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४]] व [[२०१९ लोकसभा निवडणुका]]ंमध्ये [[उत्तर प्रदेश]]च्या [[बस्ती लोकसभा मतदारसंघ|बस्ती मतदारसंघामधून]] लोकसभेवर निवडून गेले होते. [[वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य]] bb6jbzvow45q8x1q4dg2eaciak61q6r 0 249540 2694969 2377584 2026-07-16T18:21:51Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2694969 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट चित्रपट|नाव=२०१२|छायाचित्र=2012 Poster.jpg|alt=Film poster showing a Japanese monk on a mountain watching as tsumani waves coming over the Himmalyan mountains, with the film's credits, title and release date in the bottom and tagline above|चित्र शीर्षक=प्रदर्शित पोस्टर|दिग्दर्शन=रोलँड एमरिच|निर्मिती=हॅराल्ड क्लोसर <br /> मार्क गॉर्डन <br /> लॅरी जे. फ्रँको|पटकथा=हॅराल्ड क्लोझर <br /> रोलँड एमरिच|कथा=रोलँड एमरिच <br /> हॅराल्ड क्लोझर|प्रमुख कलाकार={{Plainlist| * [[जॉन कुसेक]] * चिवेटेल इजिओफोर * [[अमांडा पीट]] * [[ऑलिव्हर प्लॅट]] * [[थांडी न्यूटन]] * [[डॅनी ग्लोव्हर]] * [[वुडी हॅरेलसन]]<!-- Per billing block-->}}|संगीत=हॅराल्ड क्लोझर <br />थॉमस वँकर|छाया=डीन सॅमलर|प्रदर्शन तारीख={{film date|2009|11|13}}|संकलन=डेव्हिड ब्रेनर <br /> पीटर इलियट|studio=सेंट्रोपोलिस एंटरटेन्मेंट|वितरक=कोलंबिया पिक्चर्स <!--Do not change. See citations in lead-->|अवधी=१५८ मिनिटे <!-- U.S. theatrical release: 157:37 -->|देश=अमेरिका <ref name="2012AFI">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=65014|work=[[American Film Institute]]|title=2012|accessdate=May 6, 2014}}</ref>|भाषा=इंग्रजी|निर्मिती_खर्च=$ २० करोड <ref name="officialbudget">{{cite news | title='2012's Roland Emmerich: Grilled | url=http://www.thewrap.com/article/2012s-roland-emmerich-grilled-9799 |first=Ian |last=Blair |publisher=The Wrap | date=November 6, 2013 |accessdate=December 9, 2012 | archiveurl= https://web.archive.org/web/20091114105031/http://www.thewrap.com/article/2012s-roland-emmerich-grilled-9799| archivedate=November 14, 2009 | url-status= live}}</ref>|उत्पन्न=$ ७६.९७ करोड <ref name="box office">{{संकेतस्थळ स्रोत | url=http://boxofficemojo.com/movies/?id=2012.htm | title=''2012'' (2009) | publisher=IMDb | work=[[Box Office Mojo]] | accessdate=August 2, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110820160554/http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=2012.htm|archivedate=August 20, 2011|url-status=live}}</ref>}} २०१२ हा २००९ मध्ये अमेरिकेत बनवलेला नैसर्गिक आपत्तीवर आधारित चित्रपट आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.allmovie.com/movie/2012-v432410|title=2012 (2009) - Roland Emmerich &#124; Synopsis, Characteristics, Moods, Themes and Related|website=AllMovie}}</ref> रोलँड एमेरिच यांनी दिग्दर्शित केलेला आणि सह-लिखाण केलेला चित्रपट आहे. या चित्रपटाची निर्मिती हॅराल्ड क्लोझर, मार्क गॉर्डन आणि लॅरी जे फ्रँको यांनी केली होती. क्लोसरने एम्मरिखबरोबर पटकथा लिहिली आणि कोलंबिया पिक्चर्सद्वारे चित्रपटाचे वितरण केले गेले आणि एम्मरिचच्या सेंट्रोपोलिस एंटरटेन्मेंट स्टुडीयोत याची निर्मिती केली. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/65014|title=AFI{{!}}Catalog|website=catalog.afi.com|access-date=2019-06-02|archive-date=2019-12-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229102049/https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/65014|url-status=dead}}</ref> या चित्रपटातील नायक जॅक्सन कर्टिस हा एक कादंबरीकार असतो. जगभर होत असलेल्या नैसर्गिक आपत्तीतून तो आपल्या कुटुंबाला सुरक्षित ठेवण्याचा प्रयत्न करताना त्याला दाखवले आहे. या चित्रपटात मायायवाद आणि २०१२ मधील घटनेचा उल्लेख केला आहे. मूळ लॉस एंजेलिससाठी बनवलेल्या चित्रपटाच्या चित्रीकरणाला ऑगस्ट २००८ मध्ये व्हॅनकुव्हरमध्ये सुरुवात झाली. <ref name="cusack">{{cite journal | first=Tatiana | last=Siegel | url=http://www.variety.com/VR1117986091.html | title=John Cusack set for ''2012'' | journal=[[Variety (magazine)|Variety]] | date=May 19, 2014 | accessdate=July 14, 2014 | archiveurl= https://web.archive.org/web/20080709040955/http://www.variety.com/VR1117986091.html| archivedate=July 9, 2008 | url-status= live}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. २०१२ मधील इंग्लिश चित्रपट]] r5uyr8s7o48mhrzalxc686bhz4716la 0 253703 2695024 2694405 2026-07-17T04:33:50Z Aditya tamhankar 80177 2695024 wikitext text/x-wiki खालील यादी भारतीय क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. भारताने १३ जुलै १९७४ रोजी इंग्लंडविरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळला. भारताने [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक|१९८३]] आणि [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक|२०११]] हे दोन विश्वचषक जिंकले तर [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक|२००३]] आणि [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक|२०२३]]च्या विश्वचषकात भारताला उपविजेतेपदावर समाधान मानावे लागले. १९९८ सालामध्ये सुरू झालेली चॅम्पियन्स ट्रॉफी भारताने [[२००२ आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी|२००२]], [[२०१३ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी|२०१३]] आणि [[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२५]] साली जिंकली तर [[२०१७ आय.सी.सी चॅम्पियन्स ट्रॉफी|२०१७]]च्या स्पर्धेत भारत उपविजेता ठरला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | भारताने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==भारताने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! संघ !! प्रथम आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना |- |align=left|{{cr|ENG}} || १३ जुलै १९७४ |- |align=left|[[पुर्व आफ्रिका क्रिकेट|पुर्व आफ्रिका]] || ११ जून १९७५ |- |align=left|{{cr|NZ}} || १४ जून १९७५ |- |align=left|{{cr|PAK}} || १ ऑक्टोबर १९७८ |- |align=left|{{cr|WIN}} || ९ जून १९७९ |- |align=left|{{cr|SL}} || १६ जून १९७९ |- |align=left|{{cr|AUS}} || ६ डिसेंबर १९८० |- |align=left|{{cr|ZIM}} || ११ जून १९८३ |- |align=left|{{cr|BAN}} || २७ ऑक्टोबर १९८८ |- |align=left|{{cr|RSA|1928}}<br>ब्रिटिश आधिपत्याखालील दक्षिण आफ्रिका || १० नोव्हेंबर १९९१ |- |align=left|{{cr|UAE}} || १३ एप्रिल १९९४ |- |align=left|{{cr|RSA}}<br>प्रजासत्ताक दक्षिण आफ्रिका || १८ फेब्रुवारी १९९५ |- |align=left|{{cr|KEN}} || १८ फेब्रुवारी १९९६ |- |align=left|{{cr|NED}} || १२ फेब्रुवारी २००३ |- |align=left|{{cr|NAM}} || २३ फेब्रुवारी २००३ |- |align=left|{{cr|BER}} || १९ मार्च २००७ |- |align=left|{{cr|IRE}} || २३ जून २००७ |- |align=left|{{cr|SCO}} || १६ ऑगस्ट २००७ |- |align=left|{{cr|HK}} || २५ जून २००८ |- |align=left|{{cr|AFG|२०१३}} || ५ जून २०१४ |- |align=left|{{cr|NEP}} || ४ सप्टेंबर २०२३ |} ==विरुद्ध संघांविरुद्धची कामगिरी== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center" !scope="col" |विरुद्ध देश !scope="col" |[[एकदिवसीय क्रिकेट|सामने]] !scope="col" |विजय !scope="col" |पराभव !scope="col" |टाय !scope="col" |अनिर्णित !scope="col" |विजय % !scope="col" |प्रथम !scope="col" |अलीकडील |- | style="text-align: center;" colspan="9" | '''[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|वि. संपूर्ण सदस्य देश]]''' |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|AFG|२०१३}} | ७ || ६ || ० || १ || ० || ८५.७१ || २०१४ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|AUS}} | १५५ || ५९ || ८६ || ० || १० || ३८.०६ || १९८० || २०२५ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|BAN}} | ४२ || ३३ || ८ || ० || १ || ७८.५७ || १९८८ || २०२५ |- style="background:#cfc;" !scope="row" style="text-align: left; background:#cfc;"|{{cr|ENG}} | ११२ || ६२ || ४५ || २ || ३ || ५५.३५ || १९७४ || २०२५ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|IRE}} | ३ || ३ || ० || ० || ० || १००.०० || २००७ || २०१५ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|NZL}} | १२३ || ६३ || ५२ || १ || ७ || ५१.२१ || १९७५ || २०२६ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|PAK}} | १३६ || ५८ || ७३ || ० || ५ || ४२.६४ || १९७८ || २०२५ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|RSA}} | ९७ || ४२ || ५२ || ० || ३ || ४३.२९ || १९९१ || २०२५ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|SL}} | १७१ || ९९ || ५९ || २ || ११ || ५७.८९ || १९७९ || २०२४ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|WIN}} | १४२ || ७२ || ६४ || २ || ४ || ५०.७० || १९७९ || २०२३ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|ZIM}} | ६६ || ५४ || १० || २ || ० || ८१.८१ || १९८३ || २०२२ |- | colspan="9" style="text-align: center;" | '''[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|वि. असोसिएट सदस्य देश]]''' |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|Bermuda}} | १ || १ || ० || ० || ० || १००.०० || २००७ || २००७ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|पूर्व आफ्रिका}} | १ || १ || ० || ० || ० || १००.०० || १९७५ || १९७५ |- !scope="row" style="text-align: left;" |{{cr|HKG}} | २ || २ || ० || ० || ० || १००.०० || २००८ || २०१८ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|KEN}} | १३ || ११ || २ || ० || ० || ८४.६२ || १९९६ || २००४ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|NAM}} | १ || १ || ० || ० || ० || १००.०० || २००३ || २००३ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|NEP}} | १ || १ || ० || ० || ० || १००.०० || २०२३ || २०२३ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|NED}} | ३ || ३ || ० || ० || ० || १००.०० || २००३ || २०२३ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|SCO}} | १ || १ || ० || ० || ० || १००.०० || २००७ || २००७ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|UAE}} | ३ || ३ || ० || ० || ० || १००.०० || १९९४ || २०१५ |- |- class="sortbottom" !scope="row" style="text-align:center" |'''एकूण''' |'''१०८०'''||'''५७५'''||'''४५१'''||'''१०'''||'''४४'''||'''५३.२४'''||'''१९७४'''||'''२०२६''' |- |colspan=10|<small>''सदर आकडेवारी १६ जुलै २०२६ रोजी [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] येथे झालेल्या {{cr-rt|IND}} वि. {{cr|ENG}} सामन्यापर्यंत अद्ययावत आहे.''</small><ref>{{cite web|title=Records / India / One-Day Internationals / Result summary|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=2;id=6;type=team|publisher=ESPNcricinfo|access-date=1 August 2023}}</ref><ref>{{cite web|title= Records / One-Day Internationals / Team records / Results summary|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283878.html|publisher=ESPNcricinfo|access-date=1 August 2023}}</ref> {{navbar|India ODI cricket records by opponent|mini=1|nodiv=1}} |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64951.html १२] || १३ जुलै १९७४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले मैदान]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} || rowspan=2 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64952.html १३] || १५-१६ जुलै १९७४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65035.html १९] || ७ जून १९७५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=3 | [[१९७५ क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65040.html २४] || ११ जून १९७५ || {{cr|पूर्व आफ्रिका}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले मैदान]], [[लीड्स]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65044.html २८] || १४ जून १९७५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|NZ}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64156.html ३५] || २१ फेब्रुवारी १९७६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 | |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64157.html ३६] || २२ फेब्रुवारी १९७६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64165.html ५४] || १ ऑक्टोबर १९७८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[अयुब नॅशनल स्टेडियम]], [[क्वेट्टा]] || {{cr|IND}} |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64166.html ५५] || १३ ऑक्टोबर १९७८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[जिन्ना स्टेडियम, सियालकोट|जिन्ना स्टेडियम]], [[सियालकोट]] || {{cr|PAK}} |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64167.html ५६] || ३ नोव्हेंबर १९७८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[झफर अली स्टेडियम]], [[पंजाब, पाकिस्तान|सरगोधा]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65050.html ६१] || ९ जून १९७९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|WIN}} || rowspan=3 | [[१९७९ क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65054.html ६५] || १३ जून १९७९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले मैदान]], [[लीड्स]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65057.html ६८] || १६-१८ जून १९७९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65302.html ९७] || ६ डिसेंबर १९८० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} || rowspan=10 | [[१९८०-८१ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65304.html ९९] || ९ डिसेंबर १९८० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65305.html १००] || १८ डिसेंबर १९८० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65306.html १०२] || २१ डिसेंबर १९८० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65307.html १०३] || २३ डिसेंबर १९८० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65308.html १०४] || ८ जानेवारी १९८१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65309.html १०५] || १० जानेवारी १९८१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65310.html १०६] || ११ जानेवारी १९८१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65312.html १०८] || १५ जानेवारी १९८१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65313.html १०९] || १८ जानेवारी १९८१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|NZ}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64177.html ११६] || १४ फेब्रुवारी १९८१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} || rowspan=17 | |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64178.html ११७] || १५ फेब्रुवारी १९८१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64180.html १२५] || २५ नोव्हेंबर १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार वल्लभभाई पटेल मैदान]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|ENG}} |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64181.html १३१] || २० डिसेंबर १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[गांधी मैदान]], [[जालंदर]] || {{cr|IND}} |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64182.html १४३] || २७ जानेवारी १९८२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64972.html १५२] || २ जून १९८२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले मैदान]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64973.html १५३] || ४ जून १९८२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64191.html १५६] || १२ सप्टेंबर १९८२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[गांधी क्रीडा संकुल मैदान]], [[अमृतसर]] || {{cr|IND}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64192.html १५७] || १५ सप्टेंबर १९८२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64193.html १५९] || २६ सप्टेंबर १९८२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64197.html १६२] || ३ डिसेंबर १९८२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[जिन्ना स्टेडियम, गुजराणवाला|जिन्ना स्टेडियम]], [[गुजराणवाला]] || {{cr|PAK}} |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64198.html १६३] || १७ डिसेंबर १९८२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[इब्न-ए-कासीम बाग स्टेडियम]], [[मुलतान]] || {{cr|PAK}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64199.html १६४] || ३१ डिसेंबर १९८२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी मैदान]], [[लाहोर]] || {{cr|IND}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64200.html १७२] || २१ जानेवारी १९८३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64205.html १८७] || ९ मार्च १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64209.html १९१] || २९ मार्च १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[अल्बियन स्पोर्ट्स कॉम्प्लेक्स]], [[गयाना]] || {{cr|IND}} |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64210.html १९२] || ७ एप्रिल १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[वेस्ट इंडीज|ग्रेनाडा]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65067.html २००] || ९-१० जून १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|IND}} || rowspan=8 | [[१९८३ क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65071.html २०४] || ११ जून १९८३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ENG}} [[ग्रेस रोड]], [[लेस्टर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65074.html २०७] || १३ जून १९८३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65077.html २१०] || १५ जून १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65083.html २१६] || १८ जून १९८३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ENG}} [[नेविल मैदान]], [[केंट|टर्नब्रिज वेल्स]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65086.html २१९] || २० जून १९८३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इंग्लंड|चेम्सफोर्ड]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65088.html २२१] || २२ जून १९८३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65090.html २२३] || २५ जून १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|IND}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64215.html २२४] || १० सप्टेंबर १९८३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[लाल बहादूर शास्त्री मैदान, हैदराबाद|लाल बहादूर शास्त्री मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} || rowspan=7 | |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64216.html २२५] || २ ऑक्टोबर १९८३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह मैदान]], [[जयपूर]] || {{cr|IND}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64217.html २२६] || १३ ऑक्टोबर १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[शेर-ए-काश्मीर मैदान]], [[श्रीनगर]] || {{cr|WIN}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64218.html २२७] || ९ नोव्हेंबर १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[मोती बाग मैदान]], [[बडोदा]] || {{cr|WIN}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64219.html २२८] || १ डिसेंबर १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, इंदूर|नेहरू स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64220.html २२९] || ७ डिसेंबर १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[कीनान स्टेडियम]], [[जमशेदपूर]] || {{cr|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64221.html २३०] || १७ डिसेंबर १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, गुवाहाटी|नेहरू स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65669.html २६०] || ८ एप्रिल १९८४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | [[१९८४ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65670.html २६१] || १३ एप्रिल १९८४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64234.html २६७] || २८ सप्टेंबर १९८४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[जवाहरलाल नेहरू स्टेडियम|नेहरू स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|AUS}} || rowspan=12 | |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64235.html २६८] || १ ऑक्टोबर १९८४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[विद्यापीठ मैदान, तिरुवनंतपुरम|विद्यापीठ मैदान]], [[तिरुवनंतपुरम]] || अनिर्णित |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64236.html २६९] || ३ ऑक्टोबर १९८४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[कीनान स्टेडियम]], [[जमशेदपूर]] || अनिर्णित |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64237.html २७०] || ५ ऑक्टोबर १९८४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|AUS}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64238.html २७१] || ६ ऑक्टोबर १९८४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, इंदूर|नेहरू स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|AUS}} |- | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64239.html २७२] || १२ ऑक्टोबर १९८४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[अयुब नॅशनल स्टेडियम]], [[क्वेट्टा]] || {{cr|PAK}} |- | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64240.html २७३] || ३० ऑक्टोबर १९८४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[जिन्ना स्टेडियम, सियालकोट|जिन्ना स्टेडियम]] || अनिर्णित |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64246.html २७९] || ५ डिसेंबर १९८४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, पुणे|नेहरू स्टेडियम]], [[पुणे]] || {{cr|ENG}} |- | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64248.html २८१] || २७ डिसेंबर १९८४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|ENG}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64251.html २९३] || २० जानेवारी १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|ENG}} |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64252.html २९५] || २३ जानेवारी १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64253.html २९८] || २७ जानेवारी १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सेक्टर १६ स्टेडियम]], [[चंदिगढ]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65721.html ३०९] || २० फेब्रुवारी १९८५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[१९८५ विश्व क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65724.html ३१२] || २६ फेब्रुवारी १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65727.html ३१५] || ३ मार्च १९८५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65728.html ३१६] || ५ मार्च १९८५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65731.html ३१९] || १० मार्च १९८५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65732.html ३२१] || २२ मार्च १९८५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | [[१९८५ चारदेशीय चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65735.html ३२५] || २९ मार्च १९८५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64261.html ३३२] || २५ ऑगस्ट १९८५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64262.html ३३३] || २१ सप्टेंबर १९८५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64263.html ३३४] || २२ सप्टेंबर १९८५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65737.html ३४०] || १७ नोव्हेंबर १९८५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} || rowspan=2 | [[१९८५ शारजा चषक]] |- style="background:#cfc;" | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65738.html ३४१] || २२ नोव्हेंबर १९८५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65392.html ३४८] || ११ जानेवारी १९८६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|IND}} || rowspan=12 | [[१९८६ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65393.html ३४९] || १२ जानेवारी १९८६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65395.html ३५१] || १६ जानेवारी १९८६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65396.html ३५२] || १८ जानेवारी १९८६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65398.html ३५४] || २१ जानेवारी १९८६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65399.html ३५५] || २३ जानेवारी १९८६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65400.html ३५६] || २५ जानेवारी १९८६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65401.html ३५७] || २६ जानेवारी १९८६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65404.html ३६०] || ३१ जानेवारी १९८६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65405.html ३६१] || २ फेब्रुवारी १९८६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[उत्तर टास्मानिया क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[टास्मानिया]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65406.html ३६२] || ५ फेब्रुवारी १९८६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65407.html ३६३] || ९ फेब्रुवारी १९८६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65812.html ३८१] || १० एप्रिल १९८६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[१९८६ ऑस्ट्रेलेशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65814.html ३८३] || १३ एप्रिल १९८६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65816.html ३८५] || १८ एप्रिल १९८६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64982.html ३८६] || २४ मे १९८६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|IND}} || rowspan=4 | |- | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64983.html ३८७] || २६ मे १९८६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64285.html ३९०] || ७ सप्टेंबर १९८६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह मैदान]], [[जयपूर]] || {{cr|IND}} |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64286.html ३९१] || ९ सप्टेंबर १९८६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[शेर-ए-काश्मीर मैदान]], [[श्रीनगर]] || {{cr|AUS}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64287.html ३९२] || २४ सप्टेंबर १९८६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[लाल बहादूर शास्त्री मैदान, हैदराबाद|लाल बहादूर शास्त्री मैदान]], [[हैदराबाद]] || अनिर्णित || rowspan=4 | |- | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64288.html ३९३] || २ ऑक्टोबर १९८६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64289.html ३९४] || ५ ऑक्टोबर १९८६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} |- | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64290.html ३९५] || ७ ऑक्टोबर १९८६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[माधवराव सिंधिया क्रिकेट मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65835.html ४०१] || २७ नोव्हेंबर १९८६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[१९८६ शारजा चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65837.html ४०३] || ३० नोव्हेंबर १९८६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65840.html ४०६] || ५ डिसेंबर १९८६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64296.html ४०७] || २४ डिसेंबर १९८६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|SL}} || rowspan=11 | |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64297.html ४१५] || ११ जानेवारी १९८७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, गुवाहाटी|नेहरू स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64298.html ४१६] || १३ जानेवारी १९८७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64299.html ४१७] || १५ जानेवारी १९८७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[मोती बाग मैदान]], [[बडोदा]] || {{cr|IND}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64300.html ४१९] || १७ जानेवारी १९८७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64301.html ४२६] || २७ जानेवारी १९८७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, इंदूर|नेहरू स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|PAK}} |- | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64302.html ४३४] || १८ फेब्रुवारी १९८७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|PAK}} |- | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64304.html ४३६] || २० मार्च १९८७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[लाल बहादूर शास्त्री मैदान, हैदराबाद|लाल बहादूर शास्त्री मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64306.html ४३८] || २२ मार्च १९८७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, पुणे|नेहरू स्टेडियम]], [[पुणे]] || {{cr|PAK}} |- | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64307.html ४३९] || २४ मार्च १९८७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|PAK}} |- | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64308.html ४४०] || २६ मार्च १९८७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[कीनान स्टेडियम]], [[जमशेदपूर]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65739.html ४४२] || २ एप्रिल १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[१९८७ शारजा चषक]] |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65741.html ४४४] || ५ एप्रिल १९८७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65744.html ४४७] || १० एप्रिल १९८७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65093.html ४५३] || ९ ऑक्टोबर १९८७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|AUS}} || rowspan=7 | [[१९८७ क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65098.html ४५८] || १४ ऑक्टोबर १९८७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc; | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65101.html ४६१] || १७ ऑक्टोबर १९८७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc; | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65105.html ४६५] || २२ ऑक्टोबर १९८७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc; | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65109.html ४६९] || २६ ऑक्टोबर १९८७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc; | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65114.html ४७४] || ३१ ऑक्टोबर १९८७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc; | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65116.html ४७६] || ५ नोव्हेंबर १९८७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64313.html ४८१] || ८ डिसेंबर १९८७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|WIN}} || rowspan=8 | |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64314.html ४८२] || २३ डिसेंबर १९८७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|WIN}} |- | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64315.html ४८३] || २ जानेवारी १९८८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64316.html ४८७] || ५ जानेवारी १९८८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[माधवराव सिंधिया क्रिकेट मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|WIN}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64317.html ४८९] || ७ जानेवारी १९८८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|WIN}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64318.html ४९७] || १९ जानेवारी १९८८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[नाहर सिंग स्टेडियम]], [[फरिदाबाद]] || {{cr|WIN}} |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64319.html ५००] || २२ जानेवारी १९८८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[कॅप्टन रूप सिंग स्टेडियम]], [[ग्वाल्हेर]] || {{cr|WIN}} |- | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64320.html ५०२] || २५ जानेवारी १९८८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विद्यापीठ मैदान, तिरुवनंतपुरम|विद्यापीठ मैदान]], [[तिरुवनंतपुरम]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65745.html ५१२] || २५ मार्च १९८८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[१९८८ शारजा चषक]] |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65746.html ५१३] || २७ मार्च १९८८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65749.html ५१७] || १ एप्रिल १९८८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65841.html ५२३] || १६ ऑक्टोबर १९८८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[१९८८ शारजा चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65843.html ५२५] || १९ ऑक्टोबर १९८८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65844.html ५२६] || २१ ऑक्टोबर १९८८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65675.html ५२९] || २७ ऑक्टोबर १९८८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम|चितगाव]] || {{cr|IND}} || rowspan=4 | [[१९८८ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65676.html ५३०] || २९ ऑक्टोबर १९८८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65678.html ५३२] || ३१ ऑक्टोबर १९८८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65680.html ५३४] || ४ नोव्हेंबर १९८८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64332.html ५३६] || १० डिसेंबर १९८८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[इंदिरा प्रियदर्शिनी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} || rowspan=9 | |- | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64333.html ५३८] || १२ डिसेंबर १९८८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}} |- | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64334.html ५४१] || १५ डिसेंबर १९८८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, इंदूर|नेहरू स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} |- | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64335.html ५४३] || १७ डिसेंबर १९८८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[मोती बाग मैदान]], [[बडोदा]] || {{cr|IND}} |- | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64338.html ५५६] || ७ मार्च १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64340.html ५५८] || ९ मार्च १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- | १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64342.html ५६०] || ११ मार्च १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- | १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64344.html ५६२] || १८ मार्च १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[अँटिगा रिक्रिएशन मैदान]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}} |- | १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64345.html ५६३] || २१ मार्च १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[बाउर्डा]], [[गयाना]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65846.html ५६९] || १३ ऑक्टोबर १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|WIN}} || rowspan=4 | [[१९८९ शारजा चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65848.html ५७२] || १५ ऑक्टोबर १९८९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65849.html ५७३] || १६ ऑक्टोबर १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65851.html ५७७] || २० ऑक्टोबर १९८९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65920.html ५८०] || २२ ऑक्टोबर १९८९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 | [[नेहरू चषक, १९८९]] |- style="background:#cfc;" | १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65922.html ५८२] || २३ ऑक्टोबर १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65923.html ५८३] || २५ ऑक्टोबर १९८९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65927.html ५८७] || २७ ऑक्टोबर १९८९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65929.html ५८९] || २८ ऑक्टोबर १९८९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65931.html ५९१] || ३० ऑक्टोबर १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|WIN}} |- | १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64346.html ५९३] || १८ डिसेंबर १९८९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[जिन्ना स्टेडियम, गुजराणवाला|जिन्ना स्टेडियम]], [[गुजराणवाला]] || {{cr|PAK}} || rowspan=3 | |- | १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64347.html ५९४] || २० डिसेंबर १९८९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || अनिर्णित |- | १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64348.html ५९५] || २२ डिसेंबर १९८९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी मैदान]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65933.html ६१२] || १ मार्च १९९० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|NZ}} || rowspan=4 | [[१९९० न्यू झीलंड तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65934.html ६१३] || ३ मार्च १९९० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65936.html ६१६] || ६ मार्च १९९० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65937.html ६१८] || ८ मार्च १९९० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65817.html ६२३] || २५ एप्रिल १९९० || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}} || rowspan=2 | [[१९९० ऑस्ट्रेलेशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65819.html ६२५] || २७ एप्रिल १९९० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- | १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64998.html ६३४] || १८ जुलै १९९० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले मैदान]], [[लीड्स]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | |- | १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64999.html ६३५] || २० जुलै १९९० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|IND}} |- | १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64361.html ६४४] || १ डिसेंबर १९९० || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64362.html ६४६] || ५ डिसेंबर १९९० || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, पुणे|नेहरू स्टेडियम]], [[पुणे]] || {{cr|IND}} |- | १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64363.html ६४८] || ८ डिसेंबर १९९० || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, मडगाव|नेहरू स्टेडियम]], [[मडगाव]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65681.html ६५७] || २५ डिसेंबर १९९० || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[सेक्टर १६ स्टेडियम]], [[चंदिगढ]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[१९९०-९१ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65682.html ६५८] || २८ डिसेंबर १९९० || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65684.html ६६१] || ४ जानेवारी १९९१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65941.html ६८०] || १८ ऑक्टोबर १९९१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[१९९१ विल्स चषक]] |- style="background:#cfc;" | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65942.html ६८१] || १९ ऑक्टोबर १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65944.html ६८३] || २२ ऑक्टोबर १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65945.html ६८४] || २३ ऑक्टोबर १९९१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65946.html ६८५] || २५ ऑक्टोबर १९९१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- | १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64375.html ६८६] || १० नोव्हेंबर १९९१ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | |- | १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64376.html ६८७] || १२ नोव्हेंबर १९९१ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|IND}} [[कॅप्टन रूप सिंग स्टेडियम]], [[ग्वाल्हेर]] || {{cr|IND}} |- | १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64377.html ६८८] || १४ नोव्हेंबर १९९१ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|RSA|1928}} |- style="background:#cfc;" | १९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65479.html ६९२] || ६ डिसेंबर १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || बरोबरीत || rowspan=10 | [[१९९१-९२ ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65480.html ६९३] || ८ डिसेंबर १९९१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65481.html ६९४] || १० डिसेंबर १९९१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65483.html ६९६] || १४ डिसेंबर १९९१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65484.html ६९७] || १५ डिसेंबर १९९१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65487.html ७०२] || ११ जानेवारी १९९२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65489.html ७०५] || १४ जानेवारी १९९२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65490.html ७०७] || १६ जानेवारी १९९२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65491.html ७०९] || १८ जानेवारी १९९२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65492.html ७११] || २० जानेवारी १९९२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65119.html ७१५] || २२ फेब्रुवारी १९९२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|ENG}} || rowspan=8 | [[१९९२ क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65126.html ७२२] || २८ फेब्रुवारी १९९२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[रे मिशेल ओव्हल]], [[मॅके]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65129.html ७२५] || १ मार्च १९९२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65133.html ७२९] || ४ मार्च १९९२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65136.html ७३२] || ७ मार्च १९९२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65141.html ७३७] || १० मार्च १९९२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | २०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65144.html ७४०] || १२ मार्च १९९२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65149.html ७४५] || १५ मार्च १९९२ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|RSA|1928}} |- | २०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64395.html ७६४] || २५ ऑक्टोबर १९९२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} || rowspan=20 | |- | २१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64399.html ७७०] || ७ डिसेंबर १९९२ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा पार्क न्यूलॅंड्स|न्यूलॅंड्स क्रिकेट मैदान]], [[केप टाउन]] || {{cr|RSA|1928}} |- | २११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64400.html ७७२] || ९ डिसेंबर १९९२ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA|1928}} |- | २१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64401.html ७७४] || ११ डिसेंबर १९९२ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|IND}} |- | २१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64404.html ७७९] || १३ डिसेंबर १९९२ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA|1928}} |- | २१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64405.html ७८१] || १५ डिसेंबर १९९२ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफॉंटेन]] || {{cr|RSA|1928}} |- | २१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64406.html ७८३] || १७ डिसेंबर १९९२ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|सहारा स्टेडियम किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA|1928}} |- | २१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64407.html ७८४] || १९ डिसेंबर १९९२ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|RSA|1928}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|IND}} |- | २१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64411.html ७९४] || १८ जानेवारी १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह मैदान]], [[जयपूर]] || {{cr|ENG}} |- | २१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64412.html ७९५] || २१ जानेवारी १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सेक्टर १६ स्टेडियम]], [[चंदिगढ]] || {{cr|IND}} |- | २१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64413.html ८०९] || २६ फेब्रुवारी १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|ENG}} |- | २२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64414.html ८११] || १ मार्च १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[कीनान स्टेडियम]], [[जमशेदपूर]] || {{cr|ENG}} |- | २२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64416.html ८१३] || ४ मार्च १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[कॅप्टन रूप सिंग स्टेडियम]], [[ग्वाल्हेर]] || {{cr|IND}} |- | २२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64417.html ८१४] || ५ मार्च १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[कॅप्टन रूप सिंग स्टेडियम]], [[ग्वाल्हेर]] || {{cr|IND}} |- | २२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64420.html ८१७] || १९ मार्च १९९३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[नाहर सिंग स्टेडियम]], [[फरिदाबाद]] || {{cr|IND}} |- | २२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64423.html ८२०] || २२ मार्च १९९३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, गुवाहाटी|नेहरू स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}} |- | २२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64426.html ८२३] || २५ मार्च १९९३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, पुणे|नेहरू स्टेडियम]], [[पुणे]] || {{cr|IND}} |- | २२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64433.html ८३३] || २५ जुलै १९९३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- | २२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64434.html ८३४] || १२ ऑगस्ट १९९३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | २२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64435.html ८३५] || १४ ऑगस्ट १९९३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[डि सॉयसा मैदान]], [[मोराटुवा]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | २२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65961.html ८४६] || ७ नोव्हेंबर १९९३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 | [[हिरो चषक, १९९३-९४]] |- style="background:#cfc;" | २३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65966.html ८५१] || १६ नोव्हेंबर १९९३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | २३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65967.html ८५२] || १८ नोव्हेंबर १९९३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, इंदूर|नेहरू स्टेडियम]], [[इंदूर]] || बरोबरीत |- style="background:#cfc;" | २३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65970.html ८५५] || २२ नोव्हेंबर १९९३ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65971.html ८५६] || २४ नोव्हेंबर १९९३ || {{cr|RSA|1928}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65973.html ८५८] || २७ नोव्हेंबर १९९३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | २३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64445.html ८७९] || १५ फेब्रुवारी १९९४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[माधवराव सिंधिया क्रिकेट मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}} || rowspan=7 | |- | २३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64447.html ८८१] || १८ फेब्रुवारी १९९४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[लाल बहादूर शास्त्री मैदान, हैदराबाद|लाल बहादूर शास्त्री मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | २३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64449.html ८८३] || २० फेब्रुवारी १९९४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[गांधी मैदान]], [[जालंदर]] || {{cr|SL}} |- | २३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64462.html ८९६] || २५ मार्च १९९४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|NZ}} |- | २३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64463.html ८९७] || २७ मार्च १९९४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|IND}} |- | २४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64464.html ८९८] || ३० मार्च १९९४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|IND}} |- | २४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64465.html ८९९] || २ एप्रिल १९९४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65826.html ९०४] || १३ एप्रिल १९९४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} || rowspan=4 | [[१९९४ ऑस्ट्रेलेशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65828.html ९०६] || १५ एप्रिल १९९४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65832.html ९१०] || १९ एप्रिल १९९४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65834.html ९१२] || २२ एप्रिल १९९४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65974.html ९२१] || ४ सप्टेंबर १९९४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || rowspan=4 | [[१९९४ सिंगर विश्व मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65975.html ९२२] || ५ सप्टेंबर १९९४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65977.html ९२४] || ९ सप्टेंबर १९९४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65980.html ९२७] || १७ सप्टेंबर १९९४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- | २५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64475.html ९३१] || १७ ऑक्टोबर १९९४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[नाहर सिंग स्टेडियम]], [[फरिदाबाद]] || {{cr|WIN}} || rowspan=2 | |- | २५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64476.html ९३३] || २० ऑक्टोबर १९९४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65997.html ९३६] || २३ ऑक्टोबर १९९४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[विल्स विश्व मालिका, १९९४-९५]] |- style="background:#cfc;" | २५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65999.html ९३९] || २८ ऑक्टोबर १९९४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान]], [[बडोदा]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66000.html ९४१] || ३० ऑक्टोबर १९९४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | २५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66002.html ९४४] || ३ नोव्हेंबर १९९४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66003.html ९४७] || ५ नोव्हेंबर १९९४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | २५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64480.html ९४९] || ७ नोव्हेंबर १९९४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[इंदिरा प्रियदर्शिनी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | |- | २५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64481.html ९५०] || ९ नोव्हेंबर १९९४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}} |- | २५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64482.html ९५१] || ११ नोव्हेंबर १९९४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह मैदान]], [[जयपूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66019.html ९७६] || १६ फेब्रुवारी १९९५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|NZ}} || rowspan=3 | [[१९९५ बँक ऑफ न्यू झीलंड दशकपुर्ती मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66020.html ९७७] || १८ फेब्रुवारी १९९५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | २६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66022.html ९७९] || २२ फेब्रुवारी १९९५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|NZ}} [[कॅरिसब्रुक्स]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65685.html ९९३] || ५ एप्रिल १९९५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} || rowspan=4 | [[१९९५ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65687.html ९९५] || ७ एप्रिल १९९५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65689.html ९९७] || ९ एप्रिल १९९५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65691.html ९९९] || १४ एप्रिल १९९५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- | २६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64502.html १०१५] || १५ नोव्हेंबर १९९५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[कीनान स्टेडियम]], [[जमशेदपूर]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 | |- | २६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64503.html १०१६] || १८ नोव्हेंबर १९९५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[गांधी क्रीडा संकुल मैदान]], [[अमृतसर]] || {{cr|IND}} |- | २६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64504.html १०१७] || २४ नोव्हेंबर १९९५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, पुणे|नेहरू स्टेडियम]], [[पुणे]] || {{cr|IND}} |- | २७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64505.html १०१८] || २६ नोव्हेंबर १९९५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|NZ}} |- | २७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64506.html १०१९] || २९ नोव्हेंबर १९९५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65161.html १०५२] || १८ फेब्रुवारी १९९६ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}} || rowspan=7 | [[१९९६ क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65165.html १०५६] || २१ फेब्रुवारी १९९६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[कॅप्टन रूप सिंग स्टेडियम]], [[ग्वाल्हेर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65174.html १०६५] || २७ फेब्रुवारी १९९६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[ऑस्ट्रेलिया]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65179.html १०७०] || २ मार्च १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | २७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65184.html १०७५] || ६ मार्च १९९६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65187.html १०७८] || ९ मार्च १९९६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65190.html १०८१] || १३ मार्च १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | २७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66027.html १०८९] || ३ एप्रिल १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SIN}} [[सिंगापूर क्रिकेट क्लब मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | [[१९९५-९६ सिंगर चषक]] |- style="background:#cfc;" | २८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66028.html १०९१] || ५ एप्रिल १९९६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SIN}} [[सिंगापूर क्रिकेट क्लब मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65754.html १०९४] || १२ एप्रिल १९९६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 | [[१९९६ शारजाह चषक]] |- style="background:#cfc;" | २८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65756.html १०९७] || १४ एप्रिल १९९६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | २८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65757.html १०९८] || १५ एप्रिल १९९६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65759.html ११००] || १७ एप्रिल १९९६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | २८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65760.html ११०१] || १९ एप्रिल १९९६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}} |- | २८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65017.html ११०२] || २३-२४ मे १९९६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित || rowspan=3 | |- | २८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65018.html ११०३] || २५ मे १९९६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले मैदान]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | २८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65019.html ११०४] || २६-२७ मे १९९६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65982.html ११०६] || २८ ऑगस्ट १९९६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 | [[१९९६ सिंगर विश्वमालिका]] |- style="background:#cfc;" | २९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65984.html १११०] || १ सप्टेंबर १९९६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65986.html १११३] || ६ सप्टेंबर १९९६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66030.html १११५] || १६ सप्टेंबर १९९६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग मैदान]], [[टोराँटो]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[१९९६ भारत-पाकिस्तान मैत्री चषक]] |- style="background:#cfc;" | २९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66031.html १११६] || १७ सप्टेंबर १९९६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग मैदान]], [[टोराँटो]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66032.html १११७] || १८ सप्टेंबर १९९६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग मैदान]], [[टोराँटो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66033.html १११८] || २१ सप्टेंबर १९९६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग मैदान]], [[टोराँटो]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66034.html १११९] || २३ सप्टेंबर १९९६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग मैदान]], [[टोराँटो]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66059.html ११२७] || १७ ऑक्टोबर १९९६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लाल बहादूर शास्त्री मैदान, हैदराबाद|लाल बहादूर शास्त्री मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|RSA}} || rowspan=4 | [[टायटन चषक, १९९६-९७]] |- style="background:#cfc;" | २९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66061.html ११२९] || २१ ऑक्टोबर १९९६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | २९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66062.html ११३०] || २३ ऑक्टोबर १९९६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह मैदान]], [[जयपूर]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ३०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66064.html ११३२] || २९ ऑक्टोबर १९९६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[माधवराव सिंधिया क्रिकेट मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|RSA}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | ३०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66066.html ११३७] || ३ नोव्हेंबर १९९६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | [[टायटन चषक, १९९६-९७]] |- style="background:#cfc;" | ३०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66067.html ११३८] || ६ नोव्हेंबर १९९६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | ३०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64533.html ११५१] || १४ डिसेंबर १९९६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=1 | |- style="background:#cfc;" | ३०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66068.html ११६७] || २३ जानेवारी १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=8 | [[१९९६-९७ स्टँडर्ड बँक आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66070.html ११६९] || २७ जानेवारी १९९७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलंड बँक पार्क]], [[पार्ल]] || बरोबरीत |- style="background:#cfc;" | ३०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66073.html ११७२] || २ फेब्रुवारी १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ३०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66074.html ११७३] || ४ फेब्रुवारी १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ३०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66075.html ११७४] || ७ फेब्रुवारी १९९७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | ३०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66076.html ११७५] || ९ फेब्रुवारी १९९७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, ग्वाटेंग|बेनोनी]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66077.html ११७६] || १२ फेब्रुवारी १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|सहारा स्टेडियम किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ३११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66078.html ११७७] || १३ फेब्रुवारी १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|सहारा स्टेडियम किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}} |- | ३१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64537.html ११७८] || १५ फेब्रुवारी १९९७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=5 | |- | ३१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64552.html १२००] || २६ एप्रिल १९९७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- | ३१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64553.html १२०१] || २७ एप्रिल १९९७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|IND}} |- | ३१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64554.html १२०२] || ३० एप्रिल १९९७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}} |- | ३१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64555.html १२०३] || ३ मे १९९७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66110.html १२०६] || १४ मे १९९७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[पेप्सी इंडिपेंडन्स चषक, १९९७]] |- style="background:#cfc;" | ३१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66111.html १२०७] || १७ मे १९९७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66113.html १२०९] || २१ मे १९९७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65694.html १२१८] || १८ जुलै १९९७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[१९९७ आषिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65695.html १२१९] || २० जुलै १९९७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ३२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65697.html १२२१] || २४ जुलै १९९७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65698.html १२२२] || २६ जुलै १९९७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ३२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64557.html १२२३] || १७ ऑगस्ट १९९७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | |- | ३२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64558.html १२२४] || २० ऑगस्ट १९९७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ३२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64559.html १२२५] || २३ ऑगस्ट १९९७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ३२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64560.html १२२६] || २४ ऑगस्ट १९९७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66035.html १२२७] || १३ सप्टेंबर १९९७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग मैदान]], [[टोराँटो]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 | [[१९९७ भारत-पाकिस्तान मैत्री चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66036.html १२२८] || १४ सप्टेंबर १९९७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग मैदान]], [[टोराँटो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66037.html १२२९] || १७ सप्टेंबर १९९७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग मैदान]], [[टोराँटो]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ३३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66038.html १२३०] || १८ सप्टेंबर १९९७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग मैदान]], [[टोराँटो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66039.html १२३१] || २० सप्टेंबर १९९७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग मैदान]], [[टोराँटो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66040.html १२३२] || २१ सप्टेंबर १९९७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग मैदान]], [[टोराँटो]] || {{cr|PAK}} |- | ३३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64561.html १२३३] || २८ सप्टेंबर १९९७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नियाझ स्टेडियम]], [[हैदराबाद, पाकिस्तान]] || {{cr|PAK}} || rowspan=3 | |- | ३३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64562.html १२३४] || ३० सप्टेंबर १९९७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|IND}} |- | ३३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64564.html १२३६] || २ ऑक्टोबर १९९७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी मैदान]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65873.html १२५९] || ११ डिसेंबर १९९७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|ENG}} || rowspan=3 | [[१९९७-९८ सिंगर अकाई चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ३३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65876.html १२६२] || १४ डिसेंबर १९९७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65878.html १२६४] || १६ डिसेंबर १९९७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|WIN}} |- | ३४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64567.html १२६७] || २२ डिसेंबर १९९७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, गुवाहाटी|नेहरू स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | |- | ३४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64568.html १२६८] || २५ डिसेंबर १९९७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, इंदूर|नेहरू स्टेडियम]], [[इंदूर]] || अनिर्णित |- | ३४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64569.html १२६९] || २८ डिसेंबर १९९७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, मडगाव|फाटोर्डा स्टेडियम]], [[मडगाव]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66131.html १२७१] || १० जानेवारी १९९८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[१९९७-९८ बांगलादेश स्वतंत्रता रौप्यमहोत्सव चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66132.html १२७३] || ११ जानेवारी १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66134.html १२७६] || १४ जानेवारी १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66135.html १२७७] || १६ जानेवारी १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66136.html १२७९] || १८ जानेवारी १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66137.html १३००] || १ एप्रिल १९९८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, कोची|नेहरू स्टेडियम]], [[कोची]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[पेप्सी त्रिकोणी मालिका, १९९७-९८]] |- style="background:#cfc;" | ३४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66139.html १३०५] || ५ एप्रिल १९९८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान]], [[बडोदा]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66140.html १३०८] || ७ एप्रिल १९९८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66141.html १३११] || ९ एप्रिल १९९८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66143.html १३१६] || १४ एप्रिल १९९८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65768.html १३१९] || १७ एप्रिल १९९८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[१९९७-९८ कोका-कोला चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65770.html १३२२] || १७ एप्रिल १९९८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65771.html १३२३] || १७ एप्रिल १९९८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ३५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65773.html १३२५] || १७ एप्रिल १९९८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65774.html १३२७] || १७ एप्रिल १९९८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66144.html १३२८] || १४ मे १९९८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[कोका-कोला त्रिकोणी मालिका, १९९७-९८]] |- style="background:#cfc;" | ३५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66146.html १३३०] || २० मे १९९८ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66148.html १३३५] || २५ मे १९९८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66149.html १३३६] || २८ मे १९९८ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|IND}} [[कॅप्टन रूप सिंग स्टेडियम]], [[ग्वाल्हेर]] || {{cr|KEN}} |- style="background:#cfc;" | ३६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66150.html १३३७] || ३१ मे १९९८ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66151.html १३३८] || १९ जून १९९८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[१९९८ निदाहास चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66153.html १३४०] || २३ जून १९९८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ३६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66154.html १३४१] || १ जुलै १९९८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66155.html १३४२] || १ जुलै १९९८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ३६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66157.html १३४४] || १ जुलै १९९८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66041.html १३४९] || १२ सप्टेंबर १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग मैदान]], [[टोराँटो]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[१९९८ भारत-पाकिस्तान मैत्री चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66042.html १३५०] || १३ सप्टेंबर १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग मैदान]], [[टोराँटो]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66043.html १३५१] || १६ सप्टेंबर १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग मैदान]], [[टोराँटो]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66044.html १३५२] || १९ सप्टेंबर १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग मैदान]], [[टोराँटो]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66045.html १३५३] || २० सप्टेंबर १९९८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग मैदान]], [[टोराँटो]] || {{cr|PAK}} |- | ३७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64589.html १३५४] || २६ सप्टेंबर १९९८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | |- | ३७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64590.html १३५४] || २७ सप्टेंबर १९९८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|IND}} |- | ३७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64591.html १३५४] || ३० सप्टेंबर १९९८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | ३७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66165.html १३६०] || २८ ऑक्टोबर १९९८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | [[१९९८ आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ३७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66168.html १३६३] || ३१ ऑक्टोबर १९९८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65880.html १३६६] || ६ नोव्हेंबर १९९८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[१९९७-९८ कोका-कोला चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ३७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65882.html १३६९] || ८ नोव्हेंबर १९९८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65883.html १३७०] || ९ नोव्हेंबर १९९८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65885.html १३७३] || ११ नोव्हेंबर १९९८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | ३८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65886.html १३७४] || १३ नोव्हेंबर १९९८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- | ३८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64598.html १३७८] || ९ जानेवारी १९९९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ओवेन डेलानी पार्क]], [[टाउपू]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 | |- | ३८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64599.html १३८१] || १२ जानेवारी १९९९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|IND}} |- | ३८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64600.html १३८३] || १४ जानेवारी १९९९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || अनिर्णित |- | ३८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64601.html १३८५] || १६ जानेवारी १९९९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|IND}} |- | ३८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64602.html १३८७] || १९ जानेवारी १९९९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ३८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66212.html १४१५] || २२ मार्च १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[पेप्सी चषक, १९९८-९९]] |- style="background:#cfc;" | ३८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66213.html १४१७] || २४ मार्च १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह मैदान]], [[जयपूर]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66215.html १४२६] || ३० मार्च १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, पुणे|नेहरू स्टेडियम]], [[पुणे]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66216.html १४२७] || १ एप्रिल १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/662127.html १४२८] || ४ एप्रिल १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65776.html १४३०] || ८ एप्रिल १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 | [[१९९८-९९ कोका-कोला चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65777.html १४३१] || ९ एप्रिल १९९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65778.html १४३२] || ११ एप्रिल १९९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65780.html १४३५] || १३ एप्रिल १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657781.html १४३७] || १६ एप्रिल १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65194.html १४४४] || १५ मे १९९९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[होव]] || {{cr|RSA}} || rowspan=3 | [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ३९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65200.html १४५०] || १९ मे १९९९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ENG}} [[ग्रेस रोड]], [[लेस्टर]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | ४०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65207.html १४५७] || २३ मे १९९९ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | ४०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65213.html १४६३] || २६ मे १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[१९९९ क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ४०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65217.html १४६७] || २९-३० मे १९९९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65223.html १४७३] || ४ जून १९९९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65226.html १४७६] || ८ जून १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65230.html १४८०] || १२ जून १९९९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66226.html १४८६] || २३ ऑगस्ट १९९९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[गाली, श्रीलंका|गाली]] || {{cr|AUS}} || rowspan=4 | [[१९९९ ऐवा चषक]] |- style="background:#cfc;" | ४०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66227.html १४८७] || २५ ऑगस्ट १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66229.html १४८९] || २८ ऑगस्ट १९९९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66230.html १४९०] || २९ ऑगस्ट १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66233.html १४९३] || ४ सप्टेंबर १९९९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SIN}} [[कलांग मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|IND}} || rowspan=4 | [[१९९९ सिंगापूर चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ४११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66234.html १४९४] || ५ सप्टेंबर १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SIN}} [[कलांग मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66235.html १४९५] || ७ सप्टेंबर १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SIN}} [[कलांग मैदान]], [[सिंगापूर]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ४१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66236.html १४९६] || ८ सप्टेंबर १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SIN}} [[कलांग मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66046.html १४९७] || ११ सप्टेंबर १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग मैदान]], [[टोराँटो]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[१९९९ डीएमसी चषक]] |- style="background:#cfc;" | ४१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66047.html १४९८] || १२ सप्टेंबर १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग मैदान]], [[टोराँटो]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66048.html १४९९] || १४ सप्टेंबर १९९९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|CAN}} [[टोराँटो क्रिकेट, स्केटिंग आणि कर्लिंग मैदान]], [[टोराँटो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66242.html १५०४] || २६ सप्टेंबर १९९९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|IND}} || rowspan=4 | [[१९९९ केन्या एलजी चषक]] |- style="background:#cfc;" | ४१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66244.html १५०६] || २९ सप्टेंबर १९९९ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66246.html १५०८] || १ ऑक्टोबर १९९९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66247.html १५०९] || ३ ऑक्टोबर १९९९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|RSA}} |- | ४२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64630.html १५२२] || ५ नोव्हेंबर १९९९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[माधवराव सिंधिया क्रिकेट मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 | |- | ४२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64631.html १५२३] || ८ नोव्हेंबर १९९९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[लाल बहादूर शास्त्री मैदान, हैदराबाद|लाल बहादूर शास्त्री मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | ४२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64632.html १५२४] || ११ नोव्हेंबर १९९९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[कॅप्टन रूप सिंग स्टेडियम]], [[ग्वाल्हेर]] || {{cr|IND}} |- | ४२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64633.html १५२५] || १४ नोव्हेंबर १९९९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, गुवाहाटी|नेहरू स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|NZ}} |- | ४२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64634.html १५२६] || १७ नोव्हेंबर १९९९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65588.html १५३७] || १० जानेवारी २००० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|PAK}} || rowspan=8 | [[कार्लटन आणि युनायटेड मालिका, १९९९-२०००]] |- style="background:#cfc;" | ४२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65589.html १५३९] || १२ जानेवारी २००० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65590.html १५४०] || १४ जानेवारी २००० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65593.html १५४३] || २१ जानेवारी २००० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65595.html १५४७] || २५ जानेवारी २००० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४३़१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65596.html १५४८] || २६ जानेवारी २००० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65597.html १५५०] || २८ जानेवारी २००० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65598.html १५५२] || ३० जानेवारी २००० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ४३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64657.html १५७२] || ९ मार्च २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, कोची|नेहरू स्टेडियम]], [[कोची]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | |- | ४३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64658.html १५७३] || १२ मार्च २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[कीनान स्टेडियम]], [[जमशेदपूर]] || {{cr|IND}} |- | ४३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64659.html १५७४] || १५ मार्च २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[नाहर सिंग स्टेडियम]], [[फरिदाबाद]] || {{cr|RSA}} |- | ४३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64660.html १५७५] || १७ मार्च २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान]], [[बडोदा]] || {{cr|IND}} |- | ४३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64661.html १५७६] || १९ मार्च २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ४३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65782.html १५७७] || २२ मार्च २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}} || rowspan=4 | [[२००० कोका-कोला चषक]] |- style="background:#cfc;" | ४४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65783.html १५७८] || २३ मार्च २००० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65785.html १५८०] || २६ मार्च २००० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65786.html १५८१] || २७ मार्च २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ४४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65700.html १५९७] || ३०-३१ मे २००० || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[२००० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ४४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65701.html १५९८] || १ जून २००० || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65703.html १६००] || ३ जून २००० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66170.html १६३०] || ३ ऑक्टोबर २००० || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|IND}} || rowspan=4 | [[२००० आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ४४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66173.html १६३३] || ७ ऑक्टोबर २००० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66178.html १६३८] || १३ ऑक्टोबर २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66179.html १६३९] || १५ ऑक्टोबर २००० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65894.html १६४०] || २० ऑक्टोबर २००० || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००० शारजाह चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ४५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65896.html १६४४] || २२ ऑक्टोबर २००० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65898.html १६४८] || २६ ऑक्टोबर २००० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65899.html १६५०] || २७ ऑक्टोबर २००० || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65900.html १६५२] || २९ ऑक्टोबर २००० || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}} |- | ४५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64680.html १६५६] || २ डिसेंबर २००० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}} || rowspan=10 | |- | ४५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64681.html १६५७] || ५ डिसेंबर २००० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} |- | ४५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64682.html १६५८] || ८ डिसेंबर २००० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[बरखातुल्लाह खान स्टेडियम]], [[जोधपूर]] || {{cr|ZIM}} |- | ४५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64683.html १६५९] || ११ डिसेंबर २००० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- | ४५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64684.html १६६०] || १४ डिसेंबर २००० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[माधवराव सिंधिया क्रिकेट मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}} |- | ४६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64706.html १६९६] || २५ मार्च २००१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | ४६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64708.html १६९८] || २८ मार्च २००१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, पुणे|नेहरू स्टेडियम]], [[पुणे]] || {{cr|AUS}} |- | ४६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64709.html १६९९] || ३१ मार्च २००१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, इंदूर|नेहरू स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} |- | ४६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64710.html १७००] || ३ एप्रिल २००१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[इंदिरा प्रियदर्शिनी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|AUS}} |- | ४६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64711.html १७०१] || ६ एप्रिल २००१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, मडगाव|फाटोर्डा स्टेडियम]], [[मडगाव]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66313.html १७२९] || २४ जून २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२००१ झिम्बाब्वे कोका-कोला चषक]] |- style="background:#cfc;" | ४६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66314.html १७३०] || २७ जून २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66315.html १७३१] || ३० जून २००१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66317.html १७३३] || ४ जुलै २००१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66318.html १७३४] || ७ जुलै २००१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66320.html १७३६] || २० जुलै २००१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}} || rowspan=7 | [[२००१ श्रीलंका कोका-कोला चषक]] |- style="background:#cfc;" | ४७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66321.html १७३७] || २२ जुलै २००१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66323.html १७३९] || २६ जुलै २००१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66324.html १७४०] || २८ जुलै २००१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66326.html १७४२] || १ ऑगस्ट २००१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66327.html १७४३] || २ ऑगस्ट २००१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66328.html १७४४] || ५ ऑगस्ट २००१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66098.html १७५२] || ५ ऑक्टोबर २००१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} || rowspan=7 | [[२००१ स्टँडर्ड बँक तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ४७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66100.html १७५७] || १० ऑक्टोबर २००१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66101.html १७५८] || १२ ऑक्टोबर २००१ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66103.html १७६१] || १७ ऑक्टोबर २००१ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|KEN}} |- style="background:#cfc;" | ४८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66104.html १७६२] || १९ ऑक्टोबर २००१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ४८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66106.html १७६४] || २४ ऑक्टोबर २००१ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलंड बँक पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66107.html १७६६] || २६ ऑक्टोबर २००१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|सहारा स्टेडियम किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}} |- | ४८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64736.html १७८८] || १९ जानेवारी २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} || rowspan=14 | |- | ४८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64738.html १७९२] || २२ जानेवारी २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|ENG}} |- | ४८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64741.html १७९५] || २५ जानेवारी २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | ४८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64742.html १७९८] || २८ जानेवारी २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- | ४८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64743.html १८००] || ३१ जानेवारी २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}} |- | ४८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64744.html १८०३] || ३ फेब्रुवारी २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} |- | ४९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64753.html १८१४] || ७ मार्च २००२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[नाहर सिंग स्टेडियम]], [[फरिदाबाद]] || {{cr|ZIM}} |- | ४९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64754.html १८१५] || १० मार्च २००२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ४९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64755.html १८१६] || १३ मार्च २००२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, कोची|नेहरू स्टेडियम]], [[कोची]] || {{cr|ZIM}} |- | ४९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64756.html १८१७] || १६ मार्च २००२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[लाल बहादूर शास्त्री मैदान, हैदराबाद|लाल बहादूर शास्त्री मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | ४९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64757.html १८१८] || १९ मार्च २००२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, गुवाहाटी|नेहरू स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}} |- | ४९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64768.html १८३६] || २९ मार्च २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|IND}} |- | ४९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64769.html १८३७] || १ जून २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- | ४९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64770.html १८३८] || २ जून २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66284.html १८४८] || २९ जून २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[नॅटवेस्ट मालिका, २००२]] |- style="background:#cfc;" | ४९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66285.html १८४९] || ३० जून २००२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66287.html १८५१] || ४ जुलै २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || अनिर्णित |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | ५०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66288.html १८५२] || ६ जुलै २००२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|ENG}} [[एज्बास्टन क्रिकेट मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|IND}} || rowspan=4 | [[नॅटवेस्ट मालिका, २००२]] |- style="background:#cfc;" | ५०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66290.html १८५४] || ९ जुलै २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66291.html १८५५] || ११ जुलै २००२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66292.html १८५६] || १३ जुलै २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66182.html १८७६] || १४ सप्टेंबर २००२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२००२ आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ५०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66190.html १८८४] || २२ सप्टेंबर २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66192.html १८८६] || २५ सप्टेंबर २००२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66194.html १८८८] || २९ सप्टेंबर २००२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ५०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66195.html १८८९] || ३० सप्टेंबर २००२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ५१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64785.html १८९३] || ६ नोव्हेंबर २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[कीनान स्टेडियम]], [[जमशेदपूर]] || {{cr|WIN}} || rowspan=14 | |- | ५११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64786.html १८९४] || ९ नोव्हेंबर २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|WIN}} |- | ५१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64787.html १८९५] || १२ नोव्हेंबर २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[माधवराव सिंधिया क्रिकेट मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}} |- | ५१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64788.html १८९६] || १५ नोव्हेंबर २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} |- | ५१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64789.html १८९७] || १८ नोव्हेंबर २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान]], [[बडोदा]] || {{cr|WIN}} |- | ५१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64790.html १८९८] || २१ नोव्हेंबर २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[बरखातुल्लाह खान स्टेडियम]], [[जोधपूर]] || {{cr|IND}} |- | ५१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64792.html १९००] || २४ नोव्हेंबर २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[इंदिरा गांधी स्टेडियम]], [[विजयवाडा]] || {{cr|WIN}} |- | ५१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64813.html १९२६] || २६ डिसेंबर २००२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- | ५१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64814.html १९२७] || २९ डिसेंबर २००२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|NZ}} |- | ५१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64815.html १९२८] || १ जानेवारी २००३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZ}} |- | ५२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64816.html १९२९] || ४ जानेवारी २००३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर]], [[क्वीन्सटाउन]] || {{cr|NZ}} |- | ५२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64817.html १९३०] || ८ जानेवारी २००३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|IND}} |- | ५२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64818.html १९३३] || ११ जानेवारी २००३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|IND}} |- | ५२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64819.html १९३५] || १४ जानेवारी २००३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ५२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65241.html १९४८] || १२ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|NED}} || {{flagicon|RSA}} [[बोलंड बँक पार्क]], [[पार्ल]] || {{cr|IND}} || rowspan=11 | [[२००३ क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ५२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65244.html १९५१] || १५ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65250.html १९५७] || १९ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65257.html १९६४] || २३ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|RSA}} [[सिटी ओव्हल]], [[पीटरमारित्झबर्ग]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65262.html १९६९] || २६ फेब्रुवारी २००३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65268.html १९७५] || १ मार्च २००३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65276.html १९८३] || ७ मार्च २००३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केप टाउन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65278.html १९८५] || १० मार्च २००३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65281.html १९८८] || १४ मार्च २००३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65285.html १९९२] || २० मार्च २००३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65286.html १९९३] || २३ मार्च २००३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66350.html २००१] || ११ एप्रिल २००३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२००३ टीव्हीएस चषक (बांगलादेश)]] |- style="background:#cfc;" | ५३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66350.html २००२] || १३ एप्रिल २००३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66350.html २००४] || १६ एप्रिल २००३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66350.html २००६] || १८ एप्रिल २००३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66350.html २००७] || २१ एप्रिल २००३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ५४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66364.html २०५१] || २३ ऑक्टोबर २००३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित || rowspan=7 | [[टीव्हीएस चषक (भारत) २००३-०४]] |- style="background:#cfc;" | ५४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66365.html २०५२] || २६ ऑक्टोबर २००३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[कॅप्टन रूप सिंग स्टेडियम]], [[ग्वाल्हेर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66367.html २०५४] || १ नोव्हेंबर २००३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66369.html २०५६] || ६ नोव्हेंबर २००३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ५४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66371.html २०६१] || १२ नोव्हेंबर २००३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66372.html २०६२] || १५ नोव्हेंबर २००३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[लाल बहादूर शास्त्री मैदान, हैदराबाद|लाल बहादूर शास्त्री मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66373.html २०६४] || १८ नोव्हेंबर २००३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65643.html २०७७] || ९ जानेवारी २००४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=10 | [[२००३-०४ व्हीबी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65645.html २०८०] || १४ जानेवारी २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65647.html २०८४] || १८ जानेवारी २००४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65648.html २०८५] || २० जानेवारी २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65649.html २०८६] || २२ जानेवारी २००४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65650.html २०८७] || २४ जानेवारी २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65653.html २०९३] || १ फेब्रुवारी २००४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65654.html २०९५] || ३ फेब्रुवारी २००४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65655.html २०९७] || ६ फेब्रुवारी २००४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65656.html २०९८] || ८ फेब्रुवारी २००४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ५५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64880.html २११२] || १३ मार्च २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | |- | ५५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64882.html २११४] || १६ मार्च २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|PAK}} |- | ५५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64883.html २११५] || १९ मार्च २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[अरबाब नियाझ स्टेडियम]], [[पेशावर]] || {{cr|PAK}} |- | ५६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64884.html २११६] || २१ मार्च २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी मैदान]], [[लाहोर]] || {{cr|IND}} |- | ५६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64885.html २११७] || २४ मार्च २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी मैदान]], [[लाहोर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65707.html २१४४] || १६ जुलै २००४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 | [[२००४ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ५६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65711.html २१४८] || १८ जुलै २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ५६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65712.html २१४९] || २१ जुलै २००४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65715.html २१५२] || २५ जुलै २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65716.html २१५३] || २७ जुलै २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65718.html २१५५] || १ ऑगस्ट २००४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ५६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66374.html २१५७] || २१ ऑगस्ट २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|NED}} [[व्ही.आर.ए. क्रिकेट मैदान]], [[ॲमस्टलवीन]] || {{cr|PAK}} || rowspan=2 | [[२००४ व्हिडियोकॉन चषक]] |- style="background:#cfc;" | ५६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66375.html २१५९] || २३ ऑगस्ट २००४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|NED}} [[व्ही.आर.ए. क्रिकेट मैदान]], [[ॲमस्टलवीन]] || अनिर्णित |- | ५७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65032.html २१६४] || १ सप्टेंबर २००४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} || rowspan=3 | |- | ५७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65033.html २१६५] || ३ सप्टेंबर २००४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ५७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/65034.html २१६७] || ५ सप्टेंबर २००४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66198.html २१७०] || ११ सप्टेंबर २००४ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | [[२००४ आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ५७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66207.html २१७९] || १९ सप्टेंबर २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ५७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66384.html २१९२] || १३ नोव्हेंबर २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|PAK}} || [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २००४-०५#२००४-०५ बीसीसीआय प्लॅटिनम महोत्सवी सामना|२००४ बीसीसीआय प्लॅटिनम महोत्सवी सामना]] |- | ५७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64914.html २१९९] || २३ डिसेंबर २००४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम|चितगाव]] || {{cr|IND}} || rowspan=9 | |- | ५७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64916.html २२०१] || २६ डिसेंबर २००४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ५७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64917.html २२०२] || २७ डिसेंबर २००४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- | ५७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64938.html २२३५] || २ एप्रिल २००५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, कोची|नेहरू स्टेडियम]], [[कोची]] || {{cr|IND}} |- | ५८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64939.html २२३६] || ५ एप्रिल २००५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} |- | ५८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64940.html २२३७] || ९ एप्रिल २००५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[कीनान स्टेडियम]], [[जमशेदपूर]] || {{cr|PAK}} |- | ५८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64941.html २२३८] || १२ एप्रिल २००५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|PAK}} |- | ५८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64942.html २२३९] || १५ एप्रिल २००५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|PAK}} |- | ५८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64943.html २२४०] || १७ एप्रिल २००५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ५८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/214634.html २२६२] || ३० जुलै २००५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००५ इंडियन ऑईल चषक]] |- style="background:#cfc;" | ५८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/214742.html २२६३] || ३१ जुलै २००५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/214921.html २२६५] || ३ ऑगस्ट २००५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ५८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/215286.html २२६७] || ७ ऑगस्ट २००५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/215449.html २२६८] || ९ ऑगस्ट २००५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ५९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/217116.html २२७३] || २६ ऑगस्ट २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 | [[२००५ व्हिडियोकॉन तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/217481.html २२७४] || २९ ऑगस्ट २००५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/217811.html २२७८] || २ सप्टेंबर २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/217979.html २२८०] || ४ सप्टेंबर २००५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/218250.html २२८१] || ६ सप्टेंबर २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NZ}} |- | ५९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/223018.html २२८६] || २५ ऑक्टोबर २००५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 | |- | ५९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/223334.html २२८७] || २८ ऑक्टोबर २००५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ५९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/223634.html २२९०] || ३१ ऑक्टोबर २००५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह मैदान]], [[जयपूर]] || {{cr|IND}} |- | ५९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/223902.html २२९१] || ३ नोव्हेंबर २००५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, पुणे|नेहरू स्टेडियम]], [[पुणे]] || {{cr|IND}} |- | ५९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/224231.html २२९४] || ६ नोव्हेंबर २००५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|SL}} |- | ६०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/224556.html २२९५] || ९ नोव्हेंबर २००५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[माधवराव सिंधिया क्रिकेट मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ६०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225437.html २२९६] || १२ नोव्हेंबर २००५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान]], [[बडोदा]] || {{cr|IND}} || rowspan=16 | |- | ६०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225959.html २२९७] || १६ नोव्हेंबर २००५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|RSA}} |- | ६०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226315.html २२९८] || १९ नोव्हेंबर २००५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | ६०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226358.html २२९९] || २५ नोव्हेंबर २००५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|RSA}} |- | ६०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226359.html २३००] || २८ नोव्हेंबर २००५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | ६०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/235831.html २३२४] || ६ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[अरबाब नियाझ स्टेडियम]], [[पेशावर]] || {{cr|PAK}} |- | ६०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/236520.html २३२७] || ९ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|IND}} |- | ६०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/236809.html २३२९] || १३ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी मैदान]], [[लाहोर]] || {{cr|IND}} |- | ६०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/237222.html २३३१] || १६ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[मुलतान क्रिकेट मैदान]], [[मुलतान]] || {{cr|IND}} |- | ६१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/237571.html २३३३] || १९ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|IND}} |- | ६११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238188.html २३५७] || २८ मार्च २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ६१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238189.html २३५८] || ३१ मार्च २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[नाहर सिंग स्टेडियम]], [[फरिदाबाद]] || {{cr|IND}} |- | ६१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238190.html २३५९] || ३ एप्रिल २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, मडगाव|फाटोर्डा स्टेडियम]], [[मडगाव]] || {{cr|IND}} |- | ६१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238191.html २३६०] || ६ एप्रिल २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, कोची|नेहरू स्टेडियम]], [[कोची]] || {{cr|IND}} |- | ६१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238193.html २३६१] || १२ एप्रिल २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[कीनान स्टेडियम]], [[जमशेदपूर]] || {{cr|ENG}} |- | ६१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238194.html २३६२] || १५ एप्रिल २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/244510.html २३६३] || १८ एप्रिल २००६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|PAK}} || rowspan=2 | [[२००५-०६ डीएलएफ चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/244511.html २३६४] || १९ एप्रिल २००६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|IND}} |- | ६१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/239915.html २३७७] || १८ मे २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सबिना पार्क]], [[जमैका]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | |- | ६२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/239916.html २३७९] || २० मे २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सबिना पार्क]], [[जमैका]] || {{cr|WIN}} |- | ६२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/239917.html २३८०] || २३ मे २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}} |- | ६२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/239918.html २३८१] || २६ मे २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- | ६२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/239919.html २३८२] || २८ मे २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ६२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/256665.html २४०५] || १८-१९ ऑगस्ट २००६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२००६ युनिटेक चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/256607.html २४१४] || १४ सप्टेंबर २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|WIN}} || rowspan=4 | [[२००६-०७ डीएलएफ चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/256608.html २४१६] || १६ सप्टेंबर २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ६२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/256612.html २४१९] || २० सप्टेंबर २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/256614.html २४२१] || २२ सप्टेंबर २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249745.html २४२९] || १५ ऑक्टोबर २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह मैदान]], [[जयपूर]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[२००६ आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ६३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249753.html २४३७] || २६ ऑक्टोबर २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ६३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249756.html २४४०] || २९ ऑक्टोबर २००६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} |- | ६३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249211.html २४४७] || २२ नोव्हेंबर २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}} || rowspan=12 | |- | ६३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249212.html २४४९] || २६ नोव्हेंबर २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}} |- | ६३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249213.html २४५२] || २९ नोव्हेंबर २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}} |- | ६३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249214.html २४५८] || ३ डिसेंबर २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} |- | ६३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/267706.html २४८०] || २१ जानेवारी २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | ६३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/267707.html २४८५] || २४ जानेवारी २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}} |- | ६३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/267708.html २४८७] || २७ जानेवारी २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|WIN}} |- | ६३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/267709.html २४९३] || ३१ जानेवारी २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान]], [[बडोदा]] || {{cr|IND}} |- | ६४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/267710.html २५१४] || ८ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | ६४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/267712.html २५२०] || ११ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[माधवराव सिंधिया क्रिकेट मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|SL}} |- | ६४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/267715.html २५२२] || १४ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, मडगाव|फाटोर्डा स्टेडियम]], [[मडगाव]] || {{cr|IND}} |- | ६४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/267713.html २५२५] || १७ फेब्रुवारी २००७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247464.html २५३८] || १७ मार्च २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|BAN}} || rowspan=3 | [[२००७ क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ६४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247468.html २५४२] || १९ मार्च २००७ || {{cr|BER}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247476.html २५५०] || २३ मार्च २००७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|SL}} |- | ६४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/282688.html २५८२] || १० मे २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | |- | ६४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/282689.html २५८३] || १२ मे २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/293071.html २५९०] || २३ जून २००७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[सिव्हिल सर्व्हिस क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IND}} || rowspan=4 | [[२००७ फ्युचर चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/293076.html २५९२] || २६ जून २००७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[सिव्हिल सर्व्हिस क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ६५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/293077.html २५९३] || २९ जून २००७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[सिव्हिल सर्व्हिस क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/293078.html २५९५] || १ जुलै २००७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[सिव्हिल सर्व्हिस क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IND}} |- | ६५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/275789.html २६०८] || १६ ऑगस्ट २००७ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|IND}} || rowspan=20 | |- | ६५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/258471.html २६११] || २१ ऑगस्ट २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} |- | ६५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/258472.html २६१३] || २४ ऑगस्ट २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|IND}} |- | ६५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/258473.html २६१६] || २७ ऑगस्ट २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ६५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/258474.html २६१७] || ३० ऑगस्ट २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ६५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/258475.html २६१८] || २ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले मैदान]], [[लीड्स]] || {{cr|IND}} |- | ६५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/258476.html २६१९] || ५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|IND}} |- | ६६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/258477.html २६२०] || ८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ६६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297793.html २६२१] || २९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित |- | ६६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297794.html २६२३] || २ ऑक्टोबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, कोची|नेहरू स्टेडियम]], [[कोची]] || {{cr|AUS}} |- | ६६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297795.html २६२५] || ५ ऑक्टोबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|AUS}} |- | ६६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297796.html २६२७] || ८ ऑक्टोबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[सेक्टर १६ स्टेडियम]], [[चंदिगढ]] || {{cr|IND}} |- | ६६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297797.html २६२९] || ११ ऑक्टोबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान]], [[बडोदा]] || {{cr|AUS}} |- | ६६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297798.html २६३१] || १४ ऑक्टोबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|AUS}} |- | ६६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297799.html २६३२] || १७ ऑक्टोबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | ६६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297801.html २६४३] || ५ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, गुवाहाटी|नेहरू स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}} |- | ६६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297802.html २६४४] || ८ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|PAK}} |- | ६७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297803.html २६४५] || ११ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- | ६७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297804.html २६४६] || १५ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[कॅप्टन रूप सिंग स्टेडियम]], [[ग्वाल्हेर]] || {{cr|IND}} |- | ६७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297805.html २६४७] || १८ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह मैदान]], [[जयपूर]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ६७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291359.html २६७०] || ३ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित || rowspan=10 | [[२००७-०८ कॉमनवेल्थ बँक मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ६७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291360.html २६७२] || ५ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ६७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291362.html २६७५] || १० फेब्रुवारी २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291363.html २६७६] || १२ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ६७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291365.html २६८०] || १७ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291366.html २६८१] || १९ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291368.html २६८५] || २४ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291369.html २६८६] || २६ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291371.html २६८८] || २ मार्च २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291372.html २६८९] || ४ मार्च २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345469.html २७०५] || १० जून २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[बांगलादेश त्रिकोणी मालिका, २००८]] |- style="background:#cfc;" | ६८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345470.html २७०६] || १२ जून २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345471.html २७०७] || १४ जून २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ६८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335349.html २७१६] || २५ जून २००८ || {{cr|HK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 | [[२००८ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335351.html २७१७] || २६ जून २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335352.html २७२१] || २८ जून २००८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335355.html २७३०] || २ जुलै २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ६९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335356.html २७३२] || ३ जुलै २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/335358.html २७३५] || ६ जुलै २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|SL}} |- | ६९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/343732.html २७४२] || १८ ऑगस्ट २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}} || rowspan=9 | |- | ६९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/343733.html २७४५] || २० ऑगस्ट २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|IND}} |- | ६९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/343734.html २७५०] || २४ ऑगस्ट २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- | ६९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/366341.html २७५५] || २७ ऑगस्ट २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- | ६९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/343736.html २७५६] || २९ ऑगस्ट २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ६९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361043.html २७७४] || १४ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[माधवराव सिंधिया क्रिकेट मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}} |- | ६९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361044.html २७७७] || १७ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} |- | ६९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361045.html २७७८] || २० नोव्हेंबर २००८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- | ७०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361046.html २७८१] || २३ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ७०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361047.html २७८३] || २६ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}} || rowspan=15 | |- | ७०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386530.html २८०६] || २८ जानेवारी २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|IND}} |- | ७०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386531.html २८१०] || ३१ जानेवारी २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- | ७०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386532.html २८१३] || ३ फेब्रुवारी २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- | ७०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386533.html २८१५] || ५ फेब्रुवारी २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- | ७०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386534.html २८१८] || ८ फेब्रुवारी २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ७०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/366623.html २८२१] || ३ मार्च २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|IND}} |- | ७०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/366626.html २८२२] || ६ मार्च २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || अनिर्णित |- | ७०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/366627.html २८२३] || ८ मार्च २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|IND}} |- | ७१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/366624.html २८२४] || ११ मार्च २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|IND}} |- | ७११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/366625.html २८२५] || १४ मार्च २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- | ७१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/377313.html २८५२] || २६ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सबिना पार्क]], [[जमैका]] || {{cr|IND}} |- | ७१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/377314.html २८५३] || २८ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सबिना पार्क]], [[जमैका]] || {{cr|WIN}} |- | ७१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/377315.html २८५४] || ३ जुलै २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|IND}} |- | ७१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/377316.html २८५५] || ५ जुलै २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ७१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403382.html २८८६] || ११ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[श्रीलंका त्रिकोणी मालिका, २००९]] |- style="background:#cfc;" | ७१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403381.html २८८७] || १२ सप्टेंबर २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403383.html २८८९] || १४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/415278.html २८९८] || २६ सप्टेंबर २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|PAK}} || rowspan=3 | [[२००९ आयसीसी चँपियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ७२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/415281.html २९०१] || २८ सप्टेंबर २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ७२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/415284.html २९०४] || ३० सप्टेंबर २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} |- | ७२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/416236.html २९१३] || २५ ऑक्टोबर २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान]], [[बडोदा]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 | |- | ७२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/416237.html २९१५] || २८ ऑक्टोबर २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | ७२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/416238.html २९१८] || २१ ऑक्टोबर २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ७२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/416239.html २९१९] || २ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} |- | ७२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/416240.html २९२३] || ५ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|AUS}} |- | ७२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/416241.html २९२५] || ८ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, गुवाहाटी|नेहरू स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|AUS}} |- | ७२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430886.html २९३२] || १५ डिसेंबर २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[माधवराव सिंधिया क्रिकेट मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}} |- | ७२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430887.html २९३३] || १८ डिसेंबर २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}} |- | ७३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430888.html २९३४] || २१ डिसेंबर २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}} |- | ७३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430889.html २९३५] || २४ डिसेंबर २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | ७३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430890.html २९३६] || २७ डिसेंबर २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ७३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/434259.html २९३८] || ५ जानेवारी २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[बांगलादेश त्रिकोणी मालिका, २०१०]] |- style="background:#cfc;" | ७३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/434260.html २९३९] || ७ जानेवारी २०१० || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/434262.html २९४१] || १० जानेवारी २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/434263.html २९४२] || ११ जानेवारी २०१० || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/434264.html २९४३] || १३ जानेवारी २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} |- | ७३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/441827.html २९६१] || २१ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह मैदान]], [[जयपूर]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | |- | ७३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/441828.html २९६२] || २४ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[कॅप्टन रूप सिंग स्टेडियम]], [[ग्वाल्हेर]] || {{cr|IND}} |- | ७४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/441829.html २९६३] || २७ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ७४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452146.html २९८१] || २८ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=4 | [[झिम्बाब्वे त्रिकोणी मालिका, २०१०]] |- style="background:#cfc;" | ७४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452147.html २९८३] || ३० मे २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452149.html २९८६] || ३ जून २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | ७४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452150.html २९८८] || ५ जून २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/455232.html २९९३] || १६ जून २०१० || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|IND}} || rowspan=4 | [[२०१० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/455234.html २९९६] || १९ जून २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/455236.html २९९९] || २२ जून २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/455237.html ३००१] || २४ जून २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456662.html ३०३०] || १० ऑगस्ट २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 | [[श्रीलंका त्रिकोणी मालिका, २०१०]] |- style="background:#cfc;" | ७५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456663.html ३०३२] || १६ ऑगस्ट २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456666.html ३०३८] || २२ ऑगस्ट २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456665.html ३०३९] || २५ ऑगस्ट २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456668.html ३०४०] || २८ ऑगस्ट २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}} |- | ७५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/464529.html ३०६०] || २० ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} || rowspan=11 | |- | ७५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/467883.html ३०७०] || २८ नोव्हेंबर २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, गुवाहाटी|नेहरू स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}} |- | ७५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/467884.html ३०७२] || १ डिसेंबर २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह मैदान]], [[जयपूर]] || {{cr|IND}} |- | ७५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/467885.html ३०७४] || ४ डिसेंबर २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान]], [[बडोदा]] || {{cr|IND}} |- | ७५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/467886.html ३०७६] || ७ डिसेंबर २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | ७५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/467887.html ३०७७] || १० डिसेंबर २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | ७६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463150.html ३०७९] || १२ जानेवारी २०११ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}} |- | ७६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463151.html ३०८०] || १५ जानेवारी २०११ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} |- | ७६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463152.html ३०८२] || १८ जानेवारी २०११ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[केपटाउन]] || {{cr|IND}} |- | ७६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463153.html ३०८४] || २१ जानेवारी २०११ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}} |- | ७६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463154.html ३०८७] || २३ जानेवारी २०११ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ७६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433558.html ३१००] || १९ फेब्रुवारी २०११ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=9 | [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ७६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433568.html ३११०] || २७ फेब्रुवारी २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || बरोबरीत |- style="background:#cfc;" | ७६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433578.html ३१२१] || ६ मार्च २०११ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433582.html ३१२४] || ९ मार्च २०११ || {{cr|NED}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433586.html ३१२८] || १२ मार्च २०११ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ७७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433599.html ३१४१] || २० मार्च २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433601.html ३१४३] || २४ मार्च २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433605.html ३१४७] || ३० मार्च २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/433606.html ३१४८] || २ एप्रिल २०११ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | ७७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/489221.html ३१५९] || ६ जून २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|IND}} || rowspan=20 | |- | ७७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/489222.html ३१६०] || ८ जून २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|IND}} |- | ७७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/489223.html ३१६१] || ११ जून २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|IND}} |- | ७७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/489224.html ३१६२] || १३ जून २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}} |- | ७७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/489225.html ३१६३] || १६ जून २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सबिना पार्क]], [[जमैका]] || {{cr|WIN}} |- | ७७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474477.html ३१८६] || ३ सप्टेंबर २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || अनिर्णित |- | ७८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474478.html ३१८७] || ६ सप्टेंबर २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} |- | ७८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474479.html ३१८९] || ९ सप्टेंबर २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ७८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474480.html ३१९१] || ११ सप्टेंबर २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || बरोबरीत |- | ७८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474481.html ३१९५] || १६ सप्टेंबर २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}} |- | ७८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/521218.html ३१९९] || १४ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | ७८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/521219.html ३२०१] || १७ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ७८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/521220.html ३२०५] || २० ऑक्टोबर २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ७८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/521221.html ३२०७] || २३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | ७८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/521222.html ३२१०] || २५ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | ७८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/536929.html ३२१७] || २९ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}} |- | ७९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/536930.html ३२१९] || २ डिसेंबर २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} |- | ७९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/536931.html ३२२१] || ५ डिसेंबर २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|WIN}} |- | ७९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/536932.html ३२२३] || ८ डिसेंबर २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} |- | ७९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/536933.html ३२२४] || ११ डिसेंबर २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518956.html ३२३१] || ५ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=7 | [[२०१२ कॉमनवेल्थ बँक त्रिकोणी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ७९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518957.html ३२३३] || ८ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518959.html ३२३७] || १२ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518960.html ३२३९] || १४ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || बरोबरीत |- style="background:#cfc;" | ७९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518962.html ३२४४] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518963.html ३२४६] || २१ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518965.html ३२५०] || २६ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | ८०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518966.html ३२५१] || २८ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|IND}} || rowspan=1 | [[२०१२ कॉमनवेल्थ बँक त्रिकोणी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ८०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/535795.html ३२५९] || १३ मार्च २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[२०१२ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ८०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/535797.html ३२६१] || १६ मार्च २०१२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/535798.html ३२६३] || १८ मार्च २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- | ८०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564781.html ३२९१] || २१ जुलै २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|IND}} || rowspan=13 | |- | ८०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564782.html ३२९२] || २४ जुलै २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[महिंद राजपक्ष आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}} |- | ८०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564783.html ३२९३] || २८ जुलै २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- | ८०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564784.html ३२९४] || ३१ जुलै २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- | ८०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564785.html ३२९५] || ४ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|IND}} |- | ८१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/589308.html ३३१४] || ३० डिसेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|PAK}} |- | ८११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/589309.html ३३१५] || ३ जानेवारी २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|PAK}} |- | ८१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/589310.html ३३१६] || ६ जानेवारी २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ८१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565812.html ३३१८] || ११ जानेवारी २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|ENG}} |- | ८१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565813.html ३३२०] || १५ जानेवारी २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, कोची|नेहरू स्टेडियम]], [[कोची]] || {{cr|IND}} |- | ८१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565814.html ३३२२] || १९ जानेवारी २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}} |- | ८१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565815.html ३३२७] || २३ जानेवारी २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ८१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565816.html ३३२९] || २७ जानेवारी २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/578614.html ३३६३] || ६ जून २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०१३ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ८१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/578619.html ३३६८] || ११ जून २०१३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/578623.html ३३७२] || १५ जून २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566947.html ३३७६] || २० जून २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566948.html ३३७७] || २३ जून २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/597924.html ३३८०] || ३० जून २०१३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सबिना पार्क]], [[जमैका]] || {{cr|WIN}} || rowspan=5 | [[वेस्ट इंडीज त्रिकोणी मालिका, २०१३|२०१३ सेलकॉन मोबाईल ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ८२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/597925.html ३३८२] || २ जुलै २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|WIN}} [[सबिना पार्क]], [[जमैका]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/597926.html ३३८३] || ५ जुलै २०१३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/597928.html ३३८७] || ९ जुलै २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/597929.html ३३८८] || ११ जुलै २०१३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|IND}} |- | ८२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/643665.html ३३९५] || २४ जुलै २०१३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} || rowspan=22 | |- | ८२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/643667.html ३३९७] || २६ जुलै २०१३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} |- | ८३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/643669.html ३३९९] || २८ जुलै २०१३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} |- | ८३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/643675.html ३४०२] || १ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|IND}} |- | ८३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/643677.html ३४०३] || ३ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|IND}} |- | ८३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647249.html ३४१९] || १३ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|AUS}} |- | ८३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647251.html ३४२०] || १६ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह मैदान]], [[जयपूर]] || {{cr|IND}} |- | ८३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647253.html ३४२१] || १९ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} |- | ८३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647255.html ३४२२] || २३ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || अनिर्णित |- | ८३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647259.html ३४२४] || ३० ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | ८३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647261.html ३४२८] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | ८३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/676529.html ३४३६] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, कोची|नेहरू स्टेडियम]], [[कोची]] || {{cr|IND}} |- | ८४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/676531.html ३४३७] || २४ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|WIN}} |- | ८४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/676533.html ३४३९] || २७ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- | ८४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648651.html ३४४२] || ५ डिसेंबर २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} |- | ८४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648653.html ३४४३] || ८ डिसेंबर २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}} |- | ८४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648655.html ३४४४] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || अनिर्णित |- | ८४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667641.html ३४५६] || १९ जानेवारी २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|NZ}} |- | ८४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667643.html ३४५८] || २२ जानेवारी २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}} |- | ८४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667645.html ३४६२] || २५ जानेवारी २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || बरोबरीत |- | ८४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667647.html ३४६५] || २८ जानेवारी २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}} |- | ८४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667649.html ३४६७] || ३१ जानेवारी २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ८५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710293.html ३४७४] || २६ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[खान साहेब ओस्मानी मैदान|लक्ष्मी नारायण ठाकूर मैदान]], [[फतुल्ला]] || {{cr|IND}} || rowspan=4 | [[२०१४ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ८५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710297.html ३४७६] || २८ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[खान साहेब ओस्मानी मैदान|लक्ष्मी नारायण ठाकूर मैदान]], [[फतुल्ला]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710301.html ३४७९] || २ मार्च २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ८५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/710307.html ३४८३] || ५ मार्च २०१४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- | ८५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/744679.html ३४९७] || १५ जून २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=15 | |- | ८५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/744681.html ३४९८] || १७ जून २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- | ८५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/744683.html ३४९९] || १९ जून २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || अनिर्णित |- | ८५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667723.html ३५१७] || २७ ऑगस्ट २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|IND}} |- | ८५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667725.html ३५२०] || ३० ऑगस्ट २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|IND}} |- | ८५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667727.html ३५२३] || २ सप्टेंबर २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|IND}} |- | ८६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667729.html ३५२५] || ५ सप्टेंबर २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले मैदान]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | ८६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/770121.html ३५३१] || ८ ऑक्टोबर २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[नेहरू स्टेडियम, कोची|नेहरू स्टेडियम]], [[कोची]] || {{cr|WIN}} |- | ८६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/770123.html ३५३३] || ११ ऑक्टोबर २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ८६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/770127.html ३५३५] || १७ ऑक्टोबर २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|IND}} |- | ८६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/792289.html ३५३९] || २ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}} |- | ८६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/792291.html ३५४०] || ६ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} |- | ८६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/792293.html ३५४३] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | ८६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/792295.html ३५४४] || १३ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | ८६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/792297.html ३५४७] || १६ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754749.html ३५८२] || १८ जानेवारी २०१५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} || rowspan=4 | [[कार्लटन मिड त्रिकोणी मालिका, २०१५]] |- style="background:#cfc;" | ८७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754753.html ३५८६] || २० जानेवारी २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754757.html ३५९२] || २६ जानेवारी २०१५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754759.html ३५९५] || ३० जानेवारी २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656405.html ३६०२] || १५ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} || rowspan=8 | [[२०१५ क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ८७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656423.html ३६१०] || २२ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656439.html ३६१८] || २८ फेब्रुवारी २०१५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656453.html ३६२५] || ६ मार्च २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656465.html ३६३१] || १० मार्च २०१५ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656475.html ३६३६] || १४ मार्च २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656485.html ३६४१] || १९ मार्च २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/656493.html ३६४५] || २६ मार्च २०१५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ८८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/870731.html ३६५८] || १८ जून २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=20 | |- | ८८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/870733.html ३६६०] || २१ जून २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | ८८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/870735.html ३६६१] || २४ जून २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- | ८८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/885959.html ३६६२] || १० जुलै २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} |- | ८८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/885965.html ३६६५] || १२ जुलै २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} |- | ८८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/885967.html ३६६७] || १४ जुलै २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} |- | ८८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903593.html ३६८९] || ११ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|RSA}} |- | ८८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903595.html ३६९२] || १४ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} |- | ८८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903597.html ३६९५] || १८ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|RSA}} |- | ८९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903599.html ३६९८] || २२ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | ८९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903601.html ३७००] || २५ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|RSA}} |- | ८९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895807.html ३७२३] || १२ जानेवारी २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ८९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895809.html ३७२४] || १५ जानेवारी २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ८९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895811.html ३७२५] || १७ जानेवारी २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ८९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895813.html ३७२६] || २० जानेवारी २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}} |- | ८९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895815.html ३७२७] || २३ जानेवारी २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}} |- | ८९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1007649.html ३७४२] || ११ जून २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} |- | ८९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1007651.html ३७४४] || १३ जून २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} |- | ८९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1007653.html ३७४६] || १५ जून २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} |- | ९०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1030219.html ३७९६] || १६ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | ९०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1030221.html ३७९७] || २० ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|NZ}} || rowspan=7 | |- | ९०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1030223.html ३७९८] || २३ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ९०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1030225.html ३७९९] || २६ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|NZ}} |- | ९०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1030227.html ३८००] || २९ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} |- | ९०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1034819.html ३८१९] || १५ जानेवारी २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}} |- | ९०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1034821.html ३८२१] || १९ जानेवारी २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}} |- | ९०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1034823.html ३८२४] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ९०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022353.html ३८७८] || ४ जून २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०१७ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | ९०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022361.html ३८८२] || ८ जून २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ९१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022367.html ३८८६] || ११ जून २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022373.html ३८९१] || १५ जून २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022375.html ३८९४] || १८ जून २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}} |- | ९१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1098206.html ३८९५] || २३ जून २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित || rowspan=30 | |- | ९१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1098207.html ३८९६] || २५ जून २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|IND}} |- | ९१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1098208.html ३८९८] || ३० जून २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|IND}} |- | ९१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1098209.html ३९००] || २ जुलै २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}} |- | ९१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1098210.html ३९०२] || ६ जुलै २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सबिना पार्क]], [[जमैका]] || {{cr|IND}} |- | ९१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109605.html ३९०५] || २० ऑगस्ट २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|IND}} |- | ९१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109606.html ३९०६] || २४ ऑगस्ट २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|IND}} |- | ९२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109607.html ३९०७] || २७ ऑगस्ट २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|IND}} |- | ९२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109608.html ३९०८] || ३१ ऑगस्ट २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- | ९२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109609.html ३९०९] || ३ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- | ९२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119496.html ३९१०] || १७ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | ९२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119497.html ३९१२] || २१ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | ९२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119498.html ३९१४] || २४ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} |- | ९२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119499.html ३९१७] || २८ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- | ९२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119500.html ३९१९] || १ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | ९२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120090.html ३९२८] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|NZ}} |- | ९२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120091.html ३९३१] || २५ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}} |- | ९३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120092.html ३९३२] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- | ९३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122726.html ३९३९] || १० डिसेंबर २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|SL}} |- | ९३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122727.html ३९४१] || १३ डिसेंबर २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ९३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122728.html ३९४२] || १७ डिसेंबर २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} |- | ९३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122279.html ३९६९] || १ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} |- | ९३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122280.html ३९७०] || ४ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|IND}} |- | ९३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122281.html ३९७१] || ७ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[केपटाउन]] || {{cr|IND}} |- | ९३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122282.html ३९७३] || १० फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} |- | ९३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122283.html ३९७६] || १३ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|IND}} |- | ९३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122284.html ३९७८] || १६ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|IND}} |- | ९४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119546.html ४०१४] || १२ जुलै २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|IND}} |- | ९४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119547.html ४०१६] || १४ जुलै २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ९४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119548.html ४०१८] || १७ जुलै २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले मैदान]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ९४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153246.html ४०३९] || १८ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 | [[२०१८ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ९४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153247.html ४०४०] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153249.html ४०४२] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153251.html ४०४४] || २३ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153253.html ४०४६] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || बरोबरीत |- style="background:#cfc;" | ९४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153255.html ४०४८] || २८ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} |- | ९४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157754.html ४०५६] || २१ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}} || rowspan=18 | |- | ९५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157755.html ४०५९] || २४ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || बरोबरीत |- | ९५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157756.html ४०६२] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|WIN}} |- | ९५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157757.html ४०६३] || २९ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | ९५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157758.html ४०६४] || १ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपुरम]] || {{cr|IND}} |- | ९५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144997.html ४०७७] || १२ जानेवारी २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ९५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144998.html ४०७८] || १५ जानेवारी २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- | ९५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144999.html ४०७९] || १८ जानेवारी २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- | ९५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153691.html ४०८२] || २३ जानेवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|IND}} |- | ९५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153692.html ४०८५] || २६ जानेवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|IND}} |- | ९५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153693.html ४०८८] || २८ जानेवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|IND}} |- | ९६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153694.html ४०९१] || ३१ जानेवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}} |- | ९६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153695.html ४०९२] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|IND}} |- | ९६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168242.html ४१०२] || २ मार्च २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | ९६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168243.html ४१०६] || ५ मार्च २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | ९६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168244.html ४१०९] || ८ मार्च २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|AUS}} |- | ९६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168245.html ४१११] || १० मार्च २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} |- | ९६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168246.html ४११३] || १३ मार्च २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144490.html ४१५०] || ५ जून २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|IND}} || rowspan=9 | [[२०१९ क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144496.html ४१५५] || ९ जून २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144504.html ४१६१] || १६ जून २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144510.html ४१६९] || २२ जून २०१९ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144516.html ४१७५] || २७ जून २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144520.html ४१७९] || ३० जून २०१९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ९७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144522.html ४१८२] || २ जुलै २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144526.html ४१८७] || ६ जुलै २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले मैदान]], [[लीड्स]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144528.html ४१९०] || ९-१० जुलै २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|NZ}} |- | ९७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188624.html ४१९६] || ८ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || अनिर्णित || rowspan=25 | |- | ९७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188625.html ४१९७] || ११ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|IND}} |- | ९७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188626.html ४१९९] || १४ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|IND}} |- | ९७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187021.html ४२२१] || १५ डिसेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|WIN}} |- | ९८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187022.html ४२२२] || १८ डिसेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} |- | ९८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187023.html ४२२३] || २२ डिसेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}} |- | ९८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187027.html ४२३१] || १४ जानेवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|AUS}} |- | ९८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187028.html ४२३२] || १७ जानेवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}} |- | ९८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187029.html ४२३३] || १९ जानेवारी २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | ९८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187682.html ४२३५] || ५ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}} |- | ९८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187683.html ४२३९] || ८ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- | ९८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187684.html ४२४३] || ११ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}} |- | ९८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223955.html ४२६५] || २७ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ९८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223956.html ४२६६] || २९ नोव्हेंबर २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ९९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223957.html ४२६७] || २ डिसेंबर २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|IND}} |- | ९९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243393.html ४२८१] || २३ मार्च २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}} |- | ९९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243394.html ४२८३] || २६ मार्च २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|ENG}} |- | ९९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243395.html ४२८४] || २८ मार्च २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}} |- | ९९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262755.html ४३०७] || १८ जुलै २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- | ९९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262756.html ४३०९] || २० जुलै २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- | ९९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262757.html ४३१२] || २३ जुलै २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ९९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1277082.html ४३४४] || १९ जानेवारी २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बोलंड बँक पार्क]], [[दक्षिण आफ्रिका|पार्ल]] || {{cr|SA}} |- | ९९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1277083.html ४३४६] || २१ जानेवारी २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बोलंड बँक पार्क]], [[दक्षिण आफ्रिका|पार्ल]] || {{cr|SA}} |- | ९९९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1277084.html ४३४९] || २३ जानेवारी २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SA}} |- | १००० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278676.html ४३५३] || ६ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १००१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278677.html ४३५५] || ९ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} || rowspan=32 | |- | १००२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278678.html ४३५६] || ११ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} |- | १००३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276907.html ४४२४] || १२ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|IND}} |- | १००४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276908.html ४४२८] || १४ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | १००५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276909.html ४४३३] || १७ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || {{cr|IND}} |- | १००६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317900.html ४४३६] || २२ जुलै २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|IND}} |- | १००७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317901.html ४४३८] || २४ जुलै २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|IND}} |- | १००८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317902.html ४४३९] || २७ जुलै २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|IND}} |- | १००९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1325549.html ४४५१] || १८ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} |- | १०१० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1325550.html ४४५४] || २० ऑगस्ट २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} |- | १०११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1325551.html ४४५७] || २२ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} |- | १०१२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327509.html ४४७०] || ६ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[इकाना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, लखनौ|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|SA}} |- | १०१३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327510.html ४४७१] || ९ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}} |- | १०१४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327511.html ४४७२] || ११ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | १०१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322278.html ४४८३] || २५ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- | १०१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322279.html ४४८७] || २७ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || अनिर्णित |- | १०१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322280.html ४४८९] || ३० नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || अनिर्णित |- | १०१८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1340845.html ४४९३] || ४ डिसेंबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १०१९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1340846.html ४४९६] || ७ डिसेंबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १०२० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1340847.html ४४९९] || १० डिसेंबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- | १०२१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348643.html ४५०१] || १० जानेवारी २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}} |- | १०२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348644.html ४५०३] || १२ जानेवारी २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | १०२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348645.html ४५०५] || १५ जानेवारी २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपुरम]] || {{cr|IND}} |- | १०२४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348646.html ४५०७] || १८ जानेवारी २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, हैदराबाद|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | १०२५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348647.html ४५०९] || २१ जानेवारी २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || {{cr|IND}} |- | १०२६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348648.html ४५११] || २४ जानेवारी २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर मैदान]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} |- | १०२७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348656.html ४५३८] || १७ मार्च २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | १०२८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348657.html ४५४१] || १९ मार्च २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|AUS}} |- | १०२९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348658.html ४५४५] || २२ मार्च २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|AUS}} |- | १०३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381214.html ४६२२] || २७ जुलै २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाऊन]] || {{cr|IND}} |- | १०३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381215.html ४६२३] || २९ जुलै २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाऊन]] || {{cr|WIN}} |- | १०३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381216.html ४६२४] || १ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[त्रिनिदाद]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १०३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388394.html ४६३०] || २ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[पलेकेले]] || अनिर्णित || rowspan=6 | [[२०२३ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १०३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388398.html ४६३२] || ४ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[पलेकेले]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १०३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388406.html ४६३९] || १०-११ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १०३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388407.html ४६४१] || १२ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १०३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388410.html ४६४५] || १५ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १०३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388414.html ४६४९] || १७ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- | १०३९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389388.html ४६५१] || २२ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन आयएस बिंद्रा स्टेडियम|इंदरजितसिंग बिंद्रा स्टेडियम]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | |- | १०४० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389389.html ४६५४] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर मैदान]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} |- | १०४१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389390.html ४६५७] || २७ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०४२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384396.html ४६६२] || ८ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} || rowspan=11 | [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १०४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384399.html ४६६६] || ११ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १०४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384404.html ४६६९] || १४ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १०४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384408.html ४६७४] || १९ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १०४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384412.html ४६७८] || २२ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान|हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १०४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384420.html ४६८६] || २९ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[इकाना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १०४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384424.html ४६९०] || २ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १०४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384428.html ४६९४] || ५ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १०५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384436.html ४७०२] || १२ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|NED}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १०५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384437.html ४७०३] || १५ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १०५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384439.html ४७०५] || १९ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|AUS}} |- | १०५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387600.html ४७१३] || १७ डिसेंबर २०२३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} || rowspan=9 | |- | १०५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387601.html ४७१४] || १९ डिसेंबर २०२३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}} |- | १०५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387602.html ४७१६] || २१ डिसेंबर २०२३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[दक्षिण आफ्रिका|पार्ल]] || {{cr|IND}} |- | १०५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442990.html ४७५२] || २ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || टाय |- | १०५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442991.html ४७५३] || ४ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | १०५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442992.html ४७५४] || ७ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | १०५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439904.html ४८२५] || ६ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | १०६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439905.html ४८२८] || ९ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}} |- | १०६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439906.html ४८३३] || १२ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १०६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466415.html ४८४४] || २० फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|२०२५ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] |- style="background:#cfc;" | १०६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466418.html ४८४७] || २३ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १०६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466425.html ४८५१] || २ मार्च २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १०६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466426.html ४८५२] || ४ मार्च २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १०६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466428.html ४८५७] || ९ मार्च २०२५ || {{cr|NZ}}|| {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} |- | १०६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478904.html ४९११] || १९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} || rowspan=29 | |- | १०६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478905.html ४९१३] || २३ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १०६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478906.html ४९१५] || २५ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}} |- | १०७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479573.html ४९३४] || ३० नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल|झारखंड क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय संकुल स्टेडियम]], [[रांची]] || {{cr|IND}} |- | १०७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479574.html ४९३५] || ३ डिसेंबर २०२५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || {{cr|SA}} |- | १०७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479575.html ४९३६] || ६ डिसेंबर २०२५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} |- | १०७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490231.html ४९३७] || ११ जानेवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[बडोदा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[वडोदरा]] || {{cr|IND}} |- | १०७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490232.html ४९३८] || १४ जानेवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[निरंजन शाह स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|NZ}} |- | १०७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490233.html ४९३९] || १८ जानेवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|NZ}} |- | १०७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527151.html ४९७७] || १४ जून २०२६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान|हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|IND}} |- | १०७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527152.html ४९८०] || १७ जून २०२६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[इकाना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}} |- | १०७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527153.html ४९८१] || २० जून २०२६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | १०७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html ४९८७] || १४ जुलै २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|IND}} |- | १०८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html ४९८८] || १६ जुलै २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}} |- | १०८१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html] || १९ जुलै २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || TBD |- | १०८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529227.html] || २७ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपुरम]] || TBD |- | १०८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529228.html] || ३० सप्टेंबर २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || TBD |- | १०८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529229.html] || ३ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास]] || TBD |- | १०८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539437.html] || ४ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || TBD |- | १०८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539438.html] || ७ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || TBD |- | १०८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539439.html] || १० नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन (न्यू झीलंड)|हॅमिल्टन]] || TBD |- | १०८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539440.html] || १३ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माउंट माउंगानुई]] || TBD |- | १०८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539441.html] || १५ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माउंट माउंगानुई]] || TBD |- | १०९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529235.html] || १३ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || TBD |- | १०९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529236.html] || १६ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम (बंगळूर)|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || TBD |- | १०९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529237.html] || १९ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || TBD |- | १०९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529241.html] || ३ जानेवारी २०२७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || TBD |- | १०९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529242.html] || ६ जानेवारी २०२७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (हैदराबाद)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || TBD |- | १०९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529243.html] || ९ जानेवारी २०२७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || TBD |} ==हे ही पहा== * [[भारतीय क्रिकेट संघाने खेळलेल्या कसोटी सामन्यांची यादी]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी]] * [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या महिला कसोटी सामन्यांची यादी]] * [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची यादी]] * [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी]] {{देशानुसार एकदिवसीय सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:भारतीय क्रिकेट]] fcdteqga674uhiu0skvs2leea00g38t 0 255140 2694941 2338648 2026-07-16T15:51:13Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2694941 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''सेदान''' हे ईशान्य [[फ्रांस]]मधील [[आर्देन्स प्रांत|आर्देन्स प्रांतातील]] एक छोटे शहर आहे. [[म्यूझ नदी]]काठी वसलेले हे शहर [[सेदान अराँदिसमाँ]]चे प्रशासकीय केन्द्र आहे. हे शहर [[पॅरिस]]पासून २०० किमी अंतरावर असून [[बेल्जियम]]च्या सीमेपासून १० किमी दक्षिणेस आहे. [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान]] चार वर्षे [[नाझी जर्मनी|जर्मनीने]] या शहरावर ताबा ठेवला होता.<ref>{{cite web |url=http://www.wir-rheinlaender.lvr.de/engl_version/firstworldwar/sedanasasymbol.htm |title=First World War |publisher=Wir-rheinlaender.lvr.de |date= |accessdate=2012-12-13 |archive-date=2012-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425093011/http://www.wir-rheinlaender.lvr.de/engl_version/firstworldwar/sedanasasymbol.htm |url-status=dead }}</ref> या शहराची स्थापना १४२४मध्ये झाली. २०१७ च्या सुरुवातीस येथील लोकसंख्या १६,४२८ होती [[वर्ग:फ्रान्समधील शहरे]] [[वर्ग:इ.स. १४२४ मधील निर्मिती]] ias6smkg7v0ot9ott33z0vqcbaemw3z 0 267069 2694961 2691540 2026-07-16T17:26:50Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694961 wikitext text/x-wiki खालील यादी भारतीय महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. भारताने ५ ऑगस्ट २००६ रोजी इंग्लंडविरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | भारताने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==विरुद्ध संघांविरुद्धची कामगिरी== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center" !scope="col" |विरुद्ध देश !scope="col" |[[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|सामने]] !scope="col" |विजय !scope="col" |पराभव !scope="col" |टाय !scope="col" |टाय+विजय !scope="col" |टाय+पराभव !scope="col" |अनिर्णित !scope="col" |विजय % !scope="col" |प्रथम !scope="col" |अलीकडील |- | style="text-align: center;" colspan="11" | '''[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|वि. संपूर्ण सदस्य देश]]''' |- style="background:#cfc;" ! scope="row" style="text-align: left; background:#cfc;"|{{crw|Australia}} | ३९ || ९ || २८ || ० || १ || ० || १ || २३.०७ || २००८ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Bangladesh}} | २४ || २१ || ३ || ० || ० || ० || ० || ८७.५० || २०१३ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|England}} | ३८ || १२ || २६ || ० || ० || ० || ० || ३१.५७ || २००६ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Ireland}} | २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०१८ || २०२३ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|New Zealand}} | १४ || ४ || १० || ० || ० || ० || ० || २८.५७ || २००९ || २०२४ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Pakistan}} | १७ || १४ || ३ || ० || ० || ० || ० || ८२.३५ || २००९ || २०२६ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|South Africa}} | २५ || ११ || ११ || ० || ० || ० || ३ || ४४.०० || २०१४ || २०२६ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Sri Lanka}} | ३१ || २५ || ५ || ० || ० || ० || १ || ८०.६४ || २००९ || २०२५ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|West Indies}} | २४ || १५ || ९ || ० || ० || ० || ० || ६२.५० || २०११ || २०२४ |- | colspan="11" style="text-align: center;" | '''[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|वि. असोसिएट सदस्य देश]]''' |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Malaysia}} | ३ || २ || ० || ० || ० || ० || १ || ६६.६७ || २०१८ || २०२३ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|NED}} | १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०२६ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Nepal}} | १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०२४ || २०२४ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Thailand}} | ३ || ३ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०१८ || २०२२ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|UAE}} | २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०२२ || २०२४ |- | colspan="11" style="text-align: center;" | '''वि. विशेष दर्जा असलेले संघ''' |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Barbados}} | १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२२ || २०२२ |- class="sortbottom" !scope="row" style="text-align:center" |'''एकूण''' | '''२२५''' || '''१२३''' || '''९५'''|| '''०''' || '''१''' || '''०''' || '''६'''|| '''५४.६६''' || '''२००६''' || '''२०२६''' |- |colspan=11|<small>''सदर आकडेवारी २८ जून २०२६ रोजी [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] येथे झालेल्या {{crw-rt|IND}} वि. {{crw|Australia}} सामन्यापर्यंत अद्ययावत आहे.''</small> |} ==भारताने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! विरुद्ध संघ !! प्रथम महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना |- |align=left|{{crw|ENG}} || ५ ऑगस्ट २००६ |- |align=left|{{crw|AUS}} || २८ ऑक्टोबर २००८ |- |align=left|{{crw|PAK}} || १३ जून २००९ |- |align=left|{{crw|SL}} || १५ जून २००९ |- |align=left|{{crw|NZL}} || १८ जून २००९ |- |align=left|{{crw|WIN}} || २२ जानेवारी २०११ |- |align=left|{{crw|BAN}} || २ एप्रिल २०१३ |- |align=left|{{crw|RSA}} || ३० नोव्हेंबर २०१४ |- |align=left|{{crw|MAS}} || ३ जून २०१८ |- |align=left|{{crw|THA}} || ४ जून २०१८ |- |align=left|{{crw|IRE}} || १५ नोव्हेंबर २०१८ |- |align=left|{{crw|Barbados}} || ३ ऑगस्ट २०२२ |- |align=left|{{crw|UAE}} || ४ ऑक्टोबर २०२२ |- |align=left|{{crw|NEP}} || २३ जुलै २०२४ |- |align=left|{{crw|NED}} || १७ जून २०२६ |} ==भारताने मैदानानुसार खेळलेल्या महिला ट्वेंटी२० सामन्यांची संख्या== ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225163.html ३] || ५ ऑगस्ट २००६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|IND}} || rowspan=2 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/369333.html २०] || २८ ऑक्टोबर २००८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी|हर्स्टव्हिल ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355977.html २९] || ११ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} || rowspan=4 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355981.html ३३] || १३ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355988.html ४०] || १८ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439017.html ५६] || ४ मार्च २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बांद्रा|बांद्रा-कुर्ला संकुल मैदान]], [[बांद्रा]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439018.html ५७] || ६ मार्च २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बांद्रा|बांद्रा-कुर्ला संकुल मैदान]], [[बांद्रा]] || {{crw|IND}} |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439019.html ५८] || ८ मार्च २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बांद्रा|बांद्रा-कुर्ला संकुल मैदान]], [[बांद्रा]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412707.html ६५] || ६ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412710.html ६८] || ८ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|SL}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412716.html ७४] || १३ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूजॉर स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|AUS}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488906.html ९८] || २२ जानेवारी २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488907.html ९९] || २३ जानेवारी २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{crw|WIN}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488908.html १००] || २४ जानेवारी २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500224.html १०७] || २३ जून २०११ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[इसेक्स|टोबी होव क्रिकेट मैदान]], [[इसेक्स|बिलिएरके]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०११ नॅटवेस्ट महिला टी२० चौरंगी मालिका|२०११ इंग्लंड महिला ट्वेंटी२० चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500225.html ११०] || २५ जून २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/492547.html ११२] || २६ जून २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500574.html ११३] || २७ जून २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[हँपशायर|ऑफिसर्स क्लब सर्व्हिस मैदान]], [[हँपशायर|अल्डरशॉट]] || {{crw|IND}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549390.html १३१] || १८ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|WIN}} || rowspan=12 | |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549391.html १३३] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|IND}} |- | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549392.html १३५] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Dominica}} [[विंडसर पार्क]], [[डॉमिनिका]] || {{crw|WIN}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549393.html १३६] || २३ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Dominica}} [[विंडसर पार्क]], [[डॉमिनिका]] || {{crw|WIN}} |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549394.html १३८] || २७ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552935.html १३९] || १८ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552936.html १४०] || १९ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552937.html १४१] || २१ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552938.html १४२] || २२ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552939.html १४३] || २३ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/542850.html १५०] || २६ जून २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[केंट|कॅंटरबरी]] || {{crw|ENG}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/542851.html १५१] || २८ जून २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533302.html १६९] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०१२ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533306.html १७३] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533309.html १७६] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584924.html १८४] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} || rowspan=2 | [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584929.html १८६] || ३१ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625898.html १९७] || २ एप्रिल २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} || rowspan=9 | |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625899.html १९८] || ४ एप्रिल २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625900.html १९९] || ५ एप्रिल २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720551.html २४३] || ९ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720553.html २४४] || ११ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720555.html २४५] || १३ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682981.html २५४] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682995.html २६१] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683005.html २६६] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683009.html २६८] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/797907.html २९४] || ३० नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=10 | |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/872485.html ३०७] || ११ जुलै २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|NZ}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/872487.html ३०८] || १३ जुलै २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/872489.html ३०९] || १५ जुलै २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895787.html ३२५] || २६ जानेवारी २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|IND}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895789.html ३२६] || २९ जानेवारी २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895791.html ३२७] || ३१ जानेवारी २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951375.html ३४०] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951387.html ३४६] || १९ मार्च २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951395.html ३५०] || २२ मार्च २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान|हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951409.html ३५७] || २७ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|WIN}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1063546.html ३७०] || १८ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान]], [[विजयवाडा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1063547.html ३७१] || २० नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान]], [[विजयवाडा]] || {{crw|WIN}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1063548.html ३७३] || २२ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान]], [[विजयवाडा]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065333.html ३७४] || २६ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065339.html ३७६] || २९ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065348.html ३८०] || ४ डिसेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123206.html ३९४] || १३ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123207.html ३९५] || १६ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} |- | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123208.html ३९६] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|RSA}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123209.html ३९७] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || अनिर्णित |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123210.html ३९८] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131235.html ४०२] || २२ मार्च २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०१७-१८ महिला टी२० तिरंगी मालिका, भारत|२०१८ भारत महिला ट्वेंटी२० तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131237.html ४०५] || २५ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131238.html ४०६] || २६ मार्च २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131240.html ४०९] || २९ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148048.html ४१६] || ३ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=6 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148052.html ४२०] || ४ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148056.html ४२४] || ६ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148060.html ४२९] || ९ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148063.html ४३२] || १० जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150533.html ५१५] || ९ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[आयसीसी महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक, २०१८|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150537.html ५१८] || ११ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150545.html ५२६] || १५ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150549.html ५३०] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150554.html ५३५] || २२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|ENG}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153858.html ५७४] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=2 | |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153859.html ५७६] || ८ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{crw|NZ}} |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153860.html ५७७] || १० फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=13 | |- | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172163.html ५९९] || ४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{crw|ENG}} |- | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172164.html ६००] || ७ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{crw|ENG}} |- | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172165.html ६०१] || ९ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{crw|ENG}} |- | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198478.html ७६९] || २४ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198481.html ७७२] || १ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202366.html ७७५] || ३ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198482.html ७७९] || ४ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|RSA}} |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202252.html ७९६] || ९ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202253.html ७९८] || १० नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{crw|IND}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202254.html ७९९] || १४ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202255.html ८००] || १७ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202256.html ८०१] || २० नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183543.html ८३१] || ३१ जानेवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०१९-२० ऑस्ट्रेलिया महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183545.html ८३३] || २ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183546.html ८३८] || ७ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183547.html ८४०] || ८ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183549.html ८४५] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173048.html ८४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी शोग्राउंड मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173053.html ८५१] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173056.html ८५४] || २७ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173070.html ८६६] || ८ मार्च २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1253272.html ८८६] || २० मार्च २०२१ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{crw|RSA}} || rowspan=13 | |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1253273.html ८८७] || २१ मार्च २०२१ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{crw|RSA}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1253274.html ८८८] || २३ मार्च २०२१ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{crw|IND}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1260097.html ९१६] || ९ जुलै २०२१ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, नॉर्थम्पटन|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}} |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1260098.html ९१९] || ११ जुलै २०२१ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ससेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|होव]] || {{crw|IND}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1260099.html ९२०] || १४ जुलै २०२१ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- | १३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263621.html ९८१] || ७ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || अनिर्णित |- | १३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263622.html ९८२] || ९ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263623.html ९८३] || १० ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289031.html १०२६] || ९ फेब्रुवारी २०२२ || {{crw|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर|जॉन डेव्हिस ओव्हल]], [[न्यू झीलंड|क्वीन्सटाउन]] || {{crw|NZL}} |- | १३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289259.html ११७३] || २९ जुलै २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289263.html ११८१] || ३१ जुलै २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289268.html ११८७] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|Barbados}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289271.html ११९०] || ६ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289274.html ११९३] || ७ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- | १४२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1301334.html १२०९] || १० सप्टेंबर २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1301335.html १२१६] || १३ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|IND}} |- | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1301336.html १२१७] || १५ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335790.html १२५०] || ३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335792.html १२५२] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335797.html १२६७] || ७ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335799.html १२६९] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335803.html १२७३] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335806.html १२७५] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345424.html १३१२] || ९ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | |- | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345425.html १३१३] || ११ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || बरोबरीत |- | १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345426.html १३१९] || १४ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345427.html १३२५] || १७ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345428.html १३३२] || २० डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344511.html १३४२] || १९ जानेवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२२-२३ दक्षिण आफ्रिका महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344513.html १३४४] || २३ जानेवारी २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344515.html १३४८] || २८ जानेवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344516.html १३४९] || ३० जानेवारी २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344517.html १३५०] || २ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338043.html १३५९] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338048.html १३६४] || १५ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338053.html १३६९] || १८ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338057.html १३७३] || २० फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338060.html १३७६] || २३ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | १६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382163.html १५१०] || ९ जुलै २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | |- | १६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382164.html १५१३] || ११ जुलै २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|IND}} |- | १७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382165.html १५१७] || १३ जुलै २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399055.html १६६६] || २१ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || अनिर्णित || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399059.html १६६८] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399062.html १६७१] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406073.html १७०३] || ६ डिसेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} || rowspan=14 | |- | १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406074.html १७०९] || ९ डिसेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} |- | १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406075.html १७१२] || १० डिसेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | १७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406081.html १७२८] || ५ जानेवारी २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | १७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406082.html १७२९] || ७ जानेवारी २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406083.html १७३०] || ९ जानेवारी २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429393.html १८५५] || २८ एप्रिल २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429394.html १८६१] || ३० एप्रिल २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429395.html १८६७] || २ मे २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429396.html १८८१] || ६ मे २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429397.html १८८४] || ९ मे २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434291.html १९४५] || ५ जुलै २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|SA}} |- | १८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434292.html १९५०] || ७ जुलै २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | १८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434293.html १९५२] || ९ जुलै २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १८८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426757.html १९५९] || १९ जुलै २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०२४ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १८९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426760.html १९६२] || २१ जुलै २०२४ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426765.html १९६७] || २३ जुलै २०२४ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426768.html १९७१] || २६ जुलै २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426770.html १९७९] || २८ जुलै २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432425.html २०६१] || ४ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432428.html २०६६] || ६ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432433.html २०७५] || ९ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432439.html २०९३] || १३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|AUS}} |- | १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459891.html २१५६] || १५ डिसेंबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डी वाय पाटील मैदान|डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | |- | १९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459892.html २१५८] || १७ डिसेंबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डी वाय पाटील मैदान|डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|WIN}} |- | १९९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459893.html २१५९] || १९ डिसेंबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डी वाय पाटील मैदान|डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | २०० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448397.html २३८३] || २८ जून २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | २०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448398.html २३८४] || १ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|IND}} || rowspan=20 | |- | २०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448399.html २३८७] || ४ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} |- | २०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448400.html २३९७] || ९ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} |- | २०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448401.html २३९८] || १२ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} |- | २०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513735.html २६१९] || २१ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | २०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513736.html २६२०] || २३ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | २०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513737.html २६२१] || २६ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | २०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513738.html २६२२] || २८ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | २०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513739.html २६२३] || ३० डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | २१० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478912.html २६७३] || १५ फेब्रुवारी २०२५ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|IND}} |- | २११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478913.html २६७५] || १९ फेब्रुवारी २०२५ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | २१२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478914.html २६७६] || २१ फेब्रुवारी २०२५ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|IND}} |- | २१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html २७२४] || १७ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}} |- | २१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २७२९] || १९ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}} |- | २१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html २७३४] || २२ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | २१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html २७३९] || २५ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|IND}} |- | २१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html २७४५] || २७ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] || {{crw|SA}} |- | २१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html २७८४] || २८ मे २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|IND}} |- | २१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html २७९२] || ३० मे २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} |- | २२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html २८००] || २ जून २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २२१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html २८५७] || १४ जून २०२६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html २८६५] || १७ जून २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html २८८१] || २१ जून २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | २२४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html २८८६] || २५ जून २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २२५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html २९०७] || २८ जून २०२६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{crw|AUS}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:भारतीय क्रिकेट]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] as92imndful2ogut7xb4c1st6xb816p 2695038 2694961 2026-07-17T04:56:21Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2695038 wikitext text/x-wiki खालील यादी भारतीय महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. भारताने ५ ऑगस्ट २००६ रोजी इंग्लंडविरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | भारताने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==विरुद्ध संघांविरुद्धची कामगिरी== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center" !scope="col" |विरुद्ध देश !scope="col" |[[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|सामने]] !scope="col" |विजय !scope="col" |पराभव !scope="col" |टाय !scope="col" |टाय+विजय !scope="col" |टाय+पराभव !scope="col" |अनिर्णित !scope="col" |विजय % !scope="col" |प्रथम !scope="col" |अलीकडील |- | style="text-align: center;" colspan="11" | '''[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|वि. संपूर्ण सदस्य देश]]''' |- style="background:#cfc;" ! scope="row" style="text-align: left; background:#cfc;"|{{crw|Australia}} | ३९ || ९ || २८ || ० || १ || ० || १ || २३.०७ || २००८ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Bangladesh}} | २४ || २१ || ३ || ० || ० || ० || ० || ८७.५० || २०१३ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|England}} | ३८ || १२ || २६ || ० || ० || ० || ० || ३१.५७ || २००६ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Ireland}} | २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०१८ || २०२३ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|New Zealand}} | १४ || ४ || १० || ० || ० || ० || ० || २८.५७ || २००९ || २०२४ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Pakistan}} | १७ || १४ || ३ || ० || ० || ० || ० || ८२.३५ || २००९ || २०२६ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|South Africa}} | २५ || ११ || ११ || ० || ० || ० || ३ || ४४.०० || २०१४ || २०२६ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Sri Lanka}} | ३१ || २५ || ५ || ० || ० || ० || १ || ८०.६४ || २००९ || २०२५ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|West Indies}} | २४ || १५ || ९ || ० || ० || ० || ० || ६२.५० || २०११ || २०२४ |- | colspan="11" style="text-align: center;" | '''[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|वि. असोसिएट सदस्य देश]]''' |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Malaysia}} | ३ || २ || ० || ० || ० || ० || १ || ६६.६७ || २०१८ || २०२३ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|NED}} | १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०२६ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Nepal}} | १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०२४ || २०२४ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Thailand}} | ३ || ३ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०१८ || २०२२ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|UAE}} | २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०२२ || २०२४ |- | colspan="11" style="text-align: center;" | '''वि. विशेष दर्जा असलेले संघ''' |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Barbados}} | १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२२ || २०२२ |- class="sortbottom" !scope="row" style="text-align:center" |'''एकूण''' | '''२२५''' || '''१२३''' || '''९५'''|| '''०''' || '''१''' || '''०''' || '''६'''|| '''५४.६६''' || '''२००६''' || '''२०२६''' |- |colspan=11|<small>''सदर आकडेवारी २८ जून २०२६ रोजी [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] येथे झालेल्या {{crw-rt|IND}} वि. {{crw|Australia}} सामन्यापर्यंत अद्ययावत आहे.''</small> |} ==भारताने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! विरुद्ध संघ !! प्रथम महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना |- |align=left|{{crw|ENG}} || ५ ऑगस्ट २००६ |- |align=left|{{crw|AUS}} || २८ ऑक्टोबर २००८ |- |align=left|{{crw|PAK}} || १३ जून २००९ |- |align=left|{{crw|SL}} || १५ जून २००९ |- |align=left|{{crw|NZL}} || १८ जून २००९ |- |align=left|{{crw|WIN}} || २२ जानेवारी २०११ |- |align=left|{{crw|BAN}} || २ एप्रिल २०१३ |- |align=left|{{crw|RSA}} || ३० नोव्हेंबर २०१४ |- |align=left|{{crw|MAS}} || ३ जून २०१८ |- |align=left|{{crw|THA}} || ४ जून २०१८ |- |align=left|{{crw|IRE}} || १५ नोव्हेंबर २०१८ |- |align=left|{{crw|Barbados}} || ३ ऑगस्ट २०२२ |- |align=left|{{crw|UAE}} || ४ ऑक्टोबर २०२२ |- |align=left|{{crw|NEP}} || २३ जुलै २०२४ |- |align=left|{{crw|NED}} || १७ जून २०२६ |} ==भारताने मैदानानुसार खेळलेल्या महिला ट्वेंटी२० सामन्यांची संख्या== ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225163.html ३] || ५ ऑगस्ट २००६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|IND}} || rowspan=2 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/369333.html २०] || २८ ऑक्टोबर २००८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी|हर्स्टव्हिल ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355977.html २९] || ११ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} || rowspan=4 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355981.html ३३] || १३ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355988.html ४०] || १८ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439017.html ५६] || ४ मार्च २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बांद्रा|बांद्रा-कुर्ला संकुल मैदान]], [[बांद्रा]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439018.html ५७] || ६ मार्च २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बांद्रा|बांद्रा-कुर्ला संकुल मैदान]], [[बांद्रा]] || {{crw|IND}} |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439019.html ५८] || ८ मार्च २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बांद्रा|बांद्रा-कुर्ला संकुल मैदान]], [[बांद्रा]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412707.html ६५] || ६ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412710.html ६८] || ८ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|SL}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412716.html ७४] || १३ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूजॉर स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|AUS}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488906.html ९८] || २२ जानेवारी २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488907.html ९९] || २३ जानेवारी २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{crw|WIN}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488908.html १००] || २४ जानेवारी २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500224.html १०७] || २३ जून २०११ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[इसेक्स|टोबी होव क्रिकेट मैदान]], [[इसेक्स|बिलिएरके]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०११ नॅटवेस्ट महिला टी२० चौरंगी मालिका|२०११ इंग्लंड महिला ट्वेंटी२० चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500225.html ११०] || २५ जून २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/492547.html ११२] || २६ जून २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500574.html ११३] || २७ जून २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[हँपशायर|ऑफिसर्स क्लब सर्व्हिस मैदान]], [[हँपशायर|अल्डरशॉट]] || {{crw|IND}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549390.html १३१] || १८ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|WIN}} || rowspan=12 | |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549391.html १३३] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|IND}} |- | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549392.html १३५] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Dominica}} [[विंडसर पार्क]], [[डॉमिनिका]] || {{crw|WIN}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549393.html १३६] || २३ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Dominica}} [[विंडसर पार्क]], [[डॉमिनिका]] || {{crw|WIN}} |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549394.html १३८] || २७ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552935.html १३९] || १८ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552936.html १४०] || १९ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552937.html १४१] || २१ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552938.html १४२] || २२ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552939.html १४३] || २३ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/542850.html १५०] || २६ जून २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[केंट|कॅंटरबरी]] || {{crw|ENG}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/542851.html १५१] || २८ जून २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533302.html १६९] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०१२ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533306.html १७३] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533309.html १७६] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584924.html १८४] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} || rowspan=2 | [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584929.html १८६] || ३१ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625898.html १९७] || २ एप्रिल २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} || rowspan=9 | |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625899.html १९८] || ४ एप्रिल २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625900.html १९९] || ५ एप्रिल २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720551.html २४३] || ९ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720553.html २४४] || ११ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720555.html २४५] || १३ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682981.html २५४] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682995.html २६१] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683005.html २६६] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683009.html २६८] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/797907.html २९४] || ३० नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=10 | |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/872485.html ३०७] || ११ जुलै २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|NZ}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/872487.html ३०८] || १३ जुलै २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/872489.html ३०९] || १५ जुलै २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895787.html ३२५] || २६ जानेवारी २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|IND}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895789.html ३२६] || २९ जानेवारी २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895791.html ३२७] || ३१ जानेवारी २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951375.html ३४०] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951387.html ३४६] || १९ मार्च २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951395.html ३५०] || २२ मार्च २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान|हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951409.html ३५७] || २७ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|WIN}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1063546.html ३७०] || १८ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान]], [[विजयवाडा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1063547.html ३७१] || २० नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान]], [[विजयवाडा]] || {{crw|WIN}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1063548.html ३७३] || २२ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान]], [[विजयवाडा]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065333.html ३७४] || २६ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065339.html ३७६] || २९ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065348.html ३८०] || ४ डिसेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123206.html ३९४] || १३ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123207.html ३९५] || १६ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} |- | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123208.html ३९६] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|RSA}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123209.html ३९७] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || अनिर्णित |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123210.html ३९८] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131235.html ४०२] || २२ मार्च २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०१७-१८ महिला टी२० तिरंगी मालिका, भारत|२०१८ भारत महिला ट्वेंटी२० तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131237.html ४०५] || २५ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131238.html ४०६] || २६ मार्च २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131240.html ४०९] || २९ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148048.html ४१६] || ३ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=6 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148052.html ४२०] || ४ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148056.html ४२४] || ६ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148060.html ४२९] || ९ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148063.html ४३२] || १० जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150533.html ५१५] || ९ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[आयसीसी महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक, २०१८|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150537.html ५१८] || ११ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150545.html ५२६] || १५ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150549.html ५३०] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150554.html ५३५] || २२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|ENG}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153858.html ५७४] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=2 | |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153859.html ५७६] || ८ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{crw|NZ}} |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153860.html ५७७] || १० फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=13 | |- | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172163.html ५९९] || ४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{crw|ENG}} |- | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172164.html ६००] || ७ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{crw|ENG}} |- | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172165.html ६०१] || ९ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{crw|ENG}} |- | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198478.html ७६९] || २४ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198481.html ७७२] || १ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202366.html ७७५] || ३ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198482.html ७७९] || ४ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|RSA}} |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202252.html ७९६] || ९ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202253.html ७९८] || १० नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{crw|IND}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202254.html ७९९] || १४ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202255.html ८००] || १७ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202256.html ८०१] || २० नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183543.html ८३१] || ३१ जानेवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०१९-२० ऑस्ट्रेलिया महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183545.html ८३३] || २ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183546.html ८३८] || ७ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183547.html ८४०] || ८ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183549.html ८४५] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173048.html ८४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी शोग्राउंड मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173053.html ८५१] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173056.html ८५४] || २७ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173070.html ८६६] || ८ मार्च २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1253272.html ८८६] || २० मार्च २०२१ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{crw|RSA}} || rowspan=13 | |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1253273.html ८८७] || २१ मार्च २०२१ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{crw|RSA}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1253274.html ८८८] || २३ मार्च २०२१ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{crw|IND}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1260097.html ९१६] || ९ जुलै २०२१ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, नॉर्थम्पटन|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}} |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1260098.html ९१९] || ११ जुलै २०२१ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ससेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|होव]] || {{crw|IND}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1260099.html ९२०] || १४ जुलै २०२१ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- | १३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263621.html ९८१] || ७ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || अनिर्णित |- | १३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263622.html ९८२] || ९ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263623.html ९८३] || १० ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289031.html १०२६] || ९ फेब्रुवारी २०२२ || {{crw|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर|जॉन डेव्हिस ओव्हल]], [[न्यू झीलंड|क्वीन्सटाउन]] || {{crw|NZL}} |- | १३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289259.html ११७३] || २९ जुलै २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289263.html ११८१] || ३१ जुलै २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289268.html ११८७] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|Barbados}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289271.html ११९०] || ६ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289274.html ११९३] || ७ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- | १४२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1301334.html १२०९] || १० सप्टेंबर २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1301335.html १२१६] || १३ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|IND}} |- | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1301336.html १२१७] || १५ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335790.html १२५०] || ३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335792.html १२५२] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335797.html १२६७] || ७ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335799.html १२६९] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335803.html १२७३] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335806.html १२७५] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345424.html १३१२] || ९ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | |- | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345425.html १३१३] || ११ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || बरोबरीत |- | १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345426.html १३१९] || १४ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345427.html १३२५] || १७ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345428.html १३३२] || २० डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344511.html १३४२] || १९ जानेवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२२-२३ दक्षिण आफ्रिका महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344513.html १३४४] || २३ जानेवारी २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344515.html १३४८] || २८ जानेवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344516.html १३४९] || ३० जानेवारी २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344517.html १३५०] || २ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338043.html १३५९] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338048.html १३६४] || १५ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338053.html १३६९] || १८ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338057.html १३७३] || २० फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338060.html १३७६] || २३ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | १६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382163.html १५१०] || ९ जुलै २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | |- | १६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382164.html १५१३] || ११ जुलै २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|IND}} |- | १७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382165.html १५१७] || १३ जुलै २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399055.html १६६६] || २१ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || अनिर्णित || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399059.html १६६८] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399062.html १६७१] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406073.html १७०३] || ६ डिसेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} || rowspan=14 | |- | १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406074.html १७०९] || ९ डिसेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} |- | १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406075.html १७१२] || १० डिसेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | १७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406081.html १७२८] || ५ जानेवारी २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | १७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406082.html १७२९] || ७ जानेवारी २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406083.html १७३०] || ९ जानेवारी २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429393.html १८५५] || २८ एप्रिल २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429394.html १८६१] || ३० एप्रिल २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429395.html १८६७] || २ मे २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429396.html १८८१] || ६ मे २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429397.html १८८४] || ९ मे २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434291.html १९४५] || ५ जुलै २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|SA}} |- | १८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434292.html १९५०] || ७ जुलै २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | १८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434293.html १९५२] || ९ जुलै २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १८८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426757.html १९५९] || १९ जुलै २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०२४ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १८९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426760.html १९६२] || २१ जुलै २०२४ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426765.html १९६७] || २३ जुलै २०२४ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426768.html १९७१] || २६ जुलै २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426770.html १९७९] || २८ जुलै २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432425.html २०६१] || ४ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432428.html २०६६] || ६ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432433.html २०७५] || ९ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432439.html २०९३] || १३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|AUS}} |- | १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459891.html २१५६] || १५ डिसेंबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डी वाय पाटील मैदान|डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | |- | १९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459892.html २१५८] || १७ डिसेंबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डी वाय पाटील मैदान|डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|WIN}} |- | १९९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459893.html २१५९] || १९ डिसेंबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डी वाय पाटील मैदान|डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | २०० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448397.html २३८३] || २८ जून २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | २०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448398.html २३८४] || १ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|IND}} || rowspan=20 | |- | २०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448399.html २३८७] || ४ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} |- | २०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448400.html २३९७] || ९ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} |- | २०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448401.html २३९८] || १२ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} |- | २०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513735.html २६१९] || २१ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | २०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513736.html २६२०] || २३ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | २०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513737.html २६२१] || २६ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | २०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513738.html २६२२] || २८ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | २०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513739.html २६२३] || ३० डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | २१० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478912.html २६७३] || १५ फेब्रुवारी २०२५ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|IND}} |- | २११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478913.html २६७५] || १९ फेब्रुवारी २०२५ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | २१२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478914.html २६७६] || २१ फेब्रुवारी २०२५ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|IND}} |- | २१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html २७२४] || १७ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}} |- | २१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २७२९] || १९ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}} |- | २१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html २७३४] || २२ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | २१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html २७३९] || २५ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|IND}} |- | २१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html २७४५] || २७ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] || {{crw|SA}} |- | २१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html २७८४] || २८ मे २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|IND}} |- | २१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html २७९२] || ३० मे २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} |- | २२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html २८००] || २ जून २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २२१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html २८५७] || १४ जून २०२६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html २८६५] || १७ जून २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html २८८१] || २१ जून २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | २२४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html २८८६] || २५ जून २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २२५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html २९०७] || २८ जून २०२६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{crw|AUS}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:भारतीय क्रिकेट]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] mmluqgcmigozyvbdlb4b5enn1dqz824 10 283304 2695081 2694810 2026-07-17T06:28:58Z Nitin.kunjir 4684 2695081 wikitext text/x-wiki {{Navbox | state = collapsed | name = आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे | title = आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे | list1 = '''संपुर्ण सदस्यांचे दौरे''' | group2 = [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया महिला]] | list2 = [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, १९८७|१९८७]]{{·}} | group3 = [[इंग्लंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|इंग्लंड महिला]] | list3 = [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, १९९०|१९९०]]{{·}} | list4 = '''संपुर्ण सदस्यांच्या स्पर्धा''' | group5 = अनेक संघ | list5 = [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२०२६]]{{·}} | list6 = '''असोसिएट सदस्यांचे दौरे''' | list7 = '''असोसिएट सदस्यांच्या स्पर्धा''' | group8 = अनेक संघ | list8 = }} 65u318zhoa4pr7r5uwqz6iz7jyid2dm 0 287578 2695002 2666978 2026-07-17T02:55:47Z ~2026-40115-96 185386 /* जवळपासची गावे */ गंगावे /पन्हाळे /सोनी सांगवी/ काझी सांगवी / रेडगाव / साळसाणे 2695002 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''विटावे''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= चांदवड | जिल्हा = [[नाशिक जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =[[सरपंच]] | नेता_नाव = |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''विटावे''' हे [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[नाशिक जिल्हा|नाशिक जिल्ह्यातील]] [[चांदवड तालुका|चांदवड तालुक्यातील]] एक गाव आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० [[सेल्सियस]]पर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ८५० मिमी पर्यंत असते. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे पन्हाळे गंगावे सालसाने सोनी सांगवी काझी सांगवी रेडगाव == ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:चांदवड तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे]] 2qm0vzaslctew4gktvsa90r0o8pryw0 0 294693 2694917 2687591 2026-07-16T14:55:50Z अभय नातू 206 तक्ता 2694917 wikitext text/x-wiki '''[[इ.स. २०२०]] ते [[इ.स. २०२९]] दरम्यान [[पद्मश्री पुरस्कार]]''' प्रदान केल्या गेलेल्या व्यक्तींची यादी येथे आहे. == २०२० <ref>{{cite web |title=Padma Awards List 2020 |url=https://padmaawards.gov.in/PDFS/2020AwardeesList.pdf |website=MINISTRY OF HOME AFFAIRS}}</ref> == {| class="wikitable sortable" cellspacing="2" cellpadding="4" border="0" width="auto" ! नाव !! क्षेत्र !! राज्य !! देश |- | [[शशधर आचार्य]] || [[कला]] || [[झारखंड]] || |- | [[योगी ऐरोन]] || औषधे || [[उत्तराखंड]] || |- | [[विजयसारथी श्रीभाष्यम]]|| साहित्य आणि शिक्षा || [[तेलंगणा]] || |- | [[जय प्रकाश अग्रवाल]]|| व्यापार आणि उद्योग || [[दिल्ली]] || |- | [[जगदीश लाल आहूजा]]|| सामाजिक कार्य || [[पंजाब]] || |- | [[काजी मासूम अख्तर]]|| साहित्य आणि शिक्षा || [[पश्चिम बंगाल]] || |- | [[ग्लोरिया एरीरा]]|| साहित्य आणि शिक्षा || [[ब्राझील]] || |- | [[झहीर खान]] || खेळ || [[महाराष्ट्र]] || |- | [[पद्मावठी बंदोपाध्याय]]|| औषधी || [[उत्तर प्रदेश]] || |- | [[सुषोवन बनर्जी]]|| औषधी || [[पश्चिम बंगाल]] || |- | [[दिगंबर बहरे]]|| औषधी || [[पंजाब]] || |- | [[दमयन्ती बेशरा]]|| साहित्य आणि शिक्षा || [[ओडिशा]] || |- | [[पोपटराव पवार|पोपटराव बागुजी पवार]] || सामाजिक कार्य || [[महाराष्ट्र]] || |- | [[हिम्मता राम भांभू]]|| सामाजिक कार्य || [[राजस्थान]] || |- | [[संजीव बाखचंदानी]]|| व्यापार आणि उद्योग || [[उत्तर प्रदेश]] || |- | [[गफूरभाई म. बिलखिआ]]|| व्यापार आणि उद्योग || [[गुजरात]] || |- | [[बॉब ब्लैकमैन]]|| सार्वजनिक क्षेत्र || || || |- | [[इंदिरा पी पी बोरा]]|| कला || [[आसाम]] || |- | [[मदन सिंह चौहान]]|| कला || [[छत्तीसगड]] || |- | [[उषा चौमार]]|| सामाजिक कार्य || [[राजस्थान]] || |- | [[लिल बहादुर चेतारी]]|| साहित्य आणि शिक्षा || [[आसाम]] || |- | [[सी ललिता]] आणि [[सी सरोजा]]|| कला || [[तामिळनाडू]] || |- | [[पुरुषोत्तम दधीच]]|| कला || [[मध्य प्रदेश]] || |- | [[उत्सव चरण दास]]|| कला || [[ओडिशा]] || |- | [[इंद्रा दस्सनायके]]|| साहित्य आणि शिक्षा || - || || |- | [[एच एम देसाई]]|| साहित्य आणि शिक्षा || [[गुजरात]] || || |- | [[मनोहर देवदोस]]|| कला || [[तामिळनाडू]] || || |- | [[पोइनाम बेमबेम देवी]]|| खेळ || [[मणिपुर]] || || |- | [[लिआ डिस्किन]]|| सामाजिक कार्य || - || || |- | [[एम पी गणेश]]|| खेळ || [[कर्नाटक]] || |- | [[बैंगलोर गंगाधर]]|| औषधी || [[कर्नाटक]] || |- | [[रमण गंगाखेडकर]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[महाराष्ट्र]] || |- | [[बॅरी गार्डिनर]]|| सार्वजनिक क्षेत्र || - || || |- | [[चेवांग मोटुप गोबा]]|| व्यापार आणि उद्योग || [[लदाख]] || |- | [[भरत गोयंका]]|| व्यापार आणि उद्योग || [[कर्नाटक]] || |- | [[नेमनाथ जैन]]|| व्यापार आणि उद्योग || [[मध्य प्रदेश]] || |- | [[विजय संकेश्वर]]|| व्यापार आणि उद्योग || [[कर्नाटक]] || |- | [[रोमेश टेकचन्द वाधवानी]]|| व्यापार आणि उद्योग || - || |- | [[प्रेम वत्स]]|| व्यापार आणि उद्योग || - || |- | [[यदला गोपालराव]]|| कला || [[ आंध्रप्रदेश]] || |- | [[मित्राविनी गौड़िया]]|| कला || [[ओडिशा]] || |- | [[मधु मंसूरी हसमुख]]|| कला || [[झारखंड]] || |- | [[शांति जैन]] || कला || [[बिहार]] || |- | [[सरिता जोशी]]|| कला || [[महाराष्ट्र]] || |- | [[एकता कपूर]] || कला || [[महाराष्ट्र]] || |- | [[कंगना रनौत]] || कला || [[महाराष्ट्र]] || |- | [[येजदी नौशिरवान करंजिया]]|| कला || [[गुजरात]] || |- | [[वी के मुनुसामी कृष्णपक्ष]]|| कला || [[पुडुचेरी]] || |- | [[मनमोहन महापात्रा]]|| कला || [[ओडिशा]] || |- | [[मुन्ना मास्टर]]|| कला || [[राजस्थान]] || |- | [[मणिलाल नाग]]|| कला || [[पश्चिम बंगाल]] || |- | [[मुजिक्कल पंकजाक्षी]]|| कला || [[केरळ]] || |- | [[दलवाई चलपति रओ]]|| कला || [[आंध्रप्रदेश]] || |- | [[अदनान सामी]]|| कला || [[महाराष्ट्र]] || |- | [[श्याम सुन्दर शर्मा]]|| कला || [[बिहार]] || |- | [[दया प्रकाश सिन्हा]]|| कला || [[उत्तर प्रदेश]] || |- | [[काले शबी महबूब]] आणि [[शेख महाबुक सुबानी]]|| कला || [[तामिळनाडू]] || |- | [[सुरेश वाडकर]] || कला || [[महाराष्ट्र]] || |- | [[तुलसी गौड़ा]]|| सामाजिक कार्य || [[कर्नाटक]] || |- | [[हरेकाला हजब्बा ]]|| सामाजिक कार्य || [[कर्नाटक]] || |- | [[अब्दुल जब्बार]]|| सामाजिक कार्य || [[मध्य प्रदेश]] || |- | [[बिमल कुमार जैन]]|| सामाजिक कार्य || [[बिहार]] || |- | [[एम के कुंजोल]]|| सामाजिक कार्य || [[केरळ]] || |- | [[सत्यनारायण मुनदूर]]|| सामाजिक कार्य || [[अरुणाचल प्रदेश]] || |- | [[तात्सु नाकामुरा]]|| सामाजिक कार्य || - || || |- | [[एस रामकृष्णन]]|| सामाजिक कार्य || [[तामिळनाडू]] || |- | [[कल्याण सिंह रावत]]|| सामाजिक कार्य || [[उत्तराखंड]] || |- | [[सईद महबूब शाह कादरी]]|| सामाजिक कार्य || [[महाराष्ट्र]] || |- | [[मोहम्मद शरीफ]]|| सामाजिक कार्य || [[उत्तर प्रदेश]] || |- | [[रामजी सिंह]]|| सामाजिक कार्य || [[बिहार]] || |- | [[जावेद अहमद टाक]]|| सामाजिक कार्य || [[जम्मू आणि कश्मीर]] || |- | [[अगस इंद्र उदयन]]|| सामाजिक कार्य || || || |- | [[सुंदरम वर्मा]]|| सामाजिक कार्य || [[राजस्थान]] || |- | [[सुजॉय के गुहा]]|| विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[बिहार]] || |- | [[सुधीर जैन]]|| विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[गुजरात]] || |- | [[नवीन खन्ना]]|| विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[दिल्ली]] || |- | [[कट्टंगल सुब्रमण्यम मणिलाल]]|| विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[केरळ]] || |- | [[वशिष्ठ नारायण सिंह]]|| विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[बिहार]] || |- | [[प्रदीप थलप्पिल]]|| विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[तामिळनाडू]] |- | [[हरीश चंद्र वर्मा]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[उत्तर प्रदेश]] || |- |} == २०२२ <ref>{{cite web |title=Padma Awards List 2020 |url=https://www.padmaawards.gov.in/padmaawardees2022.pdf|website=गृह मंत्रालय|language=इंग्रजी|date=२५ जानेवारी २०२२|access-date=२८ जानेवारी २०२२}}</ref> == {| class="wikitable sortable" cellspacing="2" cellpadding="4" border="0" width="auto" ! नाव !! क्षेत्र !! राज्य !! देश |- | [[अखोने असगर अली बशरत|अखोने असगर अली बशारत]] |साहित्य आणि शिक्षण |[[लडाख]] |भारत |- | [[अजय कुमार सोनकर]] |विज्ञान आणि अभियांत्रिकी |[[उत्तर प्रदेश]] |भारत |- | [[अजिता श्रीवास्तव]] |कला |[[उत्तर प्रदेश]] |भारत |- | [[अनिल कुमार राजवंशी]] |विज्ञान आणि अभियांत्रिकी |[[महाराष्ट्र]] |भारत |- | [[अब्दुल खादर नादकट्टीन]] | संशोधन |[[कर्नाटक]] |भारत |- | [[अमेय महालिंग नाईक]] | इतर |[[कर्नाटक]] |भारत |- | [[अर्जुन सिंग धुर्वे]] |कला |[[मध्य प्रदेश]] |भारत |- | [[अवध किशोर जडिया]] |साहित्य आणि शिक्षण |[[मध्य प्रदेश]] |भारत |- | [[अवनी लेखरा]] |क्रीडा |[[राजस्थान]] |भारत |- | [[आचार्य चंदनाजी]] |सामाजिक कार्य |[[बिहार]] |भारत |- | [[आदित्य प्रसाद दास]] |विज्ञान आणि अभियांत्रिकी |[[ओडिशा]] |भारत |- | [[आर. मुथुकन्नम्मल]] |कला |[[तमिळनाडू]] |भारत |- | [[ए.के.सी. नटराजन]] |कला |[[तमिळनाडू]] |भारत |- | [[एच.आर. केशवमूर्ती]] |कला   |[[कर्नाटक]] |भारत |- | [[एस. बल्लेश भजंत्री]] |कला   |[[तमिळनाडू]] |भारत |- | [[एस. दामोदरन]] |सामाजिक कार्य |[[तमिळनाडू]] |भारत |- | [[ओम प्रकाश गांधी]] |सामाजिक कार्य |[[हरयाणा]] |भारत |- |डॉ {{sortname|कमलाकर त्रिपाठी|}} |औषधी |[[उत्तर प्रदेश]] |भारत |- | [[काजी सिंह]] |कला |[[पश्चिम बंगाल]] |भारत |- | [[कमलिनी अस्थाना]] आणि [[नलिनी अस्थाना]] |कला |[[उत्तर प्रदेश]] |भारत |- | [[काली पद सरेन]] |साहित्य आणि शिक्षण |[[पश्चिम बंगाल]] |भारत |- | [[के.व्ही. राबिया]] |सामाजिक कार्य |[[केरळ]] |भारत |- | [[कोन्सम इबोमचा सिंग]] |कला |[[मणिपूर]] |भारत |- | [[खांडू वांगचुक भुतिया]] |कला |[[सिक्कीम]] |भारत |- | [[खलील धनतेजवी]] (मरणोत्तर) |साहित्य आणि शिक्षण |[[गुजरात]] |भारत |- | [[रमिलाबेन रायसिंगभाई गामित]] |सामाजिक कार्य |[[गुजरात]] |भारत |- | [[गिरधारी राम घोंजू]] (मरणोत्तर) |साहित्य आणि शिक्षण |[[झारखंड]] |भारत |- | [[गुरू तुळकु रिनपोचे]] |इतर - अध्यात्म |[[अरुणाचल प्रदेश]] |भारत |- | [[गुरुप्रसाद मोहापात्रा]] (मरणोत्तर) |नागरी सेवा |[[दिल्ली]] |भारत |- | [[गोसावेदु शेख हसन]] (मरणोत्तर) |कला |[[आंध्र प्रदेश]] |भारत |- | [[चिरापत प्रपंडविद्या]] |साहित्य आणि शिक्षण | |[[थायलंड]] |- | [[जगदीश सिंग दर्दी]] |व्यापार आणि उद्योग |[[चंदिगढ]] |भारत |- | [[जयंतकुमार मगनलाल व्यास]] |विज्ञान आणि अभियांत्रिकी |[[गुजरात]] |भारत |- | [[जे.के. बजाज]] |साहित्य आणि शिक्षण |[[दिल्ली]] |भारत |- | [[टी सेन्का आओ]] |साहित्य आणि शिक्षण |[[नागालँड]] |भारत |- | [[तातियाना लव्होव्हना शौम्यान]] |साहित्य आणि शिक्षण | |[[रशिया]] |- |[[तारा जौहर]] |साहित्य आणि शिक्षण |[[दिल्ली]] |भारत |- | [[त्सेरिंग नामग्याल]] |कला |[[लडाख]] |भारत |- | [[थाविल कोंगमपट्टू ए.व्ही. मुरुगैयन]] |कला |[[पुदुच्चेरी]] |भारत |- | [[दर्शनम मोगिलैया]] |कला |[[तेलंगणा]] |भारत |- |दिलीप शहानी |साहित्य आणि शिक्षण |[[दिल्ली]] |भारत |- |दुर्गाबाई वयम् |कला |[[मध्य प्रदेश]] |भारत |- |धनेश्वर इंग्ती |साहित्य आणि शिक्षण |[[आसाम]] |भारत |- |प्रा. {{sortname|नजमा अख्तर|}} |साहित्य आणि शिक्षण |[[दिल्ली]] |भारत |- |नरसिंघ प्रसाद |साहित्य आणि शिक्षण |[[ओडिशा]] |भारत |- |नरसिंह राव गरिकापती |साहित्य आणि शिक्षण |[[आंध्र प्रदेश]] |भारत |- |डॉ. {{sortname|नरेंद्र प्रसाद मिश्रा|}} (मरणोत्तर) |औषधी |[[मध्य प्रदेश]] |भारत |- |[[नीरज चोपडा|नीरज चोप्रा]] |क्रीडा |[[हरयाणा]] |भारत |- |पद्मजा रेड्डी |कला |[[तेलंगणा]] |भारत |- |पी नारायण कुरूप |साहित्य आणि शिक्षण |[[केरळ]] |भारत |- |प्रभाबेन शहा |सामाजिक कार्य |[[दादरा आणि नगर-हवेली|दादरा, नगर हवेली]] व [[दमण आणि दीव]] |भारत |- |प्रमोद भगत |क्रीडा |[[ओडिशा]] |भारत |- |प्रल्हाद राय अगरवाला |व्यापार आणि उद्योग |[[पश्चिम बंगाल]] |भारत |- |प्रेम सिंग |सामाजिक कार्य |[[पंजाब]] |भारत |- |डॉ {{sortname|प्रोकर दासगुप्ता|}}   |औषधी | |[[युनायटेड किंग्डम]] |- |फैजल अली दार |क्रीडा |[[जम्मू आणि काश्मीर (केंद्रशासित प्रदेश)|जम्मू आणि काश्मीर]] |भारत |- |बसंती देवी |सामाजिक कार्य |[[उत्तराखंड]] |भारत |- |बाबा इक्बाल सिंग जी |सामाजिक कार्य |[[पंजाब]] |भारत |- |डॉ {{sortname|बालाजी तांबे|}} (मरणोत्तर) |औषधी |[[महाराष्ट्र]] |भारत |- |बॅडप्लिन वार |साहित्य आणि शिक्षण |[[मेघालय]] |भारत |- |ब्रह्मानंद सांखवळकर |क्रीडा |[[गोवा]] |भारत |- |डॉ {{sortname|भीमसेन सिंघल|}} |औषधी |[[महाराष्ट्र]] |भारत |- |[[माधुरी बडथवाल]] |कला |[[उत्तराखंड]] |भारत |- |मारिया ख्रिस्तोफर बायर्स्की |साहित्य आणि शिक्षण | |[[पोलंड]] |- |मालजी भाई देसाई |सार्वजनिक घडमोडी |[[गुजरात]] |भारत |- |मुक्तामणी देवी |व्यापार आणि उद्योग |[[मणिपूर]] |भारत |- |मोती लाल मदन |विज्ञान आणि अभियांत्रिकी |[[हरयाणा]] |भारत |- |रघुवेंद्र तन्वर |साहित्य आणि शिक्षण |[[हरयाणा]] |भारत |- |राम दयाल शर्मा |कला |[[राजस्थान]] |भारत |- |राम सहाय पांडे |कला |[[मध्य प्रदेश]] |भारत |- |रामचंद्रैया |कला   |[[तेलंगणा]] |भारत |- |रियुको हिरा |व्यापार आणि उद्योग | |[[जपान]] |- |रुटगर कॉर्टेनहॉर्स्ट |साहित्य आणि शिक्षण | |[[आयर्लंड]] |- |डॉ {{sortname|लता देसाई|}} |औषधी |[[गुजरात]] |भारत |- |ललिता वकील |कला |[[हिमाचल प्रदेश]] |भारत |- |लोरेम्बम बिनो देवी |कला |[[मणिपूर]] |भारत |- |[[वंदना कटारिया]] |क्रीडा |[[उत्तराखंड]] |भारत |- |डॉ {{sortname|विजयकुमार विनायक डोंगरे|}} |औषधी |[[महाराष्ट्र]] |भारत |- |विद्या विंदु सिंग |साहित्य आणि शिक्षण |[[उत्तर प्रदेश]] |भारत |- |विद्यानंद सारेक |साहित्य आणि शिक्षण |[[हिमाचल प्रदेश]] |भारत |- |विश्वमूर्ती शास्त्री |साहित्य आणि शिक्षण |[[जम्मू आणि काश्मीर (केंद्रशासित प्रदेश)|जम्मू आणि काश्मीर]] |भारत |- |डॉ {{sortname|वीरस्वामी शेषा|}} |औषधी |[[तमिळनाडू]] |भारत |- |व्ही एल न्घाका |साहित्य आणि शिक्षण |[[मिझोरम]] |भारत |- |शंकरनारायण मेनन चुंदयल |क्रीडा |[[केरळ]] |भारत |- |शकुंतला चौधरी |सामाजिक कार्य |[[आसाम]] |भारत |- |शिवनाथ मिश्रा |कला |[[उत्तर प्रदेश]] |भारत |- |शिवानंदा |इतर - योगा |[[उत्तर प्रदेश]] |भारत |- |शीश राम |कला |[[उत्तर प्रदेश]] |भारत |- |शेठ पाल सिंग |इतर - शेती |[[उत्तर प्रदेश]] |भारत |- |शैबल गुप्ता (मरणोत्तर) |साहित्य आणि शिक्षण |[[बिहार]] |भारत |- |श्यामामणी देवी |कला |[[ओडिशा]] |भारत |- |श्री चंद्रप्रकाश द्विवेदी |कला |[[राजस्थान]] |भारत |- |श्रीमद बाबा बलिआ |सामाजिक कार्य |[[ओडिशा]] |भारत |- |[[संघमित्रा बंडोपाध्याय]] |विज्ञान आणि अभियांत्रिकी |[[पश्चिम बंगाल]] |भारत |- |सद्गुरू ब्रह्मेशानंद आचार्य स्वामी |इतर - अध्यात्मवाद |[[गोवा]] |भारत |- |सावजी भाई ढोलकिया |सामाजिक कार्य |[[गुजरात]] |भारत |- |सिद्धलिंगय्या (मरणोत्तर) |साहित्य आणि शिक्षण |[[कर्नाटक]] |भारत |- |सिर्पी बालसुब्रमणियम |साहित्य आणि शिक्षण |[[तमिळनाडू]] |भारत |- |डॉ {{sortname|सुंकरा वेंकट आदिनारायण राव|}} |औषधी |[[आंध्र प्रदेश]] |भारत |- |सुब्बण्णा अय्यप्पन |विज्ञान आणि अभियांत्रिकी |[[कर्नाटक]] |भारत |- |सुमित अंतिल |क्रीडा |[[हरयाणा]] |भारत |- |[[सुलोचना चव्हाण]] |कला |[[महाराष्ट्र]] |भारत |- |[[सोनू निगम]] |कला |[[महाराष्ट्र]] |भारत |- |सोवकार जानकी |कला |[[तमिळनाडू]] |भारत |- |सोसंमा आयपे |इतर - पशुसंवर्धन |[[केरळ]] |भारत |- |हरमोहिंदर सिंग बेदी |साहित्य आणि शिक्षण |[[पंजाब]] |भारत |- |डॉ {{sortname|हिम्मतराव बावस्कर|}} |औषधी |[[महाराष्ट्र]] |भारत |} == २०२३ == {| class="wikitable sortable" cellspacing="2" cellpadding="4" border="0" width="auto" ! नाव !! क्षेत्र !! राज्य !! देश |- |} == २०२४ == {| class="wikitable sortable" cellspacing="2" cellpadding="4" border="0" width="auto" ! नाव !! क्षेत्र !! राज्य !! देश |- |} == २०२५<ref>{{cite web|title=Padma Awardees: 2025|url=https://www.mha.gov.in/sites/default/files/Padma_Awards2025_25012025.pdf|publisher=Ministry of Home Affairs (India)|date=25 January 2025|accessdate=27 January 2025|pages=3–8}}</ref> == {| class="wikitable sortable" cellspacing="2" cellpadding="4" border="0" width="auto" ! नाव !! क्षेत्र !! राज्य |- | [[अद्वैता गडनायक]] | कला | [[ओडिशा]] |- | [[अच्युत रामचंद्र पालव]] | कला | [[महाराष्ट्र]] |- | [[अजय भट्ट]] | विज्ञान आणि तंत्रज्ञान |{{dash}}{{efn-ua|name=USA|अमेरिकेचे नागरिक}} |- | [[अनिल कुमार बोरो]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[असम]] |- | [[अरिजित सिंग]] | कला | [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[अरुंधती भट्टाचार्य]] | व्यापार-उद्यम | [[महाराष्ट्र]] |- | [[अरुणोदय साहा]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[त्रिपुरा]] |- | [[अरविंद शर्मा]] | साहित्य आणि शिक्षण |{{dash}}{{efn-ua|name=CAN|कॅनडाचे नागरिक.}} |- | [[अशोक कुमार महापात्र]] | वैद्यकशास्त्र | [[ओडिशा]] |- | [[अशोक सराफ]] | कला | [[महाराष्ट्र]] |- | [[आशुतोष शर्मा (अभियंता)|आशुतोष शर्मा]] | विज्ञान आणि तंत्रज्ञान | [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[अश्विनी भिडे-देशपांडे]] | कला | [[महाराष्ट्र]] |- | [[बैजनाथ महाराज]] | इतर-अध्यात्म | [[राजस्थान]] |- | [[बॅरी जॉन]] | कला | [[दिल्ली]] |- | [[बतूल बेगम]] | कला | [[राजस्थान]] |- | [[भरत गुप्त]] | कला | [[दिल्ली]] |- | [[भेरु सिंग चौहान]] | कला | [[मध्य प्रदेश]] |- | [[भीम सिंग भावेश]] | समाजसेवा | [[बिहार]] |- | [[भिमव्वा दोड्डबालप्पा शिल्लेक्यतारा]] | कला | [[कर्नाटक]] |- | [[बुधेंद्र कुमार जैन]] | वैद्यकशास्त्र | [[मध्य प्रदेश]] |- | [[सी.एस. वैद्यनाथन]] || नागरी सेवा | [[दिल्ली]] |- | [[चैत्राम देवचंद पवार]] | समाजसेवा | [[महाराष्ट्र]] |- | scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | [[चंद्रकांत शेठ]] # | साहित्य आणि शिक्षण | [[गुजरात]] |- | [[चंद्रकांत सोमपुरा]] | इतर-स्थापत्यशास्त्र | [[गुजरात]] |- | [[चेतन चिटणीस]] | विज्ञान आणि तंत्रज्ञान | {{dash}}{{efn-ua|name=FRA|Indicates a citizen of France.}} |- | [[डेव्हिड आर स्यीमलीयेह]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[मेघालय]] |- | [[दुर्गा चरण रणबीर]] | कला | [[ओडिशा]] |- | [[फारूक अहमद मीर]] | कला | [[जम्मू आणि काश्मीर (राज्य)|जम्मू आणि काश्मीर]] |- | [[गणेश्वर शास्त्री द्रविड]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[गीता उपाध्याय]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[असम]] |- | [[गोकुल चंद्र दास]] | कला | [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[गुरुवायुर दोरै]] | कला | [[तमिळनाडू]] |- | [[हरचंदन सिंग भट्टी]] | कला | [[मध्य प्रदेश]] |- | [[हरिमन शर्मा]] | इतर-कृषी | [[हिमाचल प्रदेश]] |- | [[हरजिंदर सिंग श्रीनगर वाले]] | कला | [[पंजाब]] |- | [[हरविंदर सिंग (खेळाडू)|हरविंदर सिंग]] | क्रीडा | [[हरयाणा]] |- | [[हासन रघू]] | कला | [[कर्नाटक]] |- | डॉ. [[हेमंत कुमार (डॉक्टर)|हेमंत कुमार]] | वैद्यकशास्त्र | [[बिहार]] |- | [[ह्रदय नारायण दिक्षीत]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[उत्तर प्रदेश]] |- | scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | [[ह्यू गँट्झर]] आणि [[कॉलीन गँट्झर]] # (जोडीने)* | साहित्य आणि शिक्षण- पत्रकारिता | [[उत्तराखंड]] |- | [[इनिव्हालप्पिल मणी विजयन]] | क्रीडा | [[केरळ]] |- | [[जगदीश जोशिला]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[मध्य प्रदेश]] |- | [[जसपिंदर नरुला]] | कला | [[महाराष्ट्र]] |- | [[जोनास मासेती]] | इतर अध्यात्म | [[ब्राझिल]] |- | [[जॉयनाचरण बाथारी]] | कला | [[असम]] |- | [[जुमडे यॉमगाम गॅमलिन]] | समाजसेवा | [[अरुणाचल प्रदेश]] |- | [[दामू आचारी]] | इतर-पाककला | [[तमिळनाडू]] |- | [[के.एल. कृष्णा]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[आंध्र प्रदेश]] |- | [[के. ओमानकुट्टी अम्मा]] | कला | [[केरळ]] |- | scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | [[किशोर कुणाल]] # | नागरी सेवा | [[बिहार]] |- | [[एल. हांगथिंग]] | इतर-कृषी | [[नागालँड]] |- | [[लक्ष्मीपती रामासुब्बाअैयर]] | साहित्य आणि शिक्षण- पत्रकारिता | [[तमिळनाडू]] |- | [[ललित कुमार मंगोत्रा]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[जम्मू आणि काश्मीर (राज्य)|जम्मू आणि काश्मीर]] |- | scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | [[लामा लोबझांग]] # | इतर-अध्यात्म | [[लदाख]] |- | [[लिबिया लोबो सरदेसाईृ]] | समाजसेवा | [[गोवा]] |- | [[एम.डी. श्रीनिवास]] | विज्ञान आणि तंत्रज्ञान | [[तमिळनाडू]] |- | [[मदुगुला नागफणी शर्मा]] | कला | [[आंध्र प्रदेश]] |- | [[महाबीर नायक]] | कला | [[झारखंड]] |- | [[ममता शंकर]] | कला | [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[मंडा कृष्ण मडिगा]] | नागरी सेवा | [[तेलंगणा]] |- | [[मारुती चितमपल्ली]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[महाराष्ट्र]] |- | scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" |[[मिरियाला अप्पाराव]] # | कला | [[आंध्र प्रदेश]] |- | [[नागेंद्र नाथ रॉय]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[पश्चिम बंगाल]] |- | scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | [[नारायण भुलै भाई]] # | नागरी सेवा | [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[नरेन गुरुंग]] | कला |Sikkim |- | [[नीरजा भटला]] | वैद्यकशास्त्र | [[दिल्ली]] |- | [[निर्मला देवी]] | कला | [[बिहार]] |- | [[नितीन नोहरिया]] | साहित्य आणि शिक्षण |{{dash}}{{efn-ua|name=USA|अमेरिकेचे नागरिक}} |- | [[ओंकार सिंग पाहवा]] | व्यापार-उद्यम | [[पंजाब]] |- | [[पी. दच्चनामूर्ती]] | कला | [[पुडुचेरी (केंद्रशासित प्रदेश)|पुडुचेरी]] |- | पंडी राम मांडवी | कला | [[छत्तीसगढ]] |- | [[लवजीभाई नागजीभाई परमार]] | कला | [[गुजरात]] |- | [[पवन कुमार गोएंका]] | व्यापार-उद्यम | [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[प्रशांत प्रकाश]] | व्यापार-उद्यम | [[कर्नाटक]] |- | [[प्रतिभा सत्पथी]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[ओडिशा]] |- | [[पुरीसाई कण्णप्पा संबंदन]] | कला | [[तमिळनाडू]] |- | [[रविचंद्रन अश्विन]] | क्रीडा | [[तमिळनाडू]] |- | [[आर.जी. चंद्रमोगन]] | व्यापार-उद्यम | [[तमिळनाडू]] |- | [[राधा भट्ट]] | समाजसेवा | [[उत्तराखंड]] |- | [[राधाकृष्णन देवसेनापती]] | कला | [[तमिळनाडू]] |- | [[रामदरश मिश्रा]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[दिल्ली]] |- | [[रणेंद्र भानु मजुमदार]] | कला | [[महाराष्ट्र]] |- | [[रतन कुमार पारिमू]] | कला | [[गुजरात]] |- | [[रेबा कांत महंता]] | कला | [[असम]] |- | [[रेंथलै लालरावना]] | साहित्य आणि शिक्षण |Mizoram |- | [[रिकी ग्यान केज]] | कला | [[कर्नाटक]] |- | [[सज्जन भजंका]] | व्यापार-उद्यम | [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[सॅली होळकर]] | व्यापार-उद्यम | [[मध्य प्रदेश]] |- | [[संत राम देसवाल]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[हरयाणा]] |- | [[सत्यपाल सिंग]] | क्रीडा | [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[सीनी विश्वनाथन]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[तमिळनाडू]] |- | [[सेतुरामन पंचनाथन]] | विज्ञान आणि तंत्रज्ञान |{{dash}}{{efn-ua|name=USA|अमेरिकेचे नागरिक}} |- | शेखा शैखा अली अल-जबर अल-सबाह | वैद्यकशास्त्र || {{dash}}{{efn-ua|name=KWT|कुवैतचे नागरिक}} |- | [[शीन काफ निझाम]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[राजस्थान]] |- | [[श्याम बिहारी अग्रवाल]] | कला | [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[सोनिया नित्यानंद]] | वैद्यकशास्त्र | [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[स्टीवन नॅप]] | साहित्य आणि शिक्षण |{{dash}}{{efn-ua|name=USA|अमेरिकेचे नागरिक}} |- | सुभाष खेतुलाल शर्मा | इतर-कृषी | [[महाराष्ट्र]] |- | [[सुरेश हरिलाल सोनी]] | समाजसेवा | [[गुजरात]] |- | [[सुरिंदर कुमार वसाल]] | विज्ञान आणि तंत्रज्ञान | [[दिल्ली]] |- | [[स्वामी प्रदीप्तानंद]] | इतर-अध्यात्म | [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[सैयद ऐनुल हसन]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[तेजेंद्र नार्यण मजुमदार]] | कला | [[पश्चिम बंगाल]] |- | थियाम सूर्यमुखी देवी | कला | [[मणिपूर]] |- | [[तुषार दुर्गेशभाई शुक्ल]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[गुजरात]] |- | [[वडिराज पंचमुखी]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[आंध्र प्रदेश]] |- | [[वासुदेव कामत]] | कला | [[महाराष्ट्र]] |- | [[वेलु आसान]] | कला | [[तमिळनाडू]] |- | [[वेंकप्पा अंबाजी सुगटेकर]] | कला | [[कर्नाटक]] |- | [[विजय नित्यानंद सुरीश्वरजी महाराज]] | इतर-अध्यात्म | [[बिहार]] |- | [[विजयालक्ष्मी देशमाने]] | वैद्यकशास्त्र | [[कर्नाटक]] |- | [[विलास डांगरे]] | वैद्यकशास्त्र | [[महाराष्ट्र]] |- | [[विनायक लोहानी]] | समाजसेवा | [[पश्चिम बंगाल]] |} == २०२६ == {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" |- ! नाव !! क्षेत्र !! राज्य / देश |- | [[ए. ई. मुथुनायगम]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[केरळ]] |- | [[अनिल कुमार रस्तोगी]] || कला || [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[अंके गौडा एम.]] || सामाजिक कार्य || [[कर्नाटक]] |- | [[आर्मिडा फर्नांडिस]] || वैद्यकशास्त्र || [[महाराष्ट्र]] |- | [[अरविंद वैद्य]] || कला || [[गुजरात]] |- | [[अशोक खाडे]] || व्यापार आणि उद्योग || [[महाराष्ट्र]] |- | [[अशोक कुमार सिंह]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[अशोक कुमार हलदर]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[बलदेव सिंह]] || क्रीडा || [[पंजाब]] |- | [[भगवानदास रायकवार]] || क्रीडा || [[मध्य प्रदेश]] |- | [[भारत सिंह भारती]] || कला || [[बिहार]] |- | [[भिक्ला लडाक्या धिंदा]] || कला || [[महाराष्ट्र]] |- | [[बिस्वा बंधू]] (मरणोत्तर) || कला || [[बिहार]] |- | [[ब्रिज लाल भट]] || सामाजिक कार्य || [[जम्मू आणि काश्मीर]] |- | [[बुद्ध रश्मी मणी]] || इतर - पुरातत्वशास्त्र || [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[बुधरी ताती]] || सामाजिक कार्य || [[छत्तीसगड]] |- | [[चंद्रमौली गडामानुगु]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[तेलंगणा]] |- | [[चरण हेमब्रम]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[ओडिशा]] |- | [[चिरंजी लाल यादव]] || कला || [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[दीपिका रेड्डी]] || कला || [[तेलंगणा]] |- | [[धार्मिकलाल चुनीलाल पंड्या]] || कला || [[गुजरात]] |- | [[गद्दे बाबू राजेंद्र प्रसाद]] || कला || [[आंध्र प्रदेश]] |- | [[गफरुद्दीन मेवाती जोगी]] || कला || [[राजस्थान]] |- | [[गंभीर सिंह योंझोन]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[गरिमेला बालकृष्ण प्रसाद]] (मरणोत्तर) || कला || [[आंध्र प्रदेश]] |- | [[गायत्री बालसुब्रमण्यम]] आणि [[रंजनी बालसुब्रमण्यम]] (जोडी) || कला || [[तामिळनाडू]] |- | [[गोपाळ जी त्रिवेदी]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[बिहार]] |- | [[गुडुरु वेंकट राव]] || वैद्यकशास्त्र || [[तेलंगणा]] |- | [[एच. व्ही. हंडे]] || वैद्यकशास्त्र || [[तामिळनाडू]] |- | [[हॅली वॉर]] || सामाजिक कार्य || [[मेघालय]] |- | [[हरी माधव मुखोपाध्याय]] (मरणोत्तर) || कला || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[हरिचरण सैकिया]] || कला || [[आसाम]] |- | [[हरमनप्रीत कौर]] || क्रीडा || [[पंजाब]] |- | [[इंदरजीत सिंह सिद्धू]] || सामाजिक कार्य || [[चंदीगड]] |- | [[जनार्दन बापुराव बोथे]] || सामाजिक कार्य || [[महाराष्ट्र]] |- | [[जोगेश देउरी]] || इतर - कृषी || [[आसाम]] |- | [[जुझर वासी]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[महाराष्ट्र]] |- | [[ज्योतिष देबनाथ]] || कला || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[के. पजनीवेल]] || क्रीडा || [[पुद्दुचेरी]] |- | [[के. रामसामी]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[तामिळनाडू]] |- | [[के. विजय कुमार]] || नागरी सेवा || [[तामिळनाडू]] |- | [[कबिंद्र पुरकायस्थ]] (मरणोत्तर) || सार्वजनिक व्यवहार || [[आसाम]] |- | [[कैलास चंद्र पंत]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[मध्य प्रदेश]] |- | [[कलामंडलम विमला मेनन]] || कला || [[केरळ]] |- | [[केवळ किशन ठकराल]] || वैद्यकशास्त्र || [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[खेमराज सुंद्रियाल]] || कला || [[हरियाणा]] |- | [[कोल्लकल देवकी अम्मा जी.]] || सामाजिक कार्य || [[केरळ]] |- | [[कृष्णमूर्ती बालसुब्रमण्यम]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[तेलंगणा]] |- | [[कुमार बोस]] || कला || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[कुमारसामी थंगराज]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[तेलंगणा]] |- | [[लार्स-ख्रिश्चन कोच]] || कला || [[जर्मनी]] |- | [[ल्युडमिला व्हिक्टोरोव्हना खोखलोवा]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[रशिया]] |- | [[आर. माधवन|माधवन रंगनाथन]] || कला || [[महाराष्ट्र]] |- | [[मागंती मुरली मोहन]] || कला || [[आंध्र प्रदेश]] |- | [[महेंद्र कुमार मिश्रा]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[ओडिशा]] |- | [[महेंद्र नाथ रॉय]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[ममिडाला जगदेश कुमार]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[दिल्ली]] |- | [[मंगला कपूर]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[मीर हाजीभाई कासमभाई]] || कला || [[गुजरात]] |- | [[मोहन नगर]] || सामाजिक कार्य || [[मध्य प्रदेश]] |- | [[नारायण व्यास]] || इतर - पुरातत्वशास्त्र || [[मध्य प्रदेश]] |- | [[नरेश चंद्र देव वर्मा]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[त्रिपुरा]] |- | [[निलेश विनोदचंद्र मांडलेवाला]] || सामाजिक कार्य || [[गुजरात]] |- | [[नुरुद्दीन अहमद]] || कला || [[आसाम]] |- | [[ओथुवार थिरुथानी स्वामिनाथन]] || कला || [[तामिळनाडू]] |- | [[पद्म गुरमत]] || वैद्यकशास्त्र || [[लडाख]] |- | [[पलकोंडा विजय आनंद रेड्डी]] || वैद्यकशास्त्र || [[तेलंगणा]] |- | [[पोखिला लेक्थेपी]] || कला || [[आसाम]] |- | [[प्रभाकर कोरे|प्रभाकर बसवप्रभू कोरे]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[कर्नाटक]] |- | [[प्रतीक शर्मा]] || वैद्यकशास्त्र || [[अमेरिका]] |- | [[प्रवीण कुमार]] || क्रीडा || [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[प्रेम लाल गौतम]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[हिमाचल प्रदेश]] |- | [[प्रोसेनजित चॅटर्जी]] || कला || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[पुण्यमूर्ती नतेसन]] || वैद्यकशास्त्र || [[तामिळनाडू]] |- | [[आर. कृष्णन]] (मरणोत्तर) || कला || [[तामिळनाडू]] |- | [[आर. व्ही. एस. मणी]] || नागरी सेवा || [[दिल्ली]] |- | [[रबिलाल टुडू]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[रघुपत सिंह]] (मरणोत्तर) || इतर - कृषी || [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[रघुवीर तुकाराम खेडकर]] || कला || [[महाराष्ट्र]] |- | [[राजस्थपथी कालियाप्पा गौंडर]] || कला || [[तामिळनाडू]] |- | [[राजेंद्र प्रसाद]] || वैद्यकशास्त्र || [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[रामा रेड्डी ममिदी]] (मरणोत्तर) || इतर - पशुसंवर्धन || [[तेलंगणा]] |- | [[राममूर्ती श्रीधर]] || इतर - रेडिओ प्रसारण || [[दिल्ली]] |- | [[रामचंद्र गोडबोले]] आणि [[सुनीता गोडबोले]] (जोडी) || वैद्यकशास्त्र || [[छत्तीसगड]] |- | [[रतिलाल बोरीसागर]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[गुजरात]] |- | [[रोहित शर्मा]] || क्रीडा || [[महाराष्ट्र]] |- | [[एस. जी. सुशीलाम्मा]] || सामाजिक कार्य || [[कर्नाटक]] |- | [[संगयुसंग एस. पोंगेनेर]] || कला || [[नागालँड]] |- | [[निरंजन दास|संत निरंजन दास]] || इतर - अध्यात्म || [[पंजाब]] |- | [[सरत कुमार पात्रा]] || कला || [[ओडिशा]] |- | [[सरोज मंडल]] || वैद्यकशास्त्र || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[सतीश शाह]] (मरणोत्तर) || कला || [[महाराष्ट्र]] |- | [[सत्यनारायण नुवाल]] || व्यापार आणि उद्योग || [[महाराष्ट्र]] |- | [[सविता पुनिया]] || क्रीडा || [[हरियाणा]] |- | [[शफी शौक]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[जम्मू आणि काश्मीर]] |- | [[शशी शेखर वेम्पती]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[कर्नाटक]] |- | [[श्रीरंग देवाबा लाड]] || इतर - कृषी || [[महाराष्ट्र]] |- | [[शुभा व्यंकटेश अय्यंगार]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[कर्नाटक]] |- | [[श्याम सुंदर]] || वैद्यकशास्त्र || [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[सिमांचल पात्रा]] || कला || [[ओडिशा]] |- | [[शिवशंकरी]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[तामिळनाडू]] |- | [[सुरेश हनगवाडी]] || वैद्यकशास्त्र || [[कर्नाटक]] |- | [[स्वामी ब्रह्मदेव जी महाराज]] || सामाजिक कार्य || [[राजस्थान]] |- | [[टी. टी. जगन्नाथन]] (मरणोत्तर) || व्यापार आणि उद्योग || [[कर्नाटक]] |- | [[तागा राम भील]] || कला || [[राजस्थान]] |- | [[तरुण भट्टाचार्य]] || कला || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[तेची गुबिन]] || सामाजिक कार्य || [[अरुणाचल प्रदेश]] |- | [[तिरुवरूर भक्तवत्सलम]] || कला || [[तामिळनाडू]] |- | [[तृप्ती मुखर्जी]] || कला || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[विझिनादन कामाकोटी]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[तामिळनाडू]] |- | [[वेम्पती कुटुंब शास्त्री]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[आंध्र प्रदेश]] |- | [[व्लादिमीर मेस्तविरीश्विली]] (मरणोत्तर) || क्रीडा || [[जॉर्जिया]] |- | [[युमनाम जात्रा सिंह]] (मरणोत्तर) || कला || [[मणिपूर]] |} ==संदर्भ== {{reflist}} {{क्रम |यादी=[[:वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते|पद्मश्री पुरस्कार विजेते]] |मागील=[[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]] |पुढील=[[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०३०-२०३९]] |पासून=[[इ.स. २०२०]] |पर्यंत=[[इ.स. २०२९]] }} [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] muwwzgcts72n0w8fswbmyakrfrqvmc6 2694918 2694917 2026-07-16T14:56:14Z अभय नातू 206 /* २०२६ */ 2694918 wikitext text/x-wiki '''[[इ.स. २०२०]] ते [[इ.स. २०२९]] दरम्यान [[पद्मश्री पुरस्कार]]''' प्रदान केल्या गेलेल्या व्यक्तींची यादी येथे आहे. == २०२० <ref>{{cite web |title=Padma Awards List 2020 |url=https://padmaawards.gov.in/PDFS/2020AwardeesList.pdf |website=MINISTRY OF HOME AFFAIRS}}</ref> == {| class="wikitable sortable" cellspacing="2" cellpadding="4" border="0" width="auto" ! नाव !! क्षेत्र !! राज्य !! देश |- | [[शशधर आचार्य]] || [[कला]] || [[झारखंड]] || |- | [[योगी ऐरोन]] || औषधे || [[उत्तराखंड]] || |- | [[विजयसारथी श्रीभाष्यम]]|| साहित्य आणि शिक्षा || [[तेलंगणा]] || |- | [[जय प्रकाश अग्रवाल]]|| व्यापार आणि उद्योग || [[दिल्ली]] || |- | [[जगदीश लाल आहूजा]]|| सामाजिक कार्य || [[पंजाब]] || |- | [[काजी मासूम अख्तर]]|| साहित्य आणि शिक्षा || [[पश्चिम बंगाल]] || |- | [[ग्लोरिया एरीरा]]|| साहित्य आणि शिक्षा || [[ब्राझील]] || |- | [[झहीर खान]] || खेळ || [[महाराष्ट्र]] || |- | [[पद्मावठी बंदोपाध्याय]]|| औषधी || [[उत्तर प्रदेश]] || |- | [[सुषोवन बनर्जी]]|| औषधी || [[पश्चिम बंगाल]] || |- | [[दिगंबर बहरे]]|| औषधी || [[पंजाब]] || |- | [[दमयन्ती बेशरा]]|| साहित्य आणि शिक्षा || [[ओडिशा]] || |- | [[पोपटराव पवार|पोपटराव बागुजी पवार]] || सामाजिक कार्य || [[महाराष्ट्र]] || |- | [[हिम्मता राम भांभू]]|| सामाजिक कार्य || [[राजस्थान]] || |- | [[संजीव बाखचंदानी]]|| व्यापार आणि उद्योग || [[उत्तर प्रदेश]] || |- | [[गफूरभाई म. बिलखिआ]]|| व्यापार आणि उद्योग || [[गुजरात]] || |- | [[बॉब ब्लैकमैन]]|| सार्वजनिक क्षेत्र || || || |- | [[इंदिरा पी पी बोरा]]|| कला || [[आसाम]] || |- | [[मदन सिंह चौहान]]|| कला || [[छत्तीसगड]] || |- | [[उषा चौमार]]|| सामाजिक कार्य || [[राजस्थान]] || |- | [[लिल बहादुर चेतारी]]|| साहित्य आणि शिक्षा || [[आसाम]] || |- | [[सी ललिता]] आणि [[सी सरोजा]]|| कला || [[तामिळनाडू]] || |- | [[पुरुषोत्तम दधीच]]|| कला || [[मध्य प्रदेश]] || |- | [[उत्सव चरण दास]]|| कला || [[ओडिशा]] || |- | [[इंद्रा दस्सनायके]]|| साहित्य आणि शिक्षा || - || || |- | [[एच एम देसाई]]|| साहित्य आणि शिक्षा || [[गुजरात]] || || |- | [[मनोहर देवदोस]]|| कला || [[तामिळनाडू]] || || |- | [[पोइनाम बेमबेम देवी]]|| खेळ || [[मणिपुर]] || || |- | [[लिआ डिस्किन]]|| सामाजिक कार्य || - || || |- | [[एम पी गणेश]]|| खेळ || [[कर्नाटक]] || |- | [[बैंगलोर गंगाधर]]|| औषधी || [[कर्नाटक]] || |- | [[रमण गंगाखेडकर]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[महाराष्ट्र]] || |- | [[बॅरी गार्डिनर]]|| सार्वजनिक क्षेत्र || - || || |- | [[चेवांग मोटुप गोबा]]|| व्यापार आणि उद्योग || [[लदाख]] || |- | [[भरत गोयंका]]|| व्यापार आणि उद्योग || [[कर्नाटक]] || |- | [[नेमनाथ जैन]]|| व्यापार आणि उद्योग || [[मध्य प्रदेश]] || |- | [[विजय संकेश्वर]]|| व्यापार आणि उद्योग || [[कर्नाटक]] || |- | [[रोमेश टेकचन्द वाधवानी]]|| व्यापार आणि उद्योग || - || |- | [[प्रेम वत्स]]|| व्यापार आणि उद्योग || - || |- | [[यदला गोपालराव]]|| कला || [[ आंध्रप्रदेश]] || |- | [[मित्राविनी गौड़िया]]|| कला || [[ओडिशा]] || |- | [[मधु मंसूरी हसमुख]]|| कला || [[झारखंड]] || |- | [[शांति जैन]] || कला || [[बिहार]] || |- | [[सरिता जोशी]]|| कला || [[महाराष्ट्र]] || |- | [[एकता कपूर]] || कला || [[महाराष्ट्र]] || |- | [[कंगना रनौत]] || कला || [[महाराष्ट्र]] || |- | [[येजदी नौशिरवान करंजिया]]|| कला || [[गुजरात]] || |- | [[वी के मुनुसामी कृष्णपक्ष]]|| कला || [[पुडुचेरी]] || |- | [[मनमोहन महापात्रा]]|| कला || [[ओडिशा]] || |- | [[मुन्ना मास्टर]]|| कला || [[राजस्थान]] || |- | [[मणिलाल नाग]]|| कला || [[पश्चिम बंगाल]] || |- | [[मुजिक्कल पंकजाक्षी]]|| कला || [[केरळ]] || |- | [[दलवाई चलपति रओ]]|| कला || [[आंध्रप्रदेश]] || |- | [[अदनान सामी]]|| कला || [[महाराष्ट्र]] || |- | [[श्याम सुन्दर शर्मा]]|| कला || [[बिहार]] || |- | [[दया प्रकाश सिन्हा]]|| कला || [[उत्तर प्रदेश]] || |- | [[काले शबी महबूब]] आणि [[शेख महाबुक सुबानी]]|| कला || [[तामिळनाडू]] || |- | [[सुरेश वाडकर]] || कला || [[महाराष्ट्र]] || |- | [[तुलसी गौड़ा]]|| सामाजिक कार्य || [[कर्नाटक]] || |- | [[हरेकाला हजब्बा ]]|| सामाजिक कार्य || [[कर्नाटक]] || |- | [[अब्दुल जब्बार]]|| सामाजिक कार्य || [[मध्य प्रदेश]] || |- | [[बिमल कुमार जैन]]|| सामाजिक कार्य || [[बिहार]] || |- | [[एम के कुंजोल]]|| सामाजिक कार्य || [[केरळ]] || |- | [[सत्यनारायण मुनदूर]]|| सामाजिक कार्य || [[अरुणाचल प्रदेश]] || |- | [[तात्सु नाकामुरा]]|| सामाजिक कार्य || - || || |- | [[एस रामकृष्णन]]|| सामाजिक कार्य || [[तामिळनाडू]] || |- | [[कल्याण सिंह रावत]]|| सामाजिक कार्य || [[उत्तराखंड]] || |- | [[सईद महबूब शाह कादरी]]|| सामाजिक कार्य || [[महाराष्ट्र]] || |- | [[मोहम्मद शरीफ]]|| सामाजिक कार्य || [[उत्तर प्रदेश]] || |- | [[रामजी सिंह]]|| सामाजिक कार्य || [[बिहार]] || |- | [[जावेद अहमद टाक]]|| सामाजिक कार्य || [[जम्मू आणि कश्मीर]] || |- | [[अगस इंद्र उदयन]]|| सामाजिक कार्य || || || |- | [[सुंदरम वर्मा]]|| सामाजिक कार्य || [[राजस्थान]] || |- | [[सुजॉय के गुहा]]|| विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[बिहार]] || |- | [[सुधीर जैन]]|| विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[गुजरात]] || |- | [[नवीन खन्ना]]|| विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[दिल्ली]] || |- | [[कट्टंगल सुब्रमण्यम मणिलाल]]|| विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[केरळ]] || |- | [[वशिष्ठ नारायण सिंह]]|| विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[बिहार]] || |- | [[प्रदीप थलप्पिल]]|| विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[तामिळनाडू]] |- | [[हरीश चंद्र वर्मा]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[उत्तर प्रदेश]] || |- |} == २०२२ <ref>{{cite web |title=Padma Awards List 2020 |url=https://www.padmaawards.gov.in/padmaawardees2022.pdf|website=गृह मंत्रालय|language=इंग्रजी|date=२५ जानेवारी २०२२|access-date=२८ जानेवारी २०२२}}</ref> == {| class="wikitable sortable" cellspacing="2" cellpadding="4" border="0" width="auto" ! नाव !! क्षेत्र !! राज्य !! देश |- | [[अखोने असगर अली बशरत|अखोने असगर अली बशारत]] |साहित्य आणि शिक्षण |[[लडाख]] |भारत |- | [[अजय कुमार सोनकर]] |विज्ञान आणि अभियांत्रिकी |[[उत्तर प्रदेश]] |भारत |- | [[अजिता श्रीवास्तव]] |कला |[[उत्तर प्रदेश]] |भारत |- | [[अनिल कुमार राजवंशी]] |विज्ञान आणि अभियांत्रिकी |[[महाराष्ट्र]] |भारत |- | [[अब्दुल खादर नादकट्टीन]] | संशोधन |[[कर्नाटक]] |भारत |- | [[अमेय महालिंग नाईक]] | इतर |[[कर्नाटक]] |भारत |- | [[अर्जुन सिंग धुर्वे]] |कला |[[मध्य प्रदेश]] |भारत |- | [[अवध किशोर जडिया]] |साहित्य आणि शिक्षण |[[मध्य प्रदेश]] |भारत |- | [[अवनी लेखरा]] |क्रीडा |[[राजस्थान]] |भारत |- | [[आचार्य चंदनाजी]] |सामाजिक कार्य |[[बिहार]] |भारत |- | [[आदित्य प्रसाद दास]] |विज्ञान आणि अभियांत्रिकी |[[ओडिशा]] |भारत |- | [[आर. मुथुकन्नम्मल]] |कला |[[तमिळनाडू]] |भारत |- | [[ए.के.सी. नटराजन]] |कला |[[तमिळनाडू]] |भारत |- | [[एच.आर. केशवमूर्ती]] |कला   |[[कर्नाटक]] |भारत |- | [[एस. बल्लेश भजंत्री]] |कला   |[[तमिळनाडू]] |भारत |- | [[एस. दामोदरन]] |सामाजिक कार्य |[[तमिळनाडू]] |भारत |- | [[ओम प्रकाश गांधी]] |सामाजिक कार्य |[[हरयाणा]] |भारत |- |डॉ {{sortname|कमलाकर त्रिपाठी|}} |औषधी |[[उत्तर प्रदेश]] |भारत |- | [[काजी सिंह]] |कला |[[पश्चिम बंगाल]] |भारत |- | [[कमलिनी अस्थाना]] आणि [[नलिनी अस्थाना]] |कला |[[उत्तर प्रदेश]] |भारत |- | [[काली पद सरेन]] |साहित्य आणि शिक्षण |[[पश्चिम बंगाल]] |भारत |- | [[के.व्ही. राबिया]] |सामाजिक कार्य |[[केरळ]] |भारत |- | [[कोन्सम इबोमचा सिंग]] |कला |[[मणिपूर]] |भारत |- | [[खांडू वांगचुक भुतिया]] |कला |[[सिक्कीम]] |भारत |- | [[खलील धनतेजवी]] (मरणोत्तर) |साहित्य आणि शिक्षण |[[गुजरात]] |भारत |- | [[रमिलाबेन रायसिंगभाई गामित]] |सामाजिक कार्य |[[गुजरात]] |भारत |- | [[गिरधारी राम घोंजू]] (मरणोत्तर) |साहित्य आणि शिक्षण |[[झारखंड]] |भारत |- | [[गुरू तुळकु रिनपोचे]] |इतर - अध्यात्म |[[अरुणाचल प्रदेश]] |भारत |- | [[गुरुप्रसाद मोहापात्रा]] (मरणोत्तर) |नागरी सेवा |[[दिल्ली]] |भारत |- | [[गोसावेदु शेख हसन]] (मरणोत्तर) |कला |[[आंध्र प्रदेश]] |भारत |- | [[चिरापत प्रपंडविद्या]] |साहित्य आणि शिक्षण | |[[थायलंड]] |- | [[जगदीश सिंग दर्दी]] |व्यापार आणि उद्योग |[[चंदिगढ]] |भारत |- | [[जयंतकुमार मगनलाल व्यास]] |विज्ञान आणि अभियांत्रिकी |[[गुजरात]] |भारत |- | [[जे.के. बजाज]] |साहित्य आणि शिक्षण |[[दिल्ली]] |भारत |- | [[टी सेन्का आओ]] |साहित्य आणि शिक्षण |[[नागालँड]] |भारत |- | [[तातियाना लव्होव्हना शौम्यान]] |साहित्य आणि शिक्षण | |[[रशिया]] |- |[[तारा जौहर]] |साहित्य आणि शिक्षण |[[दिल्ली]] |भारत |- | [[त्सेरिंग नामग्याल]] |कला |[[लडाख]] |भारत |- | [[थाविल कोंगमपट्टू ए.व्ही. मुरुगैयन]] |कला |[[पुदुच्चेरी]] |भारत |- | [[दर्शनम मोगिलैया]] |कला |[[तेलंगणा]] |भारत |- |दिलीप शहानी |साहित्य आणि शिक्षण |[[दिल्ली]] |भारत |- |दुर्गाबाई वयम् |कला |[[मध्य प्रदेश]] |भारत |- |धनेश्वर इंग्ती |साहित्य आणि शिक्षण |[[आसाम]] |भारत |- |प्रा. {{sortname|नजमा अख्तर|}} |साहित्य आणि शिक्षण |[[दिल्ली]] |भारत |- |नरसिंघ प्रसाद |साहित्य आणि शिक्षण |[[ओडिशा]] |भारत |- |नरसिंह राव गरिकापती |साहित्य आणि शिक्षण |[[आंध्र प्रदेश]] |भारत |- |डॉ. {{sortname|नरेंद्र प्रसाद मिश्रा|}} (मरणोत्तर) |औषधी |[[मध्य प्रदेश]] |भारत |- |[[नीरज चोपडा|नीरज चोप्रा]] |क्रीडा |[[हरयाणा]] |भारत |- |पद्मजा रेड्डी |कला |[[तेलंगणा]] |भारत |- |पी नारायण कुरूप |साहित्य आणि शिक्षण |[[केरळ]] |भारत |- |प्रभाबेन शहा |सामाजिक कार्य |[[दादरा आणि नगर-हवेली|दादरा, नगर हवेली]] व [[दमण आणि दीव]] |भारत |- |प्रमोद भगत |क्रीडा |[[ओडिशा]] |भारत |- |प्रल्हाद राय अगरवाला |व्यापार आणि उद्योग |[[पश्चिम बंगाल]] |भारत |- |प्रेम सिंग |सामाजिक कार्य |[[पंजाब]] |भारत |- |डॉ {{sortname|प्रोकर दासगुप्ता|}}   |औषधी | |[[युनायटेड किंग्डम]] |- |फैजल अली दार |क्रीडा |[[जम्मू आणि काश्मीर (केंद्रशासित प्रदेश)|जम्मू आणि काश्मीर]] |भारत |- |बसंती देवी |सामाजिक कार्य |[[उत्तराखंड]] |भारत |- |बाबा इक्बाल सिंग जी |सामाजिक कार्य |[[पंजाब]] |भारत |- |डॉ {{sortname|बालाजी तांबे|}} (मरणोत्तर) |औषधी |[[महाराष्ट्र]] |भारत |- |बॅडप्लिन वार |साहित्य आणि शिक्षण |[[मेघालय]] |भारत |- |ब्रह्मानंद सांखवळकर |क्रीडा |[[गोवा]] |भारत |- |डॉ {{sortname|भीमसेन सिंघल|}} |औषधी |[[महाराष्ट्र]] |भारत |- |[[माधुरी बडथवाल]] |कला |[[उत्तराखंड]] |भारत |- |मारिया ख्रिस्तोफर बायर्स्की |साहित्य आणि शिक्षण | |[[पोलंड]] |- |मालजी भाई देसाई |सार्वजनिक घडमोडी |[[गुजरात]] |भारत |- |मुक्तामणी देवी |व्यापार आणि उद्योग |[[मणिपूर]] |भारत |- |मोती लाल मदन |विज्ञान आणि अभियांत्रिकी |[[हरयाणा]] |भारत |- |रघुवेंद्र तन्वर |साहित्य आणि शिक्षण |[[हरयाणा]] |भारत |- |राम दयाल शर्मा |कला |[[राजस्थान]] |भारत |- |राम सहाय पांडे |कला |[[मध्य प्रदेश]] |भारत |- |रामचंद्रैया |कला   |[[तेलंगणा]] |भारत |- |रियुको हिरा |व्यापार आणि उद्योग | |[[जपान]] |- |रुटगर कॉर्टेनहॉर्स्ट |साहित्य आणि शिक्षण | |[[आयर्लंड]] |- |डॉ {{sortname|लता देसाई|}} |औषधी |[[गुजरात]] |भारत |- |ललिता वकील |कला |[[हिमाचल प्रदेश]] |भारत |- |लोरेम्बम बिनो देवी |कला |[[मणिपूर]] |भारत |- |[[वंदना कटारिया]] |क्रीडा |[[उत्तराखंड]] |भारत |- |डॉ {{sortname|विजयकुमार विनायक डोंगरे|}} |औषधी |[[महाराष्ट्र]] |भारत |- |विद्या विंदु सिंग |साहित्य आणि शिक्षण |[[उत्तर प्रदेश]] |भारत |- |विद्यानंद सारेक |साहित्य आणि शिक्षण |[[हिमाचल प्रदेश]] |भारत |- |विश्वमूर्ती शास्त्री |साहित्य आणि शिक्षण |[[जम्मू आणि काश्मीर (केंद्रशासित प्रदेश)|जम्मू आणि काश्मीर]] |भारत |- |डॉ {{sortname|वीरस्वामी शेषा|}} |औषधी |[[तमिळनाडू]] |भारत |- |व्ही एल न्घाका |साहित्य आणि शिक्षण |[[मिझोरम]] |भारत |- |शंकरनारायण मेनन चुंदयल |क्रीडा |[[केरळ]] |भारत |- |शकुंतला चौधरी |सामाजिक कार्य |[[आसाम]] |भारत |- |शिवनाथ मिश्रा |कला |[[उत्तर प्रदेश]] |भारत |- |शिवानंदा |इतर - योगा |[[उत्तर प्रदेश]] |भारत |- |शीश राम |कला |[[उत्तर प्रदेश]] |भारत |- |शेठ पाल सिंग |इतर - शेती |[[उत्तर प्रदेश]] |भारत |- |शैबल गुप्ता (मरणोत्तर) |साहित्य आणि शिक्षण |[[बिहार]] |भारत |- |श्यामामणी देवी |कला |[[ओडिशा]] |भारत |- |श्री चंद्रप्रकाश द्विवेदी |कला |[[राजस्थान]] |भारत |- |श्रीमद बाबा बलिआ |सामाजिक कार्य |[[ओडिशा]] |भारत |- |[[संघमित्रा बंडोपाध्याय]] |विज्ञान आणि अभियांत्रिकी |[[पश्चिम बंगाल]] |भारत |- |सद्गुरू ब्रह्मेशानंद आचार्य स्वामी |इतर - अध्यात्मवाद |[[गोवा]] |भारत |- |सावजी भाई ढोलकिया |सामाजिक कार्य |[[गुजरात]] |भारत |- |सिद्धलिंगय्या (मरणोत्तर) |साहित्य आणि शिक्षण |[[कर्नाटक]] |भारत |- |सिर्पी बालसुब्रमणियम |साहित्य आणि शिक्षण |[[तमिळनाडू]] |भारत |- |डॉ {{sortname|सुंकरा वेंकट आदिनारायण राव|}} |औषधी |[[आंध्र प्रदेश]] |भारत |- |सुब्बण्णा अय्यप्पन |विज्ञान आणि अभियांत्रिकी |[[कर्नाटक]] |भारत |- |सुमित अंतिल |क्रीडा |[[हरयाणा]] |भारत |- |[[सुलोचना चव्हाण]] |कला |[[महाराष्ट्र]] |भारत |- |[[सोनू निगम]] |कला |[[महाराष्ट्र]] |भारत |- |सोवकार जानकी |कला |[[तमिळनाडू]] |भारत |- |सोसंमा आयपे |इतर - पशुसंवर्धन |[[केरळ]] |भारत |- |हरमोहिंदर सिंग बेदी |साहित्य आणि शिक्षण |[[पंजाब]] |भारत |- |डॉ {{sortname|हिम्मतराव बावस्कर|}} |औषधी |[[महाराष्ट्र]] |भारत |} == २०२३ == {| class="wikitable sortable" cellspacing="2" cellpadding="4" border="0" width="auto" ! नाव !! क्षेत्र !! राज्य !! देश |- |} == २०२४ == {| class="wikitable sortable" cellspacing="2" cellpadding="4" border="0" width="auto" ! नाव !! क्षेत्र !! राज्य !! देश |- |} == २०२५<ref>{{cite web|title=Padma Awardees: 2025|url=https://www.mha.gov.in/sites/default/files/Padma_Awards2025_25012025.pdf|publisher=Ministry of Home Affairs (India)|date=25 January 2025|accessdate=27 January 2025|pages=3–8}}</ref> == {| class="wikitable sortable" cellspacing="2" cellpadding="4" border="0" width="auto" ! नाव !! क्षेत्र !! राज्य |- | [[अद्वैता गडनायक]] | कला | [[ओडिशा]] |- | [[अच्युत रामचंद्र पालव]] | कला | [[महाराष्ट्र]] |- | [[अजय भट्ट]] | विज्ञान आणि तंत्रज्ञान |{{dash}}{{efn-ua|name=USA|अमेरिकेचे नागरिक}} |- | [[अनिल कुमार बोरो]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[असम]] |- | [[अरिजित सिंग]] | कला | [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[अरुंधती भट्टाचार्य]] | व्यापार-उद्यम | [[महाराष्ट्र]] |- | [[अरुणोदय साहा]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[त्रिपुरा]] |- | [[अरविंद शर्मा]] | साहित्य आणि शिक्षण |{{dash}}{{efn-ua|name=CAN|कॅनडाचे नागरिक.}} |- | [[अशोक कुमार महापात्र]] | वैद्यकशास्त्र | [[ओडिशा]] |- | [[अशोक सराफ]] | कला | [[महाराष्ट्र]] |- | [[आशुतोष शर्मा (अभियंता)|आशुतोष शर्मा]] | विज्ञान आणि तंत्रज्ञान | [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[अश्विनी भिडे-देशपांडे]] | कला | [[महाराष्ट्र]] |- | [[बैजनाथ महाराज]] | इतर-अध्यात्म | [[राजस्थान]] |- | [[बॅरी जॉन]] | कला | [[दिल्ली]] |- | [[बतूल बेगम]] | कला | [[राजस्थान]] |- | [[भरत गुप्त]] | कला | [[दिल्ली]] |- | [[भेरु सिंग चौहान]] | कला | [[मध्य प्रदेश]] |- | [[भीम सिंग भावेश]] | समाजसेवा | [[बिहार]] |- | [[भिमव्वा दोड्डबालप्पा शिल्लेक्यतारा]] | कला | [[कर्नाटक]] |- | [[बुधेंद्र कुमार जैन]] | वैद्यकशास्त्र | [[मध्य प्रदेश]] |- | [[सी.एस. वैद्यनाथन]] || नागरी सेवा | [[दिल्ली]] |- | [[चैत्राम देवचंद पवार]] | समाजसेवा | [[महाराष्ट्र]] |- | scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | [[चंद्रकांत शेठ]] # | साहित्य आणि शिक्षण | [[गुजरात]] |- | [[चंद्रकांत सोमपुरा]] | इतर-स्थापत्यशास्त्र | [[गुजरात]] |- | [[चेतन चिटणीस]] | विज्ञान आणि तंत्रज्ञान | {{dash}}{{efn-ua|name=FRA|Indicates a citizen of France.}} |- | [[डेव्हिड आर स्यीमलीयेह]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[मेघालय]] |- | [[दुर्गा चरण रणबीर]] | कला | [[ओडिशा]] |- | [[फारूक अहमद मीर]] | कला | [[जम्मू आणि काश्मीर (राज्य)|जम्मू आणि काश्मीर]] |- | [[गणेश्वर शास्त्री द्रविड]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[गीता उपाध्याय]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[असम]] |- | [[गोकुल चंद्र दास]] | कला | [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[गुरुवायुर दोरै]] | कला | [[तमिळनाडू]] |- | [[हरचंदन सिंग भट्टी]] | कला | [[मध्य प्रदेश]] |- | [[हरिमन शर्मा]] | इतर-कृषी | [[हिमाचल प्रदेश]] |- | [[हरजिंदर सिंग श्रीनगर वाले]] | कला | [[पंजाब]] |- | [[हरविंदर सिंग (खेळाडू)|हरविंदर सिंग]] | क्रीडा | [[हरयाणा]] |- | [[हासन रघू]] | कला | [[कर्नाटक]] |- | डॉ. [[हेमंत कुमार (डॉक्टर)|हेमंत कुमार]] | वैद्यकशास्त्र | [[बिहार]] |- | [[ह्रदय नारायण दिक्षीत]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[उत्तर प्रदेश]] |- | scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | [[ह्यू गँट्झर]] आणि [[कॉलीन गँट्झर]] # (जोडीने)* | साहित्य आणि शिक्षण- पत्रकारिता | [[उत्तराखंड]] |- | [[इनिव्हालप्पिल मणी विजयन]] | क्रीडा | [[केरळ]] |- | [[जगदीश जोशिला]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[मध्य प्रदेश]] |- | [[जसपिंदर नरुला]] | कला | [[महाराष्ट्र]] |- | [[जोनास मासेती]] | इतर अध्यात्म | [[ब्राझिल]] |- | [[जॉयनाचरण बाथारी]] | कला | [[असम]] |- | [[जुमडे यॉमगाम गॅमलिन]] | समाजसेवा | [[अरुणाचल प्रदेश]] |- | [[दामू आचारी]] | इतर-पाककला | [[तमिळनाडू]] |- | [[के.एल. कृष्णा]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[आंध्र प्रदेश]] |- | [[के. ओमानकुट्टी अम्मा]] | कला | [[केरळ]] |- | scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | [[किशोर कुणाल]] # | नागरी सेवा | [[बिहार]] |- | [[एल. हांगथिंग]] | इतर-कृषी | [[नागालँड]] |- | [[लक्ष्मीपती रामासुब्बाअैयर]] | साहित्य आणि शिक्षण- पत्रकारिता | [[तमिळनाडू]] |- | [[ललित कुमार मंगोत्रा]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[जम्मू आणि काश्मीर (राज्य)|जम्मू आणि काश्मीर]] |- | scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | [[लामा लोबझांग]] # | इतर-अध्यात्म | [[लदाख]] |- | [[लिबिया लोबो सरदेसाईृ]] | समाजसेवा | [[गोवा]] |- | [[एम.डी. श्रीनिवास]] | विज्ञान आणि तंत्रज्ञान | [[तमिळनाडू]] |- | [[मदुगुला नागफणी शर्मा]] | कला | [[आंध्र प्रदेश]] |- | [[महाबीर नायक]] | कला | [[झारखंड]] |- | [[ममता शंकर]] | कला | [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[मंडा कृष्ण मडिगा]] | नागरी सेवा | [[तेलंगणा]] |- | [[मारुती चितमपल्ली]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[महाराष्ट्र]] |- | scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" |[[मिरियाला अप्पाराव]] # | कला | [[आंध्र प्रदेश]] |- | [[नागेंद्र नाथ रॉय]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[पश्चिम बंगाल]] |- | scope="row" style="background-color:#CEE8F0;" | [[नारायण भुलै भाई]] # | नागरी सेवा | [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[नरेन गुरुंग]] | कला |Sikkim |- | [[नीरजा भटला]] | वैद्यकशास्त्र | [[दिल्ली]] |- | [[निर्मला देवी]] | कला | [[बिहार]] |- | [[नितीन नोहरिया]] | साहित्य आणि शिक्षण |{{dash}}{{efn-ua|name=USA|अमेरिकेचे नागरिक}} |- | [[ओंकार सिंग पाहवा]] | व्यापार-उद्यम | [[पंजाब]] |- | [[पी. दच्चनामूर्ती]] | कला | [[पुडुचेरी (केंद्रशासित प्रदेश)|पुडुचेरी]] |- | पंडी राम मांडवी | कला | [[छत्तीसगढ]] |- | [[लवजीभाई नागजीभाई परमार]] | कला | [[गुजरात]] |- | [[पवन कुमार गोएंका]] | व्यापार-उद्यम | [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[प्रशांत प्रकाश]] | व्यापार-उद्यम | [[कर्नाटक]] |- | [[प्रतिभा सत्पथी]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[ओडिशा]] |- | [[पुरीसाई कण्णप्पा संबंदन]] | कला | [[तमिळनाडू]] |- | [[रविचंद्रन अश्विन]] | क्रीडा | [[तमिळनाडू]] |- | [[आर.जी. चंद्रमोगन]] | व्यापार-उद्यम | [[तमिळनाडू]] |- | [[राधा भट्ट]] | समाजसेवा | [[उत्तराखंड]] |- | [[राधाकृष्णन देवसेनापती]] | कला | [[तमिळनाडू]] |- | [[रामदरश मिश्रा]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[दिल्ली]] |- | [[रणेंद्र भानु मजुमदार]] | कला | [[महाराष्ट्र]] |- | [[रतन कुमार पारिमू]] | कला | [[गुजरात]] |- | [[रेबा कांत महंता]] | कला | [[असम]] |- | [[रेंथलै लालरावना]] | साहित्य आणि शिक्षण |Mizoram |- | [[रिकी ग्यान केज]] | कला | [[कर्नाटक]] |- | [[सज्जन भजंका]] | व्यापार-उद्यम | [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[सॅली होळकर]] | व्यापार-उद्यम | [[मध्य प्रदेश]] |- | [[संत राम देसवाल]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[हरयाणा]] |- | [[सत्यपाल सिंग]] | क्रीडा | [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[सीनी विश्वनाथन]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[तमिळनाडू]] |- | [[सेतुरामन पंचनाथन]] | विज्ञान आणि तंत्रज्ञान |{{dash}}{{efn-ua|name=USA|अमेरिकेचे नागरिक}} |- | शेखा शैखा अली अल-जबर अल-सबाह | वैद्यकशास्त्र || {{dash}}{{efn-ua|name=KWT|कुवैतचे नागरिक}} |- | [[शीन काफ निझाम]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[राजस्थान]] |- | [[श्याम बिहारी अग्रवाल]] | कला | [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[सोनिया नित्यानंद]] | वैद्यकशास्त्र | [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[स्टीवन नॅप]] | साहित्य आणि शिक्षण |{{dash}}{{efn-ua|name=USA|अमेरिकेचे नागरिक}} |- | सुभाष खेतुलाल शर्मा | इतर-कृषी | [[महाराष्ट्र]] |- | [[सुरेश हरिलाल सोनी]] | समाजसेवा | [[गुजरात]] |- | [[सुरिंदर कुमार वसाल]] | विज्ञान आणि तंत्रज्ञान | [[दिल्ली]] |- | [[स्वामी प्रदीप्तानंद]] | इतर-अध्यात्म | [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[सैयद ऐनुल हसन]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[तेजेंद्र नार्यण मजुमदार]] | कला | [[पश्चिम बंगाल]] |- | थियाम सूर्यमुखी देवी | कला | [[मणिपूर]] |- | [[तुषार दुर्गेशभाई शुक्ल]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[गुजरात]] |- | [[वडिराज पंचमुखी]] | साहित्य आणि शिक्षण | [[आंध्र प्रदेश]] |- | [[वासुदेव कामत]] | कला | [[महाराष्ट्र]] |- | [[वेलु आसान]] | कला | [[तमिळनाडू]] |- | [[वेंकप्पा अंबाजी सुगटेकर]] | कला | [[कर्नाटक]] |- | [[विजय नित्यानंद सुरीश्वरजी महाराज]] | इतर-अध्यात्म | [[बिहार]] |- | [[विजयालक्ष्मी देशमाने]] | वैद्यकशास्त्र | [[कर्नाटक]] |- | [[विलास डांगरे]] | वैद्यकशास्त्र | [[महाराष्ट्र]] |- | [[विनायक लोहानी]] | समाजसेवा | [[पश्चिम बंगाल]] |} == २०२६ == {| class="wikitable sortable" style="width:auto;" |- ! नाव !! क्षेत्र !! राज्य / देश |- | [[ए. ई. मुथुनायगम]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[केरळ]] |- | [[अनिल कुमार रस्तोगी]] || कला || [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[अंके गौडा एम.]] || सामाजिक कार्य || [[कर्नाटक]] |- | [[आर्मिडा फर्नांडिस]] || वैद्यकशास्त्र || [[महाराष्ट्र]] |- | [[अरविंद वैद्य]] || कला || [[गुजरात]] |- | [[अशोक खाडे]] || व्यापार आणि उद्योग || [[महाराष्ट्र]] |- | [[अशोक कुमार सिंह]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[अशोक कुमार हलदर]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[बलदेव सिंह]] || क्रीडा || [[पंजाब]] |- | [[भगवानदास रायकवार]] || क्रीडा || [[मध्य प्रदेश]] |- | [[भारत सिंह भारती]] || कला || [[बिहार]] |- | [[भिक्ला लडाक्या धिंदा]] || कला || [[महाराष्ट्र]] |- | [[बिस्वा बंधू]] (मरणोत्तर) || कला || [[बिहार]] |- | [[ब्रिज लाल भट]] || सामाजिक कार्य || [[जम्मू आणि काश्मीर]] |- | [[बुद्ध रश्मी मणी]] || इतर - पुरातत्वशास्त्र || [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[बुधरी ताती]] || सामाजिक कार्य || [[छत्तीसगड]] |- | [[चंद्रमौली गडामानुगु]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[तेलंगणा]] |- | [[चरण हेमब्रम]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[ओडिशा]] |- | [[चिरंजी लाल यादव]] || कला || [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[दीपिका रेड्डी]] || कला || [[तेलंगणा]] |- | [[धार्मिकलाल चुनीलाल पंड्या]] || कला || [[गुजरात]] |- | [[गद्दे बाबू राजेंद्र प्रसाद]] || कला || [[आंध्र प्रदेश]] |- | [[गफरुद्दीन मेवाती जोगी]] || कला || [[राजस्थान]] |- | [[गंभीर सिंह योंझोन]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[गरिमेला बालकृष्ण प्रसाद]] (मरणोत्तर) || कला || [[आंध्र प्रदेश]] |- | [[गायत्री बालसुब्रमण्यम]] आणि [[रंजनी बालसुब्रमण्यम]] (जोडी) || कला || [[तामिळनाडू]] |- | [[गोपाळ जी त्रिवेदी]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[बिहार]] |- | [[गुडुरु वेंकट राव]] || वैद्यकशास्त्र || [[तेलंगणा]] |- | [[एच. व्ही. हंडे]] || वैद्यकशास्त्र || [[तामिळनाडू]] |- | [[हॅली वॉर]] || सामाजिक कार्य || [[मेघालय]] |- | [[हरी माधव मुखोपाध्याय]] (मरणोत्तर) || कला || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[हरिचरण सैकिया]] || कला || [[आसाम]] |- | [[हरमनप्रीत कौर]] || क्रीडा || [[पंजाब]] |- | [[इंदरजीत सिंह सिद्धू]] || सामाजिक कार्य || [[चंदीगड]] |- | [[जनार्दन बापुराव बोथे]] || सामाजिक कार्य || [[महाराष्ट्र]] |- | [[जोगेश देउरी]] || इतर - कृषी || [[आसाम]] |- | [[जुझर वासी]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[महाराष्ट्र]] |- | [[ज्योतिष देबनाथ]] || कला || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[के. पजनीवेल]] || क्रीडा || [[पुद्दुचेरी]] |- | [[के. रामसामी]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[तामिळनाडू]] |- | [[के. विजय कुमार]] || नागरी सेवा || [[तामिळनाडू]] |- | [[कबिंद्र पुरकायस्थ]] (मरणोत्तर) || सार्वजनिक व्यवहार || [[आसाम]] |- | [[कैलास चंद्र पंत]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[मध्य प्रदेश]] |- | [[कलामंडलम विमला मेनन]] || कला || [[केरळ]] |- | [[केवळ किशन ठकराल]] || वैद्यकशास्त्र || [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[खेमराज सुंद्रियाल]] || कला || [[हरियाणा]] |- | [[कोल्लकल देवकी अम्मा जी.]] || सामाजिक कार्य || [[केरळ]] |- | [[कृष्णमूर्ती बालसुब्रमण्यम]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[तेलंगणा]] |- | [[कुमार बोस]] || कला || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[कुमारसामी थंगराज]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[तेलंगणा]] |- | [[लार्स-ख्रिश्चन कोच]] || कला || [[जर्मनी]] |- | [[ल्युडमिला व्हिक्टोरोव्हना खोखलोवा]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[रशिया]] |- | [[आर. माधवन|माधवन रंगनाथन]] || कला || [[महाराष्ट्र]] |- | [[मागंती मुरली मोहन]] || कला || [[आंध्र प्रदेश]] |- | [[महेंद्र कुमार मिश्रा]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[ओडिशा]] |- | [[महेंद्र नाथ रॉय]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[ममिडाला जगदेश कुमार]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[दिल्ली]] |- | [[मंगला कपूर]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[मीर हाजीभाई कासमभाई]] || कला || [[गुजरात]] |- | [[मोहन नगर]] || सामाजिक कार्य || [[मध्य प्रदेश]] |- | [[नारायण व्यास]] || इतर - पुरातत्वशास्त्र || [[मध्य प्रदेश]] |- | [[नरेश चंद्र देव वर्मा]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[त्रिपुरा]] |- | [[निलेश विनोदचंद्र मांडलेवाला]] || सामाजिक कार्य || [[गुजरात]] |- | [[नुरुद्दीन अहमद]] || कला || [[आसाम]] |- | [[ओथुवार थिरुथानी स्वामिनाथन]] || कला || [[तामिळनाडू]] |- | [[पद्म गुरमत]] || वैद्यकशास्त्र || [[लडाख]] |- | [[पलकोंडा विजय आनंद रेड्डी]] || वैद्यकशास्त्र || [[तेलंगणा]] |- | [[पोखिला लेक्थेपी]] || कला || [[आसाम]] |- | [[प्रभाकर कोरे|प्रभाकर बसवप्रभू कोरे]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[कर्नाटक]] |- | [[प्रतीक शर्मा]] || वैद्यकशास्त्र || [[अमेरिका]] |- | [[प्रवीण कुमार]] || क्रीडा || [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[प्रेम लाल गौतम]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[हिमाचल प्रदेश]] |- | [[प्रोसेनजित चॅटर्जी]] || कला || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[पुण्यमूर्ती नतेसन]] || वैद्यकशास्त्र || [[तामिळनाडू]] |- | [[आर. कृष्णन]] (मरणोत्तर) || कला || [[तामिळनाडू]] |- | [[आर. व्ही. एस. मणी]] || नागरी सेवा || [[दिल्ली]] |- | [[रबिलाल टुडू]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[रघुपत सिंह]] (मरणोत्तर) || इतर - कृषी || [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[रघुवीर तुकाराम खेडकर]] || कला || [[महाराष्ट्र]] |- | [[राजस्थपथी कालियाप्पा गौंडर]] || कला || [[तामिळनाडू]] |- | [[राजेंद्र प्रसाद]] || वैद्यकशास्त्र || [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[रामा रेड्डी ममिदी]] (मरणोत्तर) || इतर - पशुसंवर्धन || [[तेलंगणा]] |- | [[राममूर्ती श्रीधर]] || इतर - रेडिओ प्रसारण || [[दिल्ली]] |- | [[रामचंद्र गोडबोले]] आणि [[सुनीता गोडबोले]] (जोडी) || वैद्यकशास्त्र || [[छत्तीसगड]] |- | [[रतिलाल बोरीसागर]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[गुजरात]] |- | [[रोहित शर्मा]] || क्रीडा || [[महाराष्ट्र]] |- | [[एस. जी. सुशीलाम्मा]] || सामाजिक कार्य || [[कर्नाटक]] |- | [[संगयुसंग एस. पोंगेनेर]] || कला || [[नागालँड]] |- | [[निरंजन दास|संत निरंजन दास]] || इतर - अध्यात्म || [[पंजाब]] |- | [[सरत कुमार पात्रा]] || कला || [[ओडिशा]] |- | [[सरोज मंडल]] || वैद्यकशास्त्र || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[सतीश शाह]] (मरणोत्तर) || कला || [[महाराष्ट्र]] |- | [[सत्यनारायण नुवाल]] || व्यापार आणि उद्योग || [[महाराष्ट्र]] |- | [[सविता पुनिया]] || क्रीडा || [[हरियाणा]] |- | [[शफी शौक]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[जम्मू आणि काश्मीर]] |- | [[शशी शेखर वेम्पती]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[कर्नाटक]] |- | [[श्रीरंग देवाबा लाड]] || इतर - कृषी || [[महाराष्ट्र]] |- | [[शुभा व्यंकटेश अय्यंगार]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[कर्नाटक]] |- | [[श्याम सुंदर]] || वैद्यकशास्त्र || [[उत्तर प्रदेश]] |- | [[सिमांचल पात्रा]] || कला || [[ओडिशा]] |- | [[शिवशंकरी]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[तामिळनाडू]] |- | [[सुरेश हनगवाडी]] || वैद्यकशास्त्र || [[कर्नाटक]] |- | [[स्वामी ब्रह्मदेव जी महाराज]] || सामाजिक कार्य || [[राजस्थान]] |- | [[टी. टी. जगन्नाथन]] (मरणोत्तर) || व्यापार आणि उद्योग || [[कर्नाटक]] |- | [[तागा राम भील]] || कला || [[राजस्थान]] |- | [[तरुण भट्टाचार्य]] || कला || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[तेची गुबिन]] || सामाजिक कार्य || [[अरुणाचल प्रदेश]] |- | [[तिरुवरूर भक्तवत्सलम]] || कला || [[तामिळनाडू]] |- | [[तृप्ती मुखर्जी]] || कला || [[पश्चिम बंगाल]] |- | [[विझिनादन कामाकोटी]] || विज्ञान आणि अभियांत्रिकी || [[तामिळनाडू]] |- | [[वेम्पती कुटुंब शास्त्री]] || साहित्य आणि शिक्षण || [[आंध्र प्रदेश]] |- | [[व्लादिमीर मेस्तविरीश्विली]] (मरणोत्तर) || क्रीडा || [[जॉर्जिया]] |- | [[युमनाम जात्रा सिंह]] (मरणोत्तर) || कला || [[मणिपूर]] |} ==संदर्भ== {{reflist}} {{क्रम |यादी=[[:वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते|पद्मश्री पुरस्कार विजेते]] |मागील=[[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]] |पुढील=[[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०३०-२०३९]] |पासून=[[इ.स. २०२०]] |पर्यंत=[[इ.स. २०२९]] }} [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] 272o4p76s3tpxwhrr6qh2vvs4o460ve 4 304113 2694988 2693523 2026-07-17T00:15:08Z Community Tech bot 109654 अहवाल अद्ययावत केला. 2694988 wikitext text/x-wiki अत्याधिक काळ संपादने न झालेली ५०० पाने (पुनर्निर्देशन, व निःसंदिग्धीकरण पाने सोडून). -- [[सदस्य:Community Tech bot|Community Tech bot]] ([[सदस्य चर्चा:Community Tech bot|चर्चा]]) <onlyinclude>०५:४५, १७ जुलै २०२६ (IST)</onlyinclude> {| class="wikitable sortable" |- ! लेख ! शेवटचे संपादन ! संपादनांची संख्या |- | [[तमिळ (नाव)]] | 2011-01-21 18:35:46 | 6 |- | [[सहोदर]] | 2011-01-31 01:50:10 | 4 |- | [[पोसरी नदी]] | 2011-02-14 12:25:09 | 1 |- | [[राग मधमाद सारंग]] | 2011-03-14 02:38:40 | 8 |- | [[राग लंकादहन सारंग]] | 2011-03-14 03:00:37 | 4 |- | [[राग बडहंस सारंग]] | 2011-03-14 03:01:57 | 4 |- | [[राजीव आगाशे]] | 2011-03-20 15:02:38 | 5 |- | [[तांबोळी]] | 2011-03-27 12:12:54 | 2 |- | [[इंदूरकर]] | 2011-04-03 20:19:51 | 2 |- | [[नई तालीम]] | 2011-04-09 18:26:49 | 3 |- | [[दबावगट]] | 2011-04-18 05:19:00 | 4 |- | [[तारळा नदी]] | 2011-04-18 05:54:55 | 4 |- | [[नरहरीपेटा]] | 2011-04-18 10:29:19 | 2 |- | [[पुरचुंडी (पुस्तक)]] | 2011-04-20 20:59:52 | 4 |- | [[चौरी]] | 2011-04-27 15:19:26 | 6 |- | [[सराफी बाजार]] | 2011-04-30 04:09:54 | 3 |- | [[दंताळी]] | 2011-05-03 12:23:20 | 2 |- | [[राग सुहा कानडा]] | 2011-05-26 03:46:59 | 4 |- | [[इडलीपात्र]] | 2011-06-01 15:13:02 | 4 |- | [[चिंचखेडे]] | 2011-06-08 21:55:57 | 4 |- | [[प्राचीन भाषा]] | 2011-06-16 03:47:02 | 8 |- | [[कोज्या]] | 2011-06-17 04:12:46 | 6 |- | [[शा.श. १७५८]] | 2011-06-22 16:40:32 | 5 |- | [[शा.श. १८२२]] | 2011-06-22 16:43:07 | 2 |- | [[शा.श. १२१२]] | 2011-06-22 17:04:33 | 1 |- | [[राग रायसा कानडा]] | 2011-06-24 17:08:22 | 4 |- | [[सुग्रण]] | 2011-06-30 17:58:01 | 2 |- | [[मार्कंडेय नदी]] | 2011-07-20 15:36:12 | 3 |- | [[गोवित्री नदी]] | 2011-07-22 14:09:36 | 6 |- | [[छपारा]] | 2011-08-02 18:30:15 | 5 |- | [[श्रावणी मंगळवार]] | 2011-08-03 09:27:49 | 2 |- | [[श्रावणी रविवार]] | 2011-08-03 09:29:56 | 5 |- | [[शाकव्रत]] | 2011-08-03 15:14:44 | 1 |- | [[भागाई वाडी]] | 2011-08-13 12:58:40 | 8 |- | [[दारुक]] | 2011-08-21 16:02:31 | 7 |- | [[मंगेशकर]] | 2011-08-28 06:21:33 | 2 |- | [[पाध्ये]] | 2011-09-11 19:15:07 | 2 |- | [[गुणवा]] | 2011-09-17 08:14:55 | 4 |- | [[प्रक्षेपक स्थान]] | 2011-09-17 11:26:53 | 1 |- | [[प्रक्षेपक यान]] | 2011-09-17 11:27:10 | 2 |- | [[वार (माप)]] | 2011-09-17 12:09:34 | 1 |- | [[घटम]] | 2011-09-17 12:37:23 | 4 |- | [[जलधि]] | 2011-09-18 08:42:17 | 4 |- | [[धन संख्या]] | 2011-09-20 09:04:44 | 5 |- | [[राग नायकी कानडा]] | 2011-09-20 13:36:17 | 5 |- | [[पद्य]] | 2011-09-20 15:34:58 | 3 |- | [[परवाना राजवट]] | 2011-09-20 15:36:54 | 2 |- | [[पाम्माकुले]] | 2011-09-21 08:50:45 | 2 |- | [[पुणे शहराची जैवविविधता]] | 2011-09-21 14:16:21 | 3 |- | [[पुत्र]] | 2011-09-21 14:27:56 | 5 |- | [[शृंगाररस]] | 2011-09-22 15:05:15 | 3 |- | [[नक्कल (लोककला)]] | 2011-10-03 15:40:01 | 2 |- | [[क्रिकेट यष्टी]] | 2011-10-05 03:33:35 | 6 |- | [[सहअभिनेत्री]] | 2011-10-05 04:32:33 | 2 |- | [[प्रयोगशाळा]] | 2011-10-05 05:01:41 | 3 |- | [[स्निग्धता]] | 2011-10-05 06:15:52 | 2 |- | [[बेळगांव तालुका]] | 2011-10-08 02:48:18 | 7 |- | [[शालू]] | 2011-10-10 13:06:41 | 2 |- | [[बैलहोंगल तालुका]] | 2011-10-19 12:38:36 | 5 |- | [[गोकाक तालुका]] | 2011-10-21 16:37:08 | 5 |- | [[नागकेशर]] | 2011-10-22 01:06:10 | 5 |- | [[भारतीय इतिहासातील सहा सोनेरी पाने]] | 2011-10-28 06:51:11 | 5 |- | [[प्रलंबपादासन]] | 2011-10-30 01:01:10 | 2 |- | [[विद्युत विसंवाहक]] | 2011-10-31 16:32:32 | 5 |- | [[देव पावला (चित्रपट)]] | 2011-11-13 03:48:38 | 3 |- | [[नवरा बायको (चित्रपट)]] | 2011-11-13 03:48:41 | 3 |- | [[पुढचे पाऊल (चित्रपट)]] | 2011-11-13 03:48:47 | 3 |- | [[वर पाहिजे (चित्रपट)]] | 2011-11-13 03:48:56 | 3 |- | [[कल (मानसिक)]] | 2011-11-18 13:28:19 | 2 |- | [[जर्मनीचे राष्ट्रगीत]] | 2011-11-19 15:21:02 | 5 |- | [[कुबेर (बल्गेरियन राज्यकर्ता)]] | 2011-11-24 05:48:38 | 4 |- | [[स्कंदस्तंभि]] | 2011-12-07 18:21:59 | 3 |- | [[स्कंदस्वाती]] | 2011-12-07 18:26:03 | 2 |- | [[स्वातिकर्ण]] | 2011-12-07 18:28:41 | 2 |- | [[आर्थिक विकासदर]] | 2011-12-20 19:26:50 | 3 |- | [[शा.श. १११०]] | 2011-12-21 14:43:04 | 1 |- | [[शा.श. १६३७]] | 2011-12-21 15:14:38 | 1 |- | [[शा.श. १७१२]] | 2011-12-21 15:18:18 | 1 |- | [[तळणी]] | 2011-12-21 19:21:44 | 2 |- | [[वसंत गवाणकर]] | 2011-12-21 22:55:26 | 8 |- | [[गोगावले]] | 2011-12-22 16:05:29 | 3 |- | [[शा.श. १६६६]] | 2011-12-22 16:16:33 | 3 |- | [[शा.श. १७४१]] | 2011-12-22 16:16:35 | 4 |- | [[माल्थस]] | 2011-12-22 19:15:28 | 2 |- | [[राष्ट्रीय तंत्रज्ञान दिवस]] | 2011-12-23 00:08:41 | 3 |- | [[गुजरात दिन]] | 2011-12-23 00:51:25 | 3 |- | [[सोमरस]] | 2011-12-23 02:44:50 | 6 |- | [[राग कौसी कानडा]] | 2011-12-23 02:55:12 | 7 |- | [[यम (अष्टांगयोग)]] | 2011-12-25 13:13:26 | 6 |- | [[पंच द्रविड]] | 2011-12-25 14:03:21 | 4 |- | [[गंगाधर वासुदेव चिपळोणकर]] | 2011-12-25 14:19:36 | 7 |- | [[बालमोहन नाटक मंडळी]] | 2011-12-25 14:21:01 | 2 |- | [[विंडोज सर्व्हर]] | 2011-12-25 16:26:49 | 3 |- | [[शा.श. १९९८]] | 2011-12-25 16:29:31 | 2 |- | [[महाकवी कालिदास कलामंदिर]] | 2011-12-25 17:06:07 | 6 |- | [[ग्रामदैवत]] | 2011-12-25 21:54:17 | 5 |- | [[पिपरिया]] | 2011-12-25 23:50:15 | 4 |- | [[वर्षा]] | 2011-12-26 12:18:10 | 8 |- | [[दशपदी]] | 2011-12-26 16:24:35 | 3 |- | [[हेमंत]] | 2011-12-26 21:11:10 | 7 |- | [[जगदीश ठाकोर]] | 2011-12-27 11:16:21 | 5 |- | [[शरीरशास्त्र]] | 2011-12-27 11:37:00 | 10 |- | [[फळझाडे]] | 2011-12-27 12:31:43 | 7 |- | [[बटान]] | 2011-12-27 19:43:11 | 3 |- | [[पेंढारकर]] | 2011-12-27 23:03:36 | 4 |- | [[विनय मांडके]] | 2012-01-07 15:41:31 | 4 |- | [[शब्बीर कपूर]] | 2012-01-07 15:41:46 | 3 |- | [[मोहन सीताराम द्रविड]] | 2012-01-07 17:49:47 | 14 |- | [[राय (गेर नृत्य)]] | 2012-01-08 16:58:54 | 4 |- | [[नस्ती उठाठेव]] | 2012-01-14 07:11:37 | 6 |- | [[सायुज्यता]] | 2012-01-22 10:56:21 | 5 |- | [[गोपाळ गोविंद फाटक]] | 2012-01-22 19:02:34 | 3 |- | [[गुराब]] | 2012-01-24 23:02:49 | 2 |- | [[कडू]] | 2012-01-27 15:02:01 | 7 |- | [[तिठा]] | 2012-01-28 15:52:40 | 5 |- | [[सुदर्शन रंगमंच]] | 2012-02-01 14:26:37 | 5 |- | [[विनायक चतुर्थी]] | 2012-02-02 08:38:54 | 2 |- | [[विनायक रामचंद्र आठवले]] | 2012-02-08 10:40:54 | 6 |- | [[कोटणीस]] | 2012-02-10 04:46:11 | 2 |- | [[कार्लोवित्झचा तह]] | 2012-02-15 15:10:52 | 7 |- | [[जनाना]] | 2012-02-18 09:14:09 | 2 |- | [[तिळे]] | 2012-03-19 21:25:42 | 5 |- | [[निर्जीव]] | 2012-03-23 12:30:15 | 3 |- | [[कथासंग्रह]] | 2012-03-27 11:06:34 | 4 |- | [[पठार नदी]] | 2012-04-08 09:01:00 | 1 |- | [[मून नदी]] | 2012-04-08 09:01:28 | 1 |- | [[सिपना नदी]] | 2012-04-08 09:08:03 | 1 |- | [[शहानूर नदी]] | 2012-04-08 09:10:03 | 2 |- | [[पुणंद नदी]] | 2012-04-13 02:07:24 | 5 |- | [[भोखण नदी]] | 2012-04-13 02:15:22 | 5 |- | [[नाट्यलेखक]] | 2012-04-13 07:13:05 | 6 |- | [[पियाळी नदी]] | 2012-04-13 09:22:29 | 6 |- | [[सुखशांती नदी]] | 2012-04-13 09:23:21 | 6 |- | [[नोकिया १११०]] | 2012-04-13 15:05:34 | 2 |- | [[नोकिया २६१०]] | 2012-04-14 07:34:37 | 3 |- | [[नोकिया २६५०]] | 2012-04-14 07:37:24 | 2 |- | [[नोकिया २६८० स्लाइड]] | 2012-04-14 07:40:56 | 2 |- | [[बोर नदी]] | 2012-04-14 15:48:27 | 2 |- | [[वुष्णा नदी]] | 2012-04-14 15:49:47 | 1 |- | [[धाम नदी]] | 2012-04-15 08:22:32 | 2 |- | [[बाकळी नदी]] | 2012-04-15 08:22:42 | 2 |- | [[सती धरण]] | 2012-04-22 09:54:30 | 4 |- | [[लोहशिंगवे धरण]] | 2012-04-22 09:55:16 | 3 |- | [[बांडा नदी]] | 2012-04-22 10:00:38 | 2 |- | [[मोहना नदी]] | 2012-04-22 10:05:52 | 2 |- | [[मास नदी]] | 2012-04-22 10:06:48 | 2 |- | [[वेणीथोरा नदी]] | 2012-04-22 10:08:10 | 2 |- | [[रेणा नदी]] | 2012-04-22 10:08:26 | 2 |- | [[नल्ली नदी]] | 2012-04-22 10:08:34 | 2 |- | [[भावखुरी नदी]] | 2012-04-22 10:10:04 | 4 |- | [[हडकी नदी]] | 2012-04-22 10:10:12 | 5 |- | [[बुरशी नदी]] | 2012-04-22 10:10:28 | 2 |- | [[सुरखी नदी]] | 2012-04-22 10:10:39 | 2 |- | [[तिगरी नदी]] | 2012-04-22 10:10:47 | 2 |- | [[भुलेश्वरी नदी]] | 2012-04-22 10:11:18 | 2 |- | [[पेंढी नदी]] | 2012-04-22 10:11:27 | 2 |- | [[मोर नदी]] | 2012-04-22 10:13:12 | 2 |- | [[भुमरी नदी]] | 2012-04-22 10:15:17 | 4 |- | [[वांदरी नदी]] | 2012-04-22 10:15:44 | 3 |- | [[वारोळी नदी]] | 2012-04-22 10:16:50 | 3 |- | [[मुरबाडी नदी]] | 2012-04-22 10:17:00 | 3 |- | [[पेल्हार नदी]] | 2012-04-22 10:17:25 | 3 |- | [[वाघाडी नदी]] | 2012-04-22 10:19:20 | 2 |- | [[शशीकरण नदी]] | 2012-04-22 10:21:20 | 2 |- | [[सिवनी नदी]] | 2012-04-22 15:06:16 | 2 |- | [[पोर नदी]] | 2012-04-22 15:06:35 | 2 |- | [[पोटफोडी नदी]] | 2012-04-22 15:06:45 | 2 |- | [[दार्शनी नदी]] | 2012-04-22 15:07:02 | 2 |- | [[हरणी नदी]] | 2012-04-22 15:11:34 | 2 |- | [[भेंड नदी]] | 2012-04-22 15:11:59 | 2 |- | [[धामना नदी]] | 2012-04-22 15:16:00 | 2 |- | [[नोकिया सी२-०१]] | 2012-04-27 07:59:16 | 1 |- | [[नोकिया १२००]] | 2012-04-29 00:56:10 | 4 |- | [[नोकिया १२०८]] | 2012-04-29 00:58:26 | 2 |- | [[आमिष]] | 2012-04-30 17:41:35 | 2 |- | [[गीतलेखक]] | 2012-04-30 18:54:49 | 2 |- | [[चांद्रवर्ष]] | 2012-04-30 19:00:58 | 4 |- | [[झर्झर]] | 2012-04-30 19:12:57 | 5 |- | [[ठणका]] | 2012-04-30 19:14:23 | 5 |- | [[तबलजी]] | 2012-04-30 19:17:26 | 3 |- | [[दत्तकपुत्र]] | 2012-04-30 19:24:54 | 4 |- | [[नायक (चित्रपट पात्र)]] | 2012-04-30 19:35:50 | 5 |- | [[पकडा-पकडी]] | 2012-04-30 19:40:53 | 4 |- | [[हत्तीपाय]] | 2012-04-30 20:18:23 | 2 |- | [[टॉर्च तपासणी]] | 2012-04-30 20:28:02 | 2 |- | [[कोठा (आयुर्वेद)]] | 2012-04-30 20:55:03 | 4 |- | [[पोलके]] | 2012-05-01 01:58:00 | 4 |- | [[ब्रह्मर्षी]] | 2012-05-01 03:24:54 | 3 |- | [[राज्य मध्यवर्ती ग्रंथालय]] | 2012-05-01 03:54:01 | 3 |- | [[रोहिणी (रक्तवाहिनी)]] | 2012-05-01 03:58:10 | 7 |- | [[लोकसंख्येची घनता]] | 2012-05-01 04:01:53 | 8 |- | [[विषमभुज त्रिकोण]] | 2012-05-01 04:08:31 | 9 |- | [[वीत]] | 2012-05-01 04:09:11 | 3 |- | [[चित्रपट निर्माणस्थळ]] | 2012-05-06 06:37:13 | 4 |- | [[भाषाभ्यास]] | 2012-05-06 06:41:55 | 8 |- | [[हरिचरन]] | 2012-05-06 06:46:20 | 7 |- | [[पायपेटी]] | 2012-05-08 01:23:19 | 5 |- | [[विद्युत पार्यता]] | 2012-05-08 02:42:30 | 4 |- | [[शमीक]] | 2012-05-08 02:44:23 | 3 |- | [[केंद्रीय आयात शुल्क]] | 2012-05-09 19:31:14 | 6 |- | [[उपग्रह भू कक्षा]] | 2012-05-09 20:31:27 | 9 |- | [[गझनीच्या महमूदाने भारतावर केलेल्या स्वाऱ्या]] | 2012-05-09 21:07:44 | 7 |- | [[स्निकोमीटर]] | 2012-05-10 19:32:55 | 4 |- | [[ब्रिटिश द्वीपसमूह]] | 2012-05-13 04:09:59 | 1 |- | [[खोटे (आडनाव)]] | 2012-05-13 04:32:00 | 2 |- | [[विंडोज सर्व्हर २०१२]] | 2012-05-16 15:43:57 | 2 |- | [[पोखरा विमानतळ]] | 2012-05-17 18:32:25 | 4 |- | [[खारट]] | 2012-05-29 17:09:20 | 6 |- | [[सपक]] | 2012-05-29 17:13:42 | 3 |- | [[रोहित नागदिवे]] | 2012-06-11 18:30:32 | 4 |- | [[मोझिला फायरफॉक्स १.५]] | 2012-06-23 08:05:30 | 6 |- | [[मोझिला फायरफॉक्स १]] | 2012-06-23 08:05:55 | 6 |- | [[महाराष्ट्र हेराल्ड]] | 2012-06-30 05:24:51 | 9 |- | [[सरदार]] | 2012-07-01 09:00:33 | 6 |- | [[जयाचंद्रन]] | 2012-07-01 18:41:51 | 7 |- | [[ब्रिटोन्स]] | 2012-07-04 03:27:08 | 2 |- | [[तुळशी नदी]] | 2012-07-05 16:15:29 | 4 |- | [[किल्लेदार]] | 2012-07-06 15:56:37 | 4 |- | [[ग्रीन व्हॅली]] | 2012-07-06 15:58:05 | 28 |- | [[ज्ञात असलेल्या सर्वांत तेजस्वी तार्‍यांची यादी]] | 2012-07-06 15:59:40 | 3 |- | [[दासगीता]] | 2012-07-06 16:01:13 | 2 |- | [[पिंपरी तलाव]] | 2012-07-06 16:03:21 | 5 |- | [[पित्तरस]] | 2012-07-06 16:03:27 | 2 |- | [[पुरुषोत्तम स्वामी]] | 2012-07-06 16:03:52 | 2 |- | [[प्युनिक युद्धे]] | 2012-07-06 16:04:35 | 2 |- | [[बनघर]] | 2012-07-06 16:06:42 | 5 |- | [[रोमन देवता]] | 2012-07-06 16:12:29 | 5 |- | [[व्यासपीठ]] | 2012-07-06 16:14:32 | 2 |- | [[शब्दांकित प्रतिभा]] | 2012-07-06 16:14:47 | 3 |- | [[संगणक फाईल फॉरमॅट्स]] | 2012-07-06 16:16:38 | 3 |- | [[विनयगुप्त]] | 2012-07-15 04:52:47 | 3 |- | [[चाउ एन-लाय]] | 2012-07-15 05:32:54 | 11 |- | [[थॅलियम]] | 2012-07-15 13:05:01 | 6 |- | [[डिस्प्रोझियम]] | 2012-07-15 13:05:28 | 5 |- | [[ऑस्मियम]] | 2012-07-15 13:05:52 | 5 |- | [[गळा]] | 2012-07-15 13:06:47 | 17 |- | [[बाळाजी हैबतराव]] | 2012-07-29 07:34:28 | 3 |- | [[भोळाराम स्वामी]] | 2012-08-20 08:03:49 | 3 |- | [[भारतीय खगोलशास्त्र]] | 2012-08-23 01:13:31 | 3 |- | [[ज्योतिषातील ग्रह]] | 2012-08-23 01:20:47 | 17 |- | [[भौगोलिक ध्रुव]] | 2012-08-25 08:36:32 | 3 |- | [[पाककृती]] | 2012-09-12 18:56:44 | 2 |- | [[गोंदवले]] | 2012-09-13 13:59:52 | 10 |- | [[माणकेश्वर शिवालय]] | 2012-09-14 10:35:09 | 27 |- | [[फेडोरा]] | 2012-09-18 00:53:06 | 4 |- | [[सांध्यपर्वातील वैष्णवी (काव्यसंग्रह)]] | 2012-09-30 07:52:55 | 4 |- | [[कावळे उडाले स्वामी (ललित लेखसंग्रह)]] | 2012-09-30 07:57:05 | 3 |- | [[नागनाथ]] | 2012-10-02 09:11:09 | 8 |- | [[चरपटीनाथ]] | 2012-10-02 09:11:26 | 6 |- | [[मराठी विश्वकोश : अठरावा खंड]] | 2012-10-08 07:33:48 | 4 |- | [[खाजगी]] | 2012-10-12 07:35:53 | 4 |- | [[चौविस्थापन]] | 2012-10-13 05:13:26 | 1 |- | [[आदिवासी विचारवेध संमेलन]] | 2012-10-13 08:09:28 | 1 |- | [[दलित साहित्य विचारवेध संमेलन]] | 2012-10-13 08:15:51 | 1 |- | [[वस्तुमान धारा घनता]] | 2012-10-13 09:33:16 | 4 |- | [[संग्रहणी]] | 2012-10-14 17:29:31 | 1 |- | [[नीळकंठ कल्याणी]] | 2012-10-20 18:19:07 | 1 |- | [[रेणुकाचार्य]] | 2012-10-23 17:47:51 | 1 |- | [[उमापति शिवाचार्य]] | 2012-10-23 17:50:16 | 1 |- | [[चन्नबसव]] | 2012-10-23 17:52:24 | 1 |- | [[चंद्रशेखर शिवाचार्य]] | 2012-10-23 17:53:27 | 1 |- | [[वीरसोमेश्वर शिवाचार्य]] | 2012-10-23 17:53:38 | 1 |- | [[वागीश पंडिताराध्य शिवाचार्य]] | 2012-10-23 19:43:58 | 2 |- | [[पिंप्री तलाव]] | 2012-11-10 17:45:14 | 6 |- | [[औषधप्रभावशास्त्र]] | 2012-11-12 05:59:53 | 1 |- | [[औषधगतिकी]] | 2012-11-12 06:09:07 | 1 |- | [[क्रिकेटमधील गोलंदाजांचे प्रकार]] | 2012-11-15 11:17:41 | 4 |- | [[पृष्ठीय क्षेत्र]] | 2012-11-15 11:46:49 | 2 |- | [[आननी क्षेत्र]] | 2012-11-15 11:48:42 | 1 |- | [[ओल्या वेळूची बासरी (ललित लेखसंग्रह)]] | 2012-11-22 14:42:56 | 5 |- | [[भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरण]] | 2012-11-25 11:43:29 | 2 |- | [[विळी]] | 2012-11-26 10:48:50 | 3 |- | [[एवढसं आभाळ (चित्रपट)]] | 2012-12-02 06:43:00 | 11 |- | [[शंकरराव आळंदकर]] | 2012-12-03 04:45:58 | 4 |- | [[मला काय त्याचे (पुस्तक)]] | 2012-12-07 03:26:04 | 8 |- | [[तुषारसिंचन पद्धती]] | 2012-12-21 07:21:48 | 5 |- | [[श्रीतुकामाई]] | 2012-12-30 02:13:33 | 13 |- | [[सरंबळ नदी]] | 2013-01-02 01:51:58 | 3 |- | [[योट्टॅमीटर]] | 2013-01-06 17:13:49 | 5 |- | [[झेट्टॅमीटर]] | 2013-01-06 17:14:10 | 3 |- | [[इंडिका (ग्रंथ)]] | 2013-01-11 21:06:53 | 8 |- | [[बंडी (वस्त्र)]] | 2013-01-16 06:12:50 | 3 |- | [[राज्य महामार्ग २१ (महाराष्ट्र)]] | 2013-01-17 08:14:51 | 6 |- | [[बिट]] | 2013-01-17 14:18:01 | 9 |- | [[भोईराचे नवघर]] | 2013-01-20 16:05:44 | 9 |- | [[विश्वामित्री नदी]] | 2013-01-25 17:29:54 | 2 |- | [[जरीकाम]] | 2013-01-27 22:43:13 | 3 |- | [[धुळेकर]] | 2013-01-29 06:33:15 | 3 |- | [[ठाणेकर]] | 2013-01-29 06:33:25 | 3 |- | [[रायगडकर]] | 2013-01-29 06:33:47 | 5 |- | [[जालनेकर]] | 2013-01-29 06:33:57 | 5 |- | [[लातूरकर]] | 2013-01-29 06:34:06 | 5 |- | [[पुणेकर]] | 2013-01-29 06:34:14 | 3 |- | [[सांगलीकर]] | 2013-01-29 06:34:44 | 3 |- | [[नेवासेकर]] | 2013-01-29 06:34:52 | 3 |- | [[नंदुरबारकर]] | 2013-01-29 06:35:22 | 3 |- | [[बीडकर]] | 2013-01-29 06:36:53 | 3 |- | [[फटाके]] | 2013-01-30 15:23:05 | 1 |- | [[विधानसभा मतदारसंघ]] | 2013-02-03 20:40:05 | 3 |- | [[गाथा]] | 2013-02-06 17:33:03 | 5 |- | [[तुकारामाची गाथा]] | 2013-02-06 17:36:34 | 6 |- | [[गोवा खिंड]] | 2013-02-21 18:08:28 | 2 |- | [[चिमनी हिल वायुसेना तळ]] | 2013-02-24 17:58:49 | 2 |- | [[गर्न्सी]] | 2013-03-07 08:41:05 | 43 |- | [[रेयूनियों]] | 2013-03-07 09:36:43 | 45 |- | [[आक्रा]] | 2013-03-07 15:29:32 | 89 |- | [[कॅस्ट्रीझ]] | 2013-03-07 18:04:09 | 29 |- | [[कॉकबर्न टाउन]] | 2013-03-07 18:05:02 | 15 |- | [[डग्लस]] | 2013-03-07 18:09:42 | 32 |- | [[माजुरो]] | 2013-03-07 18:25:33 | 18 |- | [[मलाबो]] | 2013-03-07 18:25:49 | 38 |- | [[माले]] | 2013-03-07 18:26:01 | 38 |- | [[मनिला]] | 2013-03-07 18:26:55 | 70 |- | [[मासेरू]] | 2013-03-07 18:27:34 | 30 |- | [[इंजामिना]] | 2013-03-07 18:51:12 | 59 |- | [[निकोसिया]] | 2013-03-07 18:52:04 | 59 |- | [[नुकु-अलोफा]] | 2013-03-07 18:53:14 | 42 |- | [[पारामारिबो]] | 2013-03-07 18:55:49 | 31 |- | [[रुसाउ]] | 2013-03-07 19:02:27 | 25 |- | [[पोर्ट स्टॅन्ली]] | 2013-03-07 19:08:19 | 34 |- | [[थिंफू]] | 2013-03-07 19:13:16 | 46 |- | [[खार्टूम]] | 2013-03-09 04:15:54 | 52 |- | [[बंजुल]] | 2013-03-09 04:43:32 | 37 |- | [[सार्स]] | 2013-03-09 05:56:02 | 17 |- | [[क्युबन पेसो]] | 2013-03-09 11:30:16 | 27 |- | [[ऑलिंपिक खेळात फ्रान्स]] | 2013-03-09 20:02:26 | 7 |- | [[मध्य युग]] | 2013-03-10 07:24:45 | 21 |- | [[शिक्षक साहित्य संमेलन संस्था]] | 2013-03-10 08:06:12 | 6 |- | [[उत्तर ध्रुव]] | 2013-03-10 08:25:48 | 47 |- | [[व्हिक्टोरिया सरोवर]] | 2013-03-10 08:35:53 | 53 |- | [[तैग्रिस नदी]] | 2013-03-10 08:39:01 | 45 |- | [[रशिया-क्रीमिया युद्धे]] | 2013-03-10 10:11:19 | 2 |- | [[पूल]] | 2013-03-10 11:41:42 | 16 |- | [[कोड्डनकुलन अणुऊर्जा प्रकल्प]] | 2013-03-13 13:27:58 | 11 |- | [[जयदेवी लिगाडे]] | 2013-03-13 18:00:12 | 6 |- | [[कमरक]] | 2013-03-19 05:50:06 | 11 |- | [[पेर]] | 2013-03-19 05:53:58 | 14 |- | [[प्रबोधन साहित्य संमेलन]] | 2013-03-19 06:18:07 | 1 |- | [[कक्षीय वक्रता निर्देशांक]] | 2013-03-19 12:27:38 | 16 |- | [[विश्वधर्म साहित्य संमेलन]] | 2013-03-19 17:29:40 | 2 |- | [[हांगुल]] | 2013-03-20 07:01:33 | 2 |- | [[एकोरामाध्य शिवाचार्य]] | 2013-03-24 18:08:57 | 2 |- | [[म्हैस नदी]] | 2013-03-25 07:33:32 | 2 |- | [[नागझरी नदी]] | 2013-03-25 17:32:15 | 9 |- | [[गोडसे]] | 2013-03-25 19:19:34 | 3 |- | [[देवतलाव]] | 2013-03-25 19:46:04 | 3 |- | [[नवे बिर्‍हाड (चित्रपट)]] | 2013-03-26 18:15:04 | 4 |- | [[पिकदान]] | 2013-03-26 18:24:00 | 3 |- | [[नवाश्मयुग]] | 2013-03-27 02:25:21 | 3 |- | [[सखा कवी]] | 2013-03-27 05:54:43 | 5 |- | [[जनश्री विमा योजना]] | 2013-03-27 14:45:57 | 3 |- | [[राष्‍ट्रीय शेती विमा योजना]] | 2013-03-27 14:46:38 | 3 |- | [[बहेबोरगाव]] | 2013-03-28 10:48:48 | 3 |- | [[द्वैत]] | 2013-03-28 12:00:42 | 2 |- | [[महात्मा (चित्रपट)]] | 2013-03-30 09:26:20 | 4 |- | [[रानवती नदी]] | 2013-03-30 10:22:35 | 3 |- | [[बेल नदी]] | 2013-03-30 11:06:17 | 7 |- | [[भंगसाळ नदी]] | 2013-03-31 09:12:46 | 7 |- | [[शिवकुमार स्वामी]] | 2013-03-31 09:16:46 | 3 |- | [[दर बळीमागे दिलेल्या धावा]] | 2013-03-31 09:30:01 | 3 |- | [[मंकी नदी]] | 2013-03-31 13:00:54 | 3 |- | [[मासा नदी]] | 2013-03-31 14:24:52 | 6 |- | [[दुझ प्रांत]] | 2013-04-05 10:34:41 | 1 |- | [[J]] | 2013-04-05 22:31:21 | 24 |- | [[K]] | 2013-04-05 22:31:26 | 25 |- | [[आना कारेनिना]] | 2013-04-06 01:14:46 | 37 |- | [[आमियां]] | 2013-04-06 01:19:00 | 27 |- | [[आमूर ओब्लास्त]] | 2013-04-06 01:19:37 | 30 |- | [[आयर्लंडच्या प्रजासत्ताकाचा ध्वज]] | 2013-04-06 01:28:40 | 13 |- | [[आर.सी.डी. मायोर्का]] | 2013-04-06 01:35:41 | 43 |- | [[आरळम संरक्षित वनक्षेत्र]] | 2013-04-06 01:36:11 | 6 |- | [[आरागोन]] | 2013-04-06 01:36:16 | 29 |- | [[आर्कान्सा]] | 2013-04-06 01:37:27 | 100 |- | [[आर्चिबाल्ड प्रिमरोझ]] | 2013-04-06 01:38:29 | 27 |- | [[आर्मेनियाचा ध्वज]] | 2013-04-06 01:47:34 | 4 |- | [[आल्फा]] | 2013-04-06 01:52:00 | 23 |- | [[आस्तुरियास]] | 2013-04-06 02:09:30 | 26 |- | [[इ.स.चे १ ले शतक]] | 2013-04-06 04:28:18 | 46 |- | [[इ.स.चे १० वे शतक]] | 2013-04-06 04:28:31 | 45 |- | [[इ.स.चे १० वे सहस्रक]] | 2013-04-06 04:28:34 | 14 |- | [[इ.स.चे ११ वे शतक]] | 2013-04-06 04:29:47 | 42 |- | [[इ.स.चे १२ वे शतक]] | 2013-04-06 04:30:57 | 39 |- | [[इ.स.चे १४ वे शतक]] | 2013-04-06 04:33:17 | 41 |- | [[इ.स.चे १५ वे शतक]] | 2013-04-06 04:34:27 | 39 |- | [[इ.स.चे १६ वे शतक]] | 2013-04-06 04:35:42 | 44 |- | [[इ.स.चे १९ वे शतक]] | 2013-04-06 04:39:26 | 50 |- | [[इ.स.चे २ रे शतक]] | 2013-04-06 04:40:39 | 39 |- | [[इ.स.चे ३ रे शतक]] | 2013-04-06 04:43:14 | 39 |- | [[इ.स.चे ४ थे शतक]] | 2013-04-06 04:44:24 | 37 |- | [[इ.स.चे ४ थे सहस्रक]] | 2013-04-06 04:44:27 | 23 |- | [[इ.स.चे ५ वे शतक]] | 2013-04-06 04:45:34 | 39 |- | [[इ.स.चे ५ वे सहस्रक]] | 2013-04-06 04:45:37 | 18 |- | [[इ.स.चे ६ वे शतक]] | 2013-04-06 04:46:45 | 39 |- | [[इ.स.चे ६ वे सहस्रक]] | 2013-04-06 04:46:48 | 15 |- | [[इ.स.चे ७ वे शतक]] | 2013-04-06 04:47:58 | 39 |- | [[इ.स.चे ८ वे शतक]] | 2013-04-06 04:49:09 | 41 |- | [[इ.स.चे ९ वे सहस्रक]] | 2013-04-06 04:50:35 | 12 |- | [[इंग्लिश युद्धे (स्कँडिनेव्हिया)]] | 2013-04-06 06:05:28 | 6 |- | [[इंडोनेशियाचा ध्वज]] | 2013-04-06 06:08:44 | 4 |- | [[इजिप्तचा ध्वज]] | 2013-04-06 06:13:19 | 2 |- | [[इप्सिलॉन]] | 2013-04-06 06:17:01 | 23 |- | [[इराकी दिनार]] | 2013-04-06 06:21:39 | 31 |- | [[इराणी कालगणना]] | 2013-04-06 06:22:01 | 19 |- | [[उकडणे]] | 2013-04-06 06:45:22 | 17 |- | [[उझबेकिस्तानचा ध्वज]] | 2013-04-06 06:46:24 | 2 |- | [[ऑर्कुट बुयुक्कोकटेन]] | 2013-04-06 07:51:24 | 8 |- | [[ऑलिंपिक खेळ कर्लिंग]] | 2013-04-06 07:52:39 | 23 |- | [[ऑलिंपिक खेळ क्रॉस कंट्री स्कीइंग]] | 2013-04-06 07:52:57 | 25 |- | [[ऑलिंपिक खेळ टेबल टेनिस]] | 2013-04-06 07:53:47 | 22 |- | [[ऑलिंपिक खेळ ताईक्वांदो]] | 2013-04-06 07:54:06 | 21 |- | [[ऑलिंपिक खेळ तालबद्ध जलतरण]] | 2013-04-06 07:54:09 | 28 |- | [[ऑलिंपिक खेळ नॉर्डिक सामायिक]] | 2013-04-06 07:54:30 | 18 |- | [[ऑलिंपिक खेळ फिगर स्केटिंग]] | 2013-04-06 07:54:37 | 31 |- | [[ऑलिंपिक खेळ बायॅथलॉन]] | 2013-04-06 07:55:05 | 22 |- | [[ऑलिंपिक खेळ लुज]] | 2013-04-06 07:55:58 | 27 |- | [[ऑलिंपिक खेळ वॉटर पोलो]] | 2013-04-06 07:56:16 | 26 |- | [[ऑलिंपिक खेळ स्केलेटन]] | 2013-04-06 07:56:52 | 26 |- | [[ऑलिंपिक खेळ स्पीड स्केटिंग]] | 2013-04-06 07:57:02 | 24 |- | [[ऑलिंपिक खेळात अमेरिका]] | 2013-04-06 07:57:29 | 15 |- | [[ऑलिंपिक खेळात आंदोरा]] | 2013-04-06 07:57:38 | 8 |- | [[ऑलिंपिक खेळात इक्वेटोरीयल गिनी]] | 2013-04-06 07:58:17 | 7 |- | [[ऑलिंपिक खेळात केप व्हर्दे]] | 2013-04-06 07:59:21 | 8 |- | [[ऑलिंपिक खेळात कोमोरोस]] | 2013-04-06 07:59:29 | 7 |- | [[ऑलिंपिक खेळात चाड]] | 2013-04-06 08:00:00 | 9 |- | [[ऑलिंपिक खेळात जिबूती]] | 2013-04-06 08:00:24 | 8 |- | [[ऑलिंपिक खेळात दक्षिण आफ्रिका]] | 2013-04-06 08:00:57 | 28 |- | [[ऑलिंपिक खेळात नामिबिया]] | 2013-04-06 08:01:05 | 10 |- | [[ऑलिंपिक खेळात बर्किना फासो]] | 2013-04-06 08:01:55 | 11 |- | [[ऑलिंपिक खेळात बुरुंडी]] | 2013-04-06 08:02:02 | 8 |- | [[ऑलिंपिक खेळात बेनिन]] | 2013-04-06 08:02:06 | 9 |- | [[ऑलिंपिक खेळात बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना]] | 2013-04-06 08:02:18 | 10 |- | [[ऑलिंपिक खेळात बोत्स्वाना]] | 2013-04-06 08:02:22 | 8 |- | [[ऑलिंपिक खेळात मध्य आफ्रिकेचे प्रजासत्ताक]] | 2013-04-06 08:02:42 | 10 |- | [[ऑलिंपिक खेळात माली]] | 2013-04-06 08:02:54 | 8 |- | [[ऑलिंपिक खेळात मॉरिशस]] | 2013-04-06 08:03:09 | 8 |- | [[ऑलिंपिक खेळात मोझांबिक]] | 2013-04-06 08:03:13 | 8 |- | [[ऑलिंपिक खेळात लेसोथो]] | 2013-04-06 08:04:00 | 7 |- | [[ऑलिंपिक खेळात सेनेगाल]] | 2013-04-06 08:04:22 | 9 |- | [[ऑलिंपिक खेळात स्लोव्हाकिया]] | 2013-04-06 08:04:42 | 9 |- | [[ऑलिंपियास]] | 2013-04-06 08:06:22 | 24 |- | [[ऑस्ट्रेलेशिया]] | 2013-04-06 08:10:16 | 24 |- | [[ओपनसुसे लिनक्स]] | 2013-04-06 08:14:02 | 9 |- | [[ओमानचा ध्वज]] | 2013-04-06 08:15:17 | 2 |- | [[ओमिक्रॉन]] | 2013-04-06 08:15:38 | 21 |- | [[ओमेगा]] | 2013-04-06 08:15:44 | 20 |- | [[औषधीकोश]] | 2013-04-06 08:21:43 | 16 |- | [[कंबोडियाचा ध्वज]] | 2013-04-06 08:23:27 | 3 |- | [[कझाकस्तानचा ध्वज]] | 2013-04-06 08:24:11 | 4 |- | [[कतारचा ध्वज]] | 2013-04-06 08:26:22 | 3 |- | [[कनाफे]] | 2013-04-06 08:27:06 | 3 |- | [[कपाळ]] | 2013-04-06 08:28:33 | 34 |- | [[कर्नाटक विद्यापीठ]] | 2013-04-06 08:34:30 | 5 |- | [[कलनातल्या विषयांची यादी]] | 2013-04-06 08:35:56 | 7 |- | [[कलहट्टी धबधबा]] | 2013-04-06 08:36:05 | 7 |- | [[कलांतान]] | 2013-04-06 08:36:14 | 23 |- | [[काडिस]] | 2013-04-06 08:45:35 | 15 |- | [[कार्ल झीगलर]] | 2013-04-06 08:52:46 | 26 |- | [[काशकादर्यो विलायती]] | 2013-04-06 08:58:47 | 9 |- | [[कास्तिया-ला मांचा]] | 2013-04-06 08:59:46 | 31 |- | [[किरितिमाती]] | 2013-04-06 09:03:27 | 12 |- | [[किर्गिझस्तानचा ध्वज]] | 2013-04-06 09:03:59 | 2 |- | [[कुब्लाई खान]] | 2013-04-06 09:09:26 | 66 |- | [[कुरौका नदी]] | 2013-04-06 09:11:18 | 21 |- | [[कुर्ता]] | 2013-04-06 09:11:43 | 10 |- | [[कुवेती दिनार]] | 2013-04-06 09:13:11 | 35 |- | [[कूपनलिका]] | 2013-04-06 09:14:22 | 9 |- | [[कॅनेची लढाई]] | 2013-04-06 09:17:58 | 7 |- | [[कॅप्टन रूप सिंग स्टेडियम]] | 2013-04-06 09:18:27 | 7 |- | [[कॅलपर्निआ पीझोनीस]] | 2013-04-06 09:19:52 | 3 |- | [[केरेतारो]] | 2013-04-06 09:29:48 | 56 |- | [[कॉकेशस]] | 2013-04-06 09:33:21 | 39 |- | [[कोटा ब्राह्मण]] | 2013-04-06 09:41:38 | 5 |- | [[कोतोनू]] | 2013-04-06 09:43:10 | 18 |- | [[कोनीय संवेग]] | 2013-04-06 09:43:59 | 7 |- | [[कोन्स्तांतिन स्त्नानिस्लावस्की]] | 2013-04-06 09:44:21 | 17 |- | [[कोमिल्ला]] | 2013-04-06 09:45:39 | 15 |- | [[कोरियन द्वीपकल्प]] | 2013-04-06 09:47:12 | 11 |- | [[कोरोनिस गट]] | 2013-04-06 09:47:52 | 8 |- | [[कोर्दोबा प्रांत (आर्जेन्टिना)]] | 2013-04-06 09:48:17 | 14 |- | [[क्यूपिड]] | 2013-04-06 09:54:36 | 9 |- | [[क्रिस (शस्त्र)]] | 2013-04-06 10:00:20 | 6 |- | [[क्रॉयडन]] | 2013-04-06 10:04:35 | 14 |- | [[क्रोटोनाची लढाई]] | 2013-04-06 10:04:54 | 3 |- | [[क्लॉडविग झु होहेनलोहे-शिलिंग्जफ्युर्स्ट]] | 2013-04-06 10:08:48 | 25 |- | [[क्लोद जोसेफ रूगे दि लिल]] | 2013-04-06 10:09:20 | 28 |- | [[क्वांतान]] | 2013-04-06 10:09:56 | 13 |- | [[क्वात्रे ब्राची लढाई]] | 2013-04-06 10:10:08 | 12 |- | [[खंडा]] | 2013-04-06 10:11:55 | 7 |- | [[खबड हाऊस]] | 2013-04-06 10:13:31 | 8 |- | [[खरे (आडनाव)]] | 2013-04-06 10:14:00 | 4 |- | [[खान (पदवी)]] | 2013-04-06 10:15:27 | 17 |- | [[ख्वाजा नझीमुद्दीन]] | 2013-04-06 10:20:07 | 28 |- | [[गनबोट युद्ध]] | 2013-04-06 10:25:09 | 4 |- | [[गाझा]] | 2013-04-06 10:28:55 | 45 |- | [[गाठ सिद्धान्त]] | 2013-04-06 10:29:14 | 21 |- | [[गादो-गादो]] | 2013-04-06 10:29:33 | 13 |- | [[गामा]] | 2013-04-06 10:29:43 | 27 |- | [[गिगाबाईट]] | 2013-04-06 10:31:32 | 18 |- | [[गिगामीटर]] | 2013-04-06 10:31:35 | 16 |- | [[गेओर्ग फॉन हेर्टलिंग]] | 2013-04-06 10:47:10 | 27 |} cjqqylg5puhusup5vewnompp5i2zpi3 0 307698 2694958 2694118 2026-07-16T17:15:01Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694958 wikitext text/x-wiki खालील यादी ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. ऑस्ट्रेलियाने २ सप्टेंबर २००५ रोजी इंग्लंडविरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | ऑस्ट्रेलियाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==ऑस्ट्रेलियाने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! संघ !! प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना |- |align=left|{{crw|ENG}} || २ सप्टेंबर २००५ |- |align=left|{{crw|NZ}} || १८ ऑक्टोबर २००६ |- |align=left|{{crw|IND}} || २८ ऑक्टोबर २००८ |- |align=left|{{crw|WIN}} || १४ जून २००९ |- |align=left|{{crw|SA}} || १६ जून २००९ |- |align=left|{{crw|PAK}} || २९ सप्टेंबर २०१२ |- |align=left|{{crw|IRE}} || २७ मार्च २०१४ |- |align=left|{{crw|SL}} || २४ मार्च २०१६ |- |align=left|{{crw|BAN}} || २७ फेब्रुवारी २०२० |- |align=left|{{crw|Barbados}} || ३१ जुलै २०२२ |} ==महिला ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{crw|AUS}}ची [[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="12"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[महिला क्रिकेट|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:#c96;" |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]]||उपांत्य फेरी||३/८||४||२||२||०||० || colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|Saint Kitts and Nevis}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}} [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] || rowspan="3" | '''विजेते''' ||१/८ ||५||५||०||०||०|| colspan="5" rowspan="3" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|SL}} [[२०१२ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१२]] || १/८ ||५||४||१||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|BAN}} [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४]] || १/१० ||६||५||१||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|IND}} [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६]]||उपविजेते||२/१०||६||४||२||०||० || colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|GUY}} [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८]] || rowspan="3" | '''विजेते''' ||१/१० ||६||५||१||०||०|| colspan="5" rowspan="3" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|AUS}} [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२०]] || १/१० ||६||५||१||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|SA}} [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]] || १/१० ||६||६||०||०||० |- style="background:#c96;" |{{flagicon|UAE}} [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४]]||उपांत्य फेरी||३/१०||५||४||१||०||० || colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६]]||'''विजेते'''||१/१२||७||७||०||०||० || colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |} ==={{crw|AUS}}ची [[राष्ट्रकुल खेळ]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[राष्ट्रकुल खेळ]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:gold;" |{{flagicon|ENG}} [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२]]|| '''सुवर्णपदक''' ||१/८||५||५||०||०||० |- |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|AUS}} [[२०२६ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२६]]|| colspan="7" |''TBD'' |} ==={{crw|AUS}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |{{flagicon|ENG}} [[२०११ नॅटवेस्ट महिला टी२० चौरंगी मालिका|२०११]]|| उपविजेते ||२/४||४||२||२||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|IND}} [[२०१७-१८ महिला टी२० तिरंगी मालिका, भारत|२०१८]]|| विजेते ||१/३||५||४||१||०||० |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|AUS}} [[२०१९-२० ऑस्ट्रेलिया महिला तिरंगी मालिका|२०२०]]|| विजेते ||१/३||५||३||१||१||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|Northern Ireland}} [[२०२२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२०२२]]|| विजेते ||१/३||४||२||०||२||० |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/217862.html २] || २ सप्टेंबर २००५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}} || rowspan=10 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/252991.html ४] || १८ ऑक्टोबर २००६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || टाय |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291326.html ५] || १९ जुलै २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[डार्विन, ऑस्ट्रेलिया|गार्डन्स ओव्हल]], [[डार्विन, ऑस्ट्रेलिया|डार्विन]] || {{crw|AUS}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/312444.html ११] || १ फेब्रुवारी २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/315773.html १२] || ६ मार्च २००८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बर्ट सट्क्लिफ ओव्हल]], [[लिंकन (न्यू झीलँड)|लिंकन]] || {{crw|NZ}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/369333.html २०] || २८ ऑक्टोबर २००८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी|हर्स्टव्हिल ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/369334.html २१] || १५ फेब्रुवारी २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403912.html २५] || १ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|NZ}} |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403913.html २६] || २ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403914.html २७] || ३ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355978.html ३०] || १२ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355983.html ३४] || १४ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355989.html ४१] || १९ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/391794.html ४३] || २५ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428068.html ५१] || २१ फेब्रुवारी २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|NZ}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428069.html ५२] || २२ फेब्रुवारी २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|NZ}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428070.html ५३] || २३ फेब्रुवारी २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|NZ}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428063.html ५४] || २६ फेब्रुवारी २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|NZ}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428064.html ५५] || २८ फेब्रुवारी २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412705.html ६३] || ५ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || बरोबरीत || rowspan=5 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|SA}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412713.html ७१] || ९ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412716.html ७४] || १३ मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412718.html ७६] || १६ मे २०१० || {{crw|NZL}} || {{flagicon|WIN}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476947.html ९२] || ३० डिसेंबर २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलँड|नेल्सन]] || {{crw|AUS}} || rowspan=9 | |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474620.html ९३] || १२ जानेवारी २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|ENG}} |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474621.html ९४] || १४ जानेवारी २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|ENG}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474622.html ९५] || १६ जानेवारी २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|ENG}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474623.html ९६] || १७ जानेवारी २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|ENG}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474624.html ९७] || १८ जानेवारी २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476948.html १०१] || १८ फेब्रुवारी २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[न्यू झीलंड|क्वीन्स पार्क]], [[न्यू झीलंड|इन्व्हरकार्गील]] || {{crw|NZ}} |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476949.html १०२] || १९ फेब्रुवारी २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[न्यू झीलंड|क्वीन्स पार्क]], [[न्यू झीलंड|इन्व्हरकार्गील]] || {{crw|NZ}} |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476950.html १०३] || २० फेब्रुवारी २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[न्यू झीलंड|क्वीन्स पार्क]], [[न्यू झीलंड|इन्व्हरकार्गील]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500224.html १०७] || २३ जून २०११ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[इसेक्स|टोबी होव क्रिकेट मैदान]], [[इसेक्स|बिलिएरके]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०११ नॅटवेस्ट महिला टी२० चौरंगी मालिका|२०११ इंग्लंड महिला ट्वेंटी२० चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/492546.html १०९] || २५ जून २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500226.html १११] || २६ जून २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/492548.html ११४] || २७ जून २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533657.html १२५] || २० जानेवारी २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} || rowspan=10 | |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533658.html १२६] || २१ जानेवारी २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533659.html १२७] || २२ जानेवारी २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533663.html १२८] || १ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|NZ}} |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533664.html १२९] || ३ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552935.html १३९] || १८ मार्च २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552936.html १४०] || १९ मार्च २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552937.html १४१] || २१ मार्च २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552938.html १४२] || २२ मार्च २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552939.html १४३] || २३ मार्च २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533302.html १६९] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533305.html १७२] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533310.html १७७] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533312.html १८१] || ५ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533313.html १८२] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/599663.html १८९] || २२ जानेवारी २०१३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|NZ}} || rowspan=9 | |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/599664.html १९०] || २२ जानेवारी २०१३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/599665.html १९१] || २४ जानेवारी २०१३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/593726.html २०८] || २७ ऑगस्ट २०१३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/593727.html २०९] || २९ ऑगस्ट २०१३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/593728.html २१०] || ३१ ऑगस्ट २०१३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{crw|ENG}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/666045.html २३४] || २९ जानेवारी २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|ENG}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/666047.html २३५] || ३१ जानेवारी २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/666049.html २३६] || २ फेब्रुवारी २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682967.html २४७] || २३ मार्च २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|NZL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682977.html २५२] || २५ मार्च २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682983.html २५५] || २७ मार्च २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682993.html २६०] || २९ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683011.html २६९] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683015.html २७३] || ६ एप्रिल २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754793.html २७४] || ३० ऑगस्ट २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} || rowspan=20 | |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754795.html २७५] || ३१ ऑगस्ट २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754797.html २७७] || ३ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754799.html २७९] || ५ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754801.html २९०] || २ नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754803.html २९१] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|AUS}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754805.html २९२] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754807.html २९३] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798615.html ३१०] || १९ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|क्लेरमाँट रोड क्रिकेट मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|AUS}} |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798619.html ३११] || २१ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|क्लेरमाँट रोड क्रिकेट मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|AUS}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798621.html ३१२] || २२ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|क्लेरमाँट रोड क्रिकेट मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|AUS}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798377.html ३१३] || २६ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798379.html ३१४] || २८ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ईस्ट ससेक्स|होव]] || {{crw|AUS}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798381.html ३१५] || ३१ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{crw|ENG}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895787.html ३२५] || २६ जानेवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895789.html ३२६] || २९ जानेवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895791.html ३२७] || ३१ जानेवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916667.html ३३४] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|NZ}} |- | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916669.html ३३५] || १ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|NZ}} |- | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916671.html ३३६] || ४ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[पुकेकुरा पार्क]], [[न्यू झीलंड|न्यू प्लायमाउथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951385.html ३४५] || १८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951393.html ३४९] || २१ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951405.html ३५५] || २६ मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951415.html ३६०] || ३० मार्च २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951419.html ३६२] || ३ एप्रिल २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{crw|WIN}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1043989.html ३८१] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1043991.html ३८२] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[मेलबर्न|गीलाँग]] || {{crw|NZ}} |- | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1043993.html ३८३] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|NZ}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1086067.html ३९१] || १७ नोव्हेंबर २०१७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1086068.html ३९२] || १९ नोव्हेंबर २०१७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|ENG}} |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1086069.html ३९३] || २१ नोव्हेंबर २०१७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|ENG}} || |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131235.html ४०२] || २२ मार्च २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०१७-१८ महिला टी२० तिरंगी मालिका, भारत|२०१८ भारत महिला ट्वेंटी२० तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131236.html ४०३] || २३ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131238.html ४०६] || २६ मार्च २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131239.html ४०७] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131241.html ४११] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144978.html ५०१] || २९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144979.html ५०२] || १ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144980.html ५०६] || ५ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161231.html ५०९] || २५ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|AUS}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161232.html ५१०] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|AUS}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161233.html ५११] || २९ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150534.html ५१६] || ९ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | [[आयसीसी महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक, २०१८|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150538.html ५१९] || ११ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150542.html ५२३] || १३ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150549.html ५३०] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150553.html ५३४] || २२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150555.html ५३६] || २४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|AUS}} |- | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168026.html ७००] || २६ जुलै २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|AUS}} || rowspan=9 | |- | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168027.html ७०१] || २८ जुलै २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ईस्ट ससेक्स|होव]] || {{crw|AUS}} |- | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168028.html ७०५] || ३१ जुलै २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} |- | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198475.html ७५८] || १४ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198476.html ७५९] || १६ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198477.html ७६०] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183544.html ८३२] || १ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || बरोबरीत || rowspan=5 | [[२०१९-२० ऑस्ट्रेलिया महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183545.html ८३३] || २ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183547.html ८४०] || ८ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३़१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183548.html ८४२] || ९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183549.html ८४५] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173048.html ८४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी शोग्राउंड मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|IND}} || rowspan=6 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173057.html ८५५] || २७ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173065.html ८६३] || २ मार्च २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173069.html ८६५] || ५ मार्च २०२० || {{crw|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173070.html ८६६] || ८ मार्च २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223941.html ८७४] || २६ सप्टेंबर २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} || rowspan=11 | |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223942.html ८७६] || २७ सप्टेंबर २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223943.html ८७८] || ३० सप्टेंबर २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|NZ}} |- | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249238.html ८८९] || २८ मार्च २०२१ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{crw|AUS}} |- | १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249239.html ८९०] || ३० मार्च २०२१ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{crw|NZ}} |- | १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249240.html ८९१] || १ एप्रिल २०२१ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || अनिर्णित |- | १४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263621.html ९८१] || ७ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || अनिर्णित |- | १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263622.html ९८२] || ९ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263623.html ९८३] || १० ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263572.html १०१९] || २० जानेवारी २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|AUS}} |- | १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263573.html १०२१] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317635.html ११६४] || १६ जुलै २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || अनिर्णित || rowspan=4 | [[२०२२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317636.html ११६५] || १७ जुलै २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317638.html ११६७] || २१ जुलै २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317639.html ११७०] || २३ जुलै २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289259.html ११७३] || २९ जुलै २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289264.html ११८३] || ३१ जुलै २०२२ || {{crw|BAR}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289267.html ११८६] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289272.html ११९१] || ६ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289274.html ११९३] || ७ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- | १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345424.html १३१२] || ९ डिसेंबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} || rowspan=7 | |- | १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345425.html १३१३] || ११ डिसेंबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || बरोबरीत |- | १६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345426.html १३१९] || १४ डिसेंबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345427.html १३२५] || १७ डिसेंबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345428.html १३३२] || २० डिसेंबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345095.html १३४५] || २४ जानेवारी २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345096.html १३४७] || २६ जानेवारी २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338042.html १३५७] || ११ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[दक्षिण आफ्रिका|पार्ल]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338047.html १३६३] || १४ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[दक्षिण आफ्रिका|पार्ल]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338050.html १३६६] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338054.html १३७०] || १८ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338060.html १३७६] || २३ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[दक्षिण आफ्रिका|पार्ल]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338062.html १३७८] || २६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336074.html १५०३] || १ जुलै २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} || rowspan=18 | |- | १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336075.html १५०४] || ५ जुलै २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} |- | १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336076.html १५०८] || ८ जुलै २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} |- | १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375863.html १६७६] || १ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375864.html १६७८] || २ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|WIN}} |- | १७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375865.html १६८०] || ५ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- | १७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406081.html १७२८] || ५ जानेवारी २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406082.html १७२९] || ७ जानेवारी २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406083.html १७३०] || ९ जानेवारी २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १८१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375869.html १७४४] || २७ जानेवारी २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | १८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375870.html १७४५] || २८ जानेवारी २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|SA}} |- | १८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375871.html १७४७] || ३० जानेवारी २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425064.html १८१६] || ३१ मार्च २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | १८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425065.html १८१८] || २ एप्रिल २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425066.html १८२१] || ४ एप्रिल २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426617.html २०३०] || १९ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना|ग्रेट बॅरियर रीफ अरिना]], [[क्वीन्सलंड|मॅके]] || {{crw|AUS}} |- | १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426618.html २०३६] || २२ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना|ग्रेट बॅरियर रीफ अरिना]], [[क्वीन्सलंड|मॅके]] || {{crw|AUS}} |- | १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426619.html २०३८] || २४ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432426.html २०६३] || ५ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432431.html २०७१] || ८ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432435.html २०८१] || ११ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432439.html २०९३] || १३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432442.html २०९६] || १७ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|SA}} |- | १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426626.html २१६९] || २० जानेवारी २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | |- | १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426627.html २१७०] || २३ जानेवारी २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426628.html २१७१] || २५ जानेवारी २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|AUS}} |- | १९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443574.html २२२०] || २१ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{crw|AUS}} |- | १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443575.html २२२१] || २३ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{crw|AUS}} |- | २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443576.html २२२२] || २६ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|AUS}} |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | २०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478912.html २६७३] || १५ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|IND}} || rowspan=6 | |- | २०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478913.html २६७५] || १९ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | २०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478914.html २६७६] || २१ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|IND}} |- | २०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526564.html २६८५] || १९ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान|अर्नोस व्हेल क्रिकेट स्टेडियम]], [[किंग्सटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | २०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526565.html २६८८] || २१ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान|अर्नोस व्हेल क्रिकेट स्टेडियम]], [[किंग्सटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | २०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526566.html २६९१] || २३ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान|अर्नोस व्हेल क्रिकेट स्टेडियम]], [[किंग्सटाउन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html २८५१] || १३ जून २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|AUS}} || rowspan=7 | [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html २८६३] || १७ जून २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html २८७७] || २० जून २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साऊथम्प्टन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २१० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html २८८४] || २३ जून २०२६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html २९०७] || २८ जून २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २१२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html २९०८] || ३० जून २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २१३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html २९१०] || ५ जुलै २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{crw|AUS}} |- | २१४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528722.html] || १८ ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || TBD || rowspan=6 | |- | २१५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528723.html] || २० ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || TBD |- | २१६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528724.html] || २२ ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || TBD |- | २१७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1543897.html] || १८ मार्च २०२७ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || TBD |- | २१८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1543898.html] || २१ मार्च २०२७ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || TBD |- | २१९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1543899.html] || २३ मार्च २०२७ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || TBD |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियामधील क्रिकेट|महिला टी२०]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] 910gjtumjot1cbt4ohbdfnrwv0zgyjz 0 314726 2695007 2680673 2026-07-17T04:05:52Z अभय नातू 206 /* इस्लामी आक्रमण */ 2695007 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''लचित बोडफुकन''' ([[२४ नोव्हेंबर]], [[इ.स. १६२२|१६२२]] - [[२५ एप्रिल]] [[इ.स. १६७२|१६७२]]) हा [[आहोम साम्राज्य|अहोम राज्यामधील]] एक हिंदू सेनापती होता. हे राज्य सध्याच्या [[आसाम]], [[भारत]] येथे आहे. इ.स.१६७१ च्या सराईघाटच्या लढाईत त्याच्या चतुर नेतृत्वासाठी ओळखला जातो. सराईघाटच्या लढाईत मुघल साम्राज्याच्या बलाढ्या सैन्यावर लचितच्या नेतृत्वाखाली असलेल्या हिंदू सैन्याने मोठा विजय मिळवला होता. लचित बोरफुकन हा मोमाई तामुली बोरबरुआचा सर्वात धाकटा मुलगा होता, जो वरच्या-आसामचा पहिला बोरबरुआ आणि हिंदू राजा प्रताप सिंहाच्या अधिपत्याखालील अहोम सैन्याचा सेनापती होता. त्यांचा जन्म चरैदेव येथे अहोम कुटुंबात झाला. चक्रध्वज सिंहाने त्याची बोरफुकन म्हणून निवड केली होती. ==इस्लामी आक्रमण== ''मीर जुमलाच्या'' आक्रमणामुळे विखुरलेल्या हिंदू लोकांचे योग्य पुनर्वसन करण्यात आले , अन्न आणि लष्करी उत्पादनात वाढ करण्यात आली, नवीन किल्ले बांधण्यात आले आणि लचित बोडफुकन या नवीन सेनापतीच्या नेतृत्वाखाली एक मोहीम सैन्य तयार करण्यात आले. {{बदल}} ==मुघलांवर विजय== [[File:Statue of Lachit Barphukan, at Lachit Ghat in Guwahati 11.jpg|left|thumb|गुवाहाटीमध्ये लचित बोर्फुकोनची मूर्ती]] [[लचित बोडफुकन]] कालियाबोर, बोरफुकनचे जुने राज्य, हा त्याचा तळ तळ बनवला आणि ब्रह्मपुत्रेच्या दोन्ही तीरांसह गुवाहाटीकडे गमन केले. उत्तर किनाऱ्यावरील फुकनने सप्टेंबर १६६७ च्या सुरुवातीला बहबरी हे गाव परत मिळवले. दक्षिण किनाऱ्यावर, कपिली नदी आणि गुवाहाटी दरम्यानचे काजली, सोनापूर, पानीखैती आणि तितामारा किल्ले ताब्यात घेतले. त्यानंतर अहोम हिंदू सैन्य [[गुवाहाटी]]ला पोहोचले. येथे पाच बुरूज केलेब्रह्मपुत्रेच्या प्रत्येक तीरावर (उत्तर-कनई-बोरोसी-बोवा, हिलार, हिंदुरीघोपा, पाटदुआर आणि कोराई; दक्षिण-लतासिल, जोइदुआर, धरमदुर, दुआरगुरिया आणि पांडू) रक्षण करत होते. पण शूर अहोमांनी शहराच्या उत्तरेकडील शाह बुरुझ आणि रंगमहाल किल्ले ताब्यात घेतले. इटाखुली किल्ल्यासाठी मोठी लढाई झाली. इटाखुली येथे मुघलांनी हिंदू जनतेवर मोथे अत्याचार करत [[हिंदूंचा छळ]] चालविला होता. अहोमांनी जोइदुआरला वेढा घातला, ताबा मिळवला आणि मुघलांची फौज असूनही ते इटाखुलीजवळ आले. इ.स. १६६७ च्या रात्री एक मोठा हल्ला करण्यात आला. चातुर्याने रणनीती आखून शिडीने भिंती वर चढून त्या पाडल्या गेल्या. दोन महिन्यांच्या वेढा घातल्यानंतर नोव्हेंबर १६६७ च्या मध्यात मुस्लिम सैन्याच्या ताब्यात असलेली इटाखुली पडली. यावेळी अत्याचार करत असलेल्या सैन्याचा शोधून शोधून वध केला गेला.अनेकांनी आत्मसमर्पण केले परंतु एक काही जण पळून जाण्यात यशस्वी झाले. युद्धाचा खजिना आणि युद्धसाहित्य अहोम [[लचित बोडफुकन]]च्या हाती पडले. लचित बोरफुकनचा स्वतःचा भाऊ आणि उत्तराधिकारी बोरफुकन, लालुक सोला याने १६७९ मध्ये मुघलांसाठी गुवाहाटी सोडले. १६८२ पर्यंत ते मुघलांकडे राहिले, जेव्हा गदाधर सिंहाच्या नेतृत्वाखालील हिंदू अहोमांनी ते परत मिळवले आणि कामरूपमधील मुघलांचे इस्लामिक नियंत्रण कायमचे संपवले. ==लचित बोडफुकन पुरस्कार== आजही वीरता दाखवलेल्या जवानांना लचित बोडफुकन पुरस्कार दिला जातो. इ.स. २०१० मध्ये कॅप्टन जिंटू गोगोई यांना मरणोत्तर लचित बोडफुकन पुरस्कार प्रदान केला. कारगिल युद्धात देशासाठी लढताना कॅप्टन गोगोई शहीद झाले होते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://assamtribune.com/lachit-award-posthumously-to-jintu-gogoi|title=Lachit Award posthumously to Jintu Gogoi|last=Reporter|first=Staff|date=2010-09-15|website=assamtribune.com|language=en|access-date=2022-09-28}}</ref> लचित बोरफुकन सुवर्णपदक - राष्ट्रीय संरक्षण प्रबोधिनीच्या सर्वोत्कृष्ट उत्तीर्ण कॅडेटला १९९९ पासून दरवर्षी लचित बोडफुकन पुरस्कार सुवर्णपदक प्रदान केले जाते. तसेच महाबीर लचित पुरस्कार आसाममधील उल्लेखनीय व्यक्तींना प्रदान केला जातो. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:हिंदू राज्य]] [[वर्ग:हिंदू योद्धे]] [[वर्ग:आसामचा इतिहास]] [[वर्ग:इ.स. १६२२ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १६७२ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] kt3zhmr7zohzjijh45h2wpjnc1ae745 0 316759 2695032 2693009 2026-07-17T04:52:31Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2695032 wikitext text/x-wiki खालील यादी बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बांगलादेशने २८ ऑगस्ट २०१२ रोजी आयर्लंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बांगलादेशने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==महिला ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{crw|BAN}}ची [[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="12"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[महिला क्रिकेट|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]]|| colspan="7" rowspan="3" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="3" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|Saint Kitts and Nevis}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}} [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] |- |{{flagicon|SL}} [[२०१२ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१२]] |- |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|BAN}} [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४]]||rowspan=6|गट फेरी||९/१०||५||२||३||०||० || colspan="5" |''यजमान म्हणून पात्र'' |- |{{flagicon|IND}} [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६]]||९/१०||४||०||४||०||० || ५||४||१||०||० |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|GUY}} [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८]]||९/१०||४||०||४||०||० || ५||५||०||०||० |- |{{flagicon|AUS}} [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२०]]||१०/१०||४||०||४||०||० || ५||५||०||०||० |- |{{flagicon|SA}} [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]]||९/१०||४||०||४||०||० || ५||५||०||०||० |- |{{flagicon|UAE}} [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४]]||७/१०||४||१||३||०||० || colspan="5" |''यजमान म्हणून पात्र'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| colspan="7" |''पात्र'' || ७||७||०||०||० |} ==={{crw|BAN}}ची महिला आशिया चषक स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|महिला आशिया चषक स्पर्धा ! style="width:1%;background:white" rowspan="7"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|महिला आशिया चषक पात्रता कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:#c96;" |{{flagicon|CHN}} [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२]]|| उपांत्य फेरी ||३/८||४||३||१||०||० || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|THA}} [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६]]|| गट फेरी ||४/६||५||३||२||०||० || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|MAS}} [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१८|२०१८]]|| '''विजेते''' ||१/६||६||५||१||०||० || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |- |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|BAN}} [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक|२०२२]]|| गट फेरी ||५/७||६||२||३||०||१ || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |- style="background:#c96;" |{{flagicon|SL}} [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०२४]]|| उपांत्य फेरी ||३/८||४||२||२||०||० || colspan="5" |''आपोआप पात्र'' |} ==={{crw|BAN}}ची [[आशियाई खेळ]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[आशियाई खेळ]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |{{flagicon|China}} [[२०१० आशियाई खेळ|२०१०]]<ref name="NonT20I" group="n">२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| rowspan=2|'''रजतपदक''' ||२/८||४||३||१||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|South Korea}} [[२०१४ आशियाई खेळ|२०१४]]<ref name="NonT20I" group="n">२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>||२/१०||३||२||१||०||० |- style="background:#c96;" |{{flagicon|China}} [[२०२२ आशियाई खेळ|२०२२]]|| '''कांस्यपदक''' ||३/९||३||१||१||०||१ |} ==={{crw|BAN}}ची दक्षिण आशियाई खेळ स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|दक्षिण आशियाई खेळ स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:gold;" |{{flagicon|NEP}} [[२०१९ दक्षिण आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट - महिला स्पर्धा|२०१९]]|| '''सुवर्णपदक''' ||१/४||४||४||०||०||० |- |{{flagicon|PAK}} [[२०२६ दक्षिण आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट - महिला स्पर्धा|२०२६]]|| colspan="7" | ''TBD'' |} ==={{crw|BAN}}ची राष्ट्रकुल खेळ स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[राष्ट्रकुल खेळ]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="4"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|राष्ट्रकुल खेळ पात्रता कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|ENG}} [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२]]|| colspan="7" |''पात्र ठरले नाही'' ||२/५||४||३||१||० |} ==={{crw|BAN}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |{{flagicon|IRE}} [[२०१२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२०१२]]|| उपविजेते ||२/३||२||१||१||०||० |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567401.html १५२] || २८ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन]] || {{crw|BAN}} || rowspan=2 | [[२०१२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२०१२ आयर्लंड महिला ट्वेंटी२० तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/555898.html १५४] || २९ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन]] || {{crw|PAK}} |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579718.html १६०] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} || rowspan=3 | |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579719.html १६१] || १२ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|SA}} |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/579720.html १६३] || १४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|SRI}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || rowspan=2 | [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584928.html १८५] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|PAK}} |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625898.html १९७] || २ एप्रिल २०१३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} || rowspan=11 | |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625899.html १९८] || ४ एप्रिल २०१३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625900.html १९९] || ५ एप्रिल २०१३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} |- | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664291.html २११] || १२ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664293.html २१२] || १४ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/664295.html २१३] || १५ सप्टेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720547.html २४१] || ८ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720551.html २४३] || ९ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720553.html २४४] || ११ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720555.html २४५] || १३ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720549.html २४६] || १५ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682979.html २५३] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682987.html २५७] || २८ मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682995.html २६१] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718467.html २७१] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/923321.html ३१६] || ३० सप्टेंबर २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=2 | |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/923323.html ३१७] || १ ऑक्टोबर २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/881755.html ३२४] || ५ डिसेंबर २०१५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IRE}} || [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१५-१६|२०१५ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951375.html ३४०] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951381.html ३४३] || १७ मार्च २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951389.html ३४७] || २० मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951403.html ३५४] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|PAK}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/962023.html ३६८] || ५ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || {{crw|IRE}} || |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065333.html ३७४] || २६ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | [[२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065341.html ३७७] || ३० नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144440.html ४१३] || १७ मे २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले, नॉदर्न केप|किंबर्ले]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144441.html ४१४] || १९ मे २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144442.html ४१५] || २० मे २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148051.html ४१९] || ४ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148056.html ४२४] || ६ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148057.html ४२६] || ७ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148062.html ४३१] || ९ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148063.html ४३२] || १० जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145894.html ४३८] || २८ जून २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[डब्लिन|क्लेरमाँट ओव्हल]], [[डब्लिन]] || {{crw|BAN}} || rowspan=3 | |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145895.html ४४०] || २९ जून २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|BAN}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145896.html ४४१] || १ जुलै २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[सिडनी परेड]], [[डब्लिन]] || {{crw|IRE}} |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1147720.html ४४६] || ७ जुलै २०१८ || {{crw|PNG}} || {{flagicon|NED}} [[व्ही.आर.ए. क्रिकेट मैदान]], [[नूर्द-हॉलंड|ॲम्स्टलवीन]] || {{crw|BAN}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1147723.html ४४९] || ८ जुलै २०१८ || {{crw|NED}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1147727.html ४५३] || १० जुलै २०१८ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1147731.html ४५७] || १२ जुलै २०१८ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|NED}} [[व्ही.आर.ए. क्रिकेट मैदान]], [[नूर्द-हॉलंड|ॲम्स्टलवीन]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1147736.html ४६२] || ७ जुलै २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161224.html ५०३] || ३ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161225.html ५०५] || ५ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161226.html ५०७] || ६ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150535.html ५१७] || ९ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|WIN}} || rowspan=4 | [[आयसीसी महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक, २०१८|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150539.html ५२०] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150552.html ५३३] || १८ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|SA}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198362.html ७२७] || २१ ऑगस्ट २०१९ || {{crw|THA}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} || rowspan=3 | |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198364.html ७२८] || २३ ऑगस्ट २०१९ || {{crw|NED}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198363.html ७२९] || २६ ऑगस्ट २०१९ || {{crw|THA}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शलचलकरवीर्ड]], [[उट्रेख्त (शहर)|उट्रेख्त]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197054.html ७३९] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|SCO}} [[स्कॉटलंड|लोचलॅंड्स]], [[स्कॉटलंड|आर्बोथ]] || {{crw|BAN}} || rowspan=5 | [[२०१९ महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197047.html ७४०] || २ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|PNG}} || {{flagicon|SCO}} [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197057.html ७४३] || ३ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197059.html ७४७] || ५ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SCO}} [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197065.html ७५६] || ७ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|THA}} || {{flagicon|SCO}} [[फोर्टहिल मैदान]], [[डंडी]] || {{crw|BAN}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204726.html ७८७] || २६ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204727.html ७८८] || २८ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204728.html ७८९] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208806.html ८०६] || ४ डिसेंबर २०१९ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|NEP}} [[नेपाळ|पोखारा स्टेडियम]], [[नेपाळ|पोखारा]] || {{crw|BAN}} || rowspan=2 | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१९-२०|२०१९ दक्षिण आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208808.html ८०७] || ५ डिसेंबर २०१९ || {{crw|MDV}} || {{flagicon|NEP}} [[नेपाळ|पोखारा स्टेडियम]], [[नेपाळ|पोखारा]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173053.html ८५१] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173057.html ८५५] || २७ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173060.html ८५८] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296027.html १०१४] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296029.html १०१६] || १९ जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296034.html १०२३] || २३ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296036.html १०२५] || २४ जानेवारी २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1331385.html १२२०] || १८ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|BAN}} || rowspan=5 | [[२०२२ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|२०२२ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1331389.html १२२४] || १९ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1331392.html १२२६] || २१ सप्टेंबर २०२२ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1331398.html १२३२] || २३ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1331401.html १२३६] || २५ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335785.html १२३९] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम क्र.२]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} || rowspan=5 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335789.html १२४९] || ३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम क्र.२]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335795.html १२६४] || ६ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335799.html १२६९] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335802.html १२७२] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344619.html १३०८] || २ डिसेंबर २०२२ || {{crw|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} || rowspan=3 | |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344620.html १३१०] || ४ डिसेंबर २०२२ || {{crw|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{crw|NZ}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344621.html १३११] || ७ डिसेंबर २०२२ || {{crw|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर|जॉन डेव्हिस ओव्हल]], [[क्वीन्सटाउन (न्यू झीलंड)|क्वीन्सटाउन]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338044.html १३६०] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338047.html १३६३] || १४ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338051.html १३६७] || १७ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केपटाउन]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338059.html १३७५] || २१ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371604.html १४३७] || ९ मे २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|BAN}} || rowspan=4 | |- | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371605.html १४३९] || ११ मे २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371606.html १४४१] || १२ मे २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382163.html १५१०] || ९ जुलै २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382164.html १५१३] || ११ जुलै २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|IND}} || rowspan=2 | |- | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382165.html १५१७] || १३ जुलै २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399059.html १६६८] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} || rowspan=2 | [[आशियाई खेळ|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६७०] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} |- | १०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६८९] || २५ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{crw|BAN}} || rowspan=14 | |- | १०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६९०] || २७ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{crw|BAN}} |- | १०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६९१] || २९ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{crw|PAK}} |- | १०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398254.html १७०१] || ३ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] || {{crw|BAN}} |- | १०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398255.html १७०४] || ६ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || अनिर्णित |- | ११० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398256.html १७०५] || ८ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || {{crw|SA}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425064.html १८१६] || ३१ मार्च २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425065.html १८१८] || २ एप्रिल २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425066.html १८२१] || ४ एप्रिल २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429393.html १८५५] || २८ एप्रिल २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429394.html १८६१] || ३० एप्रिल २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429395.html १८६७] || २ मे २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429396.html १८८१] || ६ मे २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429397.html १८८४] || ९ मे २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426759.html १९६१] || २० जुलै २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया कप|२०२४ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426763.html १९६५] || २२ जुलै २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426766.html १९६८] || २४ जुलै २०२४ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426768.html १९७१] || २६ जुलै २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432422.html २०५७] || ३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|BAN}} || rowspan=4 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432427.html २०६४] || ५ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432432.html २०७८] || १० ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432437.html २०८७] || १२ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|RSA}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1458414.html २१४२] || ५ डिसेंबर २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IRE}} || rowspan=6 | |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1458415.html २१४६] || ७ डिसेंबर २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IRE}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1458416.html २१५१] || ९ डिसेंबर २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IRE}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1468402.html २१७२] || २७ जानेवारी २०२५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल|वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेरे]] || {{crw|WIN}} |- | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1468403.html २१७३] || २९ जानेवारी २०२५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल|वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेरे]] || {{crw|WIN}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1468404.html २१७६] || ३१ जानेवारी २०२५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल|वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेरे]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515209.html २६२५] || १८ जानेवारी २०२६ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|NEP}} [[मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{crw|BAN}} || rowspan=7 | [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515212.html २६२८] || २० जानेवारी २०२६ || {{crw|PNG}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515218.html २६३७] || २२ जानेवारी २०२६ || {{crw|NAM}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515223.html २६४३] || २४ जानेवारी २०२६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|NEP}} [[मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515229.html २६५२] || २८ जानेवारी २०२६ || {{crw|THA}} || {{flagicon|NEP}} [[मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515231.html २६५५] || ३० जानेवारी २०२६ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515235.html २६५९] || १ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|NEP}} [[मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{crw|BAN}} |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html २७४७] || २८ एप्रिल २०२६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २७५०] || ३० एप्रिल २०२६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html २७५४] || २ मे २०२६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html २७९१] || ३० मे २०२६ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} || rowspan=4 | [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html २७९६] || ३१ मे २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{crw|NED}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html २७९९] || २ जून २०२६ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html २८१९] || ४ जून २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html २८५४] || १४ जून २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|BAN}} || rowspan=5 | [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html २८६३] || १७ जून २०२६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html २८७८] || २० जून २०२६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html २८८६] || २५ जून २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html २९०४] || २८ जून २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{crw|SA}} |- | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539521.html] || १० डिसेंबर २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड)|नेल्सन]] || TBD || rowspan=3 | |- | १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539522.html] || १२ डिसेंबर २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड)|नेल्सन]] || TBD |- | १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539523.html] || १५ डिसेंबर २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || TBD |} ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:बांगलादेश क्रिकेट|महिला टी२०]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] thgrbpkbaqun7q85yvmf74h8fxtun0t 0 326117 2694970 2530869 2026-07-16T18:23:38Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2694970 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament | name = २०१२ आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२० | image = 2012iccworldt20.png | imagesize = 250px | caption = <!-- Logo of the 2012 ICC World Twenty20 --> | fromdate = २६ सप्टेंबर | todate = ७ ऑक्टोबर २०१२ | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] | cricket format = महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय | tournament format = साखळी फेरी आणि बाद फेरी | host = {{crw|SRI}} | champions = {{crw|AUS}} | count = २ | runner up = {{crw|ENG}} | participants = ८ | matches = १७ | attendance = | player of the series = {{flagicon|ENG}} [[शार्लोट एडवर्ड्स]] | most runs = {{flagicon|ENG}} [[शार्लोट एडवर्ड्स]] (१७२) | most wickets = {{flagicon|AUS}} ज्युली हंटर (११) | website = [http://www.iccworldtwenty20.com/ iccworldtwenty20.com] | previous_year = २०१० | previous_tournament = २०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० | next_year = २०१४ | next_tournament = २०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० }} '''२०१२ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०''' ही तिसरी आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० स्पर्धा होती, जी २६ सप्टेंबर ते ७ ऑक्टोबर २०१२ दरम्यान श्रीलंकेत आयोजित करण्यात आली होती.<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/wwt202012/content/series/533235.html?template=fixtures |title=ICC Women's World Twenty20 2012 / Fixtures |publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |accessdate=2011-09-23}}</ref> गट स्टेजचे सामने गॅले येथील गॅले इंटरनॅशनल स्टेडियमवर खेळले गेले आणि सेमीफायनल आणि फायनल कोलंबोमधील आर. प्रेमदासा स्टेडियमवर खेळले गेले. ही स्पर्धा २०१२ च्या आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२० च्या समतुल्य पुरुष स्पर्धेसह एकाच वेळी आयोजित करण्यात आली होती. अंतिम विजेते २०१० चे चॅम्पियन ऑस्ट्रेलिया होते,<ref name="Guardian-report">{{cite web | url=https://www.theguardian.com/sport/2012/oct/07/australia-edge-england-world-twenty20-final | title=Australia edge out England to retain women's World Twenty20 title | work=The Guardian| date=7 October 2012 | accessdate=8 October 2012 | author=Marks, Vic}}</ref> ज्यांनी अंतिम सामन्यात प्री-टूर्नामेंट फेव्हरेट्स इंग्लंडला चार धावांनी पराभूत केले, हा सामना अंतिम चेंडूपर्यंत आला.<ref name="Finalreport">{{cite web | url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/19856027 | title=Women's World T20 cricket: Australia beat England in final | publisher=BBC | date=7 October 2012 | accessdate=8 October 2012 | author=Shemilt, Stephan}}</ref> इंग्लंडची कर्णधार शार्लोट एडवर्ड्सने या पराभवाला तिच्या बाजूने "शिस्तीचा अभाव" म्हणून दोष दिला,<ref name="BBC-CE">{{cite web | url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/19863885 | title=Women's World T20 cricket: England 'deserved to lose' | publisher=BBC | date=7 October 2012 | accessdate=8 October 2012}}</ref> तर कसोटी सामन्याचे विशेष विश्लेषक इबोनी रेनफोर्ड-ब्रेंट यांनी गोलंदाजांना कमी कामगिरी करणे आणि स्ट्राइक रोटेट करण्यात इंग्लंडची असमर्थता उद्धृत केली.<ref name="BBC-CE" /> ४३.०० च्या सरासरीने एकूण १७२ धावा केल्यामुळे, एडवर्ड्सला टूर्नामेंटचा सर्वोत्तम खेळाडू म्हणून गौरवण्यात आले.<ref name="Playerofthetournament">{{cite web | url=http://www.iccworldtwenty20.com/news/2012/icc-media-releases/2014/charlotte-edwards-named-womens-player-of-the-tournament | title=Charlotte Edwards named Women’s player of the tournament | publisher=ICC | date=7 October 2012 | accessdate=8 October 2012 | archive-date=2023-02-21 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230221172552/http://www.iccworldtwenty20.com/news/2012/icc-media-releases/2014/charlotte-edwards-named-womens-player-of-the-tournament | url-status=dead }}</ref> ==फिक्स्चर आणि परिणाम== :''दिलेल्या सर्व वेळा श्रीलंका मानक वेळ (युटीसी+०५:३०) आहेत'' ===गट टप्पा=== ====गट अ==== {{Limited overs matches | date = २७ सप्टेंबर २०१२ | time = ०९:३० | team1 = {{crw-rt|ENG}} | score1 = १३३/६ (२० षटके) | runs1 = [[लॉरा मार्श]] ५४ (४१) | wickets1 = [[सना मीर]] २/२० (४ षटके) | team2 = {{crw|PAK}} | score2 = ९० (१९.४ षटके) | runs2 = [[जवेरिया खान]] २३ (२०) | wickets2 = होली कोल्विन ४/९ (३.४ षटके) | result = इंग्लंड महिलांनी ४३ धावांनी विजय मिळवला | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533301.html धावफलक] | venue = गॅले आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम, [[गॅले]] | umpires = [[टोनी हिल]] (न्यू झीलंड) आणि ब्रूस ऑक्सनफोर्ड (ऑस्ट्रेलिया) | toss = पाकिस्तान महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | motm = [[लॉरा मार्श]] (इंग्लंड) | notes = सुमैया सिद्दीकी (पाकिस्तान) हिने महिला टी२०आ मध्ये पदार्पण केले. }} ---- {{Limited overs matches | date = २७ सप्टेंबर २०१२ | time = १३:३० | team1 = {{crw-rt|IND}} | score1 = १०४/८ (२० षटके) | runs1 = [[पूनम राऊत]] २१ (२१) | wickets1 = [[एरिन ऑस्बोर्न]] ३/१३ (३ षटके) | team2 = {{crw|AUS}} | score2 = १०५/२ (१७.२ षटके) | runs2 = [[मेग लॅनिंग]] ३९ (५०) | wickets2 = [[झुलन गोस्वामी]] १/२१ (४ षटके) | result = ऑस्ट्रेलिया महिलांनी ८ गडी राखून विजय मिळवला | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533302.html धावफलक] | venue = गॅले आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम, [[गॅले]] | umpires = [[बिली बॉडेन]] (न्यू झीलंड) आणि मारायस इरास्मस (दक्षिण आफ्रिका) | toss = भारतीय महिलांनी नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | motm = [[एरिन ऑस्बोर्न]] (ऑस्ट्रेलिया) }} ---- {{Limited overs matches | date = २९ सप्टेंबर २०१२ | time = ०९:३० | team1 = {{crw-rt|AUS}} | score1 = १४६/५ (२० षटके) | score2 = ३८/३ (९ षटके) | team2 = {{crw|PAK}} | runs1 = जेस कॅमेरून ४२ (२८) | wickets1 = [[सादिया युसुफ]] २/३९ (४ षटके) | runs2 = [[कनिता जलील]] १३ (११) | wickets2 = [[एलिस पेरी]] २/१९ (४ षटके) | result = ऑस्ट्रेलिया महिला २५ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत]]) | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533305.html धावफलक] | venue = गॅले आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम, [[गॅले]] | umpires = [[बिली बॉडेन]] (न्यू झीलंड) आणि [[नायजेल लाँग]] (इंग्लंड) | toss = ऑस्ट्रेलिया महिलांनी नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | motm = जेस कॅमेरून (ऑस्ट्रेलिया) | rain = पावसामुळे पाकिस्तानचा डाव ९ षटकांवर कमी करण्यात आला, सुधारित लक्ष्य ६४ होते. }} ---- {{Limited overs matches | date = २९ सप्टेंबर २०१२ | time = १३:३० | team1 = {{crw-rt|IND}} | score1 = ११६/६ (२० षटके) | runs1 = [[पूनम राऊत]] ५१ (५७) | wickets1 = [[लॉरा मार्श]] २/२२ (४ षटके) | team2 = {{crw|ENG}} | score2 = ११८/१ (१७.१ षटके) | runs2 = [[शार्लोट एडवर्ड्स]] ५०[[नाबाद|*]] (५३) | wickets2 = [[रीमा मल्होत्रा]] १/२३ (३ षटके) | result = इंग्लंड महिला ९ गडी राखून विजयी | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533306.html धावफलक] | venue = गॅले आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम, [[गॅले]] | umpires = [[टोनी हिल]] (न्यू झीलंड) आणि ब्रूस ऑक्सनफोर्ड (ऑस्ट्रेलिया) | toss = भारतीय महिलांनी नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | motm = [[शार्लोट एडवर्ड्स]] (इंग्लंड) | notes = अनुजा पाटील (भारत) यांनी तिचे महिला टी२०आ पदार्पण केले. * या सामन्याच्या परिणामी इंग्लंड महिला आणि ऑस्ट्रेलिया महिला उपांत्य फेरीसाठी पात्र ठरल्या. }} ---- {{Limited overs matches | date = १ ऑक्टोबर २०१२ | time = ०९:३० | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = ९८/९ (२० षटके) | runs1 = [[सना मीर]] २६ (३८) | wickets1 = रसनारा परवीन २/१५ (४ षटके) | team2 = {{crw|IND}} | score2 = ९७/८ (२० षटके) | runs2 = [[झुलन गोस्वामी]] २१ (२४) | wickets2 = [[निदा दार]] ३/१२ (४ षटके) | result = पाकिस्तान महिला १ धावाने विजयी | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533309.html धावफलक] | venue = गॅले आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम, [[गॅले]] | umpires = [[बिली बॉडेन]] (न्यू झीलंड) आणि [[नायजेल लाँग]] (इंग्लंड) | toss = पाकिस्तान महिलांनी नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | motm = [[निदा दार]] (पाकिस्तान) | notes = रसनारा परविन (भारत) ने तिचे महिला टी२०आ पदार्पण केले. }} ---- {{Limited overs matches | date = १ ऑक्टोबर २०१२ | time = १३:३० | team1 = {{crw-rt|AUS}} | score1 = १४४/५ (२० षटके) | runs1 = [[मेग लॅनिंग]] ३९ (३१) | wickets1 = आन्या श्रुबसोल २/३२ (४ षटके) | team2 = {{crw|ENG}} | score2 = १४६/३ (१८.१ षटके) | runs2 = [[सारा टेलर]] ६५[[नाबाद|*]] (५३) | wickets2 = ज्युली हंटर १/१७ (३ षटके) | result = इंग्लंड महिला ७ गडी राखून विजयी | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533310.html धावफलक] | venue = गॅले आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम, [[गॅले]] | umpires = मारायस इरास्मस (दक्षिण आफ्रिका) आणि [[टोनी हिल]] (न्यू झीलंड) | toss = ऑस्ट्रेलिया महिलांनी नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | motm = [[सारा टेलर]] (इंग्लंड) |}} ====गट ब==== {{Limited overs matches | date = २६ सप्टेंबर २०१२ | time = ०९:३० | team1 = {{crw-rt|SRI}} | score2 = ८०/४ (१७.२ षटके) | score1 = ७९ (२० षटके) | team2 = {{crw|RSA}} | runs2 = [[त्रिशा चेट्टी]] ३३ (४०) | wickets2 = [[इनोका रणवीरा]] २/१५ (४ षटके) | runs1 = [[दिलानी मनोदरा]] २४ (३५) | wickets1 = [[सुसान बेनाडे]] २/७ (४ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका महिला ६ गडी राखून विजयी | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html धावफलक] | venue = गॅले आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम, [[गॅले]] | umpires = [[बिली बॉडेन]] (न्यू झीलंड) आणि [[टोनी हिल]] (न्यू झीलंड) | toss = दक्षिण आफ्रिका महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | motm = [[त्रिशा चेट्टी]] (दक्षिण आफ्रिका) | rain = ओल्या आउटफिल्डमुळे सामना सुरू होण्यास उशीर झाला. | notes = इनोका रणवीराने (श्रीलंका) तिचे महिला टी२०आ पदार्पण केले. }} ---- {{Limited overs matches | date = २६ सप्टेंबर २०१२ | time = १३:३० | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = ११७/९ (२० षटके) | runs1 = [[सुझी बेट्स]] ३२ (३४) | wickets1 = [[अनिसा मोहम्मद]] २/१७ (४ षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = ११८/३ (१८ षटके) | runs2 = [[डिआंड्रा डॉटिन]] ५८[[नाबाद|*]] (४२) | wickets2 = [[एरिन बर्मिंगहॅम]] २/१८ (४ षटके) | result = वेस्ट इंडीझ महिला ७ गडी राखून विजयी | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533300.html धावफलक] | venue = गॅले आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम, [[गॅले]] | umpires = [[नायजेल लाँग]] (इंग्लंड) आणि ब्रूस ऑक्सनफोर्ड (ऑस्ट्रेलिया) | toss = वेस्ट इंडीझच्या महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | motm = [[डिआंड्रा डॉटिन]] (वेस्ट इंडीझ) }} ---- {{Limited overs matches | date = २८ सप्टेंबर २०१२ | time = ०९:३० | team1 = {{crw-rt|NZ}} | score1 = १५१/५ (२० षटके) | runs1 = [[सोफी डिव्हाईन]] ५९ (४६) | wickets1 = [[सुसान बेनाडे]] २/१५ (४ षटके) | team2 = {{crw|RSA}} | score2 = १२९/९ (२० षटके) | runs2 = [[डेन व्हॅन निकेर्क]] ३४[[नाबाद|*]] (२८) | wickets2 = [[निकोला ब्राउन]] ३/१३ (४ षटके) | result = न्यू झीलंड महिला २२ धावांनी विजयी | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533303.html धावफलक] | venue = गॅले आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम, [[गॅले]] | umpires = [[नायजेल लाँग]] (इंग्लंड) आणि ब्रूस ऑक्सनफोर्ड (ऑस्ट्रेलिया) | toss = दक्षिण आफ्रिका महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | motm = [[सोफी डिव्हाईन]] (न्यू झीलंड) }} ---- {{Limited overs matches | date = २८ सप्टेंबर २०१२ | time = १३:३० | team1 = {{crw-rt|SRI}} | score1 = ५०/३ (१०.३ षटके) | runs1 = [[शशिकला सिरिवर्धने]] १८[[नाबाद|*]] (१८) | wickets1 = [[स्टेफानी टेलर]] १/४ (२ षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = ४२/८ (८ षटके) | runs2 = [[स्टेसी-अॅन किंग]] १२ (७) | wickets2 = चमणी सेनेविरत्न २/४ (४ षटके) | result = श्रीलंका महिला ५ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत]]) | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html धावफलक] | venue = गॅले आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम, [[गॅले]] | umpires = [[बिली बॉडेन]] (न्यू झीलंड) आणि [[टोनी हिल]] (न्यू झीलंड) | toss = वेस्ट इंडीझच्या महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | motm = [[शशिकला सिरिवर्धने]] (श्रीलंका) | notes = पावसामुळे श्रीलंकेच्या महिलांचा डाव १०.३ षटकांनंतर आटोपला. * पावसामुळे वेस्ट इंडीझ महिलांचा डाव ८ षटकांवर कमी झाला, सुधारित लक्ष्य ४८ होते. }} ---- {{Limited overs matches | date = ३० सप्टेंबर २०१२ | time = ०९:३० | team1 = {{crw-rt|RSA}} | score1 = ७०/८ (२० षटके) | runs1 = [[डेन व्हॅन निकेर्क]] २९ (४५) | wickets1 = [[स्टेफानी टेलर]] ३/१० (४ षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = ७१/० (९.४ षटके) | runs2 = [[स्टेफानी टेलर]] ३३ (३०) | wickets2 = | result = वेस्ट इंडीझ महिला १० गडी राखून विजयी | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533307.html धावफलक] | venue = गॅले आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम, [[गॅले]] | umpires = [[टोनी हिल]] (न्यू झीलंड) आणि [[नायजेल लाँग]] (इंग्लंड) | toss = वेस्ट इंडीझच्या महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | motm = [[स्टेफानी टेलर]] (वेस्ट इंडीझ) | notes = वेस्ट इंडीझ महिला उपांत्य फेरीसाठी पात्र ठरली आणि या सामन्याच्या परिणामी दक्षिण आफ्रिका महिला बाहेर पडल्या. }} ---- {{Limited overs matches | date = ३० सप्टेंबर २०१२ | time = १३:३० | team1 = {{crw-rt|SRI}} | score1 = ८९ (१७.४ षटके) | runs1 = [[शशिकला सिरिवर्धने]] १४ (१३) | wickets1 = मोर्ना निल्सन २/१० (४ षटके) | team2 = {{crw|NZ}} | score2 = ९०/२ (१५.४ षटके) | runs2 = [[एमी सॅटरथवेट]] ३२[[नाबाद|*]] (३६) | wickets2 = चमणी सेनेविरत्न १/२७ (४ षटके) | result = न्यू झीलंड महिलांनी ८ गडी राखून विजय मिळवला | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html धावफलक] | venue = गॅले आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम, [[गॅले]] | umpires = मारायस इरास्मस (दक्षिण आफ्रिका) आणि ब्रूस ऑक्सनफोर्ड (ऑस्ट्रेलिया) | toss = श्रीलंकेच्या महिलांनी नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | motm = [[सारा मॅक्लेशन]] (न्यू झीलंड) | notes = न्यू झीलंड महिला उपांत्य फेरीसाठी पात्र ठरली आणि या सामन्याच्या परिणामी श्रीलंका महिला बाहेर पडल्या. |}} ===बाद फेरी=== {{4TeamBracket |score-width=110px |team-width=110px |seed-width= |RD2=फायनल |RD1-seed1=A1 |RD1-team1='''{{crw|ENG}}''' |RD1-score1='''९४/३ (१७.२ षटके)''' |RD1-seed2=B2 |RD1-team2={{crw|NZ}} |RD1-score2= ९३/८ (२० षटके) |RD1-seed3=B1 |RD1-team3={{crw|WIN}} |RD1-score3= ८७ (१९.२ षटके) |RD1-seed4=A2 |RD1-team4='''{{crw|AUS}}''' |RD1-score4= '''११५/७ (२० षटके)''' |RD2-seed1=A1 |RD2-team1={{crw|ENG}} |RD2-score1= १३८/९ (२० षटके) |RD2-seed2=A2 |RD2-team2='''{{crw|AUS}}''' |RD2-score2= '''१४२/४ (२० षटके)''' }} ====प्ले-ऑफ==== {{Limited overs matches | date = ३ ऑक्टोबर २०१२ | time = ०९:३० | team1 = {{crw-rt|PAK}} | score1 = ८७/८ (२० षटके) | runs1 = [[बिस्माह मारूफ]] ३२ (४०) | wickets1 = [[शबनिम इस्माईल]] ३/१८ (४ षटके) | team2 = {{crw|RSA}} | score2 = ८८/५ (१९.५ षटके) | runs2 = अॅलिसन हॉजकिन्सन २५ (३९) | wickets2 = [[सादिया युसुफ]] २/१० (४ षटके) | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584773.html धावफलक] | venue = मूर्स स्पोर्ट्स क्लब ग्राउंड, [[कोलंबो]] | umpires = [[टोनी हिल]] (न्यू झीलंड) आणि [[नायजेल लाँग]] (इंग्लंड) | toss = पाकिस्तान महिलांनी नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | motm = [[शबनिम इस्माईल]] (दक्षिण आफ्रिका) | result = दक्षिण आफ्रिका महिला ५ गडी राखून विजयी | notes = जावेरिया रौफ (पाकिस्तान) हिने महिला टी२०आ मध्ये पदार्पण केले. * दक्षिण आफ्रिका महिला [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०]] साठी पात्र ठरल्या. }} ---- {{anchor|श्रीलंका विरुद्ध भारत}} {{Limited overs matches | date = ३ ऑक्टोबर २०१२ | time = ०९:३० | team1 = {{crw-rt|SRI}} | score1 = १००/८ (२० षटके) | runs1 = [[चामरी अटपट्टू]] २८ (३७) | wickets1 = [[एकता बिष्ट]] ३/१६ (४ षटके) | team2 = {{crw|IND}} | score2 = १०२/१ (१४.४ षटके) | runs2 = [[पूनम राऊत]] ४५[[नाबाद|*]] (३८) | wickets2 = [[इनोका रणवीरा]] १/२१ (३ षटके) | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html धावफलक] | venue = नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब, [[कोलंबो]] | umpires = [[बिली बॉडेन]] (न्यू झीलंड) आणि मारायस इरास्मस (दक्षिण आफ्रिका) | toss = श्रीलंकेच्या महिलांनी नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | motm = [[एकता बिष्ट]] (भारत) | result = भारतीय महिलांनी ९ गडी राखून विजय मिळवला | notes = भारतीय महिला [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०]] साठी पात्र ठरली. }} ====उपांत्य फेरी==== {{Limited overs matches | date = ४ ऑक्टोबर २०१२ | time = १४:३० | team1 = {{crw-rt|NZL}} | score1 = ९३/८ (२० षटके) | runs1 = [[एमी सॅटरथवेट]] ३० (३९) | wickets1 = होली कोल्विन २/१५ (४ षटके) | team2 = {{crw|ENG}} | score2 = ९४/३ (१७.२ षटके) | runs2 = [[शार्लोट एडवर्ड्स]] ३३ (३७) | wickets2 = सियान रूक २/२२ (४ षटके) | result = इंग्लंड महिला ७ गडी राखून विजयी | report = [http://www.espncricinfo.com/icc-womens-world-twenty20-2012/engine/match/533311.html धावफलक] | venue = [[आर. प्रेमदासा स्टेडियम]], [[कोलंबो]] | umpires = मारायस इरास्मस (दक्षिण आफ्रिका) आणि ब्रूस ऑक्सनफोर्ड (ऑस्ट्रेलिया) | motm = [[शार्लोट एडवर्ड्स]] (इंग्लंड) | toss = इंग्लंड महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = }} ---- {{anchor|2nd semi-final}} {{Limited overs matches | date = ५ ऑक्टोबर २०१२ | time = १४:३० | team1 = {{crw-rt|AUS}} | score1 = ११५/७ (२० षटके) | runs1 = [[लिसा स्थळेकर]] २३ (२५) | wickets1 = शानेल डेले २/२३ (४ षटके) | team2 = {{crw|WIN}} | score2 = ८७ (१९.२ षटके) | runs2 = ज्युलियाना निरो ३१ (४५) | wickets2 = ज्युली हंटर ५/२२ (३.२ षटके) | result = ऑस्ट्रेलिया महिलांनी २८ धावांनी विजय मिळवला | report = [http://www.espncricinfo.com/icc-womens-world-twenty20-2012/engine/match/533312.html धावफलक] | venue = [[आर. प्रेमदासा स्टेडियम]], [[कोलंबो]] | umpires = [[बिली बॉडेन]] (न्यू झीलंड) आणि [[टोनी हिल]] (न्यू झीलंड) | motm = [[एलिस पेरी]] (ऑस्ट्रेलिया) | toss = ऑस्ट्रेलिया महिलांनी नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = }} ====अंतिम सामना==== {{Limited overs matches | date = ७ ऑक्टोबर २०१२ | time = १४:३० | team1 = {{crw-rt|AUS}} | score1 = १४२/४ (२० षटके) | runs1 = जेस कॅमेरून ४५ (३४) | wickets1 = होली कोल्विन २/२१ (४ षटके) | team2 = {{crw|ENG}} | score2 = १३८/९ (२० षटके) | runs2 = [[शार्लोट एडवर्ड्स]] २८ (२३) | wickets2 = [[जेस जोनासेन]] ३/२५ (४ षटके) | report = [http://www.espncricinfo.com/icc-womens-world-twenty20-2012/engine/match/533313.html धावफलक] | venue = [[आर. प्रेमदासा स्टेडियम]], [[कोलंबो]] <br> उपस्थिती: ९,३२१ | umpires = [[बिली बॉडेन]] (न्यू झीलंड) आणि मारायस इरास्मस (दक्षिण आफ्रिका) | toss = इंग्लंड महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | motm = जेस कॅमेरून (ऑस्ट्रेलिया) | result = ऑस्ट्रेलिया महिला ४ धावांनी विजयी | notes = }} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. २०१२ मधील क्रिकेट]] 8gdg6daw2e6uvx8p9ctgbsdtpk8jza2 0 326974 2695006 2257314 2026-07-17T04:02:41Z ~2026-40121-06 185388 /* */ 2695006 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट हिंदू संत | नाव = स्वामी डॉ.तुळशीराम गुट्टे महाराज | चित्र = | चित्र_title = | मूळ_पूर्ण_नाव = डॉ.तुळशीराम आदिनाथ गुट्टे | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक |1983|05|01}} | जन्म_स्थान = नंदनंज, [[परळी]], [[बीड]], [[महाराष्ट्र]] | संघटना = सिद्धिविनायक मानव कल्याण मिशन, महाराष्ट्र | गुरू = {{*}} ह.भ.प विश्वनाथ महाराज शास्त्री | संबंधित_तीर्थक्षेत्रे = श्री क्षेत्र दत्ताधाम, परळी वैजनाथ स्वसंवेद्या साधनापीठ, त्र्यंबकेश्वर, नाशिक | तळटिपा = |ओळख=सध्या तुळशीपुष्प या नावाने त्यांचे बरेच विचार व्हायरल होत आहेत}} '''स्वामी डॉ. तुळशीराम महाराज गुट्टे''' (जन्म: १ मे १९८३ ) हे महाराष्ट्रातील नामवंत साहित्यिक व आध्यात्मिक गुरू आहेत. त्यांनी पुणे विद्यापीठातून संत मुक्ताई - साहित्य, चरित्र आणि काव्य या विषयावर संशोधनात्मक अभ्यास करून डॉक्टरेट ऑफ फिलॉसॉफी ही पदवी प्राप्त केली आहे.{{संदर्भ हवा}} त्याचबरोबर मुक्ताई जाहली प्रकाश हे त्यांचे संशोधात्मक पुस्तकही प्रकाशित आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://muktaivarta.com/?p=187 |title=संत मुक्ताई पालखीचे उद्या शुक्रवारी पंढरपूरकडे प्रस्थान |लेखक= |दिनांक= |प्रकाशक= | संकेतस्थळ= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१ एप्रिल २०२३ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20220603052737/https://muktaivarta.com/?p=187 |विदा दिनांक=३ जून २०२२}}</ref> सिद्धिविनायक मानव कल्याण मिशन या धर्मादाय संस्थेच्या माध्यमातून शिक्षण, सेवा व संस्कार हे मूल्य समाजात रुजवण्यासाठी ते कार्य करत आहेत. त्यांना विविध पुरस्कारांनीही सन्मानित करण्यात आले आहे.{{संदर्भ हवा}} {{विस्तार}} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT: गुट्टे, तुळशीराम}} [[वर्ग:मराठी लेखक]] [[वर्ग: पुरुष चरित्रलेख]] 837gd69b7zslrh9w61r97v6017ei349 0 330426 2695009 2380619 2026-07-17T04:23:57Z अभय नातू 206 प्रस्तावना 2695009 wikitext text/x-wiki {{हा लेख|अमेरिकेच्या व्हर्जिनिया राज्यातील फेरफॅक्स काउंटी|फेरफॅक्स काउंटी (निःसंदिग्धीकरण)|}} '''फेरफॅक्स काउंटी''' तथा '''काउंटी ऑफ फेरफॅक्स''' ही [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] [[व्हर्जिनिया]] राज्यातील [[व्हर्जिनियामधील काउंट्या|१४ पैकी एक काउंटी]] आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र [[फेरफॅक्स (व्हर्जिनिया)|फेरफॅक्स]] येथे आहे. व्हर्जिनियाच्या कायद्यानुसार ते एक स्वतंत्र शहर असल्यामुळे, फेरफॅक्स शहर या काउंटीचा भाग नाही.<ref name="GR6">{{cite web|url=https://ce.naco.org/?county_info=51059 |access-date=September 15, 2019 |title=Find a County |publisher=National Association of Counties }}</ref> २०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ११,५०,३०९ इतकी होती. ही काउंटी [[व्हर्जिनिया]]मधील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेली काउंटी आहे, तसेच [[वॉशिंग्टन महानगर क्षेत्र|वॉशिंग्टन महानगर क्षेत्रातील]] आणि [[वॉशिंग्टन-बाल्टिमोर एकत्रित सांख्यिकीय क्षेत्र|वॉशिंग्टन-बाल्टिमोर एकत्रित सांख्यिकीय क्षेत्रातील]] सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले शहर आहे.<ref name="QF">{{cite web|title=U.S. Census Bureau QuickFacts: Fairfax County, Virginia|url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/fairfaxcountyvirginia/POP010220|publisher=United States Census Bureau|access-date=November 7, 2021}}</ref> ही काउंटी देशाची राजधानी असलेल्या [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]]च्या उपनगरीय कड्याचा (''सबर्बन रिंग'') भाग आहे. या काउंटीचा बहुतांश भाग उपनगरीय असून काही भागात शहरी व ग्रामीण भाग आढळतो. याच्या उत्तरेला [[मॉन्टगोमेरी काउंटी (मेरीलँड)]], पूर्वेला [[फॉल्स चर्च (व्हर्जिनिया)|फॉल्स चर्च]], [[अलेक्झांड्रिया (व्हर्जिनिया)|अलेक्झांड्रिया]], [[आर्लिंग्टन काउंटी (व्हर्जिनिया)|आर्लिंग्टन काउंटी]] आणि [[प्रिन्स जॉर्जेस काउंटी (मेरीलँड)]], आग्नेयेला [[चार्ल्स काउंटी (मेरीलँड)]], नैऋत्येला [[प्रिन्स विल्यम काउंटी (व्हर्जिनिया)|प्रिन्स विल्यम काउंटी]] आणि वायव्येला [[लूडून काउंटी (व्हर्जिनिया)|लूडून काउंटी]] आहे. या काउंटीमधील [[मॅकलीन (व्हर्जिनिया)|मॅकलीन]] शहरात राष्ट्रीय गुप्तहेर विभागाच्या संचालकांचे ([[डायरेक्टर ऑफ नॅशनल इंटेलिजन्स (अमेरिका)|डायरेक्टर ऑफ नॅशनल इंटेलिजन्स]]) कार्यालय आहे. या काउंटीमध्ये अमेरिकेच्या चार गुप्तहेर यंत्रणांची मुख्यालये आहेत: [[लँगली (व्हर्जिनिया)|लँगली]] येथील जॉर्ज बुश सेंटर फॉर इंटेलिजन्समध्ये [[सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सी]] (''सीआयए''), [[फोर्ट बेल्व्हॉर]] येथे [[नॅशनल जिओस्पेशिअल-इंटेलिजन्स एजन्सी]], [[शँटिली (व्हर्जिनिया)|शँटिली]] येथे [[नॅशनल रिकॉनिसन्स ऑफिस (अमेरिका)|नॅशनल रिकॉनिसन्स ऑफिस]] आणि मॅकलीन येथे [[नॅशनल काउंटरटेररिझम सेंटर (अमेरिका)|नॅशनल काउंटरटेररिझम सेंटर]] आहेत. शैक्षणिक क्षेत्रात फेरफॅक्समधील [[जॉर्ज मेसन विद्यापीठ|जॉर्ज मेसन विद्यापीठाचे]] मुख्य आवार, शँटिली येथील [[सीआयए युनिव्हर्सिटी]], [[रेस्टन (व्हर्जिनिया)|रेस्टन]] येथील [[शेर्मन केंट स्कूल फॉर इंटेलिजन्स ॲनालिसिस]] आणि [[नॉर्दर्न व्हर्जिनिया कम्युनिटी कॉलेज]]ची अनेक आवारे या काउंटीमध्ये आहेत. खाजगी व्यवसाय क्षेत्रात [[फॉर्च्यून ५००]] कंपन्यांपैकी अकरा कंपन्यांची मुख्यालये या काउंटीमध्ये आहेत.<ref name=":3">{{Cite web |last= |first= |date=June 14, 2025 |title=11 Fairfax-headquartered Companies make the Fortune 500 2025 list |url=https://fairfaxcountyeda.org/11-fairfax-headquartered-companies-make-the-fortune-500-2025-list/ |access-date=March 7, 2026 |website=Fairfax County EDA |language=en-US}}</ref> २०२० मध्ये फेरफॅक्स काउंटीचे सरासरी घरगुती उत्पन्न १२७,८६६ [[अमेरिकन डॉलर|डॉलर्स]] इतके होते, जे संपूर्ण [[युनायटेड स्टेट्स]]मध्ये पाचव्या क्रमांकाचे सर्वोच्च उत्पन्न होते. फेरफॅक्स काउंटीची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे. == हे सुद्धा पहा == * [[अमेरिकेच्या काउंट्यांची यादी]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:फेरफॅक्स काउंटी (व्हर्जिनिया)|*]] [[वर्ग:व्हर्जिनियामधील काउंटी]] djs4s4uvccjn1j6g2ibw7ftp1ymcga6 2695018 2695009 2026-07-17T04:30:22Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[फेरफॅक्स काउंटी, व्हर्जिनिया]] वरुन [[फेरफॅक्स काउंटी (व्हर्जिनिया)]] ला हलविला: शीर्षकलेखन संकेत 2695009 wikitext text/x-wiki {{हा लेख|अमेरिकेच्या व्हर्जिनिया राज्यातील फेरफॅक्स काउंटी|फेरफॅक्स काउंटी (निःसंदिग्धीकरण)|}} '''फेरफॅक्स काउंटी''' तथा '''काउंटी ऑफ फेरफॅक्स''' ही [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] [[व्हर्जिनिया]] राज्यातील [[व्हर्जिनियामधील काउंट्या|१४ पैकी एक काउंटी]] आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र [[फेरफॅक्स (व्हर्जिनिया)|फेरफॅक्स]] येथे आहे. व्हर्जिनियाच्या कायद्यानुसार ते एक स्वतंत्र शहर असल्यामुळे, फेरफॅक्स शहर या काउंटीचा भाग नाही.<ref name="GR6">{{cite web|url=https://ce.naco.org/?county_info=51059 |access-date=September 15, 2019 |title=Find a County |publisher=National Association of Counties }}</ref> २०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ११,५०,३०९ इतकी होती. ही काउंटी [[व्हर्जिनिया]]मधील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेली काउंटी आहे, तसेच [[वॉशिंग्टन महानगर क्षेत्र|वॉशिंग्टन महानगर क्षेत्रातील]] आणि [[वॉशिंग्टन-बाल्टिमोर एकत्रित सांख्यिकीय क्षेत्र|वॉशिंग्टन-बाल्टिमोर एकत्रित सांख्यिकीय क्षेत्रातील]] सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले शहर आहे.<ref name="QF">{{cite web|title=U.S. Census Bureau QuickFacts: Fairfax County, Virginia|url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/fairfaxcountyvirginia/POP010220|publisher=United States Census Bureau|access-date=November 7, 2021}}</ref> ही काउंटी देशाची राजधानी असलेल्या [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]]च्या उपनगरीय कड्याचा (''सबर्बन रिंग'') भाग आहे. या काउंटीचा बहुतांश भाग उपनगरीय असून काही भागात शहरी व ग्रामीण भाग आढळतो. याच्या उत्तरेला [[मॉन्टगोमेरी काउंटी (मेरीलँड)]], पूर्वेला [[फॉल्स चर्च (व्हर्जिनिया)|फॉल्स चर्च]], [[अलेक्झांड्रिया (व्हर्जिनिया)|अलेक्झांड्रिया]], [[आर्लिंग्टन काउंटी (व्हर्जिनिया)|आर्लिंग्टन काउंटी]] आणि [[प्रिन्स जॉर्जेस काउंटी (मेरीलँड)]], आग्नेयेला [[चार्ल्स काउंटी (मेरीलँड)]], नैऋत्येला [[प्रिन्स विल्यम काउंटी (व्हर्जिनिया)|प्रिन्स विल्यम काउंटी]] आणि वायव्येला [[लूडून काउंटी (व्हर्जिनिया)|लूडून काउंटी]] आहे. या काउंटीमधील [[मॅकलीन (व्हर्जिनिया)|मॅकलीन]] शहरात राष्ट्रीय गुप्तहेर विभागाच्या संचालकांचे ([[डायरेक्टर ऑफ नॅशनल इंटेलिजन्स (अमेरिका)|डायरेक्टर ऑफ नॅशनल इंटेलिजन्स]]) कार्यालय आहे. या काउंटीमध्ये अमेरिकेच्या चार गुप्तहेर यंत्रणांची मुख्यालये आहेत: [[लँगली (व्हर्जिनिया)|लँगली]] येथील जॉर्ज बुश सेंटर फॉर इंटेलिजन्समध्ये [[सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सी]] (''सीआयए''), [[फोर्ट बेल्व्हॉर]] येथे [[नॅशनल जिओस्पेशिअल-इंटेलिजन्स एजन्सी]], [[शँटिली (व्हर्जिनिया)|शँटिली]] येथे [[नॅशनल रिकॉनिसन्स ऑफिस (अमेरिका)|नॅशनल रिकॉनिसन्स ऑफिस]] आणि मॅकलीन येथे [[नॅशनल काउंटरटेररिझम सेंटर (अमेरिका)|नॅशनल काउंटरटेररिझम सेंटर]] आहेत. शैक्षणिक क्षेत्रात फेरफॅक्समधील [[जॉर्ज मेसन विद्यापीठ|जॉर्ज मेसन विद्यापीठाचे]] मुख्य आवार, शँटिली येथील [[सीआयए युनिव्हर्सिटी]], [[रेस्टन (व्हर्जिनिया)|रेस्टन]] येथील [[शेर्मन केंट स्कूल फॉर इंटेलिजन्स ॲनालिसिस]] आणि [[नॉर्दर्न व्हर्जिनिया कम्युनिटी कॉलेज]]ची अनेक आवारे या काउंटीमध्ये आहेत. खाजगी व्यवसाय क्षेत्रात [[फॉर्च्यून ५००]] कंपन्यांपैकी अकरा कंपन्यांची मुख्यालये या काउंटीमध्ये आहेत.<ref name=":3">{{Cite web |last= |first= |date=June 14, 2025 |title=11 Fairfax-headquartered Companies make the Fortune 500 2025 list |url=https://fairfaxcountyeda.org/11-fairfax-headquartered-companies-make-the-fortune-500-2025-list/ |access-date=March 7, 2026 |website=Fairfax County EDA |language=en-US}}</ref> २०२० मध्ये फेरफॅक्स काउंटीचे सरासरी घरगुती उत्पन्न १२७,८६६ [[अमेरिकन डॉलर|डॉलर्स]] इतके होते, जे संपूर्ण [[युनायटेड स्टेट्स]]मध्ये पाचव्या क्रमांकाचे सर्वोच्च उत्पन्न होते. फेरफॅक्स काउंटीची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे. == हे सुद्धा पहा == * [[अमेरिकेच्या काउंट्यांची यादी]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:फेरफॅक्स काउंटी (व्हर्जिनिया)|*]] [[वर्ग:व्हर्जिनियामधील काउंटी]] djs4s4uvccjn1j6g2ibw7ftp1ymcga6 2695021 2695018 2026-07-17T04:31:35Z अभय नातू 206 माहिती 2695021 wikitext text/x-wiki {{हा लेख|अमेरिकेच्या व्हर्जिनिया राज्यातील फेरफॅक्स काउंटी|फेरफॅक्स काउंटी (निःसंदिग्धीकरण)|}} '''फेरफॅक्स काउंटी''' तथा '''काउंटी ऑफ फेरफॅक्स''' ही [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] [[व्हर्जिनिया]] राज्यातील [[व्हर्जिनियामधील काउंट्या|१४ पैकी एक काउंटी]] आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र [[फेरफॅक्स (व्हर्जिनिया)|फेरफॅक्स]] येथे आहे. व्हर्जिनियाच्या कायद्यानुसार ते एक स्वतंत्र शहर असल्यामुळे, फेरफॅक्स शहर या काउंटीचा भाग नाही.<ref name="GR6">{{cite web|url=https://ce.naco.org/?county_info=51059 |access-date=September 15, 2019 |title=Find a County |publisher=National Association of Counties }}</ref> २०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ११,५०,३०९ इतकी होती. ही काउंटी [[व्हर्जिनिया]]मधील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेली काउंटी आहे, तसेच [[वॉशिंग्टन महानगर क्षेत्र|वॉशिंग्टन महानगर क्षेत्रातील]] आणि [[वॉशिंग्टन-बाल्टिमोर एकत्रित सांख्यिकीय क्षेत्र|वॉशिंग्टन-बाल्टिमोर एकत्रित सांख्यिकीय क्षेत्रातील]] सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले शहर आहे.<ref name="QF">{{cite web|title=U.S. Census Bureau QuickFacts: Fairfax County, Virginia|url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/fairfaxcountyvirginia/POP010220|publisher=United States Census Bureau|access-date=November 7, 2021}}</ref> ही काउंटी देशाची राजधानी असलेल्या [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]]च्या उपनगरीय कड्याचा (''सबर्बन रिंग'') भाग आहे. या काउंटीचा बहुतांश भाग उपनगरीय असून काही भागात शहरी व ग्रामीण भाग आढळतो. याच्या उत्तरेला [[मॉन्टगोमेरी काउंटी (मेरीलँड)]], पूर्वेला [[फॉल्स चर्च (व्हर्जिनिया)|फॉल्स चर्च]], [[अलेक्झांड्रिया (व्हर्जिनिया)|अलेक्झांड्रिया]], [[आर्लिंग्टन काउंटी (व्हर्जिनिया)|आर्लिंग्टन काउंटी]] आणि [[प्रिन्स जॉर्जेस काउंटी (मेरीलँड)]], आग्नेयेला [[चार्ल्स काउंटी (मेरीलँड)]], नैऋत्येला [[प्रिन्स विल्यम काउंटी (व्हर्जिनिया)|प्रिन्स विल्यम काउंटी]] आणि वायव्येला [[लूडून काउंटी (व्हर्जिनिया)|लूडून काउंटी]] आहे. या काउंटीमधील [[मॅकलीन (व्हर्जिनिया)|मॅकलीन]] शहरात राष्ट्रीय गुप्तहेर विभागाच्या संचालकांचे ([[डायरेक्टर ऑफ नॅशनल इंटेलिजन्स (अमेरिका)|डायरेक्टर ऑफ नॅशनल इंटेलिजन्स]]) कार्यालय आहे. या काउंटीमध्ये अमेरिकेच्या चार गुप्तहेर यंत्रणांची मुख्यालये आहेत: [[लँगली (व्हर्जिनिया)|लँगली]] येथील जॉर्ज बुश सेंटर फॉर इंटेलिजन्समध्ये [[सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सी]] (''सीआयए''), [[फोर्ट बेल्व्हॉर]] येथे [[नॅशनल जिओस्पेशिअल-इंटेलिजन्स एजन्सी]], [[शँटिली (व्हर्जिनिया)|शँटिली]] येथे [[नॅशनल रिकॉनिसन्स ऑफिस (अमेरिका)|नॅशनल रिकॉनिसन्स ऑफिस]] आणि मॅकलीन येथे [[नॅशनल काउंटरटेररिझम सेंटर (अमेरिका)|नॅशनल काउंटरटेररिझम सेंटर]] आहेत. शैक्षणिक क्षेत्रात फेरफॅक्समधील [[जॉर्ज मेसन विद्यापीठ|जॉर्ज मेसन विद्यापीठाचे]] मुख्य आवार, शँटिली येथील [[सीआयए युनिव्हर्सिटी]], [[रेस्टन (व्हर्जिनिया)|रेस्टन]] येथील [[शेर्मन केंट स्कूल फॉर इंटेलिजन्स ॲनालिसिस]] आणि [[नॉर्दर्न व्हर्जिनिया कम्युनिटी कॉलेज]]ची अनेक आवारे या काउंटीमध्ये आहेत. खाजगी व्यवसाय क्षेत्रात [[फॉर्च्यून ५००]] कंपन्यांपैकी अकरा कंपन्यांची मुख्यालये या काउंटीमध्ये आहेत.<ref name=":3">{{Cite web |last= |first= |date=June 14, 2025 |title=11 Fairfax-headquartered Companies make the Fortune 500 2025 list |url=https://fairfaxcountyeda.org/11-fairfax-headquartered-companies-make-the-fortune-500-2025-list/ |access-date=March 7, 2026 |website=Fairfax County EDA |language=en-US}}</ref> २०२० मध्ये फेरफॅक्स काउंटीचे सरासरी घरगुती उत्पन्न १२७,८६६ [[अमेरिकन डॉलर|डॉलर्स]] इतके होते, जे संपूर्ण [[युनायटेड स्टेट्स]]मध्ये पाचव्या क्रमांकाचे सर्वोच्च उत्पन्न होते. फेरफॅक्स काउंटीची रचना १७४२मध्ये झाली. या काउंटीला [[थॉमस फेरफॅक्स (कॅमेरॉनचा ६वा लॉर्ड फेरफॅ|थॉमस फेरफॅक्स]] यांचे नाव दिलेले आहे. == हे सुद्धा पहा == * [[अमेरिकेच्या काउंट्यांची यादी]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:फेरफॅक्स काउंटी (व्हर्जिनिया)|*]] [[वर्ग:व्हर्जिनियामधील काउंटी]] [[वर्ग:इ.स. १७४२ मधील निर्मिती]] 2efblqwzz729ft9yid2jluq72uemy32 2695025 2695021 2026-07-17T04:38:53Z अभय नातू 206 साचा 2695025 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} {{हा लेख|अमेरिकेच्या व्हर्जिनिया राज्यातील फेरफॅक्स काउंटी|फेरफॅक्स काउंटी (निःसंदिग्धीकरण)|}} '''फेरफॅक्स काउंटी''' तथा '''काउंटी ऑफ फेरफॅक्स''' ही [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] [[व्हर्जिनिया]] राज्यातील [[व्हर्जिनियामधील काउंट्या|१४ पैकी एक काउंटी]] आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र [[फेरफॅक्स (व्हर्जिनिया)|फेरफॅक्स]] येथे आहे. व्हर्जिनियाच्या कायद्यानुसार ते एक स्वतंत्र शहर असल्यामुळे, फेरफॅक्स शहर या काउंटीचा भाग नाही.<ref name="GR6">{{cite web|url=https://ce.naco.org/?county_info=51059 |access-date=September 15, 2019 |title=Find a County |publisher=National Association of Counties }}</ref> २०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ११,५०,३०९ इतकी होती. ही काउंटी [[व्हर्जिनिया]]मधील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेली काउंटी आहे, तसेच [[वॉशिंग्टन महानगर क्षेत्र|वॉशिंग्टन महानगर क्षेत्रातील]] आणि [[वॉशिंग्टन-बाल्टिमोर एकत्रित सांख्यिकीय क्षेत्र|वॉशिंग्टन-बाल्टिमोर एकत्रित सांख्यिकीय क्षेत्रातील]] सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले शहर आहे.<ref name="QF">{{cite web|title=U.S. Census Bureau QuickFacts: Fairfax County, Virginia|url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/fairfaxcountyvirginia/POP010220|publisher=United States Census Bureau|access-date=November 7, 2021}}</ref> ही काउंटी देशाची राजधानी असलेल्या [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]]च्या उपनगरीय कड्याचा (''सबर्बन रिंग'') भाग आहे. या काउंटीचा बहुतांश भाग उपनगरीय असून काही भागात शहरी व ग्रामीण भाग आढळतो. याच्या उत्तरेला [[मॉन्टगोमेरी काउंटी (मेरीलँड)]], पूर्वेला [[फॉल्स चर्च (व्हर्जिनिया)|फॉल्स चर्च]], [[अलेक्झांड्रिया (व्हर्जिनिया)|अलेक्झांड्रिया]], [[आर्लिंग्टन काउंटी (व्हर्जिनिया)|आर्लिंग्टन काउंटी]] आणि [[प्रिन्स जॉर्जेस काउंटी (मेरीलँड)]], आग्नेयेला [[चार्ल्स काउंटी (मेरीलँड)]], नैऋत्येला [[प्रिन्स विल्यम काउंटी (व्हर्जिनिया)|प्रिन्स विल्यम काउंटी]] आणि वायव्येला [[लूडून काउंटी (व्हर्जिनिया)|लूडून काउंटी]] आहे. या काउंटीमधील [[मॅकलीन (व्हर्जिनिया)|मॅकलीन]] शहरात राष्ट्रीय गुप्तहेर विभागाच्या संचालकांचे ([[डायरेक्टर ऑफ नॅशनल इंटेलिजन्स (अमेरिका)|डायरेक्टर ऑफ नॅशनल इंटेलिजन्स]]) कार्यालय आहे. या काउंटीमध्ये अमेरिकेच्या चार गुप्तहेर यंत्रणांची मुख्यालये आहेत: [[लँगली (व्हर्जिनिया)|लँगली]] येथील जॉर्ज बुश सेंटर फॉर इंटेलिजन्समध्ये [[सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सी]] (''सीआयए''), [[फोर्ट बेल्व्हॉर]] येथे [[नॅशनल जिओस्पेशिअल-इंटेलिजन्स एजन्सी]], [[शँटिली (व्हर्जिनिया)|शँटिली]] येथे [[नॅशनल रिकॉनिसन्स ऑफिस (अमेरिका)|नॅशनल रिकॉनिसन्स ऑफिस]] आणि मॅकलीन येथे [[नॅशनल काउंटरटेररिझम सेंटर (अमेरिका)|नॅशनल काउंटरटेररिझम सेंटर]] आहेत. शैक्षणिक क्षेत्रात फेरफॅक्समधील [[जॉर्ज मेसन विद्यापीठ|जॉर्ज मेसन विद्यापीठाचे]] मुख्य आवार, शँटिली येथील [[सीआयए युनिव्हर्सिटी]], [[रेस्टन (व्हर्जिनिया)|रेस्टन]] येथील [[शेर्मन केंट स्कूल फॉर इंटेलिजन्स ॲनालिसिस]] आणि [[नॉर्दर्न व्हर्जिनिया कम्युनिटी कॉलेज]]ची अनेक आवारे या काउंटीमध्ये आहेत. खाजगी व्यवसाय क्षेत्रात [[फॉर्च्यून ५००]] कंपन्यांपैकी अकरा कंपन्यांची मुख्यालये या काउंटीमध्ये आहेत.<ref name=":3">{{Cite web |last= |first= |date=June 14, 2025 |title=11 Fairfax-headquartered Companies make the Fortune 500 2025 list |url=https://fairfaxcountyeda.org/11-fairfax-headquartered-companies-make-the-fortune-500-2025-list/ |access-date=March 7, 2026 |website=Fairfax County EDA |language=en-US}}</ref> २०२० मध्ये फेरफॅक्स काउंटीचे सरासरी घरगुती उत्पन्न १२७,८६६ [[अमेरिकन डॉलर|डॉलर्स]] इतके होते, जे संपूर्ण [[युनायटेड स्टेट्स]]मध्ये पाचव्या क्रमांकाचे सर्वोच्च उत्पन्न होते. फेरफॅक्स काउंटीची रचना १७४२मध्ये झाली. या काउंटीला [[थॉमस फेरफॅक्स (कॅमेरॉनचा ६वा लॉर्ड फेरफॅ|थॉमस फेरफॅक्स]] यांचे नाव दिलेले आहे. == हे सुद्धा पहा == * [[अमेरिकेच्या काउंट्यांची यादी]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:फेरफॅक्स काउंटी (व्हर्जिनिया)|*]] [[वर्ग:व्हर्जिनियामधील काउंटी]] [[वर्ग:इ.स. १७४२ मधील निर्मिती]] n6ydsp04wzlj3dmhzz9gp6l08eqw7vo 0 347683 2695005 2639467 2026-07-17T03:59:00Z अभय नातू 206 /* प्रारंभिक जीवन */ 2695005 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''सान्या मल्होत्रा''' (जन्म २५ फेब्रुवारी १९९२) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी [[बॉलीवूड|हिंदी चित्रपटांमध्ये]] काम करते. ''[[दंगल (२०१६ चित्रपट)|दंगल]]'' (२०१६) आणि ॲक्शन फिल्म ''[[जवान (चित्रपट)|जवान]]'' (२०२३) या स्पोर्ट्स फिल्ममध्ये तिने सहाय्यक भूमिका केल्या आहेत, या दोन्ही चित्रपटांना [[सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या भारतीय चित्रपटांची यादी|सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या भारतीय चित्रपटांमध्ये]] स्थान मिळाले आहे. कॉमेडी ''बधाई हो'' (२०१८) आणि बायोपिक ''सॅम बहादूर'' (२०२३) हे तिचे इतर व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी चित्रपट होते. ड्रामा ''फोटोग्राफ'' (२०१९) आणि ब्लॅक कॉमेडी ''[[लुडो (चित्रपट)|लुडो]]'' (२०२०) मधील प्रमुख भूमिकांसाठी मल्होत्रा यांना [[फिल्मफेर सर्वोत्तम अभिनेत्री समीक्षक पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीसाठी फिल्मफेअर क्रिटिक्स अवॉर्डसाठी]] नामांकन मिळाले. ''[[शकुंतला देवी (चित्रपट)|शकुंतला देवी]]'' (२०२०), ''पग्ग्लैट'' (२०२१), ''लव्ह हॉस्टेल'' (२०२२) आणि ''कथल'' (२०२३) या स्ट्रीमिंग चित्रपटांमध्ये अभिनय केल्याबद्दल तिला प्रशंसा देखील मिळाली. यापैकी शेवटच्यासाठी तिला [[फिल्मफेर ओटीटी पुरस्कार|फिल्मफेअर ओटीटी पुरस्कार]] मिळाला. == प्रारंभिक जीवन == मल्होत्राचा जन्म २५ फेब्रुवारी १९९२ रोजी [[दिल्ली|दिल्लीत]] एका पंजाबी हिंदू कुटुंबात झाला.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/sanya-malhotra-gets-birthday-wish-from-daniel-radcliffe-her-response-has-a-harry-potter-connection/story-HVOG2UJJGD0hXvxXvMAzmL.html|title=Sanya Malhotra gets birthday wish from Daniel Radcliffe, her response has a Harry Potter connection|date=25 February 2020|work=Hindustan Times|language=en|access-date=28 August 2020}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/sanya-malhotra-interesting-facts-about-the-actress/photostory/66214158.cms|title=Sanya Malhotra: Interesting facts about the actress|date=15 October 2018|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|access-date=8 June 2023}}</ref> ती आधुनिक आणि बॅले नृत्यकलांमध्ये प्रशिक्षित नृत्यांगना आहे.<ref name="exhaust">{{स्रोत बातमी|url=http://www.india.com/showbiz/dangal-selection-process-sanya-malhotra-talks-about-the-emotionally-exhausting-experience-1708568/|title=Dangal selection process: Sanya Malhotra talks about the emotionally exhausting experience|date=16 December 2016|work=India.com|access-date=26 September 2018}}</ref> गार्गी कॉलेजमधून पदवी घेतल्यानंतर,<ref>{{स्रोत बातमी|last=Sharma|first=Riya|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/sanya-malhotra-i-did-not-attend-even-a-single-class-during-my-three-years-in-college/articleshow/57252916.cms|title=Sanya Malhotra: I did not attend even a single class during my three years in college|date=21 February 2017|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=5 February 2021}}</ref> मल्होत्रा यांनी डान्स इंडिया डान्स या डान्स रिॲलिटी शोमध्ये भाग घेतला आणि टॉप १०० मध्ये स्थान मिळवले.<ref name="ht">{{स्रोत बातमी|last=Awaasthi|first=Kavita|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/dangal-girl-sanya-malhotra-says-she-was-never-a-khan-fan/story-PmXWtn6JexMFNkdFWbruEJ.html|title=Dangal: For some reason, I thought it's a Kangana Ranaut film, says Sanya Malhotra|date=22 January 2017|work=Hindustan Times|access-date=26 September 2018}}</ref> ती मुंबईला गेली, जिथे ती ऑडिशन दिले आणि दूरचित्रवाणी जाहिरातींसाठी कॅमेरापर्सनला मदत करू लागली.<ref name="th">{{स्रोत बातमी|last=Rathi|first=Vasundhara|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/Braving-the-bruises/article16907284.ece|title=Braving the bruises|date=20 December 2016|work=द हिंदू|access-date=26 September 2018}}</ref> नंतर तिच्याशी चित्रपटाचे कास्टिंग डायरेक्टर मुकेश छाबरा यांनी संपर्क साधला. <ref name="ht" /> == पुरस्कार == {| class="wikitable sortable" !वर्ष !पुरस्कार !श्रेणी !चित्रपट !निकाल !{{संक्षेप|सं.}} |- |२०१८ |जॅकी चॅन ॲक्शन मूव्ही अवॉर्ड्स |सर्वोत्कृष्ट नवीन ॲक्शन परफॉर्मर |''[[दंगल (२०१६ चित्रपट)|दंगल]]'' | {{Won}} |<ref name="mid">{{स्रोत बातमी|url=https://www.mid-day.com/articles/dangal-girls-fatima-sana-shaikh-and-sanya-malhotra-win-action-award-in-china/19632150|title=Dangal girls Fatima Sana Shaikh and Sanya Malhotra win action award in China|date=23 July 2018|work=[[मिड-डे]]|access-date=9 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190410203251/https://www.mid-day.com/articles/dangal-girls-fatima-sana-shaikh-and-sanya-malhotra-win-action-award-in-china/19632150|archive-date=10 April 2019}}</ref> |- |२०१९ |[[स्क्रीन पुरस्कार]] |सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री (समीक्षक) |''पटाखा'' |{{Nom}} | |- |2020 | rowspan="2" |[[फिल्मफेर पुरस्कार]] | rowspan="2" |[[फिल्मफेर सर्वोत्तम अभिनेत्री समीक्षक पुरस्कार]] |''फोटोग्राफ'' |{{Nom}} |<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards-2020/nominations/critics-best-actor-female/critics-sanya-malhotra|title=Sanya Malhotra- Critics Best Actor in Leading Role Female Nominee {{!}} Filmfare Awards|work=Filmfare|language=en|access-date=14 February 2020}}</ref> |- | rowspan="2" |२०२१ |''[[लुडो (चित्रपट)|लुडो]]'' |{{Nom}} |<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/vimal-elaichi-filmfare-awards-2021-sanya-malhotra-is-grateful-and-excited-as-she-gets-nominated-in-the-best-actress-critics-category-for-ludo/articleshow/81703475.cms|title=Vimal Elaichi Filmfare Awards 2021: Sanya Malhotra is "grateful and excited" as she gets nominated in the Best Actress (Critics) category for 'Ludo'|date=26 March 2021|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=26 March 2021}}</ref> |- |[[फिल्मफेर ओटीटी पुरस्कार]] |वेब मूळ चित्रपटातील सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री | rowspan="2" |''पग्ग्लैट'' |{{Nom}} |<ref name="Filmfare2021">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-ott-awards-2021/nominations|title=My Glamm Filmfare OTT Awards 2021 - Nominations|date=2 December 2021|website=FilmFare|language=en|access-date=10 December 2021}}</ref> |- | rowspan="3" |२०२२ |[[आय.आय.एफ.ए. पुरस्कार]] |सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री |{{Nom}} |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/iifa-2022-nominations-shershaah-takes-lead-12-nominations-ludo-83-emerge-strong-contenders-check-complete-list/|title=IIFA 2022 Nominations: Shershaah takes the lead with 12 Nominations, Ludo and 83 emerge as strong contenders; check out the complete list|date=1 April 2022|website=Bollywood Hungama|language=en|access-date=3 April 2022}}</ref> |- | rowspan="2" |[[फिल्मफेर ओटीटी पुरस्कार]] | rowspan="2" |वेब मूळ चित्रपटातील सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (महिला) |''मीनाक्षी सुंदरेश्वर'' |{{Nom}} | rowspan="2" |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-ott-awards-2022/vote|title=Filmfare OTT Awards 2022|website=filmfare.com|language=en|access-date=4 December 2022}}</ref> |- |''लव्ह हॉस्टेल'' |{{Nom}} |- | rowspan="2" |२०२३ | rowspan="2" |[[फिल्मफेर ओटीटी पुरस्कार]] |चित्रपटातील सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री: समीक्षक | rowspan="2" |''कथल'''' |{{Won}} |<ref name="ott23">{{Cite magazine|date=27 November 2023|title=Winners Of The Filmfare OTT Awards 2023: Full List Out|url=https://www.filmfare.com/news/bollywood/winners-of-the-filmfare-ott-awards-2023-full-list-out-62777.html|magazine=Filmfare|access-date=27 November 2023}}</ref> |- |सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री (वेब मूळ चित्रपट) |{{Nom}} |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म]] 9fxri3y50a2ydxc6yknakvzerxopx7s 0 347888 2694980 2676581 2026-07-16T19:15:53Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2694980 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament | name = २०२४ आयसीसी ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक | image = 2024 ICC Men's T20 World Cup logo.svg | imagesize = | caption = | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] | cricket format = [[२०-२० सामने|आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने]] | tournament format = गट फेरी, सुपर ८ आणि बाद फेरी | host = {{flagcountry|WIN}}<br/>{{flagcountry|USA}} | champions = {{cr|IND}} | count = २ | participants = २० | matches = ५० | attendance = | player of the series = {{flagicon|IND}} [[जसप्रीत बुमराह]] | most runs = {{flagicon|AFG|२०१३}} [[रहमानुल्लाह गुरबाझ]] (२८१) | most wickets = {{flagicon|AFG|२०१३}} [[फझलहक फारूखी]] (१७) <br/>{{flagicon|IND}} [[अर्शदीप सिंग]] (१७) | website = {{url|https://t20worldcup.com/}} | previous_year = २०२२ | previous_tournament = २०२२ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक | next_year = २०२६ | next_tournament = २०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक | start_date = १ | end_date = २९ जून २०२४ |runners-up={{cr|SA}} }} २०२४ आयसीसी टी२० विश्वचषक ही [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक स्पर्धेची]] नववी आवृत्ती होती. एक द्विवार्षिक [[आंतरराष्ट्रीय टी२०|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा]] पुरुषांच्या राष्ट्रीय संघांद्वारे लढवली गेली आणि आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद (आयसीसी) द्वारे आयोजित केली गेली. सदर स्पर्धेचे आयोजन १ जून ते २९ जून २०२४ या कालावधीत [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज|वेस्ट इंडीज]] आणि [[यूएसए क्रिकेट|युनायटेड स्टेट्स]] या देशांनी केले.<ref name="ci28jul23">{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/next-men-s-t20-world-cup-set-to-be-played-from-june-4-to-30-2024-1389921|title=पुढील टी२० विश्वचषक ४ ते ३० जून २०२४ दरम्यान खेळवला जाणार|website=इएसपीएन क्रिकइन्फो|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230728175902/https://www.espncricinfo.com/story/next-men-s-t20-world-cup-set-to-be-played-from-june-4-to-30-2024-1389921|archive-date=२८ जुलै २०२३|access-date=११ एप्रिल २०२४}}</ref> आयसीसी विश्वचषक स्पर्धेत पहिल्यांदाच, अमेरिकेतील वेस्ट इंडीज व्यतिरिक्त इतर कोणत्याही देशात तसेच युनायटेड स्टेट्समध्ये सामने खेळवले गेले.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/61083748|title=२०२४ टी२० विश्वचषक: यूएसए आपोआप पात्र|work=बीबीसी स्पोर्ट|access-date=११ एप्रिल २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20220412134824/https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/61083748|archive-date=१२ एप्रिल २०२२|url-status=live}}</ref> २०२२ च्या स्पर्धेत १६ संघांचा विस्तार करून, या स्पर्धेत विक्रमी २० संघ सहभागी झाले, त्यामध्ये दोन यजमान, २०२२ च्या आवृत्तीतील अव्वल आठ संघ, [[आयसीसी पुरुष टी२० आंतरराष्ट्रीय संघ क्रमवारी|आयसीसी पुरुषांच्या आंतरराष्ट्रीय टी२० संघ क्रमवारी]]तील पुढील दोन संघ आणि प्रादेशिक पात्रता फेरीद्वारे निर्धारित आठ संघांचा समावेश केला गेला. [[कॅनडा क्रिकेट|कॅनडा]] आणि [[युगांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|युगांडा]] प्रथमच पुरुषांच्या टी२० विश्वचषकासाठी पात्र ठरले आहेत, तर [[युनायटेड स्टेट्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|युनायटेड स्टेट्स]] सह-यजमान म्हणून प्रथमच सहभागी झाले. [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]] हे गतविजेते होते<ref>{{Cite news|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2022-23-1298134/england-vs-pakistan-final-1298179/match-report|title=सॅम कुरन अँड बेन स्टोक्स द हिरोज ऑफ द फायनल ऍज इंग्लंड ब्रेक पाकिस्तान हार्ट्स|date=१३ नोव्हेंबर २०२२|work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|access-date=१८ नोव्हेंबर २०२२|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118202331/https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2022-23-1298134/england-vs-pakistan-final-1298179/match-report|archive-date=१८ नोव्हेंबर २०२२|url-status=live}}</ref> आणि [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक#उपांत्य२|उपांत्य सामन्यात]] भारताकडून पराभव पत्करावा लागला. भारताने [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिके]]<nowiki/>ला ७ धावांनी पराभव करून दुसऱ्यांदा टी२० विश्वचषक स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले आणि टी२० विश्व चषकातील सर्वाधिक विजेतेपदांसह [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]] आणि [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]]<nowiki/>ची बरोबरी केली.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/t20cricketworldcup/news/live-india-and-south-africa-face-off-in-t20-world-cup-final|title=दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या द्वंद्वयुद्धानंतर भारताचे टी२० विश्वचषकावर शिक्कामोर्तब|website=अंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|url-status=live|access-date=२९ जून २०२४}}</ref> स्पर्धेचा अंतिम सामना [[विराट कोहली]] आणि भारतीय कर्णधार [[रोहित शर्मा]] यांचा शेवटचा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना होता.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/t20cricketworldcup/news/it-was-now-or-never-departing-kohli-celebrates-india-s-triumph|title="आता नाही तर कधीच नाही": शेवटचा सामना खेळणाऱ्या कोहलीकडून भारताचा विजय साजरा|website=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|url-status=live|access-date=२९ जून २०२४}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/rohit-sharma-t20i-retirement-virat-kohli-world-cup-triumph-barbados-2560206-2024-06-30|title=विराट कोहलीच्या पाठोपाठ रोहित शर्माची विश्वचषक जिंकल्यानंतर अंतरराष्ट्रीय टी२० मधून निवृत्तीची घोषणा.|website=इंडिया टुडे|url-status=live|access-date=३० जून २०२४}}</ref> == पार्श्वभूमी == [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक]] ही [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] (ICC) द्वारे आयोजित पुरुषांच्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघांदरम्यान आयोजित एक व्यावसायिक [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] स्पर्धा आहे. ही स्पर्धा, दर दोन वर्षांनी आयोजित केली जाते. ही स्पर्धा सर्वप्रथम [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]] मध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेत]] खेळवली गेली होती. [[ऑस्ट्रेलिया]]<nowiki/>मध्ये [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]] मध्ये झालेल्या याआधीच्या स्पर्धेत १६ संघांनी भाग घेतला होता. मागील आवृत्तीच्या अंतिम सामन्यात [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंडने]] [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान]]<nowiki/>चा पराभव करून विजेतेपद मिळविले होते. === यजमान देशाची निवड === नोव्हेंबर २०२१ मध्ये, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने (आय सी सी) घोषित केले की २०२४ पुरुषांचा टी२० विश्वचषक [[यूएसए क्रिकेट|युनायटेड स्टेट्स]] आणि [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज|वेस्ट इंडीजमध्ये]] खेळवला जाईल.<ref>{{cite news|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682|title=टी२० विश्वचषक आयोजन यूएसए करणार: आयसीसी २०२४-२०३१ पुरुष स्पर्धेच्या यजमानांची पुष्टी|date=१६ नोव्हेंबर २०२१|publisher=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|access-date=१७ एप्रिल २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205110854/https://www.icc-cricket.com/news/2354682|archive-date=५ डिसेंबर २०२१|url-status=live}}</ref> [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] आणि [[यूएसए क्रिकेट]] यांनी दोन वर्षांच्या तयारीनंतर संयुक्त बोली सादर केली, ही दोन्ही संघटनांमधील धोरणात्मक भागीदारीचा भाग बनली.<ref>{{cite news|url=https://www.usacricket.org/team-usa-men/cricket-west-indies-and-usa-cricket-hail-successful-joint-bid-to-host-icc-mens-t20-world-cup-in-2024/|title=क्रिकेट वेस्ट इंडीज आणि यूएसए क्रिकेटने २०२४ मध्ये आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आयोजित करण्याच्या यशस्वी संयुक्त बोलीचे स्वागत केले|date=१६ नोव्हेंबर २०२२|publisher=यूएसए क्रिकेट|access-date=१७ एप्रिल २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20221021081717/https://www.usacricket.org/team-usa-men/cricket-west-indies-and-usa-cricket-hail-successful-joint-bid-to-host-icc-mens-t20-world-cup-in-2024/|archive-date=२१ ऑक्टोबर २०२२|url-status=live}}</ref> यूएसए क्रिकेटचे सह-यजमानपद युनायटेड स्टेट्समध्ये क्रिकेटचा विकास आणि प्रचार करण्यात मदत करण्याच्या प्रयत्नांचा एक भाग होता, जिथे खेळाचा चाहतावर्ग प्रामुख्याने दक्षिण आशियाई अमेरिकन लोकांचा आहे. या विश्वचषकापूर्वी, युनायटेड स्टेट्सने अधूनमधून फ्लोरिडा येथील [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]] येथे वेस्ट इंडीजच्या घरच्या सामन्यांचे आयोजन केले होते, तर २०२३ मध्ये [[मेजर लीग क्रिकेट]] म्हणून ओळखली जाणारी टी२० फ्रँचायझी लीग सुरू केली होती.<ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2023/10/24/business/cricket-media-streaming.html|title=मीडिया कंपनीज आय क्रिकेट-लविंग डायास्पोरा इन द युएस|last=नेरकर|first=संतूल|date=२४ ऑक्टोबर २०२३|website=द न्यू यॉर्क टाइम्स|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20231024142446/https://www.nytimes.com/2023/10/24/business/cricket-media-streaming.html|archive-date=२४ ऑक्टोबर २०२३|access-date=१४ एप्रिल २०२४}}</ref><ref name=":0" /><ref name=":1" /> देशात क्रिकेट कधीच मुख्य प्रवाहात आले नसले तरी, युनायटेड स्टेट्स खेळाच्या सुरुवातीच्या इतिहासातील अनेक उल्लेखनीय घडामोडींशी संबंधित आहे, ज्यात पहिल्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यात कॅनडाचे यजमानपद आहे, तसेच अमेरिकन क्रिकेटर [[बार्ट किंग]]<nowiki/>ला [[स्विंग गोलंदाजी]]<nowiki/>चे तंत्र विकसित करण्याचे श्रेय देण्यात आले आहे.<ref name=":0">{{Cite web |last=फररेल |first=मेलिंडा|title=द टी२० वर्ल्ड कप हॅज बॉट क्रिकेट टू द युएस, बट विल इट टेक ऑफ? |url=https://www.aljazeera.com/sports/2024/6/1/icc-t20-world-cup-2024-will-cricket-finally-take-off-in-north-america-usa-vs-canada |access-date=९ जून २०२४|website=[[अल जझीरा]] |language=en |archive-date=९ जून २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240609043241/https://www.aljazeera.com/sports/2024/6/1/icc-t20-world-cup-2024-will-cricket-finally-take-off-in-north-america-usa-vs-canada |url-status=live }}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=२९ मे २०२४ |title=टी२० विश्वचषक: यूएसए मधील क्रिकेटचा इतिहास |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cekkjxlvpp8o |access-date=९ जून २०२४ |website=बीबीसी स्पोर्ट|language=en-GB |archive-date=९ जून २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240609043240/https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cekkjxlvpp8o |url-status=live }}</ref> === स्वरूप === २० पात्र संघ प्रत्येकी पाच संघांच्या चार गटात विभागले गेले; प्रत्येक गटातील अव्वल दोन संघांनी सुपर ८ फेरीत प्रवेश केला.<ref name="ci28jul23" /><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/2913916|title=नवीन स्वरूप, नवीन स्थान: २०२४ टी२० विश्वचषक कसा दिसेल|date=२१ नोव्हेंबर २०२२|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221121181532/https://www.icc-cricket.com/news/2913916|archive-date=२१ नोव्हेंबर २०२२|access-date=११ एप्रिल २०२४}}</ref> या टप्प्यात, पात्रता संघ प्रत्येकी चारच्या दोन गटात विभागले गेले; प्रत्येक गटातील अव्वल दोन संघ बाद फेरीसाठी पात्र ठरले, ज्यामध्ये दोन उपांत्य फेरी सामने आणि एक अंतिम सामना खेळविला गेला.<ref>{{cite news|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682|title=यूएसए टी२० विश्वचषक आयोजित करेल: २०२४-२०३१ आयसीसी पुरुष स्पर्धेच्या यजमानांची पुष्टी|date=१६ नोव्हेंबर २०२१|publisher=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|access-date=११ एप्रिल २०२२|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205110854/https://www.icc-cricket.com/news/2354682|archive-date=५ डिसेंबर २०२१|url-status=live}}</ref> === वेळापत्रक === २८ जुलै २०२३ रोजी, आयसीसीने घोषणा केली की ही स्पर्धा ४ ते ३० जून २०२४ दरम्यान खेळवली जाईल.<ref name="CWC">{{cite news|title=पुढील पुरुष टी२० विश्वचषक ४ ते ३० जून २०२४ दरम्यान खेळवला जाणार|url=https://www.espncricinfo.com/story/next-men-s-t20-world-cup-set-to-be-played-from-june-4-to-30-2024-1389921 |access-date=१ जून २०२४|date=२८ जुलै २०२३|work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|archive-date=२८ जुलै २०२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20230728175902/https://www.espncricinfo.com/story/next-men-s-t20-world-cup-set-to-be-played-from-june-4-to-30-2024-1389921|url-status=live }}</ref> ५ जानेवारी २०२४ रोजी सुधारित वेळापत्रक जाहीर करण्यात आले ज्यानुसार स्पर्धा १ ते २९ जून दरम्यान आयोजित केली गेली. एकूण ५५ सामने खेळवले गेले, त्यातील १२ सामने [[युनायटेड स्टेट्स]]मधील तीन शहरांमध्ये आणि उर्वरित सामने [[कॅरिबियन]]मधील सहा ठिकाणी आयोजित केले गेले.<ref>{{cite news|url=https://www.icc-cricket.com/news/groups-fixtures-confirmed-for-icc-men-s-t20-world-cup-2024|title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२४ साठी गट आणि सामने निश्चित|date=५ जानेवारी २०२४|publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=१ जून २०२४|archive-date=१० मार्च २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240310012104/https://www.icc-cricket.com/news/groups-fixtures-confirmed-for-icc-men-s-t20-world-cup-2024|url-status=live}}</ref> १६ मे २०२४ रोजी, आयसीसीने जाहीर केले की सराव सामने २७ मे ते १ जून या कालावधीत आयोजित केले जातील.<ref>{{cite news|url=https://www.icc-cricket.com/news/warm-up-fixtures-announced-for-the-icc-men-s-t20-world-cup-2024|title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२४ साठी सराव सामन्यांची घोषणा|publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=१ जून २०२४|date=१६ मे २०२४|archive-date=२७ मे २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240527131541/https://www.icc-cricket.com/news/warm-up-fixtures-announced-for-the-icc-men-s-t20-world-cup-2024|url-status=live}}</ref> === बक्षिसाची रक्कम === आयसीसीने स्पर्धेसाठी ११.२५ दशलक्ष अमेरिकी डॉलर्स बक्षीस रक्कम ठेवली. आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषकाच्या नवव्या आवृत्तीत २० संघांच्या स्पर्धेतील विजेत्यांना किमान $२.४५ दशलक्ष, स्पर्धेच्या इतिहासातील सर्वोच्च पारितोषिक रक्कम, बार्बाडोसमधील केन्सिंग्टन ओव्हल येथे २९ जून रोजी ट्रॉफीसह मिळाली. उपांत्य फेरी आणि अंतिम फेरी वगळता प्रत्येक संघाला जिंकलेल्या प्रत्येक सामन्यासाठी $३१,१५४ इतकी रक्कम दिली गेली.<ref>{{cite news|date=३ जून २०२४|title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२४ साठी जाहीर केलेली बक्षीसाची रक्कम आजवरच्या इतिहासातील सर्वात जास्त|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/highest-prize-money-announced-for-historic-icc-men-s-t20-world-cup-2024|access-date=४ जून २०२४|publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|archive-date=४ जून २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240604035955/https://www.icc-cricket.com/media-releases/highest-prize-money-announced-for-historic-icc-men-s-t20-world-cup-2024|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:100%;text-align:right" |+२०२४ टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी बक्षिसाच्या रकमेचे वाटप ! rowspan="2" scope="col" |स्थान ! rowspan="2" scope="col" |संघ ! colspan="2" scope="col" |बक्षिसाची रक्कम |- ! scope="col" |प्रत्येक संघासाठी ! scope="col" |एकूण |- | align="left" |विजेते | align="center" |१ |$२.४५ दशलक्ष |$२.४५ दशलक्ष |- | align="left" |उपविजेते | align="center" |१ |$१.२८ दशलक्ष |$१.२८ दशलक्ष |- | align="left" |उपांत्य फेरीतील संघ | align="center" |२ |$७८७,५०० |$१.५७५ दशलक्ष |- | align="left" |४थे-८वे स्थान (सुपर ८) | align="center" |४ |$३८२,५०० |$१.५३ दशलक्ष |- | align="left" |९वे-१२वे स्थान (गट फेरी) | align="center" |४ |$२४७,५०० |$०.९९ दशलक्ष |- | align="left" |१३वे-२०वे स्थान (गट फेरी) | align="center" |८ |$२२५,००० |$१.८० दशलक्ष |- | align="left" |सामन्याचे विजेते | align="center" |५२ |$३१,१५४ |$१.६२ दशलक्ष |- ! align="left" |एकूण ! align="center" |२० ! colspan="2" |$११.२५ दशलक्ष |} === मार्केटिंग === १९ मार्च रोजी [[न्यू यॉर्क सिटी]] मध्ये सुरू झालेल्या स्पर्धेपूर्वी आयसीसीने "ट्रॉफी टूर" आयोजित केली होती आणि चषक जगभरातील विविध ठिकाणी नेण्यात आली होती.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-men-s-t20-world-cup-2024-trophy-tour-starts-in-new-york|title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२४ ट्रॉफी दौरा न्यूयॉर्कमध्ये सुरू|date=२६ मार्च २०२४|work=अंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|access-date=२९ एप्रिल २०२४|archive-date=2024-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20240610140646/https://www.icc-cricket.com/news/icc-men-s-t20-world-cup-2024-trophy-tour-starts-in-new-york|url-status=dead}}</ref> माजी टी२० विश्वचषक चॅम्पियन [[युवराज सिंग]], [[ख्रिस गेल]], [[शाहिद आफ्रिदी]] आणि जमैकाचा धावपटू [[उसेन बोल्ट]] यांना स्पर्धेचे दूत म्हणून नियुक्त करण्यात आले.<ref>{{Cite web|url=https://www.insidethegames.biz/articles/1144868/bolt-icc-men-t20-world-cup-ambassador|title=उसेन बोल्ट आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२४ दूत नियुक्त|date=२५ एप्रिल २०२४|website=www.insidethegames.biz|access-date=३ मे २०२४}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/yuvraj-singh-named-icc-men-s-t20-world-cup-2024-ambassador|title=युवराज सिंगच्या नावाची आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२४ दूत म्हणून घोषणा|date=२६ एप्रिल २०२४|work=अंतरराष्ट्रीय क्रिकेट क्रिकेट|access-date=२९ एप्रिल २०२४}}</ref><ref><>{{Cite web|url=https://www.sportingnews.com/in/cricket/news/icc-t20-world-cup-2024-list-ambassadors-world-t20/4f1178b1edc333487d8fd278|title=टी२० विश्वचषक २०२४ राजदूत: टी२० वर्ल्ड कपसाठी आयसीसी अम्बॅसेडर्सची यादी|date=२६ एप्रिल २०२४|work=द स्पोर्टींग न्यूज|access-date=२९ एप्रिल २०२४}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/former-pakistan-captain-revealed-as-tournament-ambassador-for-men-s-t20-world-cup-2024?sf188907884=1|title=पुरुषांच्या टी२० विश्वचषक २०२४ साठी टूर्नामेंट ॲम्बेसेडर म्हणून माजी पाकिस्तान कर्णधार प्रकट|date=२४ मे २०२४|work=आयसीसी|access-date=२४ मे २०२४}}</ref> ==पात्रता== [[चित्र:2024 ICC Mens T20 World Cup Participating nations.svg|thumb|right|upright=2|{{legend|#000032|यजमान म्हणून पात्र}} {{legend|#0000ff|[[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२ टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेमध्ये सर्वोत्तम ८ मध्ये स्थान मिळवून पात्र}} {{legend|#01a2ff|[[आयसीसी पुरुष टी२० आंतरराष्ट्रीय संघ क्रमवारी|आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रमवारी]]नुसार पात्र}} {{legend|#00ab00|प्रादेशिक पात्रता फेरीद्वारे पात्र}} {{legend|#ffc900|प्रादेशिक पात्रता फेरीत सहभागी परंतु पात्र ठरू शकला नाही}}]] {{main|२०२४ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक पात्रता प्रक्रिया}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२ स्पर्धेतील]] अव्वल आठ संघ आणि दोन यजमान या स्पर्धेसाठी आपोआप पात्र ठरले. उर्वरित दोन जागा १४ नोव्हेंबर २०२२ पर्यंत ज्या संघाना आधीच स्थान मिळाले नव्हते अशा [[आयसीसी पुरुष टी२० आंतरराष्ट्रीय संघ क्रमवारी|आयसीसी पुरुषांच्या आंतरराष्ट्रीय टी२० सांघिक क्रमवारीतील]] सर्वोत्कृष्ट क्रमवारीत असलेल्या संघांनी घेतली.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/top-eight-teams-as-well-as-hosts-wi-and-usa-to-get-automatic-entry-into-2024-t20-world-cup-1310292|title=२०२४ पुरुष टी२० विश्वचषक स्पर्धेत बारा संघाना आपोआप प्रवेश मिळणार|work=इएसपीएन क्रिकइन्फो|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220410152032/https://www.espncricinfo.com/story/top-eight-teams-as-well-as-hosts-wi-and-usa-to-get-automatic-entry-into-2024-t20-world-cup-1310292|archive-date=१० एप्रिल २०२२|access-date=१० एप्रिल २०२२}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/2685209|title=डेन्मार्क, इटली २०२४ च्या टी२० विश्वचषकापासून एक पाऊल दूर. युरोप पात्रता सुरू|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220721064609/https://www.icc-cricket.com/news/2685209|archive-date=२१ जुलै २०२२|access-date=२१ जुलै २०२२}}</ref> उर्वरित आठ जागा आयसीसीच्या प्रादेशिक पात्रता फेरीद्वारे भरण्यात आल्या, ज्यामध्ये आफ्रिका, आशिया आणि युरोपमधील दोन संघ, अमेरिका आणि पूर्व आशिया-पॅसिफिक गटातील प्रत्येकी एका संघाचा समावेश होता.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/2571611|title=मार्की ICC इव्हेंटसाठी पात्रता मार्ग निश्चित|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220410154219/https://www.icc-cricket.com/news/2571611|archive-date=१० एप्रिल २०२२|access-date=१० एप्रिल २०२२}}</ref> मे २०२२ मध्ये, आयसीसीने युरोप, पूर्व आशिया-पॅसिफिक आणि आफ्रिकेसाठी उप-प्रादेशिक पात्रता मार्गांची पुष्टी केली.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/2637428|title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२४ साठी पात्रता मार्ग जाहीर|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220531130610/https://www.icc-cricket.com/news/2637428|archive-date=३१ मे २०२२|access-date=३१ मे २०२२}}</ref> जुलै २०२३ मध्ये, [[२०२२-२३ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता|युरोप पात्रता स्पर्धेतून]] [[आयर्लंड क्रिकेट संघ|आयर्लंड]] आणि [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]] हे पात्र ठरणारे पहिले दोन संघ बनले, त्यानंतर [[२०२२-२३ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत पात्रता|पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता]] स्पर्धेतून [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पापुआ न्यू गिनी]]<nowiki/>चा क्रमांक लागतो.<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/europe-region-qualifier-ireland-scotland-qualify-for-2024-men-s-t20-world-cup-1389593|title=आयर्लंड आणि स्कॉटलंडने २०२४ पुरुष टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी आपले स्थान निश्चित केले|website=इएसपीएन क्रिकइन्फो|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231108045653/https://www.espncricinfo.com/story/europe-region-qualifier-ireland-scotland-qualify-for-2024-men-s-t20-world-cup-1389593|archive-date=८ नोव्हेंबर २०२३|access-date=६ नोव्हेंबर २०२३}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/2024-mens-t20-world-cup-papua-new-guinea-qualify-from-east-asia-pacific-region-1389780|title=पापुआ न्यू गिनी २०२४ पुरुष टी२० विश्वचषकासाठी पात्र|website=इएसपीएन क्रिकइन्फो|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231107060135/https://www.espncricinfo.com/story/2024-mens-t20-world-cup-papua-new-guinea-qualify-from-east-asia-pacific-region-1389780|archive-date=७ नोव्हेंबर २०२३|access-date=६ नोव्हेंबर २०२३}}</ref> [[२०२३ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका पात्रता|अमेरिका पात्रता]] स्पर्धेमधील त्यांच्या अंतिम सामन्यात [[बर्म्युडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बर्म्युडाचा]] पराभव करून [[कॅनडा क्रिकेट|कॅनडाने]] ऑक्टोबर २०२३ मध्ये त्यांची पात्रता निश्चित केली.<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-americas-region-final-2023-24-1399133/bermuda-vs-canada-12th-match-1399161/match-report|title=कॅनडा इतिहासात प्रथमच टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्र, धालीवाल, सना चमकले|website=इएसपीएन क्रिकइन्फो|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231106055557/https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-americas-region-final-2023-24-1399133/bermuda-vs-canada-12th-match-1399161/match-report|archive-date=६ नोव्हेंबर २०२३|access-date=६ नोव्हेंबर २०२३}}</ref> त्या नंतरच्या महिन्यात, नेपाळमध्ये [[२०२३ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक आशिया पात्रता|आशिया पात्रता]] स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत पोहोचल्यानंतर [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|नेपाळ]] आणि [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ओमान]] पात्र ठरले,<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/nepal-and-oman-qualify-for-2024-mens-t20-world-cup-1406860|title=नेपाळ आणि ओमान २०२४ पुरुष टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्र|website=इएसपीएन क्रिकइन्फो|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231103114658/https://www.espncricinfo.com/story/nepal-and-oman-qualify-for-2024-mens-t20-world-cup-1406860|archive-date=३ नोव्हेंबर २०२३|access-date=६ नोव्हेंबर २०२३}}</ref> त्यानंतर [[नामिबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|नामिबिया]] आणि [[युगांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|युगांडा]] हे [[२०२२-२३ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता|आफ्रिका पात्रता]] स्पर्धेत अव्वल दोन स्थान मिळवून पात्र ठरणारे अंतिम दोन संघ बनले. [[झिम्बाब्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे]] हा एकमेव कसोटी खेळणारा देश पात्र ठरू शकला नाही.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/africa-region-qualifier-namibia-seal-their-spot-in-2024-t20-world-cup-1410937|title=२०२४ टी२० विश्वचषक स्पर्धेत नामिबियाचे स्थान निश्चित|website=इएसपीएन क्रिकइन्फो|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231128135144/https://www.espncricinfo.com/story/africa-region-qualifier-namibia-seal-their-spot-in-2024-t20-world-cup-1410937|archive-date=२८ नोव्हेंबर २०२३|access-date=२८ नोव्हेंबर २०२३}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/2024-mens-t20-world-cup-uganda-qualify-zimbabwe-knocked-out-1411119|title=झिम्बाब्वे २०२४ टी-२० विश्वचषकासाठी अपात्र; युगांडा पात्र|date=३० नोव्हेंबर २०२३|website=इएसपीएन क्रिकइन्फो|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130123359/https://www.espncricinfo.com/story/2024-mens-t20-world-cup-uganda-qualify-zimbabwe-knocked-out-1411119|archive-date=३० नोव्हेंबर २०२३|access-date=३० नोव्हेंबर २०२३}}</ref> कॅनडा आणि युगांडा प्रथमच पुरुष टी२० विश्वचषकासाठी पात्र ठरले, तर युनायटेड स्टेट्सचा संघ सह-यजमान असल्याने प्रथमच पात्र ठरला.<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/61083748|title=२०२४ टी२० विश्वचषक: युनायटेड स्टेट्स आपोआप पात्र|work=[[बीबीसी]]|date=१२ एप्रिल २०२२|access-date=३ जुलै २०२४|archive-date=१२ एप्रिल २०२२|archive-url=https://web.archive.org/web/20220412134824/https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/61083748 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|title=टी२० विश्वचषक २०२४: तारखा, गट, मैदाने|work=[[एनडीटीव्ही]]|date=३० मे २०२४|access-date=३ जुलै २०२४|url=https://sports.ndtv.com/t20-world-cup-2024/t20-world-cup-2024-dates-groups-venues-everything-you-need-to-know-5779807#:~:text=The%202024%20ICC%20Men's%20T20,of%20the%20T20%20World%20Cup.|archive-date=३० मे २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240530124703/https://sports.ndtv.com/t20-world-cup-2024/t20-world-cup-2024-dates-groups-venues-everything-you-need-to-know-5779807#:~:text=The%202024%20ICC%20Men's%20T20,of%20the%20T20%20World%20Cup.|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable" !पात्रता मार्ग !दिनांक !स्थळ !संघ संख्या !पात्र संघ |- |यजमान |१६ नोव्हेंबर २०२१ |— | style="text-align:center" |२ | nowrap="" |{{cr|USA}} {{cr|WIN}} |- | nowrap="" |[[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष]] [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]<br><small>(आधीच्या स्पर्धेतील सर्वोत्तम ८ संघ)</small> |१२ नोव्हेंबर २०२२ |ऑस्ट्रेलिया | style="text-align:center" |८ | nowrap="" |{{cr|AUS}}<br>{{cr|ENG}}<br>{{cr|SA}}<br>{{cr|NED}}<br>{{cr|NZ}}<br>{{cr|PAK}}<br>{{cr|IND}}<br>{{cr|SL}} |- |[[आयसीसी पुरुष टी२० आंतरराष्ट्रीय संघ क्रमवारी]] |१४ नोव्हेंबर २०२२ |— | style="text-align:center" |२ | nowrap="" |{{cr|AFG|२०१३}} {{cr|BAN}} |- |[[२०२२-२३ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता|युरोप पात्रता]] |२०-२८ जुलै २०२३ |स्कॉटलंड | style="text-align:center" |२ | nowrap="" |{{cr|IRE}} {{cr|SCO}} |- |[[२०२२-२३ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत पात्रता|पूर्व आशिया-प्रशांत पात्रता]] |२०-२९ जुलै २०२३ | nowrap="" |पापुआ न्यू गिनी | style="text-align:center" |१ | nowrap="" |{{cr|PNG}} |- |[[२०२३ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका पात्रता|अमेरिका पात्रता]] | nowrap="" |३० सप्टेंबर - ७ ऑक्टोबर २०२३ |बर्म्युडा | style="text-align:center" |१ | nowrap="" |{{cr|CAN}} |- |[[२०२३ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक आशिया पात्रता|आशिया पात्रता]] |३० सप्टेंबर - ५ नोव्हेंबर २०२३ |नेपाळ | style="text-align:center" |२ | nowrap="" |{{cr|OMA}} {{cr|NEP}} |- |[[२०२२-२३ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता|आफ्रिका पात्रता]] |२२ - ३० नोव्हेंबर २०२३ |नामिबिया | style="text-align:center" |२ | nowrap="" |{{cr|NAM}} {{cr|UGA}} |- !एकूण ! ! !२० ! |} == स्थळे == मे २०२३ मध्ये, सीडब्लूआयने [[कॅरिबियन]] प्रदेशातील देश आणि युनायटेड स्टेट्स या विश्वचषकाच्या सामन्यांचे आयोजन करण्यास इच्छुक असलेल्या देशांसाठी संपूर्ण बोली प्रक्रिया सुरू केली.<ref>{{Cite web|url=https://www.windiescricket.com/news/icc-mens-t20-world-cup-2024-caribbean-bid-process-takes-centre-stage/|title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२४ कॅरिबियन बोली प्रक्रिया केंद्रस्थानी {{!}} विंडीज क्रिकेट बातम्या|website=विंडीज|access-date=१ डिसेंबर २०२३}}</ref> जुलै २०२३ मध्ये , आयसीसीने युनायटेड स्टेट्समधील लॉडरहिल, [[फ्लोरिडा]] येथील [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[नॉर्थ कॅरोलिना]]मधील [[मॉरिसव्हिल (नॉर्थ कॅरोलायना)|मॉरिसव्हिल]], येथील [[चर्च स्ट्रीट पार्क]], [[टेक्सास|टेक्सासमधील]] [[ग्रँड प्रेरी (टेक्सास)|ग्रँड प्रेरी]] येथील [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]] आणि [[द ब्राँक्स|द ब्राँक्स]], [[न्यू यॉर्क शहर|न्यू यॉर्क]] मधील [[व्हॅन कोर्टलँड पार्क]] येथील तात्पुरते स्टेडियम ही चार ठिकाणे निवडली.<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/next-men-s-t20-world-cup-set-to-be-played-from-june-4-to-30-2024-1389921|title=पुढील पुरुष टी२० विश्वचषक ४ ते ३० जून २०२४ दरम्यान खेळवला जाणार|last=गोल्लापूडी|first=नागराज|date=२८ जुलै २०२३|website=इएसपीएन क्रिकइन्फो|language=en|access-date=१ डिसेंबर २०२३}}</ref> ब्रॉन्क्सच्या रहिवाशांनी व्हॅन कॉर्टलँड पार्क स्टेडियमवर आक्षेप घेतला, कारण ते पार्कमध्ये विस्तारित कालावधीसाठी सार्वजनिक प्रवेश प्रतिबंधित करेल, त्याच्या पर्यावरणीय परिणामाबद्दल चिंता दर्शविली आणि कार्यक्रमाच्या आर्थिक व्यवहार्यतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले.<ref>{{Cite web|url=http://www.thecity.nyc/2023/08/21/community-oppose-cricket-stadium-bronx/|title=डझनभर ब्रॉन्क्स गटांचा व्हॅन कॉर्टलँड पार्कमधील ३४,००० आसन क्षमतेच्या क्रिकेट स्टेडियमवर आक्षेप|last=कस्टोडियन|first=जोनाथन|date=२१ ऑगस्ट २०२३|website=द सिटी - एनवायसी न्यूज|language=en-US|access-date=१ डिसेंबर २०२३}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cbsnews.com/newyork/news/bronx-cricket-world-cup-stadium-van-cortlandt-park/|title=क्रिकेट विश्वचषकासाठी ब्रॉन्क्समध्ये उभारले जाणार तात्पुरते स्टेडियम, जन समुदायाकडून संमिश्र प्रतिक्रिया - सीबीएस न्यूयॉर्क|last=ओव्हरमायर|first=स्टीव्ह|date=१ सप्टेंबर २०२३|website=www.cbsnews.com|language=en-US|access-date=१ डिसेंबर २०२३}}</ref> २० सप्टेंबर २०२३ रोजी, आयसीसीने जाहीर केले की [[ग्रँड प्रेरी (टेक्सास)|ग्रँड प्रेरी]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] आणि [[न्यू यॉर्क शहर|न्यू यॉर्क]] ही तीन अमेरिकी शहरे यजमान होती. त्याशिवाय [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)]] मधील [[लाँग आयलंड]] येथील [[आयझेनहॉवर पार्क]] हे ३४,००० आसनांचे तात्पुरते स्टेडियम बांधले गेले. स्पर्धेदरम्यान क्षमता दुप्पट करण्यासाठी सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क आणि ग्रँड प्रेरी स्टेडियमचा तात्पुरता मुख्य स्टँड आणि आदरातिथ्य क्षेत्रांसह विस्तार केला गेला.<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/new-york-s-eisenhower-park-unlikely-to-host-any-international-games-before-t20-world-cup-1417076|title=आयसीसीने पुष्टी केली की न्यूयॉर्कच्या आयझेनहॉवर पार्क टी२० विश्वचषकापूर्वी आंतरराष्ट्रीय सामने आयोजित करणार नाही|last=गोल्लापूडी|first=नागराज|date=१७ जानेवारी २०२४|website=इएसपीएन क्रिकइन्फो|language=en|access-date=१८ जानेवारी २०२४}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bxtimes.com/cricket-stadium-nix-van-cortlandt/|title=क्रिकेट स्टेडियमच्या विरोधकांना आयसीसीच्या व्हॅन कॉर्टलँड पार्कच्या प्रस्तावाला नकार देण्याच्या निर्णयामुळे दिलासा, लाँग आयलंड साइटची निवड – ब्रॉन्क्स टाईम्स|last=बोतेल्लो|first=कॅमिली|date=२० सप्टेंबर २०२३|website=www.bxtimes.com|language=en-US|access-date=१ डिसेंबर २०२३}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/09/20/b605b1bb-ed64-4f6d-9482-9b274de1cb27/Modular-Stadium-Fact-Sheet.pdf|title=आयसीसी मेन्स टी२० वर्ल्ड कप २०२४ – मॉड्युलर स्टेडियम फॅक्ट शीट|access-date=३ जून २०२४|archive-date=2023-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002143111/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2023/09/20/b605b1bb-ed64-4f6d-9482-9b274de1cb27/Modular-Stadium-Fact-Sheet.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://abc7ny.com/cricket-world-cup-nassau-county-eisenhower-park-van-cortlandt/13805087/|title=क्रिकेट टी२० विश्वचषकाचे ठिकाण नासाऊ काउंटीमध्ये बांधले जाणार, पहिल्या प्रस्तावित प्रमाणे ब्रॉन्क्स नाही|date=३ जून २०२४|website=एबीसी७ न्यू यॉर्क|language=en|access-date=१ डिसेंबर २०२३}}</ref> २२ सप्टेंबर २०२३ रोजी, आयसीसीने घोषित केले की [[अँटिगा आणि बार्बुडा|अँटिग्वा आणि बार्बुडा]], [[बार्बाडोस]], [[डॉमिनिका]], [[गयाना]], [[सेंट लुसिया]], [[सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स]] आणि [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] ही ठिकाणे वेस्ट इंडीजमधील सामन्यांचे यजमान असतील.<ref>{{cite news|url=https://www.icc-cricket.com/news/3694302|title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२४ पश्चिमेकडे जात असताना कॅरिबियन, यूएसए स्थळांची पुष्टी|website=www.icc-cricket.com|language=en|access-date=२२ सप्टेंबर २०२३}}</ref> [[ग्रेनेडा]], [[जमैका]] आणि [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस]] यांनी विश्वचषक स्पर्धेच्या यजमानपदासाठी बोली सादर केली नाही, जमैकाचे क्रीडा मंत्री ऑलिव्हिया ग्रेंज यांनी खर्चाच्या कारणास्तव बोली नाकारली.<ref>{{cite news|last=कस्टोडिओ|first=जोनाथन|date=२१ ऑगस्ट २०२३|title=डझनभर ब्रॉन्क्स गटांचा व्हॅन कॉर्टलँड पार्कमधील ३४,००० आसनांच्या क्रिकेट स्टेडियमवर आक्षेप|url=http://www.thecity.nyc/2023/08/21/community-oppose-cricket-stadium-bronx/|access-date=१ डिसेंबर २०२३|work=द सिटी|archive-date=२८ नोव्हेंबर २०२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20231128161834/https://www.thecity.nyc/2023/08/21/community-oppose-cricket-stadium-bronx/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last=ओव्हरमायर|first=स्टीव्ह|date=१ सप्टेंबर २०२३|title=क्रिकेट विश्वचषकासाठी ब्रॉन्क्समध्ये तात्पुरते स्टेडियम बांधले जाणार, समुदायाच्या संमिश्र प्रतिक्रिया|url=https://www.cbsnews.com/newyork/news/bronx-cricket-world-cup-stadium-van-cortlandt-park/|access-date=1 December 2023|work=सीबीएस न्यूयॉर्क |archive-date=६ जानेवारी २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240106225926/https://www.cbsnews.com/newyork/news/bronx-cricket-world-cup-stadium-van-cortlandt-park/|url-status=live}}</ref> नोव्हेंबर २०२३ मध्ये, असे वृत्त आले की त्रिनिदादचे [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], देशातील सर्वात महत्त्वाचे क्रिकेट मैदान, कोणत्याही विश्वचषक सामन्यांचे आयोजन करणार नाही आणि ते सामने [[सॅन फर्नांडो (त्रिनिदाद आणि टोबॅगो)|सॅन फर्नांडो]] येथील [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी|ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमीमध्ये]] हलवले जातील. [[क्वीन्स पार्क क्रिकेट क्लब|क्वीन्स पार्क क्रिकेट क्लबचे]] अध्यक्ष, निगेल कॅमाचो यांनी सांगितले की मुख्य स्पर्धा सुरू होण्यापूर्वी हे ठिकाण बहुधा सराव सामने आयोजित करेल. तसेच, डॉमिनिका सरकारने टूर्नामेंट सुरू होण्यापूर्वी स्थळाचा पायाभूत विकास पूर्ण करण्यास असमर्थता दर्शवून [[विंडसर पार्क|विंडसर पार्कवर]] विश्वचषक स्पर्धेचे कोणतेही सामने आयोजित न करण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite news|url=https://www.espncricinfo.com/story/mens-t20-world-cup-2024-dominica-pulls-out-as-host-venue-1411178|title=डॉमिनिकाची टी२० विश्वचषक सामन्यांच्या यजमानपदातून माघार|work=इएसपीएन क्रिकइन्फो|language=en|access-date=३० मे २०२४}}</ref><ref>{{cite news|url=https://newsday.co.tt/2023/11/26/no-t20-world-cup-games-at-oval-brian-lara-venue-to-host-all-fixtures/|title=ओव्हलवर कोणतेही टी२० विश्वचषक सामने नाहीत, ब्रायन लारा मैदानावर सर्व सर्व सामने आयोजित|website=newsday.co.tt|language=en|access-date=३० मे २०२४}}</ref> डिसेंबर २०२३ मध्ये, आयसीसी आणि सीडब्लूआयच्या प्रतिनिधींच्या शिष्टमंडळाने कॅरिबियनमधील पुष्टी झालेल्या विश्वचषकाचे यजमान देश आणि युनायटेड स्टेट्समधील यजमान शहरांची दुसरी तपासणी केली, तसेच स्पर्धेसाठीचे सामने अंतिम केले. क्रिकेटमधील सर्वात कट्टर प्रतिस्पर्धी म्हणून मानले जाणारे भारत आणि पाकिस्तान संघांमधील गट फेरीतील सामन्याचे आयोजन लाँग आयलंड स्टेडियमने केले.<ref>{{cite web|url=https://www.windiescricket.com/news/icc-mens-t20-world-cup-west-indies-usa-2024|title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक वेस्ट इंडीज आणि यूएसए २०२४: सीडब्लूआय आणि आयसीसी दोन आठवड्यांच्या सामन्यांच्या स्थळांच्या तपासणीसाठी|work=विंडीज क्रिकेट|access-date=३० मे २०२४}}</ref><ref>{{cite news|last=बार्टन|first=सायमन|url=https://www.theguardian.com/sport/2023/dec/14/new-york-to-host-india-v-pakistan-clash-in-2024-t20-world-cup|title=२०२४ टी२० विश्वचषकाचा भारत विरुद्ध पाकिस्तान सामना न्यूयॉर्कमध्ये आयोजित केला जाणार|date=१४ डिसेंबर २०२३|work=द गार्डियन|access-date=१५ डिसेंबर २०२३}}</ref> १७ जानेवारी २०२४ रोजी, आयसीसीने तात्पुरत्या लाँग आयलंड स्टेडियमच्या - [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]] -  प्रस्तावित डिझाइनचे अनावरण केले, जे मे २०२४ च्या अखेरीस स्पर्धेसाठी वेळेवर तयार केले गेले.<ref>{{cite news|last=गोल्लापूडी|first=नागराज|url=https://www.espncricinfo.com/story/new-york-s-eisenhower-park-unlikely-to-host-any-international-games-before-t20-world-cup-1417076|title=आयसीसीने जाहीर केले की न्यूयॉर्कचे आयझेनहॉवर पार्क टी२० विश्वचषकापूर्वी आंतरराष्ट्रीय सामने आयोजित करणार नाही|date=१७ जानेवारी २०२४|work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|language=en|access-date=३ जून २०२४}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=हर्नांडेझ |first=क्रिस्टिअन |date=११ जून २०२४ |title=पुरुष टी२० क्रिकेट विश्वचषक: PMY गट, लोकसंख्या असलेले नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम विक्रमी वेळेत तयार करा |url=https://www.sportsvideo.org/2024/06/11/mens-t20-cricket-world-cup-pmy-group-populous-get-nassau-county-international-cricket-stadium-ready-in-record-time/ |access-date=१५ जून २०२४|website=स्पोर्ट्स व्हिडीओ ग्रुप|language=en |archive-date=१५ जून २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240615001200/https://www.sportsvideo.org/2024/06/11/mens-t20-cricket-world-cup-pmy-group-populous-get-nassau-county-international-cricket-stadium-ready-in-record-time/ |url-status=live }}</ref> आयसीसी विश्वचषकादरम्यान वापरण्यात आलेले हे पहिले तात्पुरते ठिकाण होते.<ref name=":2" /> {| class="wikitable" style="text-align:center;margin:auto;font-size:90%;" |+{{Flagicon|West Indies}} वेस्ट इंडीज ! colspan="3" |{{location map+|Caribbean|float=center|width=350|caption=वेस्ट इंडीज मधील मैदाने|places= {{location map~ |Caribbean|lat=14.081 |long=-60.953 |label=[[सेंट लुसिया]] |position=top}} {{location map~ |Caribbean|lat=13.0947 |long=-59.6175 |label=[[बार्बाडोस]] |position=bottom}} {{location map~ |Caribbean|lat=10.17 |long=-61.28|label=[[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|त्रिनिदाद]] |position=left}} {{location map~ |Caribbean|lat=17.1200 |long=-61.7797 |label=[[अँटिगा]] |position=top}} {{location map~ |Caribbean|lat=6.8046 |long=-58.1551 |label=[[गयाना]] |position=top-left}} {{location map~ |Caribbean|lat=13.0928 |long=-61.1330 |label=[[सेंट व्हिन्सेंट]] |position=left}}}} |- ![[अँटिग्वा आणि बार्बुडा]] ![[बार्बाडोस]] ![[गयाना]] |- |[[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]] |[[केन्सिंग्टन ओव्हल]] |[[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]] |- |प्रेक्षकक्षमता: '''१०,०००''' |प्रेक्षकक्षमता: '''२८,०००''' |प्रेक्षकक्षमता: '''२०,०००''' |- |सामने: '''८''' |सामने: '''९ (अंतिम)''' |सामने: '''६ (उपांत्य)''' |- |[[चित्र:SVRStadium.jpg|175x175अंश]] |[[चित्र:Kensington_Oval_yes.jpg|175x175अंश]] |[[चित्र:Providence_Stadium_outside.jpg|175x175अंश]] |- ![[सेंट लुसिया]] ![[सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स]] ![[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |- |[[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]] |[[अर्नोस वेल मैदान]] |[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]] |- |प्रेक्षकक्षमता: '''१५,०००''' |प्रेक्षकक्षमता: '''१८,०००''' |प्रेक्षकक्षमता: '''१५,०००''' |- |सामने: '''६''' |सामने: '''५''' |सामने: '''५ (उपांत्य सामना)''' |- |[[चित्र:Beausejour_Stadium_Cricket_St_Lucia.jpg|175x175अंश]] |[[चित्र:Arnos_vale_ground.jpg|175x175अंश]] |[[चित्र:Brian_Lara_Stadium.jpg|175x175अंश]] |} {| class="wikitable" style="text-align:center;margin:auto;font-size:90%; |+{{Flagicon|USA}} अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने |- !colspan="3" |{{location map+|USA|float=center|width=500|caption=अमेरिकेतील मैदाने|places= {{location map~ |USA|lat=32.738773 |long=-97.003098 |label=[[टेक्सास]] |position=right}} {{location map~ |USA |lat=26.956 |long=-80.1357 |label=[[फ्लोरिडा]] |position=left}} {{location map~ |USA |lat=40.4249 |long=-73.3321 |label=[[न्यूयॉर्क]] |position=left}}|AlternativeMap=USA edcp location map lite.svg}} |- ![[फ्लोरिडा]] ![[न्यू यॉर्क]] ![[टेक्सास]] |- |[[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]] |[[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]] |[[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]] |- |प्रेक्षकक्षमता: '''२५,०००'''{{efn|स्पर्धेदरम्यान तात्पुरती आसनव्यवस्था वापरून या स्टेडियमची क्षमता वाढवण्यात येणार आहे.|name=expand}} |प्रेक्षकक्षमता: '''३४,०००''' |प्रेक्षकक्षमता: '''१५,०००{{efn|name=expand}}''' |- |सामने: '''४''', आणि ३ सराव सामने |सामने: '''८''', आणि १ सराव सामना |सामने: '''४''', आणि ४ सराव सामने |- |[[चित्र:CBRegionalPark.jpg|175x175अंश]] |[[चित्र:২০২৪ টি২০ বিশ্বকাপের সময় নাসাউ কাউন্টি আন্তর্জাতিক ক্রিকেট স্টেডিয়াম.jpg|175px]] |[[चित्र:Quiktrip_airhogs1.jpg|175x175अंश]] |} {{Notelist}} == संघ == {{main|२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक संघ}} १ मे २०२४ पर्यंत आयसीसीकडे सादर करणे आवश्यक असलेल्या तात्पुरत्या पथकासह प्रत्येक संघाला १५ खेळाडूंचा एक संघ ठेवण्याची परवानगी होती. संघांना २५ मे २०२४ पर्यंत त्यांच्या संघांमध्ये बदल करण्याची परवानगी होती.<ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/sports/2024/04/26/t20-world-cup-2024-teams-deadline/73471289007/|title=२०२४ टी२० विश्वचषक: संघ कधी निश्चित केले जातील? आयसीसीची अंतिम मुदत झपाट्याने जवळ येत आहे|date=२६ एप्रिल २०२४|website=यूएसए टुडे|access-date=३ जुलै २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240429030901/https://www.usatoday.com/story/sports/2024/04/26/t20-world-cup-2024-teams-deadline/73471289007/|archive-date=२९ एप्रिल २०२४|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.cricket.com.au/news/3989959/every-squad-icc-mens-t20-world-cup-2024-usa-caribbean-player-lists-names-injuries-changes|title=पुरुष टी२० विश्वचषक स्पर्धेचा प्रत्येक संघ|date=२७ मे २०२४|website=क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया|access-date=१ जून २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240602045006/https://www.cricket.com.au/news/3989959/every-squad-icc-mens-t20-world-cup-2024-usa-caribbean-player-lists-names-injuries-changes|archive-date=२ जून २०२४|url-status=live}}</ref> २९ एप्रिल २०२४ रोजी, [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड]] हा स्पर्धेसाठी त्यांचा संघ घोषित करणारा पहिला संघ होता.<ref>{{Cite news|url=https://www.icc-cricket.com/news/new-zealand-name-t20-world-cup-2024-squad|title=टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी न्यू झीलंडचा संघ जाहीर|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|access-date=२९ मे २०२४}}</ref> दुसऱ्या दिवशी [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान]],<ref>{{cite news|url=https://www.icc-cricket.com/news/afghanistan-announce-t20-world-cup-2024-squad|title=अफगाणिस्तानचा टी२० विश्वचषक संघ जाहीर|date=३० एप्रिल २०२४|publisher=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|access-date=१ मे २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240501063112/https://www.icc-cricket.com/news/afghanistan-announce-t20-world-cup-2024-squad|archive-date=१ मे २०२४|url-status=live}}</ref> [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]],<ref>{{Cite web|url=http://www.ecb.co.uk/news/3990061|title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी इंग्लंडचा प्राथमिक संघ|date=2022-11-24|website=www.ecb.co.uk|language=en|access-date=२९ मे २०२४}}</ref> [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत]],<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/indias-t20-world-cup-2024-squad-announcement-bcci-set-for-selection-meeting/liveblog/109709626.cms|title=भारताचा टी२० विश्वचषक संघ: युझवेन्द्र चहल, संजू सॅमसन, रिषभ पंत संघामध्ये, लोकेश राहुलकडे दुर्लक्ष|date=2024-04-30|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=२९ मे २०२४}}</ref> [[ओमान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ओमान]]<ref>{{cite news|url=https://www.icc-cricket.com/news/a-new-captain-named-as-oman-put-forward-t20-world-cup-squad|title=नवीन कर्णधारासहित ओमानचा टी२० विश्वचषक संघ जाहीर|date=३० एप्रिल २०२४|publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=१ मे २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240501124730/https://www.icc-cricket.com/news/a-new-captain-named-as-oman-put-forward-t20-world-cup-squad|archive-date=१ मे २०२४|url-status=live}}</ref> आणि [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिकेने]] त्यांचे संघ जाहीर केले.<ref>{{cite news|url=https://cricket.co.za/2024/04/30/proteas-mens-squad-named-for-2024-t20-world-cup/|title=क्रिकेट दक्षिण आफ्रिकेचा संघ जाहीर|date=३० एप्रिल २०२४|work=क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका|access-date=१ जून २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240503112337/https://cricket.co.za/2024/04/30/proteas-mens-squad-named-for-2024-t20-world-cup/|archive-date=३ मे २०२४|url-status=dead}}</ref> १ मे रोजी, [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] आणि [[नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|नेपाळ]] यांनीही त्यांचे संघ जाहीर केले.<ref>{{Cite web|url=https://www.cricket.com.au/news/3990756/australia-squad-reveal-mens-t20-world-cup-2024-caribbean-usa-mitch-marsh-named-captain|title="ऑस्ट्रेलियाने टी२० विश्वचषक संघ जाहीर केला, मार्श नेतृत्व करणार"|last=कॅमरून|first=लुईस|date=१ मे २०२४|website=Cricket Australia}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/nepal-put-forward-squad-in-t20-world-cup-return|title=टी२० विश्वचषक स्पर्धेत पुनरागमन करणाऱ्या नेपाळच्या मजबूत संघ जाहीर|date=५ मे २०२४|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=२९ मे २०२४}}</ref> [[कॅनडा क्रिकेट|कॅनडाने]], त्यांच्या पदार्पणाच्या टी२० विश्वचषकासाठी, २ मे २०४ रोजी त्यांच्या संघाची घोषणा केली. <ref>{{Cite web|url=https://www.cricketcanada.org/news-detail/2960/Canada-announces-2024-ICC-Men%E2%80%99s-T20-World-Cup-squad|title=कॅनडातर्फे २०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक संघाची घोषणा|date=२ मे २०२४|work=क्रिकेट कॅनडा|access-date=२९ मे २०२४|archive-date=2024-05-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20240502043008/https://www.cricketcanada.org/news-detail/2960/Canada-announces-2024-ICC-Men%E2%80%99s-T20-World-Cup-squad|url-status=dead}}</ref> यजमान [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|युनायटेड स्टेट्स]] यांनी ३ मे २०२४ रोजी त्यांच्या संघांची घोषणा केली,<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/co-hosts-west-indies-announce-squad-for-t20-world-cup|title=सह-यजमान वेस्ट इंडीजचा टी२० विश्वचषकासाठी संघ जाहीर|date=३ मे २०२४|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|access-date=२९ मे २०२४}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/world-cup-finalist-named-in-usa-t20-world-cup-2024-squad|title=यूएसए टी२० विश्वचषक २०२४ संघात विश्वचषक अंतिम फेरीतील खेळाडूची निवड|date=३ मे २०२४|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|access-date=२९ मे २०२४}}</ref> तर [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]] आणि नवोदित [[युगांडा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|युगांडा]] यांनी ६ मे २०२४ रोजी त्यांचे संघ जाहीर केले.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/key-players-return-to-scotland-s-squad-for-t20-world-cup|title=टी२० विश्वचषकासाठी स्कॉटलंडच्या संघात प्रमुख खेळाडूंचे पुनरागमन|date=६ मे २०२४|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=२९ मे २०२४}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/uganda-name-squad-for-historic-t20-world-cup-appearance|title=ऐतिहासिक टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी युगांडाचा संघ जाहीर|date=६ मे २०२४|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=२९ मे २०२४}}</ref> [[आयर्लंड क्रिकेट संघ|आयर्लंड]] आणि [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पापुआ न्यू गिनी]] यांनी त्यांचे संघ ७ मे २०२४ रोजी जाहीर केले, तर [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंकेने]] ९ मे २०२४ रोजी त्यांच्या संघाची घोषणा केली.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/ireland-announce-squad-for-icc-men-s-t20-world-cup-2024|title=आयर्लंडने आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२४ साठी संघ जाहीर केला|date=७ मे २०२४|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=२९ मे २०२४}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/papua-new-guinea-stick-with-experience-in-t20-world-cup-2024-squad|title=पापुआ न्यू गिनी टी२० विश्वचषक २०२४ साठी अनुभवी खेळाडूंचा चिकटून|date=७ मे २०२४|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=२९ मे २०२४}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/sri-lanka-name-star-studded-squad-for-icc-men-s-t20-world-cup-2024?sf188382583=1|title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२४साठी श्रीलंकेकडून स्टार-स्टडेड संघाची घोषणा|date=९ मे २०२४|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=२९ मे २०२४}}</ref> [[नामिबिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|नामिबियाने]] १० मे २०२४ रोजी त्यांच्या संघाची घोषणा केली आणि [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|नेदरलँड्सने]] १३ मे २०२४ रोजी त्यांच्या संघाची घोषणा केली.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/erasmus-to-skipper-as-namibia-name-squad-for-t20-world-cup|title=टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी नामिबियाचा संघ जाहीर, इरास्मूस कर्णधार|date=१० मे २०२४|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=२९ मे २०२४}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/big-names-miss-out-as-netherlands-announce-squad-for-t20-world-cup|title=टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी नामिबियाचा संघ जाहीर, मोठ्या खेळाडूंना वगळले|date=१३ मे २०२४|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=२९ मे २०२४}}</ref> [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेशने]] १४ मे २०२४ रोजी त्यांचा संघ जाहीर केला आणि २४ मे २०२४ रोजी या स्पर्धेसाठी त्यांचा संघ जाहीर करणारा [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान]] अंतिम संघ ठरला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/shanto-to-lead-bangladesh-s-squad-for-t20-world-cup?sf188479758=1|title=टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी बांगलादेशचे नेतृत्व शांतोकडे|date=१४ मे २०२४|website=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|access-date=२९ मे २०२४}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/pakistan-name-15-member-t20-world-cup-squad?sf189015291=1|title=पाकिस्तानकडून टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी १५ नावांचा संघ जाहीर|date=२४ मे २०२४|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|language=en|access-date=२९ मे २०२४}}</ref> == सामना अधिकारी == ३ मे २०२४ रोजी, आयसीसीने स्पर्धेच्या पहिल्या टप्प्यासाठी सामनाधिकारी आणि पंचांची यादी जाहीर केली.<ref name="ICC">{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/match-officials-revealed-for-the-icc-men-s-t20-world-cup-2024|title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२४ साठी सामना अधिकाऱ्यांनी खुलासा केला|date=३ मे २०२४|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|access-date=३ मे २०२४}}</ref> '''सामनाधिकारी''' {{div col|colwidth=20em|content= * {{Flagicon|ZIM}} [[अँडी पायक्रॉफ्ट]] * {{Flagicon|IND}} [[जवागल श्रीनाथ]] * {{Flagicon|NZ}} [[जेफ क्रोव]] * {{Flagicon|AUS}} [[डेव्हिड बून]] * {{Flagicon|WIN}} [[रिची रिचर्डसन]] * {{Flagicon|SL}} [[रंजन मदुगले]] }} '''पंच''' {{div col|colwidth=20em|content= * {{Flagicon|AUS}} [[पॉल रायफेल]] * {{Flagicon|AUS}} [[रॉड टकर]] * {{Flagicon|AUS}} [[सॅम नोजास्की]] * {{Flagicon|BAN}} [[शारफुदौला]] * {{Flagicon|ENG}} [[ॲलेक्स व्हार्फ]] * {{flagicon|ENG}} [[मायकेल गॉफ]] * {{Flagicon|ENG}} [[रिचर्ड इलिंगवर्थ]] * {{Flagicon|ENG}} [[रिचर्ड केटलबोरो]] * {{Flagicon|IND}} [[जयरामण मदनगोपाळ]] * {{Flagicon|IND}} [[नितीन मेनन]] * {{Flagicon|NZ}} [[क्रिस गॅफने]] * {{Flagicon|NZ}} [[क्रिस ब्राउन]] * {{Flagicon|PAK}} [[अहसान रझा]] * {{Flagicon|PAK}} [[आसिफ याकूब]] * {{Flagicon|PAK}} [[राशिद रियाझ]] * {{Flagicon|SA}} [[अलाहुद्दीन पालेकर]] * {{Flagicon|SA}} [[ॲड्रायन होल्डस्टॉक]] * {{Flagicon|SL}} [[कुमार धर्मसेना]] * {{Flagicon|WIN}} [[जोएल विल्सन]] * {{Flagicon|ZIM}} [[लँग्टन रुसेरे]] }} ==सराव सामने== २७ मे ते १ जून २०२४ या कालावधीत सराव सामने खेळवले गेले, ज्यात स्पर्धेतील बहुतांश संघांचा समावेश होता. इंग्लड, दक्षिण आफ्रिका, पाकिस्तान आणि न्यू झीलंड ह्या संघानी कोणतेही सराव सामने खेळले नाहीत.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/warm-up-fixtures-announced-for-the-icc-men-s-t20-world-cup-2024?sf188549109=1|title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२४ साठी सराव सामन्यांची घोषणा|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=३१ मे २०२४}}</ref> {{hidden begin|title=सामने|titlestyle=background:lightblue;}} {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने|दिनांक=२७ मे २०२४|वेळ=१०:३०|संघ१={{cr-rt|CAN}}|संघ२={{cr|NEP}}|धावसंख्या१=१८३/७ (२० षटके)|धावा१=[[निकोलस किर्टन]] ५२ (३९)|बळी१=[[अविनाश बोहरा]] २/२७ (३ षटके)|धावसंख्या२=१२० (१९.३ षटके)|धावा२=[[कुशल मल्ल]] ३७ (३०)|बळी२=[[डिलन हेलीगर]] ४/२० (२.३ षटके)|निकाल=कॅनडा ६३ धावांनी विजयी|report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434090.html धावफलक]|स्थळ=[[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[डॅलस]], [[टेक्सास]]|पंच=जर्मेन लिंडो (यूएसए) आणि रुशन सॅम्युअल्स (वे.इं.)|सामनावीर=|toss=नेपाळ, क्षेत्ररक्षण.|rain=}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने|दिनांक=२७ मे २०२४|वेळ=१५:००|संघ१={{cr-rt|PNG}}|संघ२={{cr|OMA}}|धावसंख्या१=१३७/९ (२० षटके)|धावा१=[[लेगा सियाका]] २८ (२४)|बळी१=[[अकिब इल्यास]] ३/२२ (४ षटके)|धावसंख्या२=१४१/७ (१९.१ षटके)|धावा२=[[झीशान मकसूद]] ४५ (४२)|बळी२=[[आले नाओ]] २/२२ (३ षटके)|निकाल=ओमान ३ गडी राखून विजयी|report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434091.html धावफलक]|स्थळ=[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]]|पंच=ख्रिस्तोफर टेलर (वे.इं) आणि कार्ल टकेट (वे.इं)|सामनावीर=|toss=ओमान, क्षेत्ररक्षण.|rain=}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने|दिनांक=२७ मे २०२४|वेळ=१९:००|night=y|संघ१={{cr-rt|UGA}}|संघ२={{cr|NAM}}|धावसंख्या१=१३४/८ (२० षटके)|धावा१=[[रॉजर मुकासा]] ५३[[नाबाद|*]] (४१)|बळी१=[[जॅक ब्रासेल]] २/१६ (४ षटके)|धावसंख्या२=१३५/५ (१८.५ षटके)|धावा२=[[निको डेव्हिन]] ५४ (३४)|बळी२=[[हेन्री सेन्योंडो]] २/१४ (३ षटके)|निकाल=नामिबिया ५ गडी राखून विजयी|report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434092.html धावफलक]|स्थळ=[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]]|पंच=[[झाहीद बसरथ]] (वे.इं) आणि [[डेइटन बटलर]] (वे.इं)|सामनावीर=[[निको डेव्हिन]] (नामिबिया)|toss=नामिबिया, क्षेत्ररक्षण.|rain=}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने|दिनांक=२८ मे २०२४|वेळ=१०:३०|संघ१={{cr-rt|NED}}|संघ२={{cr|SL}}|धावसंख्या१=१८१/५ (२० षटके)|धावा१=[[मायकेल लेविट]] ५५ (२८)|बळी१=[[दिलशान मदुशंका]] २/३९ (४ षटके)|धावसंख्या२=१६१ (१८.५ षटके)|धावा२=[[वनिंदु हसरंगा]] ४३ (१५)|बळी२=[[आर्यन दत्त]] ३/२० (२ षटके)|निकाल=नेदरलँड्स २० धावांनी विजयी|report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434093.html धावफलक]|स्थळ=[[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल]], [[फ्लोरिडा]]|पंच=आदित्य गज्जर (यूएसए) आणि तारकेश्वर राव (भा)|सामनावीर=|toss=श्रीलंका, क्षेत्ररक्षण.|rain=}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने|दिनांक=२८ मे २०२४|वेळ=१०:३०|संघ१={{cr-rt|BAN}}|संघ२={{cr|USA}}|धावसंख्या१=|धावा१=|बळी१=|धावसंख्या२=|धावा२=|बळी२=|निकाल=सामना रद्द|report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434094.html धावफलक]|स्थळ=[[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[डॅलस]], [[टेक्सास]]|पंच=ओवेन ब्राउन (यूएसए) आणि जर्मेन लिंडो (यूएसए)|सामनावीर=|toss=नाणेफेक नाही|rain=खराब हवामानामुळे सामना रद्द.}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने|दिनांक=२८ मे २०२४|वेळ=१९:००|night=y|संघ१={{cr-rt|NAM}}|संघ२={{cr|AUS}}|धावसंख्या१=११९/९ (२० षटके)|धावा१=[[झेन ग्रीन]] ३८ (३०)|बळी१=[[ॲडम झाम्पा]] ३/२५ (४ षटके)|धावसंख्या२=१२३/३ (१० षटके)|धावा२=[[डेव्हिड वॉर्नर]] ५४[[नाबाद|*]] (२१)|बळी२=[[बर्नार्ड शोल्ट्झ]] २/१६ (२ षटके)|निकाल=ऑस्ट्रेलिया ७ गडी राखून विजयी|report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434095.html धावफलक]|स्थळ=[[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]]|पंच=ख्रिस्तोफर टेलर (वे.इं) आणि कार्ल टकेट (वे.इं)|सामनावीर=  [[डेव्हिड वॉर्नर]] (ऑ)|toss=ऑस्ट्रेलिया, क्षेत्ररक्षण.|rain=}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने|दिनांक=२९ मे २०२४|वेळ=१३:००|संघ१={{cr-rt|OMN}}|संघ२={{cr|AFG|२०१३}}|धावसंख्या१=१५४/३ (२० षटके)|धावा१=[[अकिब इल्यास]] ६६[[नाबाद|*]] (४८)|बळी१=[[अझमतुल्लाह ओमरझाई]] १/२३ (२ षटके)|धावसंख्या२=|धावा२=|बळी२=|निकाल=अनिर्णित|report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434097.html धावफलक]|स्थळ=[[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]]|पंच=[[झाहीद बसरथ]] (वे.इं) आणि [[डेइटन बटलर]] (वे.इं)|सामनावीर=|toss=अफगाणिस्तान, क्षेत्ररक्षण.|rain=पावसामुळे पुढील खेळ होऊ शकला नाही.}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने|दिनांक=३० मे २०२४|वेळ=१०:३०|संघ१={{cr-rt|USA}}|संघ२={{cr|NEP}}|धावसंख्या१=|धावा१=|बळी१=|धावसंख्या२=|धावा२=|बळी२=|निकाल=अनिर्णित|report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434098.html धावफलक]|स्थळ=[[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[डॅलस]], [[टेक्सास]]|पंच=ओवेन ब्राउन (यूएसए) आणि रुशन सॅम्युअल्स (वे.इं)|सामनावीर=|toss=अमेरिका, फलंदाजी|rain=  पावसामुळे खेळ होऊ शकला नाही.}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने|दिनांक=३० मे २०२४|वेळ=१०:३०|संघ१={{cr-rt|UGA}}|संघ२={{cr|SCO}}|धावसंख्या१=९०/५ (१८ षटके)|धावा१=[[रियाजत अली शाह]] २२ (३४)|बळी१=[[साफयान शरीफ]] २/१६ (३ षटके)|धावसंख्या२=२७/० (१.५ षटके)|धावा२=[[ओली हेयर्स]] 20[[नाबाद|*]] (7)|बळी२=|निकाल=अनिर्णित|report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434099.html धावफलक]|स्थळ=[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]]|पंच=ख्रिस्तोफर टेलर (वे.इं) आणि कार्ल टकेट (वे.इं)|सामनावीर=|toss=स्कॉटलंड, क्षेत्ररक्षण.|rain=पावसामुळे प्रत्येकी १८ षटकांचा सामना खेळविण्यात आला. * पावसामुळे पुढील खेळ होऊ शकला नाही.}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने|दिनांक=३० मे २०२४|वेळ=१५:००|संघ१={{cr-rt|NED}}|संघ२={{cr|CAN}}|धावसंख्या१=|धावा१=|बळी१=|धावसंख्या२=|धावा२=|बळी२=|निकाल=सामना रद्द|report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434100.html धावफलक]|स्थळ=[[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[डॅलस]], [[टेक्सास]]|पंच=जर्मेन लिंडो (यूएसए) आणि रुशन सॅम्युअल्स (वे.इं)|सामनावीर=|toss=नाणेफेक नाही.|rain=पावसामुळे सामना होऊ शकला नाही.}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ३० मे २०२४ | वेळ = १५:०० | संघ१ = {{cr-rt|PNG}} | संघ२ = {{cr|NAM}} | धावसंख्या१ = १०९/७ (२० षटके) | धावा१ = [[सेसे बाउ]] २९ (२५) | बळी१ = [[डेव्हिड वाइझ]] २/८ (३ षटके) | धावसंख्या२ = ९३/६ (१६.५ षटके) | धावा२ = [[यान फ्रायलिंक]] ३६ (३९) | बळी२ = [[आले नाओ]] २/९ (२ षटके) | निकाल = नामिबिया ३ धावांनी विजयी([[डकवर्थ–लुईस–स्टर्न पद्धत|डीएलएस पद्धत]]) | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434101.html धावफलक] | स्थळ =[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] | पंच = ख्रिस्तोफर टेलर (वे.इं) आणि कार्ल टकेट (वे.इं) | सामनावीर = | toss = नामिबिया, क्षेत्ररक्षण. | rain = नामिबिया समोर ९१ धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले. }} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ३० मे २०२४ | वेळ = १९:०० | night = y | संघ१ = {{cr-rt|WIN}} | संघ२ = {{cr|AUS}} | धावसंख्या१ = २५७/४ (२० षटके) | धावा१ = [[निकोलस पूरन]] ७५ (२५) | बळी१ = [[ॲडम झाम्पा]] २/६२ (४ षटके) | धावसंख्या२ = २२२/७ (२० षटके) | धावा२ = [[जॉश इंग्लिस]] ५५ (३०) | बळी२ = [[गुडाकेश मोती]] २/३१ (४ षटके) | निकाल = वेस्ट इंडीज ३५ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434102.html धावफलक] | स्थळ =[[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] | पंच = [[झाहीद बसरथ]] (वे.इं) आणि [[डेइटन बटलर]] (वे.इं) | सामनावीर = [[निकोलस पूरन]] (वे.इं) | toss = ऑस्ट्रेलिया, क्षेत्ररक्षण. | rain = }} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ३१ मे २०२४ | वेळ = १०:३० | संघ१ = {{cr-rt|SL}} | संघ२ = {{cr|IRE}} | धावसंख्या१ = १६३/८ (२० षटके) | धावा१ = [[अँजेलो मॅथ्यूस]] ३२[[नाबाद|*]] (३०) | बळी१ = [[बॅरी मॅककार्थी]] २/३१ (२.४ षटके) | धावसंख्या२ = १२२ (१८.२ षटके) | धावा२ = [[कर्टिस कॅम्फर]] २६ (२६) | बळी२ = [[दासुन शनाका]] ४/२३ (३.२ षटके) | निकाल = श्रीलंका ४१ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434103.html धावफलक] | स्थळ =[[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल]], [[फ्लोरिडा]] | पंच = आदित्य गज्जर (यूएसए) आणि [[तारकेश्वर राव]] (भा) | सामनावीर = | toss = आयर्लंड, क्षेत्ररक्षण | rain = }} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ३१ मे २०२४ | वेळ = १०:३० | संघ१ = {{cr-rt|AFG|२०१३}} | संघ२ = {{cr|SCO}} | धावसंख्या१ = १७८/८ (२० षटके) | धावा१ = [[गुल्बदीन नाइब]] ६९ (३०) | बळी१ = [[क्रिस सोल]] ३/३५ (४ षटके) | धावसंख्या२ = १२३/९ (२० षटके) | धावा२ = [[मार्क वॅट]] ३४ (२५) | बळी२ = [[करीम जनत]] २/१३ (२ षटके) | निकाल = अफगाणिस्तान ५५ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434104.html धावफलक] | स्थळ =[[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] | पंच = [[झाहीद बसरथ]] (वे.इं) आणि [[डेइटन बटलर]] (वे.इं) | सामनावीर = [[गुल्बदीन नाइब]] (अ) | toss = अफगाणिस्तान, फलंदाजी | rain = }} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = १ जून २०२४ | वेळ = १०:३० | संघ१ = {{cr-rt|IND}} | संघ२ = {{cr|BAN}} | धावसंख्या१ = १८२/५ (२० षटके) | धावा१ = [[रिषभ पंत]] ५३ (३२) | बळी१ = [[महमुद्दुला]] १/१६ (२ षटके) | धावसंख्या२ = १२२/९ (२० षटके) | धावा२ = [[महमुद्दुला]] ४० (२८) | बळी२ = [[अर्शदीप सिंग (क्रिकेट खेळाडू)|अर्शदीप सिंग]] (२० षटके) | निकाल = भारत ६० धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434105.html धावफलक] | स्थळ =[[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ईस्ट मिडो ]], [[न्यूयॉर्क]] | पंच = [[क्रिस ब्राउन]] (न्यूझी) आणि [[रिचर्ड केटलबोरो]] (इं) | सामनावीर = | toss = भारत, फलंदाजी | rain = }} {{hidden end}} ==गट फेरी== आयसीसीने ५ जानेवारी २०२४ रोजी गट आणि त्याचे सामने जाहीर केले, १ ते १७ जून २०२४ या कालावधीत गट टप्प्यातील सामने खेळवले गेले. २० संघांना प्रत्येकी पाच अशा चार गटात विभागले गेले होते आणि प्रत्येक संघ गटातील इतर संघांशी सामने खेळाला. असे एकूण ४० सामने गट फेरीत खेळवले गेले.<ref>{{cite news|url=https://www.icc-cricket.com/news/fixtures-revealed-for-historic-icc-men-s-t20-world-cup-2024-in-west-indies-and-the-usa|title=वेस्ट इंडीज आणि यूएसए मधील ऐतिहासिक आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२४ साठी सामने जाहीर|date=५ जानेवारी २०२४|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=१ जून २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240601062529/https://www.icc-cricket.com/news/fixtures-revealed-for-historic-icc-men-s-t20-world-cup-2024-in-west-indies-and-the-usa|archive-date=१ जून २०२४|url-status=live}}</ref> १ जून रोजी, सुरुवातीच्या सामन्यात ग्रँड प्रेरी स्टेडियमवर युनायटेड स्टेट्साचा सामना पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० खेळणाऱ्या कॅनडाशी झाला.<ref>{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/usa-vs-can-live-score-icc-t20-world-cup-2024-match-01-united-states-vs-canada-scorecard-updates-9366150/|title=यूएसए वि कॅनडा हायलाइट्स, आयसीसी टी२० विश्वचषक २०२४: युनायटेड स्टेट्सने डल्लासमध्ये कॅनडाचा ७ गडी राखून पराभव|date=२ जून २०२४|newspaper=[[द इंडियन एक्स्प्रेस]]|access-date=७ जून २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240607025731/https://indianexpress.com/article/sports/cricket/usa-vs-can-live-score-icc-t20-world-cup-2024-match-01-united-states-vs-canada-scorecard-updates-9366150/|archive-date=७ जून २०२४|url-status=live}}</ref> दक्षिण आफ्रिका आणि श्रीलंका यांच्यात ३ जून रोजी न्यू यॉर्क येथील नासाऊ काउंटी स्टेडियमवरील पहिला आंतरराष्ट्रीय सामना खेळवण्यात आला.<ref>{{cite news|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/this-is-unacceptable-icc-ripped-apart-for-terrible-drop-in-new-york-pitch-after-low-scoring-sl-vs-sa-t20-world-cup-match-101717463458932.html|title='हे अस्वीकार्य आहे': कमी स्कोअरिंग श्रीलंका विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका सामन्यानंतर न्यूयॉर्कच्या ड्रॉप-इन खेळपट्टीसाठी आयसीसीने 'भयंकर' असा शेरा दिला|date=४ जून २०२४|newspaper=[[द हिंदुस्थान टाइम्स]]|access-date=४ जून २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240604023853/https://www.hindustantimes.com/cricket/this-is-unacceptable-icc-ripped-apart-for-terrible-drop-in-new-york-pitch-after-low-scoring-sl-vs-sa-t20-world-cup-match-101717463458932.html|archive-date=४ जून २०२४|url-status=live}}</ref> {{२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक गट}} ===गट अ=== {{२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक गट अ}} {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = १ जून २०२४{{anchor|सामना१}} | वेळ = १९:३० | day = | daynight = | night = y | संघ१ = {{cr-rt|CAN}} | संघ२ = {{cr|USA}} | धावसंख्या१ =१९४/५ (२० षटके) | धावा१ =[[नवनीत धालीवाल]] ६१ (४४) | बळी१ =[[हरमीत सिंग बधन]] १/२७ (४ षटके) | धावसंख्या२ =१९७/३ (१७.४ षटके) | धावा२ =[[ॲरन जोन्स]] ९४[[नाबाद|*]] (९०) | बळी२ =[[डिलन हेलीगर]] १/१९ (३ षटके) | निकाल =अमेरिका ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415701.html धावफलक] | स्थळ =[[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[डॅलस]], [[टेक्सास]] | पंच = [[रिचर्ड इलिंगवर्थ]] (इं) आणि [[शारफुदौला]] (बां) | सामनावीर =[[ॲरन जोन्स]] (अमेरिका) | toss =अमेरिका, क्षेत्ररक्षण | rain = | टीपा =[[युनायटेड स्टेट्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|युनायटेड स्टेट्स]] आणि [[कॅनडा क्रिकेट|कॅनडा]] या दोन्ही संघांनी टी२० विश्वचषकात पदार्पण केले.<ref name=A1>{{Cite web |last=ICC |date=२ जून २०२४|title=टी२० विश्वचषकात कॅनडावर अमेरिकेच्या विजयाचे सर्व विक्रम |url=https://www.icc-cricket.com/news/all-the-records-from-usa-s-milestone-triumph-over-canada-at-t20-world-cup |access-date=४ जून २०२४|website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |language=en}}</ref> * सर्व फॉरमॅटमध्ये युनायटेड स्टेट्सचा हा पहिला विश्वचषक सामना विजय होता.<ref name=A1 /> }} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ५ जून २०२४{{anchor|सामना८}} | वेळ = १०:३० | day = y | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|IRE}} | संघ२ = {{cr|IND}} | धावसंख्या१ =९६ (१६ षटके) | धावा१ =[[गेराथ डिलेनी]] २६ (१४) | बळी१ =[[हार्दिक पंड्या]] ३/२७ (४ षटके) | धावसंख्या२ =९७/२ (१२.२ षटके) | धावा२ =[[रोहित शर्मा]] ५२[[नाबाद|*]] (३७) | बळी२ =[[बेन व्हाइट]] १/६ (१ षटक) | निकाल =भारत ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415708.html धावफलक] | स्थळ =[[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ईस्ट मिडो]], [[न्यूयॉर्क]] | पंच = [[क्रिस गॅफने]] (न्यूझी) आणि [[ॲलेक्स व्हार्फ]] (इं) | सामनावीर = [[जसप्रीत बुमराह]] (भा) | toss =भारत, गोलंदाजी | rain = | टीपा =[[रोहित शर्मा]]ने (भारत) [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] मध्ये त्याच्या ४,००० धावा<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/t20-world-cup-2024/story/t20-world-cup-2024-ind-vs-ire-rohit-sharma-men-t20is-ireland-2549554-2024-06-05 |title=टी२० विश्वचषक: रोहित शर्मा पुरुषांच्या आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये ४००० धावा करणारा तिसरा फलंदाज ठरला. |work=इंडिया टुडे|access-date=५ जून २०२४}}</ref> आणि [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|टी२० विश्वचषक स्पर्धे]]तील १,००० धावा पूर्ण केल्या.<ref>{{cite web|url=https://www.cricket.com/news/rohit-sharma-becomes-third-player-to-score-1000-t20-world-cup-runs-652024-1717607434354|title=रोहित शर्मा टी२० विश्वचषक स्पर्धेमध्ये १००० धावा करणारा तिसरा फलंदाज ठरला.|work=क्रिकेट.कॉम|access-date=५ जून २०२४|archive-date=2024-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20240605174404/https://www.cricket.com/news/rohit-sharma-becomes-third-player-to-score-1000-t20-world-cup-runs-652024-1717607434354|url-status=dead}}</ref> [[विराट कोहली]] नंतर दोन्ही पराक्रम करणारा तो दुसरा भारतीय ठरला. त्याने आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये ६०० षटकार, आयसीसी स्पर्धांमध्ये १०० षटकार आणि आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये ३०० विजय पूर्ण केले.<ref>{{cite web|url=https://www.indiatvnews.com/sports/cricket/rohit-sharma-becomes-first-player-in-history-to-achieve-miraculous-record-in-international-cricket-2024-06-05-935408 |title=रोहित शर्माचा विश्वविक्रम,आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये मोठा टप्पा गाठणारा पहिला खेळाडू ठरला|work=इंडिया टीव्ही |access-date=५ जून २०२४}}</ref> * [[ऋषभ पंत]] (भारत) ने [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] मध्ये १००० धावा पूर्ण केल्या.<ref>{{cite web|url=https://olympics.com/en/news/t20-world-cup-2024-india-vs-ireland-cricket-match-group-a-result-score |title=भारत वि आयर्लंड, टी२० विश्वचषक २०२४: भारताचा आयर्लंडवर आठ गडी राखून विजय मिळवून मोहिमेला सुरुवात |work=ऑलिम्पिक्स |access-date=६ जून २०२४}}</ref> * [[रोहित शर्मा]]ने [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] मध्ये भारतीय कर्णधार म्हणून सर्वाधिक विजय मिळवण्याचा [[महेंद्रसिंग धोनी]]चा विक्रम मोडला.<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/t20-world-cup-2024/story/rohit-sharma-ms-dhoni-india-most-successful-t20i-captain-2549586-2024-06-05 |title=एमएस धोनीचा विक्रम मोडून रोहित शर्मा भारताचा सर्वात यशस्वी टी२० कर्णधार बनला|work=इंडिया टुडे|access-date=८ जून २०२४}}</ref> }} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ६ जून २०२४{{anchor|सामना११}} | वेळ = १०:३० | day = y | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|PAK}} | संघ२ = {{cr|USA}} | धावसंख्या१ =१५९/७ (२० षटके) | धावा१ =[[बाबर आझम]] ४४ (४३) | बळी१ =[[नोशतुश केंजीगे]] ३/३० (४ षटके) | धावसंख्या२ =१५९/३ (२० षटके) | धावा२ =[[मोनांक पटेल]] ५० (३८) | बळी२ =[[मोहम्मद आमिर]] १/२५ (४ षटके) | निकाल =सामना बरोबरी (अमेरिका [[सुपर ओव्हर]] मध्ये विजयी) | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415711.html धावफलक] | स्थळ =[[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[डॅलस]], [[टेक्सास]] | पंच = [[मायकेल गॉफ]] (इं) आणि [[अलाहुद्दीन पालेकर]] (द आ) | सामनावीर =[[मोनांक पटेल]] (अ) | toss =अमेरिका, क्षेत्ररक्षण | rain = | टीपा =आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये पाकिस्तान आणि युनायटेड स्टेट्स आमनेसामने येण्याची ही पहिलीच वेळ होती.{{cn|date=June 2024}} * [[बाबर आझम]] (पाक) हा आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये सर्वाधिक धावा करणारा खेळाडू ठरला, त्याने [[विराट कोहली]]ला मागे टाकले.<ref>{{Cite web |title=बाबर आझमने विराट कोहलीवर टी२० मध्ये सर्वोच्च धावा म्हणून आघाडी घेतली-स्कोअरर |url=https://www.thenews.com.pk/latest/1197611-babar-azam-takes-lead-over-virat-kohli-as-t20is-highest-run-scorer|access-date=७ जून २०२४ |website=www.thenews.com.pk |language=en}}</ref> * हा युनायटेड स्टेट्सचा आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये पाकिस्तानविरुद्धचा पहिला विजय होता.<ref>{{Cite web |date=2024-06-06 |title=यूएसएकडून थरारक सुपर ओव्हरमध्ये ढिसाळ पाकिस्तानचा पराभव |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/united-states-of-america-vs-pakistan-11th-match-group-a-1415711/match-report |access-date=७ जून २०२४ |website=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|language=en}}</ref> * सुपर ओव्हर: युनायटेड स्टेट्स १८/१, पाकिस्तान १३/१ }} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ७ जून २०२४{{anchor|सामना१३}} | वेळ = १०:३० | day = y | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|CAN}} | संघ२ = {{cr|IRE}} | धावसंख्या१ =१३७/७ (२० षटके) | धावा१ =[[निकोलस किर्टन]] ४९ (३५) | बळी१ =[[बॅरी मॅककार्थी]] २/२४ (४ षटके) | धावसंख्या२ =१२५/७ (२० षटके) | धावा२ =[[मार्क अडायर]] ३४ (२४) | बळी२ =[[जेरेमी गॉर्डन]] २/१६ (४ षटके) | निकाल =कॅनडा १२ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415713.html धावफलक] | स्थळ =[[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ईस्ट मिडो]], [[न्यूयॉर्क]] | पंच = [[रिचर्ड केटलबोरो]] (इं) आणि [[सॅम नोजास्की]] (ऑ) | सामनावीर =[[निकोलस किर्टन]] (कॅ) | toss =आयर्लंड, गोलंदाजी | rain = | टीपा =कॅनडाचा हा टी२० विश्वचषक स्पर्धेतील पहिला विजय }} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ९ जून २०२४{{anchor|सामना१९}} | वेळ = १०:३० | day = y | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|IND}} | संघ२ = {{cr|PAK}} | धावसंख्या१ =११९ (१९ षटके) | धावा१ =[[ऋषभ पंत]] ४२ (३१) | बळी१ =[[हॅरीस रौफ]] ३/२१ (३ षटके) | धावसंख्या२ =११३/७ (२० षटके) | धावा२ =[[मोहम्मद रिझवान]] ३१ (४४) | बळी२ =[[जसप्रीत बुमराह]] ३/१४ (४ षटके) | निकाल =भारत ६ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415719.html धावफलक] | स्थळ =[[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ईस्ट मिडो]], [[न्यूयॉर्क]] | पंच = [[रिचर्ड इलिंगवर्थ]] (इं) आणि [[रॉड टकर]] (ऑ) | सामनावीर =[[जसप्रीत बुमराह]] (भा) | toss =पाकिस्तान, क्षेत्ररक्षण | rain = | टीपा =हा सामन्यासाठी मैदानात ३४,०२८ प्रेक्षक उपस्थित होते. युनायटेड स्टेट्समधील क्रिकेट सामन्यासाठी ही सर्वात जास्त उपस्थिती होती. }} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ११ जून २०२४{{anchor|सामना२२}} | वेळ = १०:३० | day = y | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|CAN}} | संघ२ = {{cr|PAK}} | धावसंख्या१ =१०६/७ (२० षटके) | धावा१ =[[ॲरन जॉन्सन]] ५२ (४४) | बळी१ =[[मोहम्मद आमिर]] २/१३ (४ षटके) | धावसंख्या२ =१०७/३ (१७.३ षटके) | धावा२ =[[मोहम्मद रिझवान]] ५३[[नाबाद|*]] (५३) | बळी२ =[[डिलन हेलीगर]] २/१८ (४ षटके) | निकाल =पाकिस्तान ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415722.html धावफलक] | स्थळ =[[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ईस्ट मिडो]], [[न्यूयॉर्क]] | पंच = [[ॲड्रायन होल्डस्टॉक]] (द आ) आणि [[सॅम नोजास्की]] (ऑ) | सामनावीर =[[मोहम्मद आमिर]] (पा) | toss =पाकिस्तान, क्षेत्ररक्षण | rain = | टीपा =[[हॅरीस रौफ]]ने (पा) आपला १००वा आंतरराष्ट्रीय टी२० बळी घेतला <ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/t20-world-cup/pak-vs-can-haris-rauf-100-wickets-t20is-third-fastest-record-stats-pakistan-v-canada-t20-world-cup-2024/article68277234.ece|title=पाकिस्तान वि कॅनडा: कॅनडा विरुद्धच्या टी२० विश्वचषक २०२४ सामन्यात आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये १०० गाडी बाद करणारा हारिस रौफ हा तिसरा जलद विकेट घेणारा खेळाडू ठरला.|work=स्पोर्टस्टार|access-date=१० जून २०२४}}</ref> }} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = १२ जून २०२४{{anchor|सामना२५}} | वेळ = १०:३० | day = y | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|USA}} | संघ२ = {{cr|IND}} | धावसंख्या१ =११०/८ (२० षटके) | धावा१ =[[नितीश कुमार (क्रिकेट खेळाडू)|नितीश कुमार]] २७ (२३) | बळी१ =[[अर्शदीप सिंग (क्रिकेट खेळाडू)|अर्शदीप सिंग]] ४/९ (४ षटके) | धावसंख्या२ =१११/३ (१८.२ षटके) | धावा२ =[[सूर्यकुमार यादव]] ५०[[नाबाद|*]] (४९) | बळी२ =[[सौरभ नेत्रावळकर]] २/१८ (४ षटके) | निकाल =भारत ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415725.html धावफलक] | स्थळ =[[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ईस्ट मिडो]], [[न्यूयॉर्क]] | पंच = [[कुमार धर्मसेना]] (श्री) आणि [[पॉल रायफेल]] (ऑ) | सामनावीर =[[अर्शदीप सिंग (क्रिकेट खेळाडू)|अर्शदीप सिंग]] (भा) | toss =भारत, क्षेत्ररक्षण | rain = | टीपा =भारत आणि यूएसए दरम्यानचा हा पहिलाच आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना होता. *ह्या सामन्याच्या निकालामुळे भारत सुपर ८ फेरीसाठी पात्र.<ref>{{Cite web |last=स्पोर्टस्टार |first=टीम|date=१२ जून २०२४|title=यूएसए वि भारत, टी२० विश्वचषक २०२४: भारत युनायटेड स्टेट्सला हरवून सुपर ८ साठी पात्र |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/t20-world-cup/india-vs-usa-ind-qualifies-super-8-teams-t20-wc-2024-group-a/article68281148.ece |access-date=१३ जून २०२४|website=स्पोर्टस्टार|language=en}}</ref> }} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = १४ जून २०२४{{anchor|सामना३०}} | वेळ = १०:३० | day = y | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|USA}} | संघ२ = {{cr|IRE}} | धावसंख्या१ = | धावा१ = | बळी१ = | धावसंख्या२ = | धावा२ = | बळी२ = | निकाल =सामना रद्द | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415730.html धावफलक] | स्थळ =[[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल]], [[फ्लोरिडा]] | पंच = [[शारफुदौला]] (बां) आणि [[रॉड टकर]] (ऑ) | सामनावीर = | toss =नाणेफेक नाही | rain = | टीपा =ह्या सामन्याच्या निकालामुळे अमेरिका सुपर ८ फेरीसाठी पात्र तर कॅनडा, आयर्लंड आणि पाकिस्तान स्पर्धेतून बाद.<ref>{{Cite news |last=स्मिथ|first=रॉब|date=१४ जून २०२४|title=आयर्लंड विरुद्धचा सामना पावसामुळे रद्द झाल्याने अमेरिका सुपर आठ फेरीसाठी पात्र|url=https://www.theguardian.com/sport/live/2024/jun/14/usa-v-ireland-t20-cricket-world-cup-live |access-date=१५ जून २०२४|work=द गार्डियन |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> |पाऊस=पावसामुळे सामना रद्द}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = १५ जून २०२४{{anchor|सामना३३}} | वेळ = १०:३० | day = y | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|CAN}} | संघ२ = {{cr|IND}} | धावसंख्या१ = | धावा१ = | बळी१ = | धावसंख्या२ = | धावा२ = | बळी२ = | निकाल =सामना रद्द | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415733.html धावफलक] | स्थळ =[[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल]], [[फ्लोरिडा]] | पंच = [[रिचर्ड केटलबोरो]] (इं) आणि [[शारफुदौला]] (बां) | सामनावीर = | toss = | rain = | टीपा = |पाऊस=पावसामुळे सामना होऊ शकला नाही}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = १६ जून २०२४{{anchor|सामना३६}} | वेळ = १०:३० | day = y | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|IRE}} | संघ२ = {{cr|PAK}} | धावसंख्या१ =१०६/९ (२० षटके) | धावा१ =[[गेराथ डिलेनी]] ३१ (१९) | बळी१ =[[इमाद वसीम]] ३/८ (४ षटके) | धावसंख्या२ =१११/७ (१८.५ षटके) | धावा२ =[[बाबर आझम]] ३२[[नाबाद|*]] (३४) | बळी२ =[[बॅरी मॅककार्थी]] ३/१४ (४ षटके) | निकाल =पाकिस्तान ३ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415736.html धावफलक] | स्थळ =[[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल]], [[फ्लोरिडा]] | पंच = [[क्रिस गॅफने]] (न्यूझी) आणि [[रॉड टकर]] (ऑ) | सामनावीर =[[शाहीन आफ्रिदी]] | toss =पाकिस्तान, क्षेत्ररक्षण | rain = | टीपा = }} ===गट ब=== {{२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक गट ब}} {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = २ जून २०२४{{anchor|सामना३}} | वेळ = २०:३० | day = | daynight = | night = y | संघ१ = {{cr-rt|OMA}} | संघ२ = {{cr|NAM}} | धावसंख्या१ =१०९ (१९.४ षटके) | धावा१ =[[खालिद काईल]] ३४ (३९) | बळी१ =[[रुबेन ट्रम्पलमान]] ४/२१ (४ षटके) | धावसंख्या२ =१०९/६ (२० षटके) | धावा२ =[[यान फ्रायलिंक]] ४५ (४८) | बळी२ =[[मेहरान खान]] ३/७ (३ षटके) | निकाल =सामना बरोबरीत (नामिबिया [[सुपर ओव्हर]] मध्ये विजयी) | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415703.html धावफलक] | स्थळ =[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाऊन]], [[बार्बाडोस]] | पंच = [[जयरामण मदनगोपाळ]] (भा) आणि [[जोएल विल्सन]] (वे.इं) | सामनावीर =[[डेव्हिड वाइझ]] (ना) | toss =नामिबिया, क्षेत्ररक्षण | rain = | टीपा =सुपर ओव्हर: नामिबिया २१/०, ओमान १०/१ }} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ४ जून २०२४{{anchor|सामना६}} | वेळ = १०:३० | day = y | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|SCO}} | संघ२ = {{cr|ENG}} | धावसंख्या१ =९०/० (१० षटके) | धावा१ =मायकेल जोन्स ४५[[नाबाद|*]] (३०) | बळी१ = | धावसंख्या२ = | धावा२ = | बळी२ = | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415706.html धावफलक] | स्थळ =[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाऊन]], [[बार्बाडोस]] | पंच = [[नितीन मेनन]] (भा) आणि [[आसिफ याकूब]] (पा) | सामनावीर = | toss =स्कॉटलंड, फलंदाजी | rain = | टीपा =पावसामुळे सामना प्रत्येकी १० षटकांचा करण्यात आला. *पावसामुळे इंग्लंडला १० षटकांत १०९ धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले. *पावसामुळे पुढे खेळ होऊ शकला नाही. |निकाल=अनिर्णित}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ५ जून २०२४{{anchor|सामना१०}} | वेळ = २०:३० | day = | daynight = | night = y | संघ१ = {{cr-rt|AUS}} | संघ२ = {{cr|OMA}} | धावसंख्या१ =१६४/५ (२० षटके) | धावा१ =[[मार्कस स्टोइनिस]] ६६[[नाबाद|*]] (३५) | बळी१ =[[मेहरान खान]] २/३८ (४ षटके) | धावसंख्या२ =१२५/८ (२० षटके) | धावा२ =[[आयान खान]] ३६ (३०) | बळी२ =[[मार्कस स्टोइनिस]] ३/१९ (३ षटके) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415710.html धावफलक] | स्थळ =[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाऊन]], [[बार्बाडोस]] | पंच = [[जोएल विल्सन]] (वे.इं) आणि [[आसिफ याकूब]] (पा) | सामनावीर =[[मार्कस स्टोइनिस]] (ऑ) | toss =ओमान, क्षेत्ररक्षण | rain = | टीपा = |निकाल=ऑस्ट्रेलिया ३९ धावांनी विजयी}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ६ जून २०२४{{anchor|सामना१२}} | वेळ = १५:०० | day = y | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|NAM}} | संघ२ = {{cr|SCO}} | धावसंख्या१ =१५५/९ (२० षटके) | धावा१ =[[गेरहार्ड इरास्मुस]] ५२ (३१) | बळी१ =[[ब्रॅड व्हील]] ३/३३ (४ षटके) | धावसंख्या२ =१५७/५ (१८.३ षटके) | धावा२ =[[रिची बेरिंग्टन]] ४७[[नाबाद|*]] (३५) | बळी२ =[[गेरहार्ड इरास्मुस]] २/२९ (४ षटके) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415712.html धावफलक] | स्थळ =[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाऊन]], [[बार्बाडोस]] | पंच = [[नितीन मेनन]] (भा) आणि [[जयरामण मदनगोपाळ]] (भा) | सामनावीर =[[मायकेल लीस्क]] (स्कॉ) | toss =नामिबिया, फलंदाजी | rain = | टीपा = |निकाल=स्कॉटलंड ५ गडी राखून विजयी}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ८ जून २०२४{{anchor|सामना१७}} | वेळ = १३:०० | day = y | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|AUS}} | संघ२ = {{cr|ENG}} | धावसंख्या१ =२०१/७ (२० षटके) | धावा१ =[[डेव्हिड वॉर्नर]] ३९ (१६) | बळी१ =[[क्रिस जॉर्डन]] २/४४ (४ षटके) | धावसंख्या२ =१६५/६ (२० षटके) | धावा२ =[[जोस बटलर]] ४२ (२८) | बळी२ =[[पॅट कमिन्स]] २/२३ (४ षटके) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415717.html धावफलक] | स्थळ =[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाऊन]], [[बार्बाडोस]] | पंच = [[नितीन मेनन]] (भा) आणि [[जोएल विल्सन]] (वे.इं) | सामनावीर =[[ॲडम झाम्पा]] (ऑ) | toss =इंग्लंड, क्षेत्ररक्षण | rain = | टीपा =[[क्रिस जॉर्डन]] त्याचा आंतरराष्ट्रीय टी२० मधील १००वा बळी घेतला.<ref>{{cite web|access-date=९ जून २०२४|date=९ जून २०२४|title='ही' कामगिरी करणारा ख्रिस जॉर्डन हा केवळ दुसरा इंग्लिश गोलंदाज ठरला आहे|url=https://cricket.one/cricket-news/chris-jordan-becomes-only-the-second-english-bowler-to-achieve-this-feat/6665253cfdc09c66a532ab76|website=वनक्रिकेट|archive-date=2024-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20240609053152/https://cricket.one/cricket-news/chris-jordan-becomes-only-the-second-english-bowler-to-achieve-this-feat/6665253cfdc09c66a532ab76|url-status=dead}}</ref> |निकाल=ऑस्ट्रेलिया ३६ धावांनी विजयी}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ९ जून २०२४{{anchor|सामना२०}} | वेळ = १३:०० | day = y | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|OMA}} | संघ२ = {{cr|SCO}} | धावसंख्या१ =१५०/७ (२० षटके) | धावा१ =[[प्रतीक आठवले]] ५४ (४०) | बळी१ =[[साफयान शरीफ]] २/४० (४ षटके) | धावसंख्या२ =१५३/३ (१३.१ षटके) | धावा२ =[[ब्रँडन मॅकमुलेन]] ६१[[नाबाद|*]] (३१) | बळी२ =[[बिलाल खान]] १/१२ (२.१ षटके) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match1415720.html धावफलक] | स्थळ =[[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साऊंड]], [[अँटिगा]] | पंच = [[क्रिस ब्राउन]] (न्यूझी) आणि [[अलाहुद्दीन पालेकर]] (द आ) | सामनावीर =[[ब्रँडन मॅकमुलेन]] (स्कॉ) | toss =ओमान, फलंदाजी | rain = | टीपा =ह्या सामन्याच्या निकालामुळे ओमान स्पर्धेतून बाद. |निकाल=स्कॉटलंड ७ गडी राखून विजयी}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ११ जून २०२४{{anchor|सामना२४}} | वेळ = २०:३० | day = | daynight = | night = y | संघ१ = {{cr-rt|NAM}} | संघ२ = {{cr|AUS}} | धावसंख्या१ =७२ (१७ षटके) | धावा१ =[[गेरहार्ड इरास्मुस]] ३६ (४३) | बळी१ =[[ॲडम झाम्पा]] ४/१२ (४ षटके) | धावसंख्या२ =७४/१ (५.४ षटके) | धावा२ =[[ट्रॅव्हिस हेड]] ३४[[नाबाद|*]] (१७) | बळी२ =[[डेव्हिड वाइझ]] | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415724.html धावफलक] | स्थळ =[[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साऊंड]], [[अँटिगा]] | पंच = [[नितीन मेनन]] (भा) आणि [[राशिद रियाझ]] (पा) | सामनावीर =[[ॲडम झाम्पा]] (ऑ) | toss =ऑस्ट्रेलिया, क्षेत्ररक्षण | rain = | टीपा =[[ॲडम झाम्पा]] हा आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये १०० बळी घेणारा पहिला ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू ठरला.<ref>{{cite web |access-date=१२ जून २०२४|title=ॲडम झाम्पाने इतिहास रचला, १०० गडी बादकरणारा घेणारा पहिला ऑस्ट्रेलियन खेळाडू ठरला.|url=https://www.timesnownews.com/sports/cricket/adam-zampa-creates-history-becomes-first-aussie-to-take-100-wickets-in-t20is-article-110924210 | work=टाइम्स नाऊ}}</ref> * ह्या सामन्याच्या निकालामुळे ऑस्ट्रेलिया सुपर ८ साठी पात्र तर नामिबिया स्पर्धेबाहेर. |निकाल=ऑस्ट्रेलिया ९ गडी राखून विजयी}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = १३ जून २०२४{{anchor|सामना२८}} | वेळ = १५:०० | day = y | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|OMA}} | संघ२ = {{cr|ENG}} | धावसंख्या१ =४७ (१३.२ षटके) | धावा१ =[[शोएब खान]] ११ (२३) | बळी१ =[[आदिल रशीद]] ४/११ (४ षटके) | धावसंख्या२ =५०/२ (३.१ षटके) | धावा२ =[[जोस बटलर]] २४[[नाबाद|*]] (८) | बळी२ =[[कलीमुल्लाह]] १/१० (१ षटक) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415727.html धावफलक] | स्थळ =[[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साऊंड]], [[अँटिगा]] | पंच = [[लँग्टन रुसेरे]] (झि) आणि [[आसिफ याकूब]] (पा) | सामनावीर =[[आदिल रशीद]] (इं) | toss =इंग्लड, क्षेत्ररक्षण | rain = | टीपा = |निकाल=इंग्लंड ८ गडी राखून विजयी}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = १५ जून २०२४{{anchor|सामना३४}} | वेळ = १३:०० | day = y | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|ENG}} | संघ२ = {{cr|NAM}} | धावसंख्या१ =१२२/५ (१० षटके) | धावा१ =[[हॅरी ब्रूक]] ४७[[नाबाद|*]] (२०) | बळी१ =[[रुबेन ट्रम्पलमान]] २/३१ (२ षटके) | धावसंख्या२ =८४/३ (१० षटके) | धावा२ =[[मायकेल व्हान लिंगेन]] ३३ (२९) | बळी२ =[[जोफ्रा आर्चर]] १/१० (१ षटक) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415734.html धावफलक] | स्थळ =[[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साऊंड]], [[अँटिगा]] | पंच = [[ॲड्रायन होल्डस्टॉक]] (द आ) आणि [[लँग्टन रुसेरे]] (झि) | सामनावीर =[[हॅरी ब्रूक]] (इं) | toss =नामिबिया, फलंदाजी | rain = | टीपा =नामिबियासमोर १० षटकांमध्ये १२६ धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले. |निकाल=इंग्लड ४१ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस पद्धत]])|पाऊस=पावसामुळे सामना प्रत्येकी १० षटकांचा करण्यात आला.}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = १५ जून २०२४{{anchor|सामना३५}} | वेळ = २०:३० | day = | daynight = | night = y | संघ१ = {{cr-rt|SCO}} | संघ२ = {{cr|AUS}} | धावसंख्या१ =१८०/५ (२० षटके) | धावा१ =[[ब्रँडन मॅकमुलेन]] ६० (३४) | बळी१ =[[ग्लेन मॅक्सवेल]] २/४४ (४ षटके) | धावसंख्या२ =१८६/५ (१९/४ षटके) | धावा२ =[[ट्रॅव्हिस हेड]] ६८ (४९) | बळी२ =[[मार्क वॅट]] २/३४ (४ षटके) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415735.html धावफलक] | स्थळ =[[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[ग्रॉस आयलेट]], [[सेंट लुसिया]] | पंच = [[मायकेल गॉफ]] (इं) आणि [[आसिफ याकूब]] (पा) | सामनावीर =[[मार्कस स्टोइनिस]] (ऑ) | toss = | rain = | टीपा =ह्या सामन्याच्या निकालामुळे इंग्लड सुपरत ८ फेरीसाठी पात्र तर स्कॉटलंड स्पर्धेतून बाहेर.<ref>{{Cite web |date=2024-06-16 |title=टी२० विश्वचषक २०२४: ऑस्ट्रेलियाने स्कॉटलंडचा पराभव केल्यामुळे इंग्लंड सुपर ८ साठी पात्र|url=https://www.firstpost.com/firstcricket/sports-news/t20-world-cup-2024-england-qualify-for-super-8-as-australia-beat-scotland-13782972.html |access-date=१६ जून २०२४|website=फर्स्टपोस्ट|language=en-us}}</ref> |निकाल=ऑस्ट्रेलिया ५ गडी राखून विजयी}} ===गट क=== {{२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक गट क}} {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = २ जून २०२४{{anchor|सामना२}} | वेळ = १०:३० | day = y | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|PNG}} | संघ२ = {{cr|WIN}} | धावसंख्या१ =१३६/८ (२० षटके) | धावा१ =[[सेसे बाउ]] ५० (४३) | बळी१ =[[आंद्रे रसेल]] २/१९ (३ षटके) | धावसंख्या२ =१३७/५ (१९ षटके) | धावा२ =[[रॉस्टन चेझ]] ४२[[नाबाद|*]] (२७) | बळी२ =[[आसाद वल्ला]] २/२८ (४ षटके) | निकाल =वेस्ट इंडीज ५ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415702.html धावफलक] | स्थळ =[[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[जॉर्जटाऊन]], [[गयाना]] | पंच = [[ॲड्रायन होल्डस्टॉक]] (द आ) आणि [[राशिद रियाझ]] (पा) | सामनावीर =[[रॉस्टन चेझ]] (वे) | toss =वेस्ट इंडीज, फलंदाजी | rain = | टीपा = }} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ३ जून २०२४{{anchor|सामना५}} | वेळ = २०:३० | day = | daynight = | night = y | संघ१ = {{cr-rt|AFG|२०१३}} | संघ२ = {{cr|UGA}} | धावसंख्या१ =१८३/५ (२० षटके) | धावा१ =[[रहमानुल्लाह गुरबाझ]] ७६ (४५) | बळी१ =[[ब्रायन मसाबा]] २/२१ (४ षटके) | धावसंख्या२ =५८ (१६ षटके) | धावा२ =[[रॉबिन्सन ओबुया]] १४ (२५) | बळी२ =[[फझलहक फारूखी]] ५/९ (४ षटके) | निकाल=अफगाणिस्तान १२५ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415705.html धावफलक] | स्थळ =[[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[जॉर्जटाऊन]], [[गयाना]] | पंच = [[कुमार धर्मसेना]] (श्री) आणि [[अहसान रझा]] (पा) | सामनावीर =[[फझलहक फारूखी]] (अ) | toss =युगांडा, क्षेत्ररक्षण | rain = | टीपा =[[फझलहक फारूखी]]चे (अ) पहिल्यांदा ५ आंतरराष्ट्रीय टी२० बळी }} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ५ जून २०२४{{anchor|सामना९}} | वेळ = १९:३० | daynight = | night = y | संघ१ = {{cr-rt|PNG}} | संघ२ = {{cr|UGA}} | धावसंख्या१ =७७ (१९.१ षटके) | धावा१ =[[हिरी हिरी]] १५ (१९) | बळी१ =[[फ्रँक सुबुगा]] २/४ (४ षटके) | धावसंख्या२ =७८/७ (१८.२ षटके) | धावा२ =[[रियाजत अली शाह]] ३३ (५६) | बळी२ =[[आले नाओ]] २/१६ (४ षटके) | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415709.html धावफलक] | स्थळ =[[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[जॉर्जटाऊन]], [[गयाना]] | पंच = [[ॲड्रायन होल्डस्टॉक]] (द आ) आणि [[राशिद रियाझ]] (पा) | सामनावीर =[[रियाजत अली शाह]] (यु) | toss =युगांडा, क्षेत्ररक्षण | टीपा = |निकाल=युगांडा ३ गडी राखून विजयी}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ७ जून २०२४{{anchor|सामना१४}} | वेळ = १९:३० | day = | daynight = | night = y | संघ१ = {{cr-rt|AFG|२०१३}} | संघ२ = {{cr|NZ}} | धावसंख्या१ =१५९/६ (२० षटके) | धावा१ =[[रहमानुल्लाह गुरबाझ]] ८० (५६) | बळी१ =[[ट्रेंट बोल्ट]] २/२२ (४ षटके) | धावसंख्या२ =७५ (१५.२ शतके)) | धावा२ =[[ग्लेन फिलिप्स]] १८ (१८) | बळी२ =[[राशिद खान (क्रिकेट खेळाडू)|राशिद खान]] ४/१७ (४ षटके) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415714.html धावफलक] | स्थळ =[[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[जॉर्जटाऊन]], [[गयाना]] | पंच = [[कुमार धर्मसेना]] (श्री) आणि [[अहसान रझा]] (पा) | सामनावीर =[[रहमानुल्लाह गुरबाझ]] (अ) | toss =न्यू झीलंड, क्षेत्ररक्षण | rain = | टीपा =आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये अफगाणिस्तानचा हा न्यू झीलंड विरुद्ध पहिलाच विजय |निकाल=अफगाणिस्तान ८४ धावांनी विजयी}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ८ जून २०२४{{anchor|सामना१८}} | वेळ = २०:३० | day = | daynight = | night = y | संघ१ = {{cr-rt|WIN}} | संघ२ = {{cr|UGA}} | धावसंख्या१ =१७३/५ (२० षटके) | धावा१ =[[जॉन्सन चार्ल्स]] ४४ (४२) | बळी१ =[[ब्रायन मसाबा]] २/३१ (४ षटके) | धावसंख्या२ =३९ (१२ षटके) | धावा२ =[[जुमा मियागी]] १३[[नाबाद|*]] (२०) | बळी२ =[[अकिल होसीन]] ५/११ (४ षटके) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415718.html धावफलक] | स्थळ =[[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[जॉर्जटाऊन]], [[गयाना]] | पंच = [[कुमार धर्मसेना]] (श्री) आणि [[राशिद रियाझ]] (पा) | सामनावीर =[[अकिल होसीन]] (वे) | toss =वेस्ट इंडीज, फलंदाजी | rain = | टीपा =[[अकिल होसीन]]ने (वे) [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] मध्ये पहिले पाच बळी घेतले. *आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमधील वेस्ट इंडीजचा हा धावांच्या फरकाने सर्वात मोठा विजय. |निकाल=वेस्ट इंडीज १३४ धावांनी विजयी}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = १२ जून २०२४{{anchor|सामना२६}} | वेळ = २०:३० | day = | daynight = | night = y | संघ१ = {{cr-rt|WIN}} | संघ२ = {{cr|NZ}} | धावसंख्या१ =१४९/९ (२० षटके) | धावा१ =[[शेरफेन रुदरफोर्ड]] ६८[[नाबाद|*]] (३९) | बळी१ =[[ट्रेंट बोल्ट]] ३/१६ (४ षटके) | धावसंख्या२ =१३६/९ (२० षटके) | धावा२ =[[ग्लेन फिलिप्स]] ४० (३३) | बळी२ =[[अल्झारी जोसेफ]] ४/१९ (४ षटके) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415726.html धावफलक] | स्थळ =[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] | पंच = [[अहसान रझा]] (पा) आणि [[ॲलेक्स व्हार्फ]] (इं) | सामनावीर =[[शेरफेन रुदरफोर्ड]] (वे) | toss =न्यू झीलंड, क्षेत्ररक्षण | rain = | टीपा =ह्या सामन्याच्या निकालामुळे वेस्ट इंडीज सुपर ८ फेरीसाठी पात्र |निकाल=वेस्ट इंडीज १३ धावांनी विजयी}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = १३ जून २०२४{{anchor|सामना२९}} | वेळ = २०:३० | day = | daynight = | night = y | संघ१ = {{cr-rt|PNG}} | संघ२ = {{cr|AFG|२०१३}} | धावसंख्या१ =९५ (१९/५ षटके) | धावा१ =[[किपलीन डोरिगा]] २७ (३२) | बळी१ =[[फझलहक फारूखी]] ३/१६ (४ षटके) | धावसंख्या२ =१०१/३ (१५.१ षटके) | धावा२ =[[गुल्बदीन नाइब]] ४९[[नाबाद|*]] (३६) | बळी२ =[[सिमो कमिआ]] १/१६ (३ षटके) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415729.html धावफलक] | स्थळ =[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] | पंच = [[मायकेल गॉफ]] (इं) आणि [[ॲलेक्स व्हार्फ]] (इं) | सामनावीर =[[फझलहक फारूखी]] (अ) | toss =अफगाणिस्तान, क्षेत्ररक्षण | rain = | टीपा =ह्या सामन्याच्या निकालामुळे अफगाणिस्तान सुपर ८ फेरीसाठी पात्र तर न्यू झीलंड, युगांडा आणि पापुआ न्यू गिनी स्पर्धेतून बाद |निकाल=अफगाणिस्तान ७ गडी राखून विजयी}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = १४ जून २०२४{{anchor|सामना३२}} | वेळ = २०:३० | day = | daynight = | night = y | संघ१ = {{cr-rt|UGA}} | संघ२ = {{cr|NZ}} | धावसंख्या१ =४० (१८.४ षटके) | धावा१ =[[केनेथ वैसवा]] ११ (१८) | बळी१ =[[टिम साउथी]] ३/४ (४ षटके) | धावसंख्या२ =४१/१ (५.२ षटके) | धावा२ =[[डेव्हन कॉन्वे]] २२[[नाबाद|*]] (१५) | बळी२ =[[रियाजत अली शाह]] १/१० (१ षटक) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415732.html धावफलक] | स्थळ =[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] | पंच = [[रिचर्ड इलिंगवर्थ]] (इं) आणि [[पॉल रायफेल]] (ऑ) | सामनावीर =[[टिम साउथी]] (न्यू) | toss = | rain = | टीपा = |निकाल=न्यू झीलंड ९ गडी राखून विजयी|नाणेफेक=न्यू झीलंड, क्षेत्ररक्षण}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = १७ जून २०२४{{anchor|सामना३९}} | वेळ = १०:३० | day = y | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|PNG}} | संघ२ = {{cr|NZ}} | धावसंख्या१ =७८ (१९.४ षटके) | धावा१ =[[चार्ल्स अमिनी]] १७ (२५) | बळी१ =[[लॉकी फर्ग्युसन]] ३/० (४ षटके) | धावसंख्या२ =७९/३ (१२.२ षटके) | धावा२ =[[डेव्हन कॉन्वे]] ३५ (३२) | बळी२ =[[कबुआ मोरिया]] २/४ (२.२ षटके) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415739.html धावफलक] | स्थळ =[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] | पंच = [[पॉल रायफेल]] (ऑ) आणि [[लँग्टन रुसेरे]] (झि) | सामनावीर =[[लॉकी फर्ग्युसन]] (न्यू) | toss = | rain = | टीपा =ट्रेंट बोल्ट (न्यू) त्याचा शेवटचा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना खेळला. * लॉकी फर्ग्युसन (न्यू) हा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामन्यात सलग चार निर्धाव षटके टाकणारा दुसरा गोलंदाज ठरला.<ref>{{cite web |access-date=१७ जून २०२४|title=न्यू झीलंड वि पापुआ न्यू गिनी: लॉकी फर्ग्युसनने टी२० विश्वचषकाच्या इतिहासात गोलंदाजाने चार निर्धाव शतके टाकण्याची पहिली घटना नोंदवली|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/t20-world-cup/lockie-ferguson-records-most-maiden-overs-in-t20-world-cup-history-nz-vs-png/article68301382.ece |work=स्पोर्टस्टार}}</ref> |निकाल=न्यू झीलंड ७ गडी राखून विजयी|नाणेफेक=न्यू झीलंड, क्षेत्ररक्षण}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = १७ जून २०२४{{anchor|सामना४०}} | वेळ = २०:३० | day = | daynight = | night = y | संघ१ = {{cr-rt|WIN}} | संघ२ = {{cr|AFG|२०१३}} | धावसंख्या१ =२१८/५ (२० षटके) | धावा१ =[[निकोलस पूरन]] ९८ (५३) | बळी१ =[[गुल्बदीन नाइब]] २/१४ (२ षटके) | धावसंख्या२ =११४ (१६.२ षटके) | धावा२ =[[इब्राहिम झद्रान]] ३८ (२८) | बळी२ =[[ओबेड मकॉय]] ३/१४ (३ षटके) | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415740.html धावफलक] | स्थळ =[[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[ग्रॉस आयलेट]], [[सेंट लुसिया]] | पंच = [[क्रिस ब्राउन]] (न्यूझी) आणि [[अलाहुद्दीन पालेकर]] (द आ) | सामनावीर = [[निकोलस पूरन]] (वे) | toss = | rain = | टीपा = |निकाल=वेस्ट इंडीज १०४ धावांनी विजयी|नाणेफेक=अफगाणिस्तान, क्षेत्ररक्षण}} ===गट ड=== {{२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक गट ड}} {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ३ जून २०२४{{anchor|सामना४}} | वेळ = १०:३० | day = | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|SL}} | संघ२ = {{cr|SA}} | धावसंख्या१ =७७ (१९.१ षटके) | धावा१ =[[कुशल मेंडिस]] १९ (३०) | बळी१ =[[ॲनरिक नॉर्त्ये]] ४/७ (४ षटके) | धावसंख्या२ =८०/४ (१६.२ षटके) | धावा२ =[[क्विंटन डी कॉक]] २० (२७) | बळी२ =[[वनिंदु हसरंगा]] २/२२ (३.२ षटके) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415704.html धावफलक] | स्थळ =[[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ईस्ट मिडो]], [[न्यूयॉर्क]] | पंच = [[क्रिस ब्राउन]] (न्यूझी) आणि [[रिचर्ड केटलबोरो]] (इं) | सामनावीर =[[ॲनरिक नॉर्त्ये]] (द आ) | toss =श्रीलंका, फलंदाजी | rain = | टीपा =ह्या मैदानावरील हा पहिलाच टी२० सामना.<ref>{{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/this-is-unacceptable-icc-ripped-apart-for-terrible-drop-in-new-york-pitch-after-low-scoring-sl-vs-sa-t20-world-cup-match-101717463458932.html |title='धिस इस अनएक्सेपटेबल': आयसीसी रिप्प्ड अपार्ट फॉर 'टेरिबल' ड्रॉप-इन न्यू यॉर्क पीच आफ्टर लो स्कोरिंग SL vs SA T20WC मॅच |work=हिंदुस्थान टाइम्स|access-date=४ जून २०२४}}</ref> *आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेट मधील श्रीलंकेची हि सर्वात कमी धावसंख्या.<ref><{{cite web |url=https://www.tbsnews.net/sports/sri-lanka-bundled-out-77-against-sa-their-lowest-total-t20i-history-867866 |title=श्रीलंकेचा संघ दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध ७७ धावांत आटोपला, हि त्यांची टी२०आं इतिहासातील सर्वात कमी धावसंख्या आहे|work=द बिजजेस स्टॅंडर्ड|access-date=४ जून २०२४}}</ref> }} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ४ जून २०२४{{anchor|सामना७}} | वेळ = १०:३० | day = y | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|NEP}} | संघ२ = {{cr|NED}} | धावसंख्या१ =१०६ (१९.२ षटके) | धावा१ =[[रोहित कुमार]] ३५ (३७) | बळी१ =[[लोगन व्हान बीक]] ३/१८ (३.२ षटके) | धावसंख्या२ =१०९/४ (१८.४ षटके) | धावा२ =[[मॅक्स ओ'दाउद]] ५४[[नाबाद|*]] (४८) | बळी२ =[[दीपेंद्र सिंह ऐरी]] १/६ (२ षटके) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415707.html धावफलक] | स्थळ =[[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[डॅलस]], [[टेक्सास]] | पंच = [[लँग्टन रुसेरे]] (झि) आणि [[रॉड टकर]] (ऑ) | सामनावीर =[[टिम प्रिंगल]] (ने) | toss =नेदरलँड्स, क्षेत्ररक्षण | rain = | टीपा = |निकाल=नेदरलँड्स ६ गडी राखून विजयी}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ७ जून २०२४{{anchor|सामना१५}} | वेळ = १९:३० | day = | daynight = | night = y | संघ१ = {{cr-rt|SL}} | संघ२ = {{cr|BAN}} | धावसंख्या१ =१२४/९ (२० षटके) | धावा१ =[[पथुम निसंका]] ४७ (२८) | बळी१ =[[मुस्तफिझुर रहमान]] ३/१७ (४ षटके) | धावसंख्या२ =१२५ (१९ षटके) | धावा२ =[[तौहीद ह्रिदोय]] ४० (२०) | बळी२ =[[नुवान थुशारा]] ४/१८ (४ षटके) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415715.html धावफलक] | स्थळ =[[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[डॅलस]], [[टेक्सास]] | पंच = [[मायकेल गॉफ]] (इं) आणि [[पॉल रायफेल]] (ऑ) | सामनावीर =[[रिशाद हुसेन]] (बां) | toss =बांगलादेश, क्षेत्ररक्षण | rain = | टीपा =टी२० विश्वचषक स्पर्धेत बांगलादेशचा श्रीलंकेविरुद्ध हा पहिलाच विजय |निकाल=बांगलादेश २ गडी राखून विजयी}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ८ जून २०२४{{anchor|सामना१६}} | वेळ = १०:३० | day = y | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|NED}} | संघ२ = {{cr|SA}} | धावसंख्या१ =१०३/९ (२० षटके) | धावा१ =[[सायब्रँड एंजेलब्रेक्ट]] ४० (४५) | बळी१ =[[ओटनील बार्टमन]] ४/११ (४ षटके) | धावसंख्या२ =१०६/६ (१८.५ षटके) | धावा२ =[[डेव्हिड मिलर]] ५९[[नाबाद|*]] (५१) | बळी२ =[[व्हिव्हियन किंग्मा]] २/१२ (४ षटके) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415716.html धावफलक] | स्थळ =[[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ईस्ट मिडो]], [[न्यूयॉर्क]] | पंच = [[क्रिस गॅफने]] (न्यूझी) आणि [[शारफुदौला]] (बां) | सामनावीर =[[डेव्हिड मिलर]] (द) | toss =दक्षिण आफ्रिका, क्षेत्ररक्षण | rain = | टीपा = |निकाल=दक्षिण आफ्रिका ४ गडी राखून विजयी}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = १० जून २०२४{{anchor|सामना२१}} | वेळ = १०:३० | day = y | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|SA}} | संघ२ = {{cr|BAN}} | धावसंख्या१ =११३/६ (२० षटके) | धावा१ =[[हाइनरिक क्लासेन]] ४६ (४४) | बळी१ =[[तंझीम हसन साकिब]] ३/१८ (४ षटके) | धावसंख्या२ =१०९/७ (२० षटके) | धावा२ =[[तौहीद ह्रिदोय]] ३७ (३४) | बळी२ =[[केशव महाराज]] ३/२७ (४ षटके) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415721.html धावफलक] | स्थळ =[[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ईस्ट मिडो]], [[न्यूयॉर्क]] | पंच = [[रिचर्ड इलिंगवर्थ]] (इं) आणि [[सॅम नोजास्की]] (ऑ) | सामनावीर =[[हाइनरिक क्लासेन]] (द आ) | toss =दक्षिण आफ्रिका, फलंदाजी | rain = | टीपा = |निकाल=दक्षिण आफ्रिका ४ धावांनी विजयी}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = ११ जून २०२४{{anchor|सामना२३}} | वेळ = १९:३० | day = | daynight = | night = y | संघ१ = {{cr-rt|NEP}} | संघ२ = {{cr|SL}} | धावसंख्या१ = | धावा१ = | बळी१ = | धावसंख्या२ = | धावा२ = | बळी२ = | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415723.html धावफलक] | स्थळ =[[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल]], [[फ्लोरिडा]] | पंच = [[क्रिस गॅफने]] (न्यूझी) आणि [[रिचर्ड केटलबोरो]] (इं) | सामनावीर = | toss =नाही | rain = | टीपा =ह्या सामन्याच्या निकालामुळे दक्षिण आफ्रिका सुपर ८ फेरीसाठी पात्र |निकाल=सामना रद्द|पाऊस=पावसामुळे सामना रद्द}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = १३ जून २०२४{{anchor|सामना२७}} | वेळ = १०:३० | day = y | daynight = | night = | संघ१ = {{cr-rt|BAN}} | संघ२ = {{cr|NED}} | धावसंख्या१ =१५९/५ (२० षटके) | धावा१ =[[शाकिब अल हसन]] ६४[[नाबाद|*]] (४६) | बळी१ =[[पॉल व्हॅन मीकीरन]] २/१५ (४ षटके) | धावसंख्या२ =१३४/८ (२० षटके) | धावा२ =[[सायब्रँड एंजेलब्रेक्ट]] ३३ (२२) | बळी२ =[[रिशाद हुसेन]] ३/३३ (४ षटके) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415728.html धावफलक] | स्थळ =[[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]], [[सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स|सेंट व्हिन्सेंट]] | पंच = [[क्रिस ब्राउन]] (न्यूझी) आणि [[जयरामण मदनगोपाळ]] (भा) | सामनावीर =[[शाकिब अल हसन]] (बां) | toss =नेदरलँड्स, क्षेत्ररक्षण | rain = | टीपा =ह्या सामन्याच्या निकालामुळे श्रीलंका स्पर्धेतून बाद. |निकाल=बांगलादेश २५ धावांनी विजयी}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = १४ जून २०२४{{anchor|सामना३१}} | वेळ = १९:३० | day = | daynight = | night = y | संघ१ = {{cr-rt|SA}} | संघ२ = {{cr|NEP}} | धावसंख्या१ =११५/७ (२० षटके) | धावा१ =[[रीझा हेंड्रिक्स]] ४३ (४९) | बळी१ =[[कुशल भुर्टेल]] ४/१९ (४ षटके) | धावसंख्या२ =११४/७ (२० षटके) | धावा२ =[[आसिफ शेख]] ४२ (४९) | बळी२ =[[तबरेझ शम्सी]] ४/१९ (४ षटके) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415731.html धावफलक] | स्थळ =[[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]], [[सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स|सेंट व्हिन्सेंट]] | पंच = [[जयरामण मदनगोपाळ]] (भा) आणि [[जोएल विल्सन]] (वे.इं) | सामनावीर =[[तबरेझ शम्सी]] (द) | toss = | rain = | टीपा =ह्या सामन्याच्या निकालामुळे नेपाळ स्पर्धेतून बाद.<ref>{{Cite web |date=2024-06-15 |title=दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध नेपाळ थेट धावफलक, टी२० विश्वचषक २०२४: इतिहास रचण्यात नेपाळ १ मीटरने (आणि एका धावेने) कमी पडला |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/south-africa-vs-nepal-live-score-t20-world-cup-2024-match-31-today-sa-vs-nep-latest-scorecard-updates-9393435/ |access-date=१५ जून २०२४|website=द इंडियन एक्स्प्रेस |language=en}}</ref> |निकाल=दक्षिण आफ्रिका १ धावेने विजयी|नाणेफेक=नेपाळ, क्षेत्ररक्षण}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = १६ जून २०२४{{anchor|सामना३७}} | वेळ = १९:३० | day = | daynight = | night = y | संघ१ = {{cr-rt|BAN}} | संघ२ = {{cr|NEP}} | धावसंख्या१ =१०६ (१९.३ षटके) | धावा१ =[[शाकिब अल हसन]] १७ (२२) | बळी१ =[[सोमपाल कामी]] २/१० (३ षटके) | धावसंख्या२ =८५ (१९.२ षटके) | धावा२ =[[कुशल मल्ल]] २७ (४०) | बळी२ =[[तंझीम हसन साकिब]] ४/७ (४ षटके) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415737.html धावफलक] | स्थळ =[[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]], [[सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स|सेंट व्हिन्सेंट]] | पंच = [[सॅम नोजास्की]] (ऑ) आणि [[अहसान रझा]] (पा) | सामनावीर =[[तंझीम हसन साकिब]] (बां) | rain = | टीपा =संदीप लामिछानेने (ने) त्याचा आंतरराष्ट्रीय टी२० कारकिर्दीतील १०० वा बळी घेतला.<ref>{{Cite web |title=संदीप लामिछाने, आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये सर्वात जलद १०० गडी बाद करणारा दुसरा गोलंदाज ठरला |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/t20-world-cup/sandeep-lamichhane-100-t20i-wickets-nepal-vs-bangladesh-t20-world-cup-2024-stats-records-cricket-news/article68299066.ece |access-date=१६ जून २०२४|work=स्पोर्टस्टार|language=en}}</ref> *ह्या सामन्याच्या निकालामुळे बांगलादेश सुपर आठ फेरीसाठी पात्र तर नेदरलँड्स स्पर्धेतून बाहेर. |निकाल=बांगलादेश २१ धावांनी विजयी|नाणेफेक=नेपाळ, क्षेत्ररक्षण}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने | दिनांक = १६ जून २०२४{{anchor|सामना३८}} | वेळ = २०:३० | day = | daynight = | night = y | संघ१ = {{cr-rt|SL}} | संघ२ = {{cr|NED}} | धावसंख्या१ =२०१/६ (२० षटके) | धावा१ =[[चरिथ असलंका]] ४६ (२१) | बळी१ =[[लोगन व्हान बीक]] २/४५ (४ षटके) | धावसंख्या२ =११८ (१६.४ षटके) | धावा२ =[[मायकेल लेविट]] ३१ (२३) | बळी२ =[[नुवान थुशारा]] ३/२४ (३.४ षटके) | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415738.html धावफलक] | स्थळ =[[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[ग्रॉस आयलेट]], [[सेंट लुसिया]] | पंच = [[अलाहुद्दीन पालेकर]] (द आ) आणि [[ॲलेक्स व्हार्फ]] (इं) | सामनावीर =[[चरिथ असलंका]] (श्री) | toss = | rain = | टीपा = |निकाल=श्रीलंका ८३ धावांनी विजयी |नाणेफेक=नेदरलँड्स, क्षेत्ररक्षण }} ==सुपर ८== गट फेरीमधील प्रत्येक गटातील अव्वल दोन संघांना सुपर ८ टप्प्यात चार संघांच्या दोन गटांमध्ये ठेवण्यात आले होते. सुपर ८ टप्प्यात, प्रत्येक संघ गटातील इतरांशी राऊंड-रॉबिन म्हणून खेळेल, प्रत्येक गटातील शीर्ष दोन संघानी बाद फेरीमध्ये प्रवेश केला.<ref name="CWC" /> ग्रुप स्टेजपासून सुपर ८ पर्यंत एकही गुण पुढे नेला गेला नाही.<ref>{{cite web|url=https://images.icc-cricket.com/image/upload/prd/znofzpw3btrqudr8seqd.pdf|title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक, २०२४|publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240610115930/https://images.icc-cricket.com/image/upload/prd/znofzpw3btrqudr8seqd.pdf|archive-date=१० जून २०२४|access-date=१० जून २०२४}}</ref> स्पर्धेपूर्वी, सुपर ८ टप्प्यात आठ मानांकित संघ होते: गट १ मध्ये ऑस्ट्रेलिया, भारत, न्यू झीलंड आणि श्रीलंका आणि गट २ मध्ये इंग्लंड, पाकिस्तान, दक्षिण आफ्रिका आणि वेस्ट इंडीज.<ref>{{cite news|author=अभिमन्यू बसू|url=https://www.espncricinfo.com/story/t20-world-cup-2024-frequently-asked-questions-faqs-1435161|title=टी२० विश्वचषक २०२४ नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न: वेळ, ठिकाणे आणि बरेच काही|date=२७ मे २०२४|work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|access-date=११ जून २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240611051246/https://www.espncricinfo.com/story/t20-world-cup-2024-frequently-asked-questions-faqs-1435161|archive-date=११ जून २०२४|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last=विग्मोर|first=टीम|url=https://www.telegraph.co.uk/cricket/2024/01/04/t20-world-cup-fixtures-draw-west-indies-groups-england/|title=२०२४ च्या टी२० विश्वचषकाच्या ड्रॉवर पहिली नजर|date=४ जानेवारी २०२४|work=द टेलिग्राफ|access-date=४ जानेवारी २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240104224650/https://www.telegraph.co.uk/cricket/2024/01/04/t20-world-cup-fixtures-draw-west-indies-groups-england/|archive-date=४ जानेवारी २०२४|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/t20-world-cup-2024-super-8-qualified-teams-schedule-date-india-vs-australia-9391821/|title=टी२० विश्वचषक २०२४ सुपर ८: पात्र संघ, वेळापत्रक, सामन्याची तारीख आणि ठिकाणे|date=१४ जून २०२४|publisher=द इंडियन एक्स्प्रेस|access-date=१४ जून २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240614034318/https://indianexpress.com/article/sports/cricket/t20-world-cup-2024-super-8-qualified-teams-schedule-date-india-vs-australia-9391821/|archive-date=१४ जून २०२४|url-status=live}}</ref> मानांकित संघ जर गट फेरीतून पुढे गेले आणि त्यांच्या गटात ते प्रथम किंवा द्वितीय क्रमांकावर असले तरीही त्यांना पूर्व-निर्धारित स्थानांवर ठेवले गेले.<ref name="telegraph">{{cite news|last1=विग्मोर|first1=टीम|url=https://www.telegraph.co.uk/cricket/2024/01/04/t20-world-cup-fixtures-draw-west-indies-groups-england/|title=एक्सक्लुसिव्ह: फर्स्ट लूक ऍट ड्रॉ फॉर २०२४ टी२० वर्ल्ड कप|date=४ जानेवारी २०२४|work=द टेलिग्राफ|access-date=४ जानेवारी २०२४}}</ref> {| class="wikitable" ! rowspan="2" |पात्रता ! colspan="2" |सुपर ८ |- !गट अ !गट ब |- | rowspan="4" style="text align:center" |'''[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक#गट फेरी|गट फेरी]] मधून अग्रेसर''' <small>(८ अग्र संघ)</small> |{{Cr|IND|नाव=}}{{efn|भारताला अ१ स्थान पूर्वनिश्चित करण्यात आले होते आणि ते पात्र झाले.<ref>{{cite news|date=१२ जून २०२४|title=यूएसए वि भारत, टी२० विश्वचषक २०२४: भारत युनायटेड स्टेट्सला हरवून सुपर 8 साठी पात्र |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/t20-world-cup/india-vs-usa-ind-qualifies-super-8-teams-t20-wc-2024-group-a/article68281148.ece|access-date=१३ जून २०२४|work=स्पोर्टस्टार}}</ref>}} |{{Cr|USA}}{{efn|युनायटेड स्टेट्स पात्र ठरले आणि त्यांनी अ२ पोझिशन घेतली, जी मूळत: पाकिस्तानला आधीच दिली गेली होती, जे पात्र होण्यात अपयशी ठरले.<ref>{{Cite news |last=स्मिथ|first=रॉब|date=१४ जून २०२४|title=आयर्लंडविरुद्ध धुव्वा उडवल्यानंतर यूएसए सुपर ८ साठी पात्र ठरले: टी२० क्रिकेट विश्वचषक – जसे घडले तसे |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2024/jun/14/usa-v-ireland-t20-cricket-world-cup-live |access-date=१५ जून २०२४|work=द गार्डियन |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref>}} |- |{{Cr|AUS}}{{efn|ऑस्ट्रेलियाला ब२ स्थान पूर्वनिश्चित आले होते आणि ते पात्र ठरले.<ref name="CNBC">{{cite news|date=१२ जून २०२४|title=ऑस्ट्रेलिया आणि दक्षिण आफ्रिका हे टी२० विश्वचषकाच्या सुपर ८ टप्प्यासाठी पात्र ठरणारे पहिले संघ ठरले - सीएनबीसी टीव्ही१८|url=https://www.cnbctv18.com/sports/australia-and-south-africa-become-first-teams-to-qualify-for-super-8-stage-of-t20-world-cup-19427304.htm |access-date=१२ जून २०२४|work=सीएनबीसी टीव्ही१८}}</ref>}} |{{Cr|ENG}}{{efn|इंग्लंडला ब१ स्थान पूर्वनिश्चित आले होते आणि ते पात्र ठरले.<ref>{{Cite web |date=2024-06-16 |title=टी२० विश्वचषक २०२४: ऑस्ट्रेलियाने स्कॉटलंडचा पराभव केल्यामुळे इंग्लंड सुपर ८ साठी पात्र ठरला |url=https://www.firstpost.com/firstcricket/sports-news/t20-world-cup-2024-england-qualify-for-super-8-as-australia-beat-scotland-13782972.html |access-date=१६ जून २०२४|website=फर्स्टपोस्ट|language=en-us}}</ref>}} |- |{{Cr|AFG|नाव=|variant=२०१३}}{{efn|अफगाणिस्तान पात्र ठरली आणि त्यांनी क१ स्थान मिळवले, जे मूळत: न्यू झीलंडला आधीच देण्यात आले होते, जे पात्रता मिळवण्यात अपयशी ठरले.<ref>{{cite news|url=https://crictoday.com/cricket/daily-cricket-news/afghanistan-qualify-for-super-8-stage-of-icc-t20-world-cup-2024-new-zealand-eliminated/|title=अफगाणिस्तान आयसीसी टी२० विश्वचषक २०२४ च्या सुपर ८ टप्प्यासाठी पात्र, न्यू झीलंड बाद |date=१४ जून २०२४|access-date=१४ जून २०२४|work=क्रिक टुडे}}</ref>}} |{{Cr|WIN}}{{efn|वेस्ट इंडीजला क२ स्थान पूर्वनिश्चित करण्यात आले होते आणि ते पात्र ठरले.<ref>{{cite news|title=न्यू झीलंडवर १३ धावांनी विजय मिळवल्यानंतर वेस्ट इंडीज सुपर ८ साठी पात्र|url=https://sports.ndtv.com/t20-world-cup-2024/west-indies-qualify-for-super-8s-after-13-run-win-over-new-zealand-5879320|access-date=१३ जून २०२४|date=१३ जून २०२४|work=[[एनडीटीव्ही]]|archive-date=2024-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20240613093441/https://sports.ndtv.com/t20-world-cup-2024/west-indies-qualify-for-super-8s-after-13-run-win-over-new-zealand-5879320|url-status=dead}}</ref>}} |- |{{Cr|BAN}}{{efn|बांगलादेश पात्र ठरले आणि त्यांनी ड२ स्थान मिळवले, जे मूळत: श्रीलंकेला आधीच देण्यात आले होते, जे पात्र होण्यास अपयशी ठरले. <ref>{{Cite web |title=टी२० विश्वचषक सुपर ८ मध्ये बांगलादेश अंतिम स्थानावर शिक्कामोर्तब, चाहत्यांना प्रश्न "पाकिस्तान कुठे आहे?" {{!}} क्रिकेट बातम्या |url=https://sports.ndtv.com/t20-world-cup-2024/bangladesh-seal-final-spot-in-t20-world-cup-super-8s-fans-question-where-is-pakistan-5906395 |access-date=१८ जून २०२४ |website=NDTVSports.com |language=en |archive-date=2024-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240618111206/https://sports.ndtv.com/t20-world-cup-2024/bangladesh-seal-final-spot-in-t20-world-cup-super-8s-fans-question-where-is-pakistan-5906395 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|url=https://sports.ndtv.com/t20-world-cup-2024/sri-lanka-knocked-out-of-t20-world-cup-2024-bangladesh-close-in-on-super-eight-berth-with-25-run-win-over-netherlands-5884790|title=श्रीलंका टी२० विश्वचषक २०२४ मधून बाहेर|date=१३ जून २०२४|access-date=१३ जून २०२४|work=[[एनडीटीव्ही]]|archive-date=2024-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20240627034341/https://sports.ndtv.com/t20-world-cup-2024/sri-lanka-knocked-out-of-t20-world-cup-2024-bangladesh-close-in-on-super-eight-berth-with-25-run-win-over-netherlands-5884790|url-status=dead}}</ref>}} |{{Cr|SA}}{{efn|दक्षिण आफ्रिकेला ड१ स्थान पूर्वनिश्चित करण्यात आले होते आणि ते पात्र ठरले.<ref name="CNBC"/>}} |} {{notelist}} ===गट १=== {{२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक गट १}} {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने |दिनांक=२० जून २०२४{{anchor|सामना४३}} |वेळ=१०:३० |daynight= |संघ१={{Cr|AFG|२०१३}} |संघ२={{Cr-rt|IND}} |धावसंख्या१= १८१/८ (२० षटके) |धावा१=[[सूर्यकुमार यादव]] ५३ (२८) |बळी१=[[राशीद खान]] ३/२६ (४ षटके) |धावसंख्या२=१३२ (२० षटके) |धावा२=[[अझमतुल्लाह ओमरझाई]] २६ (२०) |बळी२=[[जसप्रीत बुमराह]] ३/७ (४ षटके) |निकाल=भारत ४७ धावांनी विजयी |report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415743.html धावफलक] |स्थळ=[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाऊन]], [[बार्बाडोस]] |पंच= [[पॉल रायफेल]] (ऑ) आणि [[रॉड टकर]] (ऑ) |सामनावीर=[[सूर्यकुमार यादव]] (भा) |नाणेफेक=भारत, फलंदाजी |rain= |टीपा= }} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने |दिनांक=२० जून २०२४ |वेळ=२०:३० |daynight= |night=y |संघ१={{Cr|AUS}} |संघ२={{Cr-rt|BAN}} |धावसंख्या१=१४०/८ (२० षटके) |धावा१=[[नजमुल हुसैन शान्तो]] ४१ (३६) |बळी१=[[पॅट कमिन्स]] ३/२९ (४ षटके) |धावसंख्या२=१००/२ (११.२ षटके) |धावा२=[[डेव्हिड वॉर्नर]] ५३[[नाबाद|*]] (३५) |बळी२=[[रिशाद हुसेन]] २/२३ (३ षटके) |निकाल=ऑस्ट्रेलिया २८ धावांनी विजयी ([[डीएलएस पद्धत]]) |report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415744.html धावफलक] |स्थळ=[[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साऊंड]], [[अँटिगा]] |पंच= [[मायकेल गॉफ]] (इं) आणि [[रिचर्ड इलिंगवर्थ]] (इं) |सामनावीर=[[पॅट कमिन्स]] (ऑ) |नाणेफेक=ऑस्ट्रेलिया, क्षेत्ररक्षण |rain= |टीपा=[[पॅट कमिन्स]] (ऑ) ने आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये पहिली हॅट्ट्रिक घेतली<ref>{{Cite web |title=पॅट कमिन्सचा टी२० विश्वचषकातील हॅटट्रिकसह इतिहास, रेकॉर्ड बुकमध्ये प्रवेश. {{!}} क्रिकेट बातम्या पहा |url=https://sports.ndtv.com/cricket/pat-cummins-makes-history-with-t20-world-cup-hat-trick-enters-record-books-watch-5935817 |access-date=2024-06-21 |website=एनडीटीव्हीस्पोर्ट्स.कॉम |language=en |archive-date=2024-06-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240621031721/https://sports.ndtv.com/cricket/pat-cummins-makes-history-with-t20-world-cup-hat-trick-enters-record-books-watch-5935817 |url-status=dead }}</ref> आणि असे करणारा तो चौथा ऑस्ट्रेलियई गोलंदाज ठरला.<ref>{{Cite web |title=टी२० विश्वचषक २०२४ मधील पहिली हॅट्ट्रिक कमिन्सची |url=https://www.espncricinfo.com/story/t20-world-cup-2024-australia-fast-bowler-pat-cummins-stars-with-hat-trick-against-bangladesh-1439994 |access-date=२१ जून २०२४|website=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|language=en}}</ref> |पाऊस=आस्ट्रेलियाच्या डावादरम्यान आलेल्या पावसामुळे ऑस्ट्रेलियाचे लक्ष्य ११.२ शतकांमध्ये ७२ इतके करण्यात आले. *पावसामुळे पुढील खेळ होऊ शकला नाही.}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने |दिनांक=२२ जून २०२४{{anchor|सामना४७}} |वेळ=१०:३० |daynight= |संघ१={{Cr-rt|IND}} |संघ२={{Cr|BAN}} |धावसंख्या१=१९६/५ (२० षटके) |धावा१=[[हार्दिक पंड्या]] ५०[[नाबाद|*]] (२७) |बळी१=[[तंझीम हसन साकिब]] २/३२ (४ षटके) |धावसंख्या२=१४६/८ (२० षटके) |धावा२=[[नजमुल हुसैन शान्तो]] ४० (३२) |बळी२=[[कुलदीप यादव]] ३/१९ (४ षटके) |निकाल=भारत ५० धावांनी विजयी |report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415747.html धावफलक] |स्थळ=[[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साऊंड]], [[अँटिगा]] |पंच=[[मायकेल गॉफ]] (इं) आणि [[ॲड्रायन होल्डस्टॉक]] (द) |सामनावीर=[[हार्दिक पंड्या]] (भा) |नाणेफेक=बांगलादेश, क्षेत्ररक्षण |rain= |टीपा=[[शाकिब अल हसन]] हा टी२० विश्वचषक स्पर्धेमध्ये ५० गडी बाद करणारा पहिलाच गोलंदाज ठरला.<ref>{{cite web |access-date=२२ जून २०२४|date=२२ जून २०२४|title=शाकिब अल हसन टी२० विश्वचषक स्पर्धेमध्ये ५० गडी बाद करणारा पहिलाच गोलंदाज.|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/t20-world-cup/ind-vs-ban-shakib-al-hasan-record-50-wickets-t20-world-cup-stats-india-v-bangladesh-rohit-sharma/article68320741.ece/ |website=स्पोर्टस्टार}}</ref> }} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने |दिनांक=२२ जून २०२४ |वेळ=२०:३० |daynight= |night=y |संघ१={{Cr|AFG|२०१३}} |संघ२={{Cr|AUS}} |धावसंख्या१=१४८/६ (२० षटके) |धावा१=[[रहमानुल्लाह गुरबाझ]] ६० (४९) |बळी१=[[पॅट कमिन्स]] ३/२८ (४ षटके) |धावसंख्या२=१२७ (१९.२ षटके) |धावा२=[[ग्लेन मॅक्सवेल]] ५९ (४१) |बळी२=[[गुल्बदीन नाइब]] ४/२० (४ षटके) |निकाल=अफगाणिस्तान २१ धावांनी विजयी |report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415748.html धावफलक] |स्थळ=[[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]], [[सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स|सेंट व्हिन्सेंट]] |पंच=[[कुमार धर्मसेना]] (श्री) आणि [[ॲड्रायन होल्डस्टॉक]] (द) |सामनावीर=[[गुल्बदीन नाइब]] (अ) |नाणेफेक=ऑस्ट्रेलिया, क्षेत्ररक्षण |rain= |टीपा=[[पॅट कमिन्स]] (ऑ) ने आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये सलग दुसरी हॅट्ट्रिक घेतली आणि टी२० विश्वचषक स्पर्धेत एकापेक्षा जास्त हॅट्ट्रिक घेणारा एकमेव खेळाडू ठरला. एकूणच या स्पर्धेतील ही दुसरी हॅट्ट्रिक होती आणि टी२० विश्वचषक इतिहासातील आठवी हॅट्ट्रिक होती.<ref>{{cite web |access-date=23 June 2024 |title=टी२० विश्वचषक स्पर्धेत सलग दुसऱ्या हॅट्ट्रिकसह कमिन्सने रचला इतिहास |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/t20cricketworldcup/news/cummins-creates-history-with-second-consecutive-t20-world-cup-hat-trick |website=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती}}</ref> *आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये अफगाणिस्तानचा ऑस्ट्रेलियाविरुद्धचा हा पहिला विजय होता.<ref>{{cite web |access-date=२३ जून २०२४|title=ऑस्ट्रेलिया वि अफगाणिस्तान: टी२० विश्वचषक स्पर्धेतील आव्हान जिवंत ठेवण्यासाठी अफगाणिस्तानचा ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध ऐतिहासिक विजय |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/t20-world-cup-australia-afghanistan-history-gurbaz-maxwell-2556817-2024-06-23 |website=इंडिया टुडे}}</ref>}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने |दिनांक=२४ जून २०२४{{anchor|सामना५१}} |वेळ=१०:३० |daynight= |संघ१={{Cr-rt|AUS}} |संघ२={{Cr|IND}} |धावसंख्या१=१८१/८ (२० षटके) |धावा१=[[रोहित शर्मा]] ९२ (४१) |बळी१=[[मिचेल स्टार्क]] २/४५ (४ षटके) |धावसंख्या२=१३४ (२० षटके) |धावा२=[[ट्रॅव्हिस हेड]] ७६ (४३) |बळी२=[[अर्शदीप सिंग (क्रिकेट खेळाडू)|अर्शदीप सिंग]] ३/३७ (४ षटके) |निकाल=भारत २४ धावांनी विजयी |report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415751.html धावफलक] |स्थळ=[[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[ग्रॉस आयलेट]], [[सेंट लुसिया]] |पंच= [[रिचर्ड इलिंगवर्थ]] (इं) आणि [[रिचर्ड केटलबोरो]] (इं) |सामनावीर=[[सूर्यकुमार यादव]] (भा) |नाणेफेक=ऑस्ट्रेलिया, क्षेत्ररक्षण |rain= |टीपा=[[रोहित शर्मा]] (भा) आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये २०० षटकार मारणारा पहिला खेळाडू ठरला.<ref>{{cite web |access-date=२४ जून २०२४|title=भारत वि ऑस्ट्रेलिया, टी२० विश्वचषक २०२४: रोहित शर्मा आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये २०० षटकार मारणारा पहिलाच फलंदाज|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/t20-world-cup/rohit-sharma-most-sixes-t20i-record-stats-ind-vs-aus-t20-world-cup/article68328504.ece |work=स्पोर्टस्टार}}</ref> बाबर आझमला मागे टाकत तो आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये सर्वाधिक धावा करणारा खेळाडू बनला.<ref>{{cite web |access-date=२४ जून २०२४|title=स्टॅट पॅक: रोहित शर्माची ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध विध्वंसक खेळी, बाबर आझमला टाकले मागे|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/t20-world-cup-2024-india-vs-australia-rohit-sharma-stat-pack-2557533-2024-06-24 |work=इंडिया टुडे}}</ref> या सामन्याच्या परिणामी भारत उपांत्य फेरीसाठी पात्र ठरला.<ref>{{cite web |access-date=२४ जून २०२४ |title=भारत वि ऑस्ट्रेलिया: १९ नोव्हेंबरचा बदला २४ जूनला; कांगारूंना चिरडून टीम इंडिया सेमी फायनलमध्ये |url=https://news18marathi.com/sport/ind-vs-aus-t20-world-cup-2024-super-8-team-india-won-match-by-24-runs-against-australia-and-qualified-for-semi-final-mhpp-1204032.html |work=न्यूज१८ मराठी |archive-date=2024-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240625054733/https://news18marathi.com/sport/ind-vs-aus-t20-world-cup-2024-super-8-team-india-won-match-by-24-runs-against-australia-and-qualified-for-semi-final-mhpp-1204032.html |url-status=dead }}</ref> }} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने |दिनांक=२४ जून २०२४ |वेळ=२०:३० |daynight= |night=y |संघ१={{Cr|AFG|२०१३}} |संघ२={{Cr|BAN}} |धावसंख्या१=११५/५ (२० षटके) |धावा१=[[रहमानुल्लाह गुरबाझ]] ४३ (५५) |बळी१=[[रिशाद हुसेन]] ३/२६ (४ षटके) |धावसंख्या२=१०५ (१७.५ षटके) |धावा२=[[लिटन दास]] ५४[[नाबाद|*]] (४९) |बळी२=[[राशिद खान (क्रिकेट खेळाडू)|राशिद खान]] |निकाल=अफगाणिस्तान ८ गडी राखून विजयी ([[डीएलएस पद्धत]] |report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415752.html धावफलक] |स्थळ=[[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]], [[सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स|सेंट व्हिन्सेंट]] |पंच=[[नितीन मेनन]] (भा) आणि [[लँग्टन रुसेरे]] (झि) |सामनावीर= |नाणेफेक=अफगाणिस्तान, फलंदाजी |rain= |टीपा=[[राशिद खान]] (अ) ने आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये १५०वा गडी बाद केला. *या सामन्याच्या परिणामी अफगाणिस्तान उपांत्य फेरीसाठी पात्र ठरले तर ऑस्ट्रेलिया आणि बांगलादेश स्पर्धेबाहेर पडले.<ref>{{cite web|url=https://www.lokmat.com/cricket/news/t20-world-cup-2024-afg-vs-ban-live-match-updates-afghanistan-beat-bangladesh-to-enter-semi-finals-rashid-khan-takes-4-wickets-to-keep-australia-out-of-the-tournament-a-a755/|title=AFG vs BAN : राशिदचा 'चौकार'! ऑस्ट्रेलिया हद्दपार; अफगाणिस्तान सेमीफायनलमध्ये, बांगलादेश चीतपट|access-date=२५ जून २०२४|website=लोकमत.कॉम}}</ref> *बांगलादेशविरुद्ध अफगाणिस्तानचा टी२० विश्वचषकातील हा पहिला विजय ठरला. *अफगाणिस्तान त्यांच्या क्रिकेट इतिहासात प्रथमच कोणत्याही मोठ्या आयसीसी स्पर्धेच्या उपांत्य फेरीसाठी पात्र ठरला. |पाऊस=पावसामुळे बांगलादेश समोर १९ षटकांमध्ये ११४ धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले}} === गट २ === {{साचा:२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक गट २}} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने|दिनांक=१९ जून २०२४{{anchor|सामना४१}}|वेळ=१०:३०|daynight=|संघ१={{Cr-rt|SA}}|संघ२={{Cr|USA}}|धावसंख्या१=१९४/४ (२० षटके)|धावा१=[[क्विंटन डी कॉक]] ७४ (४०)|बळी१=[[सौरभ नेत्रावळकर]] २/२१ (४ षटके)|धावसंख्या२=१७६/६ (२० षटके)|धावा२=[[अँड्रीझ गॉस]] ८०[[नाबाद|*]] (४७)|बळी२=[[कागिसो रबाडा]] ३/१८ (४ षटके)|report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415741.html धावफलक]|स्थळ=[[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साऊंड]], [[अँटिगा]]|पंच=[[क्रिस गॅफने]] (न्यू) आणि [[रिचर्ड केटलबोरो]] (इं)|सामनावीर=[[क्विंटन डी कॉक]]|नाणेफेक=|rain=|टीपा=|निकाल=दक्षिण आफ्रिका १८ धावांनी विजयी|नाणेफेक=अमेरिका, क्षेत्ररक्षण}} ----{{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने|दिनांक=१९ जून २०२४|वेळ=२०:३०|daynight=|night=y|संघ१={{Cr-rt|WIN}}|संघ२={{Cr|ENG}}|धावसंख्या१=१८०/४(२० षटके)|धावा१=[[जॉन्सन चार्ल्स]] ३८ (३४)|बळी१=[[मोईन अली]] १/१५ (२ षटके)|धावसंख्या२=१८१/२ (१७.३ षटके)|धावा२=[[फिल सॉल्ट]] ८७[[नाबाद|*]] (४७)|बळी२=[[रॉस्टन चेझ]] १/१९ (३ षटके)|निकाल=इंग्लंड ८ गडी राखून विजयी|report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415742.html धावफलक]|स्थळ=[[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[ग्रॉस आयलेट]], [[सेंट लुसिया]]|पंच=[[नितीन मेनन]] (भा) आणि [[अहसान रझा]] (पा)|सामनावीर=[[फिल सॉल्ट]] (इं)|नाणेफेक=इंग्लंड, क्षेत्ररक्षण|rain=|टीपा=}} ----{{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने|दिनांक=२१ जून २०२४{{anchor|सामना४५}}|वेळ=१०:३०|daynight=|संघ१={{Cr-rt|SA}}|संघ२={{Cr|ENG}}|धावसंख्या१=१६३/६ (२० षटके)|धावा१=[[क्विंटन डी कॉक]] ६५ (३८)|बळी१=[[जोफ्रा आर्चर]] ३/४० (४ षटके)|धावसंख्या२=१५६/६ (२० षटके)|धावा२=[[हॅरी ब्रूक]] ५३ (३७)|बळी२=[[केशव महाराज]] २/२५ (४ षटके)|निकाल=दक्षिण आफ्रिका ७ धावांनी विजयी|report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415745.html धावफलक]|स्थळ=[[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[ग्रॉस आयलेट]], [[सेंट लुसिया]]|पंच=[[क्रिस ब्राउन]] (न्यू) आणि [[शारफुदौला]] (बां)|सामनावीर=[[क्विंटन डी कॉक]] (द)|नाणेफेक=इंग्लड, क्षेत्ररक्षण|rain=|टीपा=}} ----{{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने|दिनांक=२१ जून २०२४|वेळ=२०:३०|daynight=|night=y|संघ१={{Cr-rt|USA}}|संघ२={{Cr|WIN}}|धावसंख्या१=१२८ (१९.५ षटके)|धावा१=[[अँड्रीझ गॉस]] २९ (१६)|बळी१=[[रॉस्टन चेझ]] ३/१९ (४ षटके)|धावसंख्या२=१३०/१ (१०.५ षटके)|धावा२=[[शई होप]] ८२[[नाबाद|*]] (३९)|बळी२=[[हरमीत सिंग बधन]] १/१८ (२ षटके)|निकाल=वेस्ट इंडीज ९ गडी राखून विजयी|report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415746.html धावफलक]|स्थळ=[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाऊन]], [[बार्बाडोस]]|पंच=[[अलाहुद्दीन पालेकर]] (द) आणि [[पॉल रायफेल]] (ऑ)|सामनावीर=|नाणेफेक=वेस्ट इंडीज, क्षेत्ररक्षण|rain=|टीपा=वेस्ट इंडीज आणि अमेरिकेदरम्यानचा हा पहिलाच आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना होता.}} ----{{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने|दिनांक=२३ जून २०२४|वेळ=१०:३०|daynight=|संघ१={{Cr-rt|USA}}|संघ२={{Cr|ENG}}|धावसंख्या१=११५ (१८.५ षटके)|धावा१=[[नितीश कुमार (क्रिकेट खेळाडू)|नितीश कुमार]] ३० (२४)|बळी१=[[क्रिस जॉर्डन]] ४/१० (२.५ षटके)|धावसंख्या२=११७/० (९.४ षटके)|धावा२=[[जोस बटलर]] ८३[[नाबाद|*]] (३८)|बळी२=|निकाल=इंग्लंड १० गडी राखून विजयी|report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415749.html धावफलक]|स्थळ=[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाऊन]], [[बार्बाडोस]]|पंच=[[क्रिस गॅफने]] (न्यू) आणि [[जोएल विल्सन]] (वे)|सामनावीर=[[आदिल रशीद]] (इं)|नाणेफेक=इंग्लंड, क्षेत्ररक्षण|rain=|टीपा=आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये इंग्लंड आणि युनायटेड स्टेट्स आमनेसामने येण्याची ही पहिलीच वेळ होती. *[[क्रिस जॉर्डन]] (इंग्लंड) याने आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये पहिली हॅटट्रिक घेतली आणि टी२० विश्वचषकात हॅट्ट्रिक घेणारा पहिला इंग्लिश खेळाडू ठरला. एकूणच स्पर्धेतील ही तिसरी हॅटट्रिक होती आणि टी२० विश्वचषकाच्या इतिहासातील नववी हॅटट्रिक होती.<ref>{{cite web |access-date=२३ जून २०२४|title=इंग्लड वि अमेरिका: ख्रिस जॉर्डन टी२० विश्वचषक २०२४ मध्ये हॅट्ट्रिक घेणारा दुसरा गोलंदाज ठरला. |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/t20-world-cup/chris-jordan-hattrick-record-t20-world-cup-2024-eng-vs-usa-stats/article68324922.ece |work=स्पोर्टस्टार}}</ref> *या सामन्याच्या परिणामी इंग्लंड उपांत्य फेरीसाठी पात्र ठरला तर अमेरिका बाहेर पडली.<ref>{{cite web |access-date=२४ जून २०२४|title=इंग्लंडने ९.४ षटकांत विजय मिळवला, उपांत्य फेरीत प्रवेश पक्का केला! आफ्रिका, विंडीजवर दडपण.|url=https://www.lokmat.com/cricket/news/t20-world-cup-2024-eng-vs-uae-live-england-becomes-the-first-team-to-qualify-into-semis-in-t20i-world-cup-2024-beat-usa-in-94-overs-a-a593/ |work=लोकमत}}</ref>}} ----{{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने|दिनांक=२३ जून २०२४{{anchor|सामना५०}}|वेळ=२०:३०|daynight=|night=y|संघ१={{Cr-rt|WIN}}|संघ२={{Cr|SA}}|धावसंख्या१=१३५/८ (२० षटके)|धावा१=[[रॉस्टन चेझ]] ५२ (४२)|बळी१=[[तबरेझ शम्सी]] ३/२७ (४ षटके)|धावसंख्या२=१२४/७ (१६.१ षटके)|धावा२=[[ट्रिस्टन स्टब्स]] २९ (२७)|बळी२=[[रॉस्टन चेझ]] ३/१२ (३ षटके)|निकाल=इंग्लड ३ गडी राखून विजयी|report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415750.html धावफलक]|स्थळ=[[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साऊंड]], [[अँटिगा]]|पंच=[[रॉड टकर]] (ऑ) आणि [[ॲलेक्स व्हार्फ]] (इं)|सामनावीर=[[तबरेझ शम्सी]] (द)|नाणेफेक=दक्षिण आफ्रिका, क्षेत्ररक्षण|rain=|टीपा=या सामन्याच्या परिणामी दक्षिण आफ्रिकेने उपांत्य फेरीत प्रवेश केला तर वेस्ट इंडीज स्पर्धेबाहेर.|पाऊस=दक्षिण आफ्रिकेच्या डावादरम्यान आलेल्या पावसामुळे दक्षिण आफ्रिकेसमोर विजयासाठी १७ शतकांमध्ये १२३ धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले.}} ==बाद फेरी== [[File:Axar Patel in PMO New Delhi.jpg|thumb|भारताच्या [[अक्षर पटेल]]ला (२०१९ मध्ये छायाचित्र) दुसऱ्या उपांत्य सामन्यासाठी सामनावीर पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले]] आयसीसीने नमूद केले की जर भारत उपांत्य फेरीसाठी पात्र ठरला तर ते [[गयाना]] येथील [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]] येथे खेळतील.<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/mens-t20-world-cup-2024-india-allotted-second-semi-final-on-june-27-in-providence-guyana-1433782?platform=amp|title=टी२० विश्वचषक २०२४ - २७ जून रोजी भारताला गयाना उपांत्य फेरीचे वाटप करण्यात आले|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|url-status=live|access-date=१४ मे २०२४}}</ref> {{4TeamBracket |team-width=150px |score-width=120px |RD1='''[[#उपांत्य फेरी|उपांत्य सामने]]''' |RD1-text1= |RD1-seed1='''अ२''' |RD1-team1='''{{Cr|SA}}''' |RD1-score1='''६०/१ (८.५ षटके)''' |RD1-seed2=ब१ |RD1-team2={{Cr|AFG|२०१३}} |RD1-score2=५६ (११.५ षटके) |RD1-text2= |RD1-seed3='''अ१''' |RD1-team3='''{{Cr|IND}}''' |RD1-score3='''१७१/७ (२० षटके)''' |RD1-seed4=ब२ |RD1-team4={{Cr|ENG}} |RD1-score4=१०३ (१६.४ षटके) |RD2='''[[#अंतिम|अंतिम सामना]]''' |RD2-text2= |RD2-seed1=उसा१वि |RD2-team1={{Cr|SA}} |RD2-score1=१६९/८ (२० षटके) |RD2-seed2=उसा२वि |RD2-team2='''{{Cr|IND}} |RD2-score2='''१७६/६ (२० षटके) }} ===उपांत्य फेरी=== पहिल्या उपांत्य सामन्यात, अफगाणिस्तानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. अफगाणिस्तानचा संपूर्ण संघ ११.५ षटकांत अवघ्या ५६ धावा काढून बाद झाला. दक्षिण आफ्रिकेने ८.५ षटकांत ६० धावांचे लक्ष्य एका गड्याच्या मोबदल्यात सहज पार केले. दक्षिण आफ्रिका [[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत पोहोचण्याची ही पहिलीच वेळ होती. अफगाणिस्तानसाठीही ही ऐतिहासिक नीचांकी धावसंख्या होती आणि टी२० क्रिकेट मधील त्यांची आतापर्यंतची सर्वात कमी धावसंख्या आहे. अफगाणिस्तानची धावसंख्या आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक उपांत्य फेरीतील देखील आतापर्यंतची सर्वात कमी धावसंख्या होती. ३ अफगाणी विकेट घेतल्याबद्दल दक्षिण आफ्रिकेचा अष्टपैलू खेळाडू [[मार्को यान्सिन]]ला सामनावीराचा पुरस्कार देण्यात आला. दुस-या उपांत्य सामन्यात, पावसामुळे प्रभावित झालेल्या डावात भारताने ७ गडी गमावून १७१ धावा केल्या. भारतीय कर्णधार [[रोहित शर्मा]]ने ३० चेंडूत ५७ धावा केल्या तर इंग्लंडच्या ख्रिस जॉर्डनने ३ षटकात ३७ धावांच्या मोबदल्यात ३ गडी बाद केले. त्यानंतर १९ चेंडूत २५ धावा करणाऱ्या [[हॅरी ब्रूक]]चा इंग्लंडचा डाव १६.४ षटकांत १०३ धावांत आटोपला. भारताच्या [[कुलदीप यादव]]ने ४ षटकात १९ धावा देत ३ गडी बाद केले. भारतीय फिरकीपटू [[अक्षर पटेल]]ला सामनावीर पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. यापूर्वी २००७ मध्ये स्पर्धा जिंकल्यानंतर आणि २०१४ मध्ये उपविजेते राहिल्यानंतर भारत त्यांच्या तिसऱ्या टी२० विश्वचषक अंतिम फेरीसाठी पात्र ठरला. {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने |दिनांक=२६ जून २०२४{{anchor|उपांत्य१}} |वेळ=२०:३० |daynight= |night=y |संघ१= {{Cr-rt|AFG|२०१३}} |धावसंख्या१=५६ (११.५ षटके) |धावा१=[[अझमतुल्लाह ओमरझाई]] १० (१२) |बळी१=[[तबरेझ शम्सी]] ३/६ (१.५ षटके) |संघ२= {{Cr|SA}} |धावसंख्या२=६०/१ (८.५ षटके) |धावा२=[[रीझा हेंड्रिक्स]] २९[[नाबाद|*]] (२५) |बळी२=[[फझलहक फारूखी]] |निकाल=दक्षिण आफ्रिका ९ गडी राखून विजयी |report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415753.html धावफलक] |स्थळ=[[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो]], [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]] |पंच=[[रिचर्ड इलिंगवर्थ]] (इं) आणि [[नितीन मेनन]] (भा) |सामनावीर=[[मार्को यान्सिन]] (द) |नाणेफेक=अफगाणिस्तान, फलंदाजी |टीपा=अफगाणिस्तान प्रथमच आयसीसी स्पर्धेच्या उपांत्य फेरीत खेळला. *अफगाणिस्तानने टी२० विश्वचषक उपांत्य फेरीतील सर्वात कमी धावसंख्या नोंदवली. *दक्षिण आफ्रिका प्रथमच आयसीसी विश्वचषकाच्या अंतिम फेरीसाठी पात्र ठरली. }} ---- {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने |दिनांक=२७ जून २०२४{{anchor|उपांत्य२}} |वेळ=१०:३० |daynight= |संघ१={{Cr-rt|IND}} |धावसंख्या१=१७१/७ (२० षटके) |धावा१=[[रोहित शर्मा]] ५७ (३९) |बळी१=[[क्रिस जॉर्डन]] ३/३७ (३ षटके) |संघ२={{Cr|ENG}} |धावसंख्या२=१०३ (१६.४ षटके) |धावा२=[[हॅरी ब्रूक]] २५ (१९) |बळी२=[[कुलदीप यादव]] ३/१९ (४ षटके) |निकाल=भारत ६८ धावांनी विजयी |report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415754.html धावफलक] |स्थळ=[[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[जॉर्जटाऊन]], [[गयाना]] |पंच=[[क्रिस गॅफने]] (न्यू) आणि [[रॉड टकर]] (ऑ) |सामनावीर=[[अक्षर पटेल]] (भा) |नाणेफेक=इंग्लड, क्षेत्ररक्षण |टीपा= }} ===अंतिम=== {{Main|२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अंतिम सामना}} [[File:Virat Kohli in PMO New Delhi.jpg|thumb|[[विराट कोहली]] याने अंतिम सामन्यात [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारता]]साठी सर्वाधिक धावा केल्या (५९ चेंडूत ७६ धावा) आणि त्याला सामनावीराचा पुरस्कार देण्यात आला.]] नाणेफेक गमावल्यानंतर दक्षिण आफ्रिकेने कर्णधार [[रोहित शर्मा]], [[ऋषभ पंत]] आणि [[सूर्यकुमार यादव]] या तीन आघाडीच्या फलंदाजांना झटपट बाद करून चांगली सुरवात केली. मात्र, [[विराट कोहली]] आणि [[अक्षर पटेल]] यांनी ५व्या गड्यासाठी ७२ धावांची भागीदारी रचली, त्यात पटेलने ४७ धावांचे योगदान दिले. कोहलीची ७६ धावांच्या खेळी आणि उशीराने आलेल्या [[शिवम दुबे]]च्या २७ धावांच्या योगदानामुळे भारताला ७ बाद १७६ धावांपर्यंत मजल मारता आली, जी टी२० विश्वचषकाच्या अंतिम सामनातील आतापर्यंतची पहिल्या डावातील सर्वोच्च धावसंख्या आहे. धावांचा पाठलाग करणाऱ्या दक्षिण आफ्रिकेने सुरुवातीच्या दोन गडी लवकर गमावले, परंतु [[क्विंटन डी कॉक]] आणि [[ट्रिस्टन स्टब्स]] यांनी संघाची धावसंख्या १०६ पर्यंत घेऊन जाण्यात यश मिळविले. ते दोघेही बाद झाल्यानंतर, [[हाइनरिक क्लासेन]]ने विश्वचषकाच्या अंतिम सामन्यात अक्षर पटेलने टाकलेल्या १५व्या षटकात २४ धावा केल्या. यावेळी दक्षिण आफ्रिकेला विजयासाठी ३० चेंडूत ३० धावांची गरज होती आणि त्यांचे सहा गडी शिल्लक होत्या. मात्र, [[अर्शदीप सिंग]], [[जसप्रीत बुमराह]] आणि [[हार्दिक पंड्या]] यांनी शेवटच्या ५ षटकांमध्ये प्रभावी गोलंदाजी केली. पंड्याने १७व्या षटकात क्लासेनला बाद केले, बुमराहने १८व्या षटकात [[मार्को यान्सिन]]ला बाद केले तर अंतिम षटकाच्या पहिल्या चेंडूवर पंड्याने शेवटचा ओळखला जाणारा फलंदाज [[डेव्हिड मिलर]]ला बाद केले. तळाचे फलंदाज भारताच्या धावसंख्येला ओलांडू शकले नाहीत आणि दक्षिण आफ्रिकेचा त्यांचा डाव ८ बाद १६९ धावांवर संपला. त्यांना ७ धावांनी पराभव पत्करावा लागला.<ref>{{Cite web |last=आयसीसी |title=सामने {{!}} आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक, २०२४|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/t20cricketworldcup/matches/239657/south-africa-vs-india |access-date=२ ऑगस्ट २०२४ |website=आयसीसी |language=en}}</ref> या विजयामुळे [[२०१३ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक]] स्पर्धेनंतर भारताचे पहिले आयसीसी विजेतेपद, [[२०११ क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेनंतरचे त्यांचे पहिले विश्वचषक विजेतेपद आणि त्यांचे दुसरे [[टी२० विश्वचषक]] विजेतेपद ([[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]] पहिले विजेतेपद होते) मिळविले. कोहलीच्या खेळीने त्याला सामनावीराचा पुरस्कार मिळाला, तर [[जसप्रीत बुमराह]]ला मालिकावीराचा पुरस्कार मिळाला.<ref>{{cite web |access-date=२ ऑगस्ट २०२४ |title=भारताने २०२४ टी२० विश्वचषक जिंकला, बुमराह, हार्दिकने अंतिम सामान्यामध्ये दक्षिण आफ्रिकेला ७ धावांनी हरवले|url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/india-win-t20-world-cup-2024-stun-south-africa-by-7-runs-in-final-9423182/ |website=द इंडियन एक्सप्रेस}}</ref> [[विराट कोहली|कोहली]], [[रोहित शर्मा|शर्मा]] आणि [[रवींद्र जाडेजा|जडेजा]] यांनी अंतिम सामन्यानंतर [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] प्रकारामधून निवृत्ती जाहीर केली.<ref>{{cite web |access-date=२ ऑगस्ट २०२४|title=विराट कोहलीच्या पाठोपाठ रोहित शर्माची विश्वचषक जिंकल्यानंतर आंतरराष्ट्रीय टी२० निवृत्तीची घोषणा.|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/rohit-sharma-t20i-retirement-virat-kohli-world-cup-triumph-barbados-2560206-2024-06-30 |website=इंडिया टुडे}}</ref> या स्पर्धेच्या समाप्तीसोबत भारतीय क्रिकेट संघाचे प्रशिक्षक म्हणून [[राहुल द्रविड]]चा कार्यकाळ संपला कारण त्यांचा करार २०२३ च्या क्रिकेट विश्वचषकानंतर या टी२० विश्वचषकापर्यंत वाढवण्यात आला होता. {{माहितीचौकट मर्यादित षटकांचे सामने |दिनांक=२९ जून २०२४ |वेळ=१०:३० |daynight= |संघ१={{Cr-rt|IND}} |धावसंख्या१=१७६/७ (२० षटके) |धावा१=[[विराट कोहली]] ७६ (५९) |बळी१=[[केशव महाराज]] २/२३ (३ षटके) |संघ२={{Cr|SA}} |धावसंख्या२=१६९/८ (२० षटके) |धावा२=[[हाइनरिक क्लासेन]] ५२ (२७) |बळी२=[[हार्दिक पंड्या]] ३/२० (३ षटके) |निकाल=भारत ७ गडी राखून विजयी |report=[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415755.html धावफलक] |स्थळ=[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाऊन]], [[बार्बाडोस]] |पंच=[[क्रिस गॅफने]] (न्यू) आणि [[रिचर्ड इलिंगवर्थ]] (इं) |सामनावीर=[[विराट कोहली]] (भा) |toss=भारत, फलंदाजी |टीपा=दक्षिण आफ्रिका टी२० विश्वचषक अंतिम सामन्यासाठी पहिल्यांदाच पात्र ठरली होती.<ref>{{Cite web |title=अफगाणिस्तानला पराभूत करून दक्षिण आफ्रिकेचा पुरुष विश्वचषकाच्या अंतिम फेरीमध्ये प्रवेश |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/afghanistan-vs-south-africa-1st-semi-final-1415753/match-report |access-date=२९ जून २०२४|website=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|language=en}}</ref> * [[हार्दिक पंड्या]]चा (भा) हा १००व आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना होता.<ref>{{Cite web |date=२९ जून २०२४ |title=हार्दिक पंड्याचा १००वा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना, भारत विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका टी२० विश्वचषक २०२४ अंतिम सामन्यादरम्यान पराक्रम {{!}} 🏏 LatestLY |url=https://www.latestly.com/socially/sports/cricket/hardik-pandya-features-in-his-100th-t20-international-achieves-feat-during-ind-vs-sa-icc-t20-world-cup-2024-final-6073741.html |access-date=२९ जून २०२४|website=LatestLY |language=en}}</ref> * [[विराट कोहली]], [[रोहित शर्मा]] आणि [[रवींद्र जडेजा]] (भारत) ह्या तिघांचा हा शेवटचा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना होता.<ref>{{cite web |access-date=२९ जून २०२४ |title="आता नाही तर कधीच नाही": शेवटचा सामना खेळणाऱ्या कोहलीकडून भारताचा विजय साजरा. |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/t20cricketworldcup/news/it-was-now-or-never-departing-kohli-celebrates-india-s-triumph |website=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती}}</ref><ref>{{cite web |access-date=३० जून २०२४ |title=टी२० विश्वचषक विजयानंतर रवींद्र जडेजाची आंतरराष्ट्रीय टी२० मधून निवृत्तीची घोषणा|url=https://www.icc-cricket.com/news/ravindra-jadeja-announces-t20i-retirement-after-t20-world-cup-victory |website=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती}}</ref> * [[रोहित शर्मा]] (भारत) हा टी२० विश्वचषक दोनदा जिंकणारा पहिला भारतीय खेळाडू,<ref>{{cite web |access-date=३० जून २०२४ |title=भारताने टी२० विश्वचषक २०२४ जिंकून रोहित शर्माने इतिहास रचला, ३ विश्वविक्रम मोडले|url=https://www.timesnownews.com/sports/cricket/rohit-sharma-scripts-history-breaks-3-world-records-after-india-win-t20-world-cup-2024-title-article-111369319 |website=टाइम्स नाऊ}}</ref> कपिल देव आणि एमएस धोनी नंतर एक मोठी आयसीसी स्पर्धा जिंकणारा भारताचा तिसरा कर्णधार<ref>{{cite web |access-date=२९ जून २०२४ |title=भारत विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका अंतिम सामना २०२४: रोहित शर्मा, कपिल देव आणि एमएस धोनीनंतर आयसीसी विश्वचषक जिंकणारा तिसरा कर्णधार बनला |url=https://m.economictimes.com/news/sports/india-vs-sa-final-2024-rohit-sharma-becomes-the-third-captain-after-kapil-dev-and-ms-dhoni-to-lift-icc-world-cup/articleshow/111369492.cms |website=द इकॉनॉमिक टाइम्स}}</ref> आणि ५० आंतरराष्ट्रीय टी२० सामने जिंकणारा पहिला कर्णधार ठरला.<ref>{{cite news |title=टी२० विश्वचषक अंतिम सामना: रोहित शर्मा, ५० आंतरराष्ट्रीय टी२० सामने जिंकणारा पहिला कर्णधार ठरला |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/t20-world-cup-2024-final-rohit-sharma-captain-50-t20-wins-9423328/ |agency=द इंडियन एक्स्प्रेस |publisher=स्पोर्ट्स डेस्क|date=३० जून २०२४}}</ref> * [[अर्शदीप सिंग]] (भारत) याची [[टी२० विश्वचषक]]ाच्या एकाच आवृत्तीत सर्वाधिक (१७) बळी घेण्याच्या [[फझलहक फारूखी]]च्या विक्रमाची बरोबरी केली. * [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] मध्ये ऑस्ट्रेलियाने केलेल्या १७२ धावसंख्येला मागे टाकत भारताने टी२० विश्वचषकाच्या अंतिम फेरीत सर्वाधिक (१७६) धावा केल्या.<ref>{{Cite news |date=२९ जून २०२४ |title=टी२० विश्वचषकाच्या अंतिम फेरीत भारताने सर्वाधिक धावसंख्येची नोंद केली |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-mens-t20-world-cup/india-register-highest-team-total-in-t20-world-cup-final/articleshow/111368485.cms |access-date=२९ जून २०२४ |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|issn=0971-8257}}</ref> * भारताने त्यांचे दुसरे टी२० विश्वचषक विजेतेपद मिळविले, आणि सर्वात जास्त स्पर्धा विजय मिळविणाऱ्या वेस्ट इंडीज आणि इंग्लंडची बरोबरी केली.<ref>{{cite web |access-date=२९ जून २०२४ |title=भारताने २०२४ चा टी२० विश्वचषक जिंकला, रोमहर्षक अंतिम सामान्यामध्ये बुमराह, हार्दिकच्या पराक्रमावर दक्षिण आफ्रिकेला ७ धावांनी हरवले |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/india-win-t20-world-cup-2024-stun-south-africa-by-7-runs-in-final-9423182/ |website=द इंडियन एक्स्प्रेस}}</ref> * ८ सामने न गमावता टी२० विश्वचषक जिंकणारा भारत हा पहिला संघ बनला.<ref>{{cite web |access-date=३० जून २०२४ |title=रोहित शर्मा आणि सहकाऱ्यांनी अपराजित राहून भारतासाठी टी२० विश्वचषक २०२४ची ट्रॉफी उचलली |url=https://www.livemint.com/sports/cricket-news/rohit-sharma-and-co-lift-t20-world-cup-2024-trophy-for-india-as-unbeaten-team-11719689448580.html |website=मिंट}}</ref> }} ==आकडेवारी== {{main|२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आकडेवारी}} ===सर्वाधिक धावा=== {{#section:२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आकडेवारी|mr}} ===सर्वाधिक बळी=== {{#section:२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आकडेवारी|mw}} ===स्पर्धा संघ=== {{#section:२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आकडेवारी|tt}} == प्रसारक == स्पर्धेचे प्रसारणाचे हक्क विविध प्रसारकांना दिले गेले:<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/t20cricketworldcup/news/broadcasters-confirmed-for-ninth-edition-of-t20-world-cup|title=T20 विश्वचषक कोठे पाहायचा? नवव्या आवृत्तीसाठी ब्रॉडकास्टर्सच्या नावांची पुष्टी केली|website=icc-cricket.com|language=en|access-date=२९ मे २०२४}}</ref> {{div col}} {| class="wikitable" |+ !देश !वाहिनी/चॅनेल |- |[[अफगाणिस्तान]] |एरियाना दूरचित्रवाणी नेटवर्क (एटीएन) |- |[[ऑस्ट्रेलिया]] |ॲमेझॉन प्राईम व्हिडियो |- |[[बांगलादेश]] |नागोरीक टीव्ही टॉफी (स्ट्रीमिंग सर्विस) |- |[[कॅरेबियन]] |ईसपीएन कॅरेबियन |- |[[भारत]] |स्टार स्पोर्ट्स [[डिझ्नी+ हॉटस्टार]] |- |[[हाँग काँग]] | rowspan="2" |ॲस्ट्रो सुपरस्पोर्ट |- |[[मलेशिया]] |- |[[मध्य पूर्व आणि उत्तर आफ्रिका]] |एतीसलात बाय इअँड |- |[[नेदरलँड्स]] |नेदरलँडसे ओमरोप स्टिचिंग (एनओएस) |- |[[न्यू झीलंड]] |स्काय स्पोर्ट (न्यू झीलंड) |- |[[पाकिस्तान]] |पीटीव्ही स्पोर्ट्स पीटीव्ही होम पीटीव्ही नॅशनल टेन स्पोर्ट्स |- |[[सिंगापूर]] |स्टारहब |- |[[श्रीलंका]] |शक्ती टीव्ही सीरसा टीव्ही टीव्ही १ (श्रीलंकेचा टीव्ही चॅनेल) |- |[[उप सहारा आफ्रिका]] |सुपरस्पोर्ट |- |[[आयर्लंडचे प्रजासत्ताक]] | rowspan="2" |स्काय स्पोर्ट्स |- |[[युनायटेड किंग्डम]] |- |[[कॅनडा]] | rowspan="2" |विलो (टीव्ही चॅनेल) |- |[[युनायटेड स्टेट्स]] |- |जगात इतरत्र |[[अंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|आयसीसी.टीव्ही]] (विनामूल्य थेट प्रक्षेपण) |} {{div col end}} == नोंदी == ==संदर्भ== {{संदर्भयादी|2}} ==बाह्य दुवे== * {{अधिकृत संकेतस्थळ|https://t20worldcup.com/}} * [https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166 मालिका मुख्यपान इएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक}} {{ICC World Twenty20}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४}} [[वर्ग:२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|*]] o6gjbitlvdupsmzovjcbq9ub7s5m7hm 14 347895 2694902 2408308 2026-07-16T14:37:26Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694902 wikitext text/x-wiki [[वर्ग:भारतीय अभियंते]] 80e4gclbuahidtcg0yz70ch6vw426ua 2 350882 2695077 2575605 2026-07-17T06:25:19Z विक्रांत येवले 165297 माहिती हटवली 2695077 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 353596 2694981 2534246 2026-07-16T19:19:21Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2694981 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament | name = २०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक | image = | imagesize = | caption = | fromdate = ३ | todate = २० ऑक्टोबर २०२४ | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] | cricket format = [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] | tournament format = [[गट फेरी]] आणि [[बाद फेरी]] | host = {{flag|संयुक्त अरब अमिराती}} | champions = {{cr|NZ}} | count = १ | runners-up = {{cr|SA}} | participants = १० | matches = २३ | player of the series = {{criconw|NZ}} [[आमेलिया केर]] | most runs = {{criconw|SA}} [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] (२२३) | most wickets = {{criconw|NZ}} [[आमेलिया केर]] (१५) | website = {{URL|https://womens.t20worldcup.com}} | previous_year = २०२३ दक्षिण आफ्रिका | previous_tournament = २०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक | next_year = इंग्लंड २०२६ | next_tournament = २०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक }} '''२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक''' ही [[आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक|आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेची नववी आवृत्ती असेल.<ref name="process">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/2571611 |title=मोठ्या आयसीसी स्पर्धेसाठी पात्रता मार्ग निश्चित |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |date=१० एप्रिल २०२२|access-date=२९ ऑगस्ट २०२४}}</ref> सदर स्पर्धा ही ३ ते २० ऑक्टोबर २०२४ दरम्यान [[बांगलादेश]]मध्ये आयोजित केली जाणार होती.<ref>{{cite web |title=२०२७ पर्यंतच्या आयसीसी महिला जागतिक स्पर्धांसाठी यजमानांची घोषणा |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2691035 |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |date=२६ जुलै २०२२ |access-date=२९ ऑगस्ट २०२४}}</ref> परंतु, बांगलादेशमधील राजकीय अशांततेमुळे स्पर्धा त्याच वेळापत्रकानुसार [[संयुक्त अरब अमिराती]]मध्ये हलवण्यात आली, तरीही यजमानपदाचे अधिकार बांगलादेश क्रिकेट बोर्डाकडे ठेवण्यात आले.<ref>{{cite web|title=२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी नवे ठिकाण म्हणून संयुक्त अरब अमिरातीच्या निवड|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup/news/new-venue-confirmed-for-icc-women-s-t20-world-cup-2024 |access-date=२९ ऑगस्ट २०२४ |work=www.icc-cricket.com}}</ref> दुबई येथे झालेल्या [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक#अंतिम सामना|अंतिम सामन्यात]] न्यू झीलंडने दक्षिण आफ्रिकेचा ३२ धावांनी पराभव करत पहिले विजेतेपद पटकावले. या स्पर्धेत यजमानांसह १० संघ सहभागी झाले होते. ज्यामध्ये २०२३ आवृत्तीतील अव्वल सहा संघ, [[आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२० आंतरराष्ट्रीय संघ क्रमवारी#आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रमवारी|आयसीसी महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० संघ क्रमवारी]]मधील पुढील सर्वोच्च स्थानी असलेला संघ आणि [[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता|जागतिक पात्रता]] फेरीद्वारे निर्धारित इतर दोन संघांचा समावेश होता. [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]] प्रथमच महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्र ठरला.<ref>{{Cite web |date=2024-05-05 |title=आयर्लंडवर सर्वसमावेशक विजय मिळवून स्कॉटलंडने पहिल्या महिला टी२० विश्वचषकाचे तिकीट मिळवले|url=https://www.icc-cricket.com/news/scotland-book-maiden-women-s-t20-world-cup-ticket-with-comprehensive-win-over-ireland |access-date=२१ ऑक्टोबर २०२४ |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |language=en}}</ref> गतविजेत्या [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]]ला [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक#उपांत्य सामना १ |उपांत्य फेरी]]त [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिके]]कडून पराभूत स्वीकारावा लागला.<ref name="sm1">{{cite web|title=शानदार दक्षिण आफ्रिका गतविजेत्या ऑस्ट्रेलियाला हरवून अंतिम फेरीमध्ये दाखल|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup/news/live-match-report-cricket-semi-final-australia-south-africa-icc-women-s-t20-world-cup-2024|access-date=२१ ऑक्टोबर २०२४|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड]]ने [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक#उपांत्य सामना २|उपांत्य फेरी]]त [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]] आणि अंतिम फेरीत [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिके]]चा पराभव करून पहिले विजेतेपद पटकावले.<ref name="sm2">{{cite web|title=थरारक विजयासह न्यू झीलंड टी२० विश्वचषकाच्या अंतिम फेरीमध्ये |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup/news/live-match-report-cricket-semi-final-west-indies-new-zealand-sharjah-icc-women-s-t20-world-cup-2024|access-date=२१ ऑक्टोबर २०२४|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref><ref name="cricbuzz">{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/132124/amelia-kerr-delivers-new-zealands-first-ever-world-cup-title |title=अमेलिया केरने न्यूझीलंडला प्रथम विश्वचषक विजेतेपद मिळवून दिले|work=क्रिकबझ्झ |access-date=२१ ऑक्टोबर २०२४}}</ref><ref name=Dubai>{{cite web|title=दुबईमध्ये इतिहास रचला: न्यूझीलंडने पहिला महिला टी२० विश्वचषक जिंकला|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup/news/history-made-in-dubai-new-zealand-win-their-first-women-s-t20-world-cup-title|access-date=२१ ऑक्टोबर २०२४|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> ==पार्श्वभूमी== [[आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक|आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक]] ही [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] (ICC) द्वारे आयोजित महिलांच्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघांदरम्यान आयोजित एक व्यावसायिक आंतरराष्ट्रीय टी२० स्पर्धा आहे. आता दर दोन वर्षांनी होणारी ही स्पर्धा २००९ मध्ये पहिल्यांदा [[इंग्लंड]]<nowiki/>मध्ये खेळवली गेली. २०२३ मध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिके]]<nowiki/>त झालेल्या मागीलच्या स्पर्धेत १० संघ सहभागी झाले होते. गतविजेता [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] होता, ज्याने मागील आवृत्तीच्या अंतिम फेरीत [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिके]]<nowiki/>चा पराभव केला होता. ===यजमानांची निवड=== ऑगस्ट २०२४ मध्ये, आयसीसीने घोषणा केली की २०२४ महिला टी२० विश्वचषक [[संयुक्त अरब अमिराती]]मध्ये खेळवला जाईल आणि [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] (BCB) अधिकृत यजमान राहील.<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/131355/icc-moves-womens-t20-world-cup-from-strife-torn-bangladesh-to-uae |title=आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक संघर्षग्रस्त बांगलादेशातून युएईमध्ये हलवला |work=क्रिकबझ्झ|access-date=२९ ऑगस्ट २०२४}}</ref> ===स्वरूप=== १० पात्र संघांना प्रत्येकी [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक#गट फेरी|५ संघांच्या २ गटां]]<nowiki/>मध्ये विभागण्यात आले; एका गटातील सर्व ५ संघ इतर सर्व संघांसोबत सामने खेळतील. प्रत्येक गटामध्ये १० सामने खेळविले जातील आणि प्रत्येक गटातील अव्वल दोन संघ [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक#बाद फेरी|बाद फेरी]]<nowiki/>त प्रवेश करतील. ===वेळापत्रक=== २८ जुलै २०२४ रोजी, आयसीसीने घोषणा केली की ही स्पर्धा ३ ते २० ऑक्टोबर २०२४ या कालावधीत खेळवली जाईल. ती [[बांगलादेश]]मध्ये आयोजित केली जाणार होती. तथापि, ऑगस्ट २०२४ रोजी आयसीसीने जाहीर केल्यानुसार, बांगलादेशच्या सध्याच्या राजकीय स्थितीमुळे कारण काही सहभागी संघांच्या देशांतर्फे लागू करण्यात आलेल्या प्रवास सल्ल्यामुळे सदर स्पर्धा आता त्याच तारखांनुसार [[संयुक्त अरब अमिराती]]<nowiki/>मध्ये स्थलांतरित करण्यात आली आहे. १६ ऑगस्ट २०२४ रोजी, आयसीसीने जाहीर केले की सराव सामने २७ सप्टेंबर ते १ऑक्टोबर दरम्यान आयोजित केले जातील. परंतु, २६ ऑगस्ट २०२४ रोजी, सुधारित वेळापत्रकाच्या घोषणेनंतर, सराव सामने २८ सप्टेंबर ते १ ऑक्टोबर या कालावधीत खेळविले जातील. ===पारितोषिक रक्कम=== स्पर्धेसाठी US$७,९५८,०८० ची एकूण बक्षीस रक्कम उपलब्ध होती आणि संघाच्या कामगिरीनुसार खालीलप्रमाणे रकमेची विभागणी करण्यात आली <ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-record-prize-money-for-women-s-t20-world-cup-2024|title=आयसीसीतर्फे महिला टी२० विश्वचषक २०२४ साठी बक्षीसाची विक्रमी रक्कम जाहीर|work=आयसीसी|access-date=१९ सप्टेंबर २०२४}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/womens-t20-world-cup-winners-to-get-big-increase-in-prize-money-1451278|title=महिला टी२० विश्वचषक विजेत्यांना बक्षीस रकमेत मोठी वाढ|work=आयसीसी|access-date=१९ सप्टेंबर २०२४}}</ref> {| class="wikitable plainrowheaders" |+ पारितोषिक रक्कम |- ! scope=col | टप्पा ! scope=col | संघ ! scope=col | रक्कम (USD) ! scope=col | एकूण (USD) |- | विजेते | align=center | १ ! scope=row style=text-align:right; | $२,३४०,००० | align=right | $२,३४०,००० |- | उपविजेते | align=center | १ ! scope=row style=text-align:right; | $१,१७०,००० | align=right | $१,१७०,००० |- | उपांत्य सामन्यातील पराभूत संघ | align=center | २ ! scope=row style=text-align:right; | $६७५,००० | align=right | $१,३५०,००० |- | गट फेरीतील प्रत्येक विजेता | align=center | २० ! scope=row style=text-align:right; | $३१,१५४ | align=right | $६२३,०८० |- | ५ ते ८ व्या स्थानावरील संघ | align=center | ४ ! scope=row style=text-align:right; | $६७,५०० | align=right | $२७०,००० |- | ९व्या आणि १०व्या स्थानावरील संघ |align=center | २ ! scope=row style=text-align:right; | $६७,५०० | align=right | $१३५,००० |- | '''एकूण''' | colspan=3 align=right | '''$७,९५८,०८०''' |} ==पात्रता == {{main|२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता}} एप्रिल २०२२ मध्ये, आयसीसीने स्पर्धेसाठी पात्रता प्रक्रियेची पुष्टी केली.<ref name="process" /> यजमान म्हणून बांगलादेश या स्पर्धेसाठी आपोआप पात्र ठरला. पात्रता स्पर्धेच्या पहिल्या उपांत्य फेरीत [[आयर्लंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|आयर्लंड]]<nowiki/>चा पराभव करून [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]]<nowiki/>ने प्रथमच महिला टी२० विश्वचषकासाठी पात्रता मिळवली.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/scotland-book-maiden-women-s-t20-world-cup-ticket-with-comprehensive-win-over-ireland|title=आयर्लंडवर विजय मिळवून स्कॉटलंडने पहिल्या महिला टी२० विश्वचषकाचे तिकीट मिळवले|date=५ मे २०२४|website=www.icc-cricket.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cqlnwe4k1kpo|title=महिला टी२० विश्वचषक पात्रता: स्कॉटलंडची आयर्लंडवर मात, बांगलादेश विश्वचषक स्पर्धेत स्थान मिळविले|date=५ मे २०२४|website=बीबीसी स्पोर्ट}}</ref> [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका]] दुसरा पात्र संघ ठरला. त्यांनी दुसऱ्या उपांत्य फेरीत [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|संयुक्त अरब अमिराती]]<nowiki/>चा पराभव करून नवव्यांदा टी२० विश्वचषक गाठला.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/sri-lanka-overcome-determined-uae-to-seal-women-s-t20-world-cup-spot|title= युएईवर मात करत श्रीलंकेचे महिला टी२० विश्वचषक जागेवर शिक्कामोर्तब|date=५ मे २०२४|website=www.icc-cricket.com}}</ref>एकंदरीत, [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]] मधील दहा पैकी नऊ संघ २०२४ टी२० विश्वचषक स्पर्धेत पोहोचले, फरक इतकाच की फक्त स्कॉटलंडने आयर्लंडची जागा घेतली.<ref>{{Cite news|url=https://www.irishtimes.com/sport/2024/05/05/ireland-miss-out-on-womens-t20-world-cup-after-heavy-defeat-to-scotland/|title=स्कॉटलंडकडून दारुण पराभवानंतर आयर्लंड महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेला मुकला|newspaper=द आयरिश टाइम्स}}</ref> [[File:2024 Womens T20 World Cup Participating nations.svg|330x330px|right|thumb|२०२४ महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्र संघ. {{legend|#0000ff|आपोआप पात्र}} {{legend|#01a2ff|[[आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२० आंतरराष्ट्रीय संघ क्रमवारी|आयसीसी महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० संघ क्रमवारी]]द्वारे पात्र}} {{legend|#00ab00| [[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता|वैश्विक पात्रता]]स्पर्धेद्वारे पात्र}} {{legend|#00ffffff| [[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता|वैश्विक पात्रता]] स्पर्धेसाठी पात्र, परंतु टी२० विश्वचषक स्पर्धेपर्यंत पोहोचण्यात अपयशी.}} {{legend|#ffc900|प्रादेशिक पात्रता स्पर्धेमध्ये सहभागी परंतु [[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता|वैश्विक पात्रता]] स्पर्धेपर्यंत पोहोचण्यात अपयशी.}}]] {| class="wikitable" !पात्रता निकष !जागा !पात्र संघ |- |यजमान | style="text-align:center" |१ | nowrap="" |{{crw|BAN}} |- |[[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक]]<br><small>(यजमान वगळून मागील स्पर्धेतील ६ अव्वल संघ)</small> | style="text-align:center" |६ | nowrap="" |{{crw|AUS}}<br />{{crw|ENG}}<br />{{crw|IND}}<br />{{crw|RSA}}<br />{{crw|NZ}}<br />{{crw|WIN}} |- | nowrap="" |[[आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२० आंतरराष्ट्रीय संघ क्रमवारी|आयसीसी महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० संघ क्रमवारी]]<br><small>(२७ फेब्रुवारी २०२३ रोजी पुढील अव्वल क्रमांकाचा संघ)</small> | style="text-align:center" |१ | nowrap="" |{{crw|PAK}} |- |[[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता]] | style="text-align:center" |२ | {{crw|SCO}}<br />{{crw|SL}} |- !एकूण !१० ! |} ==ठिकाणे== जुलै २०२२ मध्ये, बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड (BCB) ने जाहीर केले की [[ढाका]] आणि [[सिलहट]] या दोन ठिकाणी विश्वचषक सामने आयोजित केले जातील.<ref>{{Cite web|title=ढाका, सिलहट २०२४ महिला टी२० विश्वचषक सामने आयोजित करणार|url=https://www.newagebd.net/article/176859/dhaka-sylhet-to-host-2024-womens-t20-wc-matches|access-date=१९ सप्टेंबर २०२४|website=न्यू एज बांगलादेश}}{{मृत दुवा|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> जरी सिलहट हे मूळतः अंतिम सामन्याचे यजमानपद भूषवणार होते, तरी ते यजमानपद ढाकाला मिळणार होते. नंतर, ऑगस्ट २०२४ मध्ये, आयसीसीने घोषणा केली की [[बांगलादेश]] ऐवजी [[संयुक्त अरब अमिराती]]मध्ये महिला टी२० विश्वचषक खेळवला जाईल, परंतु तरीही या स्पर्धेचे आयोजन [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] (BCB) करेल. हे सामने [[दुबई]] आणि [[शारजा]] येथे होणार आहेत.<ref>{{Cite web |title=आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक २०२४ साठी नवीन ठिकाणे निश्चित|url=https://www.icc-cricket.com/news/new-venue-confirmed-for-icc-women-s-t20-world-cup-2024 |access-date=१९ सप्टेंबर २०२४ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan="3" |{{UAE}}मधील ठिकाणे |- !rowspan="5"|{{Location map+|संयुक्त अरब अमिराती|width=280|float=right|caption=|places= {{location map~ |संयुक्त अरब अमिराती |lat=25.250173 |long=55.299657 |label=[[दुबई]]|position=left |mark=Red pog.svg}} {{location map~ |संयुक्त अरब अमिराती |lat=25.35 |long=55.39 |label=[[शारजा]]|position=right |mark=Red pog.svg}} }} ! [[दुबई]] ! [[शारजा]] |- | [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]] | [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]] |- |प्रेक्षक क्षमता: '''२५,०००''' |प्रेक्षक क्षमता: '''१६,०००''' |- |[[File:Dubai Stadium 2019.jpg|240px]] |[[File:SharjahCricket.JPG|250px]] |- |सामने: '''१२ (उपांत्य आणि अंतिम सामना)''' |सामने: '''११ (उपांत्य सामना)''' |} {| class="wikitable collapsible collapsed" !colspan="3"|{{BAN}}मधील मूळ ठिकाणे |- !rowspan="5"|{{Location map+|Bangladesh|width=275|float=right|caption=|places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.806976 |long=90.363575 |label=[[ढाका]] |position=bottom}} {{location map~ |Bangladesh |lat=24.920937 |long=91.868607 |label=[[सिलहट]] |position=left}} }} !ढाका !सिलहट |- |[[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]] |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]] |- |प्रेक्षक क्षमता: '''२५,४१६''' |प्रेक्षक क्षमता: '''१८,५००''' |- | [[File:Shere Bangla National Stadium.jpg|250px]] | [[File:সিলেট আন্তর্জাতিক ক্রিকেট স্টেডিয়াম.jpg|250px]] |- |सामने: '''१२ (उपांत्य आणि अंतिम सामना)''' |सामने: '''११ (उपांत्य सामना)''' |} ==संघ== {{main|२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक संघ}} प्रत्येक संघाने स्पर्धेपूर्वी १५ खेळाडूंचा एक संघ निवडला आणि कोणत्याही जखमी खेळाडूच्या जागी नवीन नेमणूक करण्याची संघाला मुभा होती. पाकिस्तानने 25 ऑगस्ट 2024 रोजी त्यांच्या संघाचे नाव जाहीर केले.<ref>{{cite web |url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/fatima-sana-to-lead-pakistan-in-icc-women-s-t20-world-cup.html |title=आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेमध्ये फातिमा सना पाकिस्तानचे नेतृत्व करणार|work=पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड|date=१० जानेवारी २०२४|access-date=१९ सप्टेंबर २०२४}}</ref> तर दुसऱ्यादिवशी ऑस्ट्रेलियाने संघ जाहीर केला.<ref>{{Cite web |last=जॉली |first=लॉरा|date=२६ ऑगस्ट २०२४|title=ब्राऊनचे पुनरागमन पण जोनासेनला विश्वचषक संघात जागा नाही|url=https://www.cricket.com.au/news/4096989/australia-women-t20-world-cup-squad-2024-uae-brown-jonassen-healy-litchfield-mcgrath? |access-date=१९ सप्टेंबर २०२४ |website=Cricket.com.au}}</ref> २७ ऑगस्ट रोजी भारत आणि इंग्लंडने त्यांच्या संघांची घोषणा केली.<ref>{{Cite web |date=२७ ऑगस्ट २०२४|title=आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक २०२४ स्पर्धेसाठी भारताचा संघ जाहीर|url=https://www.bcci.tv/articles/2024/news/55556135/india-s-squad-for-the-icc-women-s-t20-world-cup-2024-announced |url-status=live |access-date=१९ सप्टेंबर २०२४ |website=बीसीसीआय}}</ref><ref>{{Cite web |date=२७ ऑगस्ट २०२४ |title=आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक २०२४ साठी इंग्लंड महिला संघाची निवड|url=https://www.ecb.co.uk/news/4097654/england-women-squad-named-for-icc-womens-t20-world-cup-2024 |url-status=live |access-date=१९ सप्टेंबर २०२४ |website=इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड}}</ref> वेस्ट इंडीजने २९ ऑगस्ट २०२४ रोजी त्यांचा संघ जाहीर केला.<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/deandra-dottin-back-in-west-indies-squad-for-t20-world-cup-1449165|title=टी-२० विश्वचषकासाठी वेस्ट इंडीजच्या संघात डिआंड्रा डॉटिनचे पुनरागमन झाले आहे|date=२७ ऑगस्ट २०२४|website=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|url-status=live|access-date=१९ सप्टेंबर २०२४}}</ref> स्कॉटलंडने २ सप्टेंबर २०२४ रोजी त्यांच्या संघाची घोषणा केली.<ref>{{cite web|url=https://www.cricketscotland.com/scotland-squad-named-for-icc-womens-t20-world-cup/ |title=आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक २०२४ साठी स्कॉटलंड महिला संघाची निवड |work=क्रिकेट स्कॉटलंड |access-date=१९ सप्टेंबर २०२४}}</ref> त्यानंतर ३ सप्टेंबर २०२४ रोजी दक्षिण आफ्रिकेने त्यांच्या संघाची घोषणा केली.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/south-africa-t20-world-cup-squad-uncapped-teenager-seshnie-naidu-included-1449774 |title=नवोदित तरुण खेळाडू सेश्नी नायडू, वोल्वार्डच्या नेतृत्वाखालील दक्षिण आफ्रिका टी२० विश्वचषक संघात |work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|access-date=१९ सप्टेंबर २०२४}}</ref> न्यू झीलंडने १० सप्टेंबर २०२४ रोजी त्यांच्या संघाची घोषणा केली.<ref>{{cite web |url=https://www.nzc.nz/news-items/devine-and-bates-set-for-ninth-consecutive-t20-world-cup/ |title=डेव्हाईन आणि बेट्स सलग नवव्या टी२० विश्वचषकासाठी सज्ज |work=न्यूझीलंड क्रिकेट |access-date=१९ सप्टेंबर २०२४ |archive-date=2024-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240925074404/https://www.nzc.nz/news-items/devine-and-bates-set-for-ninth-consecutive-t20-world-cup/ |url-status=dead }}</ref> ==सामना अधिकारी== २४ सप्टेंबर २०२४ रोजी, आयसीसीने स्पर्धेसाठी सर्व-महिला मॅच अधिकाऱ्यांची नियुक्ती केली. दहा [[पंचगिरी|पंचां]]सोबत, [[जी.एस. लक्ष्मी]], [[शांड्रे फ्रित्झ]] आणि [[मिशेल परेरा]] यांनाही सामनाधिकारी म्हणून नियुक्त करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup/news/all-female-panel-of-match-officials-announced-for-women-s-t20-world-cup-2024 |trans-title=महिला टी२० विश्वचषक २०२४ साठी सामना अधिकाऱ्यांचे सर्व-महिला पॅनेल जाहीर करण्यात आले|title=All-female panel of match officials announced for Women’s T20 World Cup 2024 |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |access-date=३० सप्टेंबर २०२४}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/emirates-elite-panel-of-match-officials-for-icc-women-s-t20-world-cup-2024-announced|trans-title=आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक २०२४ साठी सामना अधिकाऱ्यांचे एमिरेट्स एलिट पॅनेल जाहीर |title=Emirates Elite Panel of Match Officials for ICC Women’s T20 World Cup 2024 announced |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |access-date=३० सप्टेंबर २०२४}}</ref> ;सामना अधिकारी {{div col|colwidth=20em|content= * {{flagicon|IND}} [[जी.एस. लक्ष्मी]] * {{flagicon|SL}} [[मिशेल परेरा]] * {{flagicon|SA}} [[शांड्रे फ्रित्झ]] }} ;पंच {{div col|colwidth=20em|content= * {{flagicon|ENG}} [[ॲना हॅरिस]] * {{flagicon|AUS}} [[एलोइस शेरिडान]] * {{flagicon|NZ}} [[किम कॉटन]] * {{flagicon|AUS}} [[क्लेर पोलोसॅक]] * {{flagicon|WIN}} [[जॅकलीन विल्यम्स]] * {{flagicon|SL}} [[निमाली परेरा]] * {{flagicon|SA}} [[लॉरेन अगेनबॅग]] * {{flagicon|IND}} [[वृंदा राठी]] * {{flagicon|ZIM}} [[सारा डंबनेवना]] * {{flagicon|ENG}} [[सु रेडफर्न]] }} ==सराव सामने== टी२० विश्वचषकापूर्वी, सहभागी राष्ट्रे २८ सप्टेंबर ते १ ऑक्टोबर २०२४ या कालावधीत खेळल्या जाणाऱ्या दहा सराव सामन्यांमध्ये भाग घेतील. या सामन्यांना महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय दर्जा किंवा महिला टी२० दर्जा नसेल.<ref>{{cite web|url=https://wisden.com/series-stories/womens-t20-world-cup-2024/icc-womens-t20-world-cup-2024-warm-up-schedule-full-fixtures-list-match-timings-venues|title=आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक २०२४ सराव वेळापत्रक: संपूर्ण सामन्यांची यादी, सामन्यांच्या वेळा आणि ठिकाणे|work=विस्डेन|date=६ मे २०२४|access-date=१९ सप्टेंबर २०२४|archive-date=2024-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20240511103347/https://wisden.com/series-stories/womens-t20-world-cup-2024/icc-womens-t20-world-cup-2024-warm-up-schedule-full-fixtures-list-match-timings-venues|url-status=dead}}</ref> {{hidden begin |title = सराव सामने |titlestyle = background:lightblue; }} {{hatnote|सर्व वेळा गल्फ मानक वेळेत आहेत ([[यूटीसी+०४:००]]).}} ===फेरी १=== {{Single-innings cricket match | date = २८ सप्टेंबर २०२४ | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|PAK}} | team2 = {{crw|SCO}} | score1 = १३२/९ (२० षटके) | runs1 = [[उमैमा सोहेल]] ३० (२९) | wickets1 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] ३/२२ (३ षटके) | score2 = १३३/२ (१८ षटके) | runs2 = [[सॅरा ब्राइस]] ६०[[नाबाद|*]] (५२) | wickets2 = [[नश्रा संधू]] १/११ (३ षटके) | result = स्कॉटलंड ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432993.html धावफलक] | venue = [[द सेव्हन्स स्टेडियम]], [[दुबई]] | umpires = [[क्लेर पोलोसॅक]] (ऑ) आणि [[जॅकलीन विल्यम्स]] (वे) | motm = | toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | round = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = २८ सप्टेंबर २०२४ | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|SL}} | team2 = {{crw|BAN}} | score1 = १४३/७ (२० षटके) | runs1 = [[हसिनी परेरा]] ४३ (३९) | wickets1 = [[शोर्णा अख्तर]] २/१९ (३ षटके) | score2 = ११०/९ (२० षटके) | runs2 = [[निगार सुलताना ]] ३०[[नाबाद|*]] (३८) | wickets2 = [[सुगंदिका कुमारी]] ३/८ (२ षटके) | result = श्रीलंका ३३ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432994.html धावफलक] | venue = [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] | umpires = [[लॉरेन अगेनबॅग]] (द) आणि [[सु रेडफर्न]] (इं) | motm = | toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | round = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = २९ सप्टेंबर २०२४ | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|RSA}} | team2 = {{crw|NZ}} | score1 = ९२ (२० षटके) | runs1 = [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] ३३ (३७) | wickets1 = [[ली कॅस्पेरेक]] ३/७ (४ षटके) | score2 = ९५/२ (१४.२ षटके) | runs2 = [[अमेलिया केर]] ३७ (३७) | wickets2 = [[शेषनी नायडू]] १/१२ (२ षटके) | result = न्यूझीलंड ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432995.html धावफलक] | venue = [[द सेव्हन्स स्टेडियम]], [[दुबई]] | umpires = [[ॲना हॅरिस]] (इं) आणि [[वृंदा राठी]] (भा) | motm = | toss = न्यूझीलंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | round = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = २९ सप्टेंबर २०२४ | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|WIN}} | score1 = १४१/८ (२० षटके) | runs1 = [[जेमायमाह रॉड्रिगेस]] ५२ (४०) | wickets1 = [[हेली मॅथ्यूस]] ४/१७ (४ षटके) | score2 = १२१/८ (२० षटके) | runs2 = [[शिनेल हेन्री]] ५९[[नाबाद|*]] (४६) | wickets2 = [[पूजा वस्त्रकार]] ३/१४ (४ षटके) | result = भारत २० धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432996.html धावफलक] | venue = [[ आयसीसी अकादमी मैदान|आयसीसी अकादमी मैदान क्र. २]], [[दुबई]] | umpires = [[सारा डंबनेवना]] (झि) आणि [[एलोइस शेरिडान]] (ऑ) | motm = | toss = वेस्ट इंडीजने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | round = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = २९ सप्टेंबर २०२४ | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|AUS}} | team2 = {{crw|ENG}} | score1 = १६२/६ (२० षटके) | runs1 = [[बेथ मूनी]] ५० (३०) | wickets1 = [[लॉरेन बेल]] २/२९ (४ षटके) | score2 = १२९ (१९.४ षटके) | runs2 = [[ॲलिस कॅप्सी]] ४० (३४) | wickets2 = [[ताहलिया मॅकग्रा]] ३/१८ (३ षटके) | result = ऑस्ट्रेलिया ३३ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432997.html धावफलक] | venue = [[ आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] | umpires = [[लॉरेन अगेनबॅग]] (द) आणि [[निमाली परेरा]] (श्री) | motm = | toss = इंग्लंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | round = | rain = | notes = }} ---- ===फेरी २=== {{Single-innings cricket match | date = ३० सप्टेंबर २०२४ | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|SCO}} | team2 = {{crw|SL}} | score1 = ५८ (१९ षटके) | runs1 = [[सॅरा ब्राइस]] २४ (४३) | wickets1 = [[उदेशिका प्रबोधनी]] २/३ (२ षटके) | score2 = ५९/५ (१५.३ षटके) | runs2 = [[कविशा दिलहारी]] २७ (३४) | wickets2 = [[कॅथेरिन फ्रेझर]] १/५ (१.३ षटके) | result = श्रीलंका ५ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432998.html धावफलक] | venue = [[द सेव्हन्स स्टेडियम]], [[दुबई]] | umpires = [[किम कॉटन]] (न्यू) आणि [[सु रेडफर्न]] (इं) | motm = | toss = स्कॉटलंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | round = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ३० सप्टेंबर २०२४ | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|PAK}} | score1 = १४०/७ (२० षटके) | runs1 = [[शोर्णा अख्तर]] २८[[नाबाद|*]] (१७) | wickets1 = [[सादिया इक्बाल]] २/१९ (४ षटके) | score2 = ११७ (१८.४ षटके) | runs2 = [[उमैमा सोहेल]] ३३ (३३) | wickets2 = [[शोर्णा अख्तर]] २/१६ (३ षटके) | result = बांगलादेश २३ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432999.html धावफलक] | venue = [[आयसीसी अकादमी मैदान|आयसीसी अकादमी मैदान क्र. २]], [[दुबई]] | umpires = [[क्लेर पोलोसॅक]] (ऑ) आणि [[निमाली परेरा]] (श्री) | motm = | toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | round = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १ ऑक्टोबर २०२४ | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|AUS}} | team2 = {{crw|WIN}} | score1 = १४४/८ (२० षटके) | runs1 = [[ॲनाबेल सदरलँड]] ३८ (२८) | wickets1 = [[आलिया ॲलेने]] २/२४ (३ षटके) | score2 = १०९ (१७.५ षटके) | runs2 = [[हेली मॅथ्यूस]] ४२ (४६) | wickets2 = [[अलाना किंग]] ४/३० (३.५ षटके) | result = ऑस्ट्रेलिया ३५ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433000.html धावफलक] | venue = [[द सेव्हन्स स्टेडियम]], [[दुबई]] | umpires = [[सारा डंबनेवना]] (झि) आणि [[ॲना हॅरिस]] (इं) | motm = | toss = वेस्ट इंडीजने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | round = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १ ऑक्टोबर २०२४ | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|NZ}} | team2 = {{crw|ENG}} | score1 = १२७/४ (२० षटके) | runs1 = [[अमेलिया केर]] ६४[[नाबाद|*]] (४६) | wickets1 = [[लॉरेन बेल]] १/१३ (३ षटके) | score2 = १३१/५ (१७ षटके) | runs2 = [[डॅनिएल वेट]] ३५ (१९) | wickets2 = [[लिया ताहुहु]] २/१४ (२ षटके) | result = इंग्लड ५ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433001.html धावफलक] | venue = [[ आयसीसी अकादमी मैदान|आयसीसी अकादमी मैदान क्र. २]], [[दुबई]] | umpires = [[वृंदा राठी]] (भा) आणि [[जॅकलीन विल्यम्स]] (वे) | motm = | toss = न्यूझीलंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | round = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १ ऑक्टोबर २०२४ | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|RSA}} | score1 = १४४/७ (२० षटके) | runs1 = [[रिचा घोष]] ३६ (२५) | wickets1 = [[अयाबाँगा खाका]] ५/२५ (४ षटके) | score2 = ११६/६ (२० षटके) | runs2 = [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] २९ (२६) | wickets2 = [[आशा शोभना]] २/२१ (३ षटके) | result = भारत २८ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433002.html धावफलक] | venue = [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] | umpires = [[किम कॉटन]] (न्यू) आणि [[एलोइस शेरिडान]] (ऑ) | motm = | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | round = | rain = | notes = }} {{hidden end}} ==गट फेरी== आयसीसीने ५ मे २०२४ रोजी स्पर्धेचे वेळापत्रक जाहीर केले.<ref name="fixture">{{cite web |title=महिला टी२० विश्वचषक २०२४ साठी गट, सामने उघड झाले|url=https://www.icc-cricket.com/news/groups-fixtures-revealed-for-women-s-t20-world-cup-2024 |access-date=१९ सप्टेंबर २०२४|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|date=५ मे २०२४}}</ref> स्पर्धेचे संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये स्थलांतर केल्यानंतर, २६ ऑगस्ट २०२४ रोजी नवीन वेळापत्रक जाहीर करण्यात आले.<ref name="fixture2">{{cite web |title=महिला टी२० विश्वचषक २०२४ साठी अद्ययावत वेळापत्रक जाहीर|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup/news/updated-fixtures-revealed-for-women-s-t20-world-cup-2024|access-date=१९ सप्टेंबर २०२४ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|date=२६ ऑगस्ट २०२४}}</ref> ===गट अ=== {{main|२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ}} {{२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ}} ---- {{Single-innings cricket match | date = ३ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना२}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|PAK}} | team2 = {{crw|SL}} | score1 = ११६ (२० षटके) | score2 = ८५/९ (२० षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ#पाकिस्तान वि श्रीलंका |पाकिस्तान ३१ धावांनी विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432423.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ४ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना४}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|NZ}} | team2 = {{crw|IND}} | score1 = १६०/४ (२० षटके) | score2 = १०२ (१९ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ#भारत वि न्यू झीलंड|न्यूझीलंड ५८ धावांनी विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432425.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ५ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना६}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|SL}} | team2 = {{crw|AUS}} | score1 = ९३/७ (२० षटके) | score2 = ९४/४ (१४.२ षटके) | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432427.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ#ऑस्ट्रेलिया वि श्रीलंका|ऑस्ट्रेलिया ६ गडी राखून विजयी]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ६ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना७}} | night = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | team2 = {{crw|IND}} | score1 = १०५/८ (२० षटके) | score2 = १०८/४ (१८.५ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ#भारत वि पाकिस्तान|भारत ६ गडी राखून विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432428.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना१०}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|AUS}} | team2 = {{crw|NZ}} | score1 = १४८/८ (२० षटके) | score2 = ८८ (१९.२ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ#ऑस्ट्रेलिया वि न्यू झीलंड|ऑस्ट्रेलिया ६० धावांनी विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432431.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ९ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना१२}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|SL}} | score1 = १७२/३ (२० षटके) | score2 = ९० (१९.५ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ#भारत वि श्रीलंका|भारत ८२ धावांनी विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432433.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ११ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना१४}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|PAK}} | team2 = {{crw|AUS}} | score1 = ८२ (१९.५ षटके) | score2 = ८३/१ (११ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ#ऑस्ट्रेलिया वि पाकिस्तान|ऑस्ट्रेलिया ९ गडी राखून विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432435.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १२ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना१५}} | team1 = {{crw-rt|SL}} | team2 = {{crw|NZ}} | score1 = ११५/५ (२० षटके) | score2 = ११८/२ (१७.३ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ#न्यू झीलंड वि श्रीलंका|न्यू झीलंड ८ गडी राखून विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432436.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १३ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना१८}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|AUS}} | team2 = {{crw|IND}} | score1 =१५१/८ (२० षटके) | score2 =१४२/९ (२० षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ#ऑस्ट्रेलिया वि भारत|ऑस्ट्रेलिया ९ धावांनी विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432439.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १४ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना१९}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|NZ}} | team2 = {{crw|PAK}} | score1 = ११०/६ (२० षटके) | score2 = ५६ (११.४ षटके ) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ#न्यू झीलंड वि पाकिस्तान|न्यू झीलंड ५४ धावांनी विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432440.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] }} ===गट ब=== {{main|२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब}} {{२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब}} ---- {{Single-innings cricket match | date = ३ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना१}} | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|SCO}} | score1 = ११९/७ (२० षटके) | score2 = १०३/७ (२० षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब#बांगलादेश वि स्कॉटलंड|बांगलादेश १६ धावांनी विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432422.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ४ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना३}} | night = | team1 = {{crw-rt|WIN}} | team2 = {{crw|SA}} | score1 = ११८/६ (२० षटके) | score2 = ११९/० (१७.५ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब#दक्षिण आफ्रिका वि वेस्ट इंडीज|दक्षिण आफ्रिका १० गडी राखून विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432424.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ५ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना५}} | team1 = {{crw-rt|ENG}} | team2 = {{crw|BAN}} | score1 = ११८/७ (२० षटके) | score2 = ९७/७ (२० षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब#बांगलादेश वि इंग्लड|इंग्लड २१ धावांनी विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432426.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ६ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना८}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|SCO}} | team2 = {{crw|WIN}} | score1 = ९९/८ (२० षटके) | score2 = १०१/४ (११.४ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब#स्कॉटलंड वि वेस्ट इंडीज|वेस्ट इंडीज ६ गडी राखून विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432429.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ७ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना९}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|SA}} | team2 = {{crw|ENG}} | score1 = १२४/६ (२० षटके) | score2 = १२५/३ (१९.२ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब#इंग्लड वि दक्षिण आफ्रिका|इंग्लड ७ गडी राखून विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432430.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ९ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना११}} | team1 = {{crw-rt|SA}} | team2 = {{crw|SCO}} | score1 = १६६/५ (२० षटके) | score2 = ८६ (१७.५ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब#स्कॉटलंड वि दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिका ८० धावांनी विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432432.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १० ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना१३}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|WIN}} | score1 = १०३/८ (२० षटके) | score2 = १०४/२ (१२.५ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब#बांगलादेश वि वेस्ट इंडीज|वेस्ट इंडीज ८ गडी राखून विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432434.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १२ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना१६}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|SA}} | score1 = १०६/३ (२० षटके) | score2 = १०७/३ (१७.२ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब#बांगलादेश वि दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिका ७ गडी राखून विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432437.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १३ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना१७}} | team1 = {{crw-rt|SCO}} | team2 = {{crw|ENG}} | score1 = १०९/६ (२० षटके) | score2 = ११३/० (१० षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब#इंग्लड वि स्कॉटलंड|इंग्लड १० गडी राखून विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432438.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १५ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना२०}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|ENG}} | team2 = {{crw|WIN}} | score1 = १४१/७ (२० षटके) | score2 = १४२/४ (१८ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब#इंग्लड वि वेस्ट इंडीज|वेस्ट इंडीज ६ गडी राखून विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432441.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] }} ==बाद फेरी== {{4TeamBracket |team-width=170px |score-width=150px |RD1=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य सामने]] |RD1-text1= |RD1-seed1= अ१ |RD1-team1= {{crw|AUS}} |RD1-score1= १३४/५ (२० षटके) |RD1-seed2= '''ब२''' |RD1-team2= '''{{crw|SA}}''' |RD1-score2= '''१३५/२ (१७.२ षटके)''' |RD1-text2= |RD1-seed3= ब१ |RD1-team3= {{crw|WIN}} |RD1-score3=१२०/८ (२० षटके) |RD1-seed4= '''अ२''' |RD1-team4= '''{{crw|NZ}}''' |RD1-score4='''१२८/९ (२० षटके)''' |RD2=[[#अंतिम सामना|अंतिम सामना]] |RD2-text2= |RD2-seed1= उसा१वि |RD2-team1= {{crw|SA}} |RD2-score1=१२६/९ (२० षटके) |RD2-seed2= '''उसा२वि''' |RD2-team2= '''{{crw|NZ}}''' |RD2-score2='''१५८/५ (२० षटके)''' }} ===उपांत्य सामने=== पहिला उपांत्य सामना, १७ ऑक्टोबर रोजी दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियमवर ऑस्ट्रलिया आणि दक्षिण आफ्रिके दरम्यान झाला. [[बेथ मूनी]]च्या ४४ धावांच्या जोरावर ऑस्ट्रेलियाने निर्धारित २० षटकांत ५ बाद १३४ धावा केल्या. प्रत्युत्तरात दक्षिण आफ्रिकेने १७.२ षटकांत आव्हानाचा यशस्वी पाठलाग केला. [[ॲनेके बॉश]]च्या नाबाद ७४ आणि [[लॉरा वोल्वार्ड]]च्या ४२ धावांच्या जोरावर ८ गडी राखून विजय मिळवत न्यू झीलंडने सलग दुसऱ्यांदा विश्वचषक स्पर्धेची अंतिम फेरी गाठली. <ref name="sm1"/> १८ ऑक्टोबर रोजी शारजा क्रिकेट स्टेडियमवर दुसऱ्या उपांत्य फेरीत वेस्ट इंडीजचा न्यू झीलंडविरुद्ध सामना झाला. प्रथम फलंदाजी करताना, [[डिआंड्रा डॉटिन]]ने २२ धावांत ४ गडी बाद केल्याने न्यू झीलंडला केवळ ९ बाद १२८ धावांची मजल मारता आली. परंतु त्यानंतर [[इडन कार्सन]]च्या २९ धावांत ३ गडी बाद करण्याने न्यू झीलंडला वेस्ट इंडीजला ८ बाद १२० धावांपर्यंत रोखण्यात यश मिळाले. सामन्यात ८ धावांनी विजय मिळवून न्यू झीलंडने २०१० नंतर प्रथमच अंतिम फेरी गाठली.<ref name="sm2"/> ====उपांत्य सामना १==== {{Single-innings cricket match | date = १७ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना२१}} | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw|AUS}} | team2 = {{crw|SA}} | score1 = १३४/५ (२० षटके) | runs1 = [[बेथ मूनी]] ४४ (४२) | wickets1 = [[अयाबाँगा खाका]] २/२४ (४ षटके) | score2 = १३५/२ (१७.२ षटके) | runs2 = [[ॲनेके बॉश]] ७४[[नाबाद|*]] (४८) | wickets2 = [[ॲनाबेल सदरलँड]] षटके) २/२६ (४ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432442.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] | umpires = [[निमाली परेरा]] (श्री) आणि [[जॅकलिन विल्यम्स]] (वे) | motm = [[ॲनेके बॉश]] (द) | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला | rain = | notes = ऑस्ट्रेलियाच्या [[बेथ मूनी]]ने आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये तिची ३,००० वी धाव पूर्ण केली. तीने ३,००० धावा, १०० डावात केल्या हा एक विश्वविक्रम आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/stats-australia-crown-slips-as-their-unbeaten-run-at-the-womens-t20-world-cup-ends-1455782 |title=आकडेवारी - महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेतील ऑस्ट्रेलियाची विजयी घोडदौड संपुष्टात|work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो |access-date=१८ ऑक्टोबर २०२४ }}</ref> }} ====उपांत्य सामना २==== {{Single-innings cricket match | date = १८ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना२२}} | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw|NZ}} | team2 = {{crw|WIN}} | score1 = १२८/९ (२० षटके) | runs1 = [[जॉर्जिया प्लिमर]] ३३ (३१) | wickets1 = [[डिआंड्रा डॉटिन]] ४/२२ (४ षटके) | score2 = १२८/९ (२० षटके) | runs2 = [[डिआंड्रा डॉटिन]] ३३ (२२) | wickets2 = [[इडन कार्सन]] ३/२९ (४ षटके) | result = न्यू झीलंड ८ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432443.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] | umpires = [[लॉरेन अगेनबॅग]] (द) आणि [[क्लेर पोलोसॅक]] (ऑ) | motm = [[इडन कार्सन]] (न्यू) | toss = न्यू झीलंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला | rain = | notes = }} ===अंतिम सामना=== {{Main|२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक अंतिम सामना}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] येथे दक्षिण आफ्रिकेचा न्यू झीलंडविरुद्ध सामना पार पडला. हा सामन्यातील विजय म्हणजे दोन्ही संघांसाठी त्यांचे पहिले आयसीसी पुरुष किंवा महिला टी२० विजेतेपद असणार होते. [[File:2020 ICC W T20 WC NZ v SL 02-22 A Kerr (01).jpg|thumb|left|[[आमेलिया केर]]ला ३८ चेंडूंत ४३ धावा आणि २४ धावांत ३ बळी अशा अष्टपैलू कामगिरीबद्दल अंतिम सामन्यात सामनावीर पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.]] [[आमेलिया केर]]ला तिच्या ४३ (३८) आणि २४ धावांत ३ बळी अशा अष्टपैलू कामगिरीबद्दल अंतिम सामन्यात सामनावीर पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. फलंदाजीसाठी आमंत्रित केल्यानंतर, न्यू झीलंडच्या [[जॉर्जिया प्लिमर]]ने पहिल्याच षटकात दोन चौकार मारले आणि पुढच्याच षटकात [[अयाबाँगा खाका]]ने तिला बाद केले. [[सुझी बेट्स]]ने ३२ धावा केल्या मात्र तिला [[नॉनकुलुलेको म्लाबा]]ने बाद केले. त्यानंतर [[सोफी डिव्हाइन]]ला [[नेडीन डि क्लर्क]]ने अवघ्या ६ धावांवर बाद केले. त्यानंतर हालीडे बाद होण्यापूर्वी [[आमेलिया केर]] आणि [[ब्रुक हालीडे]] यांच्या ५७ धावांच्या भागीदारीने संघाची धावसंख्या १२७ पर्यंत नेली. केर ४३ धावांवर बाद झाली. [[मॅडी ग्रीन]]ने शेवटच्या षटकात मारलेल्या षटकारामुळे निर्धारित २० षटकांत न्यू झीलंडचा संघ ५ बाद १५८ धावसंख्येपर्यंत मजल मारू शकला. म्लाबाने ४ षटकात ३१ धावा देत २ गडी बाद केले तर खाका, डी क्लार्क आणि [[क्लोई ट्रायॉन|ट्रायॉन]] यांनी प्रत्येकी एक गडी बाद केला.<ref name=NZSA>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup/news/live-match-report-cricket-final-south-africa-new-zealand-dubai-icc-women-s-t20-world-cup-2024 |title=प्रेरित न्यूझीलंडने दक्षिण आफ्रिकेवर मात करून महिला टी२० विश्वचषक २०२४ जिंकला |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=२१ ऑक्टोबर २०२४}}</ref><ref name=FE>{{cite web|url=https://www.financialexpress.com/sports/sa-w-vs-nz-w-scorecard-live-cricket-score-today-south-africa-women-vs-new-zealand-women-t20-world-cup-final-match-live-dubai-international-cricket-stadium/3644762/lite/ |title=South Africa vs New Zealand Women Live Score T20 World Cup: Celebration begins for Kiwis as team takes World Cup trophy home |work=[[Financial Express]] |accessdate=21 October 2024}}</ref><ref name=Sky /><ref name=BBC>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/live/c3ge2xqldnlt |title=न्यूझीलंडने दक्षिण आफ्रिकेचा पराभव करून त्यांचा पहिला टी२० विश्वचषक जिंकला|work=बीबीसी|access-date=२१ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> दक्षिण आफ्रिकेने डावाची सुरुवात जोरदार केली. [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] आणि [[तझमिन ब्रिट्स]] यांनी ४१ चेंडूत ५१ धावांची भागीदारी केली. ब्रिट्सला [[फ्रान जोनस]]ने ७व्या षटकात बाद केले. १०व्या षटकात, [[आमेलिया केर]]ने न्यू झीलंडला दोन झटके दिले. तिने षटकाच्या पहिल्याच चेंडूवर वोल्वार्डला ३३ धावांवर आणि शेवटच्या चेंडूवर [[ॲनेके बॉश]]ला ९ धावांवर बाद केले. [[मेरिझॅन कॅप]]ला [[इडन कार्सन]]ने ८ धावांवर बाद केले आणि पुढच्याच चेंडूवर [[रोझमेरी मायर]]ने [[नेडीन डि क्लर्क]]ला ६ धावांवर बाद करून दक्षिण आफ्रिकेची अवस्था ५ बाद ७७ अशी केली. त्यानंतर, दक्षिण आफ्रिकेने नियमित अंतराने विकेट गमावल्या, [[सुने लूस]]ने ८ धावांवर, [[ॲनेरी डेर्कसेन]]ने १० धावांवर आणि ट्रायॉनने १४ धावांवर बाद झाली. न्यू झीलंडचा डाव २० षटकांत ९ बाद १२६ धावांवर संपला आणि न्यू झीलंडने सामना ३२ धावांनी जिंकला. न्यू झीलंडकडून [[अमेलिया केर]] आणि [[रोझमेरी मायर]] यांनी प्रत्येकी ३ गडी बाद केले.<ref name=NZSA /><ref name=ESPNreportNZSA>{{Cite web |title=केर, हॅलिडे यांनी न्यूझीलंड क्रिकेटसाठी स्वप्नवत अशा दिवशी विश्वचषक गौरव केला |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2024-25-1432420/new-zealand-women-vs-south-africa-women-final-1432444/match-report |access-date=२१ ऑक्टोबर २०२४ |website=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|language=en}}</ref><ref name=FE /><ref name=Sky>{{Cite web |title=महिला टी२० विश्वचषक अंतिम सामना: न्यूझीलंडने दक्षिण आफ्रिकेला नमवून पहिले विजेतेपद पटकावले अमेलिया केरने फलंदाजी आणि गोलंदाजीतही चमकली|url=https://www.skysports.com/amp/cricket/news/12123/13237721/womens-t20-world-cup-final-new-zealand-beat-south-africa-for-first-title-as-amelia-kerr-stars-with-bat-and-ball |access-date=२१ ऑक्टोबर २०२४ |website=स्काय स्पोर्टस}}</ref><ref name=BBC /> २००९ आणि २०१० असे दोनवेळा अंतिम सामने गमावल्यानंतर अखेर तिसऱ्यावेळेस न्यू झीलंड भाग्यवान ठरले आणि त्यांनी त्यांचा पहिला आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक जिंकला. पुरुष आणि महिला क्रिकेटमधील न्यू झीलंडचे हे पहिले टी२० विश्वचषक विजेतेपद देखील होते.<ref name=Dubai /><ref name=cricbuzz /><ref>{{Cite web |title=न्यूझीलंड विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका टी२० विश्वचषक फायनल - व्हाईट फर्न्स शैलीत विश्वचषक जिंकला |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/cricket/white-ferns/new-zealand-v-south-africa-twenty20-world-cup-final-live-upadates/IKBWTHSZLNBIPOWXBN42GDWASA/ |access-date=२१ ऑक्टोबर २०२४ |website=न्यू झीलंड हेराल्ड|language=en}}</ref> {{Single-innings cricket match | date =२० ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना२३}} | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|NZ}} | team2 = {{crw|SA}} | score1 = १५८/५ (२० षटके) | runs1 = [[आमेलिया केर]] ४३ (३८) | wickets1 = [[नॉनकुलुलेको म्लाबा]] २/३१ (४ षटके) | score2 = १२६/९ (२० षटके) | runs2 = [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] ३३ (२७) | wickets2 = [[आमेलिया केर]] ३/२४ (४ षटके) | result = न्यू झीलंड ३२ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432444.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] | umpires = [[निमाली परेरा]] (श्री) आणि [[क्लेर पोलोसॅक]] (ऑ) | motm = [[आमेलिया केर]] (न्यू) | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला | rain = | notes = न्यू झीलंडचे हे पहिले आयसीसी महिला टी-२० विजेतेपद आहे. }} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी|3}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/1432992.html मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर (सराव सामने)] * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/1432420.html मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर (महिला टी२० विश्वचषक २०२४)] {{२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक}} {{आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४-२५}} [[वर्ग:२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक]] [[वर्ग:आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक]] [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] gta7ev542n5gcqm6qqmsqzcoq3u88lu 2694982 2694981 2026-07-16T19:19:24Z KiranBOT 139572 दुव्यांमधील AMP ट्रॅकिंग काढले ([[:m:User:KiranBOT/AMP|माहिती]]) ([[User talk:Usernamekiran|त्रुटी नोंदवा]]) v2.2.9s 2694982 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament | name = २०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक | image = | imagesize = | caption = | fromdate = ३ | todate = २० ऑक्टोबर २०२४ | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] | cricket format = [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] | tournament format = [[गट फेरी]] आणि [[बाद फेरी]] | host = {{flag|संयुक्त अरब अमिराती}} | champions = {{cr|NZ}} | count = १ | runners-up = {{cr|SA}} | participants = १० | matches = २३ | player of the series = {{criconw|NZ}} [[आमेलिया केर]] | most runs = {{criconw|SA}} [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] (२२३) | most wickets = {{criconw|NZ}} [[आमेलिया केर]] (१५) | website = {{URL|https://womens.t20worldcup.com}} | previous_year = २०२३ दक्षिण आफ्रिका | previous_tournament = २०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक | next_year = इंग्लंड २०२६ | next_tournament = २०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक }} '''२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक''' ही [[आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक|आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेची नववी आवृत्ती असेल.<ref name="process">{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/2571611 |title=मोठ्या आयसीसी स्पर्धेसाठी पात्रता मार्ग निश्चित |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |date=१० एप्रिल २०२२|access-date=२९ ऑगस्ट २०२४}}</ref> सदर स्पर्धा ही ३ ते २० ऑक्टोबर २०२४ दरम्यान [[बांगलादेश]]मध्ये आयोजित केली जाणार होती.<ref>{{cite web |title=२०२७ पर्यंतच्या आयसीसी महिला जागतिक स्पर्धांसाठी यजमानांची घोषणा |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2691035 |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |date=२६ जुलै २०२२ |access-date=२९ ऑगस्ट २०२४}}</ref> परंतु, बांगलादेशमधील राजकीय अशांततेमुळे स्पर्धा त्याच वेळापत्रकानुसार [[संयुक्त अरब अमिराती]]मध्ये हलवण्यात आली, तरीही यजमानपदाचे अधिकार बांगलादेश क्रिकेट बोर्डाकडे ठेवण्यात आले.<ref>{{cite web|title=२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी नवे ठिकाण म्हणून संयुक्त अरब अमिरातीच्या निवड|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup/news/new-venue-confirmed-for-icc-women-s-t20-world-cup-2024 |access-date=२९ ऑगस्ट २०२४ |work=www.icc-cricket.com}}</ref> दुबई येथे झालेल्या [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक#अंतिम सामना|अंतिम सामन्यात]] न्यू झीलंडने दक्षिण आफ्रिकेचा ३२ धावांनी पराभव करत पहिले विजेतेपद पटकावले. या स्पर्धेत यजमानांसह १० संघ सहभागी झाले होते. ज्यामध्ये २०२३ आवृत्तीतील अव्वल सहा संघ, [[आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२० आंतरराष्ट्रीय संघ क्रमवारी#आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रमवारी|आयसीसी महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० संघ क्रमवारी]]मधील पुढील सर्वोच्च स्थानी असलेला संघ आणि [[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता|जागतिक पात्रता]] फेरीद्वारे निर्धारित इतर दोन संघांचा समावेश होता. [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]] प्रथमच महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्र ठरला.<ref>{{Cite web |date=2024-05-05 |title=आयर्लंडवर सर्वसमावेशक विजय मिळवून स्कॉटलंडने पहिल्या महिला टी२० विश्वचषकाचे तिकीट मिळवले|url=https://www.icc-cricket.com/news/scotland-book-maiden-women-s-t20-world-cup-ticket-with-comprehensive-win-over-ireland |access-date=२१ ऑक्टोबर २०२४ |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |language=en}}</ref> गतविजेत्या [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]]ला [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक#उपांत्य सामना १ |उपांत्य फेरी]]त [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिके]]कडून पराभूत स्वीकारावा लागला.<ref name="sm1">{{cite web|title=शानदार दक्षिण आफ्रिका गतविजेत्या ऑस्ट्रेलियाला हरवून अंतिम फेरीमध्ये दाखल|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup/news/live-match-report-cricket-semi-final-australia-south-africa-icc-women-s-t20-world-cup-2024|access-date=२१ ऑक्टोबर २०२४|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड]]ने [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक#उपांत्य सामना २|उपांत्य फेरी]]त [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज]] आणि अंतिम फेरीत [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिके]]चा पराभव करून पहिले विजेतेपद पटकावले.<ref name="sm2">{{cite web|title=थरारक विजयासह न्यू झीलंड टी२० विश्वचषकाच्या अंतिम फेरीमध्ये |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup/news/live-match-report-cricket-semi-final-west-indies-new-zealand-sharjah-icc-women-s-t20-world-cup-2024|access-date=२१ ऑक्टोबर २०२४|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref><ref name="cricbuzz">{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/132124/amelia-kerr-delivers-new-zealands-first-ever-world-cup-title |title=अमेलिया केरने न्यूझीलंडला प्रथम विश्वचषक विजेतेपद मिळवून दिले|work=क्रिकबझ्झ |access-date=२१ ऑक्टोबर २०२४}}</ref><ref name=Dubai>{{cite web|title=दुबईमध्ये इतिहास रचला: न्यूझीलंडने पहिला महिला टी२० विश्वचषक जिंकला|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup/news/history-made-in-dubai-new-zealand-win-their-first-women-s-t20-world-cup-title|access-date=२१ ऑक्टोबर २०२४|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> ==पार्श्वभूमी== [[आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक|आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक]] ही [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] (ICC) द्वारे आयोजित महिलांच्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघांदरम्यान आयोजित एक व्यावसायिक आंतरराष्ट्रीय टी२० स्पर्धा आहे. आता दर दोन वर्षांनी होणारी ही स्पर्धा २००९ मध्ये पहिल्यांदा [[इंग्लंड]]<nowiki/>मध्ये खेळवली गेली. २०२३ मध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिके]]<nowiki/>त झालेल्या मागीलच्या स्पर्धेत १० संघ सहभागी झाले होते. गतविजेता [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] होता, ज्याने मागील आवृत्तीच्या अंतिम फेरीत [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिके]]<nowiki/>चा पराभव केला होता. ===यजमानांची निवड=== ऑगस्ट २०२४ मध्ये, आयसीसीने घोषणा केली की २०२४ महिला टी२० विश्वचषक [[संयुक्त अरब अमिराती]]मध्ये खेळवला जाईल आणि [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] (BCB) अधिकृत यजमान राहील.<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/131355/icc-moves-womens-t20-world-cup-from-strife-torn-bangladesh-to-uae |title=आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक संघर्षग्रस्त बांगलादेशातून युएईमध्ये हलवला |work=क्रिकबझ्झ|access-date=२९ ऑगस्ट २०२४}}</ref> ===स्वरूप=== १० पात्र संघांना प्रत्येकी [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक#गट फेरी|५ संघांच्या २ गटां]]<nowiki/>मध्ये विभागण्यात आले; एका गटातील सर्व ५ संघ इतर सर्व संघांसोबत सामने खेळतील. प्रत्येक गटामध्ये १० सामने खेळविले जातील आणि प्रत्येक गटातील अव्वल दोन संघ [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक#बाद फेरी|बाद फेरी]]<nowiki/>त प्रवेश करतील. ===वेळापत्रक=== २८ जुलै २०२४ रोजी, आयसीसीने घोषणा केली की ही स्पर्धा ३ ते २० ऑक्टोबर २०२४ या कालावधीत खेळवली जाईल. ती [[बांगलादेश]]मध्ये आयोजित केली जाणार होती. तथापि, ऑगस्ट २०२४ रोजी आयसीसीने जाहीर केल्यानुसार, बांगलादेशच्या सध्याच्या राजकीय स्थितीमुळे कारण काही सहभागी संघांच्या देशांतर्फे लागू करण्यात आलेल्या प्रवास सल्ल्यामुळे सदर स्पर्धा आता त्याच तारखांनुसार [[संयुक्त अरब अमिराती]]<nowiki/>मध्ये स्थलांतरित करण्यात आली आहे. १६ ऑगस्ट २०२४ रोजी, आयसीसीने जाहीर केले की सराव सामने २७ सप्टेंबर ते १ऑक्टोबर दरम्यान आयोजित केले जातील. परंतु, २६ ऑगस्ट २०२४ रोजी, सुधारित वेळापत्रकाच्या घोषणेनंतर, सराव सामने २८ सप्टेंबर ते १ ऑक्टोबर या कालावधीत खेळविले जातील. ===पारितोषिक रक्कम=== स्पर्धेसाठी US$७,९५८,०८० ची एकूण बक्षीस रक्कम उपलब्ध होती आणि संघाच्या कामगिरीनुसार खालीलप्रमाणे रकमेची विभागणी करण्यात आली <ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-announces-record-prize-money-for-women-s-t20-world-cup-2024|title=आयसीसीतर्फे महिला टी२० विश्वचषक २०२४ साठी बक्षीसाची विक्रमी रक्कम जाहीर|work=आयसीसी|access-date=१९ सप्टेंबर २०२४}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/womens-t20-world-cup-winners-to-get-big-increase-in-prize-money-1451278|title=महिला टी२० विश्वचषक विजेत्यांना बक्षीस रकमेत मोठी वाढ|work=आयसीसी|access-date=१९ सप्टेंबर २०२४}}</ref> {| class="wikitable plainrowheaders" |+ पारितोषिक रक्कम |- ! scope=col | टप्पा ! scope=col | संघ ! scope=col | रक्कम (USD) ! scope=col | एकूण (USD) |- | विजेते | align=center | १ ! scope=row style=text-align:right; | $२,३४०,००० | align=right | $२,३४०,००० |- | उपविजेते | align=center | १ ! scope=row style=text-align:right; | $१,१७०,००० | align=right | $१,१७०,००० |- | उपांत्य सामन्यातील पराभूत संघ | align=center | २ ! scope=row style=text-align:right; | $६७५,००० | align=right | $१,३५०,००० |- | गट फेरीतील प्रत्येक विजेता | align=center | २० ! scope=row style=text-align:right; | $३१,१५४ | align=right | $६२३,०८० |- | ५ ते ८ व्या स्थानावरील संघ | align=center | ४ ! scope=row style=text-align:right; | $६७,५०० | align=right | $२७०,००० |- | ९व्या आणि १०व्या स्थानावरील संघ |align=center | २ ! scope=row style=text-align:right; | $६७,५०० | align=right | $१३५,००० |- | '''एकूण''' | colspan=3 align=right | '''$७,९५८,०८०''' |} ==पात्रता == {{main|२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता}} एप्रिल २०२२ मध्ये, आयसीसीने स्पर्धेसाठी पात्रता प्रक्रियेची पुष्टी केली.<ref name="process" /> यजमान म्हणून बांगलादेश या स्पर्धेसाठी आपोआप पात्र ठरला. पात्रता स्पर्धेच्या पहिल्या उपांत्य फेरीत [[आयर्लंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|आयर्लंड]]<nowiki/>चा पराभव करून [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]]<nowiki/>ने प्रथमच महिला टी२० विश्वचषकासाठी पात्रता मिळवली.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/scotland-book-maiden-women-s-t20-world-cup-ticket-with-comprehensive-win-over-ireland|title=आयर्लंडवर विजय मिळवून स्कॉटलंडने पहिल्या महिला टी२० विश्वचषकाचे तिकीट मिळवले|date=५ मे २०२४|website=www.icc-cricket.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cqlnwe4k1kpo|title=महिला टी२० विश्वचषक पात्रता: स्कॉटलंडची आयर्लंडवर मात, बांगलादेश विश्वचषक स्पर्धेत स्थान मिळविले|date=५ मे २०२४|website=बीबीसी स्पोर्ट}}</ref> [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका]] दुसरा पात्र संघ ठरला. त्यांनी दुसऱ्या उपांत्य फेरीत [[संयुक्त अरब अमिराती राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|संयुक्त अरब अमिराती]]<nowiki/>चा पराभव करून नवव्यांदा टी२० विश्वचषक गाठला.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/sri-lanka-overcome-determined-uae-to-seal-women-s-t20-world-cup-spot|title= युएईवर मात करत श्रीलंकेचे महिला टी२० विश्वचषक जागेवर शिक्कामोर्तब|date=५ मे २०२४|website=www.icc-cricket.com}}</ref>एकंदरीत, [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]] मधील दहा पैकी नऊ संघ २०२४ टी२० विश्वचषक स्पर्धेत पोहोचले, फरक इतकाच की फक्त स्कॉटलंडने आयर्लंडची जागा घेतली.<ref>{{Cite news|url=https://www.irishtimes.com/sport/2024/05/05/ireland-miss-out-on-womens-t20-world-cup-after-heavy-defeat-to-scotland/|title=स्कॉटलंडकडून दारुण पराभवानंतर आयर्लंड महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेला मुकला|newspaper=द आयरिश टाइम्स}}</ref> [[File:2024 Womens T20 World Cup Participating nations.svg|330x330px|right|thumb|२०२४ महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्र संघ. {{legend|#0000ff|आपोआप पात्र}} {{legend|#01a2ff|[[आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२० आंतरराष्ट्रीय संघ क्रमवारी|आयसीसी महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० संघ क्रमवारी]]द्वारे पात्र}} {{legend|#00ab00| [[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता|वैश्विक पात्रता]]स्पर्धेद्वारे पात्र}} {{legend|#00ffffff| [[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता|वैश्विक पात्रता]] स्पर्धेसाठी पात्र, परंतु टी२० विश्वचषक स्पर्धेपर्यंत पोहोचण्यात अपयशी.}} {{legend|#ffc900|प्रादेशिक पात्रता स्पर्धेमध्ये सहभागी परंतु [[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता|वैश्विक पात्रता]] स्पर्धेपर्यंत पोहोचण्यात अपयशी.}}]] {| class="wikitable" !पात्रता निकष !जागा !पात्र संघ |- |यजमान | style="text-align:center" |१ | nowrap="" |{{crw|BAN}} |- |[[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक]]<br><small>(यजमान वगळून मागील स्पर्धेतील ६ अव्वल संघ)</small> | style="text-align:center" |६ | nowrap="" |{{crw|AUS}}<br />{{crw|ENG}}<br />{{crw|IND}}<br />{{crw|RSA}}<br />{{crw|NZ}}<br />{{crw|WIN}} |- | nowrap="" |[[आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२० आंतरराष्ट्रीय संघ क्रमवारी|आयसीसी महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० संघ क्रमवारी]]<br><small>(२७ फेब्रुवारी २०२३ रोजी पुढील अव्वल क्रमांकाचा संघ)</small> | style="text-align:center" |१ | nowrap="" |{{crw|PAK}} |- |[[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता]] | style="text-align:center" |२ | {{crw|SCO}}<br />{{crw|SL}} |- !एकूण !१० ! |} ==ठिकाणे== जुलै २०२२ मध्ये, बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड (BCB) ने जाहीर केले की [[ढाका]] आणि [[सिलहट]] या दोन ठिकाणी विश्वचषक सामने आयोजित केले जातील.<ref>{{Cite web|title=ढाका, सिलहट २०२४ महिला टी२० विश्वचषक सामने आयोजित करणार|url=https://www.newagebd.net/article/176859/dhaka-sylhet-to-host-2024-womens-t20-wc-matches|access-date=१९ सप्टेंबर २०२४|website=न्यू एज बांगलादेश}}{{मृत दुवा|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> जरी सिलहट हे मूळतः अंतिम सामन्याचे यजमानपद भूषवणार होते, तरी ते यजमानपद ढाकाला मिळणार होते. नंतर, ऑगस्ट २०२४ मध्ये, आयसीसीने घोषणा केली की [[बांगलादेश]] ऐवजी [[संयुक्त अरब अमिराती]]मध्ये महिला टी२० विश्वचषक खेळवला जाईल, परंतु तरीही या स्पर्धेचे आयोजन [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] (BCB) करेल. हे सामने [[दुबई]] आणि [[शारजा]] येथे होणार आहेत.<ref>{{Cite web |title=आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक २०२४ साठी नवीन ठिकाणे निश्चित|url=https://www.icc-cricket.com/news/new-venue-confirmed-for-icc-women-s-t20-world-cup-2024 |access-date=१९ सप्टेंबर २०२४ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan="3" |{{UAE}}मधील ठिकाणे |- !rowspan="5"|{{Location map+|संयुक्त अरब अमिराती|width=280|float=right|caption=|places= {{location map~ |संयुक्त अरब अमिराती |lat=25.250173 |long=55.299657 |label=[[दुबई]]|position=left |mark=Red pog.svg}} {{location map~ |संयुक्त अरब अमिराती |lat=25.35 |long=55.39 |label=[[शारजा]]|position=right |mark=Red pog.svg}} }} ! [[दुबई]] ! [[शारजा]] |- | [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]] | [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]] |- |प्रेक्षक क्षमता: '''२५,०००''' |प्रेक्षक क्षमता: '''१६,०००''' |- |[[File:Dubai Stadium 2019.jpg|240px]] |[[File:SharjahCricket.JPG|250px]] |- |सामने: '''१२ (उपांत्य आणि अंतिम सामना)''' |सामने: '''११ (उपांत्य सामना)''' |} {| class="wikitable collapsible collapsed" !colspan="3"|{{BAN}}मधील मूळ ठिकाणे |- !rowspan="5"|{{Location map+|Bangladesh|width=275|float=right|caption=|places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.806976 |long=90.363575 |label=[[ढाका]] |position=bottom}} {{location map~ |Bangladesh |lat=24.920937 |long=91.868607 |label=[[सिलहट]] |position=left}} }} !ढाका !सिलहट |- |[[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]] |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]] |- |प्रेक्षक क्षमता: '''२५,४१६''' |प्रेक्षक क्षमता: '''१८,५००''' |- | [[File:Shere Bangla National Stadium.jpg|250px]] | [[File:সিলেট আন্তর্জাতিক ক্রিকেট স্টেডিয়াম.jpg|250px]] |- |सामने: '''१२ (उपांत्य आणि अंतिम सामना)''' |सामने: '''११ (उपांत्य सामना)''' |} ==संघ== {{main|२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक संघ}} प्रत्येक संघाने स्पर्धेपूर्वी १५ खेळाडूंचा एक संघ निवडला आणि कोणत्याही जखमी खेळाडूच्या जागी नवीन नेमणूक करण्याची संघाला मुभा होती. पाकिस्तानने 25 ऑगस्ट 2024 रोजी त्यांच्या संघाचे नाव जाहीर केले.<ref>{{cite web |url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/fatima-sana-to-lead-pakistan-in-icc-women-s-t20-world-cup.html |title=आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेमध्ये फातिमा सना पाकिस्तानचे नेतृत्व करणार|work=पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड|date=१० जानेवारी २०२४|access-date=१९ सप्टेंबर २०२४}}</ref> तर दुसऱ्यादिवशी ऑस्ट्रेलियाने संघ जाहीर केला.<ref>{{Cite web |last=जॉली |first=लॉरा|date=२६ ऑगस्ट २०२४|title=ब्राऊनचे पुनरागमन पण जोनासेनला विश्वचषक संघात जागा नाही|url=https://www.cricket.com.au/news/4096989/australia-women-t20-world-cup-squad-2024-uae-brown-jonassen-healy-litchfield-mcgrath? |access-date=१९ सप्टेंबर २०२४ |website=Cricket.com.au}}</ref> २७ ऑगस्ट रोजी भारत आणि इंग्लंडने त्यांच्या संघांची घोषणा केली.<ref>{{Cite web |date=२७ ऑगस्ट २०२४|title=आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक २०२४ स्पर्धेसाठी भारताचा संघ जाहीर|url=https://www.bcci.tv/articles/2024/news/55556135/india-s-squad-for-the-icc-women-s-t20-world-cup-2024-announced |url-status=live |access-date=१९ सप्टेंबर २०२४ |website=बीसीसीआय}}</ref><ref>{{Cite web |date=२७ ऑगस्ट २०२४ |title=आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक २०२४ साठी इंग्लंड महिला संघाची निवड|url=https://www.ecb.co.uk/news/4097654/england-women-squad-named-for-icc-womens-t20-world-cup-2024 |url-status=live |access-date=१९ सप्टेंबर २०२४ |website=इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड}}</ref> वेस्ट इंडीजने २९ ऑगस्ट २०२४ रोजी त्यांचा संघ जाहीर केला.<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/deandra-dottin-back-in-west-indies-squad-for-t20-world-cup-1449165|title=टी-२० विश्वचषकासाठी वेस्ट इंडीजच्या संघात डिआंड्रा डॉटिनचे पुनरागमन झाले आहे|date=२७ ऑगस्ट २०२४|website=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|url-status=live|access-date=१९ सप्टेंबर २०२४}}</ref> स्कॉटलंडने २ सप्टेंबर २०२४ रोजी त्यांच्या संघाची घोषणा केली.<ref>{{cite web|url=https://www.cricketscotland.com/scotland-squad-named-for-icc-womens-t20-world-cup/ |title=आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक २०२४ साठी स्कॉटलंड महिला संघाची निवड |work=क्रिकेट स्कॉटलंड |access-date=१९ सप्टेंबर २०२४}}</ref> त्यानंतर ३ सप्टेंबर २०२४ रोजी दक्षिण आफ्रिकेने त्यांच्या संघाची घोषणा केली.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/south-africa-t20-world-cup-squad-uncapped-teenager-seshnie-naidu-included-1449774 |title=नवोदित तरुण खेळाडू सेश्नी नायडू, वोल्वार्डच्या नेतृत्वाखालील दक्षिण आफ्रिका टी२० विश्वचषक संघात |work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|access-date=१९ सप्टेंबर २०२४}}</ref> न्यू झीलंडने १० सप्टेंबर २०२४ रोजी त्यांच्या संघाची घोषणा केली.<ref>{{cite web |url=https://www.nzc.nz/news-items/devine-and-bates-set-for-ninth-consecutive-t20-world-cup/ |title=डेव्हाईन आणि बेट्स सलग नवव्या टी२० विश्वचषकासाठी सज्ज |work=न्यूझीलंड क्रिकेट |access-date=१९ सप्टेंबर २०२४ |archive-date=2024-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240925074404/https://www.nzc.nz/news-items/devine-and-bates-set-for-ninth-consecutive-t20-world-cup/ |url-status=dead }}</ref> ==सामना अधिकारी== २४ सप्टेंबर २०२४ रोजी, आयसीसीने स्पर्धेसाठी सर्व-महिला मॅच अधिकाऱ्यांची नियुक्ती केली. दहा [[पंचगिरी|पंचां]]सोबत, [[जी.एस. लक्ष्मी]], [[शांड्रे फ्रित्झ]] आणि [[मिशेल परेरा]] यांनाही सामनाधिकारी म्हणून नियुक्त करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup/news/all-female-panel-of-match-officials-announced-for-women-s-t20-world-cup-2024 |trans-title=महिला टी२० विश्वचषक २०२४ साठी सामना अधिकाऱ्यांचे सर्व-महिला पॅनेल जाहीर करण्यात आले|title=All-female panel of match officials announced for Women’s T20 World Cup 2024 |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |access-date=३० सप्टेंबर २०२४}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/emirates-elite-panel-of-match-officials-for-icc-women-s-t20-world-cup-2024-announced|trans-title=आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक २०२४ साठी सामना अधिकाऱ्यांचे एमिरेट्स एलिट पॅनेल जाहीर |title=Emirates Elite Panel of Match Officials for ICC Women’s T20 World Cup 2024 announced |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |access-date=३० सप्टेंबर २०२४}}</ref> ;सामना अधिकारी {{div col|colwidth=20em|content= * {{flagicon|IND}} [[जी.एस. लक्ष्मी]] * {{flagicon|SL}} [[मिशेल परेरा]] * {{flagicon|SA}} [[शांड्रे फ्रित्झ]] }} ;पंच {{div col|colwidth=20em|content= * {{flagicon|ENG}} [[ॲना हॅरिस]] * {{flagicon|AUS}} [[एलोइस शेरिडान]] * {{flagicon|NZ}} [[किम कॉटन]] * {{flagicon|AUS}} [[क्लेर पोलोसॅक]] * {{flagicon|WIN}} [[जॅकलीन विल्यम्स]] * {{flagicon|SL}} [[निमाली परेरा]] * {{flagicon|SA}} [[लॉरेन अगेनबॅग]] * {{flagicon|IND}} [[वृंदा राठी]] * {{flagicon|ZIM}} [[सारा डंबनेवना]] * {{flagicon|ENG}} [[सु रेडफर्न]] }} ==सराव सामने== टी२० विश्वचषकापूर्वी, सहभागी राष्ट्रे २८ सप्टेंबर ते १ ऑक्टोबर २०२४ या कालावधीत खेळल्या जाणाऱ्या दहा सराव सामन्यांमध्ये भाग घेतील. या सामन्यांना महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय दर्जा किंवा महिला टी२० दर्जा नसेल.<ref>{{cite web|url=https://wisden.com/series-stories/womens-t20-world-cup-2024/icc-womens-t20-world-cup-2024-warm-up-schedule-full-fixtures-list-match-timings-venues|title=आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक २०२४ सराव वेळापत्रक: संपूर्ण सामन्यांची यादी, सामन्यांच्या वेळा आणि ठिकाणे|work=विस्डेन|date=६ मे २०२४|access-date=१९ सप्टेंबर २०२४|archive-date=2024-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20240511103347/https://wisden.com/series-stories/womens-t20-world-cup-2024/icc-womens-t20-world-cup-2024-warm-up-schedule-full-fixtures-list-match-timings-venues|url-status=dead}}</ref> {{hidden begin |title = सराव सामने |titlestyle = background:lightblue; }} {{hatnote|सर्व वेळा गल्फ मानक वेळेत आहेत ([[यूटीसी+०४:००]]).}} ===फेरी १=== {{Single-innings cricket match | date = २८ सप्टेंबर २०२४ | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|PAK}} | team2 = {{crw|SCO}} | score1 = १३२/९ (२० षटके) | runs1 = [[उमैमा सोहेल]] ३० (२९) | wickets1 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] ३/२२ (३ षटके) | score2 = १३३/२ (१८ षटके) | runs2 = [[सॅरा ब्राइस]] ६०[[नाबाद|*]] (५२) | wickets2 = [[नश्रा संधू]] १/११ (३ षटके) | result = स्कॉटलंड ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432993.html धावफलक] | venue = [[द सेव्हन्स स्टेडियम]], [[दुबई]] | umpires = [[क्लेर पोलोसॅक]] (ऑ) आणि [[जॅकलीन विल्यम्स]] (वे) | motm = | toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | round = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = २८ सप्टेंबर २०२४ | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|SL}} | team2 = {{crw|BAN}} | score1 = १४३/७ (२० षटके) | runs1 = [[हसिनी परेरा]] ४३ (३९) | wickets1 = [[शोर्णा अख्तर]] २/१९ (३ षटके) | score2 = ११०/९ (२० षटके) | runs2 = [[निगार सुलताना ]] ३०[[नाबाद|*]] (३८) | wickets2 = [[सुगंदिका कुमारी]] ३/८ (२ षटके) | result = श्रीलंका ३३ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432994.html धावफलक] | venue = [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] | umpires = [[लॉरेन अगेनबॅग]] (द) आणि [[सु रेडफर्न]] (इं) | motm = | toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | round = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = २९ सप्टेंबर २०२४ | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|RSA}} | team2 = {{crw|NZ}} | score1 = ९२ (२० षटके) | runs1 = [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] ३३ (३७) | wickets1 = [[ली कॅस्पेरेक]] ३/७ (४ षटके) | score2 = ९५/२ (१४.२ षटके) | runs2 = [[अमेलिया केर]] ३७ (३७) | wickets2 = [[शेषनी नायडू]] १/१२ (२ षटके) | result = न्यूझीलंड ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432995.html धावफलक] | venue = [[द सेव्हन्स स्टेडियम]], [[दुबई]] | umpires = [[ॲना हॅरिस]] (इं) आणि [[वृंदा राठी]] (भा) | motm = | toss = न्यूझीलंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | round = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = २९ सप्टेंबर २०२४ | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|WIN}} | score1 = १४१/८ (२० षटके) | runs1 = [[जेमायमाह रॉड्रिगेस]] ५२ (४०) | wickets1 = [[हेली मॅथ्यूस]] ४/१७ (४ षटके) | score2 = १२१/८ (२० षटके) | runs2 = [[शिनेल हेन्री]] ५९[[नाबाद|*]] (४६) | wickets2 = [[पूजा वस्त्रकार]] ३/१४ (४ षटके) | result = भारत २० धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432996.html धावफलक] | venue = [[ आयसीसी अकादमी मैदान|आयसीसी अकादमी मैदान क्र. २]], [[दुबई]] | umpires = [[सारा डंबनेवना]] (झि) आणि [[एलोइस शेरिडान]] (ऑ) | motm = | toss = वेस्ट इंडीजने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | round = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = २९ सप्टेंबर २०२४ | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|AUS}} | team2 = {{crw|ENG}} | score1 = १६२/६ (२० षटके) | runs1 = [[बेथ मूनी]] ५० (३०) | wickets1 = [[लॉरेन बेल]] २/२९ (४ षटके) | score2 = १२९ (१९.४ षटके) | runs2 = [[ॲलिस कॅप्सी]] ४० (३४) | wickets2 = [[ताहलिया मॅकग्रा]] ३/१८ (३ षटके) | result = ऑस्ट्रेलिया ३३ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432997.html धावफलक] | venue = [[ आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] | umpires = [[लॉरेन अगेनबॅग]] (द) आणि [[निमाली परेरा]] (श्री) | motm = | toss = इंग्लंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | round = | rain = | notes = }} ---- ===फेरी २=== {{Single-innings cricket match | date = ३० सप्टेंबर २०२४ | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|SCO}} | team2 = {{crw|SL}} | score1 = ५८ (१९ षटके) | runs1 = [[सॅरा ब्राइस]] २४ (४३) | wickets1 = [[उदेशिका प्रबोधनी]] २/३ (२ षटके) | score2 = ५९/५ (१५.३ षटके) | runs2 = [[कविशा दिलहारी]] २७ (३४) | wickets2 = [[कॅथेरिन फ्रेझर]] १/५ (१.३ षटके) | result = श्रीलंका ५ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432998.html धावफलक] | venue = [[द सेव्हन्स स्टेडियम]], [[दुबई]] | umpires = [[किम कॉटन]] (न्यू) आणि [[सु रेडफर्न]] (इं) | motm = | toss = स्कॉटलंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | round = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ३० सप्टेंबर २०२४ | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|PAK}} | score1 = १४०/७ (२० षटके) | runs1 = [[शोर्णा अख्तर]] २८[[नाबाद|*]] (१७) | wickets1 = [[सादिया इक्बाल]] २/१९ (४ षटके) | score2 = ११७ (१८.४ षटके) | runs2 = [[उमैमा सोहेल]] ३३ (३३) | wickets2 = [[शोर्णा अख्तर]] २/१६ (३ षटके) | result = बांगलादेश २३ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432999.html धावफलक] | venue = [[आयसीसी अकादमी मैदान|आयसीसी अकादमी मैदान क्र. २]], [[दुबई]] | umpires = [[क्लेर पोलोसॅक]] (ऑ) आणि [[निमाली परेरा]] (श्री) | motm = | toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | round = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १ ऑक्टोबर २०२४ | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|AUS}} | team2 = {{crw|WIN}} | score1 = १४४/८ (२० षटके) | runs1 = [[ॲनाबेल सदरलँड]] ३८ (२८) | wickets1 = [[आलिया ॲलेने]] २/२४ (३ षटके) | score2 = १०९ (१७.५ षटके) | runs2 = [[हेली मॅथ्यूस]] ४२ (४६) | wickets2 = [[अलाना किंग]] ४/३० (३.५ षटके) | result = ऑस्ट्रेलिया ३५ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433000.html धावफलक] | venue = [[द सेव्हन्स स्टेडियम]], [[दुबई]] | umpires = [[सारा डंबनेवना]] (झि) आणि [[ॲना हॅरिस]] (इं) | motm = | toss = वेस्ट इंडीजने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | round = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १ ऑक्टोबर २०२४ | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|NZ}} | team2 = {{crw|ENG}} | score1 = १२७/४ (२० षटके) | runs1 = [[अमेलिया केर]] ६४[[नाबाद|*]] (४६) | wickets1 = [[लॉरेन बेल]] १/१३ (३ षटके) | score2 = १३१/५ (१७ षटके) | runs2 = [[डॅनिएल वेट]] ३५ (१९) | wickets2 = [[लिया ताहुहु]] २/१४ (२ षटके) | result = इंग्लड ५ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433001.html धावफलक] | venue = [[ आयसीसी अकादमी मैदान|आयसीसी अकादमी मैदान क्र. २]], [[दुबई]] | umpires = [[वृंदा राठी]] (भा) आणि [[जॅकलीन विल्यम्स]] (वे) | motm = | toss = न्यूझीलंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | round = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १ ऑक्टोबर २०२४ | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|RSA}} | score1 = १४४/७ (२० षटके) | runs1 = [[रिचा घोष]] ३६ (२५) | wickets1 = [[अयाबाँगा खाका]] ५/२५ (४ षटके) | score2 = ११६/६ (२० षटके) | runs2 = [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] २९ (२६) | wickets2 = [[आशा शोभना]] २/२१ (३ षटके) | result = भारत २८ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433002.html धावफलक] | venue = [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] | umpires = [[किम कॉटन]] (न्यू) आणि [[एलोइस शेरिडान]] (ऑ) | motm = | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | round = | rain = | notes = }} {{hidden end}} ==गट फेरी== आयसीसीने ५ मे २०२४ रोजी स्पर्धेचे वेळापत्रक जाहीर केले.<ref name="fixture">{{cite web |title=महिला टी२० विश्वचषक २०२४ साठी गट, सामने उघड झाले|url=https://www.icc-cricket.com/news/groups-fixtures-revealed-for-women-s-t20-world-cup-2024 |access-date=१९ सप्टेंबर २०२४|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|date=५ मे २०२४}}</ref> स्पर्धेचे संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये स्थलांतर केल्यानंतर, २६ ऑगस्ट २०२४ रोजी नवीन वेळापत्रक जाहीर करण्यात आले.<ref name="fixture2">{{cite web |title=महिला टी२० विश्वचषक २०२४ साठी अद्ययावत वेळापत्रक जाहीर|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup/news/updated-fixtures-revealed-for-women-s-t20-world-cup-2024|access-date=१९ सप्टेंबर २०२४ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|date=२६ ऑगस्ट २०२४}}</ref> ===गट अ=== {{main|२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ}} {{२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ}} ---- {{Single-innings cricket match | date = ३ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना२}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|PAK}} | team2 = {{crw|SL}} | score1 = ११६ (२० षटके) | score2 = ८५/९ (२० षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ#पाकिस्तान वि श्रीलंका |पाकिस्तान ३१ धावांनी विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432423.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ४ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना४}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|NZ}} | team2 = {{crw|IND}} | score1 = १६०/४ (२० षटके) | score2 = १०२ (१९ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ#भारत वि न्यू झीलंड|न्यूझीलंड ५८ धावांनी विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432425.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ५ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना६}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|SL}} | team2 = {{crw|AUS}} | score1 = ९३/७ (२० षटके) | score2 = ९४/४ (१४.२ षटके) | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432427.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ#ऑस्ट्रेलिया वि श्रीलंका|ऑस्ट्रेलिया ६ गडी राखून विजयी]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ६ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना७}} | night = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | team2 = {{crw|IND}} | score1 = १०५/८ (२० षटके) | score2 = १०८/४ (१८.५ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ#भारत वि पाकिस्तान|भारत ६ गडी राखून विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432428.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ८ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना१०}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|AUS}} | team2 = {{crw|NZ}} | score1 = १४८/८ (२० षटके) | score2 = ८८ (१९.२ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ#ऑस्ट्रेलिया वि न्यू झीलंड|ऑस्ट्रेलिया ६० धावांनी विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432431.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ९ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना१२}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|SL}} | score1 = १७२/३ (२० षटके) | score2 = ९० (१९.५ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ#भारत वि श्रीलंका|भारत ८२ धावांनी विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432433.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ११ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना१४}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|PAK}} | team2 = {{crw|AUS}} | score1 = ८२ (१९.५ षटके) | score2 = ८३/१ (११ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ#ऑस्ट्रेलिया वि पाकिस्तान|ऑस्ट्रेलिया ९ गडी राखून विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432435.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १२ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना१५}} | team1 = {{crw-rt|SL}} | team2 = {{crw|NZ}} | score1 = ११५/५ (२० षटके) | score2 = ११८/२ (१७.३ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ#न्यू झीलंड वि श्रीलंका|न्यू झीलंड ८ गडी राखून विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432436.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १३ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना१८}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|AUS}} | team2 = {{crw|IND}} | score1 =१५१/८ (२० षटके) | score2 =१४२/९ (२० षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ#ऑस्ट्रेलिया वि भारत|ऑस्ट्रेलिया ९ धावांनी विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432439.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १४ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना१९}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|NZ}} | team2 = {{crw|PAK}} | score1 = ११०/६ (२० षटके) | score2 = ५६ (११.४ षटके ) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट अ#न्यू झीलंड वि पाकिस्तान|न्यू झीलंड ५४ धावांनी विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432440.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] }} ===गट ब=== {{main|२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब}} {{२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब}} ---- {{Single-innings cricket match | date = ३ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना१}} | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|SCO}} | score1 = ११९/७ (२० षटके) | score2 = १०३/७ (२० षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब#बांगलादेश वि स्कॉटलंड|बांगलादेश १६ धावांनी विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432422.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ४ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना३}} | night = | team1 = {{crw-rt|WIN}} | team2 = {{crw|SA}} | score1 = ११८/६ (२० षटके) | score2 = ११९/० (१७.५ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब#दक्षिण आफ्रिका वि वेस्ट इंडीज|दक्षिण आफ्रिका १० गडी राखून विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432424.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ५ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना५}} | team1 = {{crw-rt|ENG}} | team2 = {{crw|BAN}} | score1 = ११८/७ (२० षटके) | score2 = ९७/७ (२० षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब#बांगलादेश वि इंग्लड|इंग्लड २१ धावांनी विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432426.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ६ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना८}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|SCO}} | team2 = {{crw|WIN}} | score1 = ९९/८ (२० षटके) | score2 = १०१/४ (११.४ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब#स्कॉटलंड वि वेस्ट इंडीज|वेस्ट इंडीज ६ गडी राखून विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432429.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ७ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना९}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|SA}} | team2 = {{crw|ENG}} | score1 = १२४/६ (२० षटके) | score2 = १२५/३ (१९.२ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब#इंग्लड वि दक्षिण आफ्रिका|इंग्लड ७ गडी राखून विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432430.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ९ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना११}} | team1 = {{crw-rt|SA}} | team2 = {{crw|SCO}} | score1 = १६६/५ (२० षटके) | score2 = ८६ (१७.५ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब#स्कॉटलंड वि दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिका ८० धावांनी विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432432.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १० ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना१३}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|WIN}} | score1 = १०३/८ (२० षटके) | score2 = १०४/२ (१२.५ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब#बांगलादेश वि वेस्ट इंडीज|वेस्ट इंडीज ८ गडी राखून विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432434.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १२ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना१६}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|SA}} | score1 = १०६/३ (२० षटके) | score2 = १०७/३ (१७.२ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब#बांगलादेश वि दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिका ७ गडी राखून विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432437.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १३ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना१७}} | team1 = {{crw-rt|SCO}} | team2 = {{crw|ENG}} | score1 = १०९/६ (२० षटके) | score2 = ११३/० (१० षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब#इंग्लड वि स्कॉटलंड|इंग्लड १० गडी राखून विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432438.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १५ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना२०}} | night = Y | team1 = {{crw-rt|ENG}} | team2 = {{crw|WIN}} | score1 = १४१/७ (२० षटके) | score2 = १४२/४ (१८ षटके) | result = [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक गट ब#इंग्लड वि वेस्ट इंडीज|वेस्ट इंडीज ६ गडी राखून विजयी]] | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432441.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] }} ==बाद फेरी== {{4TeamBracket |team-width=170px |score-width=150px |RD1=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य सामने]] |RD1-text1= |RD1-seed1= अ१ |RD1-team1= {{crw|AUS}} |RD1-score1= १३४/५ (२० षटके) |RD1-seed2= '''ब२''' |RD1-team2= '''{{crw|SA}}''' |RD1-score2= '''१३५/२ (१७.२ षटके)''' |RD1-text2= |RD1-seed3= ब१ |RD1-team3= {{crw|WIN}} |RD1-score3=१२०/८ (२० षटके) |RD1-seed4= '''अ२''' |RD1-team4= '''{{crw|NZ}}''' |RD1-score4='''१२८/९ (२० षटके)''' |RD2=[[#अंतिम सामना|अंतिम सामना]] |RD2-text2= |RD2-seed1= उसा१वि |RD2-team1= {{crw|SA}} |RD2-score1=१२६/९ (२० षटके) |RD2-seed2= '''उसा२वि''' |RD2-team2= '''{{crw|NZ}}''' |RD2-score2='''१५८/५ (२० षटके)''' }} ===उपांत्य सामने=== पहिला उपांत्य सामना, १७ ऑक्टोबर रोजी दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियमवर ऑस्ट्रलिया आणि दक्षिण आफ्रिके दरम्यान झाला. [[बेथ मूनी]]च्या ४४ धावांच्या जोरावर ऑस्ट्रेलियाने निर्धारित २० षटकांत ५ बाद १३४ धावा केल्या. प्रत्युत्तरात दक्षिण आफ्रिकेने १७.२ षटकांत आव्हानाचा यशस्वी पाठलाग केला. [[ॲनेके बॉश]]च्या नाबाद ७४ आणि [[लॉरा वोल्वार्ड]]च्या ४२ धावांच्या जोरावर ८ गडी राखून विजय मिळवत न्यू झीलंडने सलग दुसऱ्यांदा विश्वचषक स्पर्धेची अंतिम फेरी गाठली. <ref name="sm1"/> १८ ऑक्टोबर रोजी शारजा क्रिकेट स्टेडियमवर दुसऱ्या उपांत्य फेरीत वेस्ट इंडीजचा न्यू झीलंडविरुद्ध सामना झाला. प्रथम फलंदाजी करताना, [[डिआंड्रा डॉटिन]]ने २२ धावांत ४ गडी बाद केल्याने न्यू झीलंडला केवळ ९ बाद १२८ धावांची मजल मारता आली. परंतु त्यानंतर [[इडन कार्सन]]च्या २९ धावांत ३ गडी बाद करण्याने न्यू झीलंडला वेस्ट इंडीजला ८ बाद १२० धावांपर्यंत रोखण्यात यश मिळाले. सामन्यात ८ धावांनी विजय मिळवून न्यू झीलंडने २०१० नंतर प्रथमच अंतिम फेरी गाठली.<ref name="sm2"/> ====उपांत्य सामना १==== {{Single-innings cricket match | date = १७ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना२१}} | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw|AUS}} | team2 = {{crw|SA}} | score1 = १३४/५ (२० षटके) | runs1 = [[बेथ मूनी]] ४४ (४२) | wickets1 = [[अयाबाँगा खाका]] २/२४ (४ षटके) | score2 = १३५/२ (१७.२ षटके) | runs2 = [[ॲनेके बॉश]] ७४[[नाबाद|*]] (४८) | wickets2 = [[ॲनाबेल सदरलँड]] षटके) २/२६ (४ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432442.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] | umpires = [[निमाली परेरा]] (श्री) आणि [[जॅकलिन विल्यम्स]] (वे) | motm = [[ॲनेके बॉश]] (द) | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला | rain = | notes = ऑस्ट्रेलियाच्या [[बेथ मूनी]]ने आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये तिची ३,००० वी धाव पूर्ण केली. तीने ३,००० धावा, १०० डावात केल्या हा एक विश्वविक्रम आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/stats-australia-crown-slips-as-their-unbeaten-run-at-the-womens-t20-world-cup-ends-1455782 |title=आकडेवारी - महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेतील ऑस्ट्रेलियाची विजयी घोडदौड संपुष्टात|work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो |access-date=१८ ऑक्टोबर २०२४ }}</ref> }} ====उपांत्य सामना २==== {{Single-innings cricket match | date = १८ ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना२२}} | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw|NZ}} | team2 = {{crw|WIN}} | score1 = १२८/९ (२० षटके) | runs1 = [[जॉर्जिया प्लिमर]] ३३ (३१) | wickets1 = [[डिआंड्रा डॉटिन]] ४/२२ (४ षटके) | score2 = १२८/९ (२० षटके) | runs2 = [[डिआंड्रा डॉटिन]] ३३ (२२) | wickets2 = [[इडन कार्सन]] ३/२९ (४ षटके) | result = न्यू झीलंड ८ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432443.html धावफलक] | venue = [[शारजा क्रिकेट मैदान]], [[शारजा]] | umpires = [[लॉरेन अगेनबॅग]] (द) आणि [[क्लेर पोलोसॅक]] (ऑ) | motm = [[इडन कार्सन]] (न्यू) | toss = न्यू झीलंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला | rain = | notes = }} ===अंतिम सामना=== {{Main|२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक अंतिम सामना}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] येथे दक्षिण आफ्रिकेचा न्यू झीलंडविरुद्ध सामना पार पडला. हा सामन्यातील विजय म्हणजे दोन्ही संघांसाठी त्यांचे पहिले आयसीसी पुरुष किंवा महिला टी२० विजेतेपद असणार होते. [[File:2020 ICC W T20 WC NZ v SL 02-22 A Kerr (01).jpg|thumb|left|[[आमेलिया केर]]ला ३८ चेंडूंत ४३ धावा आणि २४ धावांत ३ बळी अशा अष्टपैलू कामगिरीबद्दल अंतिम सामन्यात सामनावीर पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.]] [[आमेलिया केर]]ला तिच्या ४३ (३८) आणि २४ धावांत ३ बळी अशा अष्टपैलू कामगिरीबद्दल अंतिम सामन्यात सामनावीर पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. फलंदाजीसाठी आमंत्रित केल्यानंतर, न्यू झीलंडच्या [[जॉर्जिया प्लिमर]]ने पहिल्याच षटकात दोन चौकार मारले आणि पुढच्याच षटकात [[अयाबाँगा खाका]]ने तिला बाद केले. [[सुझी बेट्स]]ने ३२ धावा केल्या मात्र तिला [[नॉनकुलुलेको म्लाबा]]ने बाद केले. त्यानंतर [[सोफी डिव्हाइन]]ला [[नेडीन डि क्लर्क]]ने अवघ्या ६ धावांवर बाद केले. त्यानंतर हालीडे बाद होण्यापूर्वी [[आमेलिया केर]] आणि [[ब्रुक हालीडे]] यांच्या ५७ धावांच्या भागीदारीने संघाची धावसंख्या १२७ पर्यंत नेली. केर ४३ धावांवर बाद झाली. [[मॅडी ग्रीन]]ने शेवटच्या षटकात मारलेल्या षटकारामुळे निर्धारित २० षटकांत न्यू झीलंडचा संघ ५ बाद १५८ धावसंख्येपर्यंत मजल मारू शकला. म्लाबाने ४ षटकात ३१ धावा देत २ गडी बाद केले तर खाका, डी क्लार्क आणि [[क्लोई ट्रायॉन|ट्रायॉन]] यांनी प्रत्येकी एक गडी बाद केला.<ref name=NZSA>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup/news/live-match-report-cricket-final-south-africa-new-zealand-dubai-icc-women-s-t20-world-cup-2024 |title=प्रेरित न्यूझीलंडने दक्षिण आफ्रिकेवर मात करून महिला टी२० विश्वचषक २०२४ जिंकला |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=२१ ऑक्टोबर २०२४}}</ref><ref name=FE>{{cite web|url=https://www.financialexpress.com/sports/sa-w-vs-nz-w-scorecard-live-cricket-score-today-south-africa-women-vs-new-zealand-women-t20-world-cup-final-match-live-dubai-international-cricket-stadium/3644762/lite/ |title=South Africa vs New Zealand Women Live Score T20 World Cup: Celebration begins for Kiwis as team takes World Cup trophy home |work=[[Financial Express]] |accessdate=21 October 2024}}</ref><ref name=Sky /><ref name=BBC>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/live/c3ge2xqldnlt |title=न्यूझीलंडने दक्षिण आफ्रिकेचा पराभव करून त्यांचा पहिला टी२० विश्वचषक जिंकला|work=बीबीसी|access-date=२१ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> दक्षिण आफ्रिकेने डावाची सुरुवात जोरदार केली. [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] आणि [[तझमिन ब्रिट्स]] यांनी ४१ चेंडूत ५१ धावांची भागीदारी केली. ब्रिट्सला [[फ्रान जोनस]]ने ७व्या षटकात बाद केले. १०व्या षटकात, [[आमेलिया केर]]ने न्यू झीलंडला दोन झटके दिले. तिने षटकाच्या पहिल्याच चेंडूवर वोल्वार्डला ३३ धावांवर आणि शेवटच्या चेंडूवर [[ॲनेके बॉश]]ला ९ धावांवर बाद केले. [[मेरिझॅन कॅप]]ला [[इडन कार्सन]]ने ८ धावांवर बाद केले आणि पुढच्याच चेंडूवर [[रोझमेरी मायर]]ने [[नेडीन डि क्लर्क]]ला ६ धावांवर बाद करून दक्षिण आफ्रिकेची अवस्था ५ बाद ७७ अशी केली. त्यानंतर, दक्षिण आफ्रिकेने नियमित अंतराने विकेट गमावल्या, [[सुने लूस]]ने ८ धावांवर, [[ॲनेरी डेर्कसेन]]ने १० धावांवर आणि ट्रायॉनने १४ धावांवर बाद झाली. न्यू झीलंडचा डाव २० षटकांत ९ बाद १२६ धावांवर संपला आणि न्यू झीलंडने सामना ३२ धावांनी जिंकला. न्यू झीलंडकडून [[अमेलिया केर]] आणि [[रोझमेरी मायर]] यांनी प्रत्येकी ३ गडी बाद केले.<ref name=NZSA /><ref name=ESPNreportNZSA>{{Cite web |title=केर, हॅलिडे यांनी न्यूझीलंड क्रिकेटसाठी स्वप्नवत अशा दिवशी विश्वचषक गौरव केला |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2024-25-1432420/new-zealand-women-vs-south-africa-women-final-1432444/match-report |access-date=२१ ऑक्टोबर २०२४ |website=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|language=en}}</ref><ref name=FE /><ref name=Sky>{{Cite web |title=महिला टी२० विश्वचषक अंतिम सामना: न्यूझीलंडने दक्षिण आफ्रिकेला नमवून पहिले विजेतेपद पटकावले अमेलिया केरने फलंदाजी आणि गोलंदाजीतही चमकली|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/13237721/womens-t20-world-cup-final-new-zealand-beat-south-africa-for-first-title-as-amelia-kerr-stars-with-bat-and-ball |access-date=२१ ऑक्टोबर २०२४ |website=स्काय स्पोर्टस}}</ref><ref name=BBC /> २००९ आणि २०१० असे दोनवेळा अंतिम सामने गमावल्यानंतर अखेर तिसऱ्यावेळेस न्यू झीलंड भाग्यवान ठरले आणि त्यांनी त्यांचा पहिला आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक जिंकला. पुरुष आणि महिला क्रिकेटमधील न्यू झीलंडचे हे पहिले टी२० विश्वचषक विजेतेपद देखील होते.<ref name=Dubai /><ref name=cricbuzz /><ref>{{Cite web |title=न्यूझीलंड विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका टी२० विश्वचषक फायनल - व्हाईट फर्न्स शैलीत विश्वचषक जिंकला |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/cricket/white-ferns/new-zealand-v-south-africa-twenty20-world-cup-final-live-upadates/IKBWTHSZLNBIPOWXBN42GDWASA/ |access-date=२१ ऑक्टोबर २०२४ |website=न्यू झीलंड हेराल्ड|language=en}}</ref> {{Single-innings cricket match | date =२० ऑक्टोबर २०२४{{anchor|सामना२३}} | time = १८:०० | night = Y | team1 = {{crw-rt|NZ}} | team2 = {{crw|SA}} | score1 = १५८/५ (२० षटके) | runs1 = [[आमेलिया केर]] ४३ (३८) | wickets1 = [[नॉनकुलुलेको म्लाबा]] २/३१ (४ षटके) | score2 = १२६/९ (२० षटके) | runs2 = [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] ३३ (२७) | wickets2 = [[आमेलिया केर]] ३/२४ (४ षटके) | result = न्यू झीलंड ३२ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432444.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] | umpires = [[निमाली परेरा]] (श्री) आणि [[क्लेर पोलोसॅक]] (ऑ) | motm = [[आमेलिया केर]] (न्यू) | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला | rain = | notes = न्यू झीलंडचे हे पहिले आयसीसी महिला टी-२० विजेतेपद आहे. }} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी|3}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/1432992.html मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर (सराव सामने)] * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/1432420.html मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर (महिला टी२० विश्वचषक २०२४)] {{२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक}} {{आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४-२५}} [[वर्ग:२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक]] [[वर्ग:आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक]] [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] t069lm142okjijfswbds5a8wor9y3ix 0 361682 2694983 2676592 2026-07-16T19:31:10Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2694983 wikitext text/x-wiki [[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक]] गट फेरी चार संघांच्या दोन गटांमध्ये खेळवली जात आहे, ज्यामध्ये एकूण १२ सामने खेळले जातील. प्रत्येक गटातील अव्वल दोन संघ [[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक#बाद फेरी|बाद फेरी]]मध्ये प्रवेश करतील.<ref>{{Cite web | date=२४ डिसेंबर २०२४|trans-title=आयसीसी पुरुष चॅम्पियन्स ट्रॉफी २०२५ साठी अधिकृत वेळापत्रक जाहीर|title=Official fixtures announced for ICC Men's Champions Trophy 2025 |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/champions-trophy-2025/news/official-fixtures-announced-for-icc-champions-trophy-2025 |access-date=२६ फेब्रुवारी २०२५ |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |language=en}}</ref> == संघ == <onlyinclude> {| class="wikitable" ! colspan=2 | <includeonly>[[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक गट फेरी|</includeonly>गट फेरी<includeonly>]]</includeonly> |- ! width=50% | [[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक गट फेरी#गट अ|गट अ]] ! width=50% | [[२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक गट फेरी#गट ब|गट ब]] |- | valign="top" | * {{cr|BAN}} * {{cr|IND}} * {{nobr|{{cr|NZ}}}} * {{cr|PAK}} | valign="top" | * {{cr|AFG|२०१३}} * {{cr|AUS}} * {{cr|ENG}} * {{nobr|{{cr|SA}}}} |- ! colspan="2" | <small>स्रोत: ''[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]''<ref name=PT/></small> |} </onlyinclude> == ठिकाणे == डिसेंबर २०२२ मध्ये, पाकिस्तान सरकारने [[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]]ाला या स्पर्धेसाठी [[इस्लामाबाद]]मध्ये नवीन क्रिकेट स्टेडियम बांधण्यासाठी मान्यता दिली.<ref>{{cite news |trans-title=इस्लामाबादमध्ये स्टेडियम बांधण्यासाठी सरकारचा पीसीबीला हिरवा कंदील |title=Government gives PCB green light to build stadium in Islamabad |url=https://www.dawn.com/news/1667144 |work=डॉन न्यूज |date=२ जानेवारी २०२२|access-date=२० फेब्रुवारी २०२५}}</ref> २८ एप्रिल २०२४ रोजी, पाकिस्तानने या कार्यक्रमासाठी तीन ठिकाणे प्रस्तावित केली होती.<ref>{{cite web |access-date=१३ नोव्हेंबर २०२४ |trans-title=पीसीबीकडून २०२५ चॅम्पियन्स ट्रॉफीसाठी तीन ठिकाणे प्रस्तावित|title=PCB proposes three venues for 2025 Champions Trophy|url=https://www.espncricinfo.com/story/pcb-propose-three-venues-for-2025-champions-trophy-1431403 |work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो}}</ref> कराची, लाहोर आणि रावळपिंडी ही ती ठिकाणे आहेत. भारताचे सर्व सामने लाहोरमध्ये होणार होते,<ref>{{cite web |access-date=१३ नोव्हेंबर २०२४ |trans-title=चॅम्पियन्स चषक २०२५: पीसीबीच्या मसुदा वेळापत्रकात सर्व भारतीय सामन्यांचा समावेश लाहोरमध्ये|title=Champions Trophy 2025: PCB draft schedule has all India games in Lahore |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-champions-trophy-2025-pcb-draft-schedule-slots-all-india-games-in-lahore-india-vs-pakistan-1431836 |work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो}}</ref> परंतु सुरक्षेच्या कारणास्तव भारताने पाकिस्तानमध्ये खेळण्यास नकार दिला.<ref name=":0">{{Cite web |trans-title=२०२५ च्या चॅम्पियन्स ट्रॉफीसाठी भारत पाकिस्तानला जाणार नाही|title=India will not travel to Pakistan for 2025 Champions Trophy |url=https://www.espncricinfo.com/story/india-will-not-travel-to-pakistan-for-2025-champions-trophy-1458978 |access-date=१२ नोव्हेंबर २०२४ |website=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|language=en}}</ref> त्यामुळे भारताचे सर्व सामने आता दुबईला खेळवले जातील. <ref>{{cite web|trans-title=चॅम्पियन्स ट्रॉफी: भारत विरुद्ध पाकिस्तान २३ फेब्रुवारी रोजी यूएईमध्ये|title=Champions Trophy: India vs Pakistan on February 23 in UAE|url=https://www.espncricinfo.com/story/champions-trophy-2025-india-vs-pakistan-game-to-be-played-on-february-23-in-uae-1466036|date=२२ डिसेंबर २०२४|access-date=२० फेब्रुवारी २०२५|website=ईएसपीएन क्रिकइन्फो}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |last= |date=२४ डिसेंबर २०२४|trans-title=आयसीसी पुरुष चॅम्पियन्स ट्रॉफी २०२५ साठी अधिकृत वेळापत्रक जाहीर|title=Official fixtures announced for ICC Men's Champions Trophy 2025 |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/champions-trophy-2025/news/official-fixtures-announced-for-icc-champions-trophy-2025 |access-date=२० फेब्रुवारी २०२५ |website=आयसीसी|language=}}</ref> {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center;margin:auto;" |- ! colspan=3 | पाकिस्तानमधील ठिकाणे |- ! colspan="3"|{{Location map+|Pakistan|width=400|float=center|caption= |places= {{Location map~|Pakistan|lat_deg=31|lat_min=33|lon_deg=74|lon_min=20|position=left|label=[[लाहोर]]}} {{Location map~|Pakistan|lat_deg=24|lat_min=51|lon_deg=67|lon_min=00|position=right|label=[[कराची]]}} {{Location map~|Pakistan|lat_deg=33|lat_min=36|lon_deg=73|lon_min=02|position=bottom|label=[[रावळपिंडी]]}} }} |- ! [[कराची]] || [[लाहोर]] || [[रावळपिंडी]] |- | [[राष्ट्रीय स्टेडियम, कराची|राष्ट्रीय स्टेडियम]] || [[गद्दाफी स्टेडियम]] || [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]] |- | क्षमता: '''३४,२३८''' || क्षमता: '''२७,०००''' || क्षमता: '''१५,०००''' |- | सामने: '''३''' (उपांत्य) || सामने: '''७''' (अंतिम) || सामने: '''५''' (उपांत्य) |- | [[File:Inside the National Stadium, Karachi 01.jpg|150px]] | [[File:Gaddafi stadium lahore.jpg|150px]] | |} {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center;margin:auto;" ! युएई मधील ठिकाणे |- | style="background:#ececec;color:#2C2C2C;vertical-align:middle;text-align: center;" | {{Location map+ |संयुक्त अरब अमिराती|float=center |width=375 |caption= |places= {{location map~ |संयुक्त अरब अमिराती|lat=25.05 |long=55.22 |label=[[दुबई]] |position=right}} }} |- ! [[दुबई]] |- | [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]] |- | क्षमता: '''२५,०००''' |- | सामने: '''५{{efn|भारत पात्र ठरल्यास उपांत्य समना १ आणि अंतिम सामना, युएईमध्ये होईल, अन्यथा पाकिस्तानमध्ये होईल.|name=fn2}}''' |- | [[File:Dubai Stadium 2019.jpg|200px]] |} {{clear}} == गट अ == === गट अ क्रमवारी=== {{२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक गट अ}} {{#{{ICC results summary|mode=progression}} |create <!-- NZ --> | W1, W6, L12 | <!-- PAK --> | L1, L5, N9 | <!-- BAN --> | L2, L6, N9 | <!-- IND --> | W2, W5, W12 | |caption=गट अ प्रगती |teams= {{cr|NZ}}, {{cr|PAK}} (य), {{cr|BAN}}, {{cr|IND}} |matchesPerTeam= 3 |matchReportArticle=}} ==== गट अ सारांश ==== {|class="wikitable" style="text-align:center" |- !{{diagonal split header|संघ|विरुद्ध}} !width=125px|{{nobr|{{cr|NZ}}}}!! width=125px|{{nobr|{{cr|PAK}}}}!! width=125px|{{nobr|{{cr|BAN}}}}!! width=125px|{{nobr|{{cr|IND}}}} |- !style="text-align: left;"| {{nobr|{{cr|NZ}}}} |style="background:darkgray"| |{{Won|[[#पाकिस्तान वि न्यूझीलंड |{{nobr|६० धावा}}]]}} |{{Won|[[#बांगलादेश वि न्यूझीलंड |{{nobr|५ गडी}}]]}} |{{Lost|[[#भारत वि न्यूझीलंड|{{nobr|४४ धावा}}]]}} |- !style="text-align: left;"| {{nobr|{{cr|PAK}}}} |style="background:darkgray"| |style="background:darkgray"| |{{draw|[[#पाकिस्तान वि बांगलादेश|{{nobr|अनिर्णित}}]]}} |{{Lost|[[#पाकिस्तान वि भारत|{{nobr|६ गडी}}]]}} |- !style="text-align: left;"| {{nobr|{{cr|BAN}}}} |style="background:darkgray"| |style="background:darkgray"| |style="background:darkgray"| |{{Lost|[[#बांगलादेश वि भारत|{{nobr|६ गडी}}]]}} |- !style="text-align: left;"| {{nobr|{{cr|IND}}}} |style="background:darkgray"| |style="background:darkgray"| |style="background:darkgray"| |style="background:darkgray"| |} === {{anchor|match1}}पाकिस्तान वि न्यू झीलंड === {{Single-innings cricket match | date = १९ फेब्रुवारी २०२५ | time = {{UTZ|१४:००|+5}} | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|NZ}} | team2 = {{cr|PAK}} | score1 = ३२०/५ (५० षटके) | runs1 = [[टॉम लॅथम]] ११८[[नाबाद|*]] (१०४) | wickets1 = [[नसीम शाह]] २/६३ (१० षटके) | score2 = २६० (४७.२ षटके) | runs2 = [[खुशदिल शाह]] ६९ (४९) | wickets2 = [[विल्यम ओ'रुर्क]] ३/४७ (९ षटके) | result = न्यूझीलंड ६० धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466414.html धावफलक] | venue =[[राष्ट्रीय स्टेडियम, कराची|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] | umpires = [[रिचर्ड केटलबोरो]] (इं) आणि [[शारफुदौला]] (बां) | motm = [[टॉम लॅथम]] (न्यू) | toss =पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | round = | rain = | notes = न्यूझीलंडचा [[विल यंग]] चॅम्पियन्स चषक स्पर्धेमध्ये शतक करणारा न्यूझीलंडचा चौथा फलंदाज आणि स्पर्धेतील पदार्पणाच्या सामन्यात शतक करणारा पहिला किवी फलंदाज ठरला.<ref>{{cite web|url=https://www.cricket.com/news/pak-vs-nz-history-will-young-becomes-first-kiwi-in-21-years-to-achieve-this-special-feat-2192025-1739965677301|trans-title=इतिहास! विल यंग ठरला २१ वर्षांत हा खास पराक्रम करणारा पहिला किवी खेळाडू|title=HISTORY! Will Young Becomes First Kiwi In 21 Years To Achieve THIS Special Feat|work=क्रिकेट.कॉम|access-date=२७ फेब्रुवारी २०२५|archive-date=2025-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20250221170916/https://www.cricket.com/news/pak-vs-nz-history-will-young-becomes-first-kiwi-in-21-years-to-achieve-this-special-feat-2192025-1739965677301|url-status=dead}}</ref> }} === {{anchor|match2}}बांगलादेश वि भारत === {{Single-innings cricket match | date = २० फेब्रुवारी २०२५ | time = {{UTZ|१३:००|+4}} | daynight = y | team1 = {{cr-rt|BAN}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = २२८ (४९.४ षटके) | runs1 = [[तौहीद ह्रिदोय]] १०० (११८) | wickets1 = [[मोहम्मद शमी]] ५/५३ (१० षटके) | score2 = २३१/४ (४६.३ षटके) | runs2 = [[शुभमन गिल]] १०१[[नाबाद|*]] (१२९) | wickets2 = [[रिशाद हुसेन]] २/३८ (१० षटके) | result = भारत ६ गडी आणि २१ चेंडू राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466415.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] | umpires = [[ॲड्रायन होल्डस्टॉक]] (द) आणि [[पॉल रायफेल]] (ऑ) | motm = [[शुभमन गिल]] (भा) | toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = भारताच्या [[रवींद्र जडेजा]]चा हा २०० वा एकदिवसीय सामना होता.<ref>{{cite web |access-date=२७ फेब्रुवारी २०२५ |trans-title= रवींद्र जडेजाने चॅम्पियन्स ट्रॉफी २०२५ च्या भारताच्या बांगलादेश विरुद्ध पहिल्या सामन्यात गाठला एक महत्त्वाचा टप्पा |title=Ravindra Jadeja reaches major milestone in India's Champions Trophy 2025 opener against Bangladesh|url=https://www.firstpost.com/firstcricket/ravindra-jadeja-reaches-major-milestone-in-indias-champions-trophy-2025-opener-against-bangladesh-13865057.html|work=फर्स्टपोस्ट }}</ref> * [[मोहम्मद शमी]]ने (भा) एकदिवसीय सामन्यात २०० वा बळी घेतला. खेळलेल्या सामन्यांच्या बाबतीत २०० एकदिवसीय बळी घेणारा तो संयुक्तपणे दुसरा सर्वात जलद आणि चेंडूच्या बाबतीत सर्वात जलद २०० बळी घेणारा खेळाडू ठरला.<ref>{{cite web |access-date=२७ फेब्रुवारी २०२५ |trans-title= चॅम्पियन्स ट्रॉफी २०२५: मोहम्मद शमी ठरला सर्वात जलद २०० एकदिवसीय बळी घेणारा भारतीय गोलंदाज.|title=Champions Trophy 2025: Mohammed Shami becomes fastest Indian bowler to reach 200 ODI wickets |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/champions-trophy/mohammed-shami-fastest-to-200-odi-wickets-record-stats-india-vs-bangladesh-champions-trophy-2025/article69241971.ece |work=स्पोर्टस्टार}}</ref> * [[महमुदुल्लाह]] आणि [[जाकर अली]]चा विक्रम मोडीत काढत [[जाकर अली]] आणि [[तौहीद ह्रिदोय]] ह्यांनी बांगलादेशकडून सहाव्या गड्यासाठी १५४ धावांची सर्वोच्च भागीदारी केली. <ref>{{cite web |access-date=२७ फेब्रुवारी २०२५ |trans-title=भारत विरुद्ध बांगलादेश: जाकर अली, तौहीद ह्रिदोयची बांगलादेशसाठी एकदिवसीय सामन्यात सहाव्या गड्यासाठी सर्वाधिक भागीदारीचा विक्रम |title=IND vs BAN: Jaker Ali, Towhid Hridoy record highest sixth-wicket partnership for Bangladesh in ODIs |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/champions-trophy/ind-vs-ban-jaker-ali-towhid-hridoy-record-highest-sixth-wicket-partnership-for-bangladesh-in-odis/article69242542.ece |work=स्पोर्टस्टार}}</ref> * [[विराट कोहली]]ने (भा) एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये १५६ वा झेल घेतला, हा भारताकडून एकदिवसीय सामन्यांमधील संयुक्त विक्रम आहे.<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;keeper=0;orderby=caught_fielder;team=6;template=results;type=fielding|trans-title=एकदिवसीय सामन्यात भारतीय खेळाडूकडून सर्वाधिक झेल |title=Most catches by an Indian in ODIs |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=२७ फेब्रुवारी २०२५}}</ref> * बांग्लादेशच्या [[तौहीद ह्रिदोय]]ने एकदिवसीय सामन्यात आपले पहिले शतक झळकावले.<ref>{{cite web |access-date=२७ फेब्रुवारी २०२५ |trans-title=चॅम्पियन्स ट्रॉफी: तौहिदचे पहिले एकदिवसीय शतक भारतीय गोलंदाजांवर प्रश्नचिन्ह |title=Champions Trophy: Towhid puts Indian bowlers on notice with maiden ODI 100 |url=https://www.business-standard.com/cricket/champions-trophy/champions-trophy-towhid-put-indian-bowlers-on-notice-with-maiden-odi-100-125022000958_1.html |work=बिझनेस स्टँडर्ड}}</ref> * [[मोहम्मद शमी]]चे (भा) ६० बळी पूर्ण, आयसीसी एकदिवसीय स्पर्धांमध्ये भारतीय गोलंदाजातर्फे [[झहीर खान]]ला मागे टाकत सर्वाधिक बळी.<ref>{{cite web|url=https://cricketaddictor.com/cricket-news/mohammed-shami-creates-history-becomes-indias-goat-in-icc-events-fastest-to-200-odi-wickets/#:~:text=Meanwhile%2C%20Mohammed%20Shami%20has%20etched,Khan's%20tally%20of%2071%20wickets.|trans-title= मोहम्मद शमीने इतिहास रचला, आयसीसी स्पर्धांमध्ये भारताचा सर्वोत्कृष्ट गोलंदाज आणि २०० एकदिवसीय बळी घेणारा सर्वात जलद गोलंदाज.|title=Mohammed Shami creates history, becomes India's GOAT in ICC events & fastest to 200 ODI wickets |work=क्रिकेटऍडिक्टर.कॉम|access-date=२७ फेब्रुवारी २०२५}}</ref> * [[रोहित शर्मा]]ने (भा) एकदिवसीय सामन्यात ११,००० धावा पूर्ण केल्या. अशी कामगिरी करणारा तो चौथा भारतीय फलंदाज ठरला. [[विराट कोहली]]नंतर तो २६१ डावांमध्ये ११,००० धावा पूर्ण करणारा दुसरा सर्वात जलद फलंदाज ठरला.<ref>{{cite web |access-date=२७ फेब्रुवारी २०२५ |trans-title= रोहित शर्मा ११,००० एकदिवसीय धावा पूर्ण करणारा जगातील दुसरा सर्वात जलद खेळाडू ठरला.|title=Rohit Sharma becomes second -fastest player in the world to complete 11,000 ODI runs |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/champions-trophy/rohit-sharma-11000-odi-runs-fourth-indian-second-fastest-stats-sachin-kohli-ganguly-numbers-record/article69210200.ece |work=स्पोर्टस्टार}}</ref> * [[शुभमन गिल]]ने (भा) केवळ ५१ डावात त्याचे ८ वे एकदिवसीय शतक झळकावले आणि हा टप्पा गाठणारा तो सर्वात जलद भारतीय फलंदाज ठरला.<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/shubman-gill-leaves-behind-virat-kohli-sachin-tendulkar-second-straight-odi-century-drives-india-to-win-vs-bangladesh-101740067976301.html#:~:text=However%2C%20the%20knock%20made%20him,legendary%20Sachin%20Tendulkar%20(111).|trans-title=शुभमन गिलने विराट कोहली, सचिन तेंडुलकरला मागे टाकले; सलग दुसऱ्या एकदिवसीय शतकामुळे भारताने बांगलादेशविरुद्ध विजय मिळवला |title=Shubman Gill leaves behind Virat Kohli, Sachin Tendulkar; second straight ODI century drives India to win vs Bangladesh |work=[[हिंदुस्थान टाइम्स]] |access-date=२७ फेब्रुवारी २०२५}}</ref> * [[रोहित शर्मा]]ने (भा) आंतरराष्ट्रीय कर्णधार म्हणून १०० विजय गाठले.<ref>{{cite web|url=https://www.timesnownews.com/sports/cricket/rohit-sharma-creates-history-becomes-first-captain-in-the-world-to-win-100-matches-after-turning-30-years-old-article-118422314|trans-title= रोहित शर्माने रचला इतिहास, जगातील पहिला कर्णधार बनला....|title=Rohit Sharma Creates History, Becomes First Captain In The World To.... |work=[[टाइम्स नाऊ]] |access-date=२७ फेब्रुवारी २०२५}}</ref> }} === {{anchor|match5}}पाकिस्तान वि भारत=== {{Single-innings cricket match | date = २३ फेब्रुवारी २०२५ | time = {{UTZ|१३:००|+4}} | daynight = y | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = २४१ (४९.४ षटके) | runs1 = [[सौद शकील]] 62 (76) | wickets1 = [[कुलदीप यादव]] 3/40 (9 षटके) | score2 = २४४/४ (४२.३ षटके) | runs2 = [[विराट कोहली]] १००[[नाबाद|*]] (१११) | wickets2 = [[शाहीन आफ्रिदी]] २/७४ (८ षटके) | result = भारत ६ गडी आणि ४५ चेंडू राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466418.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] | umpires = [[रिचर्ड इलिंगवर्थ]] (इं) आणि [[पॉल रायफेल]] (ऑ) | motm = [[विराट कोहली]] (भा) | toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = नेदरलँड्सला मागे टाकत (११ वेळा), भारताचा एकदिवसीय इतिहासात सर्वाधिक १२ वेळा सलग नाणेफेक गमावण्याचा विक्रम. <ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-champions-trophy-2025/ind-vs-pak-india-set-record-for-most-consecutive-tosses-lost-in-odis/articleshow/118501407.cms|trans-title= भारत विरुद्ध पाकिस्तान: भारताने एकदिवसीय सामन्यात सलग सर्वाधिक वेळा नाणेफेक हरण्याचा विक्रम रचला|title=IND vs PAK: India set record for most consecutive tosses lost in ODIs|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |access-date=४ मार्च २०२५}}</ref> * [[मोहम्मद शमी]]ने भारताकडून एका एकदिवसीय सामन्यात एका षटकात (वाईड आणि नो बॉलसह) सर्वाधिक ११ चेंडू टाकण्याच्या विक्रमाची बरोबरी केली.<ref>{{cite web |url=https://sports.ndtv.com/icc-champions-trophy-2025/india-vs-pakistan-mohammed-shami-achieves-big-unwanted-record-surpasses-jasprit-bumrah-7775958 |trans-title=भारत विरुद्ध पाकिस्तान: मोहम्मद शमीचा जसप्रीत बुमराहला मागे टाकत मोठा नकोसा विक्रम |title=India vs Pakistan: Mohammed Shami Achieves Big Unwanted Record, Surpasses Jasprit Bumrah |work=एनडीटीव्ही स्पोर्ट्स |access-date=४ मार्च २०२५ |archive-date=2025-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304105653/https://sports.ndtv.com/icc-champions-trophy-2025/india-vs-pakistan-mohammed-shami-achieves-big-unwanted-record-surpasses-jasprit-bumrah-7775958 |url-status=dead }}</ref> * भारताच्या [[हार्दिक पंड्या]]ने त्याचा २०० वा आंतरराष्ट्रीय बळी घेतला.<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/ct-2025-hardik-pandya-completes-200-international-wickets-101740317455211.html|trans-title= चॅम्पियन्स ट्रॉफी २०२५: हार्दिक पंड्याचे २०० आंतरराष्ट्रीय बळी पूर्ण|title=CT 2025: Hardik Pandya completes 200 international wickets|work=हिंदुस्थान टाइम्स|access-date=४ मार्च २०२५}}</ref> * भारताच्या [[कुलदीप यादव]]ने त्याचा ३०० वा आंतरराष्ट्रीय बळी घेतला. ३०० गडी बाद करणारा तो तिसरा सक्रिय भारतीय क्रिकेट खेळाडू ठरला.<ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/cricket/kuldeep-yadav-joins-ravichandran-ashwin-in-elite-list-becomes-5th-indian-spinner-to-9237954.html|trans-title= |title=कुलदीप यादव रविचंद्रन अश्विनसोबत एलिट यादीत सामील, असे करणारा पाचवा भारतीय फिरकी गोलंदाज बनला...|work=न्यूज१८|access-date=४ मार्च २०२५}}</ref> * [[विराट कोहली]]ने भारताकडून एकदिवसीय सामन्यात सर्वाधिक १५८ झेल घेतले, त्याने [[मोहम्मद अझरुद्दीन]]ला (१५६) मागे टाकले.<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/champions-trophy/virat-kohli-record-most-catches-by-indian-fielder-odi-stats-india-vs-pakistan-cricket-champions-trophy-2025/article69242686.ece#:~:text=Photo%20Credit%3A%20AP-,Virat%20Kohli%20became%20the%20most%20successful%20Indian%20fielder%20in%20terms,Azharuddin's%20record%20of%20156%20catches.|trans-title=चॅम्पियन्स ट्रॉफी २०२५: कोहलीने अझरुद्दीनचा एकदिवसीय सामन्यात सर्वाधिक झेल घेण्याचा विक्रम मागे टाकला. |title=Champions Trophy 2025: Kohli goes past Azharuddin’s record for most catches by an Indian fielder in ODIs|work=[[स्पोर्टस्टार]] |access-date=४ मार्च २०२५}}</ref> * [[रोहित शर्मा]] (भा) १८१ डावांमध्ये ९००० एकदिवसीय धावा पूर्ण करणारा सर्वात जलद सलामीवीर ठरला.<ref>{{cite web|url=https://www.timesnownews.com/sports/cricket/rohit-sharma-creates-history-breaks-sachin-tendulkars-record-becomes-first-player-in-the-world-to-score-9000-odi-runs-as-opener-under-190-innings-article-118500370|trans-title= चॅम्पियन्स ट्रॉफी २०२५: रोहित शर्माने रचला इतिहास, सचिन तेंडुलकरचा विक्रम मोडला; जगातील पहिला खेळाडू बनला...|title=Champions Trophy 2025: Rohit Sharma Creates History, Breaks Sachin Tendulkar's Record; Becomes First Player In The World To...|work=[[टाइम्स नाऊ]] |access-date=४ मार्च २०२५}}</ref> * [[विराट कोहली]]ने (भा) एकदिवसीय सामन्यांमध्ये २८७ डावांमध्ये १४,००० धावा पूर्ण केल्या, आणि सचिन तेंडुलकरच्या ३५० डावांच्या विक्रमाला मागे टाकत असे करणारा सर्वात जलद खेळाडू ठरला. तसेच ऑस्ट्रेलियाच्या [[रिकी पॉन्टिंग]]ला मागे टाकत, तो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये तिसऱ्या क्रमांकाचा सर्वाधिक (२७,५०३) धावा करणारा फलंदाज बनला.<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/ind-vs-pak-virat-kohli-14000-odi-runs-fastest-tendulkar-record-9851963/#:~:text=India%20batter%20Virat%20Kohli%20became,feat%20in%20only%20287%20innings.|trans-title= भारत विरुद्ध पाकिस्तान: विराट कोहलीच्या सर्वात जलद १४,००० एकदिवसीय धावा पूर्ण, सचिन तेंडुलकरचा विक्रम मोडला|title=IND vs PAK: Virat Kohli becomes fastest to hit 14,000 ODI runs, breaks Sachin Tendulkar’s record|work=[[द इंडियन एक्सप्रेस]] |access-date=४ मार्च २०२५}}</ref> * [[विराट कोहली]]ने (भा) रोहित शर्माला मागे टाकत पाकिस्तानविरुद्ध आयसीसी एकदिवसीय स्पर्धांमध्ये सर्वाधिक धावा करणारा खेळाडू बनला. आयसीसी स्पर्धा सामन्यांमध्ये पाकिस्तानविरुद्ध पाच वेळा सामनावीर पुरस्कार जिंकणारा तो एकमेव खेळाडू बनला.<ref>{{cite web |access-date=४ मार्च २०२५ |trans-title= |title=विराट कोहलीने इतिहास रचला; रोहित शर्माचा विश्वविक्रम मोडला; जगातील पहिला खेळाडू बनला...|url=https://www.timesnownews.com/sports/cricket/virat-kohli-create-history-breaks-rohit-sharmas-world-record-becomes-first-player-in-world-to-score-400-runs-vs-pakistan-in-icc-events-article-118509793 |work=[[टाइम्स नाऊ]]}}</ref> * [[विराट कोहली]]ने (भा) नाबाद १०० धावा केल्या आणि एकदिवसीय सामन्यांमधील त्याचे ५१ वे शतक साजरे केले. त्याच्या शतकामुळे आयसीसी एकदिवसीय स्पर्धांमध्ये त्याने २३ पेक्षा जास्त वेळा ५०+ धावा करण्याच्या सचिन तेंडुलकरच्या विक्रमाशी बरोबरी केली. ३६ वर्षे आणि ११० दिवसांच्या वयात, तो आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफीमध्ये शतक करणारा सर्वात वयस्कर खेळाडू ठरला.<ref>{{cite web |access-date=४ मार्च २०२५ |trans-title= कोहलीने भारतासाठी आणखी एक धावसंख्या उभारली, पाकिस्तान बाहेर पडण्याच्या मार्गावर|title=Kohli aces another chase for India, Pakistan stare at exit|url=https://ddnews.gov.in/en/kohli-aces-another-chase-for-india-pakistan-stare-at-exit/#:~:text=Milestone%20man%20Virat%20Kohli%20anchored,the%20arch%2Drivals%20on%20Sunday. |work=[[डीडी न्यूज]]}}</ref><ref>{{cite web |access-date=४ मार्च २०२५|trans-title= २०२५ चॅम्पियन्स ट्रॉफी सामन्यात अर्धशतक झळकावून विराट कोहलीची भारतीय दिग्गजांच्या मोठ्या विक्रमाची बरोबरी.|title=Virat Kohli equals Indian legend's huge record with half-century in IND vs PAK 2025 Champions Trophy clash|url=https://www.sportskeeda.com/cricket/news-virat-kohli-equals-indian-legend-s-huge-record-half-century-in-ind-vs-pak-2025-champions-trophy-clash#:~:text=Virat%20Kohli%20turned%20back%20the,in%20the%20ICC%20ODI%20events.|work=[[स्पोर्ट्सकीडा]]}}</ref><ref>{{cite web |access-date=४ मार्च २०२५|trans-title= भारत विरुद्ध पाकिस्तान, २०२५ चॅम्पियन्स ट्रॉफी: भारत विरुद्ध पाकिस्तान सामन्यातील टॉप रेकॉर्ड आणि आकडेवारी.|title=IND vs PAK, 2025 Champions Trophy: Top records and stats emerging from India vs Pakistan match|url=https://www.sportskeeda.com/cricket/news-india-vs-pakistan-2025-champions-trophy-full-list-award-winners-player-match-scorecard-records|work=[[स्पोर्ट्सकीडा]]}}</ref> }} === {{anchor|match6}}बांगलादेश वि न्यू झीलंड === {{Single-innings cricket match | date = २४ फेब्रुवारी २०२५ | time = {{UTZ|१४:००|+5}} | daynight = y | team1 = {{cr-rt|BAN}} | team2 = {{cr|NZ}} | score1 = २३६/९ (५० षटके) | runs1 = [[नजमुल हुसैन शान्तो]] ७७ (११०) | wickets1 = [[मायकेल ब्रेसवेल]] ४/२६ (१० षटके) | score2 = २४०/५ (४६.१ षटके) | runs2 = [[रचिन रवींद्र]] ११२ (१०५) | wickets2 = [[तास्किन अहमद]] १/२८ (७ षटके) | result = न्यूझीलंड ५ गडी आणि २३ चेंडू राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466419.html धावफलक] | venue = [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] | umpires = [[कुमार धर्मसेना]] (श्री) आणि [[अहसान रझा]] (पा) | motm = [[मायकेल ब्रेसवेल]] (न्यू) | toss = न्यूझीलंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = न्यूझीलंडच्या [[मायकेल ब्रेसवेल]]ने बांगलादेश विरुद्ध त्याच्या सर्वोत्तम एकदिवसीय गोलंदाजी कामगिरीची नोंद केली (१० षटकात ४/२६). या कामगिरीसोबत त्याने [[पॉल वाइझमन]]च्या ४/४५ ला मागे टाकून, चॅम्पियन्स ट्रॉफीच्या इतिहासात न्यूझीलंडच्या फिरकी गोलंदाजातर्फे सर्वोत्तम गोलंदाजीचा नवा विक्रम प्रस्थापित केला,.<ref>{{cite web |access-date=४ मार्च २०२५ |trans-title= मायकेल ब्रेसवेलच्या कारकिर्दीतील सर्वोत्तम ४-२६ धावांनी बांगलादेशला रोखले|title=Michael Bracewell's career-best 4-26 restricts Bangladesh |url=https://m.cricbuzz.com/cricket-news/133563/michael-bracewells-career-best-4-26-restricts-bangladesh |work=क्रिकबझ्झ}}</ref> * [[केन विल्यमसन]]ने (न्यू) आयसीसी एकदिवसीय स्पर्धांमध्ये न्यूझीलंडचा सर्वाधिक धावा करणारा खेळाडू म्हणून [[स्टीफन फ्लेमिंग]]ला मागे टाकले.<ref>{{cite web |access-date=४ मार्च २०२५ |trans-title= २०२५ च्या चॅम्पियन्स ट्रॉफीमध्ये बांगलादेशविरुद्ध अपयशी ठरल्यानंतरही केन विल्यमसनने फ्लेमिंगचा ऐतिहासिक विक्रम मोडला.|title=Kane Williamson breaks Fleming's historic record despite failing against Bangladesh in Champions Trophy 2025 |url=https://www.indiatvnews.com/sports/cricket/kane-williamson-breaks-fleming-historic-record-despite-failing-against-bangladesh-in-champions-trophy-2025-2025-02-24-977765 |work=[[इंडिया टीव्ही]]}}</ref> * [[रचिन रवींद्र]]ने २६ डावात एकदिवसीय सामन्यात १,००० धावा पूर्ण केल्या. तो एकदिवसीय सामन्यात हा टप्पा गाठणारा न्यूझीलंडचा पाचवा सर्वात जलद फलंदाज ठरला.<ref>{{cite web |access-date=४ मार्च २०२५ |trans-title=मुस्तफिजूरने कॉनवेला बाद करून बांगलादेशसाठी सामन्यात पुन्हा जीव ओतला. |title=Mustafizur removes Conway to bring back life into the game for Bangladesh |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/champions-trophy-2025/news/live-new-zealand-take-on-bangladesh-in-a-crucial-group-a-encounter-in-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B3%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%A1%E0%A5%80 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|आयसीसी]] |archive-date=2025-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250408135435/https://www.icc-cricket.com/tournaments/champions-trophy-2025/news/live-new-zealand-take-on-bangladesh-in-a-crucial-group-a-encounter-in-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B3%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%A1%E0%A5%80 |url-status=dead }}</ref> * [[रचिन रवींद्र]] आयसीसी एकदिवसीय स्पर्धांमध्ये ४ शतके करणारा न्यूझीलंडचा पहिला फलंदाज ठरला.<ref>{{cite web |access-date=४ मार्च २०२५|trans-title= रचिन रवींद्रने मोडला मोठा विक्रम, बनला आयसीसी एकदिवसीय स्पर्धांमध्ये न्यूझीलंडचा सर्वाधिक शतके करणारा फलंदाज|title=Rachin Ravindra shatters massive record, becomes New Zealand's leading century-scorer in ICC ODI events |url=https://www.tribuneindia.com/news/sports/rachin-ravindra-shatters-massive-record-becomes-new-zealands-leading-century-scorer-in-icc-odi-events/ |work=[[द ट्रिब्यून (इंडिया)|द ट्रिब्यून]]}}</ref> * [[ग्लेन फिलिप्स]]ने (न्यू) एकदिवसीय सामन्यांमध्ये १,००० धावा पूर्ण केल्या.<ref>{{cite web |access-date=४ मार्च २०२५ |trans-title= बांगलादेश विरुद्ध न्यूझीलंड सामना ६ समालोचन {{!}} क्रिकइट|title=BAN vs NZ Match 6 Commentary {{!}} Crickit |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/commentary-live-ban-vs-nz-icc-champions-trophy-2025-match-6-bangladesh-vs-new-zealand-odi-banz02242025255188 |work=हिंदुस्थान टाइम्स}}</ref> * या सामन्याच्या निकालामुळे, भारत आणि न्यूझीलंड उपांत्य फेरीसाठी पात्र ठरले आणि पाकिस्तान आणि बांगलादेश स्पर्धेबाहेर पडले.<ref>{{cite web |access-date=४ मार्च २०२५ |trans-title=भारत विरुद्ध न्यूझीलंड चॅम्पियन्स ट्रॉफीच्या उपांत्य फेरीसाठी पात्र |title=India & New Zealand qualify for Champions Trophy semi-finals |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/champions-trophy-2025/news/live-new-zealand-take-on-bangladesh-in-a-crucial-group-a-encounter-in-रावळपिंडी |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती }}{{मृत दुवा|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> }} === {{anchor|match9}}पाकिस्तान वि बांगलादेश=== {{Single-innings cricket match | date = २७ फेब्रुवारी २०२५ | time = {{UTZ|१४:००|+5}} | daynight = y | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|BAN}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = सामना रद्द | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466422.html धावफलक] | venue = [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] | umpires = [[मायकेल गॉफ]] (इं) आणि [[ॲड्रायन होल्डस्टॉक]] (द) | motm = | toss = | rain = पावसामुळे खेळ होऊ शकला नाही | notes = }} === {{anchor|match१२}}भारत वि न्यू झीलंड === {{Single-innings cricket match | date = २ मार्च २०२५ | time = {{UTZ|१३:००|+4}} | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|NZ}} | score1 = २४९/९ (५० षटके) | runs1 = [[श्रेयस अय्यर]] ७९ (९८) | wickets1 = [[मॅट हेन्री]] ५/४२ (८ षटके) | score2 = २०५ (४५.३ षटके) | runs2 = [[केन विल्यम्सन]] ८१ (१२०) | wickets2 = [[वरुण चक्रवर्ती]] ५/४२ (१० षटके) | result = भारत ४४ धावांनी विजयी | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466425.html धावफलक] | venue = [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] | umpires = [[मायकेल गॉफ]] (इं) आणि [[रिचर्ड इलिंगवर्थ]] (इं) | motm = [[वरुण चक्रवर्ती]] (भा) | toss = न्यूझीलंडने नाणेफेक जिकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[विराट कोहली]]चा (भा) हा ३०० वा एकदिवसीय सामना होता.<ref>{{cite web|access-date=४ मार्च २०२५|trans-title=विराट कोहलीने ३०० व्या एकदिवसीय सामन्यात इतिहास रचला, क्रिकेटमध्ये पहिला खेळाडू बनला...|title=Virat Kohli Scripts History In 300th ODI, Becomes First Player Ever In Cricket To...|url=https://sports.ndtv.com/icc-champions-trophy-2025/virat-kohli-scripts-history-in-300th-odi-becomes-first-player-ever-in-cricket-to-7828835|work=एनडीटीव्ही स्पोर्ट्स|archive-date=2025-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20250302170516/https://sports.ndtv.com/icc-champions-trophy-2025/virat-kohli-scripts-history-in-300th-odi-becomes-first-player-ever-in-cricket-to-7828835|url-status=dead}}</ref> * [[मॅट हेन्री]]ने (न्यू) ने चॅम्पियन्स ट्रॉफीच्या इतिहासातील एका सामन्यात तिसऱ्यांदा आणि भारताविरुद्ध पहिले बळींचे पंचक साजरे घेतले.<ref>{{cite news |access-date=४ मार्च २०२५|trans-title=चॅम्पियन्स ट्रॉफी: मॅट हेन्रीने भारताविरुद्ध पाच बळी घेत मोठी कामगिरी केली.|title=Champions Trophy: Matt Henry takes fifer against India, registers big feat |url=https://www.business-standard.com/amp/cricket/champions-trophy/champions-trophy-matt-henry-takes-fifer-against-india-registers-big-feat-125030200411_1.html |work=बिझनेस स्टँडर्ड}}</ref> * [[केन विल्यमसन]]ने (न्यू) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये भारताविरुद्ध २५०० धावा पूर्ण केल्या.<ref>{{cite web |access-date=४ मार्च २०२५ |trans-title=भारत विरुद्ध न्यूझीलंड: केन विल्यमसनने भारताविरुद्ध दमदार खेळी करत इतिहास रचला|title=IND vs NZ: Kane Williamson creates history with resilient knock against India |url=https://www.indiatvnews.com/sports/cricket/ind-vs-nz-kane-williamson-creates-history-with-resilient-knock-against-india-2025-03-02-978733 |work=इंडिया टीव्ही न्यूज}}</ref> * [[वरुण चक्रवर्ती]]चे (भा) एकदिवसीय सामन्यात पहिल्यांदाच [[पंचबळी]] आणि चॅम्पियन्स ट्रॉफीमध्ये असे करणारा तो तिसरा भारतीय ठरला.<ref>{{cite web |access-date=४ मार्च २०२५ |trans-title=दुबईमध्ये वरुण चक्रवर्तीच्या पाच बळीमुळे न्यूझीलंडचा पराभव, भारत अ गटात अव्वल स्थानावर|title=India top Group A as Varun Chakaravarthy’s five-for sinks New Zealand in Dubai |url=https://www.telegraphindia.com/sports/cricket/india-top-group-a-as-varun-chakaravarthys-five-for-sinks-new-zealand-in-dubai/cid/2086619 |work=टेलिग्राफ इंडिया}}</ref> }} == गट ब == === गट ब क्रमवारी === {{२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक गट ब}} {{#{{ICC results summary|mode=progression}} |create <!-- AFG --> | L3, W8, N10 | <!-- AUS --> | W4, N7, N10 | <!-- ENG --> | L4, L8, L11 | <!-- SA --> | W3, N7, W11 | |caption=गट ब प्रगती |teams= {{cr|AFG|२०१३}}, {{cr|AUS}}, {{cr|ENG}}, {{cr|RSA}} |matchesPerTeam=3 |matchReportArticle=}} ==== गट ब सारांश ==== {|class="wikitable" style="text-align:center" |- !{{diagonal split header|संघ|विरोधी}} !width=125px|{{nobr|{{cr|AFG|२०१३}}}}!! width=125px|{{nobr|{{cr|AUS}}}}!! width=125px|{{nobr|{{cr|ENG}}}}!! width=125px|{{nobr|{{cr|SA}}}} |- !style="text-align: left;"| {{nobr|{{cr|AFG|२०१३}}}} |style="background:darkgray"| |{{draw|[[#अफगाणिस्तान वि ऑस्ट्रेलिया|{{nobr|अनिर्णित}}]]}} |{{Won|[[#अफगाणिस्तान वि इंग्लड|{{nobr|८ धावा}}]]}} |{{Lost|[[#अफगाणिस्तान वि दक्षिण आफ्रिका|{{nobr|१०७ धावा}}]]}} |- !style="text-align: left;"| {{nobr|{{cr|AUS}}}} |style="background:darkgray"| |style="background:darkgray"| |{{Won|[[#ऑस्ट्रेलिया वि इंग्लड|{{nobr|५ गडी}}]]}} |{{draw|[[#ऑस्ट्रेलिया वि दक्षिण आफ्रिका|{{nobr|अनिर्णित}}]]}} |- !style="text-align: left;"| {{nobr|{{cr|ENG}}}} |style="background:darkgray"| |style="background:darkgray"| |style="background:darkgray"| |{{Lost|[[#इंग्लड वि दक्षिण आफ्रिका|{{nobr|७ गडी}}]]}} |- !style="text-align: left;"| {{nobr|{{cr|SA}}}} |style="background:darkgray"| |style="background:darkgray"| |style="background:darkgray"| |style="background:darkgray"| |} === {{anchor|match3}}अफगाणिस्तान वि दक्षिण आफ्रिका=== {{Single-innings cricket match | date = २१ फेब्रुवारी २०२५ | time = {{UTZ|१४:००|+5}} | daynight = y | team1 = {{cr-rt|SA}} | team2 = {{cr|AFG|२०१३}} | score1 = ३१५/६ (५० षटके) | runs1 = [[रायन रिकलटन]] १०३ (१०६) | wickets1 = [[मोहम्मद नबी]] २/५१ (१० षटके) | score2 = २०८ (४३.३ षटके) | runs2 = [[रहमत शाह]] ९० (९२) | wickets2 = [[कागिसो रबाडा]] ३/३६ (८.३ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका १०७ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466416.html धावफलक] | venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम, कराची|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] | umpires = [[शारफुदौला]] (बां) आणि [[ॲलेक्स व्हार्फ]] (इं) | motm = [[रायन रिकलटन]] (द) | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = चॅम्पियन्स चषक स्पर्धेमधील अफगाणिस्तानचा हा पहिलाच एकदिवसीय सामना होता. * [[रायन रिकलटन]] (दक्षिण आफ्रिका) याने एकदिवसीय कारकिर्दीतील आपले पहिले शतक झळकावले. चॅम्पियन्स चषक पदार्पणात शतक झळकावणारा तो पहिला दक्षिण आफ्रिकन खेळाडू ठरला.<ref>{{cite web |access-date=४ मार्च २०२५ |trans-title= रायन रिकलटन कोण आहे? अफगाणिस्तानविरुद्ध शतक झळकावणारा प्रोटीयस फलंदाज|title=Who is Ryan Rickelton? Proteas batter who scored a ton vs Afghanistan |url=https://www.business-standard.com/cricket/champions-trophy/who-is-ryan-rickelton-proteas-batter-who-scored-a-ton-vs-afghanistan-125022100852_1.html |work=बिझनेस स्टँडर्ड}}</ref> * चॅम्पियन्स ट्रॉफीच्या इतिहासात फक्त दुसऱ्यांदा, दक्षिण आफ्रिकेच्या डावात चार किंवा त्याहून अधिक फलंदाजांनी ५० पेक्षा जास्त धावा केल्या.<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/champions-trophy-2025-afg-vs-sa-live-score-afghanistan-vs-south-africa-cricket-scorecard-today-national-stadium-karachi-101740114623477.html?id=101740142900244&utm_source=ht_site_copyURL&utm_medium=social&utm_campaign=ht_site|trans-title= चॅम्पियन चषक स्पर्धेच्या एका सामन्यातील एका डावात ४ फलंदाजांतर्फे ५०+ धावा झाल्याची ही फक्त दुसरी वेळ.|title=Only the second time there have been 4 50+ scores in one CT innings|access-date=४ मार्च २०२५|work=[[हिंदुस्थान टाइम्स]]}}</ref> * ह्या सामन्यात एकूण ५२३ धावा केल्या गेल्या ज्या उभय संघामधील एकदिवसीय सामन्यांमध्ये सर्वोच्च धावा आहेत. <ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/headtohead/team-highest-match-aggregates/south-africa-afghanistan-3vs40/one-day-internationals-2|trans-title= एकदिवसीय सामन्यांमध्ये अफगाणिस्तान विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका ह्या संघांदरम्यानच्या सामन्यांमधील सर्वाधिक एकूण धावा|title=Highest match aggregates for Afghanistan vs South Africa in ODIs|access-date=४ मार्च २०२५|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]}}</ref> }} === {{anchor|match4}}ऑस्ट्रेलिया वि इंग्लंड=== {{Single-innings cricket match | date = २२ फेब्रुवारी २०२५ | time = {{UTZ|१४:००|+5}} | daynight = y | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = ३५१/८ (५० षटके) | runs1 = [[बेन डकेट]] १६५ (१४३) | wickets1 = [[बेन ड्वॉरशुइस]] ३/६६ (१० षटके) | score2 = ३५६/५ (४७.३ षटके) | runs2 = [[जॉश इंग्लिस]] १२०[[नाबाद|*]] (८६) | wickets2 = [[आदिल रशीद]] १/४७ (१० षटके) | result = ऑस्ट्रेलिया ५ गडी आणि १५ चेंडू राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466417.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = [[एहसान रझा]] (पा) आणि [[जोएल विल्सन]] (वे) | motm = [[जॉश इंग्लिस]] (Aus) | toss = ऑस्ट्रेलियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[बेन डकेट]]ने त्याचे तिसरे एकदिवसीय शतक झळकावले. चॅम्पियन्स ट्रॉफी पदार्पणात शतक झळकावणारा तो पहिला इंग्लंडचा फलंदाज ठरला.<ref>{{cite web|url=https://cricket.one/match-hub/englands-ben-duckett-makes-ipl-teams-regret-with-a-spectacular-hundred-vs-australia/67b9b32f6bfbadc5cf8f0764|trans-title=इंग्लंडच्या बेन डकेटने झळकावले ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध शानदार शतक, आयपीएल संघांवर पश्चात्तापाची पाळी.|title=England's Ben Duckett Makes IPL Teams Regret With A Spectacular Hundred Vs Australia|access-date=५ मार्च २०२५|work=क्रिकेट.वन|archive-date=2025-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20250305060103/https://cricket.one/match-hub/englands-ben-duckett-makes-ipl-teams-regret-with-a-spectacular-hundred-vs-australia/67b9b32f6bfbadc5cf8f0764|url-status=dead}}</ref> * बेन डकेटने (इं) आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफीच्या इतिहासात सर्वाधिक वैयक्तिक धावसंख्या नोंदवली आणि [[नेथन ॲस्टल]]चा विक्रम मोडला (२००४ मध्ये अमेरिकेविरुद्ध १४५*). त्याने इंग्लिश फलंदाजातर्फे सर्वाधिक धावा केल्या आणि चॅम्पियन्स ट्रॉफीच्या इतिहासात १५० धावांचा टप्पा गाठणारा पहिला फलंदाज ठरला.<ref>{{cite web |access-date=५ मार्च २०२५|trans-title= इंग्लंडचे ऑस्ट्रेलियावर संकट, बेन डकेटने गांगुली, तेंडुलकर यांना मागे टाकत गाठला चॅम्पियन्स ट्रॉफीचा मोठा टप्पा.|title=Ben Duckett goes past Ganguly, Tendulkar to achieve big Champions Trophy milestone as England pile misery on Australia |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/ben-duckett-goes-past-ganguly-tendulkar-to-achieve-big-champions-trophy-milestone-as-england-pile-misery-on-australia-101740226982716.html |work=[[हिंदुस्थान टाइम्स]]}}</ref> * [[ॲडम झाम्पा]] (ऑस्ट्रेलिया) ने त्याचा ३०० वा आंतरराष्ट्रीय बळी घेतला.<ref>{{cite web|url=https://cricket.one/top-most/most-wickets-taken-by-australian-spinners-in-international-cricket/67b9bd6c6bfbadc5cf998472|trans-title=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये ऑस्ट्रेलियन फिरकी गोलंदाजांनी घेतलेले सर्वाधिक विकेट|title=Most Wickets Taken By Australian Spinners In International Cricket|access-date=५ मार्च २०२५|work=क्रिकेट.वन|archive-date=2025-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20250305060101/https://cricket.one/top-most/most-wickets-taken-by-australian-spinners-in-international-cricket/67b9bd6c6bfbadc5cf998472|url-status=dead}}</ref> * ऑस्ट्रेलियाने आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफीच्या इतिहासातील सर्वाधिक सांघिक धावसंख्येचा विक्रम मोडला आणि त्याच सामन्यात इंग्लंडचा विक्रम मोडला.<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/champions-trophy/highest-team-totals-in-icc-champions-trophy-history-full-list-scores-records-stats-australia-vs-england/article69251130.ece|trans-title= ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध इंग्लंड: इंग्लंडने नोंदवली आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफीच्या इतिहासातील सर्वोच्च धावसंख्या, तर ऑस्ट्रेलियाने त्याच सामन्यात मोडला विक्रम.|title=AUS vs ENG: England registers highest total in ICC Champions Trophy history before Australia smashes record in same match|date=२२ फेब्रुवारी २०२५|work=स्पोर्टस्टार}}</ref> * [[जॉश इंग्लिस]]ने (ऑ) एकदिवसीय कारकिर्दीतील आपले पहिले शतक झळकावले.<ref>{{cite web |access-date=५ मार्च २०२५ |trans-title= चॅम्पियन्स ट्रॉफीमध्ये ऑस्ट्रेलियाने विक्रमी धावसंख्येचा पाठलाग करताना इंग्लिसने पहिले एकदिवसीय शतक ठोकले|title=Inglis bashes maiden ODI ton in record Australia chase in Champions Trophy |url=https://www.icc-cricket.com/news/live-australia-and-england-lock-horns-to-kickstart-champions-trophy-campaign |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती}}</ref> * जॉश इंग्लिसने (ऑ) चॅम्पियन्स ट्रॉफीतील सर्वात जलद शतक झळकावले. <ref>{{cite web |access-date=५ मार्च २०२५|trans-title= इंग्लिस आणि केरी यांनी मिळून डकेटच्या ऐतिहासिक शतकाचे महत्त्व कमी केले.|title=Inglis, Carey combine to nullify Duckett's historic ton |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/133546/inglis-carey-combine-to-nullify-ducketts-historic-ton#:~:text=Josh%20Inglis%20took%20the%20honours,individual%20score%20in%20the%20tournament. |work=क्रिकबझ्झ.कॉम}}</ref> * [[२००९ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक#अंतिम सामना|२००९ च्या चॅम्पियन्स ट्रॉफीच्या अंतिम सामन्यानंतर]] ऑस्ट्रेलियाचा हा पहिला विजय होता.<ref>{{cite web |access-date=५ मार्च २०२५ |trans-title=चॅम्पियन्स ट्रॉफी: २००९ पासून ऑस्ट्रेलियाने एकही सामना जिंकलेला नाही, स्पर्धेबद्दल इतर मनोरंजक तथ्ये येथे आहेत|title=Champions Trophy: Australia have not won a single match since 2009, here are other interesting facts about the tournament |url=https://www.economictimes.com/news/sports/champions-trophy-2025-australia-has-not-won-a-single-match-since-2009-here-are-other-interesting-facts-about-the-tournament/articleshow/118357900.cms |work=[[द इकॉनॉमिक टाइम्स]]}}</ref> * आयसीसीच्या कोणत्याही स्पर्धेतील हा धावांचा सर्वात मोठा यशस्वी पाठलाग होता.<ref>{{cite web |access-date=५ मार्च २०२५ |trans-title= ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध इंग्लंड: ऑस्ट्रेलियाने ५० षटकांच्या आयसीसी स्पर्धेत धावांचा सर्वात मोठा यशस्वी पाठलाग केला|title=AUS vs ENG: Australia completes highest successful chase in a 50-over ICC event |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/champions-trophy/australia-records-highest-chase-champions-trophy-history-stats-aus-vs-england/article69252247.ece |work=स्पोर्टस्टार}}</ref> * ह्या सामन्यात उभय संघानी एकूण ७०७ धावा केल्या. आयसीसी चॅम्पियन्स चषक इतिहासाच्या एका सामन्यातील ह्या सर्वात जास्त धावा होत्या<ref>{{cite web |access-date=५ मार्च २०२५ |trans-title= चॅम्पियन्स ट्रॉफी: ऑस्ट्रेलिया-इंग्लंडच्या सामन्यात विक्रम कोसळले|title=Champions Trophy: Records fall like ninepins in high-octane Aus-Eng run-fest |url=https://www.geo.tv/latest/592062-australia-shatter-several-records-with-convincing-win-vs-england#:~:text=The%20two%20teams%20collectively%20scored,score%20350%20or%20more%20runs |work=जिओ न्यूज}}</ref> }} === {{anchor|match7}}ऑस्ट्रेलिया वि दक्षिण आफ्रिका=== {{Single-innings cricket match | date = २५ फेब्रुवारी २०२५ | time = {{UTZ|१४:००|+5}} | daynight = y | team1 = {{cr-rt|AUS}} | team2 = {{cr|SA}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = सामना रद्द | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466420.html धावफलक] | venue = [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] | umpires = [[क्रिस गॅफने]] (न्यू) आणि [[रिचर्ड केटलबोरो]] (इं) | motm = | toss = नाणेफेक नाही. | rain = पावसामुळे खेळ होऊ शकला नाही. | notes = }} === {{anchor|match8}}अफगाणिस्तान वि इंग्लड=== {{Single-innings cricket match | date = २६ फेब्रुवारी २०२५ | time = {{UTZ|१४:००|+5}} | daynight = y | team1 = {{cr-rt|AFG}} | team2 = {{cr|ENG}} | score1 = ३२५/७ (५० षटके) | runs1 = [[इब्राहिम झद्रान]] १७७ (१४६) | wickets1 = [[जोफ्रा आर्चर]] ३/६४ (१० षटके) | score2 = ३१७ (४९.५ षटके) | runs2 = [[जोफ्रा आर्चर]] १२० (१११) | wickets2 = [[अझमतुल्लाह ओमरझाई]] ५/५८ (९.५ षटके) | result = अफगाणिस्तान ८ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466421.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = [[रॉड टकर]] (ऑ) आणि [[जोएल विल्सन]] (वे) | motm = [[इब्राहिम झद्रान]] (अ) | toss = अफगाणिस्तानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[जोस बटलर]]ने ४४ वा एकदिवसीय सामना खेळून इंग्लंडचा कर्णधार म्हणून सर्वाधिक सामने खेळण्याच्या यादीत [[मायकेल आथरटन]]ला मागे टाकत सातवे स्थान पटकावले. * [[जोफ्रा आर्चर]]ने (इं) एकदिवसीय कारकिर्दीमधील ५०वा बळी घेतला. तो [[जेम्स अँडरसन]]ला मागे टाकून फक्त ३० सामन्यांमध्ये ५० बळी घेणारा सर्वात जलद इंग्लिश गोलंदाज बनला.<ref>{{cite web |trans-title=सर्वात जलद ५० एकदिवसीय विकेट्स, संपूर्ण यादी: आर्चरने अँडरसनचा इंग्लंडचा सर्वकालीन विक्रम मोडला|title=Quickest to 50 ODI wickets, full list: Archer breaks Anderson's all-time England record |url=https://www.wisden.com/series/icc-champions-trophy-2025/cricket-news/quickest-to-50-odi-wickets-full-list-archer-breaks-andersons-all-time-england-record |publisher=[[विस्डेन]] |access-date=६ मार्च २०२५}}</ref> * [[इब्राहिम झद्रान]]ने (अफगाणिस्तान) एकदिवसीय सामन्यात १,५०० धावा पूर्ण केल्या आणि आयसीसी चॅम्पियन्स चषक स्पर्धेमध्ये शतक करणारा तो पहिला अफगाणी फलंदाज ठरला.<ref>{{cite web |access-date=६ मार्च २०२५ |trans-title=इंग्लंड विरुद्ध अफगाणिस्तान: चॅम्पियन्स ट्रॉफीमध्ये शतक झळकावणारा इब्राहिम झद्रान अफगाणिस्तानचा पहिला फलंदाज.|title=ENG vs AFG: Ibrahim Zadran becomes first Afghanistan batter score century in Champions Trophy |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/champions-trophy/ibrahim-zadran-first-afghanistan-batsman-score-100-champions-trophy-england-vs-afg/article69266295.ece |work=[[स्पोर्टस्टार]]}}</ref> * [[इब्राहिम झद्रान]]ने अफगाणिस्तानसाठी आयसीसी एकदिवसीय स्पर्धेत दोन शतके ठोकली, जी त्याच्या देशातील कोणत्याही खेळाडूने सर्वाधिक आहेत.<ref>{{cite web |access-date=६ मार्च २०२५ |trans-title=इब्राहिम झद्रान आयसीसी एकदिवसीय स्पर्धांमध्ये अनेक शतके ठोकणारा पहिला अफगाणिस्तानचा खेळाडू, लाहोरमध्ये झालेल्या एएफजी विरुद्ध इंग्लंड चॅम्पियन्स ट्रॉफी २०२५ सामन्यादरम्यान केला पराक्रम.|title=Ibrahim Zadran Becomes First Afghanistan Player To Hit Multiple Centuries Across ICC ODI Events, Achieves Feat During AFG vs ENG Champions Trophy 2025 Match in Lahore |url=https://www.latestly.com/socially/sports/cricket/ibrahim-zadran-becomes-first-afghanistan-player-to-hit-multiple-centuries-across-icc-odi-events-achieves-feat-during-afg-vs-eng-champions-trophy-2025-match-in-lahore-6671890.html |work=लेटेस्टली}}</ref> * [[इब्राहिम झद्रान]]ने (अफगाणिस्तान) आयसीसी चॅम्पियन्स चषक स्पर्धेच्या इतिहासात सर्वाधिक वैयक्तिक धावसंख्या (१७७) केली आणि बेन डकेटचा विक्रम (१६५*) मोडला.<ref>{{cite web |access-date=६ मार्च २०२५ |trans-title=अफगाणिस्तान विरुद्ध इंग्लंड: इब्राहिम झद्रानने आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफीमध्ये फलंदाजाकडून सर्वाधिक धावांचा विक्रम.|title=AFG vs ENG: Ibrahim Zadran records highest score by a batter in ICC Champions Trophy |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/champions-trophy/ibrahim-zadran-highest-score-by-batter-in-icc-champions-trophy-afghanistan-vs-england-lahore/article69266606.ece |work=[[स्पोर्टस्टार]]}}</ref> त्याने एकदिवसीय सामन्यांमध्ये अफगाण फलंदाजाकडून सर्वाधिक वैयक्तिक धावांचा स्वतःचाच १६२ धावांचा विक्रम मोडला.<ref>{{cite web |access-date=६ मार्च २०२५ |trans-title=इब्राहिम झद्रानने इंग्लंडविरुद्ध केल्या १७७ धावा: अफगाणिस्तानच्या आंतरराष्ट्रीय खेळाडूने मोडलेल्या विक्रमांची यादी|title=Ibrahim Zadran smacks 177 runs against England: List of records Afghanistan international broke |url=https://www.indiatvnews.com/sports/cricket/ibrahim-zadran-smacks-177-runs-against-england-list-of-records-afghanistan-international-broke-2025-02-26-978113 |work=इंडिया टीव्ही}}</ref> * अफगाणिस्तानने आयसीसी एकदिवसीय स्पर्धांमध्ये त्यांची सर्वोच्च धावसंख्या नोंदवली. याआधी [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेमध्ये त्यांनी ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध २९१/५ अशी कामगिरी केली होती.<ref>{{cite web |trans-title=इब्राहिम झद्रानने इंग्लंडविरुद्धच्या धमाकेदार खेळीने चॅम्पियन्स ट्रॉफीमध्ये रचला विक्रम|title=Ibrahim Zadran scripts Champions Trophy record with fiery knock against England |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/champions-trophy-2025/news/ibrahim-zadran-scripts-champions-trophy-record-with-fiery-knock-against-england |publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=६ मार्च २०२५}}</ref> * बेन डकेट (इंग्लंड) हा एकदिवसीय कारकिर्दीतील २१ डावात १००० धावा पूर्ण करणारा संयुक्तपणे सर्वात जलद इंग्लिश फलंदाज ठरला.<ref>{{cite web |access-date=६ मार्च २०२५|trans-title=सर्वात जलद १००० एकदिवसीय धावा: बेन डकेटची इंग्लंडच्या विक्रमाशी बरोबरी, सर्वकालीन यादीत संयुक्तपणे चौथ्या क्रमांकावर|title=Fastest to 1000 ODI runs: Ben Duckett equals England record, joint-fourth on all-time list |url=https://www.wisden.com/series/icc-champions-trophy-2025/cricket-news/fastest-to-1000-odi-runs-ben-duckett-equals-england-record-joint-fourth-on-all-time-list- |work=विस्डेन}}</ref> * अफगाणिस्तानच्या [[अझमतुल्लाह ओमरझाई]]ने एकदिवसीय सामन्यात पहिल्यांदाच [[पंचबळी|बळींचे पंचक]] घेतले.<ref>{{cite web |access-date=६ मार्च २०२५|trans-title=चॅम्पियन्स ट्रॉफी २०२५: इंग्लंडचा पराभव, अफगाणिस्तानने आठ धावांनी विजय मिळवत रचला इतिहास|title=Champions Trophy 2025: England knocked out as Afghanistan create history with eight-run victory |url=https://www.firstpost.com/firstcricket/champions-trophy-2025-england-vs-afghanistan-match-result-ibrahim-zadran-azmatullah-omarzai-13866999.html |work=[[फर्स्टपोस्ट]]}}</ref> * हा अफगाणिस्तानचा एकदिवसीय सामन्यांमध्ये तिसरा सर्वात कमी धावांनी विजय होता. <ref>{{cite news |trans-title=अफगाणिस्तान एकदिवसीय विक्रम – सर्वात लहान विजय|title=Afghanistan ODI Records – Smallest victories |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/smallest_margins.html?class=2;id=40;type=team |work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|access-date=६ मार्च २०२५}}</ref> * या सामन्याच्या निकालामुळे, इंग्लंडचा संघ स्पर्धेतून बाद झाला.<ref>{{cite web |access-date=६ मार्च २०२५ |trans-title=अफगाणिस्तानविरुद्धच्या रोमहर्षक सामन्यानंतर इंग्लंड चॅम्पियन्स ट्रॉफीतून बाहेर|title=England out of Champions Trophy after Afghanistan thriller |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/c70wqd51yk5o |work=[[बीबीसी]]}}</ref> }} === {{anchor|match10}}अफगाणिस्तान वि ऑस्ट्रेलिया=== {{Single-innings cricket match | date = २८ फेब्रुवारी २०२५ | time = {{UTZ|१४:००|+5}} | daynight = y | team1 = {{cr-rt|AFG}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = २७३ (५० षटके) | runs1 = [[सेदीकुल्लाह अटल]] ८५ (९५) | wickets1 = [[बेन ड्वॉरशुइस]] ३/४७ (९ षटके) | score2 = १०९/१ (१२.५ षटके) | runs2 = [[ट्रॅव्हिस हेड]] ५९[[नाबाद|*]] (४०) | wickets2 = [[अझमतुल्लाह ओमरझाई]] १/४३ (५ षटके) | result = अनिर्णित | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466423.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = [[कुमार धर्मसेना]] (श्री) आणि [[ॲलेक्स व्हार्फ]] (इं) | motm = | toss = अफगाणिस्तानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे पुढील खेळ होऊ शकला नाही. | notes = अफगाणिस्तानच्या [[अझमतुल्लाह ओमरझाई]]ने एकदिवसीय कारकिर्दीतील १००० धावा पूर्ण केल्या.<ref>{{cite web |trans-title=अझमतुल्लाह उमरझाईच्या एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये १००० धावा पूर्ण, ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध अफगाणिस्तानला लढाऊ धावसंख्येपर्यंत पोहोचवले|title=Azmatullah Omarzai completes 1000 runs in ODI cricket, propels Afghanistan to fighting total against Australia |url=https://www.indiatvnews.com/sports/cricket/azmatullah-omarzai-completes-1000-runs-in-odi-cricket-propels-afghanistan-to-fighting-total-against-australia-2025-02-28-978451 |work=इंडिया टीव्ही|access-date=६ मार्च २०२५}}</ref> * [[ट्रॅव्हिस हेड]]च्या (ऑस्ट्रेलिया) ७,५०० आंतरराष्ट्रीय धावा पूर्ण.<ref>{{cite web |trans-title=चॅम्पियन्स ट्रॉफी २०२५: अफगाणिस्तान विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया, सामना १०: खेळाडूंच्या विक्रमांचा आकडेवारी आढावा आणि साध्य केलेले टप्पे|title=Champions Trophy 2025: Afghanistan vs Australia, Match 10: Stats Review of player records and achieved milestones |url=https://www.crictracker.com/cricket-stats-mania/champions-trophy-2025-afghanistan-vs-australia-match-10-stats-review-of-player-records-and-achieved-milestones-0207/ |work=क्रिकट्रॅकर |access-date=६ मार्च २०२५}}</ref> * ऑस्ट्रेलियाने अफगाणिस्तानविरुद्ध फक्त २९ चेंडूत ५० धाव केल्या, आणि चॅम्पियन्स ट्रॉफीच्या इतिहासातील सर्वात जलद सांघिक अर्धशतकाचा मागील विक्रम मोडला.<ref>{{cite web |trans-title=ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध अफगाणिस्तान: ऑस्ट्रेलियाने चॅम्पियन्स ट्रॉफीचा विक्रम मोडला|title=Australia vs Afghanistan: Australia Shatter Champions Trophy Record |url=https://propakistani.pk/2025/02/28/australia-shatter-champions-trophy-record-with-fastest-team-fifty-against-afghanistan/ |work=प्रोपाकिस्तानी.पीके|access-date=६ मार्च २०२५}}</ref> * या सामन्याच्या निकालामुळे, ऑस्ट्रेलिया स्पर्धेच्या उपांत्य फेरीसाठी पात्र ठरला.<ref>{{cite web |trans-title=लाहोरमध्ये अफगाणिस्तानविरुद्धच्या सामन्यात पावसाने व्यत्यय आणल्याने ऑस्ट्रेलिया उपांत्य फेरीत.|title=Australia qualify for semi-finals after rain truncates chase against Afghanistan in Lahore |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/champions-trophy-2025/news/a-semi-final-spot-on-the-line-as-afghanistan-and-australia-lock-horns-in-lahore |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=६ मार्च २०२५}}</ref> }} === {{anchor|match11}}इंग्लंड वि दक्षिण आफ्रिका=== {{Single-innings cricket match | date = १ मार्च २०२५ | time = {{UTZ|१४:००|+5}} | daynight = y | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|SA}} | score1 = १७९ (३८.२ षटके) | runs1 = [[ज्यो रूट]] ३७ (४४) | wickets1 = [[वियान मल्डर]] ३/२५ (७.२ षटके) | score2 = १८१/३ (२९.१ षटके) | runs2 = [[रेसी व्हान देर दुस्सेन]] ७२[[नाबाद|*]] (८७) | wickets2 = [[जोफ्रा आर्चर]] २/५५ (९ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1466424.html धावफलक] | venue = [[राष्ट्रीय स्टेडियम, कराची|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] | umpires = [[एहसान रझा]] (पा) आणि [[रॉड टकर]] (ऑ) | motm = [[मार्को यान्सिन]] (द) | toss = इंग्लंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[लियाम लिविंगस्टोन]]चा (इं) हा १०० वा आंतरराष्ट्रीय सामना होता. * [[कागिसो रबाडा]]ने (दक्षिण आफ्रिका) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये इंग्लंडविरुद्ध १०० वा बळी घेतला.<ref>{{cite web |trans-title=चॅम्पियन्स ट्रॉफी २०२५: इंग्लंड विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका, सामना ११: खेळाडूंच्या विक्रमांचा आणि साध्य केलेल्या टप्पे यांचा आकडेवारी आढावा|title=Champions Trophy 2025: England vs South Africa, Match 11: Stats Review of player records and achieved milestones |url=https://www.crictracker.com/cricket-stats-mania/champions-trophy-2025-england-vs-south-africa-match-11-stats-review-of-player-records-and-achieved-milestones-9048/ |work=क्रिकट्रॅकर|access-date=६ मार्च २०२५}}</ref> * [[लुंगी न्गिदी]] (दक्षिण आफ्रिका) ने त्याचा १०० वा एकदिवसीय बळी घेतला.<ref>{{cite web |access-date=६ मार्च २०२५ |trans-title=जोस बटलरला बाद करुन लुंगी न्गिदी एलिट क्लबमध्ये सामील, एकदिवसीय सामन्यात १०० बळी पूर्ण |title=Lungi Ngidi Joins Elite Club, Completes 100 Wickets In ODIs After Dismissing Jos Buttler |url=https://cricket.one/match-hub/lungi-ngidi-joins-elite-club-completes-100-wickets-in-odis-after-dismissing-jos-buttler/67c3017fda5d7c85f575bf35 |work=क्रिकेट.वन |archive-date=2025-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250301144212/https://cricket.one/match-hub/lungi-ngidi-joins-elite-club-completes-100-wickets-in-odis-after-dismissing-jos-buttler/67c3017fda5d7c85f575bf35 |url-status=dead }}</ref> * या सामन्याच्या निकालामुळे, दक्षिण आफ्रिका उपांत्य फेरीसाठी पात्र ठरली तर अफगाणिस्तान स्पर्धेतून बाहेर पडला.<ref>{{cite web |access-date=६ मार्च २०२५|trans-title=चॅम्पियन्स ट्रॉफी २०२५ साठी उपांत्य फेरीतील संघ निश्चित|title=Semi-finalists confirmed for Champions Trophy 2025 |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/champions-trophy-2025/news/semi-finalists-confirmed-for-champions-trophy-2025? |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती}} </ref> }} == संदर्भयादी== {{reflist}} == बाह्यदुवे == * {{Official website|https://www.icc-cricket.com/tournaments/champions-trophy-2025}} ==नोंदी== {{२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक}} [[वर्ग:२०२५ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक|गट फेरी]] 8iodvsxg63o6kb5i4mpzlq1pp0eabdz 0 368153 2694986 2645860 2026-07-16T19:38:50Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2694986 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament | name = २०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता | image = | image_size = | fromdate = ९ | todate = १९ एप्रिल २०२५ | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] | cricket format = [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] | host = पाकिस्तान | champions = {{crw|PAK}} | count = १ | runner up = {{crw|BAN}} | participants = ६ | matches = १५ | player of the series = {{criconw|SCO}} [[कॅथ्रिन ब्राइस]] | most runs = {{criconw|SCO}} [[कॅथ्रिन ब्राइस]] (293) | most wickets = {{criconw|WIN}} [[हेली मॅथ्यूस]] (13) | website = | previous_year = २०२१ | previous_tournament = २०२१ महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता | next_year = २०२९ | next_tournament = }} {{२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक साइडबार}} '''२०२५ आयसीसी महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता स्पर्धा''' ही एप्रिल २०२५ मध्ये [[पाकिस्तान]]मध्ये आयोजित करण्यात आलेली एक आंतरराष्ट्रीय [[महिला क्रिकेट]] स्पर्धा होती.<ref>{{cite web|url=https://czarsportzauto.com/2025-icc-womens-world-cup-qualifier/ |trans-title=पाकिस्तान क्रिकेट एप्रिलमध्ये २०२५ आयसीसी महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता सामन्याचे आयोजन करणार.|title=Pakistan Cricket to host 2025 ICC Women's Cricket World Cup Qualifier in April |work=Czarsportz |access-date=१६ जुलै २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.geo.tv/latest/590199-pakistan-to-host-icc-womens-world-cup-2025-qualifiers |trans-title=पाकिस्तान करणार 'आयसीसी महिला विश्वचषक २०२५ पात्रता सामन्यांचे आयोजन'|title=Pakistan to 'host ICC Women's World Cup 2025 Qualifiers' |date=११ फेब्रुवारी २०२५ |work=जिओ न्यूज |access-date=१६ जुलै २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/133672/pakistan-set-to-host-womens-world-cup-qualifiers-from-april-4 |trans-title=४ एप्रिलपासून महिला विश्वचषक पात्रता फेरीचे आयोजन करण्यासाठी पाकिस्तान सज्ज.|title=Pakistan set to host Women's World Cup Qualifiers from April 4 |work=[[क्रिकबझ्झ ]] |access-date=१६ जुलै २०२५}}</ref> ही स्पर्धा भारतात होणाऱ्या [[२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक]] पात्रता प्रक्रियेचा अंतिम टप्पा होती.<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/133748/lahore-to-host-womens-world-cup-qualifier-from-april-9 |trans-title=लाहोरमध्ये ९ एप्रिलपासून महिला विश्वचषक पात्रता स्पर्धा होणार आहे.|title=Lahore to host Women's World Cup Qualifier from April 9 |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=१६ जुलै २०२५}}</ref> ही स्पर्धा [[महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] स्पर्धेची सहावी आवृत्ती होती, ज्यामध्ये सामने [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] म्हणून खेळवले गेले.<ref>{{cite web |url=https://cricket.one/cricket-news/icc-unveils-a-new-qualification-process-for-womens-cup-championship-2022-2025/62e146bd3094a4d5d6dab6b4 |trans-title=आयसीसीने २०२२-२०२५ महिला चषक अजिंक्यपद स्पर्धेसाठी नवीन पात्रता प्रक्रिया जाहीर केली |title=ICC unveils a new Qualification process for Women's Cup Championship 2022-2025 |date=२५ मे २०२२ |work=वनक्रिकेट |access-date=१६ जुलै २०२५ }}{{मृत दुवा|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/39733-how-are-teams-poised-in-icc-womens-championship-2022-25.html |trans-title=आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप २०२२-२५ मध्ये संघ कसे सज्ज आहेत?|title=How are teams poised in ICC Women's Championship 2022-25? |date=३ एप्रिल २०२४|work=महिला क्रिकेट |access-date=१६ जुलै २०२५}}</ref> आयसीसीने २०२२ मध्ये पात्रता फेरीचे स्वरूप जाहीर केले. [[२०२२-२५ आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप|२०२२-२०२५ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] स्पर्धेतील तळाच्या चार संघांना (७व्या-१०व्या) ६ संघांच्या स्पर्धेत [[आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२० आंतरराष्ट्रीय संघ क्रमवारी|महिला एकदिवसीय संघ क्रमवारी]]नुसार निवडलेल्या इतर दोन संघांसोबत सामील केले गेले.<ref name="ICC">{{cite web| url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/qualification-for-icc-womens-world-cup-2025-unveiled-with-launch-of-expanded-icc-womens-championship |trans-title=विस्तारित आयसीसी महिला अजिंक्यपद स्पर्धेच्या लाँचसह आयसीसी महिला विश्वचषक २०२५ साठी पात्रता फेरी जाहीर.|title= Qualification for ICC Women’s World Cup 2025 unveiled with launch of expanded ICC Women’s Championship |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२५ मे २०२२ |access-date=१६ जुलै २०२५}}</ref> पाकिस्तानने पात्रता फेरी जिंकली. बांगलादेशनेही केवळ ०.०१३ च्या निव्वळ धावगतीच्या जोरावर वेस्ट इंडीजपेक्षा पुढे राहून विश्वचषकासाठी पात्रता मिळवली.<ref>{{cite web| url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/articles/c9w87r9gzqzo |trans-title=|title= महिला विश्वचषक स्पर्धेतून वेस्ट इंडीज केवळ ०.०१ इतक्या धावगतीने बाहेर |work=[[बीबीसी स्पोर्ट]] |date=१९ एप्रिल २०२५|access-date=१६ जुलै २०२५}}</ref><ref>{{cite web| url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-cwc-qualifier-2025/news/bangladesh-seal-wcwc-2025-spot-as-west-indies-fall-short-against-thailand |trans-title=वेस्ट इंडिजला स्पर्धे बाहेर, बांगलादेशने २०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेमध्ये आपले स्थान निश्चित केले.|title=Bangladesh seal WCWC 2025 spot as West Indies fall short |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=१९ एप्रिल २०२५ |access-date=१६ जुलै २०२५}}</ref> ==पात्रता== स्पर्धेसाठी खालील संघ पात्र ठरले: {|class="wikitable sortable" |+ {{nobr|२०२५ महिला विश्वचषक पात्रता फेरीसाठी पात्र ठरलेले संघ}} ! scope="col" | पात्रता मार्ग || पात्र ठरल्याचा दिनांक || संघांची संख्या|| संघ |- | rowspan="4" | [[२०२२-२०२५ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] स्पर्धेत ७ वा-१०वा|| rowspan="4" | २४ जानेवारी २०२५|| rowspan="4" | {{center|'''४'''}} || {{nobr|{{crw|BAN}}}} |- | {{crw|IRE}} |- | {{crw|PAK}} |- | {{crw|WIN}} |- | rowspan=2 | {{nobr|[[आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२० आंतरराष्ट्रीय संघ क्रमवारी|आयसीसी महिला एकदिवसीय क्रमवारी]]तील पुढील दोन संघ<ref name="ICC"/>}} || rowspan="2" | २८ ऑक्टोबर २०२४|| rowspan="2" | {{center|'''२'''}} || {{crw|SCO}} |- | {{crw|THA}} |- ! एकूण || || {{center|६}} || |} ==सामना अधिकारी== ३ एप्रिल २०२५ रोजी, आयसीसीने स्पर्धेसाठी तीन सामनाधिकारी आणि दहा पंचांचा बनलेला सामनाधिकाऱ्यांचा एक पॅनेल नियुक्त केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-cwc-qualifier-2025/news/umpires-match-officials-revealed-for-women-s-cricket-world-cup-2025-qualifier |trans-title=महिला क्रिकेट विश्वचषक २०२५ पात्रता फेरीसाठी पंच आणि सामनाधिकारी जाहीर|title=Umpires, match officials revealed for Women’s Cricket World Cup 2025 Qualifier |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=१६ जुलै २०२५}}</ref> ; सामना अधिकारी {{div col|colwidth=20em|content= * {{flagicon|NZ}} [[ट्रुडी अँडरसन]] * {{flagicon|SA}} [[शांड्रे फ्रित्झ]] * {{flagicon|PAK}} [[अली नक्वी]] }} ; Umpires {{div col|colwidth=20em|content= * {{flagicon|PAK}} [[फैसल अफ्रिदी]] * {{flagicon|ZIM}} [[सारा डंबनेवना]] * {{flagicon|SA}} [[लुबाबालो ग्कुमा]] * {{flagicon|NZ}} [[शॉन हेग]] * {{flagicon|PAK}} [[सलीमा इम्तियाझ]] * {{flagicon|BAN}} [[शाथिरा जाकीर]] * {{flagicon|AUS}} [[डॉनोव्हन कॉख]] * {{flagicon|WIN}} कॅन्डेस ला बोर्डे * {{flagicon|BAN}} [[मसुदुर रहमान]] * {{flagicon|SL}} [[देदुनु सिल्वा]] }} ==सराव सामने== {{collapse top|सराव सामने|bg=lightblue}} {{Single-innings cricket match | date = ४ एप्रिल २०२५ | time = १४:३० | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|THA}} | team2 = {{crw|PAK}} | score1 = ७८ (२८.२ षटके) | runs1= [[फन्नीता माया]] २६[[नाबाद|*]] (४९) | wickets1= [[नश्रा संधू]] ४/११ (५.२ षटके) | score2= ७९/३ (१८.५ षटके) | runs2 = [[गुल फरोझा]] २८ (३२) | wickets2 = [[सुलीपोर्न लाओमी]] १/८ (३ षटके) | result = पाकिस्तान ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477025.html धावफलक] | venue = [[लाहोर शहर क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[लाहोर]] | umpires = [[तारिक रशीद]] (पा) आणि [[राशिद रियाझ]] (पा) | motm = | toss = नाणेफेक नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | round = '''सराव सामना १''' | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ५ एप्रिल २०२५ | time = १४:३० | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|IRE}} | team2 = {{crw|WIN}} | score1 = २४८/८ (५० षटके) | runs1= [[लॉरा डिलेनी]] ६७[[नाबाद|*]] (७३) | wickets1= [[हेली मॅथ्यूस]] ३/६२ (१० षटके) | score2= २५२/५ (४१.१ षटके) | runs2 = [[हेली मॅथ्यूस]] ५५ (५३) | wickets2 = [[कॅरा मरे]] ३/७३ (९ षटके) | result = वेस्ट इंडीज ५ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477026.html धावफलक] | venue = [[लाहोर शहर क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[लाहोर]] | umpires = [[फैसल अफ्रिदी]] (पा) आणि [[सलीमा इम्तियाझ]] (पा) | motm = | toss = आयर्लंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | round = '''सराव सामना २''' | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ६ एप्रिल २०२५ | time = १४:३० | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|SCO}} | team2 = {{crw|BAN}} | score1 = २५१/७ (५० षटके) | runs1= [[सॅरा ब्राइस]] ६० (५६) | wickets1= [[रितू मोनी]] २/२२ (५.२ षटके) | score2= २५२/५ (४१.३ षटके) | runs2 = [[शोभना मोस्तारी]] ५७[[नाबाद|*]] (५३) | wickets2 = [[क्लोई एबेल]] २/३३ (७.३ षटके) | result = बांगलादेश ५ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477024.html धावफलक] | venue = [[लाहोर शहर क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[लाहोर]] | umpires = [[शॉन हेग]] (न्यू) आणि कॅन्डेस ला बोर्डे (वे) | motm = | toss = स्कॉटलंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | round = '''सराव सामना ३''' | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ७ एप्रिल २०२५ | time = १०:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|THA}} | team2 = {{crw|IRE}} | score1 = २२७/८ (५० षटके) | runs1= [[नत्ताकन चांतम]] ४८ (५७) | wickets1= [[अलाना डॅलझेल]] २/२१ (४ षटके) | score2= २३१/७ (३७.४ षटके) | runs2 = [[लॉरा डिलेनी]] ७७ (७२) | wickets2 = [[नत्ताकन चांतम]] ३/३० (७ षटके) | result = आयर्लंड ३ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477027.html धावफलक] | venue = [[लाहोर शहर क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[लाहोर]] | umpires = [[मसुदुर रहमान]] (बां) आणि [[देदुनु सिल्वा]] (श्री) | motm = | toss = आयर्लंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | round = '''सराव सामना ४''' | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ७ एप्रिल २०२५ | time = १०:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|WIN}} | team2 = {{crw|PAK}} | score1 = १८८/८ (५० षटके) | runs1= [[शबिका गजनबी]] ६८[[नाबाद|*]] (७७) | wickets1= [[सादिया इक्बाल]] ३/२१ (१० षटके) | score2= १९२/५ (४६.१ षटके) | runs2 = [[मुनीबा अली]] ८७[[नाबाद|*]] (१३०) | wickets2 = [[आलिया ॲलेने]] १/१४ (५ षटके) | result = पाकिस्तान ५ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477028.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = [[लुबाबालो ग्कुमा]] (द) आणि [[शाथिरा जाकीर]] (बां) | motm = | toss = वेस्ट इंडीजने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | round = '''सराव सामना ५''' | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ८ एप्रिल २०२५ | time = १०:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crwicon|PAK}} पाकिस्तान अ | score1 = २७६ (४९.४ षटके) | runs1= [[निगार सुलताना]] ७० (७२) | wickets1= [[उम्म-ए-हानी]] ३/५१ (१० षटके) | score2= १०९ (३९.१ षटके) | runs2 = दुआ माजिद ३२ (५८) | wickets2 = [[राबेया खान]] २/७ (५ षटके) | result = बांगलादेश १६७ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477029.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = [[फैसल अफ्रिदी]] (पा) आणि [[सारा डंबनेवना]] (झि) | motm = | toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | round = '''सराव सामना ६''' | rain = | notes = }} {{collapse bottom}} ==गट फेरी== ===गुणफलक=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! style="width:20px;"|स्थान ! style="width:110px;"|संघ ! style="width:20px;"|{{Abbr | सा| सामने}} ! style="width:20px;"|{{Abbr | वि | विजय}} ! style="width:20px;"|{{Abbr | प | पराभव}} ! style="width:20px;"|{{Abbr | अ | अनिर्णित}} ! style="width:20px;"|गुण ! style="width:45px;"|{{Abbr | धावगती | निव्वळ धावगती}} ! style="width:200px;"|पात्रता |- style="background:#cfc;" | १ || style="text-align:left" |{{crw|PAK}} '''(य)''' |५ || ५ || ० || ० || '''१०''' || १.०७४ || rowspan=2| [[२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक]] <br> साठी पात्र |- style="background:#cfc;" | २ || style="text-align:left" |{{crw|BAN}} | ५ || ३ || २ || ० || '''६''' || ०.६३९ |- | ३ || style="text-align:left" |{{crw|WIN}} | ५ || ३ || २ || ० || '''६''' || ०.६२६|| |- | ४ || style="text-align:left" |{{crw|SCO}} | ५ || २ || ३ || ० || '''४''' || ०.१०२ || |- | ५ || style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | ५ || २ || ३ || ० || '''४ || −०.०३७ || |- | ६ || style="text-align:left" |{{crw|THA}} | ५ || ० || ५ || ० || '''०''' || −२.३४२ || |} ===सामने=== आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समितीने १४ मार्च २०२५ रोजी सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर केले.<ref>{{cite web |trans-title=आयसीसी महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता २०२५ चे वेळापत्रक जाहीर. |title=ICC Women's Cricket World Cup Qualifier २०२५ schedule revealed |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-women-s-cricket-world-cup-qualifier-२०२५-schedule-revealed |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=१६ जुलै २०२५ }}{{मृत दुवा|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{Single-innings cricket match | date = ९ एप्रिल २०२५ | time = {{UTZ|०९:३०|+५}} | daynight = | team1 = {{crw-rt|PAK}} | team2 = {{crw|IRE}} | score1 = २१७ (४९ षटके) | runs1= [[आलिया रियाझ]] ५२ (५८) | wickets1= [[जेन मॅग्वायर]] ३/३३ (१० षटके) | score2= १७९ (४४ षटके) | runs2 = [[एमी हंटर]] ४४ (५४) | wickets2 = [[डायना बेग]] ४/३५ (९ षटके) | result = पाकिस्तान ३८ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477009.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = [[शॉन हेग]] (न्यू) आणि [[शाथिरा जाकीर]] (बां) | motm = [[डायना बेग]] (पा) | toss = आयर्लंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[गुल फरोझा]]ने (पा) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण केले. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ९ एप्रिल २०२५ | time = {{UTZ|०९:३०|+५}} | daynight = | team1 = {{crw-rt|SCO}} | team2 = {{crw|WIN}} | score1 = २४४ (४५ षटके) | runs1= [[सॅरा ब्राइस]] ५५ (५६) | wickets1= [[हेली मॅथ्यूस]] ४/५६ (१० षटके) | score2= २३३ (४६.२ षटके) | runs2 = [[हेली मॅथ्यूस]] ११४[[नाबाद|*]] (११३) | wickets2 = [[कॅथेरिन फ्रेझर]] ३/५० (१० षटके) | result = स्कॉटलंड ११ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477010.html धावफलक] | venue = [[लाहोर शहर क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[लाहोर]] | umpires = [[सलीमा इम्तियाझ]] (पा) आणि [[मसुदुर रहमान]] (बां) | motm = [[हेली मॅथ्यूस]] (वे) | toss = वेस्ट इंडीजने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = ह्या मैदानावरील हा महिला एकदिवसीय सामना होता.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/icc-women-s-cricket-world-cup-2025-qualifier-all-you-need-to-know |trans-title=आयसीसी महिला क्रिकेट विश्वचषक २०२५ पात्रता सामना – तुम्हाला माहित असणे आवश्यक असलेले सर्व काही|title=ICC Women’s Cricket World Cup २०२५ Qualifier – All you need to know |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |access-date=१६ जुलै २०२५}}</ref> * महिला एकदिवसीय सामन्यांमध्ये स्कॉटलंडचा वेस्ट इंडिजविरुद्धचा हा पहिला विजय होता.<ref>{{cite web |url=https://cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2025/articles/000016/001690.shtml |trans-title=पहिल्या दिवशी स्कॉटलंडचा वेस्ट इंडिजला धक्का |title=Scotland surprise West Indies on opening day |work=क्रिकेट युरोप |access-date=१६ जुलै २०२५ |archive-date=2025-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250613112021/https://www.cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2025/articles/000016/001690.shtml |url-status=dead }}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १० एप्रिल २०२५ | time = {{UTZ|०९:३०|+५}} | daynight = | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|THA}} | score1 = २७१/३ (५० षटके) | runs1= [[निगार सुलताना]] १०१ (८०) | wickets1= [[फन्नीता माया]] १/२८ (६ षटके) | score2= ९३ (२८.५ षटके) | runs2 = [[चानिदा सुत्थिरुआंग]] २२ (२६) | wickets2 = [[जन्नतुल फेरदुस]] ५/७ (५ षटके) | result = बांगलादेश १७८ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477011.html धावफलक] | venue = [[लाहोर शहर क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[लाहोर]] | umpires = [[फैसल अफ्रिदी]] (पा) आणि कॅन्डेस ला बोर्डे (वे) | motm = [[निगार सुलताना]] (बां) | toss = नाणेफेक नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[इश्मा तंजीम]] (बां), [[सुनीदा चातुरोंग्रत्तना]] आणि [[अफिसरा सुवांचोनरथी]] (था) यांनी आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण केले. * बांग्लादेशच्या [[निगार सुलताना]]ने तिचे पहिले आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय शतक केले. <ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/womens-world-cup-qualifier-2025/65503-nigar-sultana-jotys-maiden-century-powers-bangladesh-to-record-total-in-world-cup-qualifier-2025.html |trans-title=निगार सुलताना जोतीच्या पहिल्या शतकामुळे बांगलादेशने २०२५ विश्वचषक पात्रता फेरीत उभारली विक्रमी धावसंख्या|title=Nigar Sultana Joty’s Maiden Century Powers Bangladesh to Record Total in World Cup Qualifier 2025|work=महिला क्रिकेट |access-date=१८ जुलै २०२५}}</ref> * [[जन्नतुल फेरदुस]] आणि [[फाहिमा खातून]] (बां) या दोघींनी आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये पहिल्यांदाच [[पंचबळी|पाच बळी]] घेतले<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-world-cup-qualifiers-nigar-sultana-ton-and-fahima-khatun-jannatul-ferdus-five-fors-give-bangladesh-win-1480550|trans-title=सुलतानाचे शतक आणि फहिमा, फेरदुसच्या पाच विकेटमुळे बांगलादेशचा मोठा विजय|title=Sultana century and Fahima, Ferdus five-fors give Bangladesh huge win |work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो |access-date=१८ जुलै २०२५}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ११ एप्रिल २०२५ | time = {{UTZ|०९:३०|+५}} | daynight = | team1 = {{crw-rt|SCO}} | team2 = {{crw|PAK}} | score1 = १८६/९ (३२ षटके) | runs1= [[कॅथ्रिन ब्राइस]] ९१ (९६) | wickets1= [[फातिमा सना]] ४/२३ (५ षटके) | score2= १९०/४ (३०.४ षटके) | runs2 = [[मुनीबा अली]] ७१ (७२) | wickets2 = [[क्लोई एबेल]] २/४२ (६ षटके) | result = पाकिस्तान ६ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477012.html धावफलक] | venue = [[लाहोर शहर क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[लाहोर]] | umpires = [[डॉनोव्हन कॉख]] (ऑ) आणि [[देदुनु सिल्वा]] (श्री) | motm = [[आलिया रियाझ]] (पा) | toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे सामना प्रत्येकी ३२ षटकांचा खेळविण्यात आला. | notes = पीपा स्प्रॉलने स्कॉटलंडतर्फे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण केले. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ११ एप्रिल २०२५ | time = {{UTZ|०९:३०|+५}} | daynight = | team1 = {{crw-rt|WIN}} | team2 = {{crw|IRE}} | score1 = १८१/६ (३३ षटके) | runs1= [[शिनेल हेन्री]] ४६[[नाबाद|*]] (३६) | wickets1= [[जेन मॅग्वायर]] ३/३५ (७ षटके) | score2= १७५ (३२.२ षटके) | runs2 = [[एमी हंटर]] ४८ (४६) | wickets2 = [[हेली मॅथ्यूस]] ४/२४ (६.२ षटके) | result = वेस्ट इंडीज ६ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477013.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = [[सारा डंबनेवना]] (झि) आणि [[लुबाबालो ग्कुमा]] (द) | motm = [[हेली मॅथ्यूस]] (वे) | toss = आयर्लंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे सामना प्रत्येकी ३३ षटकांचा खेळविण्यात आला. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १३ एप्रिल २०२५ | time = {{UTZ|०९:३०|+५}} | daynight = | team1 = {{crw-rt|SCO}} | team2 = {{crw|THA}} | score1 = २०६ (४१ षटके) | runs1= [[कॅथ्रिन ब्राइस]] ६० (५८) | wickets1= [[थीपचा पुत्थावॉन्ग]] ३/२८ (८ षटके) | score2= १४८ (३१.३ षटके) | runs2 = [[नत्ताकन चांतम]] ६३ (५८) | wickets2 = [[रेचेल स्लेटर]] ३/९ (६ षटके) | result = स्कॉटलंड ५८ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477014.html धावफलक] | venue = [[लाहोर शहर क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[लाहोर]] | umpires = [[शॉन हेग]] (न्यू) आणि [[सलीमा इम्तियाझ]] (पा) | motm = [[कॅथेरिन फ्रेझर]] (स्कॉ) | toss = स्कॉटलंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १३ एप्रिल २०२५ | time = {{UTZ|१४:००|+५}} | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|IRE}} | team2 = {{crw|BAN}} | score1 = २३५/८ (५० षटके) | runs1= [[लॉरा डिलेनी]] ६३ (७५) | wickets1= [[राबेया खान]] ३/३९ (१० षटके) | score2= २४०/८ (४८.४ षटके) | runs2 = [[रितू मोनी]] ६७[[नाबाद|*]] (६१) | wickets2 = [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]] २/१४ (६ षटके) | result = बांगलादेश २ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477015.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = [[फैसल अफ्रिदी]] (पा) आणि [[देदुनु सिल्वा]] (श्री) | motm = [[रितू मोनी]] (बां) | toss = आयर्लंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १४ एप्रिल २०२५ | time = {{UTZ|१४:००|+५}} | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|PAK}} | team2 = {{crw|WIN}} | score1 = १९१ (४९.५ षटके) | runs1= [[सिद्रा अमीन]] ५४ (९४) | wickets1= [[हेली मॅथ्यूस]] २/३० (१० षटके) | score2= १२६ (३९.२ षटके) | runs2 = [[आलिया ॲलेने]] २२ (५२) | wickets2 = [[फातिमा सना]] ३/१६ (७ षटके) | result = पाकिस्तान ६५ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477016.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = [[लुबाबालो ग्कुमा]] (द) आणि [[डॉनोव्हन कॉख]] (ऑ) | motm = [[सिद्रा अमीन]] (पा) | toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १५ एप्रिल २०२५ | time = {{UTZ|०९:३०|+५}} | daynight = | team1 = {{crw-rt|IRE}} | team2 = {{crw|THA}} | score1 = ३०५/४ (५० षटके) | runs1= [[एमी हंटर]] ७६ (७१) | wickets1= [[चानिदा सुत्थिरुआंग]] १/४३ (१० षटके) | score2= २५९ (४९.१ षटके) | runs2 = [[सुवानन खिआओतो]] ५९ (५०) | wickets2 = [[लुइस लिटील]] ५/२८ (९.१ षटके) | result = आयर्लंड ४६ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477017.html धावफलक] | venue = [[लाहोर शहर क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[लाहोर]] | umpires = [[शाथिरा जाकीर]] (बां) आणि [[मसुदुर रहमान]] (बां) | motm = [[लुइस लिटील]] (आ) | toss = आयर्लंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = किआ मॅककार्टनी (आ) ने आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण केले. * [[लुइस लिटील]]ने (आ) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये पहिल्यांदाच पाच बळी घेतले.<ref>{{cite web |url=https://cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2025/articles/000017/001722.shtml |trans-title=लिटीलने पाच बळी घेतले पण जरा उशिरा |title=Little takes five but too late |work=क्रिकेट युरोप |access-date=१८ जुलै २०२५ |archive-date=2025-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250915034458/https://cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2025/articles/000017/001722.shtml |url-status=dead }}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १५ एप्रिल २०२५ | time = {{UTZ|१४:००|+५}} | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|SCO}} | score1 = २७६/६ (५० षटके) | runs1= [[निगार सुलताना]] ८३[[नाबाद|*]] (५९) | wickets1= [[कॅथ्रिन ब्राइस]] २/५३ (९ षटके) | score2= २४२/९ (५० षटके) | runs2 = [[प्रियानाझ चॅटर्जी]] ६१ (६३) | wickets2 = [[नाहिदा अक्तेर]] ४/४० (१० षटके) | result = बांगलादेश ३४ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477018.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = [[सारा डंबनेवना]] (झि) आणि कॅन्डेस ला बोर्डे (वे) | motm = [[निगार सुलताना]] (बां) | toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १७ एप्रिल २०२५ | time = {{UTZ|०९:३०|+५}} | daynight = | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|WIN}} | score1 = २२७/९ (५० षटके) | runs1= [[शर्मिन अख्तर]] ६७ (७९) | wickets1= [[आलिया ॲलेने]] ४/३९ (९ षटके) | score2= २२८/७ (४६ षटके) | runs2 = [[शिनेल हेन्री]] ५१[[नाबाद|*]] (४८) | wickets2 = [[मारुफा अख्तर]] २/३८ (९ षटके) | result = वेस्ट इंडीज ३ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477019.html धावफलक] | venue = [[लाहोर शहर क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[लाहोर]] | umpires = [[फैसल अफ्रिदी]] (पा) आणि [[शॉन हेग]] (न्यू) | motm = [[आलिया ॲलेने]] (वे) | toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १७ एप्रिल २०२५ | time = {{UTZ|१४:००|+५}} | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|PAK}} | team2 = {{crw|THA}} | score1 = २०५/६ (५० षटके) | runs1= [[सिद्रा अमीन]] ८० (१०५) | wickets1= [[थीपचा पुत्थावॉन्ग]] २/३७ (१० षटके) | score2= ११८ (३४.४ षटके) | runs2 = [[नान्नापत काँचारोएन्काई]] १९ (१७) | wickets2 = [[रमीन शमीम]] ३/१८ (७.४ षटके) | result = पाकिस्तान ८७ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477020.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = [[लुबाबालो ग्कुमा]] (द) आणि कॅन्डेस ला बोर्डे (वे) | motm = [[फातिमा सना]] (पा) | toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १८ एप्रिल २०२५ | time = {{UTZ|१४:००|+५}} | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|SCO}} | team2 = {{crw|IRE}} | score1 = २६८/७ (५० षटके) | runs1= [[कॅथ्रिन ब्राइस]] १३१[[नाबाद|*]] (१३७) | wickets1= [[एव्हा कॅनिंग]] ३/४८ (७ षटके) | score2= २६९/९ (५० षटके) | runs2 = [[गॅबी लुईस]] ६१ (७२) | wickets2 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] ३/४९ (९ षटके) | result = आयर्लंड १ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477021.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = [[शाथिरा जाकीर]] (बां) आणि [[डॉनोव्हन कॉख]] (ऑ) | motm = [[लॉरा डिलेनी]] (आ) | toss = स्कॉटलंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[कॅथ्रिन ब्राइस]]ने (स्कॉ) पहिले आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय शतक झळकावले.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/womens-world-cup-qualifier-2025/65951-kathryn-bryce-rewrites-scotlands-highest-womens-odi-score-with-maiden-century.html |trans-title=कॅथरीन ब्राइसने पहिले शतक झळकावत स्कॉटलंडचा महिला एकदिवसीय क्रिकेटमधील सर्वोच्च धावसंख्या पुन्हा नोंदवली|title=Kathryn Bryce rewrites Scotland's highest Women's ODI score with maiden century |work=महिला क्रिकेट |access-date=१८ जुलै २०२५}}</ref> * महिला एकदिवसीय सामन्यांमध्ये आयर्लंडचा हा धावांचा सर्वात मोठा यशस्वी पाठलाग होता.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-world-cup-qualifier-2025-1477006/ireland-women-vs-scotland-women-13th-match-1477021/match-report |trans-title=आयर्लंडने स्कॉटलंडला विश्वचषक स्पर्धेतून बाहेर काढले, ब्राइसचे पहिले शतक व्यर्थ ठरले|title=Bryce's maiden ton in vain as Ireland knock Scotland out of contention for World Cup |work=ईपीएन क्रिकइन्फो |access-date=१८ जुलै २०२५}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १९ एप्रिल २०२५ | time = {{UTZ|०९:३०|+५}} | daynight = | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|PAK}} | score1 = १७८/९ (५० षटके) | runs1= [[रितू मोनी]] ४८ (७६) | wickets1= [[सादिया इक्बाल]] ३/२८ (१० षटके) | score2= १८१/३ (३९.४ षटके) | runs2 = [[मुनीबा अली]] ६९ (९३) | wickets2 = [[मारुफा अख्तर]] १/२७ (६ षटके) | result = पाकिस्तान ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477022.html धावफलक] | venue = [[लाहोर शहर क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[लाहोर]] | umpires = [[सारा डंबनेवना]] (झि) आणि [[देदुनु सिल्वा]] (श्री) | motm = [[मुनीबा अली]] (पा) | toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १९ एप्रिल २०२५ | time = {{UTZ|१४:००|+५}} | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|THA}} | team2 = {{crw|WIN}} | score1 = १६६ (४६.१ षटके) | runs1= [[नत्ताकन चांतम]] ६६ (९८) | wickets1= [[अफि फ्लेचर]] ४/२० (१० षटके) | score2= १६८/४ (१०.५ षटके) | runs2 = [[हेली मॅथ्यूस]] ७० (२९) | wickets2 = [[फन्नीता माया]] १/४० (२.५ षटके) | result = वेस्ट इंडीज ६ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477023.html धावफलक] | venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] | umpires = [[सलीमा इम्तियाझ]] (पा) आणि [[मसुदुर रहमान]] (बां) | motm = [[हेली मॅथ्यूस]] (वे) | toss = वेस्ट इंडीजने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ==स्पर्धेचा संघ== २० एप्रिल २०२५ रोजी, आयसीसीने स्पर्धेतील त्यांचा संघ जाहीर केला.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-cwc-qualifier-२०२५/news/icc-announces-women-s-cricket-world-cup-qualifier-team-of-the-tournament |trans-title=आयसीसीतर्फे महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता संघाची घोषणा |title=ICC announces Women’s Cricket World Cup Qualifier Team of the Tournament |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|आयसीसी]] |access-date=१८ जुलै २०२५ }}{{मृत दुवा|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * {{criconw|WIN}} [[हेली मॅथ्यूस]] * {{criconw|PAK}} [[मुनीबा अली]] * {{criconw|BAN}} [[शर्मिन अख्तर]] * {{criconw|SCO}} [[कॅथ्रिन ब्राइस ]] * {{criconw|BAN}} [[निगार सुलताना]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * {{criconw|PAK}} [[फातिमा सना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * {{criconw|WIN}} [[शिनेल हेन्री]] * {{criconw|WIN}} [[आलिया ॲलेने]] * {{criconw|SCO}} [[कॅथेरिन फ्रेझर]] * {{criconw|PAK}} [[नश्रा संधू]] * {{criconw|PAK}} [[सादिया इक्बाल]] * {{criconw|BAN}} [[राबेया खान]] (१२वी खेळाडू) ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी|2}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-world-cup-qualifier-2025-1477006 २०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता] [[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]वर * [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-world-cup-qualifier-warm-up-2025-1477007 २०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता सर्व सामने] [[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]वर {{२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक}} {{महिला क्रिकेट विश्वचषक}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} [[वर्ग:२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक|पात्रता]] [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] h1d3la1r95u3fgzs7hgdwqnzkn26yzo 0 368214 2694985 2676594 2026-07-16T19:38:29Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2694985 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament | name = २०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक | image = 2025 Women's Cricket World Cup logo.svg | caption = | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] | cricket format = [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] | tournament format = [[साखळी सामने]] आणि [[बाद फेरी]] | host = भारत<br>श्रीलंका{{Efn|name=Host}} | fromdate = ३० सप्टेंबर | todate = २ नोव्हेंबर २०२५ | champions = {{Crw|IND}} | runner up = {{Crw|SA}} | count = १ | participants = ८ | matches = ३१ | player of the series = {{criconw|IND}} [[दीप्ती शर्मा]] | most runs = {{criconw|RSA}} [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] (५७१) | most wickets = {{criconw|IND}} [[दीप्ती शर्मा]] (२२) | website = | previous_year = २०२२ | previous_tournament = २०२२ महिला क्रिकेट विश्वचषक | next_year = २०२९ | next_tournament = }} {{२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक साइडबार}} '''२०२५ आयसीसी महिला क्रिकेट विश्वचषक''' ही १३वी [[महिला क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धा होती. [[१९७८ महिला क्रिकेट विश्वचषक|१९७८]], [[१९९७ महिला क्रिकेट विश्वचषक|१९९७]] आणि [[२०१३ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०१३]] नंतर चवथ्यांदा सदर स्पर्धा भारतात आयोजित केली गेली,<ref>{{Cite web |trans-title=२०२७ पर्यंत आयसीसी महिला जागतिक स्पर्धांचे यजमानपद जाहीर|title=Hosts for ICC Women’s global events until 2027 announced |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2691035 |access-date=१७ जुलै २०२५ |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |language=en}}</ref>तर श्रीलंकेची यजमान म्हणून ही पहिलीच स्पर्धा होती. या स्पर्धेत आठ संघांचा समावेश होण्याची ही शेवटची वेळ होती.<ref>{{Cite web |trans-title=आयसीसीतर्फे महिला क्रिकेटच्या विस्ताराची घोषणा|title=ICC announces expansion of the women's game |url=https://www.icc-cricket.com/news/2057513 |access-date=१७ जुलै २०२५ |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |language=en}}</ref> ऑस्ट्रेलियाचा संघ गतविजेता होता, त्यांनी [[२०२२ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]] मध्ये सातव्यांदा विजेतेपद मिळविले होते. जून २०२५ मध्ये, [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]<nowiki/>ने (आयसीसी) ही स्पर्धा ३० सप्टेंबर ते २ नोव्हेंबर २०२५ दरम्यान होणार असल्याचे जाहीर केले.<ref name="venues">{{Cite web |trans-title=२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषकासाठी तारखा आणि ठिकाणे निश्चित|title=Dates, venues confirmed for 2025 Women's Cricket World Cup |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-cricket-worldcup-2025/news/dates-venues-confirmed-for-2025-women-s-cricket-world-cup |access-date=१७ जुलै २०२५ |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |language=en}}</ref> [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारता]]<nowiki/>ने अंतिम सामन्यात [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिके]]<nowiki/>चा पराभव करून त्यांचे पहिले विश्वचषक विजेतेपद मिळवले<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-cricket-worldcup-2025/news/live-india-south-africa-eye-maiden-title-at-cwc25-final|title=Deepti, Shafali shine as India claim maiden World Cup title {{!}} ICC Women's Cricket World Cup, 2025|last=|date=२ नोव्हेंबर २०२५|website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|language=en|trans-title=दीप्ती आणि शेफाली चमकले, भारताने जिंकला पहिला विश्वचषक {{!}} आयसीसी महिला क्रिकेट विश्वचषक, २०२५|url-status=live|access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> == पार्श्वभूमी== === तटस्थ ठिकाणाची व्यवस्था === १९ डिसेंबर २०२४ रोजी, [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]] आणि [[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड|पीसीबी]] यांच्यातील करारानंतर, [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|आयसीसी]] स्पर्धांमध्ये भारत आणि पाकिस्तानने आयोजित केलेल्या सामन्यांबद्दल नमूद केल्याप्रमाणे, २०२४-२०२७ दरम्यान दोन्ही देशांनी आयोजित केलेल्या आयसीसी स्पर्धांमधील भारत आणि पाकिस्तान सामने तटस्थ ठिकाणी खेळवले जातील याची आयसीसीने पुष्टी केली.<ref>{{Cite web |last= |date=१९ डिसेंबर २०२४|trans-title=आयसीसीच्या स्पर्धांमध्ये भारत आणि पाकिस्तानने आयोजित केलेल्या सामन्यांबद्दल माहिती प्रसारित.|title=Update issued on India and Pakistan hosted matches at ICC events |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/champions-trophy-2025/news/update-issued-on-india-and-pakistan-hosted-matches-at-icc-events |access-date=२१ जुलै २०२५|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> === मार्केटिंग === स्पर्धा सुरू होण्यापूर्वी, आयसीसीने चषक दौरा आयोजित केला होता, ज्यामध्ये विश्वचषक चार भारतीय यजमान शहरांमधील विविध ठिकाणी आणि नंतर कोलंबोला नेण्यात आला.<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/cricket/icc-womens-world-cup-trophy-tour-showcases-indores-cricket-spirit-and-ignites-excitement-ws-l-9529610.html|title=ICC Women's World Cup Trophy Tour Showcases Indore's Cricket Spirit & Ignites Excitement|last=|date=२६ ऑगस्ट २०२५|work=[[न्यूज १८]]|trans-title=आयसीसी महिला विश्वचषक ट्रॉफी टूरने घडवले इंदूरच्या क्रिकेट जोमाचे दर्शन आणि उत्साहाचे वातावरण तयार|url-status=live|access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sports.ndtv.com/cricket/icc-women-s-world-cup-2025-trophy-tour-ignites-excitement-in-indore-9160966|title=ICC Womens World Cup 2025 Trophy Tour Ignites Excitement In Indore|last=|date=२६ ऑगस्ट २०२५|work=[[एनडीटीव्ही स्पोर्ट्स]]|trans-title=आयसीसी महिला विश्वचषक २०२५ ट्रॉफी टूरमुळे इंदूरमध्ये उत्साहाचे वातावरण|url-status=dead|access-date=४ नोव्हेंबर २०२५|archive-date=2025-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20251105084724/https://sports.ndtv.com/cricket/icc-women-s-world-cup-2025-trophy-tour-ignites-excitement-in-indore-9160966}}</ref> हा दौरा ११ ऑगस्ट रोजी मुंबईत सुरू झाला. आयसीसीचे अध्यक्ष [[जय शाह]], माजी क्रिकेट खेळाडू [[मिताली राज]] आणि [[युवराजसिंह|युवराज सिंग]] आणि भारतीय क्रिकेट खेळाडू [[हरमनप्रीत कौर]], [[स्मृती मंधाना]] आणि [[जेमायमाह रॉड्रिगेस|जेमिमा रॉड्रिग्ज]] यांच्यासह, मुंबईत आयोजित ५० दिवसांच्या काउंटडाउन कार्यक्रमात चषक दौऱ्याचा शुभारंभ केला.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/india-icons-mark-50-days-to-go-for-women-s-world-cup-2025|title=India icons mark '50 days to go’ for Women's World Cup 2025|last=|date=११ ऑगस्ट २०२५|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|url-status=live|access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> === उद्घाटन समारंभ === ३० सप्टेंबर रोजी भारत आणि श्रीलंका यांच्यातील स्पर्धेच्या उद्घाटनापूर्वी [[गुवाहाटी]] येथील [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]]<nowiki/>मध्ये उद्घाटन समारंभ आयोजित करण्यात आला होता.<ref>{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/cricket/shreya-ghoshal-to-perform-at-womens-world-cup-opening-ceremony-9218017|title=Shreya Ghoshal To Perform At Women's World Cup Opening Ceremony|work=[[एनडीटीव्ही स्पोर्ट्स]]|trans-title=महिला विश्वचषक स्पर्धेच्या उद्घाटन समारंभात श्रेया घोषाल सादरीकरण करणार|url-status=dead|access-date=४ नोव्हेंबर २०२५|archive-date=2025-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20251103072325/https://sports.ndtv.com/cricket/shreya-ghoshal-to-perform-at-womens-world-cup-opening-ceremony-9218017}}</ref> भारतीय गायिका [[श्रेया घोषाल]] यांनी अधिकृत विश्वचषक गीत "ब्रिंग इट होम" सादर केले.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/shreya-ghoshal-to-perform-at-opening-ceremony-of-icc-women-s-cricket-world-cup-2025|title=Shreya Ghoshal to perform at Opening Ceremony of ICC Women’s Cricket World Cup 2025|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|trans-title=आयसीसी महिला क्रिकेट विश्वचषक २०२५ च्या उद्घाटन समारंभात श्रेया घोषाल सादरीकरण करणार|url-status=live|access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> ==पात्रता== {| class="wikitable defaultleft col4center" |+ २०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषकासाठी पात्र ठरलेल्या संघांची यादी ! पात्रतेचे साधन !! दिनांक !! ठिकाण !! जागा !! पात्र संघ |- | यजमान देश || {{nobr|२६ जुलै २०२२}} || {{n/a}} || '''{{center|१}}''' || {{crw|IND}} |- | rowspan="5" | {{nobr|[[२०२२-२५ आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप]]}}<br/><small>(५ अव्वल संघ, यजमान देशाव्यतिरिक्त)</small> | rowspan="5" | १ जून २०२२ – २४ जानेवारी २०२५ | rowspan="5" | ''मायदेशी किंवा परदेशी'' | rowspan="5" | '''{{center|५}}''' | {{crw|AUS}} |- | {{crw|ENG}} |- | {{nobr|{{crw|NZ}}}} |- | {{crw|RSA}} |- | {{crw|SL}} |- | rowspan="2" | [[२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] | rowspan="2" | ९ – १९ एप्रिल २०२५ | rowspan="2" | पाकिस्तान | rowspan="2" | '''{{center|२}}''' | {{crw|BAN}} |- | {{crw|PAK}} |- ! colspan="2" | !! एकूण !! ८ !! |} ==ठिकाणे== {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !देश !colspan=4| [[भारत]] ! [[श्रीलंका]] |- !शहर ![[नवी मुंबई]] ![[गुवाहाटी]] ![[विशाखापट्टणम]] ![[इंदूर]] ![[कोलंबो]] |- !rowspan=2|मैदान |[[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]] |[[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]] |[[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम]] |[[होळकर स्टेडियम]] |[[आर. प्रेमदासा स्टेडियम]] |- |[[File:D Y Patil Sports Stadium.jpg|125x125px]] |[[File:Barsapara Cricket Stadium match under floodlights.jpg|125x125px]] |[[File:Vizag2ndInnings-2016Nov21.jpg|125x125px]] |[[File:Maharani_Usha_Raje_Cricket_Stadium_Indore_-_panoramio.jpg|125x125px]] |[[File:The_clouds_roll_in.jpg|125x125px]] |- !प्रेक्षकक्षमता | ४५,३०० | ४६,००० | २७,५०० | ३०,००० | ३५,००० |- !सामने | '''५''' | '''५''' | '''५''' | '''५''' | '''११''' |- | colspan="6" cellpadding="0" style="border:0 solid darkgrey" style="text-align:center" | {{location map+ |India|width=350|float=center|caption=|places= {{Location map~ |India |lat=26.13 |long=91.73 |mark=Blue pog.svg |label_size=100 |label=[[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम|गुवाहाटी]] |position=right}} {{Location map~ |India |lat=22.7196 |long=75.8577 |mark=Blue pog.svg |label_size=100 |label=[[होळकर स्टेडियम|इंदूर]] |position=left}} {{Location map~ |India |lat=19.04 |long=73.03 |mark=Blue pog.svg |label_size=100 |label=[[डी.वाय. पाटील स्टेडियम|नवी मुंबई]] |position=right}} {{location map~ |India |lat=17.7041 |long=83.2977 |mark=Blue pog.svg |label_size=100 |label=[[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|विशाखापट्टणम]] |position=right}} {{location map~ |India |lat=6.9400 |long=79.8723 |mark=Blue pog.svg |label_size=100 |label=[[आर. प्रेमदासा स्टेडियम|कोलंबो]] |position=left}}}} |} सुरुवातीला ही स्पर्धा भारतातील पाच वेगवेगळ्या ठिकाणी होईल अशी घोषणा करण्यात आली होती; [[इंदूर]], [[तिरुवनंतपुरम]], [[नवे रायपूर]], [[मुल्लनपूर गरीबदास|मुल्लनपूर]] आणि [[विशाखापट्टणम]],<ref>{{Cite news |trans-title=सप्टेंबरमध्ये भारत महिला एकदिवसीय विश्वचषक आयोजित करणार: संभाव्य तारखा, ठिकाणे आणि इतर तपशील तपासा|title=India set to host Women's ODI World Cup in September: Check likely dates, venues and other details|work=[[द इकॉनॉमिक टाइम्स]] |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/sports/india-set-to-host-womens-odi-world-cup-in-september-check-likely-dates-venues-and-other-details/articleshow/119493805.cms?from=mdr |access-date=२१ जुलै २०२५|date=२५ मार्च २०२५}}</ref> आणि मुल्लनपूर येथे अंतिम सामना होणार होता.<ref>{{Cite web |trans-title=महिला विश्वचषक २०२५ चा अंतिम सामना मुल्लनपूर येथे.|title=Mullanpur to host the final of Women's World Cup 2025 |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-world-cup-2025-final-in-mullanpur-vishakhapatnam-thiruvananthapuram-indore-raipur-to-host-1478181 |access-date=२१ जुलै २०२५ |date=२५ मार्च २०२५}}</ref> महिला विश्वचषक, पुरुषांच्या स्थानिक सामन्यांसोबतच असल्याने, बीसीसीआयने अनुकूल हवामान परिस्थिती आणि कार्यक्षम दळणवळण व्यवस्थांना प्राधान्य देऊन स्पर्धेसाठी पाच ठिकाणे निवडली होती.<ref>{{Cite news |trans-title=महिला विश्वचषक २०२५ सप्टेंबरपासून सुरू होणार; इंदूर, तिरुवनंतपुरम, विझाग येथे संभाव्य ठिकाणे|title=Women’s World Cup 2025 to begin from September; Indore, Thiruvananthapuram, Vizag among tentative venues|work=[[स्पोर्टस्टार]]|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/womens-cricket-world-cup-2025-in-india-september-october-venues-shortlisted-news/article69361321.ece |access-date=२१ जुलै २०२५ |date=२२ मार्च २०२५ }}</ref> शिवाय, पाकिस्तान विश्वचषकासाठी पात्र झाल्यानंतर, त्यांचे सामने भारताबाहेर तटस्थ ठिकाणी खेळवले जातील असे ठरले.<ref>{{Cite web |trans-title=सनाच्या अष्टपैलू कामगिरीमुळे पाकिस्तान एकदिवसीय विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्र |title=Sana's all-round heroics take Pakistan to ODI World Cup |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |url=https://www.espncricinfo.com/story/wwc-qualifiers-fatima-sanas-all-round-heroics-take-pakistan-to-odi-world-cup-1481729 |access-date=२१ जुलै २०२५ |date=१८ एप्रिल २०२५}}</ref> जून २०२५ मध्ये, आयसीसीने विश्वचषकासाठी भारत आणि श्रीलंकेतील अंतिम ठिकाणांची घोषणा केली.<ref name="venues"/> ही स्पर्धा हायब्रिड मॉडेलनुसार खेळवली जाईल. भारतातील [[बंगळूर]], [[गुवाहाटी]], [[इंदूर]] आणि [[विशाखापट्टणम]] आणि श्रीलंकेतील [[कोलंबो]] ही सुरुवातीला जाहीर झाली होती,<ref name=SL>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-odi-world-cup-at-four-indian-venues-and-colombo-1488759 |trans-title=महिला एकदिवसीय विश्वचषक चार भारतीय ठिकाणी आणि कोलंबो येथे|title=Women's ODI World Cup at four Indian venues and Colombo |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=२१ जुलै २०२५}}</ref> परंतु नंतरच्या महिन्यात आयसीसीने बंगळूरऐवजी [[नवी मुंबई]] येथील [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]] निवडले.<ref name="revised">{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/revised-schedule-confirmed-for-icc-women-s-cricket-world-cup |trans-title=आयसीसी महिला क्रिकेट विश्वचषकाचे सुधारित वेळापत्रक जाहीर|title=Revised schedule confirmed for ICC Women's Cricket World Cup |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=३० सप्टेंबर २०२५}}</ref> एक उपांत्य सामना नवी मुंबईत, तर दुसरा उपांत्य सामना आणि अंतिम सामन्याचे ठिकाण पाकिस्तान स्पर्धेच्या अंतिम टप्प्यात पोहोचतो की नाही यावर अवलंबून होते. त्यानुसार पहिला उपांत्य सामना गुवाहाटी येथे तर दुसरा उपांत्य सामना आणि अंतिम सामना नवी मुंबई येथे खेळविण्यात आला. == सामना अधिकारी == ११ सप्टेंबर २०२५ रोजी, आयसीसीने या स्पर्धेसाठी अधिकाऱ्यांची नियुक्ती केली.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-cricket-worldcup-2025/news/historic-all-female-match-official-panel-revealed-for-cwc25 |trans-title=क्रिकेट विश्वचषक २०२५ साठी ऐतिहासिक सर्व-महिला सामन्यांचे अधिकृत पॅनेल जाहीर|title=Historic all-female match official panel revealed for CWC25 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/2025-women-s-odi-world-cup-icc-names-all-woman-panel-of-match-officials-1502387 |trans-title=|title=२०२५ महिला एकदिवसीय विश्वचषक स्पर्धेत सर्व-महिला पॅनेल कार्य करणार |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> संपूर्ण पॅनेलचे नेतृत्व महिला अधिकाऱ्यांनी करण्याची ही पहिलीच वेळ होती.<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/135556/icc-names-all-female-officiating-panel-for-the-womens-odi-world-cup|trans-title=आयसीसीतर्फे महिला एकदिवसीय विश्वचषकासाठी सर्व-महिला अधिकारी पॅनेलची निवड|title=ICC names all-female officiating panel for the Women's ODI World Cup |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> ===सामना अधिकारी=== * {{cricon|NZ}} [[ट्रुडी अँडरसन]] * {{cricon|RSA}} [[शांड्रे फ्रित्झ]] * {{cricon|IND}} [[जी.एस. लक्ष्मी]] * {{cricon|SL}} [[मिचेल परेरा]] === पंच === {{div col}} * {{cricon|AUS}} [[क्लेर पोलोसॅक]] * {{cricon|AUS}} [[एलोइस शेरिडान]] * {{cricon|BAN}} [[शाथिरा जाकीर]] * {{cricon|ENG}} [[सु रेडफर्न]] * {{cricon|IND}} [[गायत्री वेणूगोपालन]] * {{cricon|IND}} [[नारायणन जननी]] * {{cricon|IND}} [[वृंदा राठी]] * {{cricon|NZ}} [[किम कॉटन]] * {{cricon|RSA}} [[केरिन क्लास्ते]] * {{cricon|RSA}} [[लॉरेन अगेनबॅग]] * {{cricon|SL}} [[निमाली परेरा]] * {{cricon|WIN}} कॅन्डेस ला बोर्डे * {{cricon|WIN}} [[जॅकलीन विल्यम्स]] * {{cricon|ZIM}} [[सारा डंबनेवना]] {{div col end}} ==संघ== {{main|२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक संघ}} प्रत्येक संघाला १५ खेळाडूंचा संघ निवडायचा होता.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/all-the-squads-for-icc-women-s-cricket-world-cup-2025|trans-title=|title=All the squads for ICC Women's Cricket World Cup 2025|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|date=१० सप्टेंबर २०२५ |access-date=१० नोव्हेंबर २०२५}}</ref> १९ ऑगस्ट रोजी, भारत त्यांचा संघ जाहीर करणारा पहिला संघ ठरला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/hosts-india-reveal-squad-for-women-s-world-cup-2025 |trans-title=२०२५ महिला विश्वचषक स्पर्धेसाठी यजमान भारताचा संघ जाहीर|title=Hosts India reveal squad for Women's World Cup 2025 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=१९ ऑगस्ट २०२५ |access-date=१० नोव्हेंबर २०२५}}</ref> २१ ऑगस्ट २०२५ रोजी इंग्लंडने त्यांचा संघ जाहीर केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-cricket-worldcup-2025/news/england-reveal-star-studded-squad-for-women-s-world-cup-2025 |trans-title=२०२५ महिला विश्वचषक स्पर्धेसाठी इंग्लंडचा स्टार खेळाडूंनी सजलेला संघ जाहीर|title=England reveal star-studded squad for Women's World Cup 2025 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=21 August 2025 |access-date=१० नोव्हेंबर २०२५}}</ref> बांगलादेशने २३ ऑगस्ट रोजी त्यांचा संघ जाहीर केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/bangladesh-unveil-women-s-cricket-world-cup-2025-squad |trans-title=२०२५ महिला विश्वचषक स्पर्धेसाठी बांगलादेशचा संघ जाहीर|title=Bangladesh unveil Women's Cricket World Cup 2025 squad |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२३ ऑगस्ट २०२५ |access-date=१० नोव्हेंबर २०२५}}</ref> पाकिस्तानने २५ ऑगस्ट रोजी त्यांचा संघ जाहीर केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-cricket-worldcup-2025/news/talented-uncapped-batter-in-pakistan-s-squad-for-cwc25 |trans-title=क्रिकेट विश्वचषक २०२५ साठी पाकिस्तानच्या संघात प्रतिभावान नवोदित फलंदाज|title=Talented uncapped batter in Pakistan's squad for CWC25 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२५ ऑगस्ट २०२५|access-date=१० नोव्हेंबर २०२५}}</ref> दक्षिण आफ्रिकेने ३ सप्टेंबर रोजी त्यांचा संघ जाहीर केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-cricket-worldcup-2025/news/south-africa-unveil-women-s-cricket-world-cup-squad |trans-title=२०२५ महिला विश्वचषक स्पर्धेसाठी दक्षिण आफ्रिकेचा संघ जाहीर |title=South Africa unveil Women’s Cricket World Cup squad|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=३ सप्टेंबर २०२५ |access-date=१० नोव्हेंबर २०२५}}</ref> ऑस्ट्रेलियाने ५ सप्टेंबर रोजी त्यांचा संघ जाहीर केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/defending-champions-australia-name-strong-cwc25-squad |trans-title=गतविजेत्या ऑस्ट्रेलियातर्फे क्रिकेट विश्वचषक २०२५ साठी मजबूत संघ जाहीर |title=Defending champions Australia name strong CWC25 squad|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=४ सप्टेंबर २०२५ |access-date=१० नोव्हेंबर २०२५}}</ref> न्यू झीलंडने १० सप्टेंबर रोजी त्यांचा संघ जाहीर केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/new-zealand-announce-women-s-cricket-world-cup-squad |trans-title=२०२५ महिला विश्वचषक स्पर्धेसाठी न्यूझीलंडच संघ जाहीर|title=New Zealand announce Women's Cricket World Cup squad |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=१० सप्टेंबर २०२५|access-date=१० नोव्हेंबर २०२५}}</ref> श्रीलंका हा त्यांचा संघ जाहीर करणारा अंतिम संघ होता, त्यांनी १० सप्टेंबर रोजी संघ जाहीर केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-cricket-worldcup-2025/news/sri-lanka-reveal-squad-for-women-s-world-cup-2025 |trans-title=२०२५ महिला विश्वचषक स्पर्धेसाठी श्रीलंकेचा संघ जाहीर|title=Sri Lanka reveal squad for Women's World Cup 2025 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=१० सप्टेंबर २०२५|access-date=१० नोव्हेंबर २०२५}}</ref> ==पुरस्कार रक्कम== {| class="wikitable plainrowheaders defaultright col2center" |+ पुरस्कार रक्कम – २०२५ आयसीसी महिला क्रिकेट विश्वचषक<ref>{{cite web|trans-title=२०२५ महिला एकदिवसीय विश्वचषक स्पर्धेसाठी विक्रमी १३.८८ दशलक्ष अमेरिकन डॉलर्सची बक्षीस रक्कम|title=Record USD 13.88 million prize money for 2025 Women's ODI World Cup|url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-odi-world-cup-prize-money-rises-from-usd-3-5-million-to-13-88-million-1500981 |access-date=१० नोव्हेंबर २०२५| work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- ! scope=col | टप्पा ! scope=col | संघ ! scope=col | पुरस्कार रक्कम(USD) ! scope=col | एकूण(USD) |- ! scope=row | विजेते | १ | ६,५८०,००० | ६,५८०,००० |- ! scope=row | उपविजेते |१ | ३,२४०,००० | ३,२४०,००० |- ! scope=row | उपांत्य फेरीसाठी पात्र संघ | २ | १,१२०,००० | २,२४०,००० |- ! scope=row | ५वे व ६वे स्थान | २ | ७००,००० | १,४००,००० |- ! scope=row | ७वे व ८वे स्थान |२ | २८०,००० | ५६०,००० |- ! scope=row | गट फेरीतील विजय | २४ (अंदाजे) | ३४,३१४ | ८२३,५३६ |- ! scope=row | सहभाग शुल्क | ८ | २५०,००० | २,०००,००० |- ! scope=row style="font-weight: bold;" | '''एकूण''' | | | '''१३,८८०,०००''' |} [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]ने एकूण $१३.८८ दशलक्ष बक्षीस शुल्क जाहीर केले.<ref>{{cite web|trans-title=महिला क्रिकेट विश्वचषकासाठी विक्रमी बक्षीस रक्कम जाहीर|title=Record prize money revealed for Women's Cricket World Cup|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-cricket-worldcup-2025/news/record-prize-money-revealed-for-women-s-cricket-world-cup |access-date=१० नोव्हेंबर २०२५| work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> २०२२ च्या न्यू झीलंडमधील आवृत्तीसाठी जाहीर केलेल्या ३.५ दशलक्ष अमेरिकी डॉलर्सच्या तुलनेत एकूण बक्षीस रकमेत ही २९७% वाढ आहे आणि २०२३ पुरुष क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेच्या एकूण बक्षीस रकमेपेक्षाही जास्त आहे. विजेत्या संघाची ६.५८ दशलक्ष अमेरिकी डॉलर्स बक्षीस रक्कम २०२३ च्या पुरुषांच्या आवृत्तीत देण्यात आलेल्या ४ दशलक्ष अमेरिकी डॉलर्स पेक्षाही जास्त आहे, जी क्रिकेटमध्ये लैंगिक समानतेसाठी एक ऐतिहासिक वचनबद्धता अधोरेखित करते.<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/135462/icc-announce-massive-prize-money-hike-for-womens-odi-world-cup-2025 |trans-title=महिला एकदिवसीय विश्वचषक २०२५ साठी आयसीसीने बक्षीस रकमेत मोठी वाढ जाहीर केली आहे.|title=ICC announce massive prize money hike for Women's ODI World Cup 2025 |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=१० नोव्हेंबर २०२५}}</ref> ==सराव सामने== विश्वचषकापूर्वी, सहभागी देश २५ ते २८ सप्टेंबर २०२५ दरम्यान नऊ सराव सामन्यांमध्ये भाग घेतील. या सामन्यांना [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] किंवा [[लिस्ट अ]] दर्जा मिळणार नाही. जुलै २०२५ मध्ये, आयसीसीने सराव सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर केले.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/warm-up-schedule-out-for-icc-women-s-cricket-world-cup-2025 |trans-title=आयसीसी महिला क्रिकेट विश्वचषक २०२५ साठी सराव सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर|title=Warm-up schedule out for ICC Women’s Cricket World Cup 2025 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=२१ जुलै २०२५}}</ref> {{hidden begin |title = सराव सामने |titlestyle = background:lightblue; }} {{Single-innings cricket match | date = २५ सप्टेंबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|ENG}} | score1 = | runs1 = | wicket1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495504.html धावफलक] | venue = बीसीसीआय सेंटर ऑफ एक्सलेन्स १ मैदान , [[बंगळूर]] | umpires = | motm = | toss = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = २५ सप्टेंबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|NZ}} | team2 = {{crw|SA}} | score1 = | runs1 = | wicket1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495505.html धावफलक] | venue = [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] | umpires = | motm = | toss = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = २५ सप्टेंबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|SL}} | team2 = {{crw|PAK}} | score1 = | runs1 = | wicket1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495506.html धावफलक] | venue = [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] | umpires = | motm = | toss = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = २५ सप्टेंबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|SL|name=Sri Lanka A}} | team2 = {{crw|BAN}} | score1 = | runs1 = | wicket1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495507.html धावफलक] | venue = [[आर. प्रेमदासा स्टेडियम]], [[कोलंबो]] | umpires = | motm = | toss = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = २७ सप्टेंबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|AUS}} | team2 = {{crw|ENG}} | score1 = | runs1 = | wicket1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495508.html धावफलक] | venue = बीसीसीआय सेंटर ऑफ एक्सलेन्स १ मैदान , [[बंगळूर]] | umpires = | motm = | toss = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = २७ सप्टेंबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|NZ}} | score1 = | runs1 = | wicket1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495509.html धावफलक] | venue = [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] | umpires = | motm = | toss = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = २७ सप्टेंबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|SL}} | team2 = {{crw|BAN}} | score1 = | runs1 = | wicket1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495510.html धावफलक] | venue = [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] | umpires = | motm = | toss = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = २८ सप्टेंबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|IND|name=India A}} | team2 = {{crw|SA}} | score1 = | runs1 = | wicket1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495511.html धावफलक] | venue = बीसीसीआय सेंटर ऑफ एक्सलेन्स १ मैदान , [[बंगळूर]] | umpires = | motm = | toss = | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = २८ सप्टेंबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|SL|name=Sri Lanka A}} | team2 = {{crw|PAK}} | score1 = | runs1 = | wicket1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495512.html धावफलक] | venue = [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] | umpires = | motm = | toss = | rain = | notes = }} {{hidden end}} == साखळी सामने == ===गुणफलक=== {{२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक गुणफलक}} {{२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धा प्रगती}} ===सामने=== [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]ने (आयसीसी) १६ जून २०२५ रोजी स्पर्धेचे वेळापत्रक जाहीर केले.<ref name="schedule">{{Cite web |trans-title=२०२५ आयसीसी महिला क्रिकेट विश्वचषकाचे वेळापत्रक जाहीर|title=Schedule unveiled for 2025 ICC Women's Cricket World Cup |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-cricket-worldcup-2025/news/schedule-unveiled-for-2025-icc-women-s-cricket-world-cup |access-date=२१ जुलै २०२५ |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |language=en}}</ref> २२ ऑगस्ट २०२५ रोजी सुधारित वेळापत्रक जाहीर करण्यात आले.<ref name="revised"/> {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना१}}'''सामना १''' | date = ३० सप्टेंबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|SL}} | score1 = २६९/८ (४७ षटके) | runs1 = [[अमनजोत कौर]] ५७ (५६) | wickets1 = [[इनोका रणवीरा]] ४/४६ (९ षटके) | score2 = २११ (४५.४ षटके) | runs2 = [[चामरी अटापट्टू]] ४३ (४७) | wickets2 = [[दीप्ती शर्मा]] ३/५४ (१० षटके) | result = भारत ५९ धावांनी विजयी {{nowrap|([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस पद्धत]])}} | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490413.html धावफलक] | venue = [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] | umpires = [[क्लेर पोलोसॅक]] (ऑ) आणि [[एलोइस शेरिडान]] (ऑ) | motm = [[दीप्ती शर्मा]] (भा) | toss = श्रीलंकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे सामना प्रत्येकी ४७ षटकांपर्यंत कमी करण्यात आला * पावसामुळे श्रीलंकेसमोर विजयासाठी ४७ षटकांत २७१ धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले. | notes = या ठिकाणी खेळला जाणारा हा पहिला महिला एकदिवसीय सामना होता.<ref>{{cite web|url=https://assamtribune.com/sports/guwahati-to-host-four-league-matches-of-icc-womens-world-cup-2025-1581252 |trans-title=आयसीसी महिला विश्वचषक २०२५ स्पर्धेच्या चार साखळी सामन्यांचे आयोजन गुवाहाटी करणार.|title=Guwahati to host four league matches of ICC Women’s World Cup 2025 |work=[[द आसाम ट्रिब्यून]] |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.economictimes.com/news/sports/guwahati-set-to-host-its-first-test-match-world-cup-match-in-2025-bcci-secretary/articleshow/119372320.cms |trans-title=२०२५ मध्ये गुवाहाटी पहिला कसोटी सामना आणि विश्वचषक सामना आयोजित करणार: बीसीसीआय सचिव|title=Guwahati set to host its first Test match, world cup match in 2025: BCCI secretary |work=[[द इकॉनॉमिक टाइम्स]] |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना२}}'''सामना २''' | date = १ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|AUS}} | team2 = {{crw|NZ}} | score1 = ३२६ (४९.३ षटके) | runs1 = [[ॲशली गार्डनर]] ११५ (८३) | wickets1 = [[लिया ताहुहु]] ३/४२ (८ षटके) | score2 = २३७ (४३.२ षटके) | runs2 = [[सोफी डिव्हाइन]] ११२ (११२) | wickets2 = [[सोफी मॉलिनू]] ३/२५ (८.२ षटके) | result = ऑस्ट्रेलिया ८९ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490414.html धावफलक] | venue = [[होळकर स्टेडियम]], [[इंदूर]] | umpires = [[सु रेडफर्न]] (इं) आणि [[गायत्री वेणूगोपालन]] (भा) | motm = [[ॲशली गार्डनर]] (ऑ) | toss = ऑस्ट्रेलियाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = या ठिकाणी खेळवला गेलेला हा पहिला महिला एकदिवसीय सामना होता.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/indore/indore-to-host-five-matches-of-icc-womens-world-cup/articleshow/121893256.cms |trans-title=आयसीसी महिला विश्वचषकाचे पाच सामने इंदूरमध्ये होणार.|title=Indore to host five matches of ICC Women’s World Cup |work=[[द टाईम्स ऑफ इंडिया]] |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.freepressjournal.in/indore/indore-to-host-5-matches-of-icc-womens-odi-world-cup-2025-at-holkar-stadium |trans-title=इंदूरमध्ये होळकर स्टेडियमवर आयसीसी महिला एकदिवसीय विश्वचषक २०२५ स्पर्धेचे ५ सामने होणार.|title=Indore To Host 5 Matches Of ICC Women’s ODI World Cup 2025 At Holkar Stadium |work=द फ्री प्रेस जर्नल|access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[फीबी लिचफिल्ड]]ने (ऑ) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कारकिर्दीतील १,००० धावा पूर्ण केल्या.<ref>{{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/75037-phoebe-litchfield-becomes-2nd-youngest-australian-after-meg-lanning-to-1000-odi-runs.html |trans-title=फीबी लिचफिल्ड बनली मेग लॅनिंगनंतर १००० एकदिवसीय धावा करणारी दुसरी सर्वात तरुण ऑस्ट्रेलियन|title=Phoebe Litchfield Becomes 2nd Youngest Australian After Meg Lanning to 1000 ODI Runs |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[आमेलिया केर]]ने (न्यू) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कारकिर्दीतील १००वा बळी घेतला.<ref>{{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/75030-new-zealands-amelia-kerr-becomes-youngest-to-complete-100th-odi-wicket-achieves-historic-double.html |trans-title=न्यूझीलंडची अमेलिया केर १०० एकदिवसीय बळी घेणारी सर्वात तरुण खेळाडू ठरली, ऐतिहासिक दुहेरी विकेटची नोंद केली.|title=New Zealand’s Amelia Kerr Becomes Youngest to Complete 100th ODI Wicket, Achieves Historic Double |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[सोफी डिव्हाइन]] (न्यू) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कारकिर्दीतील ४,००० धावा पूर्ण केल्या.<ref>{{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/75094-sophie-devine-becomes-only-the-4th-new-zealander-to-surpass-4000-odi-runs-landmark.html |trans-title=सोफी डिव्हाईन ४,००० एकदिवसीय धावांचा टप्पा पार करणारा केवळ चवथी न्यूझीलंड क्रिकेट खेळाडू ठरली.|title=सोफी डिव्हाइन Becomes Only the 4th New Zealander to Surpass 4,000 ODI Runs Landmark |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना३}}'''सामना ३''' | date = २ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|PAK}} | team2 = {{crw|BAN}} | score1 = १२९ (३८.३ षटके) | runs1 = [[रमीन शमीम]] २३ (३९) | wickets1 = [[शोर्णा अख्तर]] ३/५ (३.३ षटके) | score2 = १३१/३ (३१.१ षटके) | runs2 = [[रुबिया हैदर]] ५४[[नाबाद|*]] (७७) | wickets2 = [[डायना बेग]] १/१४ (८ षटके) | result = बांगलादेश ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490415.html धावफलक] | venue = [[आर. प्रेमदासा स्टेडियम]], [[कोलंबो]] | umpires = [[लॉरेन अगेनबॅग]] (द) आणि [[निमाली परेरा]] (श्री) | motm = [[मारुफा अख्तर]] (बां) | toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[रुबिया हैदर]]ने (बां) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण केले. }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना४}}'''सामना ४''' | date = ३ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|SA}} | team2 = {{crw|ENG}} | score1 = ६९ (२०.४ षटके) | runs1 = [[सिनालो जाफ्ता]] २२ (३६) | wickets1 = [[लिन्से स्मिथ]] ३/७ (४ षटके) | score2 = ७३/० (१४.१ षटके) | runs2 = [[एमी जोन्स]] ४०[[नाबाद|*]] (५०) | wickets2 = | result = इंग्लंड १० गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490416.html धावफलक] | venue = [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] | umpires = [[शाथिरा जाकीर]] (बां) आणि [[एलोइस शेरिडान]] (ऑ) | motm = [[लिन्से स्मिथ]] (इं) | toss = इंग्लंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[हीथर नाइट]]चा (इं) हा १००वा आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना होता.<ref>{{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/75183-heather-knight-becomes-only-the-2nd-english-player-after-charlotte-edwards-to-reach-150-odi-appearances.html |trans-title=हिथर नाइट ठरली शार्लोट एडवर्ड्स नंतर १५० एकदिवसीय सामने खेळणारी दुसरी इंग्लिश खेळाडू.|title=Heather Knight Becomes Only the 2nd English Player, After Charlotte Edwards, to Reach 150 ODI Appearances |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना५}}'''सामना ५''' | date = ४ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|SL}} | team2 = {{crw|AUS}} | score1 = | runs1 = | wicket1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = सामना रद्द | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490417.html धावफलक] | venue = [[आर. प्रेमदासा स्टेडियम]], [[कोलंबो]] | umpires = कॅन्डेस ला बोर्डे (WI) आणि [[नारायणन जननी]] (भा) | motm = | toss = नाणेफेक नाही. | rain = पावसामुळे खेळ होऊ शकला नाही.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-cricket-worldcup-2025/news/live-defending-champions-australia-meet-sri-lanka-at-cwc25 |trans-title=ऑस्ट्रेलिया-श्रीलंका क्रिकेट विश्वचषक २०२५ सामना पावसामुळे रद्द|title=Australia-Sri Lanka CWC25 match abandoned due to rain |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना६}}'''सामना ६''' | date = ५ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|PAK}} | score1 = २४७ (५० षटके) | runs1 = [[हर्लीन देओल]] ४६ (६५) | wickets1 = [[डायना बेग]] ४/६९ (१० षटके) | score2 = १५९ (४३ षटके) | runs2 = [[सिद्रा अमीन]] ८१ (१०६) | wickets2 = [[क्रांती गौड]] ३/२० (१० षटके) | result = भारत ८८ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490418.html धावफलक] | venue = [[आर. प्रेमदासा स्टेडियम]], [[कोलंबो]] | umpires = [[लॉरेन अगेनबॅग]] (द) आणि [[निमाली परेरा]] (श्री) | motm = [[क्रांती गौड]] (भा) | toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[फातिमा सना]] (पा) हिने तिचा १०० वा आंतरराष्ट्रीय सामना खेळला.<ref>{{cite tweet|user=imfemalecricket |number=1974768203147710956 |date=5 October 2025|trans-title=फातिमा सना तिच्या १००व्या आंतरराष्ट्रीय सामन्यासाठी मैदानात उतरली!|title=Fatima Sana takes the field for her 100th international!}}</ref> * [[दीप्ती शर्मा]]ने (भा) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये तिची ४,०००वी धाव घेतली.<ref>{{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/75322-deepti-sharma-completes-4000-international-runs-for-india.html |trans-title=दीप्ती शर्माने भारतासाठी ४००० आंतरराष्ट्रीय धावा पूर्ण केल्या|title=Deepti Sharma Completes 4000 International Runs for India |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना७}}'''सामना ७''' | date = ६ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|NZ}} | team2 = {{crw|SA}} | score1 = २३१ (४७.५ षटके) | runs1 = [[सोफी डिव्हाइन]] ८५ (९८) | wickets1 = [[नॉनकुलुलेको म्लाबा]] ४/४० (१० षटके) | score2 = २३४/४ (४०.५ षटके) | runs2 = [[तझमिन ब्रिट्स]] १०१ (८९) | wickets2 = [[आमेलिया केर]] २/६२ (१० षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ६ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490419.html धावफलक] | venue = [[होळकर स्टेडियम]], [[इंदूर]] | umpires = [[सारा डंबनेवना]] (झि) आणि [[शाथिरा जाकीर]] (बां) | motm = [[तझमिन ब्रिट्स]] (द) | toss = न्यू झीलंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[सुझी बेट्स]] (न्यू) ही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये ३५० सामने खेळणारी पहिली महिला क्रिकेट खेळाडू ठरली.<ref>{{cite web |url=https://femalecricket.com/womens-world-cup-2025/75431-suzie-bates-scripts-history-with-350th-international-appearance-for-new-zealand.html |trans-title=न्यू झीलंडसाठी ३५०व्या आंतरराष्ट्रीय सामना खेळून सुझी बेट्सने रचला इतिहास |title=Suzie Bates Scripts History with 350th International Appearance for New Zealand |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[सोफी डिव्हाइन]] (न्यू) हिने तिचा ३०० वा आंतरराष्ट्रीय सामना खेळला..<ref>{{cite web |url=https://femalecricket.com/womens-world-cup-2025/75365-suzie-bates-opens-up-on-milestone-350th-match-devines-300th-and-australia-loss.html |trans-title=सुझी बेट्सचा माइलस्टोन ३५०वा सामना, डिव्हाइनचा ३००वा सामना आणि ऑस्ट्रेलियाचा पराभव|title=Suzie Bates Opens Up on Milestone 350th Match, Devine’s 300th, and Australia Loss |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[क्लोई ट्रायॉन]] (द) हिने आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये तिचा १०० वा बळी घेतला.<ref>{{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/75397-chloe-tryon-completes-100-international-wickets-for-south-africa.html |trans-title=क्लो ट्रायॉनचे दक्षिण आफ्रिकेसाठी १०० आंतरराष्ट्रीय बळी|title=Chloe Tryon completes 100 International Wickets for South Africa |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] (द) हिने आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये तिचा ७,००० वा धावा पूर्ण केला.<ref>{{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/75401-laura-wolvaardt-becomes-the-first-south-african-to-surpass-7000-international-runs.html |trans-title=लॉरा वोल्वार्ड ठरली ७००० आंतरराष्ट्रीय धावा ओलांडणारी पहिली दक्षिण आफ्रिकी खेळाडू|title=Laura Wolvaardt Becomes the First South African to Surpass 7000 International Runs |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना८}}'''सामना ८''' | date = ७ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|ENG}} | score1 = १७८ (४९.४ षटके) | runs1 = [[शोभना मोस्तारी]] ६० (१०८) | wickets1 = [[सोफी एसलस्टोन]] ३/२४ (१० षटके) | score2 = १८२/६ (४६.१ षटके) | runs2 = [[हीथर नाइट]] ७९[[नाबाद|*]] (१११) | wickets2 = [[फाहिमा खातून]] ३/१६ (१० षटके) | result = इंग्लंड ४ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490420.html धावफलक] | venue = [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] | umpires = [[क्लेर पोलोसॅक]] (ऑ) आणि [[वृंदा राठी]] (भा) | motm = [[हीथर नाइट]] (इं) | toss = इंग्लंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना९}}'''सामना ९''' | date = ८ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|AUS}} | team2 = {{crw|PAK}} | score1 = २२१/९ (५० षटके) | runs1 = [[बेथ मूनी]] १०९ (११४) | wickets1 = [[नश्रा संधू]] ३/३७ (१० षटके) | score2 = ११४ (३६.३ षटके) | runs2 = [[सिद्रा अमीन]] ३५ (५२) | wickets2 = [[किम गार्थ]] ३/१४ (६ षटके) | result = ऑस्ट्रेलिया १०७ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490421.html धावफलक] | venue = [[आर. प्रेमदासा स्टेडियम]], [[कोलंबो]] | umpires = [[नारायणन जननी]] (भा) आणि [[केरिन क्लास्ते]] (द) | motm = [[बेथ मूनी]] (ऑ) | toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[बेथ मूनी]] आणि [[अलाना किंग]] (ऑ) यांच्यातील १०६ धावांच्या भागीदारीने महिला एकदिवसीय सामन्यात ९व्या विकेटसाठी सर्वाधिक भागीदारीचा विक्रम मोडला. त्यांनी [[ॲशली गार्डनर]] आणि [[किम गार्थ]] यांच्या [[दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२३-२४#दुसरा एकदिवसीय|२०२४ मधील]] ७७ धावांच्या विक्रमाला मागे टाकले. <ref>{{cite news |trans-title=बेथ मुनी आणि अलाना किंग यांनी रचला इतिहास, पहिली फलंदाज जोडी बनली...|title=Beth Mooney And Alana King Create History, Become 1st Batting Pair To... |url=https://www.news18.com/cricket/beth-mooney-and-alana-king-create-history-become-1st-batting-pair-to-ws-l-9623024.html |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५|work=न्यूज १८}}</ref> * [[ॲनाबेल सदरलँड]] (ऑ) हिने आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये तिचा १०० वा बळी घेतला.<ref>{{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/75610-australian-all-rounder-annabel-sutherland-joins-the-100-international-wickets-club.html |trans-title=ऑस्ट्रेलियाची अष्टपैलू अ‍ॅनाबेल सदरलँड १०० आंतरराष्ट्रीय विकेट्स क्लबमध्ये सामील|title=Australian All-Rounder Annabel Sutherland Joins the 100 International Wickets Club |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना१०}}'''सामना १०''' | date = ९ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|SA}} | score1 = २५१ (४९.५ षटके) | runs1 = [[रिचा घोष]] ९४ (७७) | wickets1 = [[क्लोई ट्रायॉन]] ३/३२ (१० षटके) | score2 = २५२/७ (४८.५ षटके) | runs2 = [[नेडीन डि क्लर्क]] ८४[[नाबाद|*]] (५४) | wickets2 = [[स्नेह राणा]] २/४७ (१० षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ३ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490422.html धावफलक] | venue = [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] | umpires = [[किम कॉटन]] (न्यू) आणि [[जॅकलीन विल्यम्स]] (WI) | motm = [[नेडीन डि क्लर्क]] (द) | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] (द) हिने तिचा २०० वा आंतरराष्ट्रीय सामना खेळला.<ref>{{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/75706-laura-wolvaardt-completes-200-international-appearances-for-south-africa.html |trans-title=लॉरा वोल्वार्डने दक्षिण आफ्रिकेसाठी २०० आंतरराष्ट्रीय सामने पूर्ण केले|title=Laura Wolvaardt Completes 200 International Appearances for South Africa |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[रिचा घोष]] (भा) हिने एकदिवसीय कारकिर्दीतील १००० धावा पूर्ण केल्या.<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/richa-ghosh-1000-runs-womens-odi-world-cup-2025-india-vs-south-africa-stats-records/article70144134.ece |trans-title=भारत विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका: रिचा घोष महिला एकदिवसीय सामन्यात चेंडूंचा सामना करून सर्वात जलद १००० धावा करणारी भारतीय महिला खेळाडू ठरली.|title=IND vs SA: Richa Ghosh becomes fastest Indian to 1000 runs in Women’s ODIs by balls faced |work=[[स्पोर्टस्टार]] |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/75681-richa-ghosh-becomes-only-the-2nd-indian-keeper-batter-to-1000-odi-runs-milestone.html |trans-title=रिचा घोष ठरली, १००० एकदिवसीय धावा पूर्ण करणारी दुसरी भारतीय यष्टीरक्षक फलंदाज.|title=Richa Ghosh Becomes Only the 2nd Indian Keeper-Batter to 1,000 ODI Runs Milestone |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[रिचा घोष]] आणि [[स्नेह राणा]] यांच्यातील ८८ धावांची भागीदारी ही महिला एकदिवसीय सामन्यांमध्ये ८व्या गड्यासाठी भारताची सर्वोच्च भागीदारी होती.<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/ind-vs-sa-women-odi-world-cup-2025-records-richa-ghosh-smriti-mandhana-runs-india-v-south-africa/article70144501.ece |trans-title=भारत विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका: महिला एकदिवसीय विश्वचषक २०२५ सामन्यात मोडलेल्या विक्रमांची यादी, टप्पे|title=IND vs SA: List of records broken, milestones during India vs South Africa Women’s ODI World Cup 2025 match |work=[[स्पोर्टस्टार]] |access-date=४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना११}}'''सामना ११''' | date = १० ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|NZ}} | team2 = {{crw|BAN}} | score1 = २२७/९ (५० षटके) | runs1 = [[ब्रुक हालीडे]] ६९ (१०४) | wickets1 = [[राबेया खान]] ३/३० (१० षटके) | score2 = १२७ (३९.५ षटके) | runs2 = [[फाहिमा खातून]] ३४ (८०) | wickets2 = [[जेस केर]] ३/२१ (८ षटके) | result = न्यू झीलंड १०० धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490423.html धावफलक] | venue = [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] | umpires = [[सारा डंबनेवना]] (झि) आणि [[क्लेर पोलोसॅक]] (ऑ) | motm = [[ब्रुक हालीडे]] (न्यू) | toss = न्यू झीलंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[लिया ताहुहु]]चा (न्यू) हा १०० वा आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना होता.<ref>{{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/75742-veteran-pacer-lea-tahuhu-makes-100th-odi-appearance-for-new-zealand.html |trans-title=अनुभवी वेगवान गोलंदाज ली ताहुहू न्यूझीलंडतर्फे १००व्या एकदिवसीय सामन्यात सहभागी|title=Veteran Pacer Lea Tahuhu Makes 100th ODI Appearance for New Zealand |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[ब्रुक हालीडे]]ने (न्यू) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कारकिर्दीतील १,००० धावा पूर्ण केल्या.<ref>{{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/75746-brooke-halliday-completes-1000-odi-runs-for-new-zealand.html |trans-title=ब्रुक हॅलिडेच्या न्यूझीलंडसाठी १००० एकदिवसीय धावा पूर्ण|title=Brooke Halliday Completes 1000 ODI Runs for New Zealand |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना१२}}'''सामना १२''' | date = ११ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|ENG}} | team2 = {{crw|SL}} | score1 = २५३/९ (५० षटके) | runs1 = [[नॅटली सायव्हर]] ११७ (११७) | wickets1 = [[इनोका रणवीरा]] ३/३३ (१० षटके) | score2 = १६४ (४५.५ षटके) | runs2 = [[हसिनी परेरा]] ३५ (६०) | wickets2 = [[सोफी एसलस्टोन]] ४/१७ (१० षटके) | result = इंग्लंड ८९ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490424.html धावफलक] | venue = [[आर. प्रेमदासा स्टेडियम]], [[कोलंबो]] | umpires = [[केरिन क्लास्ते]] (द) आणि [[वृंदा राठी]] (भा) | motm = [[नॅटली सायव्हर]] (इं) | toss = श्रीलंकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[नॅटली सायव्हर]]ने (इं) आंतरराष्ट्रीय कारकिर्दीतील ८,००० धावा पूर्ण केल्या.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/75844-nat-sciver-brunt-joins-elite-8000-run-club-with-record-breaking-world-cup-century-against-sri-lanka.html |trans-title=श्रीलंकेविरुद्धच्या विश्वचषकात विक्रमी शतक झळकावून नॅट सायव्हर-ब्रंट एलिट ८,००० धावांच्या क्लबमध्ये सामील.|title=Nat Sciver-Brunt Joins Elite 8,000-Run Club with Record-Breaking World Cup Century against Sri Lanka |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना१३}}'''सामना १३''' | date = १२ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|AUS}} | score1 = ३३० (४८.५ षटके) | runs1 = [[स्मृती मंधाना]] ८० (६६) | wickets1 = [[ॲनाबेल सदरलँड]] ५/४० (९.५ षटके) | score2 = ३३१/७ (४९ षटके) | runs2 = [[अलिसा हीली]] १४२ (१०७) | wickets2 = [[श्री चरणी]] ३/४१ (१० षटके) | result = ऑस्ट्रेलिया ३ गडी राखून विजयी. | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490425.html धावफलक] | venue = [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] | umpires = [[निमाली परेरा]] (श्री) आणि [[सु रेडफर्न]] (इं) | motm = [[अलिसा हीली]] (ऑ) | toss = ऑस्ट्रेलियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[स्मृती मंधाना]]च्या (भा) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कारकीर्दीतील ५,००० धावा पूर्ण.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/75877-smriti-mandhana-becomes-fastest-and-only-second-indian-woman-to-surpass-5000-odi-runs.html |trans-title=स्मृती मानधना ५००० एकदिवसीय धावा ओलांडणारी सर्वात जलद आणि केवळ दुसरी भारतीय महिला ठरली|title=Smriti Mandhana Becomes Fastest and Only Second Indian Woman to Surpass 5000 ODI Runs |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[हर्लीन देओल]]च्या (भा) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कारकीर्दीतील १,००० धावा पूर्ण.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/75897-harleen-deol-surpasses-1000-odi-runs-milestone-for-india.html |trans-title=हर्लीन देओलचा भारतासाठी १००० एकदिवसीय धावांचा टप्पा पार|title=Harleen Deol Surpasses 1000 ODI Runs Milestone for India |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[ॲनाबेल सदरलँड]]ने (ऑ) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कारकीर्दीमध्ये पहिल्यांदाच [[पंचबळी|बळींचे पंचक]] घेतले.<ref>{{cite web|url=https://www.aninews.in/news/sports/cricket/australias-annabel-sutherland-becomes-only-2nd-odi-cricketer-to-achieve-unique-birthday-feat20251012211719 |trans-title=ऑस्ट्रेलियाची अ‍ॅनाबेल सदरलँड ठरली वाढदिवसाच्या दिवशी अनोखा पराक्रम करणारी केवळ दुसरी एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू|title=Australia's Annabel Sutherland becomes only 2nd ODI cricketer to achieve unique birthday feat |work=अशियन न्यूज इंटरनॅशनल |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट मधील विक्रमांची यादी#सर्वाधिक यशस्वी पाठलाग|महिला एकदिवसीय सामन्यांमध्ये धावांचा हा सर्वात मोठा यशस्वी पाठलाग]] होता. <ref>{{cite web|url=https://cricbuzz.com/cricket-news/135929/australia-smash-records-in-highest-ever-chase-in-womens-odis-cricbuzzcom |trans-title=ऑस्ट्रेलियाने मोडला महिला एकदिवसीय सामन्यात सर्वाधिक धावांचा पाठलाग करण्याचा विक्रम|title=Australia smash records in highest-ever chase in Women's ODIs |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना१४}}'''सामना १४''' | date = १३ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|SA}} | score1 = २३२/6 (५० षटके) | runs1 = [[शोर्णा अख्तर]] ५१[[नाबाद|*]] (३५) | wickets1 = [[नॉनकुलुलेको म्लाबा]] २/४२ (१० षटके) | score2 = २३५/७ (४९.३ षटके) | runs2 = [[क्लोई ट्रायॉन]] ६२ (६९) | wickets2 = [[नाहिदा अख्तर]] 2/44 (9.3 षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ३ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490426.html धावफलक] | venue = [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] | umpires = कॅन्डेस ला बोर्डे (वे) आणि [[जॅकलीन विल्यम्स]] (वे) | motm = [[क्लोई ट्रायॉन]] (द) | toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना१५}}'''सामना १५''' | date = १४ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|SL}} | team2 = {{crw|NZ}} | score1 = २५८/६ (५० षटके) | runs1 = [[निलाक्षी डि सिल्व्हा]] ५५ [[नाबाद|*]] (२८) | wickets1 = [[सोफी डिव्हाइन]] ३/५४ (९ षटके) | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = अनिर्णित | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490427.html धावफलक] | venue = [[आर. प्रेमदासा स्टेडियम]], [[कोलंबो]] | umpires = [[एलोइस शेरिडान]] (ऑ) आणि [[गायत्री वेणूगोपालन]] (भा) | motm = | toss = श्रीलंकेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे पुढील खेळ होऊ शकला नाही.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-cricket-worldcup-2025/news/live-new-zealand-sri-lanka-under-spotlight-in-cwc25 |trans-title=श्रीलंका-न्यूझीलंड क्रिकेट विश्वचषक २०२५ सामना पावसामुळे रद्द|title=Rain washes out Sri Lanka-New Zealand CWC25 clash |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> | notes = [[निलाक्षी डि सिल्व्हा]]च्या (श्री) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कारकीर्दीतील १,००० धावा पूर्ण.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/76068-nilakshika-silva-completes-1000-odi-runs-for-sri-lanka-with-a-record-fifty-against-new-zealand.html |trans-title=न्यूझीलंडविरुद्ध विक्रमी अर्धशतक झळकावत श्रीलंकेसाठी निलक्षीका सिल्वाने पूर्ण केल्या १००० एकदिवसीय धावा.|title=Nilakshika Silva Completes 1000 ODI Runs for Sri Lanka with a Record Fifty Against New Zealand |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना१६}}'''सामना १६''' | date = १५ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|ENG}} | team2 = {{crw|PAK}} | score1 = १३३/९ (३१ षटके) | runs1 = [[चार्ली डीन]] ३३ (५१) | wickets1 = [[फातिमा सना]] ४/२७ (६ षटके) | score2 = ३४/० (६.४ षटके) | runs2 = [[उमैमा सोहेल]] १९[[नाबाद|*]] (१८) | wickets2 = | result = अनिर्णित | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490428.html धावफलक] | venue = [[आर. प्रेमदासा स्टेडियम]], [[कोलंबो]] | umpires = [[शाथिरा जाकीर]] (बां) आणि [[क्लेर पोलोसॅक]] (ऑ) | motm = | toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे सामना प्रत्येकी ३१ षटकांचा करण्यात आला. * पाकिस्तान समोर विजयासाठी ३१ षटकांमध्ये ११३ धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले. * पावसामुळे पुढील खेळ होऊ शकला नाही.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-cricket-worldcup-2025/news/live-pakistan-eye-opening-win-against-england-at-cwc25 |trans-title=इंग्लंड-पाकिस्तान क्रिकेट विश्वचषक २०२५ सामना पावसामुळे रद्द|title=Rain washes out England-Pakistan CWC25 clash |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> | notes = [[सोफिया डंकली]]च्या (इं) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कारकीर्दीतील १,००० धावा पूर्ण.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/womens-world-cup-2025/76110-englands-sophia-dunkley-completes-1000-odi-runs.html |trans-title=इंग्लंडच्या सोफिया डंकलीने १००० एकदिवसीय धावा पूर्ण केल्या|title=England’s Sophia Dunkley Completes 1000 ODI Runs |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना१७}}'''सामना १७''' | date = १६ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|AUS}} | score1 = १९८/९ (५० षटके) | runs1 = [[शोभना मोस्तारी]] ६६[[नाबाद|*]] (८०) | wickets1 = [[अलाना किंग]] २/१८ (१० षटके) | score2 = २०२/० (२४.५ षटके) | runs2 = [[अलिसा हीली]] 113[[नाबाद|*]] (77) | wickets2 = | result = ऑस्ट्रेलिया १० गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490429.html धावफलक] | venue = [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] | umpires = कॅन्डेस ला बोर्डे (वे) आणि [[सारा डंबनेवना]] (झि) | motm = [[अलाना किंग]] (ऑ) | toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[अलिसा हीली]]च्या (ऑ) आंतरराष्ट्रीय कारकीर्दीतील ७,००० धावा पूर्ण.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/76232-alyssa-healy-becomes-only-the-3rd-australia-women-to-surpass-7000-international-runs.html |trans-title=७००० आंतरराष्ट्रीय धावांचा टप्पा ओलांडणारी एलिसा हिली ठरली ऑस्ट्रेलियाची केवळ तिसरी महिला खेळाडू.|title=Alyssa Healy Becomes Only the 3rd Australia Women to Surpass 7000 International Runs |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * या सामन्याच्या निकालामुळे ऑस्ट्रेलिया उपांत्य फेरीसाठी पात्र. }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना१८}}'''सामना १८''' | date = १७ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|SL}} | team2 = {{crw|SA}} | score1 = १०५/७ (२० षटके) | runs1 = [[विश्मी गुणरत्ने]] ३४ (३३) | wickets1 = [[नॉनकुलुलेको म्लाबा]] ३/३० (४ षटके) | score2 = १२५/० (१४.५ षटके) | runs2 = [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] ६०[[नाबाद|*]] (४७) | wickets2 = | result = दक्षिण आफ्रिका १० गडी राखून विजयी {{nowrap|([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस पद्धत]])}} | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490430.html धावफलक] | venue = [[आर. प्रेमदासा स्टेडियम]], [[कोलंबो]] | umpires = [[वृंदा राठी]] (भा) आणि [[गायत्री वेणूगोपालन]] (भा) | motm = [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] (द) | toss = श्रीलंकेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे सामना प्रत्येकी २० षटकांचा खेळविण्यात आला. * दक्षिण आफ्रिकेसमोर विजयासाठी २० षटकांमध्ये १२१ धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले. | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना१९}}'''सामना १९''' | date = १८ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|PAK}} | team2 = {{crw|NZ}} | score1 = ९२/५ (२५ षटके) | runs1 = [[आलिया रियाझ]] २८[[नाबाद|*]] (५२) | wickets1 = [[लिया ताहुहु]] २/२० (६ षटके) | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = अनिर्णित | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490431.html धावफलक] | venue = [[आर. प्रेमदासा स्टेडियम]], [[कोलंबो]] | umpires = [[नारायणन जननी]] (भा) आणि [[केरिन क्लास्ते]] (द) | motm = | toss = न्यू झीलंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे सामना प्रत्येकी ४६ षटकांचा खेळविण्यात आला. * पावसामुळे पुढील खेळ होऊ शकला नाही.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-cricket-worldcup-2025/news/live-new-zealand-face-pakistan-in-cwc25-clash-in-colombo |trans-title=कोलंबोमध्ये न्यूझीलंड आणि पाकिस्तान दरम्यान क्रिकेट विश्वचषक २५ मध्ये गुण वाटून.|title=New Zealand and Pakistan share CWC25 points in Colombo |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> | notes = [[उमैमा सोहेल]] (पा) हिने तिचा १००वा आंतरराष्ट्रीय सामना खेळला.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/76295-pakistans-omaima-sohail-makes-her-100th-international-appearance.html |trans-title=पाकिस्तानच्या ओमैमा सोहेलचा १००वा आंतरराष्ट्रीय सामना.|title=Pakistan’s Omaima Sohail Makes Her 100th International Appearance |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[आमेलिया केर]] (न्यू) हिने आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये तिचा २००वा बळी घेतला.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/76304-star-new-zealand-all-rounder-amelia-kerr-completes-200-international-wickets.html |trans-title=स्टार न्यूझीलंड अष्टपैलू आमेलिया केरचे २०० आंतरराष्ट्रीय विकेट्स पूर्ण|title=Star New Zealand All-Rounder आमेलिया केर Completes 200 International Wickets |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * या सामन्याच्या निकालामुळे दक्षिण आफ्रिका उपांत्य फेरीसाठी पात्र. }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना२०}}'''सामना २०''' | date =१९ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|ENG}} | team2 = {{crw|IND}} | score1 = २८८/८ (५० षटके) | runs1 = [[हीथर नाइट]] १०९ (९१) | wickets1 = [[दीप्ती शर्मा]] 4/51 (१० षटके) | score2 = २८४/६ (५० षटके) | runs2 = [[स्मृती मंधाना]] ८८ (९४) | wickets2 = [[नॅटली सायव्हर]] २/४७ (8 षटके) | result = इंग्लंड ४ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490432.html धावफलक] | venue = [[होळकर स्टेडियम]], [[इंदूर]] | umpires = [[किम कॉटन]] (न्यू) आणि [[जॅकलीन विल्यम्स]] (वे) | motm = [[हीथर नाइट]] (इं) | toss = इंग्लंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[हीथर नाइट]]चा (इं) हा ३००वा आंतरराष्ट्रीय सामना होता.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/76385-heather-knight-becomes-only-the-3rd-english-player-to-300-internationals.html |trans-title=हीथर नाइट ठरली ३०० आंतरराष्ट्रीय सामने खेळणारी केवळ तिसरी इंग्लिश खेळाडू.|title=Heather Knight becomes only the 3rd English player to 300 Internationals |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[दीप्ती शर्मा]] एकदिवसीय सामन्यात १५० बळी घेणारी भारताची दुसरी गोलंदाज आणि पहिली फिरकी गोलंदाज ठरली.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com/news/150-wickets-and-counting-deepti-sharmas-rise-continues-in-wodis-10192025-1760874951739 |trans-title=१५० विकेट्स आणि आणखी: महिला एकदिवसीय सामन्यांमध्ये दीप्ती शर्माची वाढ सुरूच. |title=150 Wickets And Counting: Deepti Sharma’s Rise Continues in WODIs |work=Cricket.com |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५ |archive-date=2025-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251104065730/https://www.cricket.com/news/150-wickets-and-counting-deepti-sharmas-rise-continues-in-wodis-10192025-1760874951739 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/76419-deepti-sharma-creates-history-as-the-first-indian-spinner-to-claim-150-odi-wickets.html |trans-title=दीप्ती शर्माने रचला १५० एकदिवसीय बळी घेणारी पहिली भारतीय फिरकी गोलंदाज म्हणून इतिहास.|title=Deepti Sharma Creates History as the First Indian Spinner to Claim 150 ODI Wickets |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * या सामन्याच्या निकालामुळे इंग्लंड उपांत्य फेरीसाठी पात्र. }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना२१}}'''सामना २१''' | date = २० ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|SL}} | team2 = {{crw|BAN}} | score1 = २०२ (४८.४ षटके) | runs1 = [[हसिनी परेरा]] ८५ (९९) | wickets1 = [[शोर्णा अख्तर]] ३/२७ (१० षटके) | score2 = १९५/९ (५० षटके) | runs2 = [[निगार सुलताना]] ७७ (९८) | wickets2 = [[चामरी अटापट्टू]] ४/४२ (१० षटके) | result = श्रीलंका ७ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490433.html धावफलक] | venue = [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] | umpires = कॅन्डेस ला बोर्डे (वे) आणि [[सारा डंबनेवना]] (झि) | motm = [[हसिनी परेरा]] (श्री) | toss = श्रीलंकेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = ह्या मैदानावरील हा पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना होता.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/womens-world-cup-2025/72279-dy-patil-stadium-replaces-bengalurus-chinnaswamy-as-womens-world-cup-2025-venue.html |trans-title=महिला विश्वचषक २०२५ चे ठिकाण म्हणून बेंगळुरूच्या चिन्नास्वामी स्टेडियमची जागा डी वाय पाटील स्टेडियम घेणार.|title=DY Patil Stadium Replaces Bengaluru’s Chinnaswamy as Women’s World Cup 2025 Venue |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/cricket/navi-mumbai-replaces-bengaluru-as-venue-for-womens-odi-world-cup/ |trans-title=महिला एकदिवसीय विश्वचषक स्पर्धेसाठी बेंगळुरूऐवजी नवी मुंबई|title=Navi Mumbai replaces Bengaluru as venue for women’s ODI World Cup |work= द ट्रिब्यून (इंडिया) |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[हसिनी परेरा]]च्या (श्री) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कारकीर्दीतील १,००० धावा पूर्ण.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/76457-hasini-pereras-career-best-innings-takes-her-past-1000-odi-runs-mark.html |trans-title=कारकिर्दीतील सर्वोत्तम खेळी करत हसिनी परेराने गाठला १००० एकदिवसीय धावांचा टप्पा|title=Hasini Perera’s Career-Best Innings Takes Her Past 1000 ODI Runs Mark |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[चामरी अटापट्टू]] (श्री) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कारकीर्दीतील ४,००० धावा पूर्ण.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/76428-chamari-athapaththu-becomes-the-first-sri-lankan-woman-to-surpass-4000-odi-runs.html |trans-title=चामरी अटापट्टू ठरली ४००० एकदिवसीय धावा ओलांडणारी पहिली श्रीलंकेची महिला खेळाडू.|title=Chamari Athapaththu Becomes the First Sri Lankan Woman to Surpass 4,000 ODI Runs |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * या सामन्याच्या निकालामुळे बांगलादेश स्पर्धेतून बाद. }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना२२}}'''सामना २२''' | date = २१ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|SA}} | team2 = {{crw|PAK}} | score1 = ३१२/९ (४० षटके) | runs1 = [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] ९० (८२) | wickets1 = [[नश्रा संधू]] ३/४५ (८ षटके) | score2 = ८३/७ (२० षटके) | runs2 = [[सिद्रा नवाझ]] २२[[नाबाद|*]] (३३) | wickets2 = [[मेरिझॅन कॅप]] ३/२० (५ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका १५० धावांनी विजयी{{nowrap|([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस पद्धत]])}} | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490434.html धावफलक] | venue = [[आर. प्रेमदासा स्टेडियम]], [[कोलंबो]] | umpires = [[नारायणन जननी]] (भा) आणि [[एलोइस शेरिडान]] (ऑ) | motm = [[मेरिझॅन कॅप]] (द) | toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे सामना प्रत्येकी ४० षटकांचा करण्यात आला. * पावसामुळे पाकिस्तानसमोर २० षटकांमध्ये २३४ धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले. | notes = या सामन्याच्या निकालामुळे पाकिस्तान स्पर्धेतून बाद. }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना२३}}'''सामना २३''' | date = २२ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|ENG}} | team2 = {{crw|AUS}} | score1 = २४४/९ (५० षटके) | runs1 = [[टॅमी ब्युमाँट]] ७८ (१०५) | wickets1 = [[ॲनाबेल सदरलँड]] ३/६० (१० षटके) | score2 = २४८/४ (४०.३ षटके) | runs2 = [[ॲशली गार्डनर]] १०४[[नाबाद|*]] (७३) | wickets2 = [[लिन्से स्मिथ]] २/४३ (८ षटके) | result = ऑस्ट्रेलिया ६ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490435.html धावफलक] | venue = [[होळकर स्टेडियम]], [[इंदूर]] | umpires = [[किम कॉटन]] (न्यू) आणि [[जॅकलीन विल्यम्स]] (वे) | motm = [[ॲनाबेल सदरलँड]] (ऑ) | toss = ऑस्ट्रेलियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना२४}}'''सामना २४''' | date = २३ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|NZ}} | score1 = ३४०/४ (४९ षटके) | runs1 = [[प्रतिका रावळ]] १२२ (१३४) | wickets1 = [[सुझी बेट्स]] १/४० (७ षटके) | score2 = २७१/८ (४४ षटके) | runs2 = [[ब्रुक हालीडे]] ८१ (८४) | wickets2 = [[रेणुका सिंग]] २/२५ (६ षटके) | result = भारत ५३ धावांनी विजयी {{nowrap|([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस पद्धत]])}} | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490436.html धावफलक] | venue = [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] | umpires = [[लॉरेन अगेनबॅग]] (द) आणि [[सु रेडफर्न]] (इं) | motm = [[स्मृती मंधाना]] (भा) | toss = न्यू झीलंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे सामना प्रत्येकी ४९ षटकांचा करण्यात आला. * पावसामुळे न्यूझीलंडसमोर ४४ षटकांमध्ये ३२५ धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले. | notes = [[लिया ताहुहु]]चा (न्यू) हा २००वा आंतरराष्ट्रीय सामना होता.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/76654-lea-tahuhu-becomes-only-the-fifth-new-zealander-to-200-internationals.html |trans-title=लिया ताहुहु २०० आंतरराष्ट्रीय सामने खेळणारी न्यूझीलंडची फक्त पाचवी खेळाडू ठरली.|title=Lea Tahuhu Becomes Only the Fifth New Zealander to 200 Internationals |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[प्रतिका रावळ]] (भा) ही महिला एकदिवसीय सामन्यांमध्ये डावांच्या बाबतीत १००० धावा करणारी संयुक्तपणे सर्वात जलद क्रिकेट खेळाडू ठरली (२३ डाव).<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/womens-odi-world-cup-2025-india-vs-new-zealand-pratika-rawal-fastest-to-1000-runs-world-record-mark/article70193288.ece |trans-title=प्रतिका रावळने केली महिला एकदिवसीय सामन्यात सर्वात जलद १००० धावा पूर्ण करण्याच्या विश्वविक्रमाशी बरोबरी.|title=Pratika Rawal equals world record, joint-fastest to 1000 runs in women’s ODIs |work=[[स्पोर्टस्टार]] |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/76673-pratika-rawal-becomes-fastest-indian-to-score-1000-odi-runs-in-just-23-innings.html |trans-title=प्रतिका रावल फक्त २३ डावात १००० एकदिवसीय धावा करणारी सर्वात जलद भारतीय खेळाडू ठरली|title=Pratika Rawal Becomes Fastest Indian to Score 1000 ODI Runs in Just 23 Innings |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * भारताची ३४० ही विश्वचषक स्पर्धेत आणि महिला एकदिवसीय सामन्यांमध्ये न्यूझीलंडविरुद्धची त्यांची सर्वोच्च डावांची धावसंख्या होती.<ref>{{cite web|url=https://www.indiatvnews.com/sports/cricket/india-register-highest-ever-odi-world-cup-total-against-new-zealand-in-navi-mumbai-2025-10-23-1014107 |trans-title=नवी मुंबईत न्यूझीलंडविरुद्ध भारताने नोंदवली एकदिवसीय विश्वचषकात आतापर्यंतची सर्वोच्च धावसंख्या.|title=India register highest-ever ODI World Cup total against New Zealand in Navi Mumbai |work=इंडिया टीव्ही |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[रेणुका सिंग]]ने (भा) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये १००वा बळी घेतला.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/76726-renuka-singh-thakur-becomes-the-fastest-indian-pacer-to-claim-100-international-wickets.html |trans-title=रेणुका सिंग ठाकूर ठरली सर्वात जलद १०० आंतरराष्ट्रीय बळी घेणारी भारतीय गोलंदाज|title=Renuka Singh Thakur Becomes the Fastest Indian Pacer to Claim 100 International Wickets |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * या सामन्याच्या निकालामुळे भारत उपांत्य फेरीसाठी पात्र तर न्यूझीलंड आणि श्रीलंका स्पर्धेतून बाहेर.<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/women-odi-world-cup-2025-points-table-standings-net-run-rate-india-qualifies-for-semifinals/article70195129.ece/ |trans-title=महिला एकदिवसीय विश्वचषक २०२५ गुणतालिका: भारताचा न्यूझीलंडला हरवून उपांत्य फेरीत प्रवेश|title=Women’s ODI World Cup 2025 Points Table: India knocks out New Zealand to make semifinals |work=Sportstar|access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना२५}}'''सामना २५''' | date = २४ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|PAK}} | team2 = {{crw|SL}} | score1 = १८/० (४.२ षटके) | runs1 = [[उमैमा सोहेल]] ९[[नाबाद|*]] (९) | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = अनिर्णित | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490437.html धावफलक] | venue = [[आर. प्रेमदासा स्टेडियम]], [[कोलंबो]] | umpires = [[केरिन क्लास्ते]] (द) आणि [[वृंदा राठी]] (भा) | motm = | toss = श्रीलंकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे पुढील खेळ होऊ शकला नाही.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-cricket-worldcup-2025/news/live-sri-lanka-face-pakistan-in-their-final-cwc25-clash |trans-title=श्रीलंका-पाकिस्तान क्रिकेट विश्वचषक २०२५ सामना पावसामुळे रद्द|title=Sri Lanka-Pakistan CWC25 clash called off due to rain |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> | notes = [[सिद्रा अमीन]]चा (पा) हा १५० वा आंतरराष्ट्रीय सामना होता.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/76813-sidra-amin-marks-150th-international-appearance-for-pakistan-in-sri-lanka-world-cup-match.html |trans-title=श्रीलंका विश्वचषक सामन्यात पाकिस्तानकडून सिद्रा अमीनचा १५० वा आंतरराष्ट्रीय सामना होता |title=Sidra Amin Marks 150th International Appearance for Pakistan in Sri Lanka World Cup Match |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना२६}}'''सामना २६''' | date = २५ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|SA}} | team2 = {{crw|AUS}} | score1 = ९७ (२४ षटके) | runs1 = [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] ३१ (२६ ) | wickets1 = [[अलाना किंग]] ७/१८ (७ षटके) | score2 = ९८/३ (१६५ षटके) | runs2 = [[बेथ मूनी]] ४२ (४१) | wickets2 = [[मेरिझॅन कॅप]] १/११1 (`४ षटके) | result = ऑस्ट्रेलिया ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490438.html धावफलक] | venue = [[होळकर स्टेडियम]], [[इंदूर]] | umpires = [[किम कॉटन]] (न्यू) आणि [[निमाली परेरा]] (श्री) | motm = [[अलाना किंग]] (ऑ) | toss = ऑस्ट्रेलियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना२७}}'''सामना २७''' | date = २६ ऑक्टोबर २०२५ | time = ११:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|NZ}} | team2 = {{crw|ENG}} | score1 = १६८ (३८.२ षटके) | runs1 = [[जॉर्जिया प्लिमर]] ४३ (५७) | wickets1 = [[लिन्से स्मिथ]] ३/३० (९.२ षटके) | score2 = १७२/२ (२९.२ षटके) | runs2 = [[एमी जोन्स]] ८६[[नाबाद|*]] (९२) | wickets2 = [[लिया ताहुहु]] १/९ (४ षटके) | result = इंग्लंड ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490439.html धावफलक] | venue = [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] | umpires = [[शाथिरा जाकीर]] (बां) आणि [[गायत्री वेणूगोपालन]] (भा) | motm = [[एमी जोन्स]] (इं) | toss = न्यू झीलंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[मॅडी ग्रीन]] (न्यू) हा २०० वा आंतरराष्ट्रीय सामना होता.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/76874-maddy-green-completes-200-international-games-for-new-zealand.html |trans-title=मॅडी ग्रीनने न्यूझीलंडसाठी २०० आंतरराष्ट्रीय सामने पूर्ण केले|title=Maddy Green completes 200 International Games for New Zealand |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[सोफी डिव्हाइन]]चा (न्यू) हा शेवटचा आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना होता.<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/sophie-devine-fights-back-tears-during-national-anthem-before-last-odi-match-for-new-zealand-it-s-an-emotional-day-101761464738763-amp.html |trans-title=न्यूझीलंडसाठी शेवटच्या एकदिवसीय सामन्यापूर्वी राष्ट्रगीताच्या वेळी सोफी डिव्हाईनने अश्रूंना तोंड दिले: 'हा एक भावनिक दिवस आहे'|title=Sophie Devine fights back tears during national anthem before last ODI match for New Zealand: ‘It’s an emotional day' |work=[[हिंदुस्थान टाइम्स]] |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|सामना२८}}'''सामना २८''' | date = २६ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|IND}} | score1 = ११९/९ (२७ षटके) | runs1 = [[शर्मिन अख्तर]] ३६ (५३) | wickets1 = [[राधा यादव]] ३/३० (६ षटके) | score2 = ५७/० (८.४ षटके) | runs2 = [[स्मृती मंधाना]] ३४[[नाबाद|*]] (२७) | wickets2 = | result = अनिर्णित | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490440.html धावफलक] | venue = [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] | umpires = [[लॉरेन अगेनबॅग]] (द) आणि [[सु रेडफर्न]] (इं) | motm = | toss = भारताने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे सामना प्रत्येकी २७ षटकांचा करण्यात आला. * पावसामुळे भारतासमोर २७ षटकांमध्ये १२६ धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले. * पावसामुळे पुढील खेळ होऊ शकला नाही.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-cricket-worldcup-2025/news/live-two-semi-finalists-in-action-as-double-header-hits-cwc25 |trans-title=भारत आणि बांगलादेशने गुण वाटून घेतले, इंग्लंडचा क्रिकेट विश्वचषक २०२५ मध्ये मोठा विजय|title=India, Bangladesh share points, England nab big CWC25 win |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> | notes = [[उमा चेत्री]]ने (भा) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण केले. * [[शोभना मोस्तारी]]च्या (बां) आंतरराष्ट्रीय कारकिर्दीतील १,००० धावा पूर्ण.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/76957-sobhana-mostary-completes-1000-career-runs-for-bangladesh-women.html |trans-title=शोभना मोस्तारीच्या बांगलादेश महिलांसाठी कारकिर्दीतील १००० धावा पूर्ण|title=शोभना मोस्तारी Completes 1000 Career Runs for Bangladesh Women |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> }} == बाद फेरी == {{4TeamBracket |team-width=150px |score-width=150px |RD1='''[[#उपांत्य सामने |उपांत्य सामने ]]''' |RD1-seed1='''३''' |RD1-team1= '''{{crw|SA}}''' |RD1-score1= '''३१९/७ (५० षटके)''' |RD1-seed2=२ |RD1-team2= {{crw|ENG}} |RD1-score2= १९४ (४२.३ षटके) |RD1-seed3=१ |RD1-team3= {{crw|AUS}} |RD1-score3= ३३८ (४९.५ षटके) |RD1-seed4='''४''' |RD1-team4= '''{{crw|IND}}''' |RD1-score4= '''३४१/५ (४८.३ षटके)''' |RD2='''[[#अंतिम सामना|अंतिम सामना]]''' |RD2-seed1=उसा१ |RD2-team1= {{crw|SA}} |RD2-score1= २४६ (४५.३ षटके) |RD2-seed2=उसा२ |RD2-team2= '''{{crw|IND}}''' |RD2-score2= '''२९८/७ (५० षटके)''' }} === उपांत्य सामने === {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|उपांत्य१}}'''उपांत्य सामना १''' | date = २९ ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|SA}} | team2 = {{crw|ENG}} | score1 = ३१९/७ (५० षटके) | runs1 = [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] १६९ (१४३) | wickets1 = [[सोफी एसलस्टोन]] ४/४४ (१० षटके) | score2 = १९४ (४२.३ षटके) | runs2 = [[नॅटली सायव्हर]] ६४ (७६) | wickets2 = [[मेरिझॅन कॅप]] ५/२० (७ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका १२५ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490441.html धावफलक] | venue = [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] | umpires = [[एलोइस शेरिडान]] (ऑ) आणि [[जॅकलीन विल्यम्स]] (वे) | motm = [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] (SA) | toss = इंग्लंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]]च्या (दआ) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट मध्ये ५,००० धावा पूर्ण.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/77110-laura-wolvaardt-becomes-the-first-south-african-woman-to-surpass-5000-odi-runs.html |trans-title=लॉरा वोल्वार्ड ५००० एकदिवसीय धावा ओलांडणारी पहिली दक्षिण आफ्रिकी महिला ठरली|title=Laura Wolvaardt Becomes the First South African Woman to Surpass 5000 ODI Runs |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * महिला एकदिवसीय विश्वचषक इतिहासात सर्वाधिक विकेट घेणारी गोलंदाज बनण्यासाठी [[मेरिझॅन कॅप]] (द आ) [[झुलन गोस्वामी]]चा विक्रम मोडला.<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/women-odi-world-cup-stats-most-wickets-marizanne-kapp-breaks-jhulan-goswami-record-england-vs-south-africa/article70218008.ece/ |trans-title=मॅरिझाने झुलन महिला एकदिवसीय विश्वचषक इतिहासात सर्वाधिक विकेट घेणारी गोलंदाज बनली, गोस्वामीचा विक्रम मोडला|title=Marizanne Kapp breaks Jhulan Goswami’s record, becomes highest wicket-taker in Women’s ODI World Cup history |work=[[स्पोर्टस्टार]] |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * दक्षिण आफ्रिका प्रथमच महिला विश्वचषक स्पर्धेच्या अंतिम फेरीसाठी पात्र.<ref>{{cite web|url=https://cricbuzz.com/cricket-news/136133/records-shatter-as-south-africa-enter-maiden-odi-world-cup-final |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेने पहिल्यांदाच एकदिवसीय विश्वचषक स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत प्रवेश केल्याने विक्रम मोडले|title=Records shatter as South Africa enter maiden ODI World Cup final |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/womens-world-cup-2025/77096-laura-wolvaardt-and-marizanne-kapp-lead-south-africa-to-their-maiden-world-cup-final.html |trans-title=लॉरा वोल्वार्ड आणि मारिझान कॅपने दक्षिण आफ्रिकेला त्यांच्या पहिल्या विश्वचषकाच्या अंतिम फेरीत नेले|title=Laura Wolvaardt and Marizanne Kapp Lead South Africa to their Maiden World Cup Final |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|उपांत्य२}}'''उपांत्य सामना २''' | date = ३० ऑक्टोबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|AUS}} | team2 = {{crw|IND}} | score1 = ३३८ (४९.५ षटके) | runs1 = [[फीबी लिचफिल्ड]] ११९ (९३) | wickets1 = [[श्री चरणी]] २/४९ (१० षटके) | score2 = ३४१/५ (४८.३ षटके) | runs2 = [[जेमायमाह रॉड्रिगेस]] १२७[[नाबाद|*]] (१३४) | wickets2 = [[किम गार्थ]] २/४६ (७ षटके) | result = भारत ५ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490442.html धावफलक] | venue = [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] | umpires = [[लॉरेन अगेनबॅग]] (द) आणि [[सु रेडफर्न]] (इं) | motm = [[जेमायमाह रॉड्रिगेस]] (भा) | toss = ऑस्ट्रेलियाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[रिचा घोष]]चा (भा) हा ५०वा आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना होता.<ref>{{cite tweet|user=imfemalecricket |number=1983828265556189404 |date=30 October 2025 |trans-title=𝐌𝐢𝐥𝐞𝐬𝐭𝐨𝐧𝐞 𝐦𝐨𝐦𝐞𝐧𝐭! रिचा घोष तिच्या ५० व्या एकदिवसीय सामन्यासाठी मैदानात उतरली|title=𝐌𝐢𝐥𝐞𝐬𝐭𝐨𝐧𝐞 𝐦𝐨𝐦𝐞𝐧𝐭! Richa Ghosh takes field for her 50th ODI}}</ref> * [[ॲनाबेल सदरलँड]]चा (ऑ) हा १००वा आंतरराष्ट्रीय सामना होता.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/77153-australias-annabel-sutherland-marks-100th-international-during-semifinal.html |trans-title=ऑस्ट्रेलियाच्या अ‍ॅनाबेल सदरलँडने उपांत्य फेरीत १०० वे आंतरराष्ट्रीय सामने साजरे केले|title=Australia’s Annabel Sutherland Marks 100th International During Semifinal |work=फिमेल क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट मधील विक्रमांची यादी#सर्वाधिक यशस्वी पाठलाग|महिला एकदिवसीय सामन्यांमध्ये धावांचा हा सर्वात मोठा यशस्वी पाठलाग]] होता. <ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/womens-odi-world-cup-2025-india-vs-australia-jemimah-harmanpreet-highest-chase-records-stats-latest/article70222857.ece |trans-title=भारत विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया, विश्वचषक उपांत्य फेरी: भारताचा विश्वचषक नॉकआउट सामन्यात सर्वाधिक यशस्वी पाठलाग.|title=India vs Australia, World Cup semifinal: India completes highest successful chase in World Cup knockout match |work=[[स्पोर्टस्टार]] |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web |url=https://cricket.one/top-most/highest-successful-chase-in-womens-odis/6903ae3039a217ec3c756367 |trans-title=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये सर्वाधिक यशस्वी पाठलाग करताना भारतीय महिला संघाचा ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध विक्रमी विजय |title=India Women pull off record win vs AUS to top highest successful chases in WODIs |work=वन क्रिकेट |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५ |archive-date=2025-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251031014744/https://cricket.one/top-most/highest-successful-chase-in-womens-odis/6903ae3039a217ec3c756367 |url-status=dead }}</ref> }} ---- === अंतिम सामना=== {{main|२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक अंतिम सामना}} <section begin=match31/> {{Single-innings cricket match | round = {{anchor|अंतिम}}'''अंतिम सामना''' | date = २ नोव्हेंबर २०२५ | time = १५:०० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|SA}} | score1 = २९८/७ (५० षटके) | runs1 = [[शेफाली वर्मा]] ८७ (७८) | wickets1 = [[अयाबाँगा खाका]] ३/५८ (९ षटके) | score2 = २४६ (४५.३ षटके) | runs2 = [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] १०१ (९८) | wickets2 = [[दीप्ती शर्मा]] ५/३९ (९.३ षटके) | result = भारत ५२ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490443.html धावफलक] | venue = [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] | umpires = [[एलोइस शेरिडान]] (ऑ) आणि [[जॅकलीन विल्यम्स]] (वे) | motm = [[शेफाली वर्मा]] (भा) | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] (द) ही महिला क्रिकेट विश्वचषक अंतिम सामन्यात शतक झळकावणारी पहिली कर्णधार बनली.<ref>{{cite web |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५ |trans-title=भारत विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका: महिला विश्वचषक अंतिम सामन्यात शतक झळकावणारी लॉरा वोल्वार्ड ठरली पहिली कर्णधार|title=IND vs SA: Laura Wolvaardt becomes the first captain to score a hundred in Women’s World Cup final |url=https://crictoday.com/cricket/ind-vs-sa-laura-wolvaardt-becomes-the-first-captain-to-score-a-hundred-in-womens-world-cup-final |work=क्रिकटुडे}}</ref> * भारताचे हे पहिले विश्वचषक जेतेपद होते.<ref>{{cite web |access-date=५ नोव्हेंबर २०२५ |trans-title=शफाली वर्माच्या कामगिरीनंतर भारताने पहिला महिला विश्वचषक जिंकला, दीप्ती शर्माची अफलातून अष्टपैलू खेळी|title=India win maiden Women's World Cup after Shafali Verma, Deepti Sharma produce all-round masterclass |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/india-win-maiden-womens-world-cup-after-shafali-verma-deepti-sharma-produce-all-round-masterclass-101762107647546.html |work=[[हिंदुस्थान टाइम्स]]}}</ref> }}<section end="match31" /> == आकडेवारी == ===सर्वाधिक धावा=== {| class="wikitable sortable defaultcenter col2left" style="white-space: nowrap;text-align:center" !धावा !class="unsortable" |खेळाडू !{{Tooltip|सा|सामने}} !{{Tooltip|डा|डाव}} !{{Tooltip|ना|नाबाद}} !{{Tooltip|सरसरी|फलंदाजीची सरासरी}} !{{Tooltip|सर्वाधिक|डावांमध्ये सर्वाधिक धावा}} !{{Tooltip|स्ट्रा.रे.|फलंदाजी स्ट्राईक रेट}} !{{Tooltip|१००|शतके}} !{{Tooltip|५०|अर्धशतके}} |- !५७१ |style="text-align:left"|{{crwicon|SA}} [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] || ९ || ९ || १ || ६७.१४|| १६९|| ९७.९१ || २ || ३ |- !४३४ |style="text-align:left"|{{crwicon|IND}} [[स्मृती मंधाना]] || ९ || ९ || १ || ५४.२५ || १०९ || ९९.०८ || १ || २ |- !३२८ |style="text-align:left"|{{crwicon|AUS}} [[ॲशली गार्डनर]] || ७ || ५ ||१ || ८२.०० || १४२ || १३०.१५ || २ || १ |- !३०८ |style="text-align:left"|{{crwicon|IND}} [[प्रतिका रावळ]] || ७ || ६ || ० || ५१.३३ || १२२ || ७७.७७ || १ || १ |- !३०४ |style="text-align:left"|{{crwicon|AUS}} [[फीबी लिचफिल्ड]] || ७ || ७ || १ || ५०.६६ || ११९ || ११२.५९ || १ || १ |- | colspan="10" style="text-align: left;" | [https://www.espncricinfo.com/records/tournament/batting-most-runs-career/icc-women-s-world-cup-2025-26-17068 स्रोत] |} ===सर्वाधिक बळी=== {| class="wikitable sortable defaultcenter col2left" style="white-space: nowrap; text-align:center" !बळी !class="unsortable" |खेळाडू !{{Tooltip|सा|सामने}} !{{Tooltip|डा|डाव}} !{{Tooltip|सर्वोत्तम|डावात सर्वोत्तम गोलंदाजी}} !{{Tooltip|सरासरी|गोलंदाजीची सरासरी}} !{{Tooltip|इकॉ.|इकॉनॉमी}} !{{Tooltip|स्ट्रा.रे.|गोलंदाजी स्ट्राईक रेट}} !{{Tooltip|४ब|एका डावात ४ बळी}} !{{Tooltip|५ब|एका डावात ५ बळी}} |- !२२ |style="text-align: left;"|{{crwicon|IND}} [[दीप्ती शर्मा]] || ९ || ९ || ५/३९ || २०.४० || ५.५२ || २२.१८ || १ || १ |- !१७ |style="text-align:left"|{{crwicon|AUS}} [[ॲनाबेल सदरलँड]] || ७ || ७ || ५/४० || १५.८२ || ४.४५ || २१.२९ || ० || १ |- !१६ |style="text-align:left"|{{crwicon|ENG}} [[सोफी एसलस्टोन]] || ७ || ७ || ४/१७ || १४.२५ || ४.०५ || २१.०६ || २ || ० |- !१४ |style="text-align: left;"|{{crwicon|IND}} [[श्री चरणी]] || ९ || ९ || ३/४१ || २७.६४ || ४.९६ || ३३.४२ || ० || ० |- !rowspan="2"|१३ |style="text-align:left"|{{crwicon|AUS}} [[अलाना किंग]] || ७ || ७ || ७/१८ || १७.३८ || ४.०३ || २५.८४ || ० || १ |- |style="text-align: left;"|{{crwicon|SA}} [[नॉनकुलुलेको म्लाबा]] || style="text-align: center;"| ९ || ९ || ४/४० || २२.६९ || ४.८३ || २८.१५ || १ || ० |- | colspan="10" style="text-align: left;" |[https://www.espncricinfo.com/records/tournament/bowling-most-wickets-career/icc-women-s-world-cup-2025-26-17068 स्रोत] |} ===सामन्यात सर्वाधिक वैयक्तिक धावा=== {| class="wikitable sortable defaultcenter col2left col6left" style="white-space: nowrap;" !धावा !class="unsortable" |खेळाडू !{{Tooltip|४|चौकार}} !{{Tooltip|६|षट्कार}} !{{Tooltip|स्ट्रा.रे.|फलदांजी स्ट्राईक रेट}} !विरुद्ध !ठिकाण !दिनांक |- !१६९ (१४३) |{{crwicon|SA}} [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] || २० || ४ || ११८.१८ || {{Crw|ENG}} || [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम|गुवाहाटी]] || २९ ऑक्टोबर २०२५ |- !१४२ (१०७) |{{crwicon|AUS}} [[अलिसा हीली]] || २१ || ३ || १३२.७१ || {{Crw|IND}} || [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|विशाखापट्टणम]] || १२ ऑक्टोबर २०२५ |- !१२७[[नाबाद|*]] (१३४) |{{crwicon|IND}} [[जेमिमा रॉड्रिग्ज]] || १४ || ० || ९४.७८ || {{Crw|AUS}} || rowspan=3|[[डी.वाय. पाटील स्टेडियम|नवी मुंबई]] || ३० ऑक्टोबर २०२५ |- !१२२ (१३४) |{{crwicon|IND}} [[प्रतिका रावळ]] || १३ || २ || ९१.०४ || {{Crw|NZ}} || २३ ऑक्टोबर २०२५ |- !११९(९३) |{{crwicon|AUS}} [[फीबी लिचफिल्ड]] || १७ || ३ || १२७.९६ || {{Crw|IND}} || ३० ऑक्टोबर २०२५ |- | colspan="8" style="text-align: left;" |[https://www.espncricinfo.com/records/tournament/batting-most-runs-innings/icc-women-s-world-cup-2025-26-17068 स्त्रोत] |} ===सामन्यात सर्वोत्कृष्ट गोलंदाजी पृथ्थकरण === {| class="wikitable sortable defaultcenter col2left col6left" style="white-space: nowrap;" !पृथ्थकरण !class="unsortable" |गोलंदाज !{{Tooltip|ष|षटके}} !{{Tooltip|नि|निर्धाव}} !{{Tooltip|इ|इकॉनॉमी}} !विरुद्ध !ठिकाण !दिनांक |- !{{sort|07082|७–१८}} |{{crwicon|AUS}} [[अलाना किंग]] || ७.० || २ || २.५७ || {{Crw|SA}} || [[होळकर स्टेडियम|इंदूर]] || २५ ऑक्टोबर २०२५ |- !{{sort|05080|५–२०}} |{{crwicon|SA}} [[मेरिझॅन कॅप]] || ७.० || ३ || २.८५ || {{Crw|ENG}} || [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम|गुवाहाटी]] || २९ ऑक्टोबर २०२५ |- !{{sort|05061|५–३९}} |{{crwicon|IND}} [[दीप्ती शर्मा]] || ९.३ || ० || ४.१० || {{Crw|SA}} || [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम|नवी मुंबई]] || २ नोव्हेंबर २०२५ |- !{{sort|05060|५–४०}} |{{crwicon|AUS}} [[ॲनाबेल सदरलँड]] || ९.५ || ० || ४.०६ || {{Crw|IND}} || [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|विशाखापट्टणम]] || १२ ऑक्टोबर २०२५ |- !{{sort|04083|४–१७}} |{{crwicon|ENG}} [[सोफी एसलस्टोन]] || १०.० || ३ || १.७० || {{Crw|SL}} || [[आर. प्रेमदासा स्टेडियम|कोलंबो]] || ११ ऑक्टोबर २०२५ |- | colspan="8" style="text-align: left;" |[https://www.espncricinfo.com/records/tournament/bowling-best-figures-innings/icc-women-s-world-cup-2025-26-17068 स्त्रोत] |} ===सर्वाधिक सांघिक धावसंख्या=== {| class="wikitable sortable" style="text-align:left" style="white-space: nowrap;" |- ! धावसंख्या !! संघ !! विरुद्ध !! ठिकाण !! निकाल !! दिनांक |- !३४१/५ (४८.३ षटके) |rowspan=2|{{Crw|IND}} |{{Crw|AUS}} |rowspan=3|[[डी.वाय. पाटील स्टेडियम|नवी मुंबई]] |{{Won}} |३० ऑक्टोबर २०२५ |- !३४०/३ (४९ षटके) |{{Crw|NZ}} |{{Won}} |२३ ऑक्टोबर २०२५ |- !३३८ (४९.५ षटके) |rowspan=2|{{Crw|AUS}} |rowspan=2|{{Crw|IND}} |{{Lost}} |३० ऑक्टोबर २०२५ |- !३३१/७ (४९ षटके) |rowspan=2|[[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|विशाखापट्टणम]] |{{Won}} |rowspan=2|१२ ऑक्टोबर २०२५ |- !३३० (४८.५ षटके) |{{Crw|IND}} |{{Crw|AUS}} |{{Lost}} |- | colspan="6" style="text-align: left;" |[https://www.espncricinfo.com/records/tournament/team-highest-innings-totals/icc-women-s-world-cup-2025-26-17068 स्रोत] |} ===स्पर्धेचा संघ=== ४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी आयसीसीने स्पर्धेतील संघाची घोषणा केली, ज्यामध्ये दीप्ती शर्माला स्पर्धेतील सर्वोत्तम खेळाडू<ref>{{cite web |access-date=१० नोव्हेंबर २०२५|trans-title=दीप्ती शर्माला मालिकावीराचा किताब, पुरुष आणि महिला विश्वचषक स्पर्धेत पहिल्यांदाच दुहेरी कामगिरी.|title=Deepti Sharma crowned 'Player of the Tournament', achieves historic first-time double across men's, women's World Cups |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/sports/deepti-sharma-crowned-player-of-the-tournament-achieves-historic-first-time-double-across-mens-womens-world-cups/articleshow/125044627.cms? |work=[[द इकॉनॉमिक टाइम्स]]}}</ref> आणि लॉरा वॉल्व्हार्डला संघाचा कर्णधार म्हणून घोषित करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=१० नोव्हेंबर २०२५ |trans-title=वोल्वार्डच्या नेतृत्वाखालील आयसीसी महिला क्रिकेट विश्वचषक २०२५ च्या संघात भारतीय त्रिकुटामध्ये मंधाना आणि शर्मा यांचा समावेश.|title=Mandhana and Sharma among Indian trio in Wolvaardt-led ICC Women's Cricket World Cup 2025 Team of the Tournament |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/mandhana-and-sharma-among-indian-trio-in-wolvaardt-led-icc-women-s-cricket-world-cup-2025-team-of-the-tournament |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]}}</ref> {| class="wikitable" |- !खेळाडू !भूमिका |- | {{criconw|IND}} [[स्मृती मंधाना]] | सलामीवीर फलंदाज |- | {{criconw|SA}} [[लॉरा वॉल्व्हार्ड]] | सलामीवीर फलंदाज/कर्णधार |- | {{criconw|IND}} [[जेमिमा रॉड्रिग्ज]] | फलंदाज |- | {{criconw|SA}} [[मेरिझॅन कॅप]] | अष्टपैलू |- | {{criconw|AUS}} [[ॲशली गार्डनर]] | अष्टपैलू |- | {{criconw|IND}} [[दीप्ती शर्मा]] | अष्टपैलू |- | {{criconw|AUS}} [[ॲनाबेल सदरलँड]] | अष्टपैलू |- | {{criconw|SA}} [[नेडीन डि क्लर्क]] | अष्टपैलू |- | {{criconw|PAK}} [[सिद्रा नवाझ]] | यष्टीरक्षक फलंदाज |- | {{criconw|AUS}} [[अलाना किंग]] | गोलंदाज |- | {{criconw|ENG}} [[सोफी एसलस्टोन]] | गोलंदाज |- | {{criconw|ENG}} [[नॅटली सायव्हर]] | बारावी खेळाडू |} ==संदर्भ आणि नोंदी== === नोंदी === {{notelist|refs= {{Efn|name=Host|या स्पर्धेचे अधिकृत यजमानपद भारताकडे होते. [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]] आणि [[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड|पीसीबी]] यांच्यातील करारानंतर, आयसीसीने [[श्रीलंका|श्रीलंके]]ला सर्व पाकिस्तानी सामने तसेच काही श्रीलंकेच्या सामन्यांचे यजमानपद दिले.<ref name=SL/> }}}} ===संदर्भयादी=== {{संदर्भयादी|2}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-world-cup-2025-26-1478193 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक}} {{महिला क्रिकेट विश्वचषक}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} [[वर्ग:२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक]] [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] 4jnkhw6f73dpmxww2xd20134bq17kp2 0 370438 2694984 2675883 2026-07-16T19:34:01Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2694984 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket final | title = २०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामना | image = 2025 World Test Championship Final.png | imagesize = | caption = | event = [[२०२३-२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] | team1 = [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] | team1flag = {{flagicon|AUS|size=50px}} | team2 = [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका]] | team2flag = {{flagicon|SA|size=50px}} | details = दक्षिण आफ्रिका ५ गडी राखून विजयी | team1score1 = २१२ | team1score2 = २०७ | team2score1 = १३८ | team2score2 = २८२/५ | date = ११–१४ जून २०२५ | stadium = [[लॉर्ड्स]] | city = [[लंडन]] | man_of_the_match = [[एडन मार्करम]] (द) | umpires = [[क्रिस गॅफने]] (न्यू)<br/>[[रिचर्ड इलिंगवर्थ]] (इं) | previous = [[२०२३ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामना|२०२३]] | next = ''[[२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामना|२०२७]]'' }} '''२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामना''' हा ११ ते १४ जून दरम्यान [[लंडन]]मधील [[लॉर्ड्स]] येथे खेळला गेलेला एक [[कसोटी क्रिकेट]] सामना होता जो [[२०२३-२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा| २०२३-२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धेचा]] विजेता निश्चित करण्यासाठी खेळला गेला. हा सामना [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] आणि [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका]] या संघांदरम्यान खेळला गेला. दक्षिण आफ्रिकेने सामना ५ गडी राखून जिंकला आणि तिसऱ्या [[आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धेचे]] विजेतेपद मिळवले. हे दक्षिण आफ्रिकेचे पहिलेच अजिंक्यपद होते. विजेते म्हणून, त्यांना ३.६ दशलक्ष अमेरिकन डॉलर्सचे रोख बक्षीस मिळाले, तर ऑस्ट्रेलियाई संघाला २.१ दशलक्ष अमेरिकन डॉलर्सचे रोख बक्षीस मिळाले. [[१९९८ विल्स आंतरराष्ट्रीय चषक|१९९८]] नंतर दक्षिण आफ्रिकेचे हे आयसीसी स्पर्धेतील पहिलेच जेतेपद होते.<ref>{{cite web |access-date=१० सप्टेंबर २०२५ |trans-title=विश्व कसोटी अजिंक्यपद २०२५ अंतिम सामन्यामध्ये दक्षिण आफ्रिकेचा विजय, लॉर्ड्सवर रचला इतिहास|title=History made at Lord's as South Africa triumph in WTC25 Final |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/world-test-championship/news/live-south-africa-on-brink-of-wtc25-final-victory-at-lord-s |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती}}</ref><ref>{{cite web |access-date=१० सप्टेंबर २०२५ |trans-title=विश्व कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामना: दक्षिण आफ्रिकेने गमावला चोकरचा टॅग, अखेर आयसीसी जेतेपद जिंकले|title=WTC Final: South Africa sheds the choker's tag, finally wins ICC title |url=https://www.business-standard.com/amp/cricket/news/wtc-final-south-africa-sheds-the-choker-s-tag-finally-wins-icc-title-125061400593_1.html |work=बिझनेस स्टँडर्ड}}</ref><ref>{{cite web |access-date=१० सप्टेंबर २०२५ |trans-title=ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध जबरदस्त पुनरागमन करून दक्षिण आफ्रिकेने विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा जिंकली - जसे घडले तसे|title=South Africa win World Test Championship after completing stunning comeback against Australia – as it happened |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2025/jun/14/australia-vs-south-africa-world-test-championship-final-cricket-day-four-live-blog-updates-scores-results-teams-lords |work=द गार्डियन |last1=लेमन |first1=जेफ |last2=वॉलेस |first2=जेम्स |last3=लेमन (आधी) |first3=जेफ|last4=वॉलेस (आत्ता) |first4=जेम्स}}</ref> ==पार्श्वभूमी== [[File:Lords-Cricket-Ground-Pavilion-06-08-2017.jpg|thumb|अंतिम सामन्याचे ठिकाण असलेल्या लंडनमधील लॉर्ड्सचे विस्तृत दृश्य.]] गुणप्रणालीमध्ये ह्या आवृत्तीसाठी कोणताही बदल करण्यात आला नाही. सामन्याच्या शेवटी आवश्यक असलेल्या षटकांच्या गतीपेक्षा कमी गती राखल्यास संघाला प्रत्येक षटकासाठी एक गुण वजा केला गेला. मागील आवृत्तीप्रमाणे, संघांना लढलेल्या एकूण गुणांपैकी जिंकलेल्या एकूण गुणांच्या टक्केवारीच्या आधारे गुणतक्त्यात स्थान दिले गेले.<ref name="Table">{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/world-test-championship/standings|trans-title=आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद |title=ICC World Test Championship |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=१२ सप्टेंबर २०२५}}</ref> [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२३-२०२५ आयसीसी जागतिक कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धे]]च्या गुणपालिकेत, [[दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|दक्षिण आफ्रिका]] आणि [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] हे दोन संघ अव्वल राहिले.<ref>{{Cite web |trans-title=विश्व कसोटी अजिंक्यपद गुणतालिका: भारत विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत पोहोचू न शकल्याने ऑस्ट्रेलियाने लॉर्ड्सचे तिकीट जिंकले.|title=WTC Points Table 2025: India miss out on World Test Championship final as Australia books Lord's ticket |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/sports/wtc-points-table-2025-india-miss-out-on-world-test-championship-final-as-australia-books-lords-ticket/articleshow/116957922.cms |access-date=१२ सप्टेंबर २०२५ |work=[[द इकॉनॉमिक टाइम्स]]|date=५ जानेवारी २०२५}}</ref><ref>{{Cite web |trans-title=क्रमवारी. आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद. आयसीसी|title=Standings. ICC World Test Championship. ICC |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/world-test-championship/standings |access-date=१२ सप्टेंबर २०२५ }}</ref> अंतिम फेरीत पोहोचल्यानंतर ऑस्ट्रेलियाने [[आयसीसी पुरुष कसोटी संघ क्रमवारी]]त अव्वल स्थान पटकावले तर दक्षिण आफ्रिकेने दुसरे स्थान मिळवले. दक्षिण आफ्रिकेने पहिल्यांदाच विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत भाग घेतला, तर ऑस्ट्रेलियाने [[२०२३ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा अंतिम फेरी|२०२३ च्या अंतिम सामन्यात]] भारताविरुद्ध मागील आवृत्ती जिंकून गतविजेता म्हणून कामगिरी केली. मे २०२५ मध्ये, आयसीसीने अंतिम फेरीसाठी बक्षीस रक्कम जाहीर केली. विजेत्यांना ३.६ दशलक्ष अमेरिकी डॉलर्स मिळाले तर उपविजेत्यांना $२.१६ दशलक्ष अमेरिकी डॉलर्स मिळाले.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/world-test-championship/news/record-prize-money-announced-for-wtc25-final-at-lords |trans-title=विश्व कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामन्यासाठी विक्रमी बक्षीस रक्कम जाहीर|title=Record prize money revealed for World Test Championship Final |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|date=१५ मे २०२५ |access-date=१२ सप्टेंबर २०२५}}</ref> == अंतिम सामन्यापर्यंतचा मार्ग== {{main|२०२३-२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा#लीग फेरी}} === मालिका निकाल === {| style="width:100%;text-align:center" |- style="vertical-align:top;background:#9cf" !colspan=2 style="width:1*"|{{cr|AUS}}<ref>{{cite web |access-date=१२ सप्टेंबर २०२५ |trans-title=ऑस्ट्रेलिया - विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धेच्या अंतिम फेरीचा मार्ग|title=Australia - Road to the World Test Championship Final |url=https://www.icc-cricket.com/news/australia-road-to-the-world-test-championship-final |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|date=२३ मे २०२५ }}</ref> !Round !colspan=2 style="width:1*"|{{cr|SA}}<ref>{{cite web |access-date=१२ सप्टेंबर २०२५ |trans-title=|title=दक्षिण आफ्रिका - विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धेच्या अंतिम फेरीचा मार्ग |url=https://www.icc-cricket.com/news/south-africa-road-to-the-world-test-championship-final |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|date=२१ मे २०२५ }}</ref> |- style="vertical-align:top;background:#c1e0ff" |प्रतिस्पर्धी |निकाल |[[२०२३-२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा#लीग फेरी|लीग फेरी]] |प्रतिस्पर्धी |निकाल |- |{{cr|ENG}} (प) |[[२०२३ ॲशेस मालिका|ऑस्ट्रेलिया २–२ इंग्लड]] |style="background:#c1e0ff"|मालिका १ |{{cr|IND}} (य) |[[भारतीय क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२३-२४#कसोटी मालिका|दक्षिण आफ्रिका १–१ भारत]] |- |{{cr|PAK}} (य) |[[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२३-२४#कसोटी मालिका|ऑस्ट्रेलिया ३–० पाकिस्तान]] |style="background:#c1e0ff"|मालिका २ |{{nobr|{{cr|NZ}} (प)}} |[[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२३-२४#कसोटी मालिका|दक्षिण आफ्रिका ०–२ न्यू झीलंड]] |- |{{cr|WIN}} (य) |[[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२३-२४#कसोटी मालिका|ऑस्ट्रेलिया १–१ वेस्ट इंडीज]] |style="background:#c1e0ff"|मालिका ३ |{{cr|WIN}} (प) |[[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२४#कसोटी मालिका|दक्षिण आफ्रिका १–० वेस्ट इंडीज]] |- |{{nobr|{{cr|NZ}} (प)}} |[[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०२३-२४#कसोटी मालिका|ऑस्ट्रेलिया २–० न्यू झीलंड]] |style="background:#c1e0ff"|मालिका ४ |{{cr|BAN}} (प) |[[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२४-२५#कसोटी मालिका|दक्षिण आफ्रिका २–० बांगलादेश]] |- |{{cr|IND}} (य) |[[भारतीय क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२४-२५#कसोटी मालिका|ऑस्ट्रेलिया ३–१ भारत]] |style="background:#c1e0ff"|मालिका ५ |{{cr|SL}} (य) |[[श्रीलंका क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२४-२५#कसोटी मालिका|दक्षिण आफ्रिका २–० श्रीलंका]] |- |{{cr|SL}} (प) |[[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२४-२५#कसोटी मालिका|ऑस्ट्रेलिया २–० श्रीलंका]] |style="background:#c1e0ff"|मालिका ६ |{{cr|PAK}} (य) |[[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२४-२५#कसोटी मालिका|दक्षिण आफ्रिका २–० पाकिस्तान]] |} स्रोत:<ref>{{Cite web |trans-title=निकाल. आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद. आयसीसी |title=Results. ICC World Test Championship. ICC |work=icc-cricket.com |access-date=१२ सप्टेंबर २०२५|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/world-test-championship/matches }}</ref> === अंतिम क्रमवारी === {| class="wikitable" style="width:90%;text-align:center" |- !rowspan="2" style="width:2%"|स्थान !rowspan="2" style="width:20%"|संघ !colspan="4" style="width:5%"|सामने !rowspan="2" style="width:3%"|{{Tooltip|वजावट|वजा केलेले गुण}} !rowspan="2" style="width:3%"|{{Tooltip|एकूण गुण|एकूण मिळवता येण्याजोगे गुण}} !rowspan="2" style="width:3%"|{{Tooltip|गुण|मिळालेले गुण}} !rowspan="2" style="width:3%"|{{Tooltip|टक्के|लढवलेल्या गुणांपैकी जिंकलेल्या गुणांची टक्केवारी}} !rowspan="2" style="width:20%"|पात्रता |- !style="width:3%"|{{Tooltip|सा|सामने}} !style="width:3%"|{{Tooltip|वि|विजय}} !style="width:3%"|{{Tooltip|अ|अनिर्णित}} !style="width:3%"|{{Tooltip|प|पराभव}} |- style="background:#cfc" |१||style="text-align:left"|{{cr|SA}}||१२||८||१||३||०||१४४||'''१००'''||'''६९.४४''' |rowspan=2| [[२०२३-२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा#अंतिम सामना|अंतिम]] सामन्यासाठी पात्र |- style="background:#cfc" |2||style="text-align:left"|{{cr|AUS}}||१९||१३||२||४||१०{{efn|name=|इंग्लंडविरुद्धच्या चौथ्या कसोटीत षटकांची गती कमी राखल्यामुळे ऑस्ट्रेलियाचे एकूण १० गुण वजा करण्यात आले.<ref name="EngAusPen">{{cite news |url=https://www.icc-cricket.com/news/england-and-australia-hit-with-sanctions-for-ashes-tests |trans-title=|title=England and Australia hit with sanctions for Ashes Tests |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२ ऑगस्ट २०२४ |access-date=१२ सप्टेंबर २०२५|archive-date=११ मार्च २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20240311154726/https://www.icc-cricket.com/news/england-and-australia-hit-with-sanctions-for-ashes-tests |url-status=live }}</ref>}}||२२८||'''१५४'''||'''६७.५४''' |- class=sortbottom |colspan="11" style="text-align:center"|<small>''स्रोत: [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]],<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/world-test-championship/standings |trans-title=आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद २०२३-२०२५ क्रमवारी|title=ICC World Test Championship 2023–2025 Standings |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=१२ सप्टेंबर २०२५ |archive-date=१६ मे २०२४ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240516064847/https://www.icc-cricket.com/tournaments/world-test-championship/standings |url-status=live }}</ref> [[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-test-championship-2023-2025-1345943/points-table-standings|trans-title=आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद २०२३-२०२५ गुणतालिका |title=ICC World Test Championship 2023–2025 Table|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|access-date=१२ सप्टेंबर २०२५|archive-date=२० जून २०२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20230620034429/https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-test-championship-2023-2025-1345943/points-table-standings|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/wtc-final-scenarios-india-need-to-beat-australia-4-0-to-qualify-on-their-own-1458252|trans-title=विश्व कसोटी अजिंक्यपद अंतिम परिस्थिती|title=WTC final scenarios|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|access-date=४ डिसेंबर २०२४|archive-date=१२ सप्टेंबर २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20241204041706/https://www.espncricinfo.com/story/wtc-final-scenarios-india-need-to-beat-australia-4-0-to-qualify-on-their-own-1458252|url-status=live}}</ref>''</small> |} * एका विजयाचे मूल्य १२ गुण. एका बरोबरीचे मूल्य ४ गुण. एका बरोबरीचे मूल्य ६ गुण. * गुणांची वजावट: {{notelist}} ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left; margin:auto" |- !{{cr|AUS}}<ref>{{cite web|url=https://www.cricket.com.au/news/4263405/australia-announce-name-2025-world-test-championship-wtc-squad-caribbean-west-indies-tour-tests-green-konstas-cummins-hazlewood-return-doggett-v-south-africa-lords? |trans-title=ऑस्ट्रेलियातर्फे विश्व कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामना आणि कॅरिबियन संघाची घोषणा, ग्रीन, कॉन्स्टासचा समावेश|title=Green, Konstas in as Australia name WTC final, Caribbean squad |access-date=१२ सप्टेंबर २०२५ |work=[[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]]}}</ref> !{{cr|SA}}<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/pacer-s-return-boosts-south-africa-s-wtc25-final-squad |trans-title=वेगवान गोलंदाजाच्या पुनरागमनामुळे दक्षिण आफ्रिकेच्या विश्व कसोटी अजिंक्यपद २०२५ अंतिम संघात बळकटी.|title=Pacer's return boosts South Africa's WTC25 Final squad |access-date=१२ सप्टेंबर २०२५ |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|date=१३ मे २०२५ }}</ref> |- style="vertical-align:top" | * [[पॅट कमिन्स]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[स्टीव स्मिथ]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[ॲलेक्स कॅरे]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[उस्मान खवाजा]] * [[कॅमेरॉन ग्रीन]] * [[जॉश इंग्लिस]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जॉश हेझलवूड]] * [[ट्रॅव्हिस हेड]] * [[नेथन ल्यॉन]] * [[ब्यू वेबस्टर]] * [[मार्नस लॅबशॅन]] * [[मिचेल स्टार्क]] * [[मॅथ्यू कुन्हेमन]] * [[सॅम कॉन्स्टास]] * [[स्कॉट बोलंड]] | * [[टेंबा बावुमा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[एडन मार्करम]] * [[काइल व्हेरेइन]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[कागिसो रबाडा]] * [[केशव महाराज]] * [[कॉर्बिन बॉश]] * [[टोनी डी झॉर्झी]] * [[ट्रिस्टन स्टब्स]] * [[डेन पेटरसन]] * [[डेव्हिड बेडिंगहॅम]] * [[मार्को यान्सिन]] * [[रायन रिकलटन]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[लुंगी न्गिदी]] * [[वियान मल्डर]] * [[सेनुरन मुथुसामी]] |} ऑस्ट्रेलियाने [[ब्रेंडन डॉगेट]]ची प्रवासी राखीव म्हणून निवड केली होती.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/key-players-return-as-australia-reveal-squad-for-wtc-final |trans-title=विश्व कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामन्यासाठी ऑस्ट्रेलियाचा संघ जाहीर, प्रमुख खेळाडूंचे पुनरागमन|title=Key players return as Australia reveal squad for WTC Final |access-date=१२ सप्टेंबर २०२५ |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|date=१३ मे २०२५ }}</ref> == सामना == === सामना अधिकारी === २३ मे २०२५ रोजी, आयसीसीने अंतिम सामन्यासाठी सामना अधिकाऱ्यांची घोषणा केली.<ref>{{cite web |trans-title=विश्व कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामन्यासाठी सामना अधिकाऱ्यांची घोषणा|title=Match officials revealed for World Test Championship Final |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/world-test-championship/news/match-officials-revealed-for-world-test-championship-final |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२३ मे २०२५ |access-date=१५ सप्टेंबर २०२५}}</ref> * '''मैदानावरील [[पंचगिरी|पंच]]''': [[क्रिस गॅफने]] (न्यू) आणि [[रिचर्ड इलिंगवर्थ]] (इं) * '''[[तिसरा पंच (क्रिकेट)|तिसरे पंच]]''': [[रिचर्ड केटलबोरो]] (इं) * '''[[राखीव पंच]]''': [[नितीन मेनन]] (भा) * '''[[सामनाधिकारी]]''': [[जवागल श्रीनाथ]] (भा) === सामन्याचे तपशील आणि धावफलक=== {{Two-innings cricket match | date = ११–१४ जून २०२५ | team1 = {{cr-rt|AUS}} | team2 = {{cr|SA}} | score-team1-inns1 = २१२ (५६.४ षटके) | runs-team1-inns1 = [[ब्यू वेबस्टर]] ७२ (९२) | wickets-team1-inns1 = [[कागिसो रबाडा]] ५/५१ (१५.४ षटके) | score-team2-inns1 = १३८ (५७.१ षटके) | runs-team2-inns1 = [[डेव्हिड बेडिंगहॅम]] ४५ (१११) | wickets-team2-inns1 = [[पॅट कमिन्स]] ६/२८ (१८.१ षटके) | score-team1-inns2 = २०७ (६५ षटके) | runs-team1-inns2 = [[मिचेल स्टार्क]] ५८[[नाबाद|*]] (१३६) | wickets-team1-inns2 = [[कागिसो रबाडा]] ४/५९ (१८ षटके) | score-team2-inns2 = २८२/५ (८३.४ षटके) | runs-team2-inns2 = [[एडन मार्करम]] १३६ (२०७) | wickets-team2-inns2 = [[मिचेल स्टार्क]] ३/६६ (१४.४ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ५ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449769.html धावफलक] | venue = [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] | umpires = [[क्रिस गॅफने]] (न्यू) आणि [[रिचर्ड इलिंगवर्थ]] (इं) | motm = [[एडन मार्करम]] (द) | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = ऑस्ट्रेलियाचा [[ट्रॅव्हिस हेड]]) [[रोहित शर्मा]]ला मागे टाकत आयसीसीच्या अंतिम सामन्यात (फक्त ४ डावात) सर्वाधिक धावा करणारा दुसरा फलंदाज बनला.<ref>{{cite web|trans-title=आयसीसी अंतिम सामन्यामध्ये सर्वाधिक धावा: ट्रॅव्हिस हेडने दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध अपयशी ठरवूनही रोहित शर्माला मागे टाकले|title=Most Runs In ICC Finals: Travis Head Overtakes Rohit Sharma Despite Failure Vs South Africa|url=https://cricket.one/match-hub/most-runs-in-icc-finals-travis-head-overtakes-rohit-sharma-despite-failure-vs-south-africa/68497ac47da7f77e4c987d76|work=वनक्रिकेट|access-date=2025-09-16|archive-date=2025-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20250621224755/https://cricket.one/match-hub/most-runs-in-icc-finals-travis-head-overtakes-rohit-sharma-despite-failure-vs-south-africa/68497ac47da7f77e4c987d76|url-status=dead}}</ref> * [[स्टीव स्मिथ]]ने (ऑस्ट्रेलिया) आयसीसी नॉकआउट्समध्ये सर्वाधिक ५०+ धावा काढण्याच्या बाबतीत सचिन तेंडुलकरला मागे टाकले आणि लॉर्ड्सवर पाहुण्या फलंदाजासाठी ५९१* धावा करून सर्वाधिक कसोटी धावा करण्याचा विक्रम प्रस्थापित केला. त्याने [[वॉरेन बार्ड्सली]]चा ५७५ धावांचा विक्रम मागे टाकला.<ref>{{cite web |trans-title=विश्व कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामना २०२५: स्टीव्ह स्मिथने लॉर्ड्सवर अनेक टप्पे गाठले; तपशील तपासा|title=WTC Final 2025: Steve Smith registers series of milestones at Lord's; check details |url=https://www.livemint.com/sports/wtc-final-2025-steve-smith-registers-series-of-milestones-at-lords-check-details-south-africa-vs-australia-11749654602771.html |work=मिंट}}</ref> * [[कागिसो रबाडा]] (दक्षिण आफ्रिका) हा विश्व कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामन्यामध्ये पाच बळी घेणारा पहिला दक्षिण आफ्रिकी खेळाडू ठरला, [[काइल जेमिसन]] नंतरचा तो एकंदर दुसरा आणि आयसीसीच्या मोठ्या अंतिम सामन्यामध्ये पाच गडी बाद करणारा [[जॅक कॅलिस]] नंतरचा दुसरा दक्षिण आफ्रिकी खेळाडू ठरला.<ref>{{cite web|trans-title="ही इज ऑलवेज ॲट यू": स्टीव्ह स्मिथने विश्व कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामन्यामध्ये कागिसो रबाडाच्या पाच विकेट घेण्याचे कौतुक केले|title="He's Always At You": Steve Smith Praises Kagiso Rabada's Five-Wicket Haul In WTC Final|url=https://sports.ndtv.com/cricket/hes-always-at-you-steve-smith-praises-kagiso-rabadas-five-wicket-haul-in-wtc-final-8645696|work=एनडीटीव्ही स्पोर्ट्स|access-date=2025-09-16|archive-date=2025-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20250714143932/https://sports.ndtv.com/cricket/hes-always-at-you-steve-smith-praises-kagiso-rabadas-five-wicket-haul-in-wtc-final-8645696|url-status=dead}}</ref> * ऑस्ट्रेलियाच्या [[मिचेल स्टार्क]]ने आयसीसीच्या प्रमुख पुरुष स्पर्धांच्या अंतिम सामन्यात सर्वाधिक बळी घेण्याच्या बाबतीत [[मोहम्मद शमी]]ला मागे टाकले.<ref>{{cite web |trans-title=मिशेल स्टार्क आयसीसीच्या अंतिम सामन्यात सर्वाधिक बळी घेणारा गोलंदाज बनला, मोहम्मद शमीला टाकले मागे |title=Mitchell Starc becomes top wicket-taker in ICC finals, surpasses Mohammed Shami |url=https://apnlive.com/sports-news/mitchell-starc-surpasses-shami-icc-finals-record/ |work=एपीएन |access-date=2025-09-16 |archive-date=2025-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250612103249/https://apnlive.com/sports-news/mitchell-starc-surpasses-shami-icc-finals-record/ |url-status=dead }}</ref> * ऑस्ट्रेलियाच्या [[पॅट कमिन्स]]ने त्याचा ३००वा कसोटी बळी घेतला, सर्वात कमी (१३,७२५) चेंडूंमध्ये ३०० बळी घेणारा तो पाचव्या क्रमांकाचा गोलंदाज ठरला.<ref>{{cite web |trans-title=आकडेवारी - लीग ऑफ लेजेंड्समध्ये कर्णधार कमिन्सचा पराक्रम. बेनॉड, इम्रान आणि इतर|title=Stats - Captain Cummins in a league of legends feat. Benaud, Imran and more |url=https://www.espncricinfo.com/story/stats-captain-cummins-in-a-league-of-legends-feat-benaud-imran-and-more-1489852 |publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१६ सप्टेंबर २०२५}}</ref> आयसीसीच्या अंतिम सामन्यात सहा बळी घेणारा तो पहिला कर्णधार बनला, त्याने कर्णधार म्हणून सर्वोत्तम कसोटी आकडे (६/२८) नोंदवले आणि [[बॉब विलिस]]च्या ६/१०१ अशा कामगिरीला मागे टाकले, २०२३-२५ च्या विश्वचषकात सर्वाधिक बळी घेणाऱ्या जसप्रीत बुमराहला मागे टाकले आणि कर्णधार म्हणून कसोटीमध्ये सर्वात जास्त वेळा पाच बळी घेण्याबाबतीत संयुक्तपणे दुसऱ्या क्रमांकावर पोहोचला.<ref>{{cite web|trans-title=ऑस्ट्रेलियाचा कर्णधार पॅट कमिन्सनेविश्व कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामन्यामध्ये वेगवान जादूने अनेक विक्रम मोडले|title=Australia Captain Pat Cummins Shatters Multiple Records With Pace Magic During WTC Final|url=https://sports.ndtv.com/cricket/australia-captain-pat-cummins-shatters-multiple-records-with-pace-magic-during-wtc-final-8656712|publisher=एनडीटीव्ही स्पोर्ट्स|access-date=१६ सप्टेंबर २०२५}}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[उस्मान खवाजा]]ने (ऑ) १५,००० प्रथम श्रेणी धावा पूर्ण केल्या. * [[एडन मार्करम]] (द) हा विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धेच्या अंतिम सामन्यात शतक करणारा एकूण तिसरा आणि दक्षिण आफ्रिकेचा पहिला खेळाडू ठरला.<ref>{{cite web |trans-title=दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया: क्लच एडन मार्करम विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धेच्या अंतिम सामन्यात शतक ठोकणारा तिसरा फलंदाज|title=SA vs AUS: Clutch Aiden Markram becomes 3rd batter to hit WTC final hundred |url=https://www.indiatoday.in/sports/story/wtc-final-aiden-markram-hundred-sa-vs-aus-2740531-2025-06-13 |publisher=इंडिया टुडे|access-date=१६ सप्टेंबर २०२५}}</ref> * [[टेंबा बावुमा]] (द) आणि [[केन विल्यमसन]] हे एकमेव कर्णधार आहेत ज्यांनी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धेच्या अंतिम सामन्यात ५० किंवा त्याहून अधिक धावा केल्या आहेत. * [[१९९८ विल्स आंतरराष्ट्रीय चषक|१९९८]] नंतर दक्षिण आफ्रिकेचे हे पहिलेच आयसीसी जेतेपद होते.. }} === सामन्याचा सारांश === ==== १ला दिवस ==== पहिल्या सत्रात ऑस्ट्रेलियाने ४ गडी गमावून ६७ धावा केल्या. दुसऱ्या सत्राच्या अखेरीस, [[स्टीव स्मिथ]] आणि [[ब्यू वेबस्टर]] यांच्या योगदानामुळे ऑस्ट्रेलियाने फक्त १ गडी गमावून ११३ धावा केल्या. तिसऱ्या सत्रात, ऑस्ट्रेलियाने उर्वरित सर्व गडी फक्त २२ धावांवर गमावले. वेबस्टरने ९२ चेंडूत ७२ धावा काढत सर्वाधिक धावा केल्या तर [[कागिसो रबाडा]]ने पाच बळी घेतले. पहिल्या दिवसाच्या अखेरीस, दक्षिण आफ्रिकेने ४ गडी गमावून ४३ धावा केल्या होत्या.<ref name=finalscorecard/><ref>{{Cite web |date=११ जून २०२५|trans-title=लॉर्ड्सवरील रोमांचक दिवसात गोलंदाजांचे वर्चस्व, दिवसात चौदा गडी बाद|title=Fourteen wickets fall as bowlers dominate enthralling day at Lord's |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/world-test-championship/news/live-south-africa-send-aussies-into-bat-first-in-wtc25-final |access-date=१६ सप्टेंबर २०२५|publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=गॅलन |first=डॅनियल |last2=पेगन |first2=मार्टिन |date=११ जून २०२५|trans-title=दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया: विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धेचा अंतिम सामना, पहिला दिवस - जसे घडले तसे|title=South Africa v Australia: World Test Championship final cricket, day one – as it happened |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2025/jun/11/south-africa-v-australia-world-test-championship-final-cricket-day-one-live |access-date=१६ सप्टेंबर २०२५ |work=[[द गार्डियन]] |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> ==== २रा दिवस ==== दुसऱ्या दिवसाच्या पहिल्या सत्रात, दक्षिण आफ्रिकेने [[डेव्हिड बेडिंगहॅम]] आणि [[टेंबा बावुमा]] यांच्या योगदानामुळे केवळ एक गडी गमावून ७८ धावा केल्या. पावसाच्या विलंबानंतर, दक्षिण आफ्रिकेने उर्वरित सर्व विकेट गमावून १७ धावा केल्या. बेडिंगहॅमने सर्वाधिक धावा केल्या तर [[पॅट कमिन्स]]ने सहा विकेट घेतल्या. दुसऱ्या सत्राच्या शेवटी, ऑस्ट्रेलियाने २ विकेट गमावून ३२ धावा केल्या होत्या. तिसऱ्या सत्रात, ऑस्ट्रेलियाने ६ गडी गमावून ११२ धावा केल्या ज्यात [[ॲलेक्स कॅरे]] आणि [[मिचेल स्टार्क]] यांनी महत्त्वाचे योगदान दिले.<ref name=finalscorecard/><ref>{{Cite web |date=१२ जून २०२५|trans-title=दुसऱ्या दिवसाच्या खळबळजनक कामगिरीनंतर विश्व कसोटी अजिंक्यपद २०२५ अंतिम सामना रोमांचक शिखरावर|title=Epic WTC25 Final headed to thrilling climax after sensational second day |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/world-test-championship/news/live-south-africa-resume-on-day-2-in-wtc25-final |access-date=१८ सप्टेंबर २०२५|publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=गॅलन |first=डॅनियल |last2=लेमन |first2=जेफ |date=१२ जून २०२५|trans-title=दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया: वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप फायनल क्रिकेट, दुसरा दिवस - जसे घडले|title=South Africa v Australia: World Test Championship final cricket, day two – as it happened |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2025/jun/12/australia-vs-south-africa-world-test-championship-final-cricket-day-two-live-blog-updates-scores-results-teams-lords |access-date=१८ सप्टेंबर २०२५ |work=[[द गार्डियन]] |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> ==== ३रा दिवस ==== तिसऱ्या दिवसाच्या पहिल्या सत्रात, ऑस्ट्रेलियाने उर्वरित सर्व गाडी गमावून ६३ धावा केल्या आणि त्यांचा डाव संपला. स्टार्क सर्वाधिक धावा करणारा फलंदाज होता, तर रबाडाने चार गडी बाद केले. दुसऱ्या सत्रात, दक्षिण आफ्रिकेने २ गाड्यांच्या मोबदल्यात ९४ धावा केल्या. तिसऱ्या सत्रात, दक्षिण आफ्रिकेने [[एडन मार्करम]] आणि बावुमा यांच्या फलंदाजीमुळे एकही गडी न गमावता ११९ धावा केल्या.<ref name=finalscorecard/><ref>{{Cite web |date=१३ जून २०२५|trans-title=मार्करामच्या शतकामुळे दक्षिण आफ्रिका इतिहास रचण्याच्या उंबरठ्यावर|title=Markram century has South Africa on cusp of creating history |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/world-test-championship/news/live-all-eyes-on-lord-s-for-day-3-of-wtc25-final |access-date=१८ सप्टेंबर २०२५ |publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=लेमन |first=जेफ |last2=स्मिथ |first2=रॉब |date=१३ जून २०२५|trans-title=दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया: वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिपचा अंतिम सामना, तिसरा दिवस - जसे घडले|title=South Africa v Australia: World Test Championship final cricket, day three – as it happened |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2025/jun/13/australia-vs-south-africa-world-test-championship-final-cricket-day-three-live-blog-updates-scores-results-teams-lords |access-date=१८ सप्टेंबर २०२५ |work=[[द गार्डियन]] |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> ==== ४था दिवस ==== चवथ्या दिवसाच्या च्या पहिल्या सत्रात, दक्षिण आफ्रिकेने ३ गडी गमावून ६९ धावा केल्या आणि ५ गडी राखून सामन्यात विजय मिळवला.<ref name=finalscorecard/><ref>{{Cite web |date=१४ जून २०२५|trans-title=विश्व कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामन्यामध्ये दक्षिण आफ्रिकेचा विजय, लॉर्ड्सवर रचला इतिहास |title=History made at Lord's as South Africa triumph in WTC25 Final |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/world-test-championship/news/live-south-africa-on-brink-of-wtc25-final-victory-at-lord-s |access-date=१८ सप्टेंबर २०२५|publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=लेमन |first=जेफ |last2=वॉलेस |first2=जेम्स |date=१४ जून २०२५|trans-title=ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध जबरदस्त पुनरागमन करून दक्षिण आफ्रिकेने विश्व कसोटी अजिंक्यपद जिंकले - जसे घडले तसे|title=South Africa win World Test Championship after completing stunning comeback against Australia – as it happened |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2025/jun/14/australia-vs-south-africa-world-test-championship-final-cricket-day-four-live-blog-updates-scores-results-teams-lords |access-date=१८ सप्टेंबर २०२५|work=[[द गार्डियन]] |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> {{Cot|धावफलक<ref name=finalscorecard>{{cite web |trans-title=अंतिम सामना: अंतिम सामना, आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद, लॉर्ड्स, जून ११-१४, २०२५|title=Final: Final, ICC World Test Championship at Lord's, June 11–14, 2025 |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-test-championship-2023-2025-1345943/australia-vs-south-africa-final-1449769/full-scorecard |publisher=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१८ सप्टेंबर २०२५}}</ref>|bg=lightblue}} ; '''ऑस्ट्रेलिया १ला डाव''' {{क्रिकेट धावफलक सुरूवात|title={{cr|AUS}} फलंदाजी}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[उस्मान खवाजा]]|माहिती=झे बेडिंगहॅम गो रबाडा|धावा=०|चेंडू=२०|चौकार=०|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=०.००}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[मार्नस लॅबशॅन]]|माहिती=†झे व्हेरेइन गो यान्सिन |धावा=१७|चेंडू=५६|चौकार=१|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=३०.३५}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[कॅमेरॉन ग्रीन]]|माहिती=झे मार्करम गो रबाडा|धावा=४|चेंडू=३|चौकार=१|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=१३३.३३}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[स्टीव स्मिथ]]|माहिती=झे यान्सिन गो मार्करम |धावा=६६|चेंडू=११२|चौकार=१०|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=५८.९२}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[ट्रॅव्हिस हेड]]|माहिती=†झे व्हेरेइन गो यान्सिन |धावा=११|चेंडू=१३|चौकार=१|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=८४.६१}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[ब्यू वेबस्टर]]|माहिती=झे बेडिंगहॅम गो रबाडा|धावा=७२|चेंडू=९२|चौकार=११|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=७८.२६}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[ॲलेक्स कॅरे]]|माहिती=गो महाराज|धावा=२३|चेंडू=३१|चौकार=४|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=७४.१९}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[पॅट कमिन्स]]|माहिती=गो रबाडा|धावा=१|चेंडू=६|चौकार=०|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=१६.६६}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[मिचेल स्टार्क]]|माहिती=गो रबाडा|धावा=१|चेंडू=१२|चौकार=०|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=८.३३}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[नेथन ल्यॉन]]|माहिती=गो यान्सिन|धावा=०|चेंडू=४|चौकार=०|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=०.००}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[जॉश हेझलवूड]]|माहिती=नाबाद|धावा=०|चेंडू=१|चौकार=०|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=०.००}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=अवांतर|माहिती=(ले.बा. ७, नो १०)|धावा=१७|चेंडू=|चौकार=|षटकार=|स्ट्राईक रेट=}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू='''एकूण'''|माहिती=(१० बाद; ५६.४ षटके)|धावा='''२१२'''|चेंडू=|चौकार=२८|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=}} {{क्रिकेट धावफलक अंत}} '''गडी बाद होण्याचा क्रम:''' १–१२ (खवाजा, ६.३ ष), २–१६ (ग्रीन, ६.६ ष), ३–४६ (लॅबशॅन, १७.६ ष), ४–६७ (हेड, २३.२ ष), ५-१४६ (स्मिथ, ४१.६ ष), ६-१९२ (कॅरे, ५१.१ ष), ७-१९९ (कमिन्स, ५२.४ ष), ८-२१० (वेबस्टर, ५४.४ ष), ९-२११ (ल्यॉन, ५५.५ ष), १०-२१२ (स्टार्क, ५६.४ ष). {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती सुरूवात|trans-title=|title={{cr|SA}} गोलंदाजी}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[कागिसो रबाडा]]|षटके=१५.५|निर्धाव=५|धावा=५१|बळी=५|इकोनॉमी=३.२५|वाईड=०|नो=१}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[मार्को यान्सिन]]|षटके=१५|निर्धाव=५|धावा=४९|बळी=३|इकोनॉमी=३.५०|वाईड=०|नो=२}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[लुंगी न्गिदी]]|षटके=८|निर्धाव=०|धावा=४५|बळी=०|इकोनॉमी=५.६२|वाईड=०|नो=२}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[वियान मल्डर]]|षटके=११|निर्धाव=३|धावा=३६|बळी=०|इकोनॉमी=३.२७|वाईड=०|नो=५}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[केशव महाराज]]|षटके=६|निर्धाव=०|धावा=१९|बळी=१|इकोनॉमी=३.१६|वाईड=०|नो=०}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[एडन मार्करम]]|षटके=२|निर्धाव=०|धावा=५|बळी=१|इकोनॉमी=२.५०|वाईड=०|नो=०}} {{क्रिकेट धावफलक अंत}} ;दक्षिण आफ्रिका १ला डाव {{क्रिकेट धावफलक सुरूवात|trans-title=|title={{cr|SA}} फलंदाजी}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[एडन मार्करम]]|माहिती=गो स्टार्क|धावा=०|चेंडू=६|चौकार=०|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=०.००}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[रायन रिकलटन]]|माहिती=झे खवाजा गो स्टार्क|धावा=१६|चेंडू=२३|चौकार=३|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=६९.५६}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[वियान मल्डर]]|माहिती=गो कमिन्स|धावा=६|चेंडू=४४|चौकार=०|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=१३.६३}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[टेंबा बावुमा]]|माहिती=झे लॅबशॅन गो कमिन्स|धावा=३६|चेंडू=८४|चौकार=४|षटकार=२|स्ट्राईक रेट=४२.८५}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[ट्रिस्टन स्टब्स]]|माहिती=गो हेझलवूड|धावा=२|चेंडू=१३|चौकार=०|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=१५.३८}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[डेव्हिड बेडिंगहॅम]]|माहिती=†झे कॅरे गो कमिन्स|धावा=४५|चेंडू=१११|चौकार=६|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=४०.५४}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[काइल व्हेरेइन]]|माहिती=पायचीत गो कमिन्स|धावा=१३|चेंडू=३९|चौकार=०|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=३३.३३}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[मार्को यान्सिन]]|माहिती=झे आणि गो कमिन्स|धावा=०|चेंडू=३|चौकार=०|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=०.००}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[केशव महाराज]]|माहिती=धावचीत (हेड/†कॅरे)|धावा=७|चेंडू=१५|चौकार=१|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=४६.६६}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[कागिसो रबाडा]]|माहिती=झे वेबस्टर गो कमिन्स|धावा=१|चेंडू=६|चौकार=०|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=१६.६६}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[लुंगी न्गिदी]]|माहिती=नाबाद|धावा=०|चेंडू=१|चौकार=०|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=०.००}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=अवांतर|माहिती=(ले.बा. १०, नो २)|धावा=१२|चेंडू=|चौकार=|षटकार=|स्ट्राईक रेट=}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू='''एकूण'''|माहिती=(१० बाद; ५७.१ षटके)|धावा='''१३८'''|चेंडू=|चौकार=१४|षटकार=१|स्ट्राईक रेट=}} {{क्रिकेट धावफलक अंत}} '''गडी बाद होण्याचा क्रम:''' १–० (मार्करम, ०.६ ष), २–१९ (रिकलटन, ८.४ ष), ३–२५ (मल्डर, १५.२ ष), ४–३० (स्टब्स, २०.२ ष), ५–९४ (बावुमा, ३९.२ ष), ६–१२६ (व्हेरेइन, ५१.३ ष), ७–१२६ (यान्सिन, ५१.६ ष), ८–१३५ (बेडिंगहॅम, ५५.२ ष), ९–१३८ (महाराज, ५६.५ ष), १०–१३८ (रबाडा, ५७.१ ष) {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती सुरूवात|trans-title=|title={{cr|AUS}} गोलंदाजी}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[मिचेल स्टार्क]]|षटके=१३|निर्धाव=३|धावा=४१|बळी=२|इकोनॉमी=३.१५|वाईड=०|नो=०}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[जॉश हेझलवूड]]|षटके=१५|निर्धाव=५|धावा=२७|बळी=१|इकोनॉमी=१.८०|वाईड=०|नो=०}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[पॅट कमिन्स]]|षटके=१८.१|निर्धाव=६|धावा=२८|बळी=६|इकोनॉमी=१.५४|वाईड=०|नो=१}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[नेथन ल्यॉन]]|षटके=८|निर्धाव=३|धावा=१२|बळी=०|इकोनॉमी=१.५०|वाईड=०|नो=०}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[ब्यू वेबस्टर]]|षटके=३|निर्धाव=०|धावा=२०|बळी=०|इकोनॉमी=६.६६|वाईड=०|नो=१}} {{क्रिकेट धावफलक अंत}} ;ऑस्ट्रेलिया २रा डाव {{क्रिकेट धावफलक सुरूवात|trans-title=|title={{cr|AUS}} फलंदाजी}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[मार्नस लॅबशॅन]]|माहिती=†झे व्हेरेइन गो यान्सिन|धावा=२२|चेंडू=६४|चौकार=२|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=३४.३७}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[उस्मान खवाजा]]|माहिती=†झे व्हेरेइन गो रबाडा|धावा=६|चेंडू=२३|चौकार=०|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=२६.०८}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[कॅमेरॉन ग्रीन]]|माहिती=झे मल्डर गो रबाडा|धावा=०|चेंडू=२|चौकार=०|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=०.००}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[स्टीव स्मिथ]]|माहिती=पायचीत गो न्गिदी|धावा=१३|चेंडू=२५|चौकार=१|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=५२.००}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[ट्रॅव्हिस हेड]]|माहिती=गो मल्डर|धावा=९|चेंडू=१८|चौकार=१|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=५०.००}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[ब्यू वेबस्टर]]|माहिती=पायचीत गो न्गिदी|धावा=९|चेंडू=११|चौकार=१|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=८१.८२}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[ॲलेक्स कॅरे]]|माहिती=पायचीत गो रबाडा|धावा=४३|चेंडू=५०|चौकार=५|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=८६.००}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[पॅट कमिन्स]]|माहिती=गो न्गिदी|धावा=६|चेंडू=५|चौकार=१|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=१२०.००}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[मिचेल स्टार्क]]|माहिती=नाबाद|धावा=५८|चेंडू=१३६|चौकार=५|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=४२.६४}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[नेथन ल्यॉन]]|माहिती=पायचीत गो रबाडा|धावा=२|चेंडू=१३|चौकार=०|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=१५.३८}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[जॉश हेझलवूड]]|माहिती=झे महाराज गो मार्करम|धावा=१७|चेंडू=५३|चौकार=२|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=३२.०७}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=अवांतर|माहिती=(बा. ६, ले.बा. ६, नो १०)|धावा=२२|चेंडू=|चौकार=|षटकार=|स्ट्राईक रेट=}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू='''एकूण'''|माहिती=(१० बाद; ६५ षटके)|धावा='''२०७'''|चेंडू=|चौकार=१८|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=}} {{क्रिकेट धावफलक अंत}} '''गडी बाद होण्याचा क्रम:''' १–२८ (खवाजा, १०.२ ष), २–२८ (ग्रीन, १०.४ ष), ३–४४ (लॅबशॅन, १७.५ ष), ४–४८ (स्मिथ, १८.५ ष), ५–६४ (वेबस्टर, २२.६ ष), ६–६६ (हेड, २३.४ ष), ७–७३ (कमिन्स, २४.५ ष), ८–१३४ (कॅरे, ३८.२ ष), ९–१४८ (ल्यॉन, ४२.४ ष), १०–२०७ (हेझलवूड, ६४.६ ष) {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती सुरूवात|trans-title=|title={{cr|SA}} गोलंदाजी}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[कागिसो रबाडा]]|षटके=१८|निर्धाव=१|धावा=५९|बळी=४|इकोनॉमी=३.२७|वाईड=०|नो=५}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[मार्को यान्सिन]]|षटके=१८|निर्धाव=३|धावा=५८|बळी=१|इकोनॉमी=३.२२|वाईड=०|नो=३}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[वियान मल्डर]]|षटके=८|निर्धाव=१|धावा=१८|बळी=१|इकोनॉमी=२.२५|वाईड=०|नो=२}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[लुंगी न्गिदी]]|षटके=१३|निर्धाव=१|धावा=३८|बळी=३|इकोनॉमी=२.९२|वाईड=०|नो=०}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[केशव महाराज]]|षटके=६|निर्धाव=१|धावा=१७|बळी=०|इकोनॉमी=२.८३|वाईड=०|नो=०}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[एडन मार्करम]]|षटके=२|निर्धाव=१|धावा=५|बळी=१|इकोनॉमी=२.५०|वाईड=०|नो=०}} {{क्रिकेट धावफलक अंत}} ;दक्षिण आफ्रिका २रा डाव {{क्रिकेट धावफलक सुरूवात|trans-title=|title={{cr|SA}} फलंदाजी}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[एडन मार्करम]]|माहिती=झे हेड गो हेझलवूड|धावा=१३६|चेंडू=२०७|चौकार=१४|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=६५.७०}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[रायन रिकलटन]]|माहिती=†झे कॅरे गो स्टार्क|धावा=६|चेंडू=८|चौकार=१|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=७५.००}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[वियान मल्डर]]|माहिती=झे लॅबशॅन गो स्टार्क|धावा=२७|चेंडू=५०|चौकार=५|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=५४.००}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[टेंबा बावुमा]]|माहिती=†झे कॅरे गो कमिन्स|धावा=६६|चेंडू=१३४|चौकार=५|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=४९.२५}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[ट्रिस्टन स्टब्स]]|माहिती=गो स्टार्क|धावा=८|चेंडू=४३|चौकार=०|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=१८.६०}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[डेव्हिड बेडिंगहॅम]]|माहिती=नाबाद|धावा=२१|चेंडू=४९|चौकार=१|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=४२.८५}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[काइल व्हेरेइन]]|माहिती=नाबाद|धावा=४|चेंडू=१३|चौकार=०|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=३०.७६}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[मार्को यान्सिन]]|माहिती=|धावा=|चेंडू=|चौकार=|षटकार=|स्ट्राईक रेट=}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[केशव महाराज]]|माहिती=|धावा=|चेंडू=|चौकार=|षटकार=|स्ट्राईक रेट=}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[कागिसो रबाडा]]|माहिती=|धावा=|चेंडू=|चौकार=|षटकार=|स्ट्राईक रेट=}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=[[लुंगी न्गिदी]]|माहिती=|धावा=|चेंडू=|चौकार=|षटकार=|स्ट्राईक रेट=}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू=अवांतर|माहिती=(बा. ८, ले.बा. ४, नो २)|धावा=१४|चेंडू=|चौकार=|षटकार=|स्ट्राईक रेट=}} {{क्रिकेट धावफलक फलंदाज माहिती|खेळाडू='''एकूण'''|माहिती=(५ बाद; ८३.४ षटके)|धावा='''२८२'''|चेंडू=|चौकार=२६|षटकार=०|स्ट्राईक रेट=}} {{क्रिकेट धावफलक अंत}} '''गडी बाद होण्याचा क्रम:''' १–९ (रिकलटन, २.१ ष), २–७० (मल्डर, १७.४ ष), ३–२१७ (बावुमा, ५८.६ ष), ४–२४१ (स्टब्स, ७०.३3 ष), ५–२७६ (मार्करम, ८०.६ ष) {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती सुरूवात|trans-title=|title={{cr|AUS}} गोलंदाजी}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[मिचेल स्टार्क]]|षटके=१४.४|निर्धाव=१|धावा=६६|बळी=३|इकोनॉमी=४.५०|वाईड=०|नो=०}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[जॉश हेझलवूड]]|षटके=१९|निर्धाव=२|धावा=५८|बळी=१|इकोनॉमी=३.०५|वाईड=०|नो=०}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[पॅट कमिन्स]]|षटके=१७|निर्धाव=०|धावा=५९|बळी=१|इकोनॉमी=३.४७|वाईड=०|नो=१}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[नेथन ल्यॉन]]|षटके=२६|निर्धाव=४|धावा=६६|बळी=०|इकोनॉमी=२.५३|वाईड=०|नो=०}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[ब्यू वेबस्टर]]|षटके=५|निर्धाव=०|धावा=२३|बळी=०|इकोनॉमी=२.६०|वाईड=०|नो=१}} {{क्रिकेट धावफलक गोलंदाज माहिती|गोलंदाज=[[ट्रॅव्हिस हेड]]|षटके=२|निर्धाव=०|धावा=८|बळी=०|इकोनॉमी=४.००|वाईड=०|नो=०}} {{क्रिकेट धावफलक अंत}} {{cob}} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} {{२०२३-२०२५ आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} [[वर्ग:२०२३-२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] ng45hlcrf40dd90c57922z44yqn3t1a 0 374599 2695033 2693605 2026-07-17T04:53:44Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2695033 wikitext text/x-wiki खालील यादी मलेशिया महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. मलेशियाने ३ जून २०१८ रोजी भारता विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | मलेशियाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.cricbuzz.com/live-cricket-scores/20314/indw-vs-mlyw-1st-match-womens-asia-cup-t20-2018 ४१६] || ३ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148055.html ४२३] || ६ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148058.html ४२७] || ७ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148062.html ४३१] || ९ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1174280.html ४६३] || ९ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|MAS}} || rowspan=6 | |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1174281.html ४६४] || ९ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|MAS}} |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1174282.html ४६५] || १० ऑगस्ट २०१८ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SIN}} |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1174283.html ४६६] || १० ऑगस्ट २०१८ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SIN}} |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1174284.html ४६७] || ११ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|MAS}} |- | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1174285.html ४६८] || १२ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1171350.html ५४६] || १३ जानेवारी २०१९ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्दथाई क्रिकेट ग्राउंड]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} || rowspan=4 | [[२०१८-१९ थायलंड महिला ट्वेंटी२० स्मॅश|२०१८ थायलंड महिला ट्वेंटी२० स्मॅश]] |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1171359.html ५५३] || १५ जानेवारी २०१९ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1171363.html ५५५] || १६ जानेवारी २०१९ || {{crw|CHN}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1171367.html ५५९] || १८ जानेवारी २०१९ || {{crw|MYA}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MYA}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172911.html ५७९] || १८ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|KUW}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} || rowspan=6 | [[२०१९ आयसीसी आशिया महिला पात्रता|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172913.html ५८१] || १९ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्दथाई क्रिकेट ग्राउंड]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172916.html ५८४] || २१ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्दथाई क्रिकेट ग्राउंड]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172921.html ५८९] || २२ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|CHN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्दथाई क्रिकेट ग्राउंड]], [[बँकॉक]] || {{crw|CHN}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172925.html ५९३] || २५ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|THA}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्दथाई क्रिकेट ग्राउंड]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172928.html ५९६] || २७ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|HKG}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्दथाई क्रिकेट ग्राउंड]], [[बँकॉक]] || {{crw|HKG}} |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198217.html ७३०] || २८ ऑगस्ट २०१९ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[इंडियन असोसिएशन क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{crw|MAS}} || rowspan=3 | |- | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198218.html ७३१] || २९ ऑगस्ट २०१९ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[इंडियन असोसिएशन क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{crw|MAS}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198219.html ७३२] || ३० ऑगस्ट २०१९ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[इंडियन असोसिएशन क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286968.html ९९९] || २२ नोव्हेंबर २०२१ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} || rowspan=5 | [[२०२१ महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286972.html १००३] || २३ नोव्हेंबर २०२१ || {{crw|KUW}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286974.html १००५] || २५ नोव्हेंबर २०२१ || {{crw|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी मैदान|आयसीसी अकादमी मैदान क्र.२]], [[बँकॉक]] || {{crw|HK}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286977.html १००८] || २६ नोव्हेंबर २०२१ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286981.html १०१२] || २८ नोव्हेंबर २०२१ || {{crw|BHU}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296027.html १०१४] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296030.html १०१७] || १९ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SCO}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296033.html १०२२] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296035.html १०२४] || २३ जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320190.html ११२२] || १७ जून २०२२ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|MAS}} || rowspan=6 | [[२०२२ एसीसी महिला ट्वेंटी२० अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२२ ए.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320196.html ११३०] || १८ जून २०२२ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320200.html ११३६] || २० जून २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{crw|UAE}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320206.html ११४२] || २२ जून २०२२ || {{crw|OMA}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320211.html ११४७] || २४ जून २०२२ || {{crw|HK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320212.html ११४८] || २५ जून २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|UAE}} |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322018.html ११६१] || ८ जुलै २०२२ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[इंडियन असोसिएशन क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{crw|MAS}} || rowspan=3 | |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322019.html ११६२] || ९ जुलै २०२२ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[इंडियन असोसिएशन क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{crw|MAS}} |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322020.html ११६३] || १० जुलै २०२२ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[इंडियन असोसिएशन क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335787.html १२४२] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|सिलहट क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} || rowspan=6 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335790.html १२५०] || ३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|सिलहट क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335793.html १२५७] || ५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|सिलहट क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|UAE}} |- style="background:#cfc;" | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335795.html १२६४] || ६ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|सिलहट क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335798.html १२६८] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|सिलहट क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335800.html १२७०] || ९ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|सिलहट क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|THA}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370820.html १४२९] || ४ मे २०२३ || {{crw|THA}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|THA}} || rowspan=4 | [[२०२३ दक्षिण पूर्व आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा#टी-२०|२०२३ दक्षिण-पूर्व आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370821.html १४३२] || ६ मे २०२३ || {{crw|PHI}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370825.html १४४२] || १४ मे २०२३ || {{crw|MYA}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370827.html १४४३] || १५ मे २०२३ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|MAS}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1376121.html १४५२] || २९ मे २०२३ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{crw|MAS}} || rowspan=5 | |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1376122.html १४५७] || ३० मे २०२३ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{crw|NEP}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1376123.html १४६२] || १ जून २०२३ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{crw|NEP}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1376124.html १४७०] || ३ जून २०२३ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{crw|MAS}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1376125.html १४७१] || ४ जून २०२३ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{crw|NEP}} |- style="background:#cfc;" | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379695.html १४८२] || १४ जून २०२३ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|HK}} [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{crw|UAE}} || [[२०२३ एसीसी महिला टी-२० इमर्जिंग टीम्स आशिया कप|२०२३ महिला ट्वेंटी२० उदयोन्मुख आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1393590.html १५३५] || २२ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|KUW}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} || rowspan=4 | [[२०२३ मलेशिया महिला चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1393592.html १५३७] || २३ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|HK}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|HK}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1393595.html १५४३] || २५ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1393596.html १५४७] || २६ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|KUW}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394751.html १५६१] || ३१ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक आशिया पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394759.html १५७३] || १ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[बांगी (सलांगोर)|बांगी]] || {{crw|UAE}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394761.html १५८३] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|BHR}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394768.html १५९७] || ४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|BHU}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेरी केंबंगन]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399053.html १६६४] || १९ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|HK}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MAS}} || rowspan=2 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399055.html १६६६] || २१ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || अनिर्णित |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419510.html १७५१] || ४ फेब्रुवारी २०२४ || {{crw|KUW}} || {{flagicon|MAS}} [[जोहोर बारू|जोहोर क्रिकेट अकादमी ओव्हल]], [[जोहोर बारू]] || {{crw|MAS}} || rowspan=3 | |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419511.html १७५२] || ५ फेब्रुवारी २०२४ || {{crw|KUW}} || {{flagicon|MAS}} [[जोहोर बारू|जोहोर क्रिकेट अकादमी ओव्हल]], [[जोहोर बारू]] || {{crw|MAS}} |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419512.html १७५३] || ६ फेब्रुवारी २०२४ || {{crw|KUW}} || {{flagicon|MAS}} [[जोहोर बारू|जोहोर क्रिकेट अकादमी ओव्हल]], [[जोहोर बारू]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419908.html १७५६] || १० फेब्रुवारी २०२४ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|MAS}} || rowspan=6 | [[२०२४ एसीसी महिला प्रीमियर कप|२०२४ ए.सी.सी. महिला प्रीमियर चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419920.html १७६८] || ११ फेब्रुवारी २०२४ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[सेरी केंबंगन]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419924.html १७७२] || १३ फेब्रुवारी २०२४ || {{crw|BHR}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419932.html १७८०] || १४ फेब्रुवारी २०२४ || {{crw|JPN}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419935.html १७८३] || १६ फेब्रुवारी २०२४ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419936.html १७८४] || १८ फेब्रुवारी २०२४ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|UAE}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426758.html १९६०] || २० जुलै २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|THA}} || rowspan=3 | [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया कप|२०२४ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426762.html १९६४] || २२ जुलै २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426766.html १९६८] || २४ जुलै २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|BAN}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462858.html २१५२] || १० डिसेंबर २०२४ || {{crw|NAM}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|NAM}} || rowspan=3 | |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462859.html २१५३] || ११ डिसेंबर २०२४ || {{crw|NAM}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|NAM}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462860.html २१५४] || १२ डिसेंबर २०२४ || {{crw|NAM}} || {{flagicon|MAS}} [[सेलंगोर टर्फ क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|NAM}} |- style="background:#cfc;" | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483762.html २२८२] || ९ मे २०२५ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} || rowspan=2 | [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483777.html २२९८] || १६ मे २०२५ || {{crw|QAT}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्दथाई क्रिकेट ग्राउंड]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} |- | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505114.html २५२४] || २ ऑक्टोबर २०२५ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} || rowspan=5 | |- | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505115.html २५२५] || ४ ऑक्टोबर २०२५ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} |- | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505116.html २५२६] || ५ ऑक्टोबर २०२५ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505117.html २५२९] || ७ ऑक्टोबर २०२५ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505118.html २५३०] || ८ ऑक्टोबर २०२५ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} |- style="background:#cfc;" | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513756.html २६०१] || १५ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} || rowspan=4 | [[२०२५ दक्षिण पूर्व आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा#टी-२०|२०२५ दक्षिण-पूर्व आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513759.html २६०९] || १७ डिसेंबर २०२५ || {{crw|PHI}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513762.html २६१३] || १८ डिसेंबर २०२५ || {{crw|MYA}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513764.html २६१७] || १९ डिसेंबर २०२५ || {{crw|THA}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519145.html २६३०] || २० जानेवारी २०२६ || {{crw|BHU}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} || rowspan=5 | [[२०२६ लोटस चषक|२०२६ भूतान महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519146.html २६३३] || २१ जानेवारी २०२६ || {{crw|HK}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519148.html २६४१] || २४ जानेवारी २०२६ || {{crw|BHU}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519150.html २६४७] || २६ जानेवारी २०२६ || {{crw|HK}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519151.html २६५०] || २७ जानेवारी २०२६ || {{crw|BHU}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522068.html २६७१] || १४ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|THA}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} || [[२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया उदयोन्मुख चषक]] |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:मलेशियामधील क्रिकेट|महिला टी२०]] lprjgdixbbvybffhw7w5xrb6h9wp398 0 376136 2694987 2648122 2026-07-16T21:38:00Z Jonathansammy 17110 /* महत्त्व */ copyedit 2694987 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|name=नहपान|title=पश्चिम क्षत्रप|reign=इ.स. पहिले शतक – इ.स. ७८ (वादग्रस्त)|predecessor=भूमक|successor=चष्टन|father=भूमक|dynasty=क्षहरात (शाक)}}'''नहपान''' (प्राचीन ग्रीक: Ναηαπάνα; खरोष्ठी: 𐨣𐨱𐨤𐨣; ब्राह्मी: न-ह-पा-न) हा उत्तर-पश्चिम भारतात इ.स. पहिल्या किंवा दुसऱ्या शतकात राज्य करणारा '''शाक क्षत्रप (पश्चिम क्षत्रप)''' होता. तो '''क्षहरात (Kshaharata) वंशाचा''' सदस्य असून, नाण्यांवरील लेखांनुसार तो '''भूमक''' याचा पुत्र होता. नहपान हा पश्चिम भारतातील राजकीय, व्यापारी तसेच बौद्ध-जैन धार्मिक इतिहासात एक महत्त्वाची व्यक्ती मानली जाते. == नाव == नहपानचे नाव विविध लिप्यांमध्ये आढळते: * खरोष्ठी: '''Nahapana (𐨣𐨱𐨤𐨣)''' * ब्राह्मी: '''Nahapāna''' * ग्रीक: '''Nahapána (Ναηαπάνα)''' हे नाव मूळ शाक (Saka) शब्द ''Nāhapānä'' पासून आलेले असून त्याचा अर्थ '''“कुळाचा रक्षक”''' असा होतो.<ref>Harmatta, J. (1999).</ref> == कालखंड == नहपानचा अचूक राज्यकाल निश्चित नाही. त्याच्या काही शिलालेखांवर '''४१ ते ४६''' अशी वर्षे नमूद आहेत, मात्र ही कोणत्या संवत्सरातील आहेत हे स्पष्ट नाही. * जर ही वर्षे '''शक संवत''' (इ.स. ७८ पासून) मानली, तर काही अभ्यासक नहपानचा राज्यकाल '''इ.स. ११९–१२४''' असा मानतात.<ref>Singh, Upinder (2008).</ref> * कृष्णचंद्र सागर यांनुसार: '''इ.स. २४–७०'''<ref>Sagar, K.C. (1992).</ref> * आर. सी. सी. फाइन्स यांनुसार: '''इ.स. ६६–७१'''<ref>Fynes, R.C.C. (1995).</ref> * शैलेन्द्र भांडारे यांनुसार: '''इ.स. ७८''' हे नहपानच्या राज्याचे शेवटचे वर्ष होते.<ref>Bhandare, S. (1999).</ref> == राज्यकारभार == ''एरिथ्रियन समुद्राचा पेरिप्लस'' (''Periplus of the Erythraean Sea'') या प्राचीन व्यापारी ग्रंथात '''नांबानुस (Nambanus)''' नावाच्या राजाचा उल्लेख येतो, ज्याची ओळख आधुनिक अभ्यासकांनी नहपानशी जोडलेली आहे.<ref>Periplus, अध्याय ४१.</ref> या ग्रंथानुसार त्याचे राज्य '''बारीगाझा (भडोच)''' परिसरात होते. नहपानने '''इंडो-ग्रीक नाण्यांच्या धर्तीवर क्षत्रप नाणेप्रणाली''' सुरू केली. * पुढील बाजूस: राजाचा अर्धपुतळा व ग्रीक लेख * मागील बाजूस: वीज व बाणाची चिन्हे, ब्राह्मी व खरोष्ठी लेखांसह == बौद्ध धर्माला दान == नहपानचे नाव [[नाशिक]], [[कार्ले]], [[जुन्नर]] इत्यादी ठिकाणच्या अनेक '''बौद्ध गुंफांच्या शिलालेखांत दात्याच्या रूपात''' आढळते. नाशिक व कार्ले येथील शिलालेखांत त्याचा '''क्षहरात (क्षत्रप)''' वंश नमूद आहे.<ref>Burgess, J. (1880).</ref> == उषवदात (ऋषभदत्त) == नहपानचा जावई '''उषवदात (संस्कृत: ऋषभदत्त)''' हा दानशूर व सेनापती होता. त्याने: * [[भडोच]], दाशपूर (मंदसौर), गोवर्धन (नाशिकजवळ) व शूर्पारक ([[सोपाारा]]) येथे धर्मशाळा, बागा व तलाव बांधले * मालव (मलय) जमातीविरुद्ध मोहिमा राबवल्या * नाशिकजवळील त्रिरश्मी टेकडीवरील पांडवलेणीतील एक गुंफा बौद्ध भिक्षूंना अर्पण केली<ref>Mirashi, V.V. (1981).</ref> == गौतमीपुत्र सातकर्णी कडून पराभव == नाशिक जिल्ह्यातील '''जोगलथंबी''' येथे सापडलेल्या नाण्यांच्या खजिन्यात नहपानची नाणी '''सातवाहन राजा [[गौतमीपुत्र सातकर्णी]]ने पुन्हा ठसवलेली''' आढळतात.<ref>Fynes, R.C.C. (1995).</ref> नाशिक गुंफा क्रमांक ३ मधील शिलालेखात नहपानच्या '''“क्षहरात वंशाचा संपूर्ण नाश”''' झाल्याचा उल्लेख आहे. बहुतेक आधुनिक इतिहासकार मानतात की गौतमीपुत्र व नहपान हे समकालीन होते आणि गौतमीपुत्राने नहपानचा पराभव केला.<ref>Dhavalikar, M.K. (1996).</ref> == जैन दीक्षा == ''आवश्यक निर्युक्ती'', ''चूर्णीसूत्र'' व ''श्रुतावतार'' या [[जैन]] ग्रंथांनुसार नहपानने राज्यत्याग करून '''जैन मुनी म्हणून दीक्षा''' घेतली. त्याचे जैन नाव '''भूतबली''' असे होते. भूतबली व पुष्पदंत यांनी मिळून '''षट्खंडागम''' हा दिगंबर जैन धर्मातील अत्यंत प्राचीन व महत्त्वाचा ग्रंथ रचला.<ref>Jain Library (2025).</ref> == बौद्ध गुंफांचे बांधकाम == === कार्ले गुंफा === '''कार्ले येथील महाचैत्य गुंफा''' ही दक्षिण आशियातील सर्वात मोठी चैत्यगृह असून, ती '''इ.स. १२०''' मध्ये नहपानने बांधून अर्पण केली.<ref>Michell, G. (2013).</ref> === नाशिक गुंफा === नाशिक येथील गुंफा क्रमांक १० '''“नहपान विहार”''' म्हणून ओळखली जाते. या गुंफेचा उल्लेख उषवदातच्या शिलालेखात आढळतो. === जुन्नर (माणमोडी गुंफा) === माणमोडी गुंफांतील एका शिलालेखात नहपानचा महामात्य '''आयम''' याने मंडप व जलकुंड बांधल्याचा उल्लेख आहे. या शिलालेखावर '''शक संवत ४६ (इ.स. १२४)''' अशी तारीख आहे.<ref>Senart, E. (1906).</ref> == महत्त्व == नहपान हा उत्तर-पश्चिम भारतातील '''दोन प्रमुख शक क्षत्रप वंशांपैकी (क्षहरात)''' एकाचा संस्थापक होता. दुसरा प्रमुख वंश '''चष्टनने स्थापलेला''' होता. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} * <ref>Cribb, Joe (2013). Indian Ocean in Antiquity. रूटलेज, लंडन. पृ. ३१०. ISBN 9781136155314.</ref> * <ref>Alpers, Edward A.; Goswami, Chhaya (2019). Transregional Trade and Traders: Situating Gujarat in the Indian Ocean from Early Times to 1900. ऑक्सफर्ड युनिव्हर्सिटी प्रेस. पृ. ९९. ISBN 9780199096138.</ref> * <ref>Rapson, E. J. (1908). Catalogue of the Coins of the Andhra Dynasty, the Western Kṣatrapas, the Traikūṭaka Dynasty, and the "Bodhi" Dynasty. लंडन: Longman & Co. पृ. ६५–६७.</ref> * <ref>Harmatta, János (1999). “Languages and scripts in Graeco-Bactria and the Saka Kingdoms”. History of Civilizations of Central Asia, खंड २. मोतीलाल बनारसीदास. पृ. ४१३.</ref> * <ref>Singh, Upinder (2008). A History of Ancient and Early Medieval India: From the Stone Age to the 12th Century. पिअर्सन एज्युकेशन इंडिया. पृ. ३८३.</ref> * <ref>Sagar, Krishna Chandra (1992). Foreign Influence on Ancient India. नॉर्दर्न बुक सेंटर. पृ. १३३, १५०.</ref> * <ref>Fynes, R. C. C. (1995). “The Religious Patronage of the Satavahana Dynasty”. South Asian Studies, खंड ११, अंक १, पृ. ४३–५०.</ref> * <ref>Bhandare, Shailendra (1999). Historical Analysis. पृ. १६८–१७८.</ref> * <ref>Burgess, James (1880). The Cave Temples of India. केम्ब्रिज युनिव्हर्सिटी प्रेस. पृ. २६६–२६८.</ref><ref>Dhavalikar, M. K. (1996). “Satavahana Chronology: A Re-examination”. Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute, खंड ७७, पृ. १३३–१४०.</ref> * <ref>Mirashi, Vasudev Vishnu (1981). The History and Inscriptions of the Satavahanas and the Western Kshatrapas. महाराष्ट्र राज्य साहित्य व संस्कृती मंडळ. पृ. ११३.</ref> * <ref>Senart, E. (1906). Epigraphia Indica, खंड ८. भारत सरकार केंद्रीय मुद्रणालय, कोलकाता. पृ. ७८–७९.</ref> * <ref>Michell, George (2013). Southern India: A Guide to Monuments, Sites & Museums. रोली बुक्स. पृ. ७२.</ref> * <ref>Students’ Britannica India (2000). Encyclopaedia Britannica, खंड ४. पृ. ३७५.</ref> * <ref>“Nahapana | Shaka ruler”. Encyclopaedia Britannica संकेतस्थळ. प्राप्त दिनांक: २६ ऑक्टोबर २०२४.</ref> * <ref>Periplus of the Erythraean Sea, अध्याय ४१. Fordham University अनुवाद. प्राप्त दिनांक: ११ मे २०१३.</ref> * <ref>Jain Library – Anish Visaria. “Search, Seek, and Discover Jain Literature”. jainqq.org. प्राप्त दिनांक: २२ जानेवारी २०२५.</ref> * [[वर्ग:क्षत्रप]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 558wn1kf1i14e6n9hotoyz41bith8av 0 376784 2694964 2652112 2026-07-16T17:38:51Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2694964 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''हेमल इंगळे''' (जन्म २ मार्च १९९६) ज्यांना '''हेमल देव''' <ref name=":1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/good-things-have-happened-to-me-says-hemal-dev-365788|title=To start with, why did you change your name from Hemal Ingle to Hemal Dev?|website=[[The Tribune]]|access-date=2023-11-07}}</ref> म्हणूनही ओळखले जाते ती एक भारतीय अभिनेत्री आणि मॉडेल आहे जी प्रामुख्याने [[मराठी चलचित्रपट|मराठी चित्रपटांमध्ये]] काम करते. तिने २०१८ मध्ये तेलुगू चित्रपट ''हुशारू'' द्वारे पदार्पण केले आणि ''अशी ही आशिकी'' (२०१९), ''रूप नगर के चित्ते'' (२०२२), ''उनाद'' (२०२३) आणि ''[[नवरा माझा नवसाचा २]]'' (२०२४) या सारख्या मराठी चित्रपटांमध्ये मुख्य भूमिका साकारली.<ref name=":6">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/navra-maza-navsacha-2-how-sachin-pilgaonkar-made-his-blockbuster-marathi-film-with-5-crores|title='Navra Maza Navsacha 2': How Sachin Pilgaonkar Made His Blockbuster Marathi Film With ₹5 Crores|website=The Hollywood Reporter India|language=en|access-date=2025-08-25}}</ref> == जीवन व कारकीर्द == हेमल इंगळे यांचा जन्म २ मार्च १९९६ रोजी [[कोल्हापूर]] येथे एका [[मराठी लोक|मराठी]] कुटुंबात झाला.<ref name=":5">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.siddhantsamachar.com/news/hemal-ingle-well-known-marathi-and-telegu-film-actress|title=HEMAL INGLE WELL-KNOWN MARATHI & TELEGU FILM ACTRESS|date=2020-05-15|website=siddhantsamachar|language=en|access-date=2023-11-10}}</ref> तिचे वडील [[भारतीय आयुर्विमा महामंडळ|एलआयसी]] सल्लागार आहेत आणि आई गृहिणी आहेत. तिने [[फर्ग्युसन महाविद्यालय|फर्ग्युसन कॉलेज]] आणि [[शिवाजी विद्यापीठ|शिवाजी विद्यापीठातून]] शिक्षण घेतले आहे.<ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://newshindu.news/biography/hemal-ingle-49381/|title=Hemal Ingle हाइट, उम्र, बॉयफ्रेंड, परिवार, Biography in Hindi - बायोग्राफी|date=2022-09-30|language=en-US|access-date=2023-11-07|archive-date=2023-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20231107132716/https://newshindu.news/biography/hemal-ingle-49381/|url-status=dead}}</ref> ती हेमल देव हे नाव देखील वापरते, ''देव'' हे तिच्या वडिलांच्या पहिल्या नावावरून घेतले आहे.<ref name=":1"/> हेमल इंगळेने २०१८ मध्ये क्वांटिटेटिव्ह इकॉनॉमिक्समध्ये पदवी घेत असताना तेलुगू चित्रपट ''हुशारू'' मधून पदार्पण केले.<ref name=":5"/> इंगळेने २०१५ मध्ये मिस युनिव्हर्सिटी इंडिया, २०१६ मध्ये मिस अर्थ इंडिया फायर आणि २०१६-१७ मध्ये मिस इंडिया एक्झिक्विसाइट-क्वीन सारख्या सौंदर्य स्पर्धा जिंकल्या.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/maharashtra/kolhapur/hemal-ingale-miss-arth-india/articleshow/55378054.cms|title=कोल्हापूरची हेमल इंगळे मिस अर्थ इंडिया|website=[[Maharashtra Times]]|language=mr|access-date=2023-11-10}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/editorial/manasa/hemal-ingale/articleshow/55378512.cms|title=हेमल इंगळे|website=Maharashtra Times|language=mr|access-date=2023-11-10}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/4612015/sachin-pilgaonkar-navra-maza-navsacha-2-movie-fame-actress-heymal-ingley-career-information-photos-sdn-96/|title=Photos: 'नवरा माझा नवसाचा २' चित्रपटातील अभिनेत्रीबद्दल 'या' गोष्टी माहिती आहेत का?|date=2024-09-24|website=Loksatta|language=mr|access-date=2024-09-24}}</ref> २०१९ मध्ये [[सचिन पिळगांवकर|सचिन पिळगावकर]] यांनी तिला [[अभिनय बेर्डे]] सोबत ''अशी ही आशिकी'' या रोमँटिक नाट्यपटात घेतले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/sachin-pilgaonkar-on-directing-laxmikant-berdes-son-abhinay-berde-its-a-feeling-of-pride-20384186|title=Sachin Pilgaonkar on directing Laxmikant Berde's son: Feeling proud|date=2019-02-09|website=[[Mid-day]]|language=en|access-date=2023-11-07}}</ref> तिने हॉटस्टारवरील ''१९६२: द वॉर इन द हिल्स'' या मालिकेतून वेब सिरीजमध्ये पदार्पण केले. ही मालिका २३ फेब्रुवारी २०२१ रोजी प्रसारित झाली ज्यामध्ये [[अभय देओल]] मुख्य भूमिकेत होते. [[एनडीटीव्ही|एनडीटीव्हीचे]] सैबल चॅटर्जी यांनी या मालिकेतील इंगळेच्या अभिनयाबद्दल "विशेषतः चांगले" म्हटले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ndtv.com/entertainment/1962-the-war-in-the-hills-review-abhay-deol-is-perfectly-cast-in-this-military-action-drama-2-5-stars-out-of-5-2378978|title=1962: The War In The Hills Review - Abhay Deol Is Perfectly Cast In This Military Action Drama|website=[[NDTV]]|access-date=2023-11-07}}</ref> २०२२ मध्ये ती ''रूप नगर के चित्ते'' मध्ये दिसली.<ref name=":2">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.livemint.com/industry/media/new-marathi-film-roop-nagar-ke-cheetey-to-release-on-16-september-11660020479550.html|title=New Marathi film ‘Roop Nagar Ke Cheetey’ to release on 16 September|last=Jha|first=Lata|date=2022-08-09|website=[[Mint (newspaper)|Mint]]|language=en|access-date=2023-11-07}}</ref> इंगळेने २०२३ मध्ये ''उमरेला'' आणि [[आदित्य सरपोतदार]] यांच्या ''उनाद'' या चित्रपटात काम केले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://pudhari.news/soneri/586544/unaad-movie-release-on-8-july-jiocinema/ar|title=Unaad Movie : उनाड चित्रपटाचा ८ जुलैला प्रीमियर, फ्रीमध्ये पाहता येणार (Video)|date=2023-07-04|website=[[Pudhari]]|language=mr-IN|access-date=2023-11-07}}</ref> इंगळेने [[२०२४ इंडियन प्रीमियर लीग|२०२४ च्या आयपीएल]] दरम्यान अँकर म्हणून पदार्पण केले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.navarashtra.com/photos/biography-of-marathi-actress-hemal-ingle-590621.html|title=हेमल इंगळे कोण आहे? अभिनेत्रीने आयपीएल 2024 मध्ये अँकरिंग क्षेत्रात केले पदार्पण!|date=2024-08-06|website=Navarashtra|language=mr|access-date=2024-09-09}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://zeenews.india.com/photos/sports/who-is-hemal-ingle-marathi-actress-who-made-her-debut-as-anchor-in-ipl-2024-in-pics-2751488|title=Who Is Hemal Ingle: Marathi Actress Who Made Her Debut As Anchor In IPL 2024 - In Pics|website=Zee News|language=en|access-date=2024-09-09}}</ref> २०२४ मध्ये ''[[नवरा माझा नवसाचा २]]'' मध्ये ती [[स्वप्नील जोशी|स्वप्नील जोशीसोबत]] दिसली. या चित्रपटाने २५ कोटी रुपये कमावले आणि २०२४ मधील दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वाधिक कमाई करणारा मराठी चित्रपट म्हणून उदयास आला.<ref name=":6"/> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री]] [[वर्ग:इ.स. १९९६ मधील जन्म]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] nz2479zrus3lf592wki3dvbp77a289q 0 377177 2694960 2694142 2026-07-16T17:25:34Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694960 wikitext text/x-wiki खालील यादी पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. पाकिस्तानने २५ मे २००९ रोजी आयर्लंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | पाकिस्तानने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403419.html २२] || २५ मे २००९ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|द वाईनयार्ड]], [[डब्लिन]] || {{crw|IRE}} || |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403412.html २३] || २८ मे २००९ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|PAK}} || rowspan=2 | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००९|२००९ महिला आर.एस.ए. ट्वेंटी२० चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403415.html २४] || २९ मे २००९ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[ऑब्झरवेट्री लेन]], [[डब्लिन]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355981.html ३३] || १३ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355986.html ३९] || १६ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|SL}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412710.html ६८] || ८ मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412714.html ७२] || १० मे २०१० || {{crw|NZL}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZL}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471297.html ८४] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471299.html ८७] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499430.html १०४] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SRI}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} || rowspan=2 | [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499433.html १०६] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/522063.html ११८] || ६ सप्टेंबर २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[ग्रेनाडा|प्रोग्रेस पार्क मैदान]], [[ग्रेनाडा|ग्रेनव्हिल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=4 | |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/522064.html ११९] || ७ सप्टेंबर २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[ग्रेनाडा|प्रोग्रेस पार्क मैदान]], [[ग्रेनाडा|ग्रेनव्हिल]] || {{crw|WIN}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/522065.html १२०] || १० सप्टेंबर २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[गयाना]] || {{crw|PAK}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/522066.html १२१] || ११ सप्टेंबर २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[गयाना]] || टाय |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/555897.html १५३] || २९ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन]] || {{crw|PAK}} || rowspan=2 | [[२०१२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२०१२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/555898.html १५४] || २९ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन]] || {{crw|PAK}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565844.html १५५] || ४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लेस्टर|हॅसलग्रेव्ह मैदान]], [[लेस्टर|लॉब्रो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565845.html १५६] || ५ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लेस्टर|हॅसलग्रेव्ह मैदान]], [[लेस्टर|लॉब्रो]] || {{crw|ENG}} |- | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567237.html १५७] || ५ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[लेस्टर|हॅसलग्रेव्ह मैदान]], [[लेस्टर|लॉब्रो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533301.html १६८] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|ENG}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533305.html १७२] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533309.html १७६] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584773.html १७९] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मूर्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|RSA}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584924.html १८४] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584928.html १८५] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584929.html १८६] || ३१ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/627008.html २००] || ५ जुलै २०१३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लेस्टर|हॅसलग्रेव्ह मैदान]], [[लेस्टर|लॉब्रो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=5 | |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/627009.html २०१] || ५ जुलै २०१३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लेस्टर|हॅसलग्रेव्ह मैदान]], [[लेस्टर|लॉब्रो]] || {{crw|PAK}} |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/639136.html २०२] || ८ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|PAK}} |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/639137.html २०३] || ८ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|PAK}} |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/644941.html २०४] || १६ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550299.html २०६] || २९ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|PAK}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698983.html २२४] || १९ जानेवारी २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}} || rowspan=5 | [[२०१३-१४ कतार पीसीबी महिला तिरंगी मालिका#महिला टी२०आ मालिका|२०१४ पीसीबी महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698985.html २२५] || १९ जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|IRE}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698989.html २२७] || २० जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698993.html २२९] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698995.html २३०] || २४ जानेवारी २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}} |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720547.html २४१] || ८ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} || rowspan=2 | |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720549.html २४६] || १५ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682969.html २४८] || २३ मार्च २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682985.html २५६] || २७ मार्च २०१४ || {{crw|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZL}} |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682993.html २६०] || २९ मार्च २०१४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682999.html २६३] || ३१ मार्च २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683009.html २६८] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754793.html २७४] || ३० ऑगस्ट २०१४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} || rowspan=15 | |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754795.html २७५] || ३१ ऑगस्ट २०१४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754797.html २७७] || ३ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754799.html २७९] || ५ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828247.html ३०१] || १९ मार्च २०१५ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828249.html ३०२] || २० मार्च २०१५ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828251.html ३०३] || २२ मार्च २०१५ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|RSA}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/923321.html ३१६] || ३० सप्टेंबर २०१५ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/923323.html ३१७] || १ ऑक्टोबर २०१५ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/892043.html ३१८] || २९ ऑक्टोबर २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[नॅशनल क्रिकेट स्टेडियम (ग्रेनाडा)|नॅशनल क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट. जॉर्ज, ग्रेनाडा|सेंट जॉर्ज]] || {{crw|WIN}} |- | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/892045.html ३१९] || ३१ ऑक्टोबर २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[नॅशनल क्रिकेट स्टेडियम (ग्रेनाडा)|नॅशनल क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट. जॉर्ज, ग्रेनाडा|सेंट जॉर्ज]] || {{crw|WIN}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/892047.html ३२०] || १ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[नॅशनल क्रिकेट स्टेडियम (ग्रेनाडा)|नॅशनल क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट. जॉर्ज, ग्रेनाडा|सेंट जॉर्ज]] || टाय |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951379.html ३४२] || १६ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|WIN}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951387.html ३४६] || १९ मार्च २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951403.html ३५४] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951411.html ३५८] || २७ मार्च २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|ENG}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/946551.html ३६३] || ३ जुलै २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} || rowspan=4 | |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/946553.html ३६४] || ५ जुलै २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/946555.html ३६५] || ७ जुलै २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1050615.html ३७२] || २१ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=4 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065339.html ३७६] || २९ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065341.html ३७७] || ३० नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065348.html ३८०] || ४ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122907.html ३८७] || ८ नोव्हेंबर २०१७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|NZ}} || rowspan=7 | |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122908.html ३८८] || ९ नोव्हेंबर २०१७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|NZ}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122909.html ३८९] || १२ नोव्हेंबर २०१७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|NZ}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122910.html ३९०] || १४ नोव्हेंबर २०१७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|NZ}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148050.html ४१८] || ३ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148051.html ४१९] || ४ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148058.html ४२७] || ७ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148060.html ४२९] || ९ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161224.html ५०३] || ३ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} || rowspan=6 | |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161225.html ५०५] || ५ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161226.html ५०७] || ६ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161231.html ५०९] || २५ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|AUS}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161232.html ५१०] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|AUS}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161233.html ५११] || २९ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150534.html ५१६] || ९ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[आयसीसी महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक, २०१८|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150537.html ५१८] || ११ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150541.html ५२२] || १३ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150546.html ५२७] || १५ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|NZ}} |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172469.html ५६९] || ३१ जानेवारी २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|WIN}} || |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172470.html ५७०] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || टाय || rowspan=13 | |- | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172471.html ५७२] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1177018.html ६५५] || १५ मे २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[प्रिटोरिया|टक्स ओव्हल]], [[प्रिटोरिया]] || {{crw|PAK}} |- | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1177019.html ६५७] || १८ मे २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[पीटरमॅरिट्झबर्ग|पीटरमॅरिट्झबर्ग ओव्हल]], [[पीटरमॅरिट्झबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1177020.html ६५९] || १९ मे २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[पीटरमॅरिट्झबर्ग|पीटरमॅरिट्झबर्ग ओव्हल]], [[पीटरमॅरिट्झबर्ग]] || {{crw|PAK}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1177021.html ६६१] || २२ मे २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, गौतेंग|बेनोनी]] || {{crw|SA}} |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1177022.html ६६२] || २३ मे २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, गौतेंग|बेनोनी]] || {{crw|SA}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204726.html ७८७] || २६ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204727.html ७८८] || २८ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204728.html ७८९] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208347.html ८१७] || १७ डिसेंबर २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|ENG}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208348.html ८१८] || १९ डिसेंबर २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|ENG}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208349.html ८१९] || २० डिसेंबर २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173055.html ८५३] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|PAK}} || rowspan=4 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173059.html ८५७] || २८ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173062.html ८६०] || १ मार्च २०२० || {{crw|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी शोग्राउंड स्टेडियम]], [[सिडनी]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173066.html ८६४] || ३ मार्च २०२० || {{crw|THA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी शोग्राउंड स्टेडियम]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244846.html ८८०] || २९ जानेवारी २०२१ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमीड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}} || rowspan=9 | |- | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244847.html ८८१] || ३१ जानेवारी २०२१ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमीड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}} |- | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244848.html ८८२] || ३ फेब्रुवारी २०२१ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमीड]], [[डर्बन]] || {{crw|PAK}} |- | १२१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1267322.html ९१०] || ३० जून २०२१ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|WIN}} |- | १२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1267323.html ९११] || २ जुलै २०२१ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | १२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1267324.html ९१२] || ४ जुलै २०२१ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|WIN}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310981.html १०८१] || २४ मे २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310982.html १०८२] || २६ मे २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310983.html १०८६] || २८ मे २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317635.html ११६४] || १६ जुलै २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || अनिर्णित || rowspan=3 | [[२०२२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317637.html ११६६] || १९ जुलै २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317639.html ११७०] || २३ जुलै २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289260.html ११७५] || २९ जुलै २०२२ || {{crw|BAR}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|BAR}} || rowspan=3 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289263.html ११८१] || ३१ जुलै २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289267.html ११८६] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335787.html १२४२] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} || rowspan=7 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335789.html १२४९] || ३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335794.html १२६३] || ६ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|THA}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335797.html १२६७] || ७ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335801.html १२७१] || ९ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335805.html १२७४] || ११ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335807.html १२७६] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1308236.html १२९३] || १२ नोव्हेंबर २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|IRE}} || rowspan=5 | |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1308237.html १३००] || १४ नोव्हेंबर २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} |- | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1308238.html १३०४] || १६ नोव्हेंबर २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|IRE}} |- | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345095.html १३४५] || २४ जानेवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345096.html १३४७] || २६ जानेवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338043.html १३५९] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338049.html १३६५] || १५ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338055.html १३७१] || १९ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338058.html १३७४] || २१ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|ENG}} |- | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382160.html १५७५] || १ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | |- | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382161.html १५९२] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382162.html १६०२] || ४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399060.html १६६९] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} || rowspan=2 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६७०] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} |- | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६८९] || २५ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{crw|BAN}} || rowspan=14 | |- | १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६९०] || २७ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{crw|BAN}} |- | १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६९१] || २९ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{crw|PAK}} |- | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388196.html १७००] || ३ डिसेंबर २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{crw|PAK}} |- | १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388197.html १७०२] || ५ डिसेंबर २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{crw|PAK}} |- | १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388198.html १७०६] || ९ डिसेंबर २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट सेंटर|जॉन डेव्हिस ओव्हल]], [[क्वीन्सटाउन (न्यू झीलंड)|क्वीन्सटाउन]] || {{crw|NZ}} |- | १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426084.html १८५०] || २६ एप्रिल २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|WIN}} |- | १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426085.html १८५६] || २८ एप्रिल २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|WIN}} |- | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426086.html १८६२] || ३० एप्रिल २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|WIN}} |- | १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426087.html १८६८] || २ मे २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426088.html १८७१] || ३ मे २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|WIN}} |- | १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398268.html १८८५] || ११ मे २०२४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} |- | १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398269.html १८८६] || १७ मे २०२४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, नॉर्थम्पटन|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}} |- | १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398270.html १८८९] || १९ मे २०२४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426757.html १९५९] || १९ जुलै २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०२४ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426761.html १९६३] || २१ जुलै २०२४ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426764.html १९६६] || २३ जुलै २०२४ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426769.html १९७३] || २६ जुलै २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- | १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449011.html २०२८] || १६ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|PAK}} [[मुलतान क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुलतान]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | |- | १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449012.html २०२९] || १८ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|PAK}} [[मुलतान क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुलतान]] || {{crw|PAK}} |- | १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449013.html २०३१] || २० सप्टेंबर २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|PAK}} [[मुलतान क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुलतान]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432423.html २०५८] || ३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|PAK}} || rowspan=4 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432428.html २०६६] || ६ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432435.html २०८१] || ११ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432440.html २०९४] || १४ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|NZ}} |- | १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1476992.html २४३३] || ६ ऑगस्ट २०२५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन|क्लोनटार्फ]] || {{crw|IRE}} || rowspan=9 | |- | १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1476993.html २४३४] || ८ ऑगस्ट २०२५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन|क्लोनटार्फ]] || {{crw|IRE}} |- | १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1476994.html २४३५] || १० ऑगस्ट २०२५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन|क्लोनटार्फ]] || {{crw|PAK}} |- | १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477597.html २६६७] || १० फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477598.html २६७०] || १३ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || {{crw|SA}} |- | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477599.html २६७४] || १६ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || {{crw|PAK}} |- | १८५ ||[ ] || १२ मे २०२६ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || TBD |- | १८६ ||[ ] || १४ मे २०२६ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || TBD |- | १८७ ||[ ] || १५ मे २०२६ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528539.html] || २९ मे २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन|क्लोनटार्फ]] || TBD || rowspan=4 | [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528540.html] || ३१ मे २०२६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन|क्लोनटार्फ]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528542.html] || ३ जून २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन|क्लोनटार्फ]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528543.html] || ४ जून २०२६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन|क्लोनटार्फ]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html] || १४ जून २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || TBD || rowspan=5 | [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html] || १७ जून २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html] || २० जून २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html] || २३ जून २०२६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html] || २७ जून २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || TBD |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट|महिला टी२०]] [[वर्ग:महिला टी२० क्रिकेट]] 4vk9z6cxf65c3hlc5nq353h3nso9lrl 2695036 2694960 2026-07-17T04:54:49Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2695036 wikitext text/x-wiki खालील यादी पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. पाकिस्तानने २५ मे २००९ रोजी आयर्लंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | पाकिस्तानने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403419.html २२] || २५ मे २००९ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|द वाईनयार्ड]], [[डब्लिन]] || {{crw|IRE}} || |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403412.html २३] || २८ मे २००९ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|PAK}} || rowspan=2 | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००९|२००९ महिला आर.एस.ए. ट्वेंटी२० चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403415.html २४] || २९ मे २००९ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[ऑब्झरवेट्री लेन]], [[डब्लिन]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355981.html ३३] || १३ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355986.html ३९] || १६ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|SL}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412710.html ६८] || ८ मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412714.html ७२] || १० मे २०१० || {{crw|NZL}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZL}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471297.html ८४] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471299.html ८७] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499430.html १०४] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SRI}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} || rowspan=2 | [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499433.html १०६] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/522063.html ११८] || ६ सप्टेंबर २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[ग्रेनाडा|प्रोग्रेस पार्क मैदान]], [[ग्रेनाडा|ग्रेनव्हिल]] || {{crw|WIN}} || rowspan=4 | |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/522064.html ११९] || ७ सप्टेंबर २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[ग्रेनाडा|प्रोग्रेस पार्क मैदान]], [[ग्रेनाडा|ग्रेनव्हिल]] || {{crw|WIN}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/522065.html १२०] || १० सप्टेंबर २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[गयाना]] || {{crw|PAK}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/522066.html १२१] || ११ सप्टेंबर २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स स्टेडियम]], [[गयाना]] || टाय |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/555897.html १५३] || २९ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन]] || {{crw|PAK}} || rowspan=2 | [[२०१२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२०१२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/555898.html १५४] || २९ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन]] || {{crw|PAK}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565844.html १५५] || ४ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लेस्टर|हॅसलग्रेव्ह मैदान]], [[लेस्टर|लॉब्रो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565845.html १५६] || ५ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लेस्टर|हॅसलग्रेव्ह मैदान]], [[लेस्टर|लॉब्रो]] || {{crw|ENG}} |- | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567237.html १५७] || ५ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[लेस्टर|हॅसलग्रेव्ह मैदान]], [[लेस्टर|लॉब्रो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533301.html १६८] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|ENG}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533305.html १७२] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533309.html १७६] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584773.html १७९] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मूर्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|RSA}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584924.html १८४] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584928.html १८५] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584929.html १८६] || ३१ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/627008.html २००] || ५ जुलै २०१३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लेस्टर|हॅसलग्रेव्ह मैदान]], [[लेस्टर|लॉब्रो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=5 | |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/627009.html २०१] || ५ जुलै २०१३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लेस्टर|हॅसलग्रेव्ह मैदान]], [[लेस्टर|लॉब्रो]] || {{crw|PAK}} |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/639136.html २०२] || ८ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|PAK}} |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/639137.html २०३] || ८ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[वेस्ट मिडलंड्स|मोसली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[वेस्ट मिडलंड्स|सोलिहुल]] || {{crw|PAK}} |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/644941.html २०४] || १६ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550299.html २०६] || २९ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|PAK}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698983.html २२४] || १९ जानेवारी २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}} || rowspan=5 | [[२०१३-१४ कतार पीसीबी महिला तिरंगी मालिका#महिला टी२०आ मालिका|२०१४ पीसीबी महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698985.html २२५] || १९ जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|IRE}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698989.html २२७] || २० जानेवारी २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698993.html २२९] || २२ जानेवारी २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/698995.html २३०] || २४ जानेवारी २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एण्ड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|PAK}} |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720547.html २४१] || ८ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} || rowspan=2 | |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720549.html २४६] || १५ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682969.html २४८] || २३ मार्च २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682985.html २५६] || २७ मार्च २०१४ || {{crw|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZL}} |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682993.html २६०] || २९ मार्च २०१४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682999.html २६३] || ३१ मार्च २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683009.html २६८] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754793.html २७४] || ३० ऑगस्ट २०१४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} || rowspan=15 | |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754795.html २७५] || ३१ ऑगस्ट २०१४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754797.html २७७] || ३ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754799.html २७९] || ५ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828247.html ३०१] || १९ मार्च २०१५ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828249.html ३०२] || २० मार्च २०१५ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/828251.html ३०३] || २२ मार्च २०१५ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|RSA}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/923321.html ३१६] || ३० सप्टेंबर २०१५ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/923323.html ३१७] || १ ऑक्टोबर २०१५ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/892043.html ३१८] || २९ ऑक्टोबर २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[नॅशनल क्रिकेट स्टेडियम (ग्रेनाडा)|नॅशनल क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट. जॉर्ज, ग्रेनाडा|सेंट जॉर्ज]] || {{crw|WIN}} |- | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/892045.html ३१९] || ३१ ऑक्टोबर २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[नॅशनल क्रिकेट स्टेडियम (ग्रेनाडा)|नॅशनल क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट. जॉर्ज, ग्रेनाडा|सेंट जॉर्ज]] || {{crw|WIN}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/892047.html ३२०] || १ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[नॅशनल क्रिकेट स्टेडियम (ग्रेनाडा)|नॅशनल क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट. जॉर्ज, ग्रेनाडा|सेंट जॉर्ज]] || टाय |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951379.html ३४२] || १६ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|WIN}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951387.html ३४६] || १९ मार्च २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951403.html ३५४] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951411.html ३५८] || २७ मार्च २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|ENG}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/946551.html ३६३] || ३ जुलै २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} || rowspan=4 | |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/946553.html ३६४] || ५ जुलै २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/946555.html ३६५] || ७ जुलै २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1050615.html ३७२] || २१ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=4 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065339.html ३७६] || २९ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065341.html ३७७] || ३० नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065348.html ३८०] || ४ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122907.html ३८७] || ८ नोव्हेंबर २०१७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|NZ}} || rowspan=7 | |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122908.html ३८८] || ९ नोव्हेंबर २०१७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|NZ}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122909.html ३८९] || १२ नोव्हेंबर २०१७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|NZ}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122910.html ३९०] || १४ नोव्हेंबर २०१७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|NZ}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148050.html ४१८] || ३ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148051.html ४१९] || ४ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148058.html ४२७] || ७ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148060.html ४२९] || ९ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161224.html ५०३] || ३ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} || rowspan=6 | |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161225.html ५०५] || ५ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161226.html ५०७] || ६ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|PAK}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161231.html ५०९] || २५ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|AUS}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161232.html ५१०] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|AUS}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161233.html ५११] || २९ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150534.html ५१६] || ९ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[आयसीसी महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक, २०१८|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150537.html ५१८] || ११ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150541.html ५२२] || १३ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150546.html ५२७] || १५ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|NZ}} |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172469.html ५६९] || ३१ जानेवारी २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|WIN}} || |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172470.html ५७०] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || टाय || rowspan=13 | |- | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172471.html ५७२] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1177018.html ६५५] || १५ मे २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[प्रिटोरिया|टक्स ओव्हल]], [[प्रिटोरिया]] || {{crw|PAK}} |- | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1177019.html ६५७] || १८ मे २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[पीटरमॅरिट्झबर्ग|पीटरमॅरिट्झबर्ग ओव्हल]], [[पीटरमॅरिट्झबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1177020.html ६५९] || १९ मे २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[पीटरमॅरिट्झबर्ग|पीटरमॅरिट्झबर्ग ओव्हल]], [[पीटरमॅरिट्झबर्ग]] || {{crw|PAK}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1177021.html ६६१] || २२ मे २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, गौतेंग|बेनोनी]] || {{crw|SA}} |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1177022.html ६६२] || २३ मे २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी, गौतेंग|बेनोनी]] || {{crw|SA}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204726.html ७८७] || २६ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204727.html ७८८] || २८ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1204728.html ७८९] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208347.html ८१७] || १७ डिसेंबर २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|ENG}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208348.html ८१८] || १९ डिसेंबर २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|ENG}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208349.html ८१९] || २० डिसेंबर २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173055.html ८५३] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|PAK}} || rowspan=4 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173059.html ८५७] || २८ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173062.html ८६०] || १ मार्च २०२० || {{crw|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी शोग्राउंड स्टेडियम]], [[सिडनी]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173066.html ८६४] || ३ मार्च २०२० || {{crw|THA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी शोग्राउंड स्टेडियम]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244846.html ८८०] || २९ जानेवारी २०२१ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमीड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}} || rowspan=9 | |- | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244847.html ८८१] || ३१ जानेवारी २०२१ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमीड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}} |- | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1244848.html ८८२] || ३ फेब्रुवारी २०२१ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमीड]], [[डर्बन]] || {{crw|PAK}} |- | १२१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1267322.html ९१०] || ३० जून २०२१ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|WIN}} |- | १२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1267323.html ९११] || २ जुलै २०२१ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | १२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1267324.html ९१२] || ४ जुलै २०२१ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|WIN}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310981.html १०८१] || २४ मे २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310982.html १०८२] || २६ मे २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310983.html १०८६] || २८ मे २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317635.html ११६४] || १६ जुलै २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || अनिर्णित || rowspan=3 | [[२०२२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317637.html ११६६] || १९ जुलै २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317639.html ११७०] || २३ जुलै २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289260.html ११७५] || २९ जुलै २०२२ || {{crw|BAR}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|BAR}} || rowspan=3 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289263.html ११८१] || ३१ जुलै २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289267.html ११८६] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335787.html १२४२] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} || rowspan=7 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335789.html १२४९] || ३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335794.html १२६३] || ६ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|THA}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335797.html १२६७] || ७ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335801.html १२७१] || ९ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335805.html १२७४] || ११ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335807.html १२७६] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1308236.html १२९३] || १२ नोव्हेंबर २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|IRE}} || rowspan=5 | |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1308237.html १३००] || १४ नोव्हेंबर २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|PAK}} |- | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1308238.html १३०४] || १६ नोव्हेंबर २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{crw|IRE}} |- | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345095.html १३४५] || २४ जानेवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345096.html १३४७] || २६ जानेवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338043.html १३५९] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338049.html १३६५] || १५ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338055.html १३७१] || १९ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338058.html १३७४] || २१ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|ENG}} |- | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382160.html १५७५] || १ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | |- | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382161.html १५९२] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382162.html १६०२] || ४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399060.html १६६९] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} || rowspan=2 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६७०] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} |- | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६८९] || २५ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{crw|BAN}} || rowspan=14 | |- | १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६९०] || २७ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{crw|BAN}} |- | १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399061.html १६९१] || २९ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{crw|PAK}} |- | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388196.html १७००] || ३ डिसेंबर २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{crw|PAK}} |- | १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388197.html १७०२] || ५ डिसेंबर २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{crw|PAK}} |- | १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388198.html १७०६] || ९ डिसेंबर २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट सेंटर|जॉन डेव्हिस ओव्हल]], [[क्वीन्सटाउन (न्यू झीलंड)|क्वीन्सटाउन]] || {{crw|NZ}} |- | १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426084.html १८५०] || २६ एप्रिल २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|WIN}} |- | १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426085.html १८५६] || २८ एप्रिल २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|WIN}} |- | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426086.html १८६२] || ३० एप्रिल २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|WIN}} |- | १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426087.html १८६८] || २ मे २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426088.html १८७१] || ३ मे २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|WIN}} |- | १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398268.html १८८५] || ११ मे २०२४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} |- | १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398269.html १८८६] || १७ मे २०२४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, नॉर्थम्पटन|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}} |- | १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398270.html १८८९] || १९ मे २०२४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426757.html १९५९] || १९ जुलै २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०२४ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426761.html १९६३] || २१ जुलै २०२४ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426764.html १९६६] || २३ जुलै २०२४ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426769.html १९७३] || २६ जुलै २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- | १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449011.html २०२८] || १६ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|PAK}} [[मुलतान क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुलतान]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | |- | १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449012.html २०२९] || १८ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|PAK}} [[मुलतान क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुलतान]] || {{crw|PAK}} |- | १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449013.html २०३१] || २० सप्टेंबर २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|PAK}} [[मुलतान क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुलतान]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432423.html २०५८] || ३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|PAK}} || rowspan=4 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432428.html २०६६] || ६ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432435.html २०८१] || ११ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432440.html २०९४] || १४ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|NZ}} |- | १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1476992.html २४३३] || ६ ऑगस्ट २०२५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन|क्लोनटार्फ]] || {{crw|IRE}} || rowspan=9 | |- | १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1476993.html २४३४] || ८ ऑगस्ट २०२५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन|क्लोनटार्फ]] || {{crw|IRE}} |- | १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1476994.html २४३५] || १० ऑगस्ट २०२५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन|क्लोनटार्फ]] || {{crw|PAK}} |- | १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477597.html २६६७] || १० फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[जे बी मार्क्स ओव्हल]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477598.html २६७०] || १३ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || {{crw|SA}} |- | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477599.html २६७४] || १६ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || {{crw|PAK}} |- | १८५ ||[ ] || १२ मे २०२६ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || TBD |- | १८६ ||[ ] || १४ मे २०२६ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || TBD |- | १८७ ||[ ] || १५ मे २०२६ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल बँक स्टेडियम]], [[कराची]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528539.html] || २९ मे २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन|क्लोनटार्फ]] || TBD || rowspan=4 | [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528540.html] || ३१ मे २०२६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन|क्लोनटार्फ]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528542.html] || ३ जून २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन|क्लोनटार्फ]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528543.html] || ४ जून २०२६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[डब्लिन|क्लोनटार्फ]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html] || १४ जून २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || TBD || rowspan=5 | [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html] || १७ जून २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html] || २० जून २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html] || २३ जून २०२६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || TBD |- style="background:#cfc;" | १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html] || २७ जून २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || TBD |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट|महिला टी२०]] [[वर्ग:महिला टी२० क्रिकेट]] 49s0jq0jsu6rvgf34ggp0tfitc2oiey 0 377458 2695082 2694798 2026-07-17T06:34:10Z Nitin.kunjir 4684 /* २०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका */ 2695082 wikitext text/x-wiki {{short description|International cricket season}} {{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}} '''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.<ref>{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}</ref> या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.<ref>{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}</ref> [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}</ref> येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील. == मोसम आढावा == === पुरुषांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |'''आरंभ दिनांक''' ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width="80" |[[कसोटी सामना|कसोटी]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- |style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]] |style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |style="text-align:left" |{{cr|AUS}} |{{n/a}} |२–१ [३] |{{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} |१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} |१–० [२] || २–१ [५] |[३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || [३] || ४–० [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|23 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | [२]|| {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | {{n/a}} || [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|SRI}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} |[२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |[३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|NAM}} | style="text-align:left" |{{cr|SA}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका |{{date|2 April 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]] |{{n/a}} |- |style="text-align:left" | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]] | colspan="4" style="text-align: left;" |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका |६ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|{{date|21 July 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|{{date|3 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका | style="text-align:left" | |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]] | {{n/a}} |} === महिलांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |'''निकाल [सामने]''' |- ! width="80" |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]] ! width="80" |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|SA}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|BAN}} | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|NZ}} | {{n/a}} || १-१ [३] || २-१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || २-१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | style="text-align:left" |{{crw|WIN}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | style="text-align:left" |{{crw|WIN}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | style="text-align:left" |{{crw|RSA}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [५] |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|SCO}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|WIN}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]] | style="text-align:left" |{{Crw|AUS}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |जुलै २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |[[२०२६ महिला आशिया चषक]] | style="text-align:left" | |} == एप्रिल == === २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका === {{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका |- !क्र. !दिनांक !संघ १ !संघ २ !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६] |२ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७] |४ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} ३ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८] |६ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |अनिर्णित |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९] |८ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} १२ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०] |१० एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|NAM}} १ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१] |१२ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|SCO}} ७ गडी राखून |} === न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा === {{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.] |१७ एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} २६ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.] |२३ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ५५ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०] |२९ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०] |२ मे |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} === भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा === {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०] |१७ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०] |१९ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ८ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०] |२२ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|SA}} ९ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०] |२५ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|IND}} १४ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] |{{Crw|SA}} २३ धावांनी |} === श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा === {{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.] |२२ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.] |२५ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4" |WT20I series |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०] |२८ एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २५ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०] |३० एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २१ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०] |२ मे |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} ३ धावांनी |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी |} == मे== === झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा === {{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५] |४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६] |६ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७] |९ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून |- ! colspan="4" |म.आं.टी२०. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६] |१२ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७] |१४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९] |१५ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा=== {{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}} {|class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी |} === न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८] |१० मे |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |{{Cr|ENG}} १ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९] |१३ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]] |अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०] |१६ मे |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] |२० मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] |२३ मे |[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]] |{{Cr|NZL}} १४ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] |२५ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा === {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |कसोटी मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९] |२७-३० मे |[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] |{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी |- |} === २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी |} ===२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका=== {{Main|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528538.html म.आं.टी२० २७८३] || २८ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528539.html म.आं.टी२० २७८६] || २९ मे || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]]|| {{crw|WIN}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528540.html म.आं.टी२० २७९७] || ३१ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528541.html म.आं.टी२० २७९८] || १ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} १ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528542.html म.आं.टी२० २८१०] || ३ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528543.html म.आं.टी२० २८१९अ] || ४ जून|| {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || सामना रद्द |} === भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html १ला म.आं.टी२०] |२८ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html २रा म.आं.टी२०] |३० मे |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html ३रा म.आं.टी२०] |२ जून |[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] | |- ! colspan="4" |महिला कसोटी मालिका मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html एकमेव म.कसोटी] |१०–१३ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] | |} == जून == === २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका=== <!-- {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} --> {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source= |show_tie=no |update=future |start_date=June 2026 |team1=BAN |team2=NED |team3=SCO |win_BAN= |loss_BAN= |nr_BAN= |rs_BAN= |or_BAN= |rc_BAN= |ob_BAN= |win_NED= |loss_NED= |nr_NED= |rs_NED= |or_NED= |rc_NED= |ob_NED= |win_SCO= |loss_SCO= |nr_SCO= |rs_SCO= |or_SCO= |rc_SCO= |ob_SCO= |name_BAN={{crw|BAN}} |name_NED={{crw|NED}} |name_SCO={{crw|SCO}} }} === New Zealand in England === {{Main|New Zealand cricket team in England in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html १ली कसोटी] |4–8 June |[[Lord's]], [[London]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html २री कसोटी] |17–21 June |[[The Oval]], [[London]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html ३री कसोटी] |25–29 June |[[Trent Bridge]], [[Nottingham]] | |- |} === Australia बांगलादेश दौरा === {{Main|Australian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st ODI |5 June | | |- |२रा ODI |8 June | | |- |३रा ODI |11 June | | |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st T20I |15 June | | |- |२रा T20I |18 June | | |- |३रा T20I |20 June | | |- |} === Afghanistan in India === {{Main|Afghan cricket team in India in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |Only Test |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |Only Test |6–10 June |[[Maharaja Yadavindra Singh International Cricket Stadium]], [[New Chandigarh]] | |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st ODI |14 June |[[Himachal Pradesh Cricket Association Stadium|HPCA Stadium]], [[Dharmashala]] | |- |२रा ODI |17 June |[[Ekana Cricket Stadium]], [[Lucknow]] | |- |३रा ODI |20 June |[[M. A. Chidambaram Stadium]], [[Chennai]] | |} === 2026 Women's T20 World Cup === {{main|2026 Women's T20 World Cup}}{{#section:Template:2026 Women's T20 World Cup Standings|Group A}} {{#section:Template:2026 Women's T20 World Cup Standings|Group B}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |Round-robin |- !क्र. !दिनांक !Team 1 !Team 2 !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html १ला म.आं.टी२०] |12 June |{{crw|ENG}} |{{crw|SL}} |[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html २रा म.आं.टी२०] |13 June |{{crw|IRE}} |{{crw|SCO}} |[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html ३रा म.आं.टी२०] |13 June |{{crw|AUS}} |{{crw|SA}} |[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html ४था म.आं.टी२०] |13 June |{{crw|NZ}} |{{crw|WIN}} |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html ५वा म.आं.टी२०] |14 June |{{crw|BAN}} |{{crw|NED}} |[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html 6th म.आं.टी२०] |14 June |{{crw|IND}} |{{crw|PAK}} |[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html 7th म.आं.टी२०] |16 June |{{crw|NZ}} |{{crw|SL}} |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html 8th म.आं.टी२०] |16 June |{{crw|ENG}} |{{crw|IRE}} |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html 9th म.आं.टी२०] |17 June |{{crw|AUS}} |{{crw|BAN}} |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html 10th म.आं.टी२०] |17 June |{{crw|IND}} |{{crw|NED}} |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html 11th म.आं.टी२०] |17 June |{{crw|PAK}} |{{crw|SA}} |[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html 12th म.आं.टी२०] |18 June |{{crw|SCO}} |{{crw|WIN}} |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html 13th म.आं.टी२०] |19 June |{{crw|IRE}} |{{crw|NZ}} |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html 1४था म.आं.टी२०] |20 June |{{crw|AUS}} |{{crw|NED}} |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html 1५वा म.आं.टी२०] |20 June |{{crw|BAN}} |{{crw|PAK}} |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html 16th म.आं.टी२०] |20 June |{{crw|ENG}} |{{crw|SCO}} |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html 17th म.आं.टी२०] |21 June |{{crw|SL}} |{{crw|WIN}} |[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html 18th म.आं.टी२०] |21 June |{{crw|IND}} |{{crw|SA}} |[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html 19th म.आं.टी२०] |23 June |{{crw|NZ}} |{{crw|SCO}} |[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html 20th म.आं.टी२०] |23 June |{{crw|IRE}} |{{crw|SL}} |[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html 21st म.आं.टी२०] |23 June |{{crw|AUS}} |{{crw|PAK}} |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html 2२रा म.आं.टी२०] |24 June |{{crw|ENG}} |{{crw|WIN}} |[[Lord's]], [[London]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html 2३रा म.आं.टी२०] |25 June |{{crw|BAN}} |{{crw|IND}} |[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html 2४था म.आं.टी२०] |25 June |{{crw|NED}} |{{crw|SA}} |[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html 2५वा म.आं.टी२०] |26 June |{{crw|SCO}} |{{crw|SL}} |[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html 26th म.आं.टी२०] |27 June |{{crw|NED}} |{{crw|PAK}} |[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html 27th म.आं.टी२०] |27 June |{{crw|IRE}} |{{crw|WIN}} |[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html 28th म.आं.टी२०] |27 June |{{crw|ENG}} |{{crw|NZ}} |[[The Oval]], [[London]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html 29th म.आं.टी२०] |28 June |{{crw|BAN}} |{{crw|SA}} |[[Lord's]], [[London]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html 30th म.आं.टी२०] |28 June |{{crw|AUS}} |{{crw|IND}} |[[Lord's]], [[London]] | |- ! colspan="6" |Semi-finals |- !क्र. !दिनांक !Team 1 !Team 2 !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html १ला semi-final] |30 June |TBA |TBA |[[The Oval]], [[London]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html २रा semi-final] |2 July |TBA |TBA |[[The Oval]], [[London]] | |- ! colspan="6" |Final |- !क्र. !दिनांक !Team 1 !Team 2 !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html Final] |5 July |TBA |TBA |[[Lord's]], [[London]] | |} == जुलै == ===भारताचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html १ला आं.टी२०] |१ जुलै |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |सामना अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html २रा आं.टी२०] |४ जुलै |[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html ३रा आं.टी२०] |७ जुलै |[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html ४था आं.टी२०] |९ जुलै |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html ५वा आं.टी२०] |११ जुलै |[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] | |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.] |१४ जुलै |[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.] |१६ जुलै |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.] |१९ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] | |} === 2026 Netherlands Tri-Nation Series === {{main|2026 Netherlands Tri-Nation Series}} === Bangladesh in Zimbabwe === {{Main|Bangladeshi cricket team in Zimbabwe in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st Test | | | |- |२रा Test | | | |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st ODI | | | |- |२रा ODI | | | |- |३रा ODI | | | |- |४था ODI | | | |- |५वा ODI | | | |} === 2026 Women's Asia Cup ===<!-- {{main|2026 Women's Asia Cup}} --> == August == === 2026 Namibia T20I Tri-Nation Series ===<!-- {{main|2026 Namibia T20I Tri-Nation Series}} --> {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source= |show_tie=no |update=future |start_date=August 2026 |team1=NAM |team2=SA |team3=ZIM |win_NAM= |loss_NAM= |nr_NAM= |rs_NAM= |or_NAM= |rc_NAM= |ob_NAM= |win_SA= |loss_SA= |nr_SA= |rs_SA= |or_SA= |rc_SA= |ob_SA= |win_ZIM= |loss_ZIM= |nr_ZIM= |rs_ZIM= |or_ZIM= |rc_ZIM= |ob_ZIM= |name_NAM={{cr|NAM}} |name_SA={{cr|SA}} |name_ZIM={{cr|ZIM}} }} === Bangladesh in Australia === {{Main|Bangladeshi cricket team in Australia in 2026}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st Test |13–17 August |[[Marrara Oval]], [[Darwin, Northern Territory|Darwin]] | |- |२रा Test |22–26 August |[[Great Barrier Reef Arena]], [[Mackay, Queensland|Mackay]] | |} === Pakistan in England === {{Main|Pakistani cricket team in England in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ली कसोटी] |19–23 August |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २री कसोटी] |27–31 August |[[Lord's]], [[London]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] |9–13 September |[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]] | |} === Bangladesh in Ireland === {{Main|Bangladeshi cricket team in Ireland in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st ODI | | | |- |२रा ODI | | | |- |३रा ODI | | | |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st T20I | | | |- |२रा T20I | | | |- |३रा T20I | | | |} === 2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania) === {{main|2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania)}}Teams: * {{cr|BHR}} * {{cr|HK}} * {{cr|ITA}} * {{cr|SIN}} * {{cr|TAN}} * {{cr|UGA}} == September == === India बांगलादेश दौरा === {{Main|Indian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st ODI |1 September | | |- |२रा ODI |3 September | | |- |३रा ODI |6 September | | |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st T20I |9 September | | |- |२रा T20I |12 September | | |- |३रा T20I |13 September | | |} === Ireland women in England === {{Main|Ireland women's cricket team in England in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[2025–2029 ICC Women's Championship]] — WODI series}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.] |1 September |[[Grace Road]], [[Leicester]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.] |3 September |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.] |6 September |[[New Road, Worcester|New Road]], [[Worcester, England|Worcester]] | |} === Sri Lanka in England === {{Main|Sri Lankan cricket team in England in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html १ला आं.टी२०] |15 September |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी२०] |17 September |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी२०] |19 September |[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]] | |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.] |22 September |[[Riverside Ground]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.] |24 September |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.] |27 September |[[The Oval]], [[London]] | |} == See also == * [[Associate international cricket in 2026]] * [[International cricket in 2025–26]] * [[International cricket in 2026–27]] == References == {{reflist}}{{International cricket seasons}} {{International cricket in 2026}} {{Portal bar|Cricket|Sports}} 5zpnl513d6dfb3cwkfev8eh79ukhwf1 2695084 2695082 2026-07-17T06:37:08Z Nitin.kunjir 4684 /* २०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका */ 2695084 wikitext text/x-wiki {{short description|International cricket season}} {{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}} '''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.<ref>{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}</ref> या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.<ref>{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}</ref> [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}</ref> येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील. == मोसम आढावा == === पुरुषांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |'''आरंभ दिनांक''' ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width="80" |[[कसोटी सामना|कसोटी]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- |style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]] |style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |style="text-align:left" |{{cr|AUS}} |{{n/a}} |२–१ [३] |{{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} |१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} |१–० [२] || २–१ [५] |[३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || [३] || ४–० [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|23 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | [२]|| {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | {{n/a}} || [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|SRI}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} |[२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |[३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|NAM}} | style="text-align:left" |{{cr|SA}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका |{{date|2 April 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]] |{{n/a}} |- |style="text-align:left" | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]] | colspan="4" style="text-align: left;" |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका |६ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|{{date|21 July 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|{{date|3 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका | style="text-align:left" | |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]] | {{n/a}} |} === महिलांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |'''निकाल [सामने]''' |- ! width="80" |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]] ! width="80" |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|SA}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|BAN}} | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|NZ}} | {{n/a}} || १-१ [३] || २-१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || २-१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | style="text-align:left" |{{crw|WIN}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | style="text-align:left" |{{crw|WIN}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | style="text-align:left" |{{crw|RSA}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [५] |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|SCO}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|WIN}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]] | style="text-align:left" |{{Crw|AUS}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |जुलै २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |[[२०२६ महिला आशिया चषक]] | style="text-align:left" | |} == एप्रिल == === २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका === {{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका |- !क्र. !दिनांक !संघ १ !संघ २ !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६] |२ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७] |४ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} ३ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८] |६ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |अनिर्णित |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९] |८ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} १२ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०] |१० एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|NAM}} १ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१] |१२ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|SCO}} ७ गडी राखून |} === न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा === {{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.] |१७ एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} २६ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.] |२३ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ५५ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०] |२९ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०] |२ मे |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} === भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा === {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०] |१७ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०] |१९ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ८ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०] |२२ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|SA}} ९ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०] |२५ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|IND}} १४ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] |{{Crw|SA}} २३ धावांनी |} === श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा === {{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.] |२२ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.] |२५ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4" |WT20I series |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०] |२८ एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २५ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०] |३० एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २१ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०] |२ मे |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} ३ धावांनी |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी |} == मे== === झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा === {{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५] |४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६] |६ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७] |९ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून |- ! colspan="4" |म.आं.टी२०. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६] |१२ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७] |१४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९] |१५ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा=== {{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}} {|class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी |} === न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८] |१० मे |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |{{Cr|ENG}} १ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९] |१३ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]] |अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०] |१६ मे |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] |२० मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] |२३ मे |[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]] |{{Cr|NZL}} १४ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] |२५ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा === {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |कसोटी मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९] |२७-३० मे |[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] |{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी |- |} === २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी |} ===२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका=== {{Main|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528538.html म.आं.टी२० २७८३] || २८ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528539.html म.आं.टी२० २७८६] || २९ मे || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]]|| {{crw|WIN}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528540.html म.आं.टी२० २७९७] || ३१ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528541.html म.आं.टी२० २७९८] || १ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} १ धावेने ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528542.html म.आं.टी२० २८१०] || ३ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528543.html म.आं.टी२० २८१९अ] || ४ जून|| {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || सामना रद्द |} === भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html १ला म.आं.टी२०] |२८ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html २रा म.आं.टी२०] |३० मे |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html ३रा म.आं.टी२०] |२ जून |[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] | |- ! colspan="4" |महिला कसोटी मालिका मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html एकमेव म.कसोटी] |१०–१३ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] | |} == जून == === २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका=== <!-- {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} --> {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source= |show_tie=no |update=future |start_date=June 2026 |team1=BAN |team2=NED |team3=SCO |win_BAN= |loss_BAN= |nr_BAN= |rs_BAN= |or_BAN= |rc_BAN= |ob_BAN= |win_NED= |loss_NED= |nr_NED= |rs_NED= |or_NED= |rc_NED= |ob_NED= |win_SCO= |loss_SCO= |nr_SCO= |rs_SCO= |or_SCO= |rc_SCO= |ob_SCO= |name_BAN={{crw|BAN}} |name_NED={{crw|NED}} |name_SCO={{crw|SCO}} }} === New Zealand in England === {{Main|New Zealand cricket team in England in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html १ली कसोटी] |4–8 June |[[Lord's]], [[London]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html २री कसोटी] |17–21 June |[[The Oval]], [[London]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html ३री कसोटी] |25–29 June |[[Trent Bridge]], [[Nottingham]] | |- |} === Australia बांगलादेश दौरा === {{Main|Australian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st ODI |5 June | | |- |२रा ODI |8 June | | |- |३रा ODI |11 June | | |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st T20I |15 June | | |- |२रा T20I |18 June | | |- |३रा T20I |20 June | | |- |} === Afghanistan in India === {{Main|Afghan cricket team in India in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |Only Test |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |Only Test |6–10 June |[[Maharaja Yadavindra Singh International Cricket Stadium]], [[New Chandigarh]] | |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st ODI |14 June |[[Himachal Pradesh Cricket Association Stadium|HPCA Stadium]], [[Dharmashala]] | |- |२रा ODI |17 June |[[Ekana Cricket Stadium]], [[Lucknow]] | |- |३रा ODI |20 June |[[M. A. Chidambaram Stadium]], [[Chennai]] | |} === 2026 Women's T20 World Cup === {{main|2026 Women's T20 World Cup}}{{#section:Template:2026 Women's T20 World Cup Standings|Group A}} {{#section:Template:2026 Women's T20 World Cup Standings|Group B}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |Round-robin |- !क्र. !दिनांक !Team 1 !Team 2 !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html १ला म.आं.टी२०] |12 June |{{crw|ENG}} |{{crw|SL}} |[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html २रा म.आं.टी२०] |13 June |{{crw|IRE}} |{{crw|SCO}} |[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html ३रा म.आं.टी२०] |13 June |{{crw|AUS}} |{{crw|SA}} |[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html ४था म.आं.टी२०] |13 June |{{crw|NZ}} |{{crw|WIN}} |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html ५वा म.आं.टी२०] |14 June |{{crw|BAN}} |{{crw|NED}} |[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html 6th म.आं.टी२०] |14 June |{{crw|IND}} |{{crw|PAK}} |[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html 7th म.आं.टी२०] |16 June |{{crw|NZ}} |{{crw|SL}} |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html 8th म.आं.टी२०] |16 June |{{crw|ENG}} |{{crw|IRE}} |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html 9th म.आं.टी२०] |17 June |{{crw|AUS}} |{{crw|BAN}} |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html 10th म.आं.टी२०] |17 June |{{crw|IND}} |{{crw|NED}} |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html 11th म.आं.टी२०] |17 June |{{crw|PAK}} |{{crw|SA}} |[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html 12th म.आं.टी२०] |18 June |{{crw|SCO}} |{{crw|WIN}} |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html 13th म.आं.टी२०] |19 June |{{crw|IRE}} |{{crw|NZ}} |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html 1४था म.आं.टी२०] |20 June |{{crw|AUS}} |{{crw|NED}} |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html 1५वा म.आं.टी२०] |20 June |{{crw|BAN}} |{{crw|PAK}} |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html 16th म.आं.टी२०] |20 June |{{crw|ENG}} |{{crw|SCO}} |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html 17th म.आं.टी२०] |21 June |{{crw|SL}} |{{crw|WIN}} |[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html 18th म.आं.टी२०] |21 June |{{crw|IND}} |{{crw|SA}} |[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html 19th म.आं.टी२०] |23 June |{{crw|NZ}} |{{crw|SCO}} |[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html 20th म.आं.टी२०] |23 June |{{crw|IRE}} |{{crw|SL}} |[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html 21st म.आं.टी२०] |23 June |{{crw|AUS}} |{{crw|PAK}} |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html 2२रा म.आं.टी२०] |24 June |{{crw|ENG}} |{{crw|WIN}} |[[Lord's]], [[London]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html 2३रा म.आं.टी२०] |25 June |{{crw|BAN}} |{{crw|IND}} |[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html 2४था म.आं.टी२०] |25 June |{{crw|NED}} |{{crw|SA}} |[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html 2५वा म.आं.टी२०] |26 June |{{crw|SCO}} |{{crw|SL}} |[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html 26th म.आं.टी२०] |27 June |{{crw|NED}} |{{crw|PAK}} |[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html 27th म.आं.टी२०] |27 June |{{crw|IRE}} |{{crw|WIN}} |[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html 28th म.आं.टी२०] |27 June |{{crw|ENG}} |{{crw|NZ}} |[[The Oval]], [[London]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html 29th म.आं.टी२०] |28 June |{{crw|BAN}} |{{crw|SA}} |[[Lord's]], [[London]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html 30th म.आं.टी२०] |28 June |{{crw|AUS}} |{{crw|IND}} |[[Lord's]], [[London]] | |- ! colspan="6" |Semi-finals |- !क्र. !दिनांक !Team 1 !Team 2 !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html १ला semi-final] |30 June |TBA |TBA |[[The Oval]], [[London]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html २रा semi-final] |2 July |TBA |TBA |[[The Oval]], [[London]] | |- ! colspan="6" |Final |- !क्र. !दिनांक !Team 1 !Team 2 !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html Final] |5 July |TBA |TBA |[[Lord's]], [[London]] | |} == जुलै == ===भारताचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html १ला आं.टी२०] |१ जुलै |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |सामना अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html २रा आं.टी२०] |४ जुलै |[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html ३रा आं.टी२०] |७ जुलै |[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html ४था आं.टी२०] |९ जुलै |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html ५वा आं.टी२०] |११ जुलै |[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] | |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.] |१४ जुलै |[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.] |१६ जुलै |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.] |१९ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] | |} === 2026 Netherlands Tri-Nation Series === {{main|2026 Netherlands Tri-Nation Series}} === Bangladesh in Zimbabwe === {{Main|Bangladeshi cricket team in Zimbabwe in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st Test | | | |- |२रा Test | | | |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st ODI | | | |- |२रा ODI | | | |- |३रा ODI | | | |- |४था ODI | | | |- |५वा ODI | | | |} === 2026 Women's Asia Cup ===<!-- {{main|2026 Women's Asia Cup}} --> == August == === 2026 Namibia T20I Tri-Nation Series ===<!-- {{main|2026 Namibia T20I Tri-Nation Series}} --> {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source= |show_tie=no |update=future |start_date=August 2026 |team1=NAM |team2=SA |team3=ZIM |win_NAM= |loss_NAM= |nr_NAM= |rs_NAM= |or_NAM= |rc_NAM= |ob_NAM= |win_SA= |loss_SA= |nr_SA= |rs_SA= |or_SA= |rc_SA= |ob_SA= |win_ZIM= |loss_ZIM= |nr_ZIM= |rs_ZIM= |or_ZIM= |rc_ZIM= |ob_ZIM= |name_NAM={{cr|NAM}} |name_SA={{cr|SA}} |name_ZIM={{cr|ZIM}} }} === Bangladesh in Australia === {{Main|Bangladeshi cricket team in Australia in 2026}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st Test |13–17 August |[[Marrara Oval]], [[Darwin, Northern Territory|Darwin]] | |- |२रा Test |22–26 August |[[Great Barrier Reef Arena]], [[Mackay, Queensland|Mackay]] | |} === Pakistan in England === {{Main|Pakistani cricket team in England in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ली कसोटी] |19–23 August |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २री कसोटी] |27–31 August |[[Lord's]], [[London]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] |9–13 September |[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]] | |} === Bangladesh in Ireland === {{Main|Bangladeshi cricket team in Ireland in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st ODI | | | |- |२रा ODI | | | |- |३रा ODI | | | |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st T20I | | | |- |२रा T20I | | | |- |३रा T20I | | | |} === 2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania) === {{main|2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania)}}Teams: * {{cr|BHR}} * {{cr|HK}} * {{cr|ITA}} * {{cr|SIN}} * {{cr|TAN}} * {{cr|UGA}} == September == === India बांगलादेश दौरा === {{Main|Indian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st ODI |1 September | | |- |२रा ODI |3 September | | |- |३रा ODI |6 September | | |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st T20I |9 September | | |- |२रा T20I |12 September | | |- |३रा T20I |13 September | | |} === Ireland women in England === {{Main|Ireland women's cricket team in England in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[2025–2029 ICC Women's Championship]] — WODI series}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.] |1 September |[[Grace Road]], [[Leicester]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.] |3 September |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.] |6 September |[[New Road, Worcester|New Road]], [[Worcester, England|Worcester]] | |} === Sri Lanka in England === {{Main|Sri Lankan cricket team in England in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html १ला आं.टी२०] |15 September |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी२०] |17 September |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी२०] |19 September |[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]] | |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.] |22 September |[[Riverside Ground]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.] |24 September |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.] |27 September |[[The Oval]], [[London]] | |} == See also == * [[Associate international cricket in 2026]] * [[International cricket in 2025–26]] * [[International cricket in 2026–27]] == References == {{reflist}}{{International cricket seasons}} {{International cricket in 2026}} {{Portal bar|Cricket|Sports}} 8ywmlbpmmgl292h6g3bv7v95x27ukxj 2695090 2695084 2026-07-17T06:56:53Z Nitin.kunjir 4684 /* भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा */ 2695090 wikitext text/x-wiki {{short description|International cricket season}} {{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}} '''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.<ref>{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}</ref> या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.<ref>{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}</ref> [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}</ref> येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील. == मोसम आढावा == === पुरुषांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |'''आरंभ दिनांक''' ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |निकाल [सामने] |- ! width="80" |[[कसोटी सामना|कसोटी]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}} |- |style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]] |style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |style="text-align:left" |{{cr|AUS}} |{{n/a}} |२–१ [३] |{{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} |१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} |१–० [२] || २–१ [५] |[३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || [३] || ४–० [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|NZ}} | {{n/a}} || [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|23 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ZIM}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|WIN}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} | [२]|| {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|IRE}} | style="text-align:left" |{{cr|AFG|२०१३}} | {{n/a}} || [५] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|AUS}} | style="text-align:left" |{{cr|BAN}} | [२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|SRI}} | style="text-align:left" |{{cr|IND}} |[२] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|PAK}} |[३] || {{n/a}} || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|August 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|NAM}} | style="text-align:left" |{{cr|SA}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]] | style="text-align:left" |{{cr|ENG}} | style="text-align:left" |{{cr|SL}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका |{{date|2 April 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]] |{{n/a}} |- |style="text-align:left" | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]] | colspan="4" style="text-align: left;" |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका |६ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|{{date|21 July 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|{{date|3 August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|NAM}} २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका | style="text-align:left" | |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|August 2026}}]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]] | {{n/a}} |} === महिलांचे कार्यक्रम === {| class="wikitable" style="text-align:center; white-space:nowrap" ! colspan="6" |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे''' |- ! rowspan="2" |आरंभ दिनांक ! rowspan="2" |यजमान संघ ! rowspan="2" |पाहुणा संघ ! colspan="3" |'''निकाल [सामने]''' |- ! width="80" |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]] ! width="80" |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]] ! width="80" |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|SA}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|BAN}} | style="text-align:left" |{{crw|SRI}} | {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|PAK}} | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|NZ}} | {{n/a}} || १-१ [३] || २-१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IND}} | ०–१ [१] || {{n/a}} || २-१ [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | style="text-align:left" |{{crw|WIN}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | style="text-align:left" |{{crw|WIN}} | {{n/a}} || [३] || [३] |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ENG}} | style="text-align:left" |{{crw|IRE}} | {{n/a}} || [३] || {{n/a}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]] | style="text-align:left" |{{crw|ZIM}} | style="text-align:left" |{{crw|RSA}} | {{n/a}} || {{n/a}} || [५] |- ! colspan="6" style="text-align :center" |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा''' |- !'''आरंभ दिनांक''' ! colspan="4" |'''स्पर्धा''' !'''विजेते''' |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|SCO}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" |{{Crw|WIN}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]] | style="text-align:left" |{{Crw|AUS}} |- | style="text-align:left" |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |जुलै २०२६]] | colspan="4" style="text-align:left" |[[२०२६ महिला आशिया चषक]] | style="text-align:left" | |} == एप्रिल == === २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका === {{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका |- !क्र. !दिनांक !संघ १ !संघ २ !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६] |२ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७] |४ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} ३ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८] |६ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |अनिर्णित |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९] |८ एप्रिल |{{cr|OMA}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|OMA}} १२ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०] |१० एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|OMA}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|NAM}} १ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१] |१२ एप्रिल |{{cr|NAM}} |{{cr|SCO}} |[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] |{{cr|SCO}} ७ गडी राखून |} === न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा === {{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.] |१७ एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} २६ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.] |२३ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ५५ धावांनी |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |{{cr|BAN}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०] |२९ एप्रिल |[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] |सामना रद्द |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०] |२ मे |[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]] |{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} === भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा === {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०] |१७ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ६ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०] |१९ एप्रिल |[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]] |{{Crw|SA}} ८ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०] |२२ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|SA}} ९ गडी राखून |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०] |२५ एप्रिल |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] |{{Crw|IND}} १४ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०] |२७ एप्रिल |[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] |{{Crw|SA}} २३ धावांनी |} === श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा === {{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.] |२० एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.] |२२ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ४ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.] |२५ एप्रिल |[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]] |{{Crw|SL}} ७ गडी राखून |- ! colspan="4" |WT20I series |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०] |२८ एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २५ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०] |३० एप्रिल |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} २१ धावांनी |- |[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०] |२ मे |[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] |{{Crw|SL}} ३ धावांनी |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी |} == मे== === झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा === {{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५] |४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६] |६ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७] |९ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून |- ! colspan="4" |म.आं.टी२०. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६] |१२ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७] |१४ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९] |१५ मे |[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]] |{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी |} ===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा=== {{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}} {|class="wikitable" |+ ! colspan="4" | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी |} === न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८] |१० मे |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |{{Cr|ENG}} १ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९] |१३ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]] |अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०] |१६ मे |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] |{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] |२० मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] |२३ मे |[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]] |{{Cr|NZL}} १४ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] |२५ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]] |{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून |} === २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) === {{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी |} ===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा === {{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |कसोटी मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९] |२७-३० मे |[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] |{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी |- |} === २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी |} ===२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका=== {{Main|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#section:२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" | साखळी सामने |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! ठिकाण ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528538.html म.आं.टी२० २७८३] || २८ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|WIN}} ८ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528539.html म.आं.टी२० २७८६] || २९ मे || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]]|| {{crw|WIN}} २५ धावांनी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528540.html म.आं.टी२० २७९७] || ३१ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528541.html म.आं.टी२० २७९८] || १ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} १ धावेने ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528542.html म.आं.टी२० २८१०] || ३ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || अनिर्णित |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528543.html म.आं.टी२० २८१९अ] || ४ जून|| {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || सामना रद्द |} === भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा=== {{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |म.आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html म.आं.टी२० २७८४] |२८ मे |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]] |{{crw|IND}} ३८ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html म.आं.टी२० २७९२] |३० मे |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] |{{crw|ENG}} २६ धावांनी |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html म.आं.टी२० २८००] |२ जून |[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] |{{crw|ENG}} ६ गडी राखून |- ! colspan="4" |महिला कसोटी |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html म.कसोटी १५३] |१०–१३ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] |{{crw|IND}} २७० धावांनी |} == जून == === २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका=== <!-- {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} --> {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source= |show_tie=no |update=future |start_date=June 2026 |team1=BAN |team2=NED |team3=SCO |win_BAN= |loss_BAN= |nr_BAN= |rs_BAN= |or_BAN= |rc_BAN= |ob_BAN= |win_NED= |loss_NED= |nr_NED= |rs_NED= |or_NED= |rc_NED= |ob_NED= |win_SCO= |loss_SCO= |nr_SCO= |rs_SCO= |or_SCO= |rc_SCO= |ob_SCO= |name_BAN={{crw|BAN}} |name_NED={{crw|NED}} |name_SCO={{crw|SCO}} }} === New Zealand in England === {{Main|New Zealand cricket team in England in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html १ली कसोटी] |4–8 June |[[Lord's]], [[London]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html २री कसोटी] |17–21 June |[[The Oval]], [[London]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html ३री कसोटी] |25–29 June |[[Trent Bridge]], [[Nottingham]] | |- |} === Australia बांगलादेश दौरा === {{Main|Australian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st ODI |5 June | | |- |२रा ODI |8 June | | |- |३रा ODI |11 June | | |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st T20I |15 June | | |- |२रा T20I |18 June | | |- |३रा T20I |20 June | | |- |} === Afghanistan in India === {{Main|Afghan cricket team in India in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |Only Test |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |Only Test |6–10 June |[[Maharaja Yadavindra Singh International Cricket Stadium]], [[New Chandigarh]] | |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st ODI |14 June |[[Himachal Pradesh Cricket Association Stadium|HPCA Stadium]], [[Dharmashala]] | |- |२रा ODI |17 June |[[Ekana Cricket Stadium]], [[Lucknow]] | |- |३रा ODI |20 June |[[M. A. Chidambaram Stadium]], [[Chennai]] | |} === 2026 Women's T20 World Cup === {{main|2026 Women's T20 World Cup}}{{#section:Template:2026 Women's T20 World Cup Standings|Group A}} {{#section:Template:2026 Women's T20 World Cup Standings|Group B}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |Round-robin |- !क्र. !दिनांक !Team 1 !Team 2 !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html १ला म.आं.टी२०] |12 June |{{crw|ENG}} |{{crw|SL}} |[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html २रा म.आं.टी२०] |13 June |{{crw|IRE}} |{{crw|SCO}} |[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html ३रा म.आं.टी२०] |13 June |{{crw|AUS}} |{{crw|SA}} |[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html ४था म.आं.टी२०] |13 June |{{crw|NZ}} |{{crw|WIN}} |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html ५वा म.आं.टी२०] |14 June |{{crw|BAN}} |{{crw|NED}} |[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html 6th म.आं.टी२०] |14 June |{{crw|IND}} |{{crw|PAK}} |[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html 7th म.आं.टी२०] |16 June |{{crw|NZ}} |{{crw|SL}} |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html 8th म.आं.टी२०] |16 June |{{crw|ENG}} |{{crw|IRE}} |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html 9th म.आं.टी२०] |17 June |{{crw|AUS}} |{{crw|BAN}} |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html 10th म.आं.टी२०] |17 June |{{crw|IND}} |{{crw|NED}} |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html 11th म.आं.टी२०] |17 June |{{crw|PAK}} |{{crw|SA}} |[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html 12th म.आं.टी२०] |18 June |{{crw|SCO}} |{{crw|WIN}} |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html 13th म.आं.टी२०] |19 June |{{crw|IRE}} |{{crw|NZ}} |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html 1४था म.आं.टी२०] |20 June |{{crw|AUS}} |{{crw|NED}} |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html 1५वा म.आं.टी२०] |20 June |{{crw|BAN}} |{{crw|PAK}} |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html 16th म.आं.टी२०] |20 June |{{crw|ENG}} |{{crw|SCO}} |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html 17th म.आं.टी२०] |21 June |{{crw|SL}} |{{crw|WIN}} |[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html 18th म.आं.टी२०] |21 June |{{crw|IND}} |{{crw|SA}} |[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html 19th म.आं.टी२०] |23 June |{{crw|NZ}} |{{crw|SCO}} |[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html 20th म.आं.टी२०] |23 June |{{crw|IRE}} |{{crw|SL}} |[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html 21st म.आं.टी२०] |23 June |{{crw|AUS}} |{{crw|PAK}} |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html 2२रा म.आं.टी२०] |24 June |{{crw|ENG}} |{{crw|WIN}} |[[Lord's]], [[London]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html 2३रा म.आं.टी२०] |25 June |{{crw|BAN}} |{{crw|IND}} |[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html 2४था म.आं.टी२०] |25 June |{{crw|NED}} |{{crw|SA}} |[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html 2५वा म.आं.टी२०] |26 June |{{crw|SCO}} |{{crw|SL}} |[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html 26th म.आं.टी२०] |27 June |{{crw|NED}} |{{crw|PAK}} |[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html 27th म.आं.टी२०] |27 June |{{crw|IRE}} |{{crw|WIN}} |[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html 28th म.आं.टी२०] |27 June |{{crw|ENG}} |{{crw|NZ}} |[[The Oval]], [[London]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html 29th म.आं.टी२०] |28 June |{{crw|BAN}} |{{crw|SA}} |[[Lord's]], [[London]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html 30th म.आं.टी२०] |28 June |{{crw|AUS}} |{{crw|IND}} |[[Lord's]], [[London]] | |- ! colspan="6" |Semi-finals |- !क्र. !दिनांक !Team 1 !Team 2 !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html १ला semi-final] |30 June |TBA |TBA |[[The Oval]], [[London]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html २रा semi-final] |2 July |TBA |TBA |[[The Oval]], [[London]] | |- ! colspan="6" |Final |- !क्र. !दिनांक !Team 1 !Team 2 !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html Final] |5 July |TBA |TBA |[[Lord's]], [[London]] | |} == जुलै == ===भारताचा इंग्लंड दौरा=== {{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html १ला आं.टी२०] |१ जुलै |[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] |सामना अनिर्णित |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html २रा आं.टी२०] |४ जुलै |[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html ३रा आं.टी२०] |७ जुलै |[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html ४था आं.टी२०] |९ जुलै |[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html ५वा आं.टी२०] |११ जुलै |[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] | |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.] |१४ जुलै |[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.] |१६ जुलै |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.] |१९ जुलै |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] | |} === 2026 Netherlands Tri-Nation Series === {{main|2026 Netherlands Tri-Nation Series}} === Bangladesh in Zimbabwe === {{Main|Bangladeshi cricket team in Zimbabwe in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st Test | | | |- |२रा Test | | | |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st ODI | | | |- |२रा ODI | | | |- |३रा ODI | | | |- |४था ODI | | | |- |५वा ODI | | | |} === 2026 Women's Asia Cup ===<!-- {{main|2026 Women's Asia Cup}} --> == August == === 2026 Namibia T20I Tri-Nation Series ===<!-- {{main|2026 Namibia T20I Tri-Nation Series}} --> {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source= |show_tie=no |update=future |start_date=August 2026 |team1=NAM |team2=SA |team3=ZIM |win_NAM= |loss_NAM= |nr_NAM= |rs_NAM= |or_NAM= |rc_NAM= |ob_NAM= |win_SA= |loss_SA= |nr_SA= |rs_SA= |or_SA= |rc_SA= |ob_SA= |win_ZIM= |loss_ZIM= |nr_ZIM= |rs_ZIM= |or_ZIM= |rc_ZIM= |ob_ZIM= |name_NAM={{cr|NAM}} |name_SA={{cr|SA}} |name_ZIM={{cr|ZIM}} }} === Bangladesh in Australia === {{Main|Bangladeshi cricket team in Australia in 2026}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st Test |13–17 August |[[Marrara Oval]], [[Darwin, Northern Territory|Darwin]] | |- |२रा Test |22–26 August |[[Great Barrier Reef Arena]], [[Mackay, Queensland|Mackay]] | |} === Pakistan in England === {{Main|Pakistani cricket team in England in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ली कसोटी] |19–23 August |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २री कसोटी] |27–31 August |[[Lord's]], [[London]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] |9–13 September |[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]] | |} === Bangladesh in Ireland === {{Main|Bangladeshi cricket team in Ireland in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st ODI | | | |- |२रा ODI | | | |- |३रा ODI | | | |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st T20I | | | |- |२रा T20I | | | |- |३रा T20I | | | |} === 2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania) === {{main|2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania)}}Teams: * {{cr|BHR}} * {{cr|HK}} * {{cr|ITA}} * {{cr|SIN}} * {{cr|TAN}} * {{cr|UGA}} == September == === India बांगलादेश दौरा === {{Main|Indian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st ODI |1 September | | |- |२रा ODI |3 September | | |- |३रा ODI |6 September | | |- ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |1st T20I |9 September | | |- |२रा T20I |12 September | | |- |३रा T20I |13 September | | |} === Ireland women in England === {{Main|Ireland women's cricket team in England in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |{{nowrap|[[2025–2029 ICC Women's Championship]] — WODI series}} |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.] |1 September |[[Grace Road]], [[Leicester]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.] |3 September |[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.] |6 September |[[New Road, Worcester|New Road]], [[Worcester, England|Worcester]] | |} === Sri Lanka in England === {{Main|Sri Lankan cricket team in England in 2026}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |आं.टी२० मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html १ला आं.टी२०] |15 September |[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी२०] |17 September |[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी२०] |19 September |[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]] | |- ! colspan="4" |आं.ए.दि. मालिका |- !क्र. !दिनांक !ठिकाण !निकाल |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.] |22 September |[[Riverside Ground]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.] |24 September |[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]] | |- |[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.] |27 September |[[The Oval]], [[London]] | |} == See also == * [[Associate international cricket in 2026]] * [[International cricket in 2025–26]] * [[International cricket in 2026–27]] == References == {{reflist}}{{International cricket seasons}} {{International cricket in 2026}} {{Portal bar|Cricket|Sports}} q5tqz81xqgekua1i9bhlnzk85hts49e 0 378354 2694938 2686523 2026-07-16T15:43:50Z Jonathansammy 17110 copyedit 2694938 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical condition | name = मधुमेहाशी संबंधित आजार | synonym = | image = File:Diabetes complications.jpg | caption =रेटिनोपथी (दृष्टिपटल व्यथा), नेफ्रोपथी (मूत्रपिंड विकार)आणि न्युरोपथी (मज्जातंतू विकार) या अनियंत्रित मधुमेहाच्या संभाव्य गुंतागुंती आहेत. | pronounce = | specialty = [[अंतःस्रावशास्त्र]] }} [[मधुमेह|मधुमेही]] रुग्णांमध्ये रक्तातील ग्लुकोजचे नियन्त्रण् न केल्यामुळे अनेक आजार होतात. *१. तीव्र आजार *२. दीर्घकालीन आजार किंवा मधुमेहाची जटिलता (diabetic complications). ==तीव्र आजार== मधुमेहामुळे होणारे तीव्र आजार म्हणजे जे वेगाने विकसित होतात. त्यांची उदाहरणे म्हणजे: *[[डायबेटिक केटोअ‍ॅसिडोसिस|मधुमेही कीटोअ‍ॅसिडोसिस]] (DKA) *अति-परासरणीय अति-रक्तशर्करा अवस्था ([[हायपरग्लायसेमिक हायपरोस्मोलर स्टेट]] (HHS)), *लॅक्टिक अ‍ॅसिडोसिस (LA), *[[हायपोग्लायसेमिया]].(रक्तातील साखरेची कमतरता) टाइप १ मधुमेही व्यक्तींना वरील गोष्टींचा त्रास होण्याची शक्यता अधिक असते. ==दीर्घकालीन आजार== दीर्घकालीन आजार कालांतराने विकसित होतात आणि त्यांचे सामान्यतः दोन श्रेणींमध्ये वर्गीकरण केले जाते: *सूक्ष्म रक्तवाहिन्याचे रोग आणि *मोठ्या रक्तवाहिन्याचे (मॅक्रोव्हॅस्क्युलर) रोग . सूक्ष्म रक्तवाहिन्या रोगन्च्या जटिलता मध्ये मज्जातंतू विकार (न्यूरोपॅथी), मूत्रपिंड विकार (नेफ्रोपॅथी) आणि मज्जापटल किन्वा दृष्टिपटल व्यथा (रेटिनोपॅथी) यांचा समावेश होतो; तर हृदय व रक्तवाहिन्यांसंबंधी रोग, [[पक्षाघात#:~:text=संदर्भ-,पक्षाघात,-https://mr.wikipedia|पक्षाघात]] आणि पेरिफेरल व्हॅस्क्युलर रोग यांचा समावेश मोठ्या रक्तवाहिन्यानचे गुंतागुंतींमध्ये होतो. <ref name="Epidemiology of diabetes and diabet">{{जर्नल स्रोत|vauthors=Deshpande AD, Harris-Hayes M, Schootman M|date=November 2008|title=Epidemiology of diabetes and diabetes-related complications|journal=Physical Therapy|volume=88|issue=11|pages=1254–1264|doi=10.2522/ptj.20080020|pmc=3870323|pmid=18801858}}</ref> मधुमेहाच्या जटिलते मुळे जीवनाची गुणवत्ता मोठ्या प्रमाणात खालावू शकते आणि दीर्घकाळ टिकणारे अपंगत्व येऊ शकते. एकूणच, ज्या लोकांच्या रक्तातील साखरेची पातळी चांगल्या प्रकारे नियंत्रित नसते, त्यांच्यामध्ये '''जटिलता''' खूपच जास्त प्रमाणात आणि गंभीर स्थितित आढळते. <ref>{{जर्नल स्रोत|displayauthors=6|vauthors=Nathan DM, Cleary PA, Backlund JY, Genuth SM, Lachin JM, Orchard TJ, Raskin P, Zinman B|date=December 2005|title=Intensive diabetes treatment and cardiovascular disease in patients with type 1 diabetes|journal=The New England Journal of Medicine|volume=353|issue=25|pages=2643–2653|doi=10.1056/NEJMoa052187|pmc=2637991|pmid=16371630|doi-access=free}}</ref> <ref>{{जर्नल स्रोत|vauthors=|date=April 1995|title=The effect of intensive diabetes therapy on the development and progression of neuropathy. The Diabetes Control and Complications Trial Research Group|journal=Annals of Internal Medicine|volume=122|issue=8|pages=561–568|doi=10.7326/0003-4819-122-8-199504150-00001|pmid=7887548}}</ref> मधुमेहाची सुरुवात होण्याचे वय, मधुमेहाचा प्रकार, लिंग आणि अनुवंशिकता यांसारखे काही न बदलता येणारे धोक्याचे घटक धोक्यावर परिणाम करू शकत नाही. [[धूम्रपान]], [[लठ्ठपणा]], [[उच्च रक्तदाब]], वाढलेली कोलेस्ट्रॉल पातळी आणि नियमित [[व्यायाम|व्यायामाचा]] अभाव या बदल करता येण्याजोग्या जोखीम घटकांवर उपाययोजना केल्यास, मधुमेहाशी संबंधित जटिलता निर्माण होण्याची शक्यता कमी करता येते. मधुमेहाशी संबंधित गुंतागुंत असणे हा कोविड-१९ मध्ये गंभीर लक्षणे विकसित होण्याचा एक जोखीम घटक आहे. <ref>{{जर्नल स्रोत|displayauthors=6|vauthors=Kompaniyets L, Pennington AF, Goodman AB, Rosenblum HG, Belay B, Ko JY, Chevinsky JR, Schieber LZ, Summers AD, Lavery AM, Preston LE, Danielson ML, Cui Z, Namulanda G, Yusuf H, Mac Kenzie WR, Wong KK, Baggs J, Boehmer TK, Gundlapalli AV|date=July 2021|title=Underlying Medical Conditions and Severe Illness Among 540,667 Adults Hospitalized With COVID-19, March 2020-March 2021|journal=Preventing Chronic Disease|volume=18|pages=E66|doi=10.5888/pcd18.210123|pmc=8269743|pmid=34197283|doi-access=free}}</ref> ===दृष्टिपटल व्यथा=== [[दृष्टिपटल]] (रेटिना)ला होणारे दुखापत्, ज्याला [[रेटिनोपथी|दृष्टिपटल व्यथा]] (रेटिनोपथी) म्हणतात, हे कामाच्या वयातील लोकांमध्ये अंधत्वाचे सर्वात सामान्य कारण आहे.<ref name="Feather_2021">{{Cite book |vauthors=Feather A, Randall D, Waterhouse M |title=Kumar and Clark's Clinical Medicine |publisher=[[Elsevier]] |year=2021 |isbn=978-0-7020-7868-2 |edition=10th |pages=699–741}}</ref>मधुमेहामुळे डोळ्यांवर इतरही परिणाम होऊ शकतात, जसे [[मोतीबिंदू]] आणि [[काचबिंदू]].<ref name="Feather_2021" /> मधुमेह असलेल्या व्यक्तींनी वर्षातून एकदा तरी [[नेत्रतज्ज्ञ]] किंवा [[नेत्रशल्यचिकित्सा|नेत्ररोगतज्ज्ञ]] यांना भेटणे अवश्यक असते.<ref>{{Cite web |title=Diabetes eye care |url=https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000078.htm |access-date=2018-03-27 |website=MedlinePlus |publisher=National Library of Medicine |publication-place=Maryland |archive-date=2018-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180328102348/https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000078.htm |url-status=live}}</ref> ===मूत्रपिंड विकार=== मधुमेही नेफ्रोपॅथी हे [[दीर्घकालीक मूत्रपिंड रोग]]ाचे व्मुख्य कारण आहे. अमेरिकेत [[मूत्रपिंड डायलिसिस|डायलिसिस]]वर असलेल्या ५०% पेक्षा जास्त रुग्ण मधुमेही असातात.<ref name="Wing_2022">{{Cite book |vauthors=Wing EJ, Schiffman F |title=Cecil Essentials of Medicine |publisher=[[Elsevier]] |year=2022 |isbn=978-0-323-72271-1 |edition=10th |location=Pennsylvania |pages=282–297, 662–677}}</ref> ===मज्जातंतू विकार=== [[मधुमेही न्यूरोपॅथी]], म्हणजे मज्जातंतूंना होणारे विकार, विविध प्रकारे प्रकट होते, ज्यामध्ये [[संवेदना नष्ट होणे]], [[न्यूरोपॅथिक वेदना]], आणि [[स्वायत्त बिघडलेले कार्य]] (जसे की [[स्थितीजन्य हायपोटेन्शन|स्थितिजन्य रक्तदाब-ऱ्हास]], [[अतिसार]], आणि [[शिश्नाची ताठरता न येणे]] यांचा समावेश आहे.<ref name="Feather_2021" /> वेदनाशक्ती नष्ट झाल्यामुळे दुखापतीची शक्यता वाढते, ज्यामुळे [[मधुमेही पाय|मधुमेही पायाच्या समस्या]] (जसे की [[ओला कोथ]] (ulcer) उद्भवू शकतात, हे गैर-आघातजन्य पाय किन्वा बोटान्चे [[विच्छेदन]]ाचे सर्वात सामान्य कारण आहे.<ref name="Feather_2021" /> ===मधुमेहामुळे होणारे इतर आजार=== [[मधुमेहातील श्रवणशक्ती कमी होणे|श्रवणशक्ती कमी होणे]] हे मधुमेहाशी संबंधित आणखी एक दीर्घकालीन गुंतागुंत आहे.<ref>{{cite journal |vauthors=Mittal R, McKenna K, Keith G, Lemos JR, Mittal J, Hirani K |title=A systematic review of the association of Type I diabetes with sensorineural hearing loss |journal=PLOS ONE |volume=19 |issue=2 |article-number=e0298457 |date=9 February 2024 |pmid=38335215 |pmc=10857576 |doi=10.1371/journal.pone.0298457 |doi-access=free |bibcode=2024PLoSO..1998457M}}</ref> [[पित्ताशयातील खडे|पित्ताशयाच्या खड्यांच्या]] आजाराशी संबंधित विस्तृत माहिती आणि असंख्य प्रकरणांच्या आधारे, असे दिसते की टाइप २ मधुमेह आणि पित्ताशयातील खडे यांच्यात संबंध असू शकतो. मधुमेह नसलेल्या व्यक्तींच्या तुलनेत मधुमेह असलेल्या व्यक्तींमध्ये पित्ताशयातील खडे विकसित होण्याचा धोका जास्त असतो.<ref>{{cite journal |vauthors=Yuan S, Gill D, Giovannucci EL, Larsson SC |title=Obesity, Type 2 Diabetes, Lifestyle Factors, and Risk of Gallstone Disease: A Mendelian Randomization Investigation |journal=Clinical Gastroenterology and Hepatology |volume=20 |issue=3 |pages=e529–e537 |date=March 2022 |pmid=33418132 |doi=10.1016/j.cgh.2020.12.034 |hdl-access=free |doi-access=free |hdl=10044/1/86461}}</ref> [[बौद्धिक क्षीणता]] आणि मधुमेह यांच्यात संबंध आहे; अभ्यासांनी दर्शविले आहे की मधुमेह असलेल्या व्यक्तींमध्ये बौद्धिक क्षीणता होण्याचा अधिक धोका असतो, आणि रोग नसलेल्या व्यक्तींच्या तुलनेत त्यांच्यात घटीचा दर अधिक असतो.<ref name="cognitive">{{cite journal |vauthors=Cukierman T, Gerstein HC, Williamson JD |title=Cognitive decline and dementia in diabetes--systematic overview of prospective observational studies |journal=Diabetologia |volume=48 |issue=12 |pages=2460–2469 |date=December 2005 |pmid=16283246 |doi=10.1007/s00125-005-0023-4 |doi-access=free}}</ref> मधुमेहामुळे [[स्मृतिभ्रंश]]ाचा धोका वाढतो, आणि मधुमेहाचे निदान जितक्या लवकर होते, तितका हा धोका अधिक असतो.<ref>{{Cite web |vauthors=Budson AE |date=2021-07-12 |title=What's the relationship between diabetes and dementia? |url=https://www.health.harvard.edu/blog/whats-the-relationship-between-diabetes-and-dementia-202107122546 |access-date=2025-01-27 |website=Harvard Health |language=en}}</ref> मधुमेह वृद्धांमध्ये, विशेषतः इन्सुलिन उपचार घेणाऱ्यांमध्ये, [[वृद्धांमध्ये पडणे|पडण्याची]] शक्यता देखील वाढवतो.<ref>{{cite journal |vauthors=Yang Y, Hu X, Zhang Q, Zou R |title=Diabetes mellitus and risk of falls in older adults: a systematic review and meta-analysis |journal=Age and Ageing |volume=45 |issue=6 |pages=761–767 |date=November 2016 |pmid=27515679 |doi=10.1093/ageing/afw140 |doi-access=free}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मधुमेह]] ctspa1crxcmdq8lg8n1yoejd2fkz3h2 0 379615 2694885 2691360 2026-07-16T13:52:14Z ~2026-39598-55 185212 /* कलाकार */ 2694885 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = कृष्णाईच्या लेकी | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = सुबोध खानोलकर | निर्मिती संस्था = ओशन फिल्म्स कंपनी | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = दररोज संध्या. ७ वाजता | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = १५ जून २०२६ | शेवटचे प्रसारण = चालू | आधी = [[शुभ श्रावणी]] | नंतर = [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] | सारखे = [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]] }} '''कृष्णाईच्या लेकी''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी तेलुगू]]वरील राधाम्मा कुथुरू या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे. == कलाकार == * [[निवेदिता सराफ]] - कृष्णाई जनार्दन जाधव * एकता लब्दे - शारदा जनार्दन जाधव * ट्विंकल यादव - गौरी जनार्दन जाधव * नारायणी वारणे - सौदामिनी जनार्दन जाधव * रोहित परशुराम - शंकर शिंदे * [[स्मिता सरावदे]] - सत्यभामा शिंदे * तन्वी बर्वे - रुपाली शिंदे * साक्षी गांधी - इंदुराणी जनार्दन जाधव * संजय कुलकर्णी - जनार्दन जाधव * साईदत्त बाली - जीत जनार्दन जाधव * अनुष्का पिंपुटकर - जिगिषा * एकनाथ गिते - शेखर * रियाझ मुलानी - बिंदुराजा * गीता पांचाळ * नंदिनी वैद्य - रेश्मा == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" style="text-align:center;" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- | [[तेलुगू]] | राधाम्मा कुथुरू | [[झी तेलुगू]] | २६ ऑगस्ट २०१९ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | [[कन्नड]] | पुट्टाक्काना मक्कालू | [[झी कन्नडा]] | १३ डिसेंबर २०२१ - ५ मार्च २०२६ |- | [[बंगाली]] | उरॉन टुबरी | [[झी बांग्ला]] | २८ मार्च २०२२ - १६ डिसेंबर २०२२ |- | [[मल्याळम]] | कुडुंबश्री शारदा | [[झी केरळम]] | ११ एप्रिल २०२२ - चालू |- | [[उडिया]] | सुना झिया | [[झी सार्थक]] | ३० मे २०२२ - चालू |- | [[पंजाबी]] | धियान मेरियाँ | [[झी पंजाबी]] | ६ जून २०२२ - ३० मार्च २०२४ |- | [[तमिळ]] | मीनाक्षी पोन्नुगा | [[झी तमिळ]] | १ ऑगस्ट २०२२ - ३ ऑगस्ट २०२४ |- | [[मराठी]] | [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]] | [[झी मराठी]] | १३ फेब्रुवारी २०२३ - ५ ऑगस्ट २०२३ |- | [[हिंदी]] | गंगा माई की बेटियाँ | [[झी टीव्ही]] | २२ सप्टेंबर २०२५ - चालू |- | [[बंगाली]] | अन्नपूर्णार लोक्खीरा | [[झी बांग्ला]] | १ जून २०२६ - चालू |} == बाह्य दुवे == {{झी मराठी संध्या. ७च्या मालिका}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] mapudfifkmtp93kpf86rba5wqbjku8w 0 381048 2694927 2692564 2026-07-16T15:26:15Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2694927 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''सुरेश कुसो आमोणकर''' (१५ मे १९५२ - ६ जुलै २०२०) हे गोव्या राज्यातील भारतीय राजकारणी आणि वैद्यकीय व्यवसायी होते. ते [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाचे]] सदस्य म्हणून १९९९ आणि २००२ च्या गोवा विधानसभा निवडणुकीत पाले मतदारसंघातून [[गोवा विधानसभा|गोवा विधानसभेवर]] निवडून आले. ते १९९९ ते २००० पर्यंत [[फ्रांसिस्को सार्डिन्हा]] यांच्या मंत्रिमंडळात आरोग्य, सामाजिक कल्याण आणि कामगार व रोजगार मंत्री होते. त्यानंतर पहिल्या [[मनोहर पर्रीकर]] मंत्रिमंडळात ते आरोग्य, कामगार व रोजगार आणि कारखाने व बॉयलर मंत्री होते. अमोनकर २००७ च्या गोवा विधानसभा निवडणुकीत काँग्रेसचे उमेदवार गुरुदास गौन्स यांच्याकडून पराभूत झाले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.goavidhansabha.gov.in/member_profile.php?mem_id=78|title=Gurudas Gawas Goa Vidhansabha Profile|website=goavidhansabha.gov.in|access-date=2026-07-01|archive-date=2021-06-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210608151347/https://www.goavidhansabha.gov.in/member_profile.php?mem_id=78|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://entranceindia.com/election-and-politics/pale-constituency-goa-assembly-election-2007-results-mla-voters-political-parties-data/|title=Pale 2007 assembly result|date=27 August 2018|website=entrance india.com}}{{मृत दुवा|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> गुरुदास गौन्स यांच्या मृत्यूनंतर २००८ च्या पोटनिवडणुकीत ते अपक्ष उमेदवार म्हणून उभे राहिले कारण पक्षाने युवा नेते [[प्रमोद सावंत]] यांना तिकीट दिले होते. नोव्हेंबर २०१६ मध्ये ते बंडखोर [[राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ|आरएसएस]] नेते सुभाष वेलिंगकर यांच्या गोवा सुरक्षा मंचमध्ये सामील झाले आणि [[गोवा विधानसभा निवडणूक, २०१७|२०१७ च्या गोवा विधानसभा निवडणुकीत]] त्यांना [[सांखळी विधानसभा मतदारसंघ|सांखळीची जागा]] देण्यात आली, जिथे त्यांना ३,८३१ मते मिळाली आणि ते तिसऱ्या क्रमांकावर आले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://myneta.info/goa2012/candidate.php?candidate_id=50|title=Ganesh Gaonkar(Bharatiya Janata Party(BJP)):Constituency- SANVORDEM(SOUTH GOA) – Affidavit Information of Candidate|website=myneta.info}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/Former-minister-Suresh-Amonkar-to-return-to-BJP/articleshow/10892241.cms|title=Former minister Suresh Amonkar to return to BJP &#124; Goa News|date=27 November 2011|work=The Times of India}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://m.goanews.com/news_details.php?id=7523|title=GSM with RSS is real BJP: Dr Amonkar (By: GOANEWS DESK, PANAJI)|website=Goa News|access-date=2026-07-01|archive-date=2024-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20241217033034/http://m.goanews.com/news_details.php?id=7523|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/former-goa-minister-suresh-amonkar-joins-gsm-3731218/|title=Former Goa minister Suresh Amonkar joins GSM|date=31 October 2016}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/Ex-BJP-minister-Suresh-Amonkar-now-joins-GSMP/articleshow/55167151.cms|title=Suresh Amonkar: Ex-BJP minister Suresh Amonkar now joins GSMP &#124; Goa News – Times of India|date=November 2016|work=The Times of India}}</ref> भारतात कोविड-१९ महामारीच्या काळात ६ जुलै २०२० रोजी अमोणकर यांचे [[कोविड-१९]] मुळे निधन झाले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/goa-s-former-health-minister-dr-suresh-amonkar-loses-battle-against-covid-19/story-wr9nFCIEt0aPTys29HJ1gM.html|title=Goa's former health minister Dr Suresh Amonkar loses battle against Covid-19|date=7 July 2020|website=hindustantimes.com}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९५२ मधील जन्म]] [[वर्ग:कोविड-१९ महामारीमुळे मृत्यू]] [[वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:गोव्याचे आमदार]] o9u2iblkxybzx8cbz7qkmyfj72m9qny 0 381049 2694929 2692565 2026-07-16T15:28:43Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2694929 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''सुरेश गुंडू आमोणकर''' (२२ मार्च १९३५ - ८ डिसेंबर २०१९) <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/goa-padma-shri-awardee-suresh-amonkar-passes-away-at-84/articleshow/72425368.cms|title=Goa: Padma Shri awardee Suresh Amonkar passes away at 84 {{!}} Goa News - Times of India|last=Gauree Malkarnekar|date=Dec 8, 2019|website=The Times of India|language=en|access-date=2021-11-29}}</ref> हे एक भारतीय शिक्षणतज्ञ, लेखक आणि गोवा माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळाचे अध्यक्ष होते.<ref name="About Us">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.newgoa.in/aboutus.php|title=About Us|date=2016|publisher=New Goa High School|access-date=20 February 2016|archive-date=2017-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20171105072126/http://newgoa.in/aboutus.php|url-status=dead}}</ref> त्यांनी राज्य साक्षरता अभियान आणि प्रौढ शिक्षणाचे संचालक, भारत स्काउट्स अँड गाईड्सच्या गोवा राज्य शाखेचे मुख्य आयुक्त आणि माध्यमिक शिक्षण मंडळ परिषदेचे (COBSE) अध्यक्ष म्हणून काम केले होते.<ref name="Kakodkar, Amonkar to get Padma awards">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.heraldgoa.in/Goa/South-of-Zuari/kakodkar-amonkar-to-get-padma-awards/22245.html|title=Kakodkar, Amonkar to get Padma awards|date=26 January 2009|publisher=Goa Herald|access-date=20 February 2016}}</ref> त्यांनी [[धम्मपद]], तिरुक्कुरळ, [[भगवद्‌गीता|भगवद्गीता]], गॉस्पेल ऑफ जॉन आणि [[ज्ञानेश्वरी]] यांसारख्या अनेक अभिजात ग्रंथांचे [[कोंकणी भाषा|कोंकणी भाषेत]] भाषांतर केले.<ref name="Amonkar on Goa University Library">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://libcat.unigoa.ac.in/cgi-bin/koha/opac-search.pl?q=au:Amonkar,%20Suresh|title=Amonkar on Goa University Library|date=2016|publisher=Goa University Library|access-date=20 February 2016|archive-date=2024-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20241127070917/http://libcat.unigoa.ac.in/cgi-bin/koha/opac-search.pl?q=au%3AAmonkar%2C%20Suresh|url-status=dead}}</ref><ref name="Goa's Padmashree Dr. Suresh Gundu Amonkar on Dr. Jose Pereira and Hinduism">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://permalink.gmane.org/gmane.culture.region.india.goa/111683|title=Goa's Padmashree Dr. Suresh Gundu Amonkar on Dr. Jose Pereira and Hinduism|date=8 August 2010|publisher=Gmane|access-date=20 February 2016}}{{मृत दुवा|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> त्यांना गोवा राज्य शिक्षक पुरस्कार आणि २०१२ चा ज्ञानपीठकर रवींद्र केळेकर पुरस्कार मिळाला.<ref name="Awards announced for Konkani writers">{{स्रोत बातमी|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/awards-announced-for-konkani-writers/article4198731.ece|title=Awards announced for Konkani writers|date=14 December 2012|work=The Hindu|access-date=20 February 2016}}</ref> भारत सरकारने त्यांना साहित्य आणि शिक्षण क्षेत्रातील योगदानाबद्दल २००९ मध्ये चौथा सर्वोच्च नागरी सन्मान [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] देऊन गौरवले.<ref name="Padma Awards">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|title=Padma Awards|date=2016|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|access-date=3 January 2016|archive-date=2017-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name="Assembly Congratulates Kakodkar, Gundu, Kelekar">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=56437|title=Assembly Congratulates Kakodkar, Gundu, Kelekar|date=3 February 2009|publisher=Daiji World|access-date=20 February 2016}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी|30em}} [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अनुवादक]] [[वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:कोंकणी लेखक]] fapjmglv651huvlbz1krr34pzkkhrnu 10 381078 2695094 2694586 2026-07-17T07:41:48Z Nitin.kunjir 4684 2695094 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६ |title = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६]] |listclass = hlist |state = collapsed |above = आधीचा मोसम: [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] |group1 = एप्रिल २०२६ |list1 = * [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|नामिबिया तिरंगी मालिका]] * [[न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६|न्यूझीलंडचा बांगलादेश दौरा]] * [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६|भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा]] * [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६|श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा]] * [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (एप्रिल)|नेपाळ तिरंगी मालिका (एप्रिल)]] |group2 = मे २०२६ |list2 = * [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६|झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा]] * [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६|पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा]] * [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|न्यूझीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा]] * [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)]] * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६|न्यूझीलंडचा आयर्लंड दौरा]] * [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]] * [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] * [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६|ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा]] |group3 = जून २०२६ |list3 = * [[श्रीलंका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६|श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा]] * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड, २०२६|न्यूझीलंडचा इंग्लंड दौरा]] * [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६|अफगाणिस्तानचा भारत दौरा]] * [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६|ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा]] * [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६|भारताचा आयर्लंड दौरा]] * [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६|बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा]] |group4 = जुलै २०२६ |list4 = * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|भारताचा इंग्लंड दौरा]] * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६|न्यूझीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा]] * [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|नेदरलँड्स तिरंगी मालिका]] * [[२०२६ महिला आशिया चषक|महिला आशिया चषक]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६|भारताचा झिम्बाब्वे दौरा]] * [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६|पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा]] |below = नंतरचा मोसम: [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६-२७]] }}<noinclude> {{navbox documentation}} </noinclude> nn9n977aere0xhrzmfs0exg84xrgf4r 0 381293 2695109 2694709 2026-07-17T08:13:24Z A09 143591 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 2695109 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|1=Wrong language. crosswiki machine translation abuse <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> {| class="infobox ib-settlement vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" |मॅकिनी, टेक्सास<div class="fn org">McKinney, Texas</div> |- | colspan="2" class="infobox-subheader" |<div class="category"></div> |- class="mergedtoprow" | colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Multiple image/styles.css" wrapper=".tmulti"></templatestyles><div class="thumb tmulti tnone center"><div class="multiimageinner" style="width:272px;max-width:272px;border:none"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:270px;max-width:270px"><div style="height:178px;overflow:hidden">[[चित्र:McKinney,_Texas.jpg|268x268अंश]]</div><div class="text-align-center">मॅकिनी शहर </div></div></div><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:115px;max-width:115px"><div style="height:84px;overflow:hidden">[[चित्र:Old_Collin_County_Courthouse.jpg|113x113अंश]]</div><div class="text-align-center">जुने कॉलिन काउंटी न्यायालय ओल्ड कोलिन काउंटी कोर्टहाउस </div></div><div class="tsingle" style="width:153px;max-width:153px"><div style="height:84px;overflow:hidden">[[चित्र:Adriatica_in_McKinney_Texas.jpg|151x151अंश]]</div><div class="text-align-center">एड्रियाटिका विलेज</div></div></div></div></div> |- class="mergedtoprow" | colspan="2" class="infobox-full-data" |Motto:&nbsp;<div class="ib-settlement-nickname nickname">"Unique by nature"</div>नारा : "स्वभावतः अद्वितीयम्" । |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |<mapframe zoom="10" align="center" frameless="1" height="200" width="250">[ {"properties":{"title":"McKinney, Texas","fill-opacity":0.1,"stroke":"#FF0000","stroke-width":2,"fill":"#606060"},"type":"ExternalData","service":"geoshape","ids":"Q51697"}, {"properties":{"stroke-width":2,"stroke":"#FF0000","title":"McKinney, Texas"},"type":"ExternalData","service":"geoline","ids":"Q51697"} ]</mapframe><div class="infobox-caption">Interactive map of मॅकिनी, टेक्सास</div> |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |Coordinates: <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=McKinney,_Texas&params=33_11_50_N_96_38_23_W_region:US-TX_type:city(195308) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">33°11′50″N</span> <span class="longitude">96°38′23″W</span></span></span><span class="geo-multi-punct">&#xFEFF; / &#xFEFF;</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">33.19722°N 96.63972°W</span><span style="display:none">&#xFEFF; / <span class="geo">33.19722; -96.63972</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:18}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=McKinney,_Texas&params=33_11_50_N_96_38_23_W_region:US-TX_type:city(195308) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">33°11′50″N</span> <span class="longitude">96°38′23″W</span></span></span><span class="geo-multi-punct">&#xfeff; / &#xfeff;</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">33.19722°N 96.63972°W</span><span style="display:none">&#xfeff; / <span class="geo">33.19722; -96.63972</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |देश | class="infobox-data" |<span class="flagicon nowrap">[[चित्र:Flag_of_Texas.svg|दुवा=|अल्ट=|सीमा|23x23अंश]] </span>[[टेक्सास]] |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |काउंटी | class="infobox-data" |कॉलिन |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |कायदेशीर मान्यता आसलेली कंपनी वा निगम Incorporated | class="infobox-data" |1848 |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |यांच्या नावावरून नाव दिलेले | class="infobox-data" |कॉलिन मॅकिनी |- class="mergedtoprow" ! colspan="2" class="infobox-header" |सरकार<div class="ib-settlement-fn"></div> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |• प्रकार | class="infobox-data" |परिषद-व्यवस्थापक Council-Manager |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |&nbsp;महापौर &nbsp;Mayor | class="infobox-data" |बिल कॉक्स Bill Cox<ref name="City-Council-McKinney2"><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="1113">[https://www.mckinneytexas.org/1167/Council-Members "McKinney City Council Members"]<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="1114"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">January 24,</span> 2025</span>.</span></cite></ref> |- class="mergedtoprow" ! colspan="2" class="infobox-header" |Area<div class="ib-settlement-fn"></div> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;">&nbsp;•&nbsp;</div> | class="infobox-data" |67.70&nbsp; चौरस मैल(175.35&nbsp;km²) |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |&nbsp;• जमीन | class="infobox-data" |66.96&nbsp; चौरस मैल (173.43&nbsp;km²) |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |• पाणी | class="infobox-data" |0.74&nbsp; चौरस मैल(1.91&nbsp;km²) |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |Elevation<div class="ib-settlement-fn"><ref name="gnis">[https://edits.nationalmap.gov/apps/gaz-domestic/public/search/names/2411064 U.S. Geological Survey Geographic Names Information System: McKinney, Texas]</ref></div> | class="infobox-data" |577&nbsp;ft (176&nbsp;m) 577&nbsp;फूट(176 मीटर) |- class="mergedtoprow" ! colspan="2" class="infobox-header" |लोकसंख्या<div class="ib-settlement-fn"><span class="nowrap">&nbsp;</span>(2020)</div> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;">&nbsp;•&nbsp;</div> | class="infobox-data" |195,308 |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;">&nbsp;•&nbsp;अंदाज&nbsp;<div class="ib-settlement-fn">(2025)</div></div> | class="infobox-data" |236,001 |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" | डेन्सिटी &nbsp;•&nbsp;Density | class="infobox-data" |2,916.7/ चौरस मैल (1,126.15/km²) |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |&nbsp;अर्बन •&nbsp;Urban<div class="ib-settlement-fn"></div> | class="infobox-data" |504,803 (US: 83rd) |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |अर्बन डेन्सिटी &nbsp;•&nbsp;Urban&nbsp;density | class="infobox-data" |3,329/चौरस मैल (1,285.3/km²) |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |समय क्षेत्र | class="infobox-data" |[[यूटीसी−०६:००|UTC−6]] (CST) |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |<span class="nowrap">&nbsp;•&nbsp;Summer ([[उन्हाळी प्रमाणवेळ|DST]])</span> | class="infobox-data" |[[यूटीसी−०५:००|UTC−5]] (CDT) |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |झिप कोड्स ZIP codes | class="infobox-data adr" |<div class="postal-code">75069-75072</div> |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |क्षेत्र कोड Area codes | class="infobox-data" |214, 469, 945, 972 |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |Website | class="infobox-data" |<span class="url">[http://www.mckinneytexas.org www.मॅकिनीटेक्सास.org]</span> |} मॅकिनी हे टेक्सास राज्यातील कॉलिन काउंटीमधील एक शहर आणि त्या काउंटीचे मुख्यालय आहे. प्लॅनो आणि फ्रिस्कोनंतर हे कॉलिन काउंटीमधील तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. डॅलस-फोर्ट वर्थ मेट्रोप्लेक्सचा भाग असलेले मॅकिनी शहर डॅलसच्या उत्तरेस सुमारे ३२ मैल (५१ किमी) अंतरावर वसलेले आहे.<ref name="GR6">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx|title=Find a County|publisher=National Association of Counties|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110531210815/http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx|archive-date=May 31, 2011|access-date=June 7, 2011}}</ref> .जुलै 2022 पर्यंत या शहराची लोकसंख्या 195,308 इतकी होती, ज्यामुळे ते टेक्सास मधील १५ व्या क्रमांकाचे सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले शहर ठरले. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/mckinneycitytexas/POP060210|title=U.S. Census Bureau QuickFacts: McKinney city, Texas|access-date=October 28, 2023}}</ref> मॅकिनी आणि फ्रिस्को ही प्रमुख शहरे असून, मॅकिनी-फ्रिस्को शहरी क्षेत्राची लोकसंख्या 504,803 इतकी होती.. शहर आणि काउंटी या दोन्हीची नावे 'कॉलिन मॅककिनी' यांच्या नावावरून ठेवण्यात आली होती; ते टेक्सासच्या स्वातंत्र्याच्या जाहीरनाम्यावर स्वाक्षरी करणाऱ्यांपैकी एक होते आणि तत्कालीन 'रिपब्लिक ऑफ टेक्सास'च्या 'रेड रिव्हर' जिल्ह्याचे काँग्रेसमन (लोकप्रतिनिधी) होते. राज्याच्या उत्तरेकडील भागात काउंटींची निर्मिती करणाऱ्या विधेयकाचे ते निर्माते होते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.epodunk.com/cgi-bin/genInfo.php?locIndex=26765|title=Profile for McKinney, Texas, TX|publisher=ePodunk|archive-url=https://web.archive.org/web/20191011054722/http://www.epodunk.com/cgi-bin/genInfo.php?locIndex=26765|archive-date=11 October 2019|access-date=August 14, 2012}}</ref> 99.6% रहिवासी शहरी भागात, तर 0.4% ग्रामीण भागात राहत होते. <ref name="Census2020DHC">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://api.census.gov/data/2020/dec/dhc?get=NAME%2CP2_002N%2CP2_003N&for=place%3A45744&in=state%3A48|title=2020 Decennial Census Demographic and Housing Characteristics (DHC)|year=2023|website=United States Census Bureau|access-date=February 13, 2026}}</ref> 2019 मध्ये, शहरातील मध्यम उत्पन्न वाढून $89,828('''₹(₹8,585,700)''' झाले; सरासरी उत्पन्न $111,588 ('''₹10,655,302)'''होते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://data.census.gov/cedsci/table?q=McKinney%20city,%20Texas%20income&tid=ACSST1Y2019.S1901|title=2019 Annual Income Estimates|website=United States Census Bureau|access-date=2021-11-08}}</ref> 2009 पासून, मॅकिनीच्या एकूण लोकसंख्येपैकी ७०% लोक देशाबाहेर जन्मलेले आहेत. {| class="wikitable" ! style="background: #005850; color:#fff;" |# ! style="background: #005850; color:#fff;" |नियोक्ता |- |1 |[[:en:Raytheon|Raytheon Intelligence & Space]] |- |2 |[[:en:McKinney_Independent_School_District|McKinney Independent School District]] मॅककिनी स्वतंत्र शाळा जिल्हा |- |3 |[[:en:Collin_County|Collin County]] कॉलिन काउंटी |- |4 |[[:en:Globe_Life|Globe Life]] |- |5 |Encore Wire Corporation |- |6 |City of McKinney मॅकिनी शहर |- |7 |[[:en:HCA_Healthcare|Medical City McKinney Hospital]] |- |8 |[[:en:Baylor_Scott_&_White_Health|Baylor Scott & White McKinney Hospital]] |- |9 |[[:en:Collin_College|Collin College]] कोलीन कॉलेज |- |10 |[[:en:Simpson_Strong-Tie|Simpson Strong-Tie]] |} == संस्कृती == === कार्यक्रम === शहरात वर्षभर अनेक मोठे कार्यक्रम आयोजित केले जातात, त्यापैकी बरेचसे ऐतिहासिक शहराच्या मध्यवर्ती भागातील अनेक ब्लॉक्समध्ये पसरलेले असतात, जसे की: * क्रू ऑफ बार्कस - मार्डी ग्रासच्या आधी शहराच्या मध्यभागी आयोजित केला जाणारा कुत्र्यांवर केंद्रित असलेला उत्सव, ज्यामध्ये परेड, वेशभूषा, पुरस्कार आणि विक्रेत्यांचे स्टॉल्स असतात. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://starlocalmedia.com/mckinneycouriergazette/20-years-later-mckinney-krewe-of-barkus-event-is-an-annual-mardi-gras-staple-downtown/article_a35c43e0-a259-11ed-9315-93d23546af71.html|title=20 years later, McKinney Krewe of Barkus event is an annual Mardi Gras staple downtown|date=February 1, 2023|publisher=McKinney Courier-Gazette|access-date=October 28, 2023}}</ref> * आर्ट्स इन ब्लूम - हा शहराच्या मध्यवर्ती भागात आयोजित केला जाणारा एक कला महोत्सव आहे, ज्यामध्ये स्थानिक आणि परदेशी कलाकार, तसेच स्थानिक वाईनरी आणि खाद्य विक्रेते सहभागी होतात. हा सहसा एप्रिलच्या दुसऱ्या आठवड्यात आयोजित केला जातो. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://starlocalmedia.com/mckinneycouriergazette/mckinney-prepares-to-host-2023-arts-in-bloom-festival/article_305a182a-c457-11ed-b09a-637b9463b260.html|title=McKinney prepares to host 2023 Arts in Bloom festival|date=March 17, 2023|publisher=McKinney Courier-Gazette|access-date=October 28, 2023}}</ref> * टेक्सास म्युझिक रिव्होल्यूशन - जून महिन्यात, संपूर्ण शहराचा मध्यवर्ती भाग दोन दिवसांसाठी बंद ठेवला जातो. या भागात पसरलेल्या २० वेगवेगळ्या मंचांवर ९० हून अधिक कंट्री कलाकारांचे संगीत कार्यक्रम होतात, सोबत खाद्यपदार्थ आणि पेये देखील उपलब्ध असतात. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.texasmonthly.com/sponsored/spring-in-mckinney-features-music-art-golf/|title=Spring in McKinney Features Music, Art … & Golf!|date=February 23, 2023|publisher=Texas Monthly Magazine|access-date=October 28, 2023}}</ref> * रेड व्हाईट अँड बूम परेड आणि फटाके महोत्सव - ४ जुलै रोजी सकाळी शहराच्या मध्यभागी परेड काढली जाते आणि सहसा पश्चिम मॅकिनीमध्ये एक मोठा फटाक्यांचा कार्यक्रम आणि महोत्सव आयोजित केला जातो. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dallasnews.com/news/2022/06/27/heres-what-to-know-about-mckinneys-red-white-and-boom/|title=Here's what to know about McKinney's Red, White and BOOM!|date=June 27, 2022|publisher=The Dallas Morning News|access-date=October 28, 2023}}</ref> * ऑक्टोबरफेस्ट - सप्टेंबरच्या अखेरीस शहराच्या मध्यवर्ती चौकात अनेक दिवस चालणारा एक मोठा जर्मन-थीम असलेला उत्सव आहे, ज्यात अस्सल जर्मन खाद्यपदार्थ, बिअर, थेट संगीत, खेळ आणि विक्रेते असतात. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://starlocalmedia.com/mckinneycouriergazette/news/prost-16th-annual-mckinney-oktoberfest-brings-a-weekend-of-fun-and-frolic/collection_b47502b0-5bb9-11ee-a8e8-77552f85fcc1.html#1|title=Prost! 16th annual McKinney Oktoberfest brings a weekend of fun and frolic|date=September 26, 2023|publisher=McKinney Courier-Gazette|access-date=October 28, 2023}}</ref> * सुट्ट्यांसाठी घरी - थँक्सगिव्हिंगनंतरच्या आठवड्याच्या शेवटी, सांतासाठी शहराचा मध्यवर्ती भाग बंद होतो आणि या काळात ख्रिसमसची आकर्षणे, एक मोठा वृक्षारोपण सोहळा, खेळ आणि स्थानिक दुकानांमध्ये खरेदीचा आनंद घेता येतो. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.countylinemagazine.com/life-style/mckinney-welcomes-everyone-home-for-the-holidays/article_7f94d694-50f5-11ed-a937-e3b9715445c4.html|title=McKinney Welcomes Everyone Home for the Holidays|date=October 26, 2022|publisher=Country Line Magazine|access-date=October 28, 2023|archive-date=2023-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20231028203216/https://www.countylinemagazine.com/life-style/mckinney-welcomes-everyone-home-for-the-holidays/article_7f94d694-50f5-11ed-a937-e3b9715445c4.html|url-status=dead}}</ref> शहरात दोन पूर्ण-सेवा ग्रंथालये आहेत: ऐतिहासिक डाउनटाउनच्या उत्तर टोकावरील रॉय आणि हेलन हॉल मेमोरियल लायब्ररी आणि पश्चिम मॅकिनीमधील एल्डोराडो पार्कवेवरील जॉन आणि जुडी गे लायब्ररी, ज्यांनी मिळून आर्थिक वर्ष २०२२ दरम्यान 16 लाख वस्तू उधार दिल्या <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://communityimpact.com/dallas-fort-worth/mckinney/city-county/2023/03/09/mckinney-libraries-continue-implementing-new-features-programs-amid-growth/|title=McKinney libraries continue implementing new features, programs amid growth|date=March 9, 2023|publisher=Community Impact|access-date=October 28, 2023}}</ref> == सरकार == === स्थानिक सरकार === [[चित्र:McKinney_City_Hall_(March_2025).jpg|इवलेसे|मॅककिनी सिटी हॉल]] मॅकिनी सिटी कौन्सिलमध्ये सात सदस्य आहेत. दोन सदस्य आणि महापौर संपूर्ण मतदारसंघातून निवडले जातात, तर चार सदस्य एकेरी-सदस्यीय मतदारसंघातून निवडले जातात. === टेक्सास सरकार === टेक्सास सिनेटमध्ये मॅकिनी यांचे प्रतिनिधित्व रिपब्लिकन अँजेला पॅक्सटन (जिल्हा ८) आणि रिपब्लिकन ड्र्यू स्प्रिंगर (जिल्हा ३०) करतात. तसेच टेक्सास प्रतिनिधीगृहात (हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्हज) मॅकिनी यांचे प्रतिनिधित्व रिपब्लिकन केरेसा रिचर्डसन (जिल्हा ६१), रिपब्लिकन मॅट शाहीन (जिल्हा ६६), रिपब्लिकन जेफ लीच (राजकारणी) (जिल्हा ६७) आणि रिपब्लिकन कँडी नोबल (जिल्हा ८९) करतात <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://wrm.capitol.texas.gov/map?address=&city=&zip=&county=&cityCode=45744&cdp=false&matchmode=citycode|title=Who Represents Me?|website=Wrm.capitol.texas.gov|access-date=June 17, 2026}}</ref> ==== कॉलिन काउंटी ट्रान्झिट ==== मॅककिनी हे मॅककिनी अर्बन ट्रान्झिट डिस्ट्रिक्ट (MUTD) चालवते, जे कॉलिन काउंटी ट्रान्झिट या नावाने ओळखले जाते. MUTD मॅककिनी, तसेच सेलिना, लोरी क्रॉसिंग, मेलिसा, प्रिन्सटन आणि प्रॉस्पर येथील ज्येष्ठ, अपंग किंवा कमी उत्पन्न असलेल्या रहिवाशांना वाहतूक सेवा पुरवते. [[वर्ग:टेक्सासमधील शहरे]] [[वर्ग:लेख with short description]] [[वर्ग:Pages with unreviewed translations]] lwz6xx7npwkhca9o6i35fn1jwk5lr5z 2695120 2695109 2026-07-17T08:32:54Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2695120 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''मॅककिने''' हे टेक्सास राज्यातील कॉलिन काउंटीमधील एक शहर आणि त्या काउंटीचे मुख्यालय आहे. प्लॅनो आणि फ्रिस्कोनंतर हे कॉलिन काउंटीमधील तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. डॅलस-फोर्ट वर्थ मेट्रोप्लेक्सचा भाग असलेले मॅकिनी शहर डॅलसच्या उत्तरेस सुमारे ३२ मैल (५१ किमी) अंतरावर वसलेले आहे.<ref name="GR6">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx|title=Find a County|publisher=National Association of Counties|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110531210815/http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx|archive-date=May 31, 2011|access-date=June 7, 2011}}</ref> == संस्कृती == === कार्यक्रम === शहरात वर्षभर अनेक मोठे कार्यक्रम आयोजित केले जातात, त्यापैकी बरेचसे ऐतिहासिक शहराच्या मध्यवर्ती भागातील अनेक ब्लॉक्समध्ये पसरलेले असतात, जसे की: * क्रू ऑफ बार्कस - मार्डी ग्रासच्या आधी शहराच्या मध्यभागी आयोजित केला जाणारा कुत्र्यांवर केंद्रित असलेला उत्सव, ज्यामध्ये परेड, वेशभूषा, पुरस्कार आणि विक्रेत्यांचे स्टॉल्स असतात. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://starlocalmedia.com/mckinneycouriergazette/20-years-later-mckinney-krewe-of-barkus-event-is-an-annual-mardi-gras-staple-downtown/article_a35c43e0-a259-11ed-9315-93d23546af71.html|title=20 years later, McKinney Krewe of Barkus event is an annual Mardi Gras staple downtown|date=February 1, 2023|publisher=McKinney Courier-Gazette|access-date=October 28, 2023}}</ref> * आर्ट्स इन ब्लूम - हा शहराच्या मध्यवर्ती भागात आयोजित केला जाणारा एक कला महोत्सव आहे, ज्यामध्ये स्थानिक आणि परदेशी कलाकार, तसेच स्थानिक वाईनरी आणि खाद्य विक्रेते सहभागी होतात. हा सहसा एप्रिलच्या दुसऱ्या आठवड्यात आयोजित केला जातो. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://starlocalmedia.com/mckinneycouriergazette/mckinney-prepares-to-host-2023-arts-in-bloom-festival/article_305a182a-c457-11ed-b09a-637b9463b260.html|title=McKinney prepares to host 2023 Arts in Bloom festival|date=March 17, 2023|publisher=McKinney Courier-Gazette|access-date=October 28, 2023}}</ref> * टेक्सास म्युझिक रिव्होल्यूशन - जून महिन्यात, संपूर्ण शहराचा मध्यवर्ती भाग दोन दिवसांसाठी बंद ठेवला जातो. या भागात पसरलेल्या २० वेगवेगळ्या मंचांवर ९० हून अधिक कंट्री कलाकारांचे संगीत कार्यक्रम होतात, सोबत खाद्यपदार्थ आणि पेये देखील उपलब्ध असतात. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.texasmonthly.com/sponsored/spring-in-mckinney-features-music-art-golf/|title=Spring in McKinney Features Music, Art … & Golf!|date=February 23, 2023|publisher=Texas Monthly Magazine|access-date=October 28, 2023}}</ref> * रेड व्हाईट अँड बूम परेड आणि फटाके महोत्सव - ४ जुलै रोजी सकाळी शहराच्या मध्यभागी परेड काढली जाते आणि सहसा पश्चिम मॅकिनीमध्ये एक मोठा फटाक्यांचा कार्यक्रम आणि महोत्सव आयोजित केला जातो. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dallasnews.com/news/2022/06/27/heres-what-to-know-about-mckinneys-red-white-and-boom/|title=Here's what to know about McKinney's Red, White and BOOM!|date=June 27, 2022|publisher=The Dallas Morning News|access-date=October 28, 2023}}</ref> * ऑक्टोबरफेस्ट - सप्टेंबरच्या अखेरीस शहराच्या मध्यवर्ती चौकात अनेक दिवस चालणारा एक मोठा जर्मन-थीम असलेला उत्सव आहे, ज्यात अस्सल जर्मन खाद्यपदार्थ, बिअर, थेट संगीत, खेळ आणि विक्रेते असतात. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://starlocalmedia.com/mckinneycouriergazette/news/prost-16th-annual-mckinney-oktoberfest-brings-a-weekend-of-fun-and-frolic/collection_b47502b0-5bb9-11ee-a8e8-77552f85fcc1.html#1|title=Prost! 16th annual McKinney Oktoberfest brings a weekend of fun and frolic|date=September 26, 2023|publisher=McKinney Courier-Gazette|access-date=October 28, 2023}}</ref> * सुट्ट्यांसाठी घरी - थँक्सगिव्हिंगनंतरच्या आठवड्याच्या शेवटी, सांतासाठी शहराचा मध्यवर्ती भाग बंद होतो आणि या काळात ख्रिसमसची आकर्षणे, एक मोठा वृक्षारोपण सोहळा, खेळ आणि स्थानिक दुकानांमध्ये खरेदीचा आनंद घेता येतो. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.countylinemagazine.com/life-style/mckinney-welcomes-everyone-home-for-the-holidays/article_7f94d694-50f5-11ed-a937-e3b9715445c4.html|title=McKinney Welcomes Everyone Home for the Holidays|date=October 26, 2022|publisher=Country Line Magazine|access-date=October 28, 2023|archive-date=2023-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20231028203216/https://www.countylinemagazine.com/life-style/mckinney-welcomes-everyone-home-for-the-holidays/article_7f94d694-50f5-11ed-a937-e3b9715445c4.html|url-status=dead}}</ref> शहरात दोन पूर्ण-सेवा ग्रंथालये आहेत: ऐतिहासिक डाउनटाउनच्या उत्तर टोकावरील रॉय आणि हेलन हॉल मेमोरियल लायब्ररी आणि पश्चिम मॅकिनीमधील एल्डोराडो पार्कवेवरील जॉन आणि जुडी गे लायब्ररी, ज्यांनी मिळून आर्थिक वर्ष २०२२ दरम्यान 16 लाख वस्तू उधार दिल्या <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://communityimpact.com/dallas-fort-worth/mckinney/city-county/2023/03/09/mckinney-libraries-continue-implementing-new-features-programs-amid-growth/|title=McKinney libraries continue implementing new features, programs amid growth|date=March 9, 2023|publisher=Community Impact|access-date=October 28, 2023}}</ref> == सरकार == === स्थानिक सरकार === [[चित्र:McKinney_City_Hall_(March_2025).jpg|इवलेसे|मॅककिनी सिटी हॉल]] मॅकिनी सिटी कौन्सिलमध्ये सात सदस्य आहेत. दोन सदस्य आणि महापौर संपूर्ण मतदारसंघातून निवडले जातात, तर चार सदस्य एकेरी-सदस्यीय मतदारसंघातून निवडले जातात. === टेक्सास सरकार === टेक्सास सिनेटमध्ये मॅकिनी यांचे प्रतिनिधित्व रिपब्लिकन अँजेला पॅक्सटन (जिल्हा ८) आणि रिपब्लिकन ड्र्यू स्प्रिंगर (जिल्हा ३०) करतात. तसेच टेक्सास प्रतिनिधीगृहात (हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्हज) मॅकिनी यांचे प्रतिनिधित्व रिपब्लिकन केरेसा रिचर्डसन (जिल्हा ६१), रिपब्लिकन मॅट शाहीन (जिल्हा ६६), रिपब्लिकन जेफ लीच (राजकारणी) (जिल्हा ६७) आणि रिपब्लिकन कँडी नोबल (जिल्हा ८९) करतात <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://wrm.capitol.texas.gov/map?address=&city=&zip=&county=&cityCode=45744&cdp=false&matchmode=citycode|title=Who Represents Me?|website=Wrm.capitol.texas.gov|access-date=June 17, 2026}}</ref> ==== कॉलिन काउंटी ट्रान्झिट ==== मॅककिनी हे मॅककिनी अर्बन ट्रान्झिट डिस्ट्रिक्ट (MUTD) चालवते, जे कॉलिन काउंटी ट्रान्झिट या नावाने ओळखले जाते. MUTD मॅककिनी, तसेच सेलिना, लोरी क्रॉसिंग, मेलिसा, प्रिन्सटन आणि प्रॉस्पर येथील ज्येष्ठ, अपंग किंवा कमी उत्पन्न असलेल्या रहिवाशांना वाहतूक सेवा पुरवते. [[वर्ग:टेक्सासमधील शहरे]] [[वर्ग:लेख with short description]] [[वर्ग:Pages with unreviewed translations]] 6nihypkx9ye340qiws9glvs6tbkksyd 2695121 2695120 2026-07-17T08:33:50Z संतोष गोरे 135680 2695121 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''मॅककिने''' हे टेक्सास राज्यातील कॉलिन काउंटीमधील एक शहर आणि त्या काउंटीचे मुख्यालय आहे. प्लॅनो आणि फ्रिस्कोनंतर हे कॉलिन काउंटीमधील तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. डॅलस-फोर्ट वर्थ मेट्रोप्लेक्सचा भाग असलेले मॅकिनी शहर डॅलसच्या उत्तरेस सुमारे ३२ मैल (५१ किमी) अंतरावर वसलेले आहे.<ref name="GR6">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx|title=Find a County|publisher=National Association of Counties|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110531210815/http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx|archive-date=May 31, 2011|access-date=June 7, 2011}}</ref> == संस्कृती == === कार्यक्रम === शहरात वर्षभर अनेक मोठे कार्यक्रम आयोजित केले जातात, त्यापैकी बरेचसे ऐतिहासिक शहराच्या मध्यवर्ती भागातील अनेक ब्लॉक्समध्ये पसरलेले असतात, जसे की: * क्रू ऑफ बार्कस - मार्डी ग्रासच्या आधी शहराच्या मध्यभागी आयोजित केला जाणारा कुत्र्यांवर केंद्रित असलेला उत्सव, ज्यामध्ये परेड, वेशभूषा, पुरस्कार आणि विक्रेत्यांचे स्टॉल्स असतात. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://starlocalmedia.com/mckinneycouriergazette/20-years-later-mckinney-krewe-of-barkus-event-is-an-annual-mardi-gras-staple-downtown/article_a35c43e0-a259-11ed-9315-93d23546af71.html|title=20 years later, McKinney Krewe of Barkus event is an annual Mardi Gras staple downtown|date=February 1, 2023|publisher=McKinney Courier-Gazette|access-date=October 28, 2023}}</ref> * आर्ट्स इन ब्लूम - हा शहराच्या मध्यवर्ती भागात आयोजित केला जाणारा एक कला महोत्सव आहे, ज्यामध्ये स्थानिक आणि परदेशी कलाकार, तसेच स्थानिक वाईनरी आणि खाद्य विक्रेते सहभागी होतात. हा सहसा एप्रिलच्या दुसऱ्या आठवड्यात आयोजित केला जातो. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://starlocalmedia.com/mckinneycouriergazette/mckinney-prepares-to-host-2023-arts-in-bloom-festival/article_305a182a-c457-11ed-b09a-637b9463b260.html|title=McKinney prepares to host 2023 Arts in Bloom festival|date=March 17, 2023|publisher=McKinney Courier-Gazette|access-date=October 28, 2023}}</ref> * टेक्सास म्युझिक रिव्होल्यूशन - जून महिन्यात, संपूर्ण शहराचा मध्यवर्ती भाग दोन दिवसांसाठी बंद ठेवला जातो. या भागात पसरलेल्या २० वेगवेगळ्या मंचांवर ९० हून अधिक कंट्री कलाकारांचे संगीत कार्यक्रम होतात, सोबत खाद्यपदार्थ आणि पेये देखील उपलब्ध असतात. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.texasmonthly.com/sponsored/spring-in-mckinney-features-music-art-golf/|title=Spring in McKinney Features Music, Art … & Golf!|date=February 23, 2023|publisher=Texas Monthly Magazine|access-date=October 28, 2023}}</ref> * रेड व्हाईट अँड बूम परेड आणि फटाके महोत्सव - ४ जुलै रोजी सकाळी शहराच्या मध्यभागी परेड काढली जाते आणि सहसा पश्चिम मॅकिनीमध्ये एक मोठा फटाक्यांचा कार्यक्रम आणि महोत्सव आयोजित केला जातो. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dallasnews.com/news/2022/06/27/heres-what-to-know-about-mckinneys-red-white-and-boom/|title=Here's what to know about McKinney's Red, White and BOOM!|date=June 27, 2022|publisher=The Dallas Morning News|access-date=October 28, 2023}}</ref> * ऑक्टोबरफेस्ट - सप्टेंबरच्या अखेरीस शहराच्या मध्यवर्ती चौकात अनेक दिवस चालणारा एक मोठा जर्मन-थीम असलेला उत्सव आहे, ज्यात अस्सल जर्मन खाद्यपदार्थ, बिअर, थेट संगीत, खेळ आणि विक्रेते असतात. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://starlocalmedia.com/mckinneycouriergazette/news/prost-16th-annual-mckinney-oktoberfest-brings-a-weekend-of-fun-and-frolic/collection_b47502b0-5bb9-11ee-a8e8-77552f85fcc1.html#1|title=Prost! 16th annual McKinney Oktoberfest brings a weekend of fun and frolic|date=September 26, 2023|publisher=McKinney Courier-Gazette|access-date=October 28, 2023}}</ref> * सुट्ट्यांसाठी घरी - थँक्सगिव्हिंगनंतरच्या आठवड्याच्या शेवटी, सांतासाठी शहराचा मध्यवर्ती भाग बंद होतो आणि या काळात ख्रिसमसची आकर्षणे, एक मोठा वृक्षारोपण सोहळा, खेळ आणि स्थानिक दुकानांमध्ये खरेदीचा आनंद घेता येतो. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.countylinemagazine.com/life-style/mckinney-welcomes-everyone-home-for-the-holidays/article_7f94d694-50f5-11ed-a937-e3b9715445c4.html|title=McKinney Welcomes Everyone Home for the Holidays|date=October 26, 2022|publisher=Country Line Magazine|access-date=October 28, 2023|archive-date=2023-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20231028203216/https://www.countylinemagazine.com/life-style/mckinney-welcomes-everyone-home-for-the-holidays/article_7f94d694-50f5-11ed-a937-e3b9715445c4.html|url-status=dead}}</ref> शहरात दोन पूर्ण-सेवा ग्रंथालये आहेत: ऐतिहासिक डाउनटाउनच्या उत्तर टोकावरील रॉय आणि हेलन हॉल मेमोरियल लायब्ररी आणि पश्चिम मॅकिनीमधील एल्डोराडो पार्कवेवरील जॉन आणि जुडी गे लायब्ररी, ज्यांनी मिळून आर्थिक वर्ष २०२२ दरम्यान 16 लाख वस्तू उधार दिल्या <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://communityimpact.com/dallas-fort-worth/mckinney/city-county/2023/03/09/mckinney-libraries-continue-implementing-new-features-programs-amid-growth/|title=McKinney libraries continue implementing new features, programs amid growth|date=March 9, 2023|publisher=Community Impact|access-date=October 28, 2023}}</ref> == सरकार == === स्थानिक सरकार === [[चित्र:McKinney_City_Hall_(March_2025).jpg|इवलेसे|मॅककिनी सिटी हॉल]] मॅकिनी सिटी कौन्सिलमध्ये सात सदस्य आहेत. दोन सदस्य आणि महापौर संपूर्ण मतदारसंघातून निवडले जातात, तर चार सदस्य एकेरी-सदस्यीय मतदारसंघातून निवडले जातात. === टेक्सास सरकार === टेक्सास सिनेटमध्ये मॅकिनी यांचे प्रतिनिधित्व रिपब्लिकन अँजेला पॅक्सटन (जिल्हा ८) आणि रिपब्लिकन ड्र्यू स्प्रिंगर (जिल्हा ३०) करतात. तसेच टेक्सास प्रतिनिधीगृहात (हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्हज) मॅकिनी यांचे प्रतिनिधित्व रिपब्लिकन केरेसा रिचर्डसन (जिल्हा ६१), रिपब्लिकन मॅट शाहीन (जिल्हा ६६), रिपब्लिकन जेफ लीच (राजकारणी) (जिल्हा ६७) आणि रिपब्लिकन कँडी नोबल (जिल्हा ८९) करतात <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://wrm.capitol.texas.gov/map?address=&city=&zip=&county=&cityCode=45744&cdp=false&matchmode=citycode|title=Who Represents Me?|website=Wrm.capitol.texas.gov|access-date=June 17, 2026}}</ref> ==== कॉलिन काउंटी ट्रान्झिट ==== मॅककिनी हे मॅककिनी अर्बन ट्रान्झिट डिस्ट्रिक्ट (MUTD) चालवते, जे कॉलिन काउंटी ट्रान्झिट या नावाने ओळखले जाते. MUTD मॅककिनी, तसेच सेलिना, लोरी क्रॉसिंग, मेलिसा, प्रिन्सटन आणि प्रॉस्पर येथील ज्येष्ठ, अपंग किंवा कमी उत्पन्न असलेल्या रहिवाशांना वाहतूक सेवा पुरवते. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:टेक्सासमधील शहरे]] qcp2ioy8g82zy81qke97hvngovym8g1 10 381418 2695091 2694194 2026-07-17T07:40:06Z Nitin.kunjir 4684 2695091 wikitext text/x-wiki {{Navbox | state = collapsed | name = इंग्लंडचे आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट दौरे | title = इंग्लंडचे आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट दौरे | list1 = '''महिला संपूर्ण सदस्यांचे दौरे''' | group2 = [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया महिला]] | list2 = [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९३७|१९३७]]{{·}}[[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९५१|१९५१]]{{·}}[[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९६३|१९६३]]{{·}}[[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९७६|१९७६]]{{·}}[[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९८७|१९८७]]{{·}}[[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९९८|१९९८]]{{·}}[[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २००१|२००१]]{{·}}[[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २००५|२००५]]{{·}}[[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २००९|२००९]]{{·}}[[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०१३|२०१३]]{{·}}[[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०१५|२०१५]]{{·}}[[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०१९|२०१९]]{{·}}[[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२३|२०२३]]{{·}} | group3 = [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत महिला]] | list3 = [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९८६|१९८६]]{{·}}[[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९९९|१९९९]]{{·}}[[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २००२|२००२]]{{·}}[[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २००६|२००६]]{{·}}[[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २००८|२००८]]{{·}}[[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०१२|२०१२]]{{·}}[[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०१४|२०१४]]{{·}}[[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२१|२०२१]]{{·}}[[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२२|२०२२]]{{·}}[[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२५|२०२५]]{{·}}[[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|२०२६]] | group4 = [[न्यूझीलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|न्यूझीलंड महिला]] | list4 = [[न्यूझीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९५४|१९५४]]{{·}}[[न्यूझीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९६६|१९६६]]{{·}}[[न्यूझीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९८४|१९८४]]{{·}}[[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|२०२६]] | group5 = [[वेस्ट इंडीज राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडीज महिला]] | list5 = [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १९७९|१९७९]]{{·}} | list6 = '''संपूर्ण सदस्यांच्या स्पर्धा''' | group7 = स्पर्धा | list7 = [[१९७३ महिला क्रिकेट विश्वचषक|१९७३]]{{·}}[[१९९० युरोप महिला क्रिकेट चषक|१९९०]]{{·}}[[१९९३ महिला क्रिकेट विश्वचषक|१९९३]] }} 7g3hzbzegcr913on75t4boq6phfu6rt 0 381495 2694875 2694796 2026-07-16T13:18:03Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694875 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket series | series = २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका | date = २८ मे – ४ जून २०२६ | place = स्कॉटलंड | result = {{crw|SCO}}ने मालिका जिंकली | team1 = {{crw|BAN}} | team2 = {{crw|NED}} | team3 = {{crw|SCO}} | captain1 = [[निगार सुलताना]] | captain2 = [[बाबेट डी लीडे]] | captain3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] | runs1 = [[निगार सुलताना]] (१९०) | runs2 = [[हेदर सीगर्स]] (१२०) | runs3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] (१६१) | wickets1 = [[रितू मोनी]] (७) | wickets2 = [[हेदर सीगर्स]] (५) | wickets3 = [[कर्स्टी गॉर्डन]] (५)<br />[[कॅथ्रिन ब्राइस]] (५) }} '''२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका''' ही [[स्कॉटलंड]]मध्ये २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत खेळली गेलेली एक आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] मालिका होती.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/scotland-tri-series-to-boost-women-s-t20wc-preparations |trans-title=स्कॉटलंडमधील तिरंगी मालिका महिलांच्या टी-२० विश्वचषकाच्या तयारीला चालना देणार |title=Scotland tri-series to boost Women's T20WC preparations |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |date=१ एप्रिल २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> या तिरंगी मालिकेत [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]], [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश]] आणि [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|नेदरलँड्स]] या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांनी सहभाग घेतला होता.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/scotland-vs-bangladesh-vs-netherlands-womens-t20i-tri-series-2026/ |trans-title= महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेच्या तयारीसाठी बांगलादेश आणि नेदरलँड्सचे संघ आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी स्कॉटलंडला जाणार. |title=Women’s T20 World Cup preparations takes Bangladesh and Netherlands to Scotland for T20I Tri-series |work=Czarsportz |access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> सर्व सामने [[एडिनबर्ग]] येथील [[द ग्रेंज क्लब]] येथे खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली. स्कॉटलंडने आपले चारपैकी तीन सामने जिंकून ही तिरंगी मालिका जिंकली.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/edae9d84-59dc-4542-842e-34eaaed15690 |trans-title= स्कॉटलंडचा नेदरलँड्सवर विजय; तिरंगी मालिका जिंकली |title=Scotland defeat Netherlands to secure Tri-Series victory |work=[[क्रिकेट स्कॉटलंड]] |date=३ जून २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587/scotland-women-vs-netherlands-women-5th-match-1535595/match-report |trans-title= काथ्रिन ब्राईसच्या अष्टपैलू कामगिरीमुळे स्कॉटलंडने तिरंगी मालिका जिंकली |title= Kathryn Bryce's all-round effort takes Scotland to tri-series win |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=३ जून २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left; margin:auto" |- !{{crw|BAN}}<ref>{{cite web |url=https://www.bssnews.net/sports/385739|trans-title=बीसीबीतर्फे टी२० विश्वचषकासाठी महिला संघाची घोषणा |title=BCB announces Women's squad for T20 World Cup |work=बांगलादेश संवाद संस्था|date=१० मे २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> !{{crw|NED}}<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-t20-world-cup-2026-netherlands-call-up-leemhuis-lawrence-1535475 |trans-title=नेदरलँड्सतर्फे पहिल्या महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी लीमह्युस आणि लॉरेन्स यांची निवड.|title=Netherlands call up Leemhuis, Lawrence for maiden Women's T20 World Cup |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=६ मे २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> !{{crw|SCO}}<ref>{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/ba68c0e0-81a8-4973-939b-84132554f73b |trans-title=महिलांच्या टी-२० विश्वचषकासाठी गॉर्डनचे स्कॉटलंडच्या संघात पुनरागमन|title=GORDON RETURNS TO SCOTLAND SQUAD FOR WOMEN'S T20 WORLD CUP |work=क्रिकेट स्कॉटलंड |date=११ मे २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> |- style="vertical-align:top" | * [[निगार सुलताना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]]) * [[नाहिदा अक्तेर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[जुवैरिया फिरदौस]] * [[ताज नहर]] * [[दिलारा अख्तर]] * [[फरिहा तृष्ना]] * [[फाहिमा खातून]] * [[मारुफा अख्तर]] * [[राबेया खान]] * [[रितू मोनी]] * [[शर्मिन अख्तर]] * [[शोभना मोस्तारी]] * [[शोर्णा अख्तर]] * [[संजिदा अक्तेर मेघला]] * [[सुलताना खातून]] | * [[बाबेट डी लीडे]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[आयरिस झ्विलिंग]] * इसाबेल व्हान डेर वोनिंग * [[कॅरोलिन डि लँग]] * [[फीबी मोल्केनबोअर]] * [[फ्रेडरिक ओव्हरडिक]] * मिर्थे व्हान डेन राड * [[रॉबिन रियकी]] * [[लारा लीमह्युइस]] * [[सिल्व्हर सीगर्स]] * [[स्टेरे कॅलिस]] * [[हेदर सीगर्स]] * [[हॅना लँडहीर]] * रोझाली ॲन लॉरेन्स ([[यष्टीरक्षक|य]]) * सानया खुराना | * [[कॅथ्रिन ब्राइस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अब्ताहा मकसूद]] * [[आइल्सा लिस्टर]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[एलेन वॉटसन]] * [[ऑलिव्हिया बेल]] * [[कर्स्टी गॉर्डन]] * [[कॅथेरिन फ्रेझर]] * [[क्लोई एबेल]] * गॅब्रिएला फोंटेनला * [[डार्सी कार्टर]] * नियाम रॉबर्टसन-जॅक * [[प्रियानाझ चॅटर्जी]] * [[मेगन मॅककॉल]] * मेसी मेसेइरा * [[सॅरा ब्राइस]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) |} ==गुणफलक== <section begin="pointtable"/> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! style="width:25px"| स्थान ! style="width:125px"| संघ ! style="width:30px"| {{abbr|सा|सामने}} ! style="width:30px"| {{abbr|वि|विजय}} ! style="width:30px"| {{abbr|प|पराभव}} ! style="width:30px"| {{abbr|अ|अनिर्णित}} ! style="width:30px"| गुण ! {{abbr|धावगती|निव्वळ धावगती}} |-style="background:#cfc;" | १ || style="text-align:left" | {{Crw|SCO}} || ४ || ३ || १ || ० || '''६''' || १.०३६ |- | २ || style="text-align:left" | {{Crw|BAN}} || ४ || २ || २ || ० || '''४''' || ०.०५९ |- | ३ || style="text-align:left" | {{Crw|NED}} || ४ || १ || ३ || ० || '''२''' || −१.३९५ |} स्रोत: [https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587/points-table-standings ईएसपीएन क्रिकइन्फो]<br> <section end="pointtable"/> ==सामने== {{Single-innings cricket match | date = २८ मे २०२६ | time = १३:०० | team1 = {{crw-rt|NED}} | team2 = {{crw|SCO}} | score1 = १४१/८ (२० षटके) | runs1 = [[रॉबिन रियकी]] ४६ (४४) | wickets1 = [[कर्स्टी गॉर्डन]] ३/२७ (४ षटके) | score2 = १४४/१ (१४.५ षटके) | runs2 = [[कॅथेरिन फ्रेझर]] ५६[[नाबाद|*]] (४१) | wickets2 = [[फ्रेडरिक ओव्हरडिक]] १/१८ (२ षटके) | result = स्कॉटलंड ९ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html धावफलक] | venue = [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] | umpires = इयान मॅकडोनाल्ड (स्कॉ) आणि [[डेव्हिड मॅकलीन]](स्कॉ) | motm = [[कॅथेरिन फ्रेझर]] (स्कॉ) | toss = नेदरलँड्सने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = गॅब्रिएला फोंटेनला (स्कॉ) आणि रोझाली ॲन लॉरेन्स (नेदरलँड्स) ह्या दोघींनी आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ३० मे २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|SCO}} | score1 = १३३/५ (२० षटके) | runs1 = [[निगार सुलताना]] ४६[[नाबाद|*]] (३९) | wickets1 = गॅब्रिएला फोंटेनला १/११ (४ षटके) | score2 = १३४/२ (१५.४ षटके) | runs2 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] ५४[[नाबाद|*]] (३२) | wickets2 = [[शोर्णा अख्तर]] १/१९ (२ षटके) | result = स्कॉटलंड ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html धावफलक] | venue = [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] | umpires = [[डेव्हिड मॅकलीन]](स्कॉ) आणि रायन मिल्न (स्कॉ) | motm = गॅब्रिएला फोंटेनला (स्कॉ) | toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ३१ मे २०२६ | time = १३:०० | team1 = {{crw-rt|NED}} | team2 = {{crw|BAN}} | score1 = 162/5 (२० षटके) | runs1 = [[हेदर सीगर्स]] ५२ (४३) | wickets1 = [[फरिहा तृष्ना]] २/२६ (४ षटके) | score2 = १५४ ८ (२० षटके) | runs2 = [[निगार सुलताना]] ७७ (५१) | wickets2 = [[हेदर सीगर्स]] ३/३९ (४ षटके) | result = नेदरलँड्स ८ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html धावफलक] | venue = [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] | umpires = इयान मॅकडोनाल्ड (स्कॉ) आणि रायन मिल्न (स्कॉ) | motm = [[हेदर सीगर्स]] (नेदरलँड्स) | toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = २ जून २०२६ | time = १३:०० | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|SCO}} | score1 = १५२/६ (२० षटके) | runs1 = [[निगार सुलताना]] ५८ (४७) | wickets1 = मेसी मेसेइरा २/२३ (३ षटके) | score2 = ११८ (१९ षटके) | runs2 = [[सॅरा ब्राइस]] ४० (४१) | wickets2 = [[रितू मोनी]] ४/१२ (२ षटके) | result = बांगलादेश ३४ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html धावफलक] | venue = [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] | umpires = इयान मॅकडोनाल्ड (स्कॉ) आणि [[डेव्हिड मॅकलीन]](स्कॉ) | motm = [[निगार सुलताना]] (बां) | toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = मेसी मेसेइरा (स्कॉ) हिने आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ३ जून २०२६ | time = १३:०० | team1 = {{crw-rt|SCO}} | team2 = {{crw|NED}} | score1 = १२४/३ (१२ षटके) | runs1 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] ६३ (३३) | wickets1 = [[कॅरोलिन डि लँग]] १/११ (१ षटके) | score2 = ८०/६ (१० षटके) | runs2 = [[स्टेरे कॅलिस]] २८ (२२) | wickets2 = [[क्लोई एबेल]] २/८ (२ षटके) | result = स्कॉटलंड २४ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस पद्धत]]) | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html धावफलक] | venue = [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] | umpires = इयान मॅकडोनाल्ड (स्कॉ) आणि रायन मिल्न (स्कॉ) | motm = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] (स्कॉ) | toss = नेदरलँड्सने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे सामना पहिल्या डावात १२ षटके आणि दुसऱ्या डावात १० षटकांचा करण्यात आला. नेदरलँड्ससमोर १० षटकांत १०५ धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ४ जून २०२६ | time = १३:०० | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|NED}} | score1 = ९८/३ (८ षटके) | runs1 = [[दिलारा अख्तर]] ५१ (२६) | wickets1 = मिर्थे व्हान डेन राड १/१६ (१ षटके) | score2 = ८५/५ (८ षटके) | runs2 = [[बाबेट डी लीडे]] ३० (१४) | wickets2 = [[रितू मोनी]] २/११ (२ षटके) | result = बांगलादेश १३ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html धावफलक] | venue = [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] | umpires = [[डेव्हिड मॅकलीन]](स्कॉ) आणि रायन मिल्न (स्कॉ) | motm = [[दिलारा अख्तर]] (बां) | toss = नेदरलँड्सने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे सामना प्रत्येकी ८ षटकांचा करण्यात आला. }} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ===बाह्यदुवे=== * [https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{स्कॉटलंडचे आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} [[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]] [[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]] [[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]] [[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे स्कॉटलंड दौरे]] [[वर्ग:स्कॉटलंडमधील क्रिकेट]] 9xg9qf2tfv0eh868c9bk3fbjsvacc3z 0 381497 2694877 2694771 2026-07-16T13:19:32Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694877 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] t5oa8yv5c51rexikt0ti8rthe70mh68 2694915 2694877 2026-07-16T14:50:26Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694915 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] hdz2ekctgxur6v9w9jptcu1bp9i398i 2694916 2694915 2026-07-16T14:50:42Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694916 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] j60olefh7tnkamdnrp1otp26jxqvqvb 2694921 2694916 2026-07-16T15:10:06Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694921 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] s0pe2fj07maqqi9yudolirqywow8dm4 2694925 2694921 2026-07-16T15:21:03Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694925 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] 022de8brvuye3mlrh24ijz9kfgq8z4z 2694926 2694925 2026-07-16T15:25:50Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694926 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] mnfuvc1uwc3t88gu1qtqgwrhcawwjhx 2694930 2694926 2026-07-16T15:29:46Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694930 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] dupn5mj2klb3r91nh25moig6vkgcfes 2694937 2694930 2026-07-16T15:40:52Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694937 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] tp0x97avwlo9da82p64y1j79tttufa2 2694939 2694937 2026-07-16T15:45:13Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694939 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] ndjjpxc1vohd42hc7z0r3hh2e5mofy5 2694940 2694939 2026-07-16T15:50:09Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694940 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] lbtl2y9xpheatwmpqc3mc5snailybdv 2694942 2694940 2026-07-16T15:56:37Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694942 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=12 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] swk7ytvybxo0iq4m3387ilzum3vzfam 2694943 2694942 2026-07-16T16:01:16Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694943 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] 5hc5yy57nwg7bslk1jrwahvj293ls4x 2694945 2694943 2026-07-16T16:15:30Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694945 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] knv667n90mx8viyat85h0ekwo38cws9 2694946 2694945 2026-07-16T16:19:10Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694946 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] dlu7odqrtdbuua1wcdsv6ggbiktlptd 2694947 2694946 2026-07-16T16:27:12Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694947 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148061.html ४३०] || ९ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] slfoptro7x7wqg3tr64cmkj737l5jwx 2694948 2694947 2026-07-16T16:36:11Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694948 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148061.html ४३०] || ९ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150548.html ५२९] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] 11t42cslh0h9fs9tpn9mi9iy98o4rg7 2694949 2694948 2026-07-16T16:40:49Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694949 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148061.html ४३०] || ९ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150548.html ५२९] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168160.html ५७१] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} || rowspan=9 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168161.html ५७३] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168162.html ५७५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{crw|SA}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176435.html ६०२] || २४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176436.html ६०३] || २६ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176437.html ६०४] || २८ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] 50kgo7pidytml3tn0l51n8wia0l5cn7 2694950 2694949 2026-07-16T16:52:11Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694950 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148061.html ४३०] || ९ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150548.html ५२९] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168160.html ५७१] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} || rowspan=9 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168161.html ५७३] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168162.html ५७५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{crw|SA}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176435.html ६०२] || २४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176436.html ६०३] || २६ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176437.html ६०४] || २८ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173050.html ८४८] || २२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|NZ}} || rowspan=3 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} || [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] ken8tbqz0z4mu0j44kdj4ybgdkkr7vr 2694952 2694950 2026-07-16T16:58:00Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694952 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148061.html ४३०] || ९ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150548.html ५२९] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168160.html ५७१] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} || rowspan=9 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168161.html ५७३] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168162.html ५७५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{crw|SA}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176435.html ६०२] || २४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176436.html ६०३] || २६ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176437.html ६०४] || २८ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173050.html ८४८] || २२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|NZ}} || rowspan=3 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} || [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296028.html १०१५] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296031.html १०१८] || २० जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296033.html १०२२] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296036.html १०२५] || २४ जानेवारी २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310981.html १०८१] || २४ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=6 | |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310982.html १०८२] || २६ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310983.html १०८६] || २८ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] ervfxvgz4e2mtzlx1vn2h6nc8sfft40 2694957 2694952 2026-07-16T17:08:00Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694957 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148061.html ४३०] || ९ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150548.html ५२९] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168160.html ५७१] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} || rowspan=9 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168161.html ५७३] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168162.html ५७५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{crw|SA}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176435.html ६०२] || २४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176436.html ६०३] || २६ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176437.html ६०४] || २८ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173050.html ८४८] || २२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|NZ}} || rowspan=3 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} || [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296028.html १०१५] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296031.html १०१८] || २० जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296033.html १०२२] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296036.html १०२५] || २४ जानेवारी २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310981.html १०८१] || २४ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=6 | |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310982.html १०८२] || २६ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310983.html १०८६] || २८ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289262.html ११७९] || ३० जुलै २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289266.html ११८५] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289269.html ११८८] || ४ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335788.html १२४३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335791.html १२५१] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335798.html १२६८] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335802.html १२७२] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335805.html १२७४] || ११ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335807.html १२७६] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] 3efvxbwrxz98lskn2fwes0s86yn11lg 2694959 2694957 2026-07-16T17:15:35Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694959 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148061.html ४३०] || ९ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150548.html ५२९] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168160.html ५७१] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} || rowspan=9 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168161.html ५७३] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168162.html ५७५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{crw|SA}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176435.html ६०२] || २४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176436.html ६०३] || २६ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176437.html ६०४] || २८ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173050.html ८४८] || २२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|NZ}} || rowspan=3 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} || [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296028.html १०१५] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296031.html १०१८] || २० जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296033.html १०२२] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296036.html १०२५] || २४ जानेवारी २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310981.html १०८१] || २४ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=6 | |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310982.html १०८२] || २६ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310983.html १०८६] || २८ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289262.html ११७९] || ३० जुलै २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289266.html ११८५] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289269.html ११८८] || ४ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335788.html १२४३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335791.html १२५१] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335798.html १२६८] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335802.html १२७२] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335805.html १२७४] || ११ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335807.html १२७६] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338040.html १३५४] || १० फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338044.html १३६०] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338050.html १३६६] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338056.html १३७२] || १९ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|NZ}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] bsaw3fn9b3bto1q6vidtu0hbmsfmnl0 2694962 2694959 2026-07-16T17:27:06Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694962 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148061.html ४३०] || ९ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150548.html ५२९] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168160.html ५७१] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} || rowspan=9 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168161.html ५७३] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168162.html ५७५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{crw|SA}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176435.html ६०२] || २४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176436.html ६०३] || २६ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176437.html ६०४] || २८ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173050.html ८४८] || २२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|NZ}} || rowspan=3 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} || [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296028.html १०१५] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296031.html १०१८] || २० जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296033.html १०२२] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296036.html १०२५] || २४ जानेवारी २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310981.html १०८१] || २४ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=6 | |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310982.html १०८२] || २६ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310983.html १०८६] || २८ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289262.html ११७९] || ३० जुलै २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289266.html ११८५] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289269.html ११८८] || ४ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335788.html १२४३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335791.html १२५१] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335798.html १२६८] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335802.html १२७२] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335805.html १२७४] || ११ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335807.html १२७६] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338040.html १३५४] || १० फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338044.html १३६०] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338050.html १३६६] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338056.html १३७२] || १९ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|NZ}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371604.html १४३७] || ९ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|BAN}} || rowspan=9 | |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371605.html १४३९] || ११ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371606.html १४४१] || १२ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379760.html १५०७] || ८ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३़१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379761.html १५११] || १० जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379762.html १५१५] || १२ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336080.html १५६६] || ३१ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ससेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|होव]] || {{crw|ENG}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336081.html १५८२] || २ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|SL}} |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336082.html १६२४] || ६ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399057.html १६६७] || २२ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|THA}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} || rowspan=2 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399060.html १६६९] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399062.html १६७१] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] 09p7kdto3m5lygbozxtwl5k5p7m5alo 2694963 2694962 2026-07-16T17:27:34Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2694963 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148061.html ४३०] || ९ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150548.html ५२९] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168160.html ५७१] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} || rowspan=9 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168161.html ५७३] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168162.html ५७५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{crw|SA}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176435.html ६०२] || २४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176436.html ६०३] || २६ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176437.html ६०४] || २८ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173050.html ८४८] || २२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|NZ}} || rowspan=3 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} || [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296028.html १०१५] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296031.html १०१८] || २० जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296033.html १०२२] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296036.html १०२५] || २४ जानेवारी २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310981.html १०८१] || २४ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=6 | |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310982.html १०८२] || २६ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310983.html १०८६] || २८ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289262.html ११७९] || ३० जुलै २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289266.html ११८५] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289269.html ११८८] || ४ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335788.html १२४३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335791.html १२५१] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335798.html १२६८] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335802.html १२७२] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335805.html १२७४] || ११ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335807.html १२७६] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338040.html १३५४] || १० फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338044.html १३६०] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338050.html १३६६] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338056.html १३७२] || १९ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|NZ}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371604.html १४३७] || ९ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|BAN}} || rowspan=9 | |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371605.html १४३९] || ११ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371606.html १४४१] || १२ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379760.html १५०७] || ८ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३़१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379761.html १५११] || १० जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379762.html १५१५] || १२ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336080.html १५६६] || ३१ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ससेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|होव]] || {{crw|ENG}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336081.html १५८२] || २ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|SL}} |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336082.html १६२४] || ६ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399057.html १६६७] || २२ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|THA}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399060.html १६६९] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399062.html १६७१] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] pruw6sydxpkh1w2w17leqp7igy6g5ns 2695020 2694963 2026-07-17T04:30:29Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2695020 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148061.html ४३०] || ९ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150548.html ५२९] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168160.html ५७१] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} || rowspan=9 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168161.html ५७३] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168162.html ५७५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{crw|SA}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176435.html ६०२] || २४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176436.html ६०३] || २६ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176437.html ६०४] || २८ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173050.html ८४८] || २२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|NZ}} || rowspan=3 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} || [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296028.html १०१५] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296031.html १०१८] || २० जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296033.html १०२२] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296036.html १०२५] || २४ जानेवारी २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310981.html १०८१] || २४ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=6 | |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310982.html १०८२] || २६ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310983.html १०८६] || २८ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289262.html ११७९] || ३० जुलै २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289266.html ११८५] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289269.html ११८८] || ४ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335788.html १२४३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335791.html १२५१] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335798.html १२६८] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335802.html १२७२] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335805.html १२७४] || ११ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335807.html १२७६] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338040.html १३५४] || १० फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338044.html १३६०] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338050.html १३६६] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338056.html १३७२] || १९ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|NZ}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371604.html १४३७] || ९ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|BAN}} || rowspan=9 | |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371605.html १४३९] || ११ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371606.html १४४१] || १२ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379760.html १५०७] || ८ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३़१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379761.html १५११] || १० जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379762.html १५१५] || १२ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336080.html १५६६] || ३१ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ससेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|होव]] || {{crw|ENG}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336081.html १५८२] || २ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|SL}} |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336082.html १६२४] || ६ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399057.html १६६७] || २२ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|THA}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399060.html १६६९] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399062.html १६७१] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398261.html १८१२] || २७ मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || {{crw|RSA}} || rowspan=3 | |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398262.html १८१५] || ३० मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क|जेबी मार्क्स ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398263.html १८२०] || ३ एप्रिल २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|SL}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] rsq208oqx4x63gfa58w88laz97sk5l5 2695027 2695020 2026-07-17T04:47:24Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2695027 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148061.html ४३०] || ९ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150548.html ५२९] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168160.html ५७१] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} || rowspan=9 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168161.html ५७३] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168162.html ५७५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{crw|SA}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176435.html ६०२] || २४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176436.html ६०३] || २६ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176437.html ६०४] || २८ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173050.html ८४८] || २२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|NZ}} || rowspan=3 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} || [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296028.html १०१५] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296031.html १०१८] || २० जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296033.html १०२२] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296036.html १०२५] || २४ जानेवारी २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310981.html १०८१] || २४ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=6 | |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310982.html १०८२] || २६ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310983.html १०८६] || २८ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289262.html ११७९] || ३० जुलै २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289266.html ११८५] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289269.html ११८८] || ४ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335788.html १२४३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335791.html १२५१] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335798.html १२६८] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335802.html १२७२] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335805.html १२७४] || ११ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335807.html १२७६] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338040.html १३५४] || १० फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338044.html १३६०] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338050.html १३६६] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338056.html १३७२] || १९ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|NZ}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371604.html १४३७] || ९ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|BAN}} || rowspan=9 | |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371605.html १४३९] || ११ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371606.html १४४१] || १२ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379760.html १५०७] || ८ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३़१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379761.html १५११] || १० जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379762.html १५१५] || १२ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336080.html १५६६] || ३१ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ससेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|होव]] || {{crw|ENG}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336081.html १५८२] || २ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|SL}} |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336082.html १६२४] || ६ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399057.html १६६७] || २२ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|THA}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399060.html १६६९] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399062.html १६७१] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398261.html १८१२] || २७ मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || {{crw|RSA}} || rowspan=3 | |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398262.html १८१५] || ३० मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क|जेबी मार्क्स ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398263.html १८२०] || ३ एप्रिल २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425638.html १८४२] || २५ एप्रिल २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक जागतिक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425645.html १८५४] || २७ एप्रिल २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425651.html १८६४] || १ मे २०२४ || {{crw|UGA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425656.html १८७२] || ३ मे २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425659.html १८८०] || ५ मे २०२४ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425660.html १८८३] || ७ मे २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] 74288u0s4hkaevhi8x4avnmtnh64jq2 2695028 2695027 2026-07-17T04:48:13Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2695028 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148061.html ४३०] || ९ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150548.html ५२९] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168160.html ५७१] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} || rowspan=9 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168161.html ५७३] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168162.html ५७५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{crw|SA}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176435.html ६०२] || २४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176436.html ६०३] || २६ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176437.html ६०४] || २८ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173050.html ८४८] || २२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|NZ}} || rowspan=3 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} || [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296028.html १०१५] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296031.html १०१८] || २० जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296033.html १०२२] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296036.html १०२५] || २४ जानेवारी २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310981.html १०८१] || २४ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=6 | |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310982.html १०८२] || २६ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310983.html १०८६] || २८ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289262.html ११७९] || ३० जुलै २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289266.html ११८५] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289269.html ११८८] || ४ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335788.html १२४३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335791.html १२५१] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335798.html १२६८] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335802.html १२७२] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335805.html १२७४] || ११ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335807.html १२७६] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338040.html १३५४] || १० फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338044.html १३६०] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338050.html १३६६] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338056.html १३७२] || १९ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|NZ}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371604.html १४३७] || ९ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|BAN}} || rowspan=9 | |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371605.html १४३९] || ११ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371606.html १४४१] || १२ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379760.html १५०७] || ८ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३़१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379761.html १५११] || १० जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379762.html १५१५] || १२ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336080.html १५६६] || ३१ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ससेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|होव]] || {{crw|ENG}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336081.html १५८२] || २ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|SL}} |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336082.html १६२४] || ६ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399057.html १६६७] || २२ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|THA}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399060.html १६६९] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399062.html १६७१] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398261.html १८१२] || २७ मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || {{crw|RSA}} || rowspan=3 | |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398262.html १८१५] || ३० मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क|जेबी मार्क्स ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398263.html १८२०] || ३ एप्रिल २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425638.html १८४२] || २५ एप्रिल २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425645.html १८५४] || २७ एप्रिल २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425651.html १८६४] || १ मे २०२४ || {{crw|UGA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425656.html १८७२] || ३ मे २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425659.html १८८०] || ५ मे २०२४ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425660.html १८८३] || ७ मे २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] 0t7hfw6o3kd4561hejvdmr1b2nsdwzi 2695029 2695028 2026-07-17T04:50:38Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2695029 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148061.html ४३०] || ९ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150548.html ५२९] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168160.html ५७१] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} || rowspan=9 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168161.html ५७३] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168162.html ५७५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{crw|SA}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176435.html ६०२] || २४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176436.html ६०३] || २६ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176437.html ६०४] || २८ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173050.html ८४८] || २२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|NZ}} || rowspan=3 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} || [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296028.html १०१५] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296031.html १०१८] || २० जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296033.html १०२२] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296036.html १०२५] || २४ जानेवारी २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310981.html १०८१] || २४ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=6 | |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310982.html १०८२] || २६ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310983.html १०८६] || २८ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289262.html ११७९] || ३० जुलै २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289266.html ११८५] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289269.html ११८८] || ४ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335788.html १२४३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335791.html १२५१] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335798.html १२६८] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335802.html १२७२] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335805.html १२७४] || ११ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335807.html १२७६] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338040.html १३५४] || १० फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338044.html १३६०] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338050.html १३६६] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338056.html १३७२] || १९ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|NZ}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371604.html १४३७] || ९ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|BAN}} || rowspan=9 | |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371605.html १४३९] || ११ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371606.html १४४१] || १२ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379760.html १५०७] || ८ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३़१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379761.html १५११] || १० जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379762.html १५१५] || १२ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336080.html १५६६] || ३१ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ससेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|होव]] || {{crw|ENG}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336081.html १५८२] || २ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|SL}} |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336082.html १६२४] || ६ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399057.html १६६७] || २२ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|THA}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399060.html १६६९] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399062.html १६७१] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398261.html १८१२] || २७ मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || {{crw|RSA}} || rowspan=3 | |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398262.html १८१५] || ३० मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क|जेबी मार्क्स ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398263.html १८२०] || ३ एप्रिल २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425638.html १८४२] || २५ एप्रिल २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425645.html १८५४] || २७ एप्रिल २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425651.html १८६४] || १ मे २०२४ || {{crw|UGA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425656.html १८७२] || ३ मे २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425659.html १८८०] || ५ मे २०२४ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425660.html १८८३] || ७ मे २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436889.html १९३७] || २४ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | |- | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436890.html १९३८] || २६ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|WIN}} |- | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436891.html १९३९] || २८ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|WIN}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] td6g64atwh64eyqygt73bkpb24kr61y 2695039 2695029 2026-07-17T04:56:42Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2695039 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148061.html ४३०] || ९ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150548.html ५२९] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168160.html ५७१] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} || rowspan=9 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168161.html ५७३] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168162.html ५७५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{crw|SA}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176435.html ६०२] || २४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176436.html ६०३] || २६ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176437.html ६०४] || २८ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173050.html ८४८] || २२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|NZ}} || rowspan=3 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} || [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296028.html १०१५] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296031.html १०१८] || २० जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296033.html १०२२] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296036.html १०२५] || २४ जानेवारी २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310981.html १०८१] || २४ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=6 | |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310982.html १०८२] || २६ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310983.html १०८६] || २८ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289262.html ११७९] || ३० जुलै २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289266.html ११८५] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289269.html ११८८] || ४ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335788.html १२४३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335791.html १२५१] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335798.html १२६८] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335802.html १२७२] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335805.html १२७४] || ११ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335807.html १२७६] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338040.html १३५४] || १० फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338044.html १३६०] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338050.html १३६६] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338056.html १३७२] || १९ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|NZ}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371604.html १४३७] || ९ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|BAN}} || rowspan=9 | |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371605.html १४३९] || ११ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371606.html १४४१] || १२ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379760.html १५०७] || ८ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३़१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379761.html १५११] || १० जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379762.html १५१५] || १२ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336080.html १५६६] || ३१ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ससेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|होव]] || {{crw|ENG}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336081.html १५८२] || २ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|SL}} |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336082.html १६२४] || ६ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399057.html १६६७] || २२ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|THA}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399060.html १६६९] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399062.html १६७१] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398261.html १८१२] || २७ मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || {{crw|RSA}} || rowspan=3 | |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398262.html १८१५] || ३० मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क|जेबी मार्क्स ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398263.html १८२०] || ३ एप्रिल २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425638.html १८४२] || २५ एप्रिल २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425645.html १८५४] || २७ एप्रिल २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425651.html १८६४] || १ मे २०२४ || {{crw|UGA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425656.html १८७२] || ३ मे २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425659.html १८८०] || ५ मे २०२४ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425660.html १८८३] || ७ मे २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436889.html १९३७] || २४ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | |- | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436890.html १९३८] || २६ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|WIN}} |- | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436891.html १९३९] || २८ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426759.html १९६१] || २० जुलै २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया कप|२०२४ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426762.html १९६४] || २२ जुलै २०२४ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426767.html १९६९] || २४ जुलै २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426769.html १९७३] || २६ जुलै २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426770.html १९७९] || २८ जुलै २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] bitp62lpvapc6o65dy4jbhp9lghrpeu 2695041 2695039 2026-07-17T05:01:08Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2695041 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148061.html ४३०] || ९ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150548.html ५२९] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168160.html ५७१] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} || rowspan=9 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168161.html ५७३] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168162.html ५७५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{crw|SA}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176435.html ६०२] || २४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176436.html ६०३] || २६ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176437.html ६०४] || २८ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173050.html ८४८] || २२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|NZ}} || rowspan=3 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} || [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296028.html १०१५] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296031.html १०१८] || २० जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296033.html १०२२] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296036.html १०२५] || २४ जानेवारी २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310981.html १०८१] || २४ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=6 | |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310982.html १०८२] || २६ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310983.html १०८६] || २८ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289262.html ११७९] || ३० जुलै २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289266.html ११८५] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289269.html ११८८] || ४ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335788.html १२४३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335791.html १२५१] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335798.html १२६८] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335802.html १२७२] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335805.html १२७४] || ११ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335807.html १२७६] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338040.html १३५४] || १० फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338044.html १३६०] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338050.html १३६६] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338056.html १३७२] || १९ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|NZ}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371604.html १४३७] || ९ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|BAN}} || rowspan=9 | |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371605.html १४३९] || ११ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371606.html १४४१] || १२ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379760.html १५०७] || ८ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३़१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379761.html १५११] || १० जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379762.html १५१५] || १२ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336080.html १५६६] || ३१ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ससेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|होव]] || {{crw|ENG}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336081.html १५८२] || २ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|SL}} |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336082.html १६२४] || ६ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399057.html १६६७] || २२ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|THA}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399060.html १६६९] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399062.html १६७१] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398261.html १८१२] || २७ मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || {{crw|RSA}} || rowspan=3 | |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398262.html १८१५] || ३० मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क|जेबी मार्क्स ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398263.html १८२०] || ३ एप्रिल २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425638.html १८४२] || २५ एप्रिल २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425645.html १८५४] || २७ एप्रिल २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425651.html १८६४] || १ मे २०२४ || {{crw|UGA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425656.html १८७२] || ३ मे २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425659.html १८८०] || ५ मे २०२४ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425660.html १८८३] || ७ मे २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436889.html १९३७] || २४ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | |- | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436890.html १९३८] || २६ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|WIN}} |- | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436891.html १९३९] || २८ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426759.html १९६१] || २० जुलै २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया कप|२०२४ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426762.html १९६४] || २२ जुलै २०२४ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426767.html १९६९] || २४ जुलै २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426769.html १९७३] || २६ जुलै २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426770.html १९७९] || २८ जुलै २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1430812.html १९८६] || ११ ऑगस्ट २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[सिडनी परेड]], [[डब्लिन]] || {{crw|SL}} || rowspan=2 | |- | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1430813.html १९८८] || १३ ऑगस्ट २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[सिडनी परेड]], [[डब्लिन]] || {{crw|IRE}} |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432423.html २०५८] || ३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} || rowspan=4 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432426.html २०६३] || ५ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432433.html २०७५] || ९ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432436.html २०८५] || १२ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|NZ}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] rn7er9icuy7qh2doblpa55okyeon2t6 2695042 2695041 2026-07-17T05:03:16Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2695042 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148061.html ४३०] || ९ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150548.html ५२९] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168160.html ५७१] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} || rowspan=9 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168161.html ५७३] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168162.html ५७५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{crw|SA}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176435.html ६०२] || २४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176436.html ६०३] || २६ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176437.html ६०४] || २८ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173050.html ८४८] || २२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|NZ}} || rowspan=3 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} || [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296028.html १०१५] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296031.html १०१८] || २० जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296033.html १०२२] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296036.html १०२५] || २४ जानेवारी २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310981.html १०८१] || २४ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=6 | |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310982.html १०८२] || २६ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310983.html १०८६] || २८ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289262.html ११७९] || ३० जुलै २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289266.html ११८५] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289269.html ११८८] || ४ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335788.html १२४३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335791.html १२५१] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335798.html १२६८] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335802.html १२७२] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335805.html १२७४] || ११ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335807.html १२७६] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338040.html १३५४] || १० फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338044.html १३६०] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338050.html १३६६] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338056.html १३७२] || १९ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|NZ}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371604.html १४३७] || ९ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|BAN}} || rowspan=9 | |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371605.html १४३९] || ११ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371606.html १४४१] || १२ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379760.html १५०७] || ८ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३़१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379761.html १५११] || १० जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379762.html १५१५] || १२ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336080.html १५६६] || ३१ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ससेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|होव]] || {{crw|ENG}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336081.html १५८२] || २ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|SL}} |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336082.html १६२४] || ६ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399057.html १६६७] || २२ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|THA}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399060.html १६६९] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399062.html १६७१] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398261.html १८१२] || २७ मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || {{crw|RSA}} || rowspan=3 | |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398262.html १८१५] || ३० मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क|जेबी मार्क्स ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398263.html १८२०] || ३ एप्रिल २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425638.html १८४२] || २५ एप्रिल २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425645.html १८५४] || २७ एप्रिल २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425651.html १८६४] || १ मे २०२४ || {{crw|UGA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425656.html १८७२] || ३ मे २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425659.html १८८०] || ५ मे २०२४ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425660.html १८८३] || ७ मे २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436889.html १९३७] || २४ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | |- | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436890.html १९३८] || २६ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|WIN}} |- | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436891.html १९३९] || २८ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426759.html १९६१] || २० जुलै २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया कप|२०२४ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426762.html १९६४] || २२ जुलै २०२४ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426767.html १९६९] || २४ जुलै २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426769.html १९७३] || २६ जुलै २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426770.html १९७९] || २८ जुलै २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1430812.html १९८६] || ११ ऑगस्ट २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[सिडनी परेड]], [[डब्लिन]] || {{crw|SL}} || rowspan=2 | |- | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1430813.html १९८८] || १३ ऑगस्ट २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[सिडनी परेड]], [[डब्लिन]] || {{crw|IRE}} |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432423.html २०५८] || ३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} || rowspan=4 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432426.html २०६३] || ५ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432433.html २०७५] || ९ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432436.html २०८५] || १२ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|NZ}} |- | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443571.html २२०८] || १४ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|SL}} || rowspan=17 | |- | १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443572.html २२१३] || १६ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443573.html २२१९] || १८ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || अनिर्णित |- | १६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513735.html २६१९] || २१ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | १६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513736.html २६२०] || २३ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | १६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513737.html २६२१] || २६ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | १६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513738.html २६२२] || २८ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | १६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513739.html २६२३] || ३० डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] mkt6bxd3nzcnanmxkwc0f2ymrk9fxym 2695043 2695042 2026-07-17T05:08:41Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2695043 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148061.html ४३०] || ९ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150548.html ५२९] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168160.html ५७१] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} || rowspan=9 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168161.html ५७३] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168162.html ५७५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{crw|SA}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176435.html ६०२] || २४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176436.html ६०३] || २६ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176437.html ६०४] || २८ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173050.html ८४८] || २२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|NZ}} || rowspan=3 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} || [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296028.html १०१५] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296031.html १०१८] || २० जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296033.html १०२२] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296036.html १०२५] || २४ जानेवारी २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310981.html १०८१] || २४ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=6 | |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310982.html १०८२] || २६ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310983.html १०८६] || २८ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289262.html ११७९] || ३० जुलै २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289266.html ११८५] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289269.html ११८८] || ४ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335788.html १२४३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335791.html १२५१] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335798.html १२६८] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335802.html १२७२] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335805.html १२७४] || ११ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335807.html १२७६] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338040.html १३५४] || १० फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338044.html १३६०] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338050.html १३६६] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338056.html १३७२] || १९ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|NZ}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371604.html १४३७] || ९ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|BAN}} || rowspan=9 | |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371605.html १४३९] || ११ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371606.html १४४१] || १२ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379760.html १५०७] || ८ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३़१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379761.html १५११] || १० जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379762.html १५१५] || १२ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336080.html १५६६] || ३१ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ससेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|होव]] || {{crw|ENG}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336081.html १५८२] || २ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|SL}} |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336082.html १६२४] || ६ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399057.html १६६७] || २२ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|THA}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399060.html १६६९] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399062.html १६७१] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398261.html १८१२] || २७ मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || {{crw|RSA}} || rowspan=3 | |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398262.html १८१५] || ३० मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क|जेबी मार्क्स ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398263.html १८२०] || ३ एप्रिल २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425638.html १८४२] || २५ एप्रिल २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425645.html १८५४] || २७ एप्रिल २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425651.html १८६४] || १ मे २०२४ || {{crw|UGA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425656.html १८७२] || ३ मे २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425659.html १८८०] || ५ मे २०२४ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425660.html १८८३] || ७ मे २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436889.html १९३७] || २४ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | |- | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436890.html १९३८] || २६ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|WIN}} |- | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436891.html १९३९] || २८ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426759.html १९६१] || २० जुलै २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया कप|२०२४ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426762.html १९६४] || २२ जुलै २०२४ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426767.html १९६९] || २४ जुलै २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426769.html १९७३] || २६ जुलै २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426770.html १९७९] || २८ जुलै २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1430812.html १९८६] || ११ ऑगस्ट २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[सिडनी परेड]], [[डब्लिन]] || {{crw|SL}} || rowspan=2 | |- | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1430813.html १९८८] || १३ ऑगस्ट २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[सिडनी परेड]], [[डब्लिन]] || {{crw|IRE}} |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432423.html २०५८] || ३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} || rowspan=4 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432426.html २०६३] || ५ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432433.html २०७५] || ९ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432436.html २०८५] || १२ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|NZ}} |- | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443571.html २२०८] || १४ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|SL}} || rowspan=14 | |- | १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443572.html २२१३] || १६ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443573.html २२१९] || १८ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || अनिर्णित |- | १६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513735.html २६१९] || २१ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | १६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513736.html २६२०] || २३ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | १६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513737.html २६२१] || २६ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | १६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513738.html २६२२] || २८ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | १६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513739.html २६२३] || ३० डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523981.html २६७९] || २८ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GRE}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || अनिर्णित |- | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523982.html २६८१] || १ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GRE}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{crw|SL}} |- | १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523983.html २६८२] || ३ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GRE}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{crw|SL}} |- | १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html २७४७] || २८ एप्रिल २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- | १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २७५०] || ३० एप्रिल २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- | १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html २७५४] || २ मे २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] nsufvtd7ad21c8bu53wlxlxq1myk4ip 2695044 2695043 2026-07-17T05:09:23Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2695044 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148061.html ४३०] || ९ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150548.html ५२९] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168160.html ५७१] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} || rowspan=9 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168161.html ५७३] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168162.html ५७५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{crw|SA}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176435.html ६०२] || २४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176436.html ६०३] || २६ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176437.html ६०४] || २८ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173050.html ८४८] || २२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|NZ}} || rowspan=3 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} || [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296028.html १०१५] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296031.html १०१८] || २० जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296033.html १०२२] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296036.html १०२५] || २४ जानेवारी २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310981.html १०८१] || २४ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=6 | |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310982.html १०८२] || २६ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310983.html १०८६] || २८ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289262.html ११७९] || ३० जुलै २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289266.html ११८५] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289269.html ११८८] || ४ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335788.html १२४३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335791.html १२५१] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335798.html १२६८] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335802.html १२७२] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335805.html १२७४] || ११ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335807.html १२७६] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338040.html १३५४] || १० फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338044.html १३६०] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338050.html १३६६] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338056.html १३७२] || १९ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|NZ}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371604.html १४३७] || ९ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|BAN}} || rowspan=9 | |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371605.html १४३९] || ११ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371606.html १४४१] || १२ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379760.html १५०७] || ८ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३़१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379761.html १५११] || १० जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379762.html १५१५] || १२ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336080.html १५६६] || ३१ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ससेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|होव]] || {{crw|ENG}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336081.html १५८२] || २ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|SL}} |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336082.html १६२४] || ६ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399057.html १६६७] || २२ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|THA}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399060.html १६६९] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399062.html १६७१] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398261.html १८१२] || २७ मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || {{crw|RSA}} || rowspan=3 | |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398262.html १८१५] || ३० मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क|जेबी मार्क्स ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398263.html १८२०] || ३ एप्रिल २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425638.html १८४२] || २५ एप्रिल २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425645.html १८५४] || २७ एप्रिल २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425651.html १८६४] || १ मे २०२४ || {{crw|UGA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425656.html १८७२] || ३ मे २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425659.html १८८०] || ५ मे २०२४ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425660.html १८८३] || ७ मे २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436889.html १९३७] || २४ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | |- | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436890.html १९३८] || २६ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|WIN}} |- | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436891.html १९३९] || २८ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426759.html १९६१] || २० जुलै २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया कप|२०२४ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426762.html १९६४] || २२ जुलै २०२४ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426767.html १९६९] || २४ जुलै २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426769.html १९७३] || २६ जुलै २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426770.html १९७९] || २८ जुलै २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1430812.html १९८६] || ११ ऑगस्ट २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[सिडनी परेड]], [[डब्लिन]] || {{crw|SL}} || rowspan=2 | |- | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1430813.html १९८८] || १३ ऑगस्ट २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[सिडनी परेड]], [[डब्लिन]] || {{crw|IRE}} |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432423.html २०५८] || ३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} || rowspan=4 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432426.html २०६३] || ५ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432433.html २०७५] || ९ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432436.html २०८५] || १२ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|NZ}} |- | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443571.html २२०८] || १४ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|SL}} || rowspan=14 | |- | १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443572.html २२१३] || १६ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443573.html २२१९] || १८ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || अनिर्णित |- | १६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513735.html २६१९] || २१ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | १६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513736.html २६२०] || २३ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | १६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513737.html २६२१] || २६ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | १६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513738.html २६२२] || २८ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | १६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513739.html २६२३] || ३० डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523981.html २६७९] || २८ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || अनिर्णित |- | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523982.html २६८१] || १ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{crw|SL}} |- | १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523983.html २६८२] || ३ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{crw|SL}} |- | १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html २७४७] || २८ एप्रिल २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- | १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २७५०] || ३० एप्रिल २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- | १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html २७५४] || २ मे २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] 5ciqioobx0c3ev32tg9nh1dw9fh45n7 2695045 2695044 2026-07-17T05:14:32Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2695045 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148061.html ४३०] || ९ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150548.html ५२९] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} |- | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168160.html ५७१] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} || rowspan=9 | |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168161.html ५७३] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168162.html ५७५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{crw|SA}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176435.html ६०२] || २४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176436.html ६०३] || २६ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176437.html ६०४] || २८ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173050.html ८४८] || २२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296028.html १०१५] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296031.html १०१८] || २० जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296033.html १०२२] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296036.html १०२५] || २४ जानेवारी २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310981.html १०८१] || २४ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=6 | |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310982.html १०८२] || २६ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310983.html १०८६] || २८ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289262.html ११७९] || ३० जुलै २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ११२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289266.html ११८५] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289269.html ११८८] || ४ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335788.html १२४३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335791.html १२५१] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335798.html १२६८] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335802.html १२७२] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335805.html १२७४] || ११ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335807.html १२७६] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338040.html १३५४] || १० फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338044.html १३६०] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338050.html १३६६] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338056.html १३७२] || १९ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|NZ}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371604.html १४३७] || ९ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|BAN}} || rowspan=9 | |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371605.html १४३९] || ११ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371606.html १४४१] || १२ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379760.html १५०७] || ८ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379761.html १५११] || १० जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379762.html १५१५] || १२ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336080.html १५६६] || ३१ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ससेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|होव]] || {{crw|ENG}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336081.html १५८२] || २ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|SL}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336082.html १६२४] || ६ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399057.html १६६७] || २२ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|THA}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399060.html १६६९] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399062.html १६७१] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398261.html १८१२] || २७ मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || {{crw|RSA}} || rowspan=3 | |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398262.html १८१५] || ३० मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क|जेबी मार्क्स ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398263.html १८२०] || ३ एप्रिल २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425638.html १८४२] || २५ एप्रिल २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १४२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425645.html १८५४] || २७ एप्रिल २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425651.html १८६४] || १ मे २०२४ || {{crw|UGA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425656.html १८७२] || ३ मे २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425659.html १८८०] || ५ मे २०२४ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425660.html १८८३] || ७ मे २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436889.html १९३७] || २४ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | |- | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436890.html १९३८] || २६ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|WIN}} |- | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436891.html १९३९] || २८ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426759.html १९६१] || २० जुलै २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया कप|२०२४ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426762.html १९६४] || २२ जुलै २०२४ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426767.html १९६९] || २४ जुलै २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426769.html १९७३] || २६ जुलै २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426770.html १९७९] || २८ जुलै २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- | १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1430812.html १९८६] || ११ ऑगस्ट २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[सिडनी परेड]], [[डब्लिन]] || {{crw|SL}} || rowspan=2 | |- | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1430813.html १९८८] || १३ ऑगस्ट २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[सिडनी परेड]], [[डब्लिन]] || {{crw|IRE}} |- style="background:#cfc;" | १५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432423.html २०५८] || ३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} || rowspan=4 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432426.html २०६३] || ५ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432433.html २०७५] || ९ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432436.html २०८५] || १२ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|NZ}} |- | १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443571.html २२०८] || १४ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|SL}} || rowspan=14 | |- | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443572.html २२१३] || १६ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443573.html २२१९] || १८ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || अनिर्णित |- | १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513735.html २६१९] || २१ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | १६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513736.html २६२०] || २३ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | १६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513737.html २६२१] || २६ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | १६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513738.html २६२२] || २८ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | १६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513739.html २६२३] || ३० डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523981.html २६७९] || २८ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || अनिर्णित |- | १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523982.html २६८१] || १ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{crw|SL}} |- | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523983.html २६८२] || ३ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{crw|SL}} |- | १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html २७४७] || २८ एप्रिल २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- | १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २७५०] || ३० एप्रिल २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- | १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html २७५४] || २ मे २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] aafpsrqqqalwhyolk4udyu7qh0fhl9p 2695048 2695045 2026-07-17T05:19:16Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2695048 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148061.html ४३०] || ९ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150548.html ५२९] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} |- | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168160.html ५७१] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} || rowspan=9 | |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168161.html ५७३] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168162.html ५७५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{crw|SA}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176435.html ६०२] || २४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176436.html ६०३] || २६ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176437.html ६०४] || २८ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173050.html ८४८] || २२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296028.html १०१५] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296031.html १०१८] || २० जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296033.html १०२२] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296036.html १०२५] || २४ जानेवारी २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310981.html १०८१] || २४ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=6 | |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310982.html १०८२] || २६ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310983.html १०८६] || २८ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289262.html ११७९] || ३० जुलै २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ११२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289266.html ११८५] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289269.html ११८८] || ४ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335788.html १२४३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335791.html १२५१] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335798.html १२६८] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335802.html १२७२] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335805.html १२७४] || ११ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335807.html १२७६] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338040.html १३५४] || १० फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338044.html १३६०] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338050.html १३६६] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338056.html १३७२] || १९ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|NZ}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371604.html १४३७] || ९ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|BAN}} || rowspan=9 | |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371605.html १४३९] || ११ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371606.html १४४१] || १२ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379760.html १५०७] || ८ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379761.html १५११] || १० जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379762.html १५१५] || १२ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336080.html १५६६] || ३१ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ससेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|होव]] || {{crw|ENG}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336081.html १५८२] || २ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|SL}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336082.html १६२४] || ६ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399057.html १६६७] || २२ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|THA}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399060.html १६६९] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399062.html १६७१] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398261.html १८१२] || २७ मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || {{crw|RSA}} || rowspan=3 | |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398262.html १८१५] || ३० मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क|जेबी मार्क्स ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398263.html १८२०] || ३ एप्रिल २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425638.html १८४२] || २५ एप्रिल २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १४२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425645.html १८५४] || २७ एप्रिल २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425651.html १८६४] || १ मे २०२४ || {{crw|UGA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425656.html १८७२] || ३ मे २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425659.html १८८०] || ५ मे २०२४ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425660.html १८८३] || ७ मे २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436889.html १९३७] || २४ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | |- | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436890.html १९३८] || २६ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|WIN}} |- | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436891.html १९३९] || २८ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426759.html १९६१] || २० जुलै २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया कप|२०२४ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426762.html १९६४] || २२ जुलै २०२४ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426767.html १९६९] || २४ जुलै २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426769.html १९७३] || २६ जुलै २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426770.html १९७९] || २८ जुलै २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- | १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1430812.html १९८६] || ११ ऑगस्ट २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[सिडनी परेड]], [[डब्लिन]] || {{crw|SL}} || rowspan=2 | |- | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1430813.html १९८८] || १३ ऑगस्ट २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[सिडनी परेड]], [[डब्लिन]] || {{crw|IRE}} |- style="background:#cfc;" | १५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432423.html २०५८] || ३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} || rowspan=4 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432426.html २०६३] || ५ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432433.html २०७५] || ९ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432436.html २०८५] || १२ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|NZ}} |- | १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443571.html २२०८] || १४ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|SL}} || rowspan=14 | |- | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443572.html २२१३] || १६ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443573.html २२१९] || १८ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || अनिर्णित |- | १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513735.html २६१९] || २१ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | १६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513736.html २६२०] || २३ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | १६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513737.html २६२१] || २६ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | १६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513738.html २६२२] || २८ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | १६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513739.html २६२३] || ३० डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523981.html २६७९] || २८ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || अनिर्णित |- | १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523982.html २६८१] || १ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{crw|SL}} |- | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523983.html २६८२] || ३ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{crw|SL}} |- | १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html २७४७] || २८ एप्रिल २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- | १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २७५०] || ३० एप्रिल २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- | १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html २७५४] || २ मे २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html २८४७] || १२ जून २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=5 | [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html २८६१] || १६ जून २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|एजेस बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html २८८०] || २१ जून २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html २८८३] || २३ जून २०२६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html २८९१] || २६ जून २०२६ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SL}} |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] kzh25iagtg4p4ynz2laznmdtuky6s1s 2695050 2695048 2026-07-17T05:21:26Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2695050 wikitext text/x-wiki खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452663.html ५९] || २१ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452664.html ६०] || २३ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452665.html ६१] || २४ एप्रिल २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|सेंट मेरी मैदान]], [[सेंट किट्स आणि नेव्हिस|केयन]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412706.html ६४] || ६ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412711.html ६९] || ८ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471293.html ८०] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०१०-११ आयसीसी महिला क्रिकेट चॅलेंज|२०१० महिला ट्वेंटी२० चॅलेंज]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471295.html ८२] || १४ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.२]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/471298.html ८६] || १६ ऑक्टोबर २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[पॉचेफस्ट्रूम|उत्तर-पश्चिम विद्यापीठ मैदान क्र.१]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|WIN}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475119.html ८९] || १९ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488206.html ९०] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/475121.html ९१] || २२ नोव्हेंबर २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब ग्राउंड|नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/499431.html १०५] || २४ एप्रिल २०११ || {{crw|NED}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित || [[२०११ महिला चौरंगी मालिका|२०११ श्रीलंका महिला चौरंगी मालिका]] |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560857.html १४४] || १ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560858.html १४५] || २ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAR}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|WIN}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560859.html १४६] || ६ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560860.html १४७] || ७ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{crw|SL}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/560861.html १४८] || ९ मे २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533299.html १६६] || २६ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SA}} || rowspan=4 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533304.html १७१] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533308.html १७५] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584923.html १८३] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|BAN}} || [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603242.html १९२] || १ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} || rowspan=5 | |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603243.html १९३] || ३ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603244.html १९४] || ५ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603245.html १९५] || ७ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/603246.html १९६] || ८ मार्च २०१३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550291.html २०५] || २७ जुलै २०१३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|मेरीन क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|SRI}} || rowspan=2 | [[२०१३ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/550303.html २०७] || ३१ जुलै - १ ऑगस्ट २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|वाय.एम.सी.ए. क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668515.html २२१] || ३१ ऑक्टोबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} || rowspan=6 | |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668517.html २२२] || २ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668519.html २२३] || ४ नोव्हेंबर २०१३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SA}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682989.html २५८] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682997.html २६२] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683003.html २६५] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683007.html २६७] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/718465.html २७०] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757511.html २८७] || २३ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} || rowspan=15 | |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757513.html २८८] || २५ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/757515.html २८९] || २६ ऑक्टोबर २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|मर्कंटाइल क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[कोलंबो]] || {{crw|SA}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808867.html २९५] || १५ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808869.html २९६] || १६ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/808871.html २९७] || १७ जानेवारी २०१५ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|SL}} |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856117.html ३०४] || २३ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856119.html ३०५] || २५ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/856121.html ३०६] || २६ मार्च २०१५ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916655.html ३२१] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916657.html ३२२] || २० नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916659.html ३२३] || २२ नोव्हेंबर २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्सटन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलंड|नेल्सन]] || {{crw|NZ}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951377.html ३४१] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951391.html ३४८] || २० मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|SRI}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951413.html ३५९] || २८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|SL}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065336.html ३७५] || २७ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PAK}} || rowspan=3 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065346.html ३७९] || ३ डिसेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SL}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122901.html ३८४] || १९ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=6 | |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122902.html ३८५] || २१ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122903.html ३८६] || २२ ऑक्टोबर २०१७ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{crw|WIN}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138202.html ४०८] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138203.html ४१०] || ३० मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1138204.html ४१२] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148049.html ४१७] || ३ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148053.html ४२१] || ४ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148054.html ४२२] || ६ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148061.html ४३०] || ९ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|THA}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150540.html ५२१] || १२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|SA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SA}} || rowspan=3 | [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150543.html ५२४] || १४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150548.html ५२९] || १६ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|डॅरेन सॅमी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{crw|WIN}} |- | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168160.html ५७१] || १ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SA}} || rowspan=9 | |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168161.html ५७३] || ३ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168162.html ५७५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{crw|SA}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176435.html ६०२] || २४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176436.html ६०३] || २६ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176437.html ६०४] || २८ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|ENG}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173050.html ८४८] || २२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173064.html ८६२] || २ मार्च २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|SL}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296028.html १०१५] || १८ जानेवारी २०२२ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळ क्रिकेट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296031.html १०१८] || २० जानेवारी २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296033.html १०२२] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1296036.html १०२५] || २४ जानेवारी २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|SL}} |- | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310981.html १०८१] || २४ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} || rowspan=6 | |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310982.html १०८२] || २६ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310983.html १०८६] || २८ मे २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[साऊथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम]], [[कराची]] || {{crw|PAK}} |- | १०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289262.html ११७९] || ३० जुलै २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ११२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289266.html ११८५] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289269.html ११८८] || ४ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335788.html १२४३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335791.html १२५१] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335798.html १२६८] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335802.html १२७२] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335805.html १२७४] || ११ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335807.html १२७६] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338040.html १३५४] || १० फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338044.html १३६०] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338050.html १३६६] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्ज पार्क क्रिकेट मैदान|सेंट जॉर्ज आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338056.html १३७२] || १९ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[पार्ल]] || {{crw|NZ}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371604.html १४३७] || ९ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|BAN}} || rowspan=9 | |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371605.html १४३९] || ११ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1371606.html १४४१] || १२ मे २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379760.html १५०७] || ८ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379761.html १५११] || १० जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|NZ}} |- | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1379762.html १५१५] || १२ जुलै २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{crw|SL}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336080.html १५६६] || ३१ ऑगस्ट २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ससेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|होव]] || {{crw|ENG}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336081.html १५८२] || २ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|SL}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336082.html १६२४] || ६ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399057.html १६६७] || २२ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|THA}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399060.html १६६९] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399062.html १६७१] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398261.html १८१२] || २७ मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || {{crw|RSA}} || rowspan=3 | |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398262.html १८१५] || ३० मार्च २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क|जेबी मार्क्स ओव्हल]], [[पोचेफस्ट्रूम]] || {{crw|SL}} |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1398263.html १८२०] || ३ एप्रिल २०२४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425638.html १८४२] || २५ एप्रिल २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} || rowspan=6 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १४२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425645.html १८५४] || २७ एप्रिल २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425651.html १८६४] || १ मे २०२४ || {{crw|UGA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425656.html १८७२] || ३ मे २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425659.html १८८०] || ५ मे २०२४ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425660.html १८८३] || ७ मे २०२४ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{crw|SL}} |- | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436889.html १९३७] || २४ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | |- | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436890.html १९३८] || २६ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|WIN}} |- | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436891.html १९३९] || २८ जून २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426759.html १९६१] || २० जुलै २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया कप|२०२४ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426762.html १९६४] || २२ जुलै २०२४ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426767.html १९६९] || २४ जुलै २०२४ || {{crw|THA}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426769.html १९७३] || २६ जुलै २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426770.html १९७९] || २८ जुलै २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- | १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1430812.html १९८६] || ११ ऑगस्ट २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[सिडनी परेड]], [[डब्लिन]] || {{crw|SL}} || rowspan=2 | |- | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1430813.html १९८८] || १३ ऑगस्ट २०२४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[सिडनी परेड]], [[डब्लिन]] || {{crw|IRE}} |- style="background:#cfc;" | १५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432423.html २०५८] || ३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|PAK}} || rowspan=4 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432426.html २०६३] || ५ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432433.html २०७५] || ९ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432436.html २०८५] || १२ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{crw|NZ}} |- | १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443571.html २२०८] || १४ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|SL}} || rowspan=14 | |- | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443572.html २२१३] || १६ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- | १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443573.html २२१९] || १८ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZL}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || अनिर्णित |- | १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513735.html २६१९] || २१ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | १६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513736.html २६२०] || २३ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | १६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513737.html २६२१] || २६ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | १६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513738.html २६२२] || २८ डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | १६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513739.html २६२३] || ३० डिसेंबर २०२५ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523981.html २६७९] || २८ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || अनिर्णित |- | १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523982.html २६८१] || १ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{crw|SL}} |- | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523983.html २६८२] || ३ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Grenada}} [[राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट जॉर्जेस]] || {{crw|SL}} |- | १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html २७४७] || २८ एप्रिल २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- | १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २७५०] || ३० एप्रिल २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- | १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html २७५४] || २ मे २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html २८४७] || १२ जून २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} || rowspan=5 | [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html २८६१] || १६ जून २०२६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|एजेस बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html २८८०] || २१ जून २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html २८८३] || २३ जून २०२६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html २८९१] || २६ जून २०२६ || {{crw|SCO}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SL}} |- | १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540543.html] || ३१ जुलै २०२६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || TBD || rowspan=3 | |- | १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540544.html] || २ ऑगस्ट २०२६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || TBD |- | १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1540545.html] || ४ ऑगस्ट २०२६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || TBD |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] 29arw98o6sasdtq7xiii4ckx83ma97p 0 381500 2695079 2694838 2026-07-17T06:27:55Z Nitin.kunjir 4684 /* संदर्भयादी */ 2695079 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket series | series = २०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका | date = २८ मे - ४ जून २०२६ | place = आयर्लंड | result = {{crw|WIN}}ने मालिका जिंकली | player of series = {{crwicon|IRE}} [[एव्हा कॅनिंग]] | team1 = {{crw|IRE}} | team2 = {{crw|PAK}} | team3 = {{crw|WIN}} | captain1 = [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]] | captain2 = [[फातिमा सना]] | captain3 = [[हेली मॅथ्यूस]] | runs1 = [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]] (१२९) | runs2 = सायरा जबीन (७३) | runs3 = [[हेली मॅथ्यूस]] (१२३) | wickets1 = [[एव्हा कॅनिंग]] (६) | wickets2 = [[रमीन शमीम]] (३) | wickets3 = [[कियाना जोसेफ]] (५) }} २०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका ही एक आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मालिका होती, जी २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत [[आयर्लंड]]मध्ये खेळली गेली. <ref>{{cite web |trans-title= महिलांसाठी आगामी वर्ष महत्त्वपूर्ण ठरणार. |title=Women's big year ahead |url=https://cricketireland.ie/news/womens-big-year-ahead/ |website=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> ही आयर्लंड, पाकिस्तान आणि वेस्ट इंडीज या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांमधील तिरंगी मालिका होती. <ref>{{cite web |trans-title= आयर्लंडकडून २०२६ मधील मोठ्या घरगुती मालिकांचे वेळापत्रक जाहीर.|title=Ireland announce schedule for big home assignments in 2026 |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/ireland-announce-schedule-for-big-home-assignments-in-2026 |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> सर्व सामने [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] येथील [[कॅसल ॲव्हेन्यू|कॅसल ॲव्हेन्यू क्रिकेट मैदानावर]] खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली. ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left; margin:auto" |- !{{crw|IRE}}<ref>{{cite web |trans-title= आयर्लंडच्या महिला टी२० विश्वचषक आणि तिरंगी मालिकेसाठीच्या संघांची घोषणा |title=Ireland Women's T20 World Cup squad and Tri-Series squad named |url=https://cricketireland.ie/news/squads-named-2/ |website=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> !{{crw|PAK}}<ref>{{cite web |trans-title=आयर्लंड तिरंगी मालिका आणि आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक २०२६ साठी पाकिस्तान महिला संघाची घोषणा.|title=Pakistan women's squad announced for Ireland tri-series and ICC Women's T20 World Cup 2026 |url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-women-s-squad-announced-for-ireland-tri-series-and-icc-women-s-t20-world-cup.html |website=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> !{{crw|WIN}}<ref>{{cite web |trans-title= क्रिकेट वेस्ट इंडिजतर्फे २०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी संघ जाहीर. |title=Cricket West Indies Announces Squad for 2026 ICC Women's T20 World Cup |url=https://www.windiescricket.com/news/cricket-west-indies-announces-squad-for-2026-icc-womens-t20-world-cup/ |website=[[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> |- style="vertical-align:top" | * [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अर्लीन केली]] * [[अलाना डॅलझेल]] * [[ॲलिस टेक्टर]] * [[एमी मॅग्वायर]] * [[एमी हंटर]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[एव्हा कॅनिंग]] * क्रिस्टिना कोल्टर रायली * [[कॅरा मरे]] * [[जॉर्जिना डेम्प्सी]] * [[रेबेका स्टॉकेल]] * [[लारा मॅकब्राइड]] * [[लिआह पॉल]] * [[लुइस लिटील]] * <s>[[लॉरा डिलेनी]]</s> | * [[फातिमा सना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[आयेशा झफर]] * [[आलिया रियाझ]] * [[इराम जावेद]] * [[एमान फातिमा]] * [[गुल फरोझा]] * [[डायना बेग]] * [[तस्मिया रुबाब]] * [[तुबा हसन]] * [[नतालिया परवेझ]] * [[नश्रा संधू]] * [[मुनीबा अली]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[रमीन शमीम]] * [[सादिया इक्बाल]] * [[सायरा जबीन]] | * [[हेली मॅथ्यूस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[शिनेल हेन्री]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[अफि फ्लेचर]] * [[अश्मिनी मुनिसार]] * [[आलिया ॲलेने]] * [[करिष्मा रामहॅराक]] * [[कियाना जोसेफ]] * [[जहझारा क्लॅक्सटन]] * [[जॅनिलिया ग्लासगो]] * [[झैदा जेम्स]] * [[डिआंड्रा डॉटिन]] * [[मँडी मंगरु]] * [[शेमेन कॅम्पबेल]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[शॉनिशा हेक्टर]] * [[स्टेफानी टेलर]] |} २७ मे रोजी, [[लॉरा डिलेनी]] मालिकेतून बाहेर पडली आणि तिच्या जागी [[ॲलिस टेक्टर]]ची निवड करण्यात आली.<ref>{{cite web |trans-title=संघामध्ये बदल आवश्यक|title=Squad change required |url=https://cricketireland.ie/news/squad-change-required/ |website=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> ==गुणफलक== <section begin="pointtable"/> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! style="width:25px"| स्थान ! style="width:125px"| संघ ! style="width:30px"| {{abbr|सा|सामने}} ! style="width:30px"| {{abbr|वि|विजय}} ! style="width:30px"| {{abbr|प|पराभव}} ! style="width:30px"| {{abbr|अ|अनिर्णित}} ! style="width:30px"| गुण ! {{abbr|धावगती|निव्वळ धावगती}} |-style="background:#cfc;" | १ || style="text-align:left" | {{Crw|WIN}} || ४ || २ || १ || १ || '''१०''' || १.८३९ |- | २ || style="text-align:left" | {{Crw|IRL}} || ४ || २ || १ || १ || '''१०''' || −१.१७१ |- | ३ || style="text-align:left" | {{Crw|PAK}} || ४ || ० || २ || २ || '''४''' || −०.८५० |} स्रोत: [https://www.espncricinfo.com/series/ireland-tri-nation-women-s-t20i-series-2026-1528523/points-table-standings ईएसपीएन क्रिकइन्फो]<br> <section end="pointtable"/> ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/ireland-tri-nation-women-s-t20i-series-2026-1528523 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} [[वर्ग:पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे]] [[वर्ग:वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे आयर्लंड दौरे]] [[वर्ग:पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|आयर्लंड]] [[वर्ग:वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|आयर्लंड]] cz3hlc45ydm8xc1lnblq93fuzahcijo 2695080 2695079 2026-07-17T06:28:13Z Nitin.kunjir 4684 /* गुणफलक */ 2695080 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket series | series = २०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका | date = २८ मे - ४ जून २०२६ | place = आयर्लंड | result = {{crw|WIN}}ने मालिका जिंकली | player of series = {{crwicon|IRE}} [[एव्हा कॅनिंग]] | team1 = {{crw|IRE}} | team2 = {{crw|PAK}} | team3 = {{crw|WIN}} | captain1 = [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]] | captain2 = [[फातिमा सना]] | captain3 = [[हेली मॅथ्यूस]] | runs1 = [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]] (१२९) | runs2 = सायरा जबीन (७३) | runs3 = [[हेली मॅथ्यूस]] (१२३) | wickets1 = [[एव्हा कॅनिंग]] (६) | wickets2 = [[रमीन शमीम]] (३) | wickets3 = [[कियाना जोसेफ]] (५) }} २०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका ही एक आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मालिका होती, जी २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत [[आयर्लंड]]मध्ये खेळली गेली. <ref>{{cite web |trans-title= महिलांसाठी आगामी वर्ष महत्त्वपूर्ण ठरणार. |title=Women's big year ahead |url=https://cricketireland.ie/news/womens-big-year-ahead/ |website=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> ही आयर्लंड, पाकिस्तान आणि वेस्ट इंडीज या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांमधील तिरंगी मालिका होती. <ref>{{cite web |trans-title= आयर्लंडकडून २०२६ मधील मोठ्या घरगुती मालिकांचे वेळापत्रक जाहीर.|title=Ireland announce schedule for big home assignments in 2026 |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/ireland-announce-schedule-for-big-home-assignments-in-2026 |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> सर्व सामने [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] येथील [[कॅसल ॲव्हेन्यू|कॅसल ॲव्हेन्यू क्रिकेट मैदानावर]] खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली. ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left; margin:auto" |- !{{crw|IRE}}<ref>{{cite web |trans-title= आयर्लंडच्या महिला टी२० विश्वचषक आणि तिरंगी मालिकेसाठीच्या संघांची घोषणा |title=Ireland Women's T20 World Cup squad and Tri-Series squad named |url=https://cricketireland.ie/news/squads-named-2/ |website=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> !{{crw|PAK}}<ref>{{cite web |trans-title=आयर्लंड तिरंगी मालिका आणि आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक २०२६ साठी पाकिस्तान महिला संघाची घोषणा.|title=Pakistan women's squad announced for Ireland tri-series and ICC Women's T20 World Cup 2026 |url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-women-s-squad-announced-for-ireland-tri-series-and-icc-women-s-t20-world-cup.html |website=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> !{{crw|WIN}}<ref>{{cite web |trans-title= क्रिकेट वेस्ट इंडिजतर्फे २०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी संघ जाहीर. |title=Cricket West Indies Announces Squad for 2026 ICC Women's T20 World Cup |url=https://www.windiescricket.com/news/cricket-west-indies-announces-squad-for-2026-icc-womens-t20-world-cup/ |website=[[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> |- style="vertical-align:top" | * [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अर्लीन केली]] * [[अलाना डॅलझेल]] * [[ॲलिस टेक्टर]] * [[एमी मॅग्वायर]] * [[एमी हंटर]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[एव्हा कॅनिंग]] * क्रिस्टिना कोल्टर रायली * [[कॅरा मरे]] * [[जॉर्जिना डेम्प्सी]] * [[रेबेका स्टॉकेल]] * [[लारा मॅकब्राइड]] * [[लिआह पॉल]] * [[लुइस लिटील]] * <s>[[लॉरा डिलेनी]]</s> | * [[फातिमा सना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[आयेशा झफर]] * [[आलिया रियाझ]] * [[इराम जावेद]] * [[एमान फातिमा]] * [[गुल फरोझा]] * [[डायना बेग]] * [[तस्मिया रुबाब]] * [[तुबा हसन]] * [[नतालिया परवेझ]] * [[नश्रा संधू]] * [[मुनीबा अली]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[रमीन शमीम]] * [[सादिया इक्बाल]] * [[सायरा जबीन]] | * [[हेली मॅथ्यूस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[शिनेल हेन्री]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[अफि फ्लेचर]] * [[अश्मिनी मुनिसार]] * [[आलिया ॲलेने]] * [[करिष्मा रामहॅराक]] * [[कियाना जोसेफ]] * [[जहझारा क्लॅक्सटन]] * [[जॅनिलिया ग्लासगो]] * [[झैदा जेम्स]] * [[डिआंड्रा डॉटिन]] * [[मँडी मंगरु]] * [[शेमेन कॅम्पबेल]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[शॉनिशा हेक्टर]] * [[स्टेफानी टेलर]] |} २७ मे रोजी, [[लॉरा डिलेनी]] मालिकेतून बाहेर पडली आणि तिच्या जागी [[ॲलिस टेक्टर]]ची निवड करण्यात आली.<ref>{{cite web |trans-title=संघामध्ये बदल आवश्यक|title=Squad change required |url=https://cricketireland.ie/news/squad-change-required/ |website=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> ==गुणफलक== <section begin="pointtable"/> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! style="width:25px"| स्थान ! style="width:125px"| संघ ! style="width:30px"| {{abbr|सा|सामने}} ! style="width:30px"| {{abbr|वि|विजय}} ! style="width:30px"| {{abbr|प|पराभव}} ! style="width:30px"| {{abbr|अ|अनिर्णित}} ! style="width:30px"| गुण ! {{abbr|धावगती|निव्वळ धावगती}} |-style="background:#cfc;" | १ || style="text-align:left" | {{Crw|WIN}} || ४ || २ || १ || १ || '''१०''' || १.८३९ |- | २ || style="text-align:left" | {{Crw|IRL}} || ४ || २ || १ || १ || '''१०''' || −१.१७१ |- | ३ || style="text-align:left" | {{Crw|PAK}} || ४ || ० || २ || २ || '''४''' || −०.८५० |} स्रोत: [https://www.espncricinfo.com/series/ireland-tri-nation-women-s-t20i-series-2026-1528523/points-table-standings ईएसपीएन क्रिकइन्फो]<br> <section end="pointtable"/> ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/ireland-tri-nation-women-s-t20i-series-2026-1528523 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} [[वर्ग:पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे]] [[वर्ग:वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे आयर्लंड दौरे]] [[वर्ग:पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|आयर्लंड]] [[वर्ग:वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|आयर्लंड]] n0cusc9ah7bgvrvriilsgv0fn95f5kn 2695089 2695080 2026-07-17T06:53:18Z Nitin.kunjir 4684 /* सामने*/ 2695089 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket series | series = २०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका | date = २८ मे - ४ जून २०२६ | place = आयर्लंड | result = {{crw|WIN}}ने मालिका जिंकली | player of series = {{crwicon|IRE}} [[एव्हा कॅनिंग]] | team1 = {{crw|IRE}} | team2 = {{crw|PAK}} | team3 = {{crw|WIN}} | captain1 = [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]] | captain2 = [[फातिमा सना]] | captain3 = [[हेली मॅथ्यूस]] | runs1 = [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]] (१२९) | runs2 = सायरा जबीन (७३) | runs3 = [[हेली मॅथ्यूस]] (१२३) | wickets1 = [[एव्हा कॅनिंग]] (६) | wickets2 = [[रमीन शमीम]] (३) | wickets3 = [[कियाना जोसेफ]] (५) }} २०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका ही एक आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मालिका होती, जी २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत [[आयर्लंड]]मध्ये खेळली गेली. <ref>{{cite web |trans-title= महिलांसाठी आगामी वर्ष महत्त्वपूर्ण ठरणार. |title=Women's big year ahead |url=https://cricketireland.ie/news/womens-big-year-ahead/ |website=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> ही आयर्लंड, पाकिस्तान आणि वेस्ट इंडीज या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांमधील तिरंगी मालिका होती. <ref>{{cite web |trans-title= आयर्लंडकडून २०२६ मधील मोठ्या घरगुती मालिकांचे वेळापत्रक जाहीर.|title=Ireland announce schedule for big home assignments in 2026 |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/ireland-announce-schedule-for-big-home-assignments-in-2026 |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> सर्व सामने [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] येथील [[कॅसल ॲव्हेन्यू|कॅसल ॲव्हेन्यू क्रिकेट मैदानावर]] खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली. ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left; margin:auto" |- !{{crw|IRE}}<ref>{{cite web |trans-title= आयर्लंडच्या महिला टी२० विश्वचषक आणि तिरंगी मालिकेसाठीच्या संघांची घोषणा |title=Ireland Women's T20 World Cup squad and Tri-Series squad named |url=https://cricketireland.ie/news/squads-named-2/ |website=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> !{{crw|PAK}}<ref>{{cite web |trans-title=आयर्लंड तिरंगी मालिका आणि आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक २०२६ साठी पाकिस्तान महिला संघाची घोषणा.|title=Pakistan women's squad announced for Ireland tri-series and ICC Women's T20 World Cup 2026 |url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-women-s-squad-announced-for-ireland-tri-series-and-icc-women-s-t20-world-cup.html |website=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> !{{crw|WIN}}<ref>{{cite web |trans-title= क्रिकेट वेस्ट इंडिजतर्फे २०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी संघ जाहीर. |title=Cricket West Indies Announces Squad for 2026 ICC Women's T20 World Cup |url=https://www.windiescricket.com/news/cricket-west-indies-announces-squad-for-2026-icc-womens-t20-world-cup/ |website=[[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> |- style="vertical-align:top" | * [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अर्लीन केली]] * [[अलाना डॅलझेल]] * [[ॲलिस टेक्टर]] * [[एमी मॅग्वायर]] * [[एमी हंटर]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[एव्हा कॅनिंग]] * क्रिस्टिना कोल्टर रायली * [[कॅरा मरे]] * [[जॉर्जिना डेम्प्सी]] * [[रेबेका स्टॉकेल]] * [[लारा मॅकब्राइड]] * [[लिआह पॉल]] * [[लुइस लिटील]] * <s>[[लॉरा डिलेनी]]</s> | * [[फातिमा सना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[आयेशा झफर]] * [[आलिया रियाझ]] * [[इराम जावेद]] * [[एमान फातिमा]] * [[गुल फरोझा]] * [[डायना बेग]] * [[तस्मिया रुबाब]] * [[तुबा हसन]] * [[नतालिया परवेझ]] * [[नश्रा संधू]] * [[मुनीबा अली]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[रमीन शमीम]] * [[सादिया इक्बाल]] * [[सायरा जबीन]] | * [[हेली मॅथ्यूस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[शिनेल हेन्री]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[अफि फ्लेचर]] * [[अश्मिनी मुनिसार]] * [[आलिया ॲलेने]] * [[करिष्मा रामहॅराक]] * [[कियाना जोसेफ]] * [[जहझारा क्लॅक्सटन]] * [[जॅनिलिया ग्लासगो]] * [[झैदा जेम्स]] * [[डिआंड्रा डॉटिन]] * [[मँडी मंगरु]] * [[शेमेन कॅम्पबेल]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[शॉनिशा हेक्टर]] * [[स्टेफानी टेलर]] |} २७ मे रोजी, [[लॉरा डिलेनी]] मालिकेतून बाहेर पडली आणि तिच्या जागी [[ॲलिस टेक्टर]]ची निवड करण्यात आली.<ref>{{cite web |trans-title=संघामध्ये बदल आवश्यक|title=Squad change required |url=https://cricketireland.ie/news/squad-change-required/ |website=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}</ref> ==गुणफलक== <section begin="pointtable"/> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! style="width:25px"| स्थान ! style="width:125px"| संघ ! style="width:30px"| {{abbr|सा|सामने}} ! style="width:30px"| {{abbr|वि|विजय}} ! style="width:30px"| {{abbr|प|पराभव}} ! style="width:30px"| {{abbr|अ|अनिर्णित}} ! style="width:30px"| गुण ! {{abbr|धावगती|निव्वळ धावगती}} |-style="background:#cfc;" | १ || style="text-align:left" | {{Crw|WIN}} || ४ || २ || १ || १ || '''१०''' || १.८३९ |- | २ || style="text-align:left" | {{Crw|IRL}} || ४ || २ || १ || १ || '''१०''' || −१.१७१ |- | ३ || style="text-align:left" | {{Crw|PAK}} || ४ || ० || २ || २ || '''४''' || −०.८५० |} स्रोत: [https://www.espncricinfo.com/series/ireland-tri-nation-women-s-t20i-series-2026-1528523/points-table-standings ईएसपीएन क्रिकइन्फो]<br> <section end="pointtable"/> ==सामने== {{Single-innings cricket match | date = २८ मे २०२६ | time = १६:०० | team1 = {{crw-rt|IRE}} | team2 = {{crw|WIN}} | score1 = १०३ (१७ षटके) | runs1 = [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]] २५ (२२) | wickets1 = [[कियाना जोसेफ]] ३/८ (२ षटके) | score2 = १०४/२ (११.३ षटके) | runs2 = [[हेली मॅथ्यूस]] ८२[[नाबाद|*]] (४४) | wickets2 = [[एव्हा कॅनिंग]] २/१६ (४ षटके) | result = वेस्ट इंडीज ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528538.html धावफलक] | venue = [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] | umpires = गॅरेथ मॉरिसन (आयर्लंड) आणि जोनाथन केनेडी (आयर्लंड) | motm = [[हेली मॅथ्यूस]] (वे) | toss = वेस्ट इंडीजने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = [[ॲलिस टेक्टर]] (आ) आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = २९ मे २०२६ | time = १६:०० | team1 = {{crw-rt|WIN}} | team2 = {{crw|PAK}} | score1 = १९९/६ (२० षटके) | runs1 = [[जॅनिलिया ग्लासगो]] ४२ (२५) | wickets1 = [[रमीन शमीम]] २/२७ (४ षटके) | score2 = १७४/८ (२० षटके) | runs2 = [[आलिया रियाझ]] ३७ (२८) | wickets2 = [[शिनेल हेन्री]] २/१३ (२ षटके) | result = वेस्ट इंडीज २५ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528539.html धावफलक] | venue = [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] | umpires = जॉर्ज ब्रॉली (आयर्लंड) आणि गॅरेथ मॉरिसन (आयर्लंड) | motm = [[शिनेल हेन्री]] (वे) | toss = वेस्ट इंडीजने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ३१ मे २०२६ | time = १६:०० | team1 = {{crw-rt|PAK}} | team2 = {{crw|IRE}} | score1 = १७६/६ (२० षटके) | runs1 = [[मुनीबा अली]] ६५ (४१) | wickets1 = [[एव्हा कॅनिंग]] २/३५ (४ षटके) | score2 = १७७/३ (१९.१ षटके) | runs2 = [[रेबेका स्टॉकेल]] ६०[[नाबाद|*]] (४२) | wickets2 = [[आयेशा झफर]] २/२४ (३ षटके) | result = आयर्लंड ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528540.html धावफलक] | venue = [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] | umpires = जॉर्ज ब्रॉली (आयर्लंड) आणि जोनाथन केनेडी (आयर्लंड) | motm = [[रेबेका स्टॉकेल]] (आ) | toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = १ जून २०२६ | time = १६:०० | team1 = {{crw-rt|WIN}} | team2 = {{crw|IRE}} | score1 = १४१/८ (२० षटके) | runs1 = [[जॅनिलिया ग्लासगो]] ३६ (२६) | wickets1 = [[एव्हा कॅनिंग]] २/११ (४ षटके) | score2 = ९९/५ (१४.१ षटके) | runs2 = [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]] ७१[[नाबाद|*]] (४६) | wickets2 = [[शॉनिशा हेक्टर]] २/२१ (२ षटके) | result = आयर्लंड १ धावेने विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस पद्धत]]) | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528541.html धावफलक] | venue = [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] | umpires = आझम बेग (आयर्लंड) आणि गॅरेथ मॉरिसन (आयर्लंड) | motm = [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]] (आ) | toss = वेस्ट इंडीजने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे पुढील खेळ होऊ शकला नाही. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ३ जून २०२६ | time = १६:०० | team1 = {{crw-rt|PAK}} | team2 = {{crw|WIN}} | score1 = १११/७ (१६.५ षटके) | runs1 = [[आलिया रियाझ]] २४ (२३) | wickets1 = [[शिनेल हेन्री]] २/१३ (२ षटके) | score2 = | result = अनिर्णित | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528542.html धावफलक] | venue = [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] | umpires = आझम बेग (आयर्लंड) आणि जोनाथन केनेडी (आयर्लंड) | toss = वेस्ट इंडीजने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे पुढील खेळ होऊ शकला नाही. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ४ जून २०२६ | time = १६:०० | team1 = {{crw-rt|IRE}} | team2 = {{crw|PAK}} | score1 = | score2 = | result = सामना रद्द | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528543.html धावफलक] | venue = [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] | umpires = गॅरेथ मॉरिसन (आयर्लंड) आणि जोनाथन केनेडी (आयर्लंड) | toss = नाणेफेक नाही | rain = पावसामुळे खेळ होऊ शकला नाही. }} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/ireland-tri-nation-women-s-t20i-series-2026-1528523 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} [[वर्ग:पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे]] [[वर्ग:वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे आयर्लंड दौरे]] [[वर्ग:पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|आयर्लंड]] [[वर्ग:वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|आयर्लंड]] 0112rh750vxm4mhfgky2xb10tab3i8m 0 381503 2694878 2694822 2026-07-16T13:27:48Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694878 wikitext text/x-wiki '''सतलोक''' हा शब्द काही संतपरंपरा, विशेषतः कबीर पंथात वर्णिलेल्या सर्वोच्च, शाश्वत आणि अविनाशी आध्यात्मिक लोकासाठी वापरला जातो. या परंपरांनुसार सतलोक हे परमेश्वराचे नित्य निवासस्थान असून ते जन्म-मृत्यूच्या चक्रापासून मुक्त, दुःखरहित आणि अखंड आनंदमय स्थान मानले जाते.<ref name=":0">{{स्रोत पुस्तक|title=कबीर सागर (सम्पूर्ण 11 भाग)|last=युगलानन्द|first=स्वामी|publisher=Khemraj Shrikrishnadass|year=2022|isbn=978-8176810548|location=Mumbai|language=Hindi}}</ref> यानुसार सतलोक हे भौतिक विश्व, स्वर्ग, ब्रह्मलोक आणि इतर सूक्ष्म लोकांपेक्षा श्रेष्ठ असून ते सृष्टीच्या नाशाने प्रभावित होत नाही. संत रामपालजी महाराज यांच्या व्याख्येनुसार विविध धर्मग्रंथांमध्ये वर्णिलेल्या "अविनाशी धाम", "सनातन स्थान", "परम धाम", "अमर लोक" किंवा "ईश्वराचे राज्य" या संज्ञा सतलोकाशी संबंधित मानल्या जातात. तथापि, या संदर्भांचे अर्थ लावण्याबाबत विविध धार्मिक परंपरा आणि विद्वानांचे मतभेद आहेत.<ref name=":1">{{स्रोत पुस्तक|title=ज्ञान गंगा|last=महाराज|first=संत रामपाल जी|publisher=सतलोक आश्रम|year=2005|isbn=979-8359637275|location=Haryana}}</ref> कबीर पंथाच्या काही परंपरांमध्ये सतलोकाचा उल्लेख कबीर यांच्या वाणीमध्ये आढळतो. ''कबीर सागर'', ''[[भगवद्‌गीता|श्रीमद्भगवद्गीता]]'', [[गुरू ग्रंथ साहिब|''गुरू ग्रंथ साहिब'',]] ''[[वेद]]'', ''[[बायबल]]'' आणि ''[[कुराण]]'' यांतील काही निवडक वचनांमध्ये या शाश्वत धामाचा उल्लेख आढळतो; मात्र या अर्थाचे सर्व धर्मसंप्रदाय किंवा अभ्यासक एकमताने समर्थन करतात असे नाही.<ref name=":0" /><ref name=":2">{{स्रोत पुस्तक|title=श्रीमद्भगवद्गीता|last=Vyas|first=Maharishi Ved|publisher=Gita Press|year=1923|isbn=978-8129302434|location=Gorakhpur|chapter=15:6}}</ref> == व्युत्पत्ती == '''सतलोक''' हा शब्द संस्कृतमधील '''<nowiki/>'सत्'<nowiki/>''' (सत्य, शाश्वत, अविनाशी, अस्तित्ववान) आणि '''<nowiki/>'लोक'''' (स्थान, जग, निवास किंवा विश्व) या दोन शब्दांपासून तयार झाला आहे. त्यामुळे "सतलोक" या शब्दाचा शाब्दिक अर्थ '''"सत्याचे लोक"''', '''"शाश्वत लोक"''' किंवा '''"नित्य अस्तित्वाचे धाम"''' असा होतो.<ref>{{cite book |title=Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary |publisher=Oxford University Press |pages=1135, 909}}</ref> भारतीय तत्त्वज्ञान आणि धार्मिक साहित्यात '''<nowiki/>'सत्'''' या शब्दाचा उपयोग सत्य, परम वास्तव, नित्य अस्तित्व किंवा ब्रह्म यांसाठी विविध संदर्भांत करण्यात आला आहे. उदाहरणार्थ, ''भगवद्गीता'' (२.१६) मध्ये "नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यते सतः" या श्लोकात 'सत्' हा शब्द शाश्वत अस्तित्वाच्या अर्थाने वापरला आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=श्रीमद्भगवद्गीता|last=Vyas|first=Maharishi Ved|publisher=Gita Press|year=1923|isbn=978-8129302434|location=Gorakhpur|chapter=2:16}}</ref> '''<nowiki/>'लोक'''' हा शब्द वैदिक आणि उत्तरवैदिक साहित्यात जग, क्षेत्र, निवासस्थान किंवा अस्तित्वाचा स्तर या अर्थाने आढळतो. हिंदू धर्मग्रंथांमध्ये भूर्लोक, भुवर्लोक, स्वर्लोक, महर्लोक, जनलोक, तपोलोक आणि सत्यलोक अशा विविध लोकांचा उल्लेख आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=विष्णु पुराण|last=Vyas|first=Maharishi Ved|publisher=Gita Pres|year=1923|isbn=978-9364483896|location=Gorakhpur}}</ref> == धर्मग्रंथांतील संदर्भ == सतलोक ही संकल्पना विविध धार्मिक परंपरांमध्ये वेगवेगळ्या नावांनी आढळते, असा दावा काही संतपरंपरा करतात. विशेषतः कबीरपंथातील काही शाखा आणि हिंदू, शीख, ख्रिस्ती आणि इस्लामी धर्मग्रंथांमध्ये वर्णिलेले "परम धाम", "सनातन स्थान", "अमर लोक", "ईश्वराचे राज्य" किंवा "शाश्वत निवास" हे सतलोकाशी संबंधित असल्याचे मानले जाते. तथापि, या अर्थांचे स्पष्टीकरण विविध धर्मपरंपरा व अभ्यासकांमध्ये भिन्न आहे. === [[भगवद्‌गीता|श्रीमद्भगवद्गीता]] === ''श्रीमद्भगवद्गीता'' मध्ये "सतलोक" हा शब्द आढळत नाही. तथापि, अध्याय १५, श्लोक ६ मध्ये वर्णिलेल्या "परम धाम"चा काही संतपरंपरा सतलोकाशी संबंध जोडतात. <ref name=":2" /><blockquote>'''"न तद्भासयते सूर्यः न शशाङ्को न पावकः।''' '''यद्गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम॥"''' — भगवद्गीता १५.६</blockquote>या श्लोकात श्रीकृष्ण "माझे परम धाम" असे वर्णन करतात, जिथे पोहोचल्यानंतर जीव पुन्हा संसारात परत येत नाही. संत रामपालजी महाराज यांच्या मते हा उल्लेख सतलोकाशी संबंधित आहे. मुख्य प्रवाहातील गीता भाष्यकार मात्र या श्लोकाचा अर्थ परमात्मप्राप्ती किंवा मोक्ष असा करतात.<ref name=":2" /> === [[वेद]] === चारही वेदांमध्ये "सतलोक" हा शब्द स्पष्टपणे आढळत नाही. तथापि, काही मंत्रांतील "अमर", "अविनाशी", "परम" किंवा "शाश्वत" धामाच्या उल्लेखांचा काही संतपरंपरा सर्वोच्च आध्यात्मिक लोकाशी संबंध जोडतात.<ref name=":1" /> === कबीर सागर === कबीरपंथीय साहित्यामध्ये ''कबीर सागर'' हा ग्रंथ सतलोक संकल्पनेचा प्रमुख स्रोत मानला जातो. या ग्रंथातील अनेक वाणींमध्ये कबीर साहेबांनी "अमर लोक", "सतलोक", "सचखंड" आणि "अनामी लोक" यांसारख्या संज्ञांचा उल्लेख केल्याचे आढळते. काही कबीरपंथीय परंपरांनुसार सतलोक हे परमेश्वर (कबीर साहेब) यांचे नित्य निवासस्थान असून ते जन्म-मृत्यू, कर्मबंधन आणि कालाच्या प्रभावापासून मुक्त आहे.<ref name=":0" /> === [[गुरू ग्रंथ साहिब]] === ''गुरू ग्रंथ साहिब'' मध्ये "सचखंड" (Sach Khand) ही संज्ञा अनेक ठिकाणी आढळते. शीख धर्मात सचखंडचा अर्थ परम सत्याचे क्षेत्र किंवा परमेश्वराची उपस्थिती असा लावला जातो.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Guru Granth Sahib|last=Singh|first=Sardar Manmohan|publisher=Shiromani Gurdwara Parbandhak Committee (SGPC)|year=1960|location=Punjab|chapter=Japji Sahib Pauri 37}}</ref> === [[बायबल]] === ख्रिस्ती धर्मग्रंथांमध्ये "Satlok" हा शब्द आढळत नाही. तथापि, "Kingdom of Heaven", "Kingdom of God", "Father's House" आणि "Eternal Life" या संकल्पनांचा काही धार्मिक व्याख्यांमध्ये शाश्वत ईश्वरी निवासाशी संबंध जोडला जातो.<ref name=":3">{{स्रोत पुस्तक|title=Holy Bible|last=Bible Translation (CBT)|first=Committee on|publisher=Committee on Bible Translation (CBT)|year=1978|isbn=978-0310436010|edition=NIV (New International Version) Hardcover|location=USA|chapter=John 14:2; Hebrews 11:16; Revelation 21–22}}</ref> उदाहरणार्थ, ''योहान १४:२'' मध्ये येशू म्हणतात:<blockquote>"In my Father's house are many mansions..."</blockquote>तसेच ''इब्री 11:16'' आणि ''प्रकटीकरण 21-22'' मध्ये परमेश्वराच्या शाश्वत राज्याचे वर्णन आढळते.<ref name=":3" /> === [[कुराण]] === इस्लाममध्ये जन्नत (Paradise) आणि अल्लाहच्या निकटतेशी संबंधित अनेक आयती आहेत.<ref name=":4">{{स्रोत पुस्तक|title=The Holy Quran|last=Ali|first=Abdullah Yusuf|publisher=Goodword Books|others=Amana Publications|year=1934|isbn=978-1853267826|edition=Enriched Edition|location=India|language=English|chapter=Quran 9:72; Quran 89:27–30; Quran 55}}</ref> उदाहरणार्थ: * सूरह अत्-तौबा (9:72) * सूरह अल-फज्र (89:27–30) * सूरह अर-रहमान (55) या आयतींमध्ये धर्मनिष्ठ व्यक्तींना शाश्वत निवासाचे वर्णन आढळते. या शाश्वत निवासाचा संबंध सतलोकाशी आहे. तथापि, इस्लामी तफ्सीर (Quranic exegesis) मध्ये या आयतींचा अर्थ जन्नत किंवा अल्लाहकडील अंतिम प्रतिफळ असा केला जातो.<ref name=":4" /> == शैक्षणिक व अभ्यासकांचे मत == भारतीय धर्म, संत साहित्य आणि कबीर पंथाचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांच्या मते, "सतलोक", "सचखंड", "अमर लोक" किंवा "परम धाम" यांसारख्या संकल्पना भक्ती परंपरेतील आध्यात्मिक मुक्ती, परम सत्य आणि ईश्वराशी ऐक्य यांचे प्रतीक म्हणून विविध संतांनी वापरल्या आहेत. या संकल्पनांचे स्वरूप संबंधित परंपरेनुसार बदलते आणि त्यांची व्याख्या एकसमान नाही.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Kabir|last=Vaudeville|first=Charlotte|publisher=Oxford University Press|year=1 January 1974|isbn=978-0198265269|location=Oxford, UK}}</ref><ref name=":5">{{स्रोत पुस्तक|title=Kabir Legends and Ananta-das's Kabir Parachai|last=Lorenzen|first=David|publisher=State Univ of New York Pr|year=1 July 1991|isbn=978-0791404621|location=New York}}</ref> धर्मइतिहासकार डेविड एन. लॉरेन्झेन (David N. Lorenzen) यांनी कबीर पंथाच्या विविध शाखांचा अभ्यास करताना, कबीरांच्या शिकवणींच्या अनेक परंपरागत व्याख्या अस्तित्वात असल्याचे नमूद केले आहे. त्यांच्या मते कबीरांच्या विचारांचे एकच अधिकृत स्पष्टीकरण नसून, काळानुसार विविध पंथांनी त्यांची स्वतंत्र मांडणी केली आहे.<ref name=":5" /> शीख धर्मावरील अभ्यासकांच्या मते, ''गुरू ग्रंथ साहिब'' मधील "सचखंड" ही संज्ञा ईश्वराच्या सत्यस्वरूपाशी संबंधित आध्यात्मिक अवस्थेचे किंवा परमेश्वराच्या सान्निध्याचे प्रतीक आहे. या संकल्पनेची व्याख्या शीख धर्मशास्त्राच्या चौकटीत केली जाते आणि ती इतर संतपरंपरांतील "सतलोक" संकल्पनेशी समरूप असल्याचे सर्व अभ्यासक मानत नाहीत.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Guru Nanak and the Sikh Religion|last=McLeod|first=W.H.|date=1 November 1968|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0198265214|location=Oxford, UK}}</ref> अशाच प्रकारे, ''भगवद्गीता'', ''बायबल'' आणि ''कुरआन'' मधील "परम धाम", "Kingdom of God" किंवा "जन्नत" यांसारख्या संकल्पनांचे अर्थ संबंधित धर्मांच्या पारंपरिक भाष्यांनुसार केले जातात. काही आधुनिक संतपरंपरा, जसे की संत रामपालजी यांच्या शिकवणीत, या संकल्पनांचा परस्पर संबंध जोडला जातो.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=An Introduction to Hinduism|last=Flood|first=Gavin D|date=1 January 1996|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0521438780|edition=1|location=South Africa}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Encyclopedia of Religion|last=Eliade|first=Mircea|date=1 December 1986|publisher=1 December 1986|isbn=978-0029094808}}</ref> == हेही पहा == * [[कबीर]] * [[कबीर पंथ]] * [[भगवद्‌गीता|श्रीमद्भगवद्गीता]] * [[गुरू ग्रंथ साहिब]] * [[वेद]] * [[बायबल]] * [[कुराण]] * [[संत रामपाल]] == संदर्भ == <references /> [[वर्ग:कबीर पंथ]] 4jwtl647c655xwpdyennf1y8ej8v5zv 0 381505 2694879 2694828 2026-07-16T13:28:55Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694879 wikitext text/x-wiki '''ॲलिस टेक्टर''' (जन्म: १५ मे २००८) ही {{Crw|IRL}}कडून [[क्रिकेट]] खेळणारी एक [[अष्टपैलू खेळाडू]] आहे. ती उजव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने [[जलदगती गोलंदाजी|मध्यमगती गोलंदाजी]] करते. ॲलिसने [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२४|२०२४ मध्ये श्रीलंकेविरुद्ध]] आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय तर [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिकेमध्ये]] वेस्ट इंडीज विरुद्ध आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. ==बाह्यदुवे== *{{cricinfo|id=1444444}} [[वर्ग:आयर्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]] 6wcom123ve8uvuw68mok6rtb49rom1d 2694880 2694879 2026-07-16T13:29:05Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694880 wikitext text/x-wiki '''ॲलिस टेक्टर''' (जन्म: १५ मे २००८) ही {{Crw|IRL}}कडून [[क्रिकेट]] खेळणारी एक [[अष्टपैलू खेळाडू]] आहे. ती उजव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने [[जलदगती गोलंदाजी|मध्यमगती गोलंदाजी]] करते. ॲलिसने [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२४|२०२४ मध्ये श्रीलंकेविरुद्ध]] आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय तर [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिकेमध्ये]] वेस्ट इंडीज विरुद्ध आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. ==बाह्यदुवे== *{{cricinfo|id=1444444}} [[वर्ग:आयर्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:इ.स. २००८ मधील जन्म]] 9gjk6tejib2ux15pwr1e6grn05ovlxm 2694881 2694880 2026-07-16T13:29:11Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694881 wikitext text/x-wiki '''ॲलिस टेक्टर''' (जन्म: १५ मे २००८) ही {{Crw|IRL}}कडून [[क्रिकेट]] खेळणारी एक [[अष्टपैलू खेळाडू]] आहे. ती उजव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने [[जलदगती गोलंदाजी|मध्यमगती गोलंदाजी]] करते. ॲलिसने [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२४|२०२४ मध्ये श्रीलंकेविरुद्ध]] आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय तर [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिकेमध्ये]] वेस्ट इंडीज विरुद्ध आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले. ==बाह्यदुवे== *{{cricinfo|id=1444444}} [[वर्ग:आयर्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:इ.स. २००८ मधील जन्म]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] pvm7qkake5j90soijf6409btnrv0yfv 0 381507 2694887 2694843 2026-07-16T14:09:08Z अभय नातू 206 /* करिअर */ 2694887 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी||मतदारसंघ2=|जन्म_तारीख={{birth date|1923|7|2}}|मृत्युदिनांक={{death date and age|1997|11|25|1923|7|2}}}}'''जवाहरलाल अमोलकचंद दर्डा''' (२ जुलै १९२३ - २५ नोव्हेंबर १९९७), जे '''बाबुजी''' म्हणून लोकप्रिय होते, ते एक भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे]] ज्येष्ठ राजकारणी होते. <ref name=":2">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai/who-is-vijay-darda/story-cf6SZazEOhxldr3ObjZgnK.html|title=Who is Vijay Darda?|date=4 September 2012|website=Hindustan Times|access-date=9 October 2021}}</ref> ते [[लोकमत]] वृत्तपत्र समूहाचे संस्थापक संपादक होते. ते त्यांच्या काळातील एक अग्रणी पत्रकार आणि प्रमुख राजकारणी होते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/news-archive/web/the-barons-of-nagpur/|title=The Barons of Nagpur|date=9 September 2012|website=The Indian Express|access-date=11 October 2021}}</ref> == कारकीर्द == दर्डा यांनी सामाजिक कार्यकर्ते म्हणून सुरुवात केली आणि नंतर [[महात्मा गांधी|महात्मा गांधींपासून]] प्रेरित होऊन त्यांनी १९४२ मध्ये [[सत्याग्रह]] चळवळीत भाग घेतला आणि [[भारत छोडो आंदोलन|भारत छोडो चळवळीत]] सामील झाले, ज्यासाठी त्यांना एक वर्ष आणि ९ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा झाली. जबलपूर तुरुंगात असताना. त्यांनी १० ऑगस्ट १९४२ रोजी युवा परिषद आयोजित केली. १९४४ मध्ये त्यांनी यवतमाळ येथे आझाद हिंद सेना स्थापन केली. १९४६-५६ पर्यंत ते यवतमाळ शहर काँग्रेसचे अध्यक्ष राहिले. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/jawaharlal-darda-biography-jawahar-book-launch-freedom-fighter-lokmat-newspaper-group-2023-12-04-905800|title=Jawaharlal Darda's biography 'Jawahar' launched in Delhi: Know about him|last=Bhatia|first=Atul|first2=|date=2023-12-04|website=indiatvnews|language=en|access-date=2024-11-27}}</ref> == कुटुंब == जवाहरलाल दर्डा यांना विजय आणि राजेंद्र (मुलगे) स्नेहल आणि जयश्री (मुली) अशी चार मुले आहेत. भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे राजकारणी [[विजय दर्डा]] हे 1998 पासून राज्यसभेत महाराष्ट्राचे प्रतिनिधित्व करणारे खासदार आहेत, त्यांनी भारतीय संसदेच्या वरिष्ठ सभागृहात सलग तीन वेळा निवडून आले आहेत. ते लोकमत मीडिया ग्रुपचे अध्यक्ष आहेत. [[राजेंद्र जवाहरलाल दर्डा|राजेंद्र दर्डा]], तेही एक राजकारणी असून, 1998 पासून औरंगाबाद पूर्व विधानसभा मतदारसंघातून तीन वेळा निवडून आले आहेत. ते महाराष्ट्र सरकारमध्ये शिक्षण आणि उद्योग आणि गृहमंत्री होते. ते [[लोकमत]] मीडिया ग्रुपचे मुख्य संपादक आहेत. <ref name=":2" /> == राजकीय जीवन == [[चित्र:Hon._President_of_India_Shri_Abdul_Kalam_with_Vijay_Darda_and_Rajendra_Darda.jpg|इवलेसे|भारताचे राष्ट्रपती डॉ. एपीजे अब्दुल कलाम यांची यवतमाळ प्रेरणा स्थळाला भेट]] जवाहरलाल दर्डा हे एक निष्ठावान काँग्रेस कार्यकर्ते होते, १९७२ ते १९९५ या काळात ते चार वेळा [[महाराष्ट्र विधान परिषद|महाराष्ट्र विधान परिषदेवर]] निवडून आले. [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राचे]] ज्येष्ठ मंत्री म्हणून त्यांनी अनेक खाती समर्थपणे सांभाळली. त्यांनी [[महाराष्ट्र]] सरकारमध्ये २३ वर्षे मंत्री म्हणून काम केले आणि ऊर्जा, उद्योग, सिंचन, आरोग्य, अन्न व नागरी पुरवठा, क्रीडा, युवा व्यवहार, वस्त्रोद्योग आणि पर्यावरण ही खाती यशस्वीपणे सांभाळली. १९८० मध्ये राज्य [[महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळ|महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळ (MIDC)]] स्थापन करून त्यांनी [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रात]] औद्योगिक क्रांती घडवून आणली, ज्यामुळे [[भंडारा जिल्हा|भंडारा]], [[चंद्रपूर]], [[छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा|औरंगाबाद]] आणि [[नागपूर]] येथे अनेक प्रकल्प उभे राहिले. त्यांनी आपल्या नेतृत्वाखालील मंत्रालयांमध्ये नावीन्य आणि पारदर्शकता आणली, ज्यामुळे सरकारी योजनांचा लाभ सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचला. दूरदृष्टी असलेले राजकारणी म्हणून, त्यांच्या प्रयत्नांमुळे [[यवतमाळ जिल्हा|यवतमाळ]] आणि महाराष्ट्राच्या इतर भागांमध्ये अनेक रुग्णालये आणि वैद्यकीय महाविद्यालये सुरू झाली, तसेच नागपूर आणि मुंबई येथील शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयांचा कायापालट झाला आणि येथील रुग्णालयांना अत्याधुनिक उपकरणे मिळाली. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jansatta.com/jansatta-special/nitin-gadkari-on-veteran-freedom-fighter-and-founder-editor-of-lokmat-jawaharlal-darda/2895197/|title=मेरे साथ उनकी अलग ही केम‍िस्‍ट्री थी…कांग्रेस नेता जवाहरलाल दर्डा को नितिन गडकरी ने ऐसे क‍िया याद|date=2023-07-03|website=Jansatta|language=hi|access-date=2025-04-22}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/jawaharlal-darda-alias-babuji-birth-centenary-lokmat-media-group-8697878/|title=Nitin Gadkari on Jawaharlal Darda: People’s editor|date=2023-07-03|website=The Indian Express|language=en|access-date=2025-04-22}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/vishesh/nitin-gadkari-article-on-jawaharlal-darda-life-on-the-occasion-of-the-birth-centenary-zws-70-3761237/|title=जवाहरलाल दर्डा उपाख्य बाबूजींच्या जन्मशताब्दीनिमित्त त्यांच्या जीवनाचा वेध.. {{!}} nitin gadkari article on jawaharlal darda life on the occasion of the birth centenary|date=2023-07-02|website=Loksatta|language=mr|access-date=2025-04-22}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/editorial/special-editorial-one-hundred-years-story-senior-freedom-fighter-jawaharlal-darda-a-a642/|title=विशेष संपादकीय: शंभर वर्षांची कहाणी|last=|date=2023-07-02|website=Lokmat|language=mr|access-date=2025-04-22}}</ref> उद्योगमंत्री असताना दर्डा यांनी नागपूरजवळ बुटीबोरी औद्योगिक क्षेत्र (एमआयडीसी) स्थापन केले. तसेच त्यांच्या कार्यकाळात [[नाशिक]] आणि [[छत्रपती संभाजीनगर|संभाजीनगर]] शहरांचे औद्योगिकीकरण सुरू झाले. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.siasat.com/jawaharlal-darda-kind-hearted-and-farsighted-babuji-2629333/|title=Jawaharlal Darda: Kind-hearted and farsighted Babuji|last=|first=|date=2023-07-01|website=The Siasat Daily|language=en|access-date=2025-04-22}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/maharashtra/sharad-pawar-writes-jawaharlal-darda-birth-aniversary-pjp78|title=सहृदयी आणि बहुआयामी बाबूजी!|last=वृत्तसेवा|first=सकाळ|date=2023-07-02|website=Marathi News Esakal|language=Mr|access-date=2025-04-22}}</ref> [[चित्र:Jawaharlal_Darda_with_with_Jawaharlal_Nehru_at_1956_in_Yavatmal.jpg|इवलेसे|जवाहरलाल दर्डा भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्यासोबत.]] == पुरस्कार आणि यश == 12 सप्टेंबर 2013 रोजी, जवाहरलाल दर्डा यांना युकेच्या हाउस ऑफ कॉमन्समध्ये मरणोत्तर जीवनगौरव पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/freedom-fighter-jawaharlal-darda-conferred-house-of-commons-award-posthumously-1379596796-1|title=Freedom Fighter Jawaharlal Darda Conferred House of Commons Award Posthumously|date=19 September 2013|website=Jagranjosh.com|access-date=9 October 2021}}</ref> == मृत्यू आणि स्मारके == जवाहरलाल दर्डा यांचे २५ नोव्हेंबर १९९७ रोजी मुंबईत वयाच्या ७४ व्या वर्षी निधन झाले. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://yavatmalonline.com/newsite/jawaharlal-darda/|title=Jawaharlal Darda (Babuji) - YavatmalOnline|last=YavatmalOnline|date=2021-07-20|language=en-US|access-date=2026-07-11}}</ref> पत्रकारिता, राजकारण आणि सामाजिक विकासातील त्यांच्या योगदानाच्या सन्मानार्थ, अनेक मरणोत्तर सन्मान आणि स्मारके स्थापन करण्यात आली. भारत सरकारने २ डिसेंबर २००५ रोजी त्यांच्या सन्मानार्थ ₹५ चे स्मारक टपाल तिकीट जारी केले, जे तत्कालीन उपराष्ट्रपती भैरों सिंग शेखावत यांच्या हस्ते प्रसिद्ध करण्यात आले. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/stamp-in-honour-of-jawaharlal-darda/articleshow/1316893.cms|title=Stamp in honour of Jawaharlal Darda|date=2005-12-03|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-07-11}}</ref> २०२२ मध्ये आणखी एक टपाल तिकीट जारी करण्यात आले. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mintageworld.com/stamp/detail/2227-jawaharlal-darda/|title=5 Rupees Stamp of Independent India of Jawaharlal Darda 2005 {{!}} Philcent #2308 SG # 2298 MJ No. 2155|website=Mintage World|language=en|access-date=2026-07-11}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय राजकारणी]] [[वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील भारतीय स्वातंत्र्य कार्यकर्ते]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे राजकारणी]] jilwdb9fsr6jdt197eetku94j7xi02i 2694888 2694887 2026-07-16T14:10:37Z अभय नातू 206 /* राजकीय जीवन */ 2694888 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी||मतदारसंघ2=|जन्म_तारीख={{birth date|1923|7|2}}|मृत्युदिनांक={{death date and age|1997|11|25|1923|7|2}}}}'''जवाहरलाल अमोलकचंद दर्डा''' (२ जुलै १९२३ - २५ नोव्हेंबर १९९७), जे '''बाबुजी''' म्हणून लोकप्रिय होते, ते एक भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे]] ज्येष्ठ राजकारणी होते. <ref name=":2">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai/who-is-vijay-darda/story-cf6SZazEOhxldr3ObjZgnK.html|title=Who is Vijay Darda?|date=4 September 2012|website=Hindustan Times|access-date=9 October 2021}}</ref> ते [[लोकमत]] वृत्तपत्र समूहाचे संस्थापक संपादक होते. ते त्यांच्या काळातील एक अग्रणी पत्रकार आणि प्रमुख राजकारणी होते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/news-archive/web/the-barons-of-nagpur/|title=The Barons of Nagpur|date=9 September 2012|website=The Indian Express|access-date=11 October 2021}}</ref> == कारकीर्द == दर्डा यांनी सामाजिक कार्यकर्ते म्हणून सुरुवात केली आणि नंतर [[महात्मा गांधी|महात्मा गांधींपासून]] प्रेरित होऊन त्यांनी १९४२ मध्ये [[सत्याग्रह]] चळवळीत भाग घेतला आणि [[भारत छोडो आंदोलन|भारत छोडो चळवळीत]] सामील झाले, ज्यासाठी त्यांना एक वर्ष आणि ९ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा झाली. जबलपूर तुरुंगात असताना. त्यांनी १० ऑगस्ट १९४२ रोजी युवा परिषद आयोजित केली. १९४४ मध्ये त्यांनी यवतमाळ येथे आझाद हिंद सेना स्थापन केली. १९४६-५६ पर्यंत ते यवतमाळ शहर काँग्रेसचे अध्यक्ष राहिले. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/jawaharlal-darda-biography-jawahar-book-launch-freedom-fighter-lokmat-newspaper-group-2023-12-04-905800|title=Jawaharlal Darda's biography 'Jawahar' launched in Delhi: Know about him|last=Bhatia|first=Atul|first2=|date=2023-12-04|website=indiatvnews|language=en|access-date=2024-11-27}}</ref> == कुटुंब == जवाहरलाल दर्डा यांना विजय आणि राजेंद्र (मुलगे) स्नेहल आणि जयश्री (मुली) अशी चार मुले आहेत. भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे राजकारणी [[विजय दर्डा]] हे 1998 पासून राज्यसभेत महाराष्ट्राचे प्रतिनिधित्व करणारे खासदार आहेत, त्यांनी भारतीय संसदेच्या वरिष्ठ सभागृहात सलग तीन वेळा निवडून आले आहेत. ते लोकमत मीडिया ग्रुपचे अध्यक्ष आहेत. [[राजेंद्र जवाहरलाल दर्डा|राजेंद्र दर्डा]], तेही एक राजकारणी असून, 1998 पासून औरंगाबाद पूर्व विधानसभा मतदारसंघातून तीन वेळा निवडून आले आहेत. ते महाराष्ट्र सरकारमध्ये शिक्षण आणि उद्योग आणि गृहमंत्री होते. ते [[लोकमत]] मीडिया ग्रुपचे मुख्य संपादक आहेत. <ref name=":2" /> == राजकीय जीवन == [[चित्र:Hon._President_of_India_Shri_Abdul_Kalam_with_Vijay_Darda_and_Rajendra_Darda.jpg|इवलेसे|भारताचे राष्ट्रपती डॉ. एपीजे अब्दुल कलाम यांची यवतमाळ प्रेरणा स्थळाला भेट]] जवाहरलाल दर्डा हे एक निष्ठावान काँग्रेस कार्यकर्ते होते, १९७२ ते १९९५ या काळात ते चार वेळा [[महाराष्ट्र विधान परिषद|महाराष्ट्र विधान परिषदेवर]] निवडून आले. ते २३ वर्षांत अनेकदा [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राच्या]] मंत्रीमंडळाचे सदस्य होते. त्यांनी [[महाराष्ट्र]] सरकारमध्ये ऊर्जा, उद्योग, सिंचन, आरोग्य, अन्न व नागरी पुरवठा, क्रीडा, युवा व्यवहार, वस्त्रोद्योग आणि पर्यावरण या खात्यांमध्ये काम केले. १९८० मध्ये राज्य [[महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळ|महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळ (MIDC)]] स्थापन करून त्यांनी [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रात]] औद्योगिक क्रांती घडवून आणली, ज्यामुळे [[भंडारा जिल्हा|भंडारा]], [[चंद्रपूर]], [[छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा|औरंगाबाद]] आणि [[नागपूर]] येथे अनेक प्रकल्प उभे राहिले. त्यांनी आपल्या नेतृत्वाखालील मंत्रालयांमध्ये नावीन्य आणि पारदर्शकता आणली, ज्यामुळे सरकारी योजनांचा लाभ सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचला. दूरदृष्टी असलेले राजकारणी म्हणून, त्यांच्या प्रयत्नांमुळे [[यवतमाळ जिल्हा|यवतमाळ]] आणि महाराष्ट्राच्या इतर भागांमध्ये अनेक रुग्णालये आणि वैद्यकीय महाविद्यालये सुरू झाली, तसेच नागपूर आणि मुंबई येथील शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयांचा कायापालट झाला आणि येथील रुग्णालयांना अत्याधुनिक उपकरणे मिळाली. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jansatta.com/jansatta-special/nitin-gadkari-on-veteran-freedom-fighter-and-founder-editor-of-lokmat-jawaharlal-darda/2895197/|title=मेरे साथ उनकी अलग ही केम‍िस्‍ट्री थी…कांग्रेस नेता जवाहरलाल दर्डा को नितिन गडकरी ने ऐसे क‍िया याद|date=2023-07-03|website=Jansatta|language=hi|access-date=2025-04-22}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/jawaharlal-darda-alias-babuji-birth-centenary-lokmat-media-group-8697878/|title=Nitin Gadkari on Jawaharlal Darda: People’s editor|date=2023-07-03|website=The Indian Express|language=en|access-date=2025-04-22}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/vishesh/nitin-gadkari-article-on-jawaharlal-darda-life-on-the-occasion-of-the-birth-centenary-zws-70-3761237/|title=जवाहरलाल दर्डा उपाख्य बाबूजींच्या जन्मशताब्दीनिमित्त त्यांच्या जीवनाचा वेध.. {{!}} nitin gadkari article on jawaharlal darda life on the occasion of the birth centenary|date=2023-07-02|website=Loksatta|language=mr|access-date=2025-04-22}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/editorial/special-editorial-one-hundred-years-story-senior-freedom-fighter-jawaharlal-darda-a-a642/|title=विशेष संपादकीय: शंभर वर्षांची कहाणी|last=|date=2023-07-02|website=Lokmat|language=mr|access-date=2025-04-22}}</ref> उद्योगमंत्री असताना दर्डा यांनी नागपूरजवळ बुटीबोरी औद्योगिक क्षेत्र (एमआयडीसी) स्थापन केले. तसेच त्यांच्या कार्यकाळात [[नाशिक]] आणि [[छत्रपती संभाजीनगर|संभाजीनगर]] शहरांचे औद्योगिकीकरण सुरू झाले. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.siasat.com/jawaharlal-darda-kind-hearted-and-farsighted-babuji-2629333/|title=Jawaharlal Darda: Kind-hearted and farsighted Babuji|last=|first=|date=2023-07-01|website=The Siasat Daily|language=en|access-date=2025-04-22}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/maharashtra/sharad-pawar-writes-jawaharlal-darda-birth-aniversary-pjp78|title=सहृदयी आणि बहुआयामी बाबूजी!|last=वृत्तसेवा|first=सकाळ|date=2023-07-02|website=Marathi News Esakal|language=Mr|access-date=2025-04-22}}</ref> [[चित्र:Jawaharlal_Darda_with_with_Jawaharlal_Nehru_at_1956_in_Yavatmal.jpg|इवलेसे|जवाहरलाल दर्डा भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्यासोबत.]] == पुरस्कार आणि यश == 12 सप्टेंबर 2013 रोजी, जवाहरलाल दर्डा यांना युकेच्या हाउस ऑफ कॉमन्समध्ये मरणोत्तर जीवनगौरव पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/freedom-fighter-jawaharlal-darda-conferred-house-of-commons-award-posthumously-1379596796-1|title=Freedom Fighter Jawaharlal Darda Conferred House of Commons Award Posthumously|date=19 September 2013|website=Jagranjosh.com|access-date=9 October 2021}}</ref> == मृत्यू आणि स्मारके == जवाहरलाल दर्डा यांचे २५ नोव्हेंबर १९९७ रोजी मुंबईत वयाच्या ७४ व्या वर्षी निधन झाले. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://yavatmalonline.com/newsite/jawaharlal-darda/|title=Jawaharlal Darda (Babuji) - YavatmalOnline|last=YavatmalOnline|date=2021-07-20|language=en-US|access-date=2026-07-11}}</ref> पत्रकारिता, राजकारण आणि सामाजिक विकासातील त्यांच्या योगदानाच्या सन्मानार्थ, अनेक मरणोत्तर सन्मान आणि स्मारके स्थापन करण्यात आली. भारत सरकारने २ डिसेंबर २००५ रोजी त्यांच्या सन्मानार्थ ₹५ चे स्मारक टपाल तिकीट जारी केले, जे तत्कालीन उपराष्ट्रपती भैरों सिंग शेखावत यांच्या हस्ते प्रसिद्ध करण्यात आले. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/stamp-in-honour-of-jawaharlal-darda/articleshow/1316893.cms|title=Stamp in honour of Jawaharlal Darda|date=2005-12-03|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-07-11}}</ref> २०२२ मध्ये आणखी एक टपाल तिकीट जारी करण्यात आले. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mintageworld.com/stamp/detail/2227-jawaharlal-darda/|title=5 Rupees Stamp of Independent India of Jawaharlal Darda 2005 {{!}} Philcent #2308 SG # 2298 MJ No. 2155|website=Mintage World|language=en|access-date=2026-07-11}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय राजकारणी]] [[वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील भारतीय स्वातंत्र्य कार्यकर्ते]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे राजकारणी]] 29rhcigzffjry0l7v1ih80yebfx7sp6 14 381511 2694868 2694865 2026-07-16T12:05:03Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694868 wikitext text/x-wiki [[वर्ग:भाषेनुसार भारतीय राजकारणी]] [[वर्ग:मल्याळी व्यक्ती]] talzwx8eev4s3j2wu2p341fz0jg92f0 0 381512 2694870 2026-07-16T12:12:17Z Abhijitsathe 4193 नवीन पान: '''सलीम इक्बाल शेरवानी''' हे भारतीय राजकारणी व माजी [[लोकसभा]] सदस्य आहेत. ते १९८४, १९९६, १९९८, १९९९ व २००४ लोकसभा निवडणुकांमध्ये [[समाजवादी पक्ष]]ाकडून [[उत्तर प्रदेश]]च्या बदायूं लोकसभा... 2694870 wikitext text/x-wiki '''सलीम इक्बाल शेरवानी''' हे भारतीय राजकारणी व माजी [[लोकसभा]] सदस्य आहेत. ते १९८४, १९९६, १९९८, १९९९ व २००४ लोकसभा निवडणुकांमध्ये [[समाजवादी पक्ष]]ाकडून [[उत्तर प्रदेश]]च्या [[बदायूं लोकसभा मतदारसंघ]]ामधून लोकसभेवर निवडून गेले. [[वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म]] [[वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य]] nqowdzda50mfj6iccz9k1k9t1ulz2ph 2694891 2694870 2026-07-16T14:31:06Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694891 wikitext text/x-wiki '''सलीम इक्बाल शेरवानी''' हे भारतीय राजकारणी व माजी [[लोकसभा]] सदस्य आहेत. ते १९८४, १९९६, १९९८, १९९९ व २००४ लोकसभा निवडणुकांमध्ये [[समाजवादी पक्ष]]ाकडून [[उत्तर प्रदेश]]च्या [[बदायूं लोकसभा मतदारसंघ]]ामधून लोकसभेवर निवडून गेले. [[वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म]] [[वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:बदायूंचे खासदार]] hq83tt1c32xymij6ndjmd3cntmc5i9v 2694900 2694891 2026-07-16T14:36:40Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694900 wikitext text/x-wiki '''सलीम इक्बाल शेरवानी''' हे भारतीय राजकारणी व माजी [[लोकसभा]] सदस्य आहेत. ते १९८४, १९९६, १९९८, १९९९ व २००४ लोकसभा निवडणुकांमध्ये [[समाजवादी पक्ष]]ाकडून [[उत्तर प्रदेश]]च्या [[बदायूं लोकसभा मतदारसंघ]]ामधून लोकसभेवर निवडून गेले. [[वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म]] [[वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:बदायूंचे खासदार]] [[वर्ग:समाजवादी पक्षातील राजकारणी]] iuv3lkbqu3rkgtq9n2072k8ulrb5smm 0 381513 2694871 2026-07-16T12:22:24Z Abhijitsathe 4193 नवीन पान: {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = स्वामी चिन्मयानंद | चित्र = Swami_Chinmayanand_releasing_a_book_in_2004_(cropped).jpg | चित्र आकारमान= 250 px | क्रम = | पद = [[लोकसभा]] सदस्य | कार्यकाळ_आरंभ = १९९९ | कार्यकाळ_समाप्ती = २००४ | मतदारसंघ = ... 2694871 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = स्वामी चिन्मयानंद | चित्र = Swami_Chinmayanand_releasing_a_book_in_2004_(cropped).jpg | चित्र आकारमान= 250 px | क्रम = | पद = [[लोकसभा]] सदस्य | कार्यकाळ_आरंभ = १९९९ | कार्यकाळ_समाप्ती = २००४ | मतदारसंघ = [[जौनपूर लोकसभा मतदारसंघ|जौनपूर]] | मागील = [[पारसनाथ यादव]] | पुढील = [[पारसनाथ यादव]] | मतदारसंघ1 = [[मछलीशहर लोकसभा मतदारसंघ|मछलीशहर]] | कार्यकाळ_आरंभ1 = १९९८ | कार्यकाळ_समाप्ती1 = १९९९ | मागील1 = रामविलास वेदांती | पुढील1 = चंद्रनाथ सिंह | मतदारसंघ2 = [[बदायूं लोकसभा मतदारसंघ|बदायूं]] | कार्यकाळ_आरंभ2 = १९९१ | कार्यकाळ_समाप्ती2 = १९९६ | मागील2 = [[शरद यादव]] | पुढील2 = [[सलीम इक्बाल शेरवानी]] | जन्मदिनांक = | जन्मस्थान = | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | राष्ट्रीयत्व = | पक्ष = [[भारतीय जनता पक्ष]] | इतरपक्ष = | धर्म = | वडील = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''स्वामी चिन्मयानंद''' (जन्मनाव: कृष्णपाल सिंह, जन्म: १९४७) हे भारतीय राजकारणी व माजी [[लोकसभा]] सदस्य आहेत. ते १९९१, १९९८ व १९९९ लोकसभा निवडणुकांमध्ये [[भारतीय जनता पक्ष]]ाकडून लोकसभेवर निवडून गेले. २०१९ साली चिन्मयानंद ह्यांच्यावर [[शाहजहांपूर]] येथील कॉलेजमधील एका विद्यर्थिनीवर बलात्कार केल्याचा आरोप लावला गेला ज्यामुळे त्यांना २०२४ पर्यंत तुरूंगवास भोगावा लागला. [[वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य]] jxwz60huksoqacmpz8d75coietz8xh6 2694872 2694871 2026-07-16T12:24:02Z Abhijitsathe 4193 2694872 wikitext text/x-wiki {{गल्लत|स्वामी चिन्मयानंद}} {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = स्वामी चिन्मयानंद | चित्र = Swami_Chinmayanand_releasing_a_book_in_2004_(cropped).jpg | चित्र आकारमान= 250 px | क्रम = | पद = [[लोकसभा]] सदस्य | कार्यकाळ_आरंभ = १९९९ | कार्यकाळ_समाप्ती = २००४ | मतदारसंघ = [[जौनपूर लोकसभा मतदारसंघ|जौनपूर]] | मागील = [[पारसनाथ यादव]] | पुढील = [[पारसनाथ यादव]] | मतदारसंघ1 = [[मछलीशहर लोकसभा मतदारसंघ|मछलीशहर]] | कार्यकाळ_आरंभ1 = १९९८ | कार्यकाळ_समाप्ती1 = १९९९ | मागील1 = रामविलास वेदांती | पुढील1 = चंद्रनाथ सिंह | मतदारसंघ2 = [[बदायूं लोकसभा मतदारसंघ|बदायूं]] | कार्यकाळ_आरंभ2 = १९९१ | कार्यकाळ_समाप्ती2 = १९९६ | मागील2 = [[शरद यादव]] | पुढील2 = [[सलीम इक्बाल शेरवानी]] | जन्मदिनांक = | जन्मस्थान = | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | राष्ट्रीयत्व = | पक्ष = [[भारतीय जनता पक्ष]] | इतरपक्ष = | धर्म = | वडील = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''स्वामी चिन्मयानंद''' (जन्मनाव: कृष्णपाल सिंह, जन्म: १९४७) हे भारतीय राजकारणी व माजी [[लोकसभा]] सदस्य आहेत. ते १९९१, १९९८ व १९९९ लोकसभा निवडणुकांमध्ये [[भारतीय जनता पक्ष]]ाकडून लोकसभेवर निवडून गेले. २०१९ साली चिन्मयानंद ह्यांच्यावर [[शाहजहांपूर]] येथील कॉलेजमधील एका विद्यर्थिनीवर बलात्कार केल्याचा आरोप लावला गेला ज्यामुळे त्यांना २०२४ पर्यंत तुरूंगवास भोगावा लागला. [[वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य]] 3gs6pa840j08v0zn7mpfjb7az81fjl1 0 381514 2694876 2026-07-16T13:18:30Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2694876 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[ताज नेहर]] abk27j596esnyev8ubzhi4cvl5yijrd 0 381515 2694882 2026-07-16T13:29:55Z अभय नातू 206 पूर्ण नाव 2694882 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[एमी मॅग्वायर]] os2gdbzkeb5948voeyk84gqjyyzeb5x 0 381516 2694883 2026-07-16T13:30:13Z अभय नातू 206 पूर्ण नाव 2694883 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[एमी मॅग्वायर]] os2gdbzkeb5948voeyk84gqjyyzeb5x 0 381517 2694884 2026-07-16T13:30:38Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2694884 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[एमी मॅग्वायर]] os2gdbzkeb5948voeyk84gqjyyzeb5x 0 381518 2694886 2026-07-16T14:08:43Z अभय नातू 206 पूर्ण नाव 2694886 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[जवाहरलाल दर्डा]] 82xp6v39c0qo2arrv2adm771wk5c6ay 0 381519 2694889 2026-07-16T14:25:57Z संतोष गोरे 135680 [[:en:Girish Bharadwaj|Girish Bharadwaj]] पासून भाषांतरित 2694889 wikitext text/x-wiki '''गिरीश भारद्वाज''' (२ मे, १९५० – ७ जुलै, २०२६) हे एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते होते, ज्यांना [[भारत|भारतातील]] दुर्गम गावांमध्ये सुमारे १२७ पूल बांधल्याबद्दल अनेकदा ''सेतू बंधू'' आणि ''ब्रिजमन ऑफ इंडिया'' म्हणून संबोधले जाते. त्यांना २०१७ मध्ये [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.<ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/sullias-bridge-man-gets-padma-shri/articleshow/56782927.cms |title=Sullia's bridge-man gets Padma Shri |work= [[The Times of India]] |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="DC">{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/260117/padma-shri-award-bridge-man-credits-it-to-his-employees.html |title=Padma Shri award: 'Bridge Man' credits it to his employees |publisher= [[Deccan Chronicle]] |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="FP">{{cite web|url=http://www.firstpost.com/living/invincible-indians-solid-people-solid-stories-3737367.html |title=Invincible Indians: Solid People, Solid Stories |publisher= Firstpost |access-date=11 August 2017}}</ref> i0brhhg1jeebpx1z97io2xs01vbn1eo 2694890 2694889 2026-07-16T14:29:30Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2694890 wikitext text/x-wiki '''गिरीश भारद्वाज''' (२ मे, १९५० – ७ जुलै, २०२६) हे एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते होते, ज्यांना [[भारत|भारतातील]] दुर्गम गावांमध्ये सुमारे १२७ पूल बांधल्याबद्दल अनेकदा ''सेतू बंधू'' आणि ''ब्रिजमन ऑफ इंडिया'' म्हणून संबोधले जाते. त्यांना २०१७ मध्ये [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.<ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/sullias-bridge-man-gets-padma-shri/articleshow/56782927.cms |title=Sullia's bridge-man gets Padma Shri |work= [[The Times of India]] |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="DC">{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/260117/padma-shri-award-bridge-man-credits-it-to-his-employees.html |title=Padma Shri award: 'Bridge Man' credits it to his employees |publisher= [[Deccan Chronicle]] |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="FP">{{cite web|url=http://www.firstpost.com/living/invincible-indians-solid-people-solid-stories-3737367.html |title=Invincible Indians: Solid People, Solid Stories |publisher= Firstpost |access-date=11 August 2017}}</ref> == पार्श्वभूमी == भारद्वाज यांचा जन्म २ मे १९५० रोजी झाला आणि ते [[कर्नाटक]]मधील [[सुळ्ळिया]] येथील रहिवासी होते. त्यांनी १९७३ मध्ये [[मंड्या]] येथील [[पी.ई.एस. कॉलेज ऑफ इंजिनियरिंग]]मधून मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगची पदवी पूर्ण केली.<ref name="TOI" /><ref name="SM">{{cite web|url=http://starofmysore.com/bridge-man-girish-bharadwaj-vviet-city-mar-7/ |title=Bridge man Girish Bharadwaj at VVIET |publisher= [[Star of Mysore]] |access-date=11 August 2017}}</ref> भारद्वाज आणि त्यांच्या पत्नी उषा यांना तीन मुले होती. ७ जुलै २०२६ रोजी वयाच्या ७६ व्या वर्षी सुळ्ळिया येथे भारद्वाज यांचे निधन झाले.<ref>{{cite news |title=‘Bridge Man of India’ Girish Bharadwaj passes away in Sullia |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/bridge-man-of-india-girish-bharadwaj-passes-away-in-sullia/article71192122.ece |access-date=7 July 2026 |publisher=The Hindu |date=7 July 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=ದೇಶದ ತೂಗು ಸೇತುವೆಗಳ ಸರದಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತ ಡಾ.ಗಿರೀಶ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ನಿಧನ, ಕಳಚಿತು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿ |url=https://kannada.asianetnews.com/state/padma-shri-honored-dr-girish-bhardwaj-passes-away-bridge-man-of-india-dies-at-76-in-sullia-dakshina-kannada-gdp/articleshow-2ktukt4 |work=Asianet Suvarna News |language=kn}}</ref> ijap55md2qchan2flbfy24s24zzyhm8 2694892 2694890 2026-07-16T14:31:55Z संतोष गोरे 135680 /* पार्श्वभूमी */ 2694892 wikitext text/x-wiki '''गिरीश भारद्वाज''' (२ मे, १९५० – ७ जुलै, २०२६) हे एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते होते, ज्यांना [[भारत|भारतातील]] दुर्गम गावांमध्ये सुमारे १२७ पूल बांधल्याबद्दल अनेकदा ''सेतू बंधू'' आणि ''ब्रिजमन ऑफ इंडिया'' म्हणून संबोधले जाते. त्यांना २०१७ मध्ये [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.<ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/sullias-bridge-man-gets-padma-shri/articleshow/56782927.cms |title=Sullia's bridge-man gets Padma Shri |work= [[The Times of India]] |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="DC">{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/260117/padma-shri-award-bridge-man-credits-it-to-his-employees.html |title=Padma Shri award: 'Bridge Man' credits it to his employees |publisher= [[Deccan Chronicle]] |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="FP">{{cite web|url=http://www.firstpost.com/living/invincible-indians-solid-people-solid-stories-3737367.html |title=Invincible Indians: Solid People, Solid Stories |publisher= Firstpost |access-date=11 August 2017}}</ref> == पार्श्वभूमी == भारद्वाज यांचा जन्म २ मे १९५० रोजी झाला आणि ते [[कर्नाटक]]मधील [[सुळ्ळिया]] येथील रहिवासी होते. त्यांनी १९७३ मध्ये [[मंड्या]] येथील [[पी.ई.एस. कॉलेज ऑफ इंजिनियरिंग]]मधून मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगची पदवी पूर्ण केली.<ref name="TOI" /><ref name="SM">{{cite web|url=http://starofmysore.com/bridge-man-girish-bharadwaj-vviet-city-mar-7/ |title=Bridge man Girish Bharadwaj at VVIET |publisher= Star of Mysore |access-date=11 August 2017}}</ref> भारद्वाज आणि त्यांच्या पत्नी उषा यांना तीन मुले होती. ७ जुलै २०२६ रोजी वयाच्या ७६ व्या वर्षी सुळ्ळिया येथे भारद्वाज यांचे निधन झाले.<ref>{{cite news |title=‘Bridge Man of India’ Girish Bharadwaj passes away in Sullia |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/bridge-man-of-india-girish-bharadwaj-passes-away-in-sullia/article71192122.ece |access-date=7 July 2026 |publisher=The Hindu |date=7 July 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=ದೇಶದ ತೂಗು ಸೇತುವೆಗಳ ಸರದಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತ ಡಾ.ಗಿರೀಶ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ನಿಧನ, ಕಳಚಿತು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿ |url=https://kannada.asianetnews.com/state/padma-shri-honored-dr-girish-bhardwaj-passes-away-bridge-man-of-india-dies-at-76-in-sullia-dakshina-kannada-gdp/articleshow-2ktukt4 |work=Asianet Suvarna News |language=kn}}</ref> == कारकीर्द == भारद्वाज यांनी त्यांचा पहिला पूल १९८९ मध्ये दक्षिण कर्नाटकातील अरांबूर येथे पायस्विनी नदीवर बांधला. त्यानंतर त्यांनी [[केरळ]]मध्ये सुमारे तीस पूल, तर [[तेलंगणा]] आणि [[ओडिशा]]मध्ये प्रत्येकी दोन पूल बांधले, तर त्यांची उर्वरित कामे [[कर्नाटक]]च्या विविध भागांत आहेत.<ref name="DC" /><ref name="TH">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/Padma-award-winners-from-Karnataka-are-an-eclectic-mix/article17094103.ece |title=Padma award winners from Karnataka are an eclectic mix |work= द हिंदू |access-date=11 August 2017}}</ref> 4ihm0jknr1i6wzi37xckpscgmhvf2ib 2694893 2694892 2026-07-16T14:33:29Z संतोष गोरे 135680 /* कारकीर्द */ 2694893 wikitext text/x-wiki '''गिरीश भारद्वाज''' (२ मे, १९५० – ७ जुलै, २०२६) हे एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते होते, ज्यांना [[भारत|भारतातील]] दुर्गम गावांमध्ये सुमारे १२७ पूल बांधल्याबद्दल अनेकदा ''सेतू बंधू'' आणि ''ब्रिजमन ऑफ इंडिया'' म्हणून संबोधले जाते. त्यांना २०१७ मध्ये [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.<ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/sullias-bridge-man-gets-padma-shri/articleshow/56782927.cms |title=Sullia's bridge-man gets Padma Shri |work= [[The Times of India]] |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="DC">{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/260117/padma-shri-award-bridge-man-credits-it-to-his-employees.html |title=Padma Shri award: 'Bridge Man' credits it to his employees |publisher= [[Deccan Chronicle]] |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="FP">{{cite web|url=http://www.firstpost.com/living/invincible-indians-solid-people-solid-stories-3737367.html |title=Invincible Indians: Solid People, Solid Stories |publisher= Firstpost |access-date=11 August 2017}}</ref> == पार्श्वभूमी == भारद्वाज यांचा जन्म २ मे १९५० रोजी झाला आणि ते [[कर्नाटक]]मधील [[सुळ्ळिया]] येथील रहिवासी होते. त्यांनी १९७३ मध्ये [[मंड्या]] येथील [[पी.ई.एस. कॉलेज ऑफ इंजिनियरिंग]]मधून मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगची पदवी पूर्ण केली.<ref name="TOI" /><ref name="SM">{{cite web|url=http://starofmysore.com/bridge-man-girish-bharadwaj-vviet-city-mar-7/ |title=Bridge man Girish Bharadwaj at VVIET |publisher= Star of Mysore |access-date=11 August 2017}}</ref> भारद्वाज आणि त्यांच्या पत्नी उषा यांना तीन मुले होती. ७ जुलै २०२६ रोजी वयाच्या ७६ व्या वर्षी सुळ्ळिया येथे भारद्वाज यांचे निधन झाले.<ref>{{cite news |title=‘Bridge Man of India’ Girish Bharadwaj passes away in Sullia |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/bridge-man-of-india-girish-bharadwaj-passes-away-in-sullia/article71192122.ece |access-date=7 July 2026 |publisher=The Hindu |date=7 July 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=ದೇಶದ ತೂಗು ಸೇತುವೆಗಳ ಸರದಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತ ಡಾ.ಗಿರೀಶ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ನಿಧನ, ಕಳಚಿತು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿ |url=https://kannada.asianetnews.com/state/padma-shri-honored-dr-girish-bhardwaj-passes-away-bridge-man-of-india-dies-at-76-in-sullia-dakshina-kannada-gdp/articleshow-2ktukt4 |work=Asianet Suvarna News |language=kn}}</ref> == कारकीर्द == भारद्वाज यांनी त्यांचा पहिला पूल १९८९ मध्ये दक्षिण कर्नाटकातील अरांबूर येथे पायस्विनी नदीवर बांधला. त्यानंतर त्यांनी [[केरळ]]मध्ये सुमारे तीस पूल, तर [[तेलंगणा]] आणि [[ओडिशा]]मध्ये प्रत्येकी दोन पूल बांधले, तर त्यांची उर्वरित कामे [[कर्नाटक]]च्या विविध भागांत आहेत.<ref name="DC" /><ref name="TH">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/Padma-award-winners-from-Karnataka-are-an-eclectic-mix/article17094103.ece |title=Padma award winners from Karnataka are an eclectic mix |work= द हिंदू |access-date=11 August 2017}}</ref> == सन्मान आणि पुरस्कार == २०१७ मध्ये, भारद्वाज यांना [[भारत सरकार]]ने [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]], या चौथ्या सर्वोच्च भारतीय नागरी पुरस्काराने सन्मानित केले.<ref name="OU">{{cite web |title=President Pranab Mukherjee confers Padma awards |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/president-pranab-mukherjee-confers-padma-awards/968104 |access-date=11 August 2017 |publisher= आउटलुक}}</ref> 2kr43ulu04b4vqnl1wzh80kj48uut3c 2694894 2694893 2026-07-16T14:34:18Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2694894 wikitext text/x-wiki '''गिरीश भारद्वाज''' (२ मे, १९५० – ७ जुलै, २०२६) हे एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते होते, ज्यांना [[भारत|भारतातील]] दुर्गम गावांमध्ये सुमारे १२७ पूल बांधल्याबद्दल अनेकदा ''सेतू बंधू'' आणि ''ब्रिजमन ऑफ इंडिया'' म्हणून संबोधले जाते. त्यांना २०१७ मध्ये [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.<ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/sullias-bridge-man-gets-padma-shri/articleshow/56782927.cms |title=Sullia's bridge-man gets Padma Shri |work= टाइम्स ऑफ इंडिया |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="DC">{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/260117/padma-shri-award-bridge-man-credits-it-to-his-employees.html |title=Padma Shri award: 'Bridge Man' credits it to his employees |publisher= डेक्कन क्रॉनिकल |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="FP">{{cite web|url=http://www.firstpost.com/living/invincible-indians-solid-people-solid-stories-3737367.html |title=Invincible Indians: Solid People, Solid Stories |publisher= Firstpost |access-date=11 August 2017}}</ref> == पार्श्वभूमी == भारद्वाज यांचा जन्म २ मे १९५० रोजी झाला आणि ते [[कर्नाटक]]मधील [[सुळ्ळिया]] येथील रहिवासी होते. त्यांनी १९७३ मध्ये [[मंड्या]] येथील [[पी.ई.एस. कॉलेज ऑफ इंजिनियरिंग]]मधून मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगची पदवी पूर्ण केली.<ref name="TOI" /><ref name="SM">{{cite web|url=http://starofmysore.com/bridge-man-girish-bharadwaj-vviet-city-mar-7/ |title=Bridge man Girish Bharadwaj at VVIET |publisher= Star of Mysore |access-date=11 August 2017}}</ref> भारद्वाज आणि त्यांच्या पत्नी उषा यांना तीन मुले होती. ७ जुलै २०२६ रोजी वयाच्या ७६ व्या वर्षी सुळ्ळिया येथे भारद्वाज यांचे निधन झाले.<ref>{{cite news |title=‘Bridge Man of India’ Girish Bharadwaj passes away in Sullia |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/bridge-man-of-india-girish-bharadwaj-passes-away-in-sullia/article71192122.ece |access-date=7 July 2026 |publisher=The Hindu |date=7 July 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=ದೇಶದ ತೂಗು ಸೇತುವೆಗಳ ಸರದಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತ ಡಾ.ಗಿರೀಶ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ನಿಧನ, ಕಳಚಿತು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿ |url=https://kannada.asianetnews.com/state/padma-shri-honored-dr-girish-bhardwaj-passes-away-bridge-man-of-india-dies-at-76-in-sullia-dakshina-kannada-gdp/articleshow-2ktukt4 |work=Asianet Suvarna News |language=kn}}</ref> == कारकीर्द == भारद्वाज यांनी त्यांचा पहिला पूल १९८९ मध्ये दक्षिण कर्नाटकातील अरांबूर येथे पायस्विनी नदीवर बांधला. त्यानंतर त्यांनी [[केरळ]]मध्ये सुमारे तीस पूल, तर [[तेलंगणा]] आणि [[ओडिशा]]मध्ये प्रत्येकी दोन पूल बांधले, तर त्यांची उर्वरित कामे [[कर्नाटक]]च्या विविध भागांत आहेत.<ref name="DC" /><ref name="TH">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/Padma-award-winners-from-Karnataka-are-an-eclectic-mix/article17094103.ece |title=Padma award winners from Karnataka are an eclectic mix |work= द हिंदू |access-date=11 August 2017}}</ref> == सन्मान आणि पुरस्कार == २०१७ मध्ये, भारद्वाज यांना [[भारत सरकार]]ने [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]], या चौथ्या सर्वोच्च भारतीय नागरी पुरस्काराने सन्मानित केले.<ref name="OU">{{cite web |title=President Pranab Mukherjee confers Padma awards |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/president-pranab-mukherjee-confers-padma-awards/968104 |access-date=11 August 2017 |publisher= आउटलुक}}</ref> 9s14ifewg3o5j0cvdq6a1hekgynug5o 2694895 2694894 2026-07-16T14:34:52Z संतोष गोरे 135680 2694895 wikitext text/x-wiki '''गिरीश भारद्वाज''' (२ मे, १९५० – ७ जुलै, २०२६) हे एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते होते, ज्यांना [[भारत|भारतातील]] दुर्गम गावांमध्ये सुमारे १२७ पूल बांधल्याबद्दल अनेकदा ''सेतू बंधू'' आणि ''ब्रिजमन ऑफ इंडिया'' म्हणून संबोधले जाते. त्यांना २०१७ मध्ये [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.<ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/sullias-bridge-man-gets-padma-shri/articleshow/56782927.cms |title=Sullia's bridge-man gets Padma Shri |work= टाइम्स ऑफ इंडिया |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="DC">{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/260117/padma-shri-award-bridge-man-credits-it-to-his-employees.html |title=Padma Shri award: 'Bridge Man' credits it to his employees |publisher= डेक्कन क्रॉनिकल |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="FP">{{cite web|url=http://www.firstpost.com/living/invincible-indians-solid-people-solid-stories-3737367.html |title=Invincible Indians: Solid People, Solid Stories |publisher= Firstpost |access-date=11 August 2017}}</ref> == पार्श्वभूमी == भारद्वाज यांचा जन्म २ मे १९५० रोजी झाला आणि ते [[कर्नाटक]]मधील [[सुळ्ळिया]] येथील रहिवासी होते. त्यांनी १९७३ मध्ये [[मंड्या]] येथील [[पी.ई.एस. कॉलेज ऑफ इंजिनियरिंग]]मधून मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगची पदवी पूर्ण केली.<ref name="TOI" /><ref name="SM">{{cite web|url=http://starofmysore.com/bridge-man-girish-bharadwaj-vviet-city-mar-7/ |title=Bridge man Girish Bharadwaj at VVIET |publisher= Star of Mysore |access-date=11 August 2017}}</ref> भारद्वाज आणि त्यांच्या पत्नी उषा यांना तीन मुले होती. ७ जुलै २०२६ रोजी वयाच्या ७६ व्या वर्षी सुळ्ळिया येथे भारद्वाज यांचे निधन झाले.<ref>{{cite news |title=‘Bridge Man of India’ Girish Bharadwaj passes away in Sullia |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/bridge-man-of-india-girish-bharadwaj-passes-away-in-sullia/article71192122.ece |access-date=7 July 2026 |publisher=The Hindu |date=7 July 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=ದೇಶದ ತೂಗು ಸೇತುವೆಗಳ ಸರದಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತ ಡಾ.ಗಿರೀಶ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ನಿಧನ, ಕಳಚಿತು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿ |url=https://kannada.asianetnews.com/state/padma-shri-honored-dr-girish-bhardwaj-passes-away-bridge-man-of-india-dies-at-76-in-sullia-dakshina-kannada-gdp/articleshow-2ktukt4 |work=Asianet Suvarna News |language=kn}}</ref> == कारकीर्द == भारद्वाज यांनी त्यांचा पहिला पूल १९८९ मध्ये दक्षिण कर्नाटकातील अरांबूर येथे पायस्विनी नदीवर बांधला. त्यानंतर त्यांनी [[केरळ]]मध्ये सुमारे तीस पूल, तर [[तेलंगणा]] आणि [[ओडिशा]]मध्ये प्रत्येकी दोन पूल बांधले, तर त्यांची उर्वरित कामे [[कर्नाटक]]च्या विविध भागांत आहेत.<ref name="DC" /><ref name="TH">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/Padma-award-winners-from-Karnataka-are-an-eclectic-mix/article17094103.ece |title=Padma award winners from Karnataka are an eclectic mix |work= द हिंदू |access-date=11 August 2017}}</ref> == सन्मान आणि पुरस्कार == २०१७ मध्ये, भारद्वाज यांना [[भारत सरकार]]ने [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]], या चौथ्या सर्वोच्च भारतीय नागरी पुरस्काराने सन्मानित केले.<ref name="OU">{{cite web |title=President Pranab Mukherjee confers Padma awards |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/president-pranab-mukherjee-confers-padma-awards/968104 |access-date=11 August 2017 |publisher= आउटलुक}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:भारद्वाज, गिरीश}} ng5jioa7w0605ll29bnrnomx6f88kv2 2694896 2694895 2026-07-16T14:35:20Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694896 wikitext text/x-wiki '''गिरीश भारद्वाज''' (२ मे, १९५० – ७ जुलै, २०२६) हे एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते होते, ज्यांना [[भारत|भारतातील]] दुर्गम गावांमध्ये सुमारे १२७ पूल बांधल्याबद्दल अनेकदा ''सेतू बंधू'' आणि ''ब्रिजमन ऑफ इंडिया'' म्हणून संबोधले जाते. त्यांना २०१७ मध्ये [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.<ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/sullias-bridge-man-gets-padma-shri/articleshow/56782927.cms |title=Sullia's bridge-man gets Padma Shri |work= टाइम्स ऑफ इंडिया |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="DC">{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/260117/padma-shri-award-bridge-man-credits-it-to-his-employees.html |title=Padma Shri award: 'Bridge Man' credits it to his employees |publisher= डेक्कन क्रॉनिकल |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="FP">{{cite web|url=http://www.firstpost.com/living/invincible-indians-solid-people-solid-stories-3737367.html |title=Invincible Indians: Solid People, Solid Stories |publisher= Firstpost |access-date=11 August 2017}}</ref> == पार्श्वभूमी == भारद्वाज यांचा जन्म २ मे १९५० रोजी झाला आणि ते [[कर्नाटक]]मधील [[सुळ्ळिया]] येथील रहिवासी होते. त्यांनी १९७३ मध्ये [[मंड्या]] येथील [[पी.ई.एस. कॉलेज ऑफ इंजिनियरिंग]]मधून मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगची पदवी पूर्ण केली.<ref name="TOI" /><ref name="SM">{{cite web|url=http://starofmysore.com/bridge-man-girish-bharadwaj-vviet-city-mar-7/ |title=Bridge man Girish Bharadwaj at VVIET |publisher= Star of Mysore |access-date=11 August 2017}}</ref> भारद्वाज आणि त्यांच्या पत्नी उषा यांना तीन मुले होती. ७ जुलै २०२६ रोजी वयाच्या ७६ व्या वर्षी सुळ्ळिया येथे भारद्वाज यांचे निधन झाले.<ref>{{cite news |title=‘Bridge Man of India’ Girish Bharadwaj passes away in Sullia |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/bridge-man-of-india-girish-bharadwaj-passes-away-in-sullia/article71192122.ece |access-date=7 July 2026 |publisher=The Hindu |date=7 July 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=ದೇಶದ ತೂಗು ಸೇತುವೆಗಳ ಸರದಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತ ಡಾ.ಗಿರೀಶ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ನಿಧನ, ಕಳಚಿತು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿ |url=https://kannada.asianetnews.com/state/padma-shri-honored-dr-girish-bhardwaj-passes-away-bridge-man-of-india-dies-at-76-in-sullia-dakshina-kannada-gdp/articleshow-2ktukt4 |work=Asianet Suvarna News |language=kn}}</ref> == कारकीर्द == भारद्वाज यांनी त्यांचा पहिला पूल १९८९ मध्ये दक्षिण कर्नाटकातील अरांबूर येथे पायस्विनी नदीवर बांधला. त्यानंतर त्यांनी [[केरळ]]मध्ये सुमारे तीस पूल, तर [[तेलंगणा]] आणि [[ओडिशा]]मध्ये प्रत्येकी दोन पूल बांधले, तर त्यांची उर्वरित कामे [[कर्नाटक]]च्या विविध भागांत आहेत.<ref name="DC" /><ref name="TH">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/Padma-award-winners-from-Karnataka-are-an-eclectic-mix/article17094103.ece |title=Padma award winners from Karnataka are an eclectic mix |work= द हिंदू |access-date=11 August 2017}}</ref> == सन्मान आणि पुरस्कार == २०१७ मध्ये, भारद्वाज यांना [[भारत सरकार]]ने [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]], या चौथ्या सर्वोच्च भारतीय नागरी पुरस्काराने सन्मानित केले.<ref name="OU">{{cite web |title=President Pranab Mukherjee confers Padma awards |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/president-pranab-mukherjee-confers-padma-awards/968104 |access-date=11 August 2017 |publisher= आउटलुक}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:भारद्वाज, गिरीश}} [[वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म]] 6qlisrhh4t5lfb3u29sdjuh9lccwomn 2694897 2694896 2026-07-16T14:35:40Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694897 wikitext text/x-wiki '''गिरीश भारद्वाज''' (२ मे, १९५० – ७ जुलै, २०२६) हे एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते होते, ज्यांना [[भारत|भारतातील]] दुर्गम गावांमध्ये सुमारे १२७ पूल बांधल्याबद्दल अनेकदा ''सेतू बंधू'' आणि ''ब्रिजमन ऑफ इंडिया'' म्हणून संबोधले जाते. त्यांना २०१७ मध्ये [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.<ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/sullias-bridge-man-gets-padma-shri/articleshow/56782927.cms |title=Sullia's bridge-man gets Padma Shri |work= टाइम्स ऑफ इंडिया |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="DC">{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/260117/padma-shri-award-bridge-man-credits-it-to-his-employees.html |title=Padma Shri award: 'Bridge Man' credits it to his employees |publisher= डेक्कन क्रॉनिकल |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="FP">{{cite web|url=http://www.firstpost.com/living/invincible-indians-solid-people-solid-stories-3737367.html |title=Invincible Indians: Solid People, Solid Stories |publisher= Firstpost |access-date=11 August 2017}}</ref> == पार्श्वभूमी == भारद्वाज यांचा जन्म २ मे १९५० रोजी झाला आणि ते [[कर्नाटक]]मधील [[सुळ्ळिया]] येथील रहिवासी होते. त्यांनी १९७३ मध्ये [[मंड्या]] येथील [[पी.ई.एस. कॉलेज ऑफ इंजिनियरिंग]]मधून मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगची पदवी पूर्ण केली.<ref name="TOI" /><ref name="SM">{{cite web|url=http://starofmysore.com/bridge-man-girish-bharadwaj-vviet-city-mar-7/ |title=Bridge man Girish Bharadwaj at VVIET |publisher= Star of Mysore |access-date=11 August 2017}}</ref> भारद्वाज आणि त्यांच्या पत्नी उषा यांना तीन मुले होती. ७ जुलै २०२६ रोजी वयाच्या ७६ व्या वर्षी सुळ्ळिया येथे भारद्वाज यांचे निधन झाले.<ref>{{cite news |title=‘Bridge Man of India’ Girish Bharadwaj passes away in Sullia |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/bridge-man-of-india-girish-bharadwaj-passes-away-in-sullia/article71192122.ece |access-date=7 July 2026 |publisher=The Hindu |date=7 July 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=ದೇಶದ ತೂಗು ಸೇತುವೆಗಳ ಸರದಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತ ಡಾ.ಗಿರೀಶ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ನಿಧನ, ಕಳಚಿತು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿ |url=https://kannada.asianetnews.com/state/padma-shri-honored-dr-girish-bhardwaj-passes-away-bridge-man-of-india-dies-at-76-in-sullia-dakshina-kannada-gdp/articleshow-2ktukt4 |work=Asianet Suvarna News |language=kn}}</ref> == कारकीर्द == भारद्वाज यांनी त्यांचा पहिला पूल १९८९ मध्ये दक्षिण कर्नाटकातील अरांबूर येथे पायस्विनी नदीवर बांधला. त्यानंतर त्यांनी [[केरळ]]मध्ये सुमारे तीस पूल, तर [[तेलंगणा]] आणि [[ओडिशा]]मध्ये प्रत्येकी दोन पूल बांधले, तर त्यांची उर्वरित कामे [[कर्नाटक]]च्या विविध भागांत आहेत.<ref name="DC" /><ref name="TH">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/Padma-award-winners-from-Karnataka-are-an-eclectic-mix/article17094103.ece |title=Padma award winners from Karnataka are an eclectic mix |work= द हिंदू |access-date=11 August 2017}}</ref> == सन्मान आणि पुरस्कार == २०१७ मध्ये, भारद्वाज यांना [[भारत सरकार]]ने [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]], या चौथ्या सर्वोच्च भारतीय नागरी पुरस्काराने सन्मानित केले.<ref name="OU">{{cite web |title=President Pranab Mukherjee confers Padma awards |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/president-pranab-mukherjee-confers-padma-awards/968104 |access-date=11 August 2017 |publisher= आउटलुक}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:भारद्वाज, गिरीश}} [[वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] eufha792nttmeivy2nxtpx7769shk36 2694898 2694897 2026-07-16T14:35:58Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694898 wikitext text/x-wiki '''गिरीश भारद्वाज''' (२ मे, १९५० – ७ जुलै, २०२६) हे एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते होते, ज्यांना [[भारत|भारतातील]] दुर्गम गावांमध्ये सुमारे १२७ पूल बांधल्याबद्दल अनेकदा ''सेतू बंधू'' आणि ''ब्रिजमन ऑफ इंडिया'' म्हणून संबोधले जाते. त्यांना २०१७ मध्ये [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.<ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/sullias-bridge-man-gets-padma-shri/articleshow/56782927.cms |title=Sullia's bridge-man gets Padma Shri |work= टाइम्स ऑफ इंडिया |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="DC">{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/260117/padma-shri-award-bridge-man-credits-it-to-his-employees.html |title=Padma Shri award: 'Bridge Man' credits it to his employees |publisher= डेक्कन क्रॉनिकल |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="FP">{{cite web|url=http://www.firstpost.com/living/invincible-indians-solid-people-solid-stories-3737367.html |title=Invincible Indians: Solid People, Solid Stories |publisher= Firstpost |access-date=11 August 2017}}</ref> == पार्श्वभूमी == भारद्वाज यांचा जन्म २ मे १९५० रोजी झाला आणि ते [[कर्नाटक]]मधील [[सुळ्ळिया]] येथील रहिवासी होते. त्यांनी १९७३ मध्ये [[मंड्या]] येथील [[पी.ई.एस. कॉलेज ऑफ इंजिनियरिंग]]मधून मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगची पदवी पूर्ण केली.<ref name="TOI" /><ref name="SM">{{cite web|url=http://starofmysore.com/bridge-man-girish-bharadwaj-vviet-city-mar-7/ |title=Bridge man Girish Bharadwaj at VVIET |publisher= Star of Mysore |access-date=11 August 2017}}</ref> भारद्वाज आणि त्यांच्या पत्नी उषा यांना तीन मुले होती. ७ जुलै २०२६ रोजी वयाच्या ७६ व्या वर्षी सुळ्ळिया येथे भारद्वाज यांचे निधन झाले.<ref>{{cite news |title=‘Bridge Man of India’ Girish Bharadwaj passes away in Sullia |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/bridge-man-of-india-girish-bharadwaj-passes-away-in-sullia/article71192122.ece |access-date=7 July 2026 |publisher=The Hindu |date=7 July 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=ದೇಶದ ತೂಗು ಸೇತುವೆಗಳ ಸರದಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತ ಡಾ.ಗಿರೀಶ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ನಿಧನ, ಕಳಚಿತು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿ |url=https://kannada.asianetnews.com/state/padma-shri-honored-dr-girish-bhardwaj-passes-away-bridge-man-of-india-dies-at-76-in-sullia-dakshina-kannada-gdp/articleshow-2ktukt4 |work=Asianet Suvarna News |language=kn}}</ref> == कारकीर्द == भारद्वाज यांनी त्यांचा पहिला पूल १९८९ मध्ये दक्षिण कर्नाटकातील अरांबूर येथे पायस्विनी नदीवर बांधला. त्यानंतर त्यांनी [[केरळ]]मध्ये सुमारे तीस पूल, तर [[तेलंगणा]] आणि [[ओडिशा]]मध्ये प्रत्येकी दोन पूल बांधले, तर त्यांची उर्वरित कामे [[कर्नाटक]]च्या विविध भागांत आहेत.<ref name="DC" /><ref name="TH">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/Padma-award-winners-from-Karnataka-are-an-eclectic-mix/article17094103.ece |title=Padma award winners from Karnataka are an eclectic mix |work= द हिंदू |access-date=11 August 2017}}</ref> == सन्मान आणि पुरस्कार == २०१७ मध्ये, भारद्वाज यांना [[भारत सरकार]]ने [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]], या चौथ्या सर्वोच्च भारतीय नागरी पुरस्काराने सन्मानित केले.<ref name="OU">{{cite web |title=President Pranab Mukherjee confers Padma awards |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/president-pranab-mukherjee-confers-padma-awards/968104 |access-date=11 August 2017 |publisher= आउटलुक}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:भारद्वाज, गिरीश}} [[वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:सामाजिक कार्यातील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] nqelb5eh8f4raqfxbdlbqpxfe7mc6dz 2694899 2694898 2026-07-16T14:36:36Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694899 wikitext text/x-wiki '''गिरीश भारद्वाज''' (२ मे, १९५० – ७ जुलै, २०२६) हे एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते होते, ज्यांना [[भारत|भारतातील]] दुर्गम गावांमध्ये सुमारे १२७ पूल बांधल्याबद्दल अनेकदा ''सेतू बंधू'' आणि ''ब्रिजमन ऑफ इंडिया'' म्हणून संबोधले जाते. त्यांना २०१७ मध्ये [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.<ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/sullias-bridge-man-gets-padma-shri/articleshow/56782927.cms |title=Sullia's bridge-man gets Padma Shri |work= टाइम्स ऑफ इंडिया |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="DC">{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/260117/padma-shri-award-bridge-man-credits-it-to-his-employees.html |title=Padma Shri award: 'Bridge Man' credits it to his employees |publisher= डेक्कन क्रॉनिकल |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="FP">{{cite web|url=http://www.firstpost.com/living/invincible-indians-solid-people-solid-stories-3737367.html |title=Invincible Indians: Solid People, Solid Stories |publisher= Firstpost |access-date=11 August 2017}}</ref> == पार्श्वभूमी == भारद्वाज यांचा जन्म २ मे १९५० रोजी झाला आणि ते [[कर्नाटक]]मधील [[सुळ्ळिया]] येथील रहिवासी होते. त्यांनी १९७३ मध्ये [[मंड्या]] येथील [[पी.ई.एस. कॉलेज ऑफ इंजिनियरिंग]]मधून मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगची पदवी पूर्ण केली.<ref name="TOI" /><ref name="SM">{{cite web|url=http://starofmysore.com/bridge-man-girish-bharadwaj-vviet-city-mar-7/ |title=Bridge man Girish Bharadwaj at VVIET |publisher= Star of Mysore |access-date=11 August 2017}}</ref> भारद्वाज आणि त्यांच्या पत्नी उषा यांना तीन मुले होती. ७ जुलै २०२६ रोजी वयाच्या ७६ व्या वर्षी सुळ्ळिया येथे भारद्वाज यांचे निधन झाले.<ref>{{cite news |title=‘Bridge Man of India’ Girish Bharadwaj passes away in Sullia |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/bridge-man-of-india-girish-bharadwaj-passes-away-in-sullia/article71192122.ece |access-date=7 July 2026 |publisher=The Hindu |date=7 July 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=ದೇಶದ ತೂಗು ಸೇತುವೆಗಳ ಸರದಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತ ಡಾ.ಗಿರೀಶ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ನಿಧನ, ಕಳಚಿತು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿ |url=https://kannada.asianetnews.com/state/padma-shri-honored-dr-girish-bhardwaj-passes-away-bridge-man-of-india-dies-at-76-in-sullia-dakshina-kannada-gdp/articleshow-2ktukt4 |work=Asianet Suvarna News |language=kn}}</ref> == कारकीर्द == भारद्वाज यांनी त्यांचा पहिला पूल १९८९ मध्ये दक्षिण कर्नाटकातील अरांबूर येथे पायस्विनी नदीवर बांधला. त्यानंतर त्यांनी [[केरळ]]मध्ये सुमारे तीस पूल, तर [[तेलंगणा]] आणि [[ओडिशा]]मध्ये प्रत्येकी दोन पूल बांधले, तर त्यांची उर्वरित कामे [[कर्नाटक]]च्या विविध भागांत आहेत.<ref name="DC" /><ref name="TH">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/Padma-award-winners-from-Karnataka-are-an-eclectic-mix/article17094103.ece |title=Padma award winners from Karnataka are an eclectic mix |work= द हिंदू |access-date=11 August 2017}}</ref> == सन्मान आणि पुरस्कार == २०१७ मध्ये, भारद्वाज यांना [[भारत सरकार]]ने [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]], या चौथ्या सर्वोच्च भारतीय नागरी पुरस्काराने सन्मानित केले.<ref name="OU">{{cite web |title=President Pranab Mukherjee confers Padma awards |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/president-pranab-mukherjee-confers-padma-awards/968104 |access-date=11 August 2017 |publisher= आउटलुक}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:भारद्वाज, गिरीश}} [[वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:सामाजिक कार्यातील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:कन्नड व्यक्ती]] nqvx1tk5h7fdev9a8eiei7bz5ek2mmd 2694903 2694899 2026-07-16T14:37:37Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694903 wikitext text/x-wiki '''गिरीश भारद्वाज''' (२ मे, १९५० – ७ जुलै, २०२६) हे एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते होते, ज्यांना [[भारत|भारतातील]] दुर्गम गावांमध्ये सुमारे १२७ पूल बांधल्याबद्दल अनेकदा ''सेतू बंधू'' आणि ''ब्रिजमन ऑफ इंडिया'' म्हणून संबोधले जाते. त्यांना २०१७ मध्ये [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.<ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/sullias-bridge-man-gets-padma-shri/articleshow/56782927.cms |title=Sullia's bridge-man gets Padma Shri |work= टाइम्स ऑफ इंडिया |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="DC">{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/260117/padma-shri-award-bridge-man-credits-it-to-his-employees.html |title=Padma Shri award: 'Bridge Man' credits it to his employees |publisher= डेक्कन क्रॉनिकल |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="FP">{{cite web|url=http://www.firstpost.com/living/invincible-indians-solid-people-solid-stories-3737367.html |title=Invincible Indians: Solid People, Solid Stories |publisher= Firstpost |access-date=11 August 2017}}</ref> == पार्श्वभूमी == भारद्वाज यांचा जन्म २ मे १९५० रोजी झाला आणि ते [[कर्नाटक]]मधील [[सुळ्ळिया]] येथील रहिवासी होते. त्यांनी १९७३ मध्ये [[मंड्या]] येथील [[पी.ई.एस. कॉलेज ऑफ इंजिनियरिंग]]मधून मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगची पदवी पूर्ण केली.<ref name="TOI" /><ref name="SM">{{cite web|url=http://starofmysore.com/bridge-man-girish-bharadwaj-vviet-city-mar-7/ |title=Bridge man Girish Bharadwaj at VVIET |publisher= Star of Mysore |access-date=11 August 2017}}</ref> भारद्वाज आणि त्यांच्या पत्नी उषा यांना तीन मुले होती. ७ जुलै २०२६ रोजी वयाच्या ७६ व्या वर्षी सुळ्ळिया येथे भारद्वाज यांचे निधन झाले.<ref>{{cite news |title=‘Bridge Man of India’ Girish Bharadwaj passes away in Sullia |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/bridge-man-of-india-girish-bharadwaj-passes-away-in-sullia/article71192122.ece |access-date=7 July 2026 |publisher=The Hindu |date=7 July 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=ದೇಶದ ತೂಗು ಸೇತುವೆಗಳ ಸರದಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತ ಡಾ.ಗಿರೀಶ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ನಿಧನ, ಕಳಚಿತು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿ |url=https://kannada.asianetnews.com/state/padma-shri-honored-dr-girish-bhardwaj-passes-away-bridge-man-of-india-dies-at-76-in-sullia-dakshina-kannada-gdp/articleshow-2ktukt4 |work=Asianet Suvarna News |language=kn}}</ref> == कारकीर्द == भारद्वाज यांनी त्यांचा पहिला पूल १९८९ मध्ये दक्षिण कर्नाटकातील अरांबूर येथे पायस्विनी नदीवर बांधला. त्यानंतर त्यांनी [[केरळ]]मध्ये सुमारे तीस पूल, तर [[तेलंगणा]] आणि [[ओडिशा]]मध्ये प्रत्येकी दोन पूल बांधले, तर त्यांची उर्वरित कामे [[कर्नाटक]]च्या विविध भागांत आहेत.<ref name="DC" /><ref name="TH">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/Padma-award-winners-from-Karnataka-are-an-eclectic-mix/article17094103.ece |title=Padma award winners from Karnataka are an eclectic mix |work= द हिंदू |access-date=11 August 2017}}</ref> == सन्मान आणि पुरस्कार == २०१७ मध्ये, भारद्वाज यांना [[भारत सरकार]]ने [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]], या चौथ्या सर्वोच्च भारतीय नागरी पुरस्काराने सन्मानित केले.<ref name="OU">{{cite web |title=President Pranab Mukherjee confers Padma awards |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/president-pranab-mukherjee-confers-padma-awards/968104 |access-date=11 August 2017 |publisher= आउटलुक}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:भारद्वाज, गिरीश}} [[वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:सामाजिक कार्यातील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:कन्नड व्यक्ती]] [[वर्ग:कर्नाटकातील अभियंते]] f68blqt2r0i6sw858tz5q7xoutzwpsw 2694905 2694903 2026-07-16T14:38:29Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694905 wikitext text/x-wiki '''गिरीश भारद्वाज''' (२ मे, १९५० – ७ जुलै, २०२६) हे एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते होते, ज्यांना [[भारत|भारतातील]] दुर्गम गावांमध्ये सुमारे १२७ पूल बांधल्याबद्दल अनेकदा ''सेतू बंधू'' आणि ''ब्रिजमन ऑफ इंडिया'' म्हणून संबोधले जाते. त्यांना २०१७ मध्ये [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.<ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/sullias-bridge-man-gets-padma-shri/articleshow/56782927.cms |title=Sullia's bridge-man gets Padma Shri |work= टाइम्स ऑफ इंडिया |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="DC">{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/260117/padma-shri-award-bridge-man-credits-it-to-his-employees.html |title=Padma Shri award: 'Bridge Man' credits it to his employees |publisher= डेक्कन क्रॉनिकल |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="FP">{{cite web|url=http://www.firstpost.com/living/invincible-indians-solid-people-solid-stories-3737367.html |title=Invincible Indians: Solid People, Solid Stories |publisher= Firstpost |access-date=11 August 2017}}</ref> == पार्श्वभूमी == भारद्वाज यांचा जन्म २ मे १९५० रोजी झाला आणि ते [[कर्नाटक]]मधील [[सुळ्ळिया]] येथील रहिवासी होते. त्यांनी १९७३ मध्ये [[मंड्या]] येथील [[पी.ई.एस. कॉलेज ऑफ इंजिनियरिंग]]मधून मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगची पदवी पूर्ण केली.<ref name="TOI" /><ref name="SM">{{cite web|url=http://starofmysore.com/bridge-man-girish-bharadwaj-vviet-city-mar-7/ |title=Bridge man Girish Bharadwaj at VVIET |publisher= Star of Mysore |access-date=11 August 2017}}</ref> भारद्वाज आणि त्यांच्या पत्नी उषा यांना तीन मुले होती. ७ जुलै २०२६ रोजी वयाच्या ७६ व्या वर्षी सुळ्ळिया येथे भारद्वाज यांचे निधन झाले.<ref>{{cite news |title=‘Bridge Man of India’ Girish Bharadwaj passes away in Sullia |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/bridge-man-of-india-girish-bharadwaj-passes-away-in-sullia/article71192122.ece |access-date=7 July 2026 |publisher=The Hindu |date=7 July 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=ದೇಶದ ತೂಗು ಸೇತುವೆಗಳ ಸರದಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತ ಡಾ.ಗಿರೀಶ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ನಿಧನ, ಕಳಚಿತು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿ |url=https://kannada.asianetnews.com/state/padma-shri-honored-dr-girish-bhardwaj-passes-away-bridge-man-of-india-dies-at-76-in-sullia-dakshina-kannada-gdp/articleshow-2ktukt4 |work=Asianet Suvarna News |language=kn}}</ref> == कारकीर्द == भारद्वाज यांनी त्यांचा पहिला पूल १९८९ मध्ये दक्षिण कर्नाटकातील अरांबूर येथे पायस्विनी नदीवर बांधला. त्यानंतर त्यांनी [[केरळ]]मध्ये सुमारे तीस पूल, तर [[तेलंगणा]] आणि [[ओडिशा]]मध्ये प्रत्येकी दोन पूल बांधले, तर त्यांची उर्वरित कामे [[कर्नाटक]]च्या विविध भागांत आहेत.<ref name="DC" /><ref name="TH">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/Padma-award-winners-from-Karnataka-are-an-eclectic-mix/article17094103.ece |title=Padma award winners from Karnataka are an eclectic mix |work= द हिंदू |access-date=11 August 2017}}</ref> == सन्मान आणि पुरस्कार == २०१७ मध्ये, भारद्वाज यांना [[भारत सरकार]]ने [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]], या चौथ्या सर्वोच्च भारतीय नागरी पुरस्काराने सन्मानित केले.<ref name="OU">{{cite web |title=President Pranab Mukherjee confers Padma awards |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/president-pranab-mukherjee-confers-padma-awards/968104 |access-date=11 August 2017 |publisher= आउटलुक}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:भारद्वाज, गिरीश}} [[वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:सामाजिक कार्यातील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:कन्नड व्यक्ती]] [[वर्ग:कर्नाटकातील अभियंते]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] 9900pn3r132c08oi2ni7orxdtblygbd 2694906 2694905 2026-07-16T14:38:57Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694906 wikitext text/x-wiki '''गिरीश भारद्वाज''' (२ मे, १९५० – ७ जुलै, २०२६) हे एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते होते, ज्यांना [[भारत|भारतातील]] दुर्गम गावांमध्ये सुमारे १२७ पूल बांधल्याबद्दल अनेकदा ''सेतू बंधू'' आणि ''ब्रिजमन ऑफ इंडिया'' म्हणून संबोधले जाते. त्यांना २०१७ मध्ये [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.<ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/sullias-bridge-man-gets-padma-shri/articleshow/56782927.cms |title=Sullia's bridge-man gets Padma Shri |work= टाइम्स ऑफ इंडिया |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="DC">{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/260117/padma-shri-award-bridge-man-credits-it-to-his-employees.html |title=Padma Shri award: 'Bridge Man' credits it to his employees |publisher= डेक्कन क्रॉनिकल |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="FP">{{cite web|url=http://www.firstpost.com/living/invincible-indians-solid-people-solid-stories-3737367.html |title=Invincible Indians: Solid People, Solid Stories |publisher= Firstpost |access-date=11 August 2017}}</ref> == पार्श्वभूमी == भारद्वाज यांचा जन्म २ मे १९५० रोजी झाला आणि ते [[कर्नाटक]]मधील [[सुळ्ळिया]] येथील रहिवासी होते. त्यांनी १९७३ मध्ये [[मंड्या]] येथील [[पी.ई.एस. कॉलेज ऑफ इंजिनियरिंग]]मधून मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगची पदवी पूर्ण केली.<ref name="TOI" /><ref name="SM">{{cite web|url=http://starofmysore.com/bridge-man-girish-bharadwaj-vviet-city-mar-7/ |title=Bridge man Girish Bharadwaj at VVIET |publisher= Star of Mysore |access-date=11 August 2017}}</ref> भारद्वाज आणि त्यांच्या पत्नी उषा यांना तीन मुले होती. ७ जुलै २०२६ रोजी वयाच्या ७६ व्या वर्षी सुळ्ळिया येथे भारद्वाज यांचे निधन झाले.<ref>{{cite news |title=‘Bridge Man of India’ Girish Bharadwaj passes away in Sullia |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/bridge-man-of-india-girish-bharadwaj-passes-away-in-sullia/article71192122.ece |access-date=7 July 2026 |publisher=The Hindu |date=7 July 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=ದೇಶದ ತೂಗು ಸೇತುವೆಗಳ ಸರದಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತ ಡಾ.ಗಿರೀಶ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ನಿಧನ, ಕಳಚಿತು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿ |url=https://kannada.asianetnews.com/state/padma-shri-honored-dr-girish-bhardwaj-passes-away-bridge-man-of-india-dies-at-76-in-sullia-dakshina-kannada-gdp/articleshow-2ktukt4 |work=Asianet Suvarna News |language=kn}}</ref> == कारकीर्द == भारद्वाज यांनी त्यांचा पहिला पूल १९८९ मध्ये दक्षिण कर्नाटकातील अरांबूर येथे पायस्विनी नदीवर बांधला. त्यानंतर त्यांनी [[केरळ]]मध्ये सुमारे तीस पूल, तर [[तेलंगणा]] आणि [[ओडिशा]]मध्ये प्रत्येकी दोन पूल बांधले, तर त्यांची उर्वरित कामे [[कर्नाटक]]च्या विविध भागांत आहेत.<ref name="DC" /><ref name="TH">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/Padma-award-winners-from-Karnataka-are-an-eclectic-mix/article17094103.ece |title=Padma award winners from Karnataka are an eclectic mix |work= द हिंदू |access-date=11 August 2017}}</ref> == सन्मान आणि पुरस्कार == २०१७ मध्ये, भारद्वाज यांना [[भारत सरकार]]ने [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]], या चौथ्या सर्वोच्च भारतीय नागरी पुरस्काराने सन्मानित केले.<ref name="OU">{{cite web |title=President Pranab Mukherjee confers Padma awards |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/president-pranab-mukherjee-confers-padma-awards/968104 |access-date=11 August 2017 |publisher= आउटलुक}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:भारद्वाज, गिरीश}} [[वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:सामाजिक कार्यातील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:कन्नड व्यक्ती]] [[वर्ग:कर्नाटकातील अभियंते]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] flmaxwh4p0edwq0cdn7mdheu9k9i8wn 2694907 2694906 2026-07-16T14:40:35Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694907 wikitext text/x-wiki '''गिरीश भारद्वाज''' (२ मे, १९५० – ७ जुलै, २०२६) हे एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते होते, ज्यांना [[भारत|भारतातील]] दुर्गम गावांमध्ये सुमारे १२७ पूल बांधल्याबद्दल अनेकदा ''सेतू बंधू'' आणि ''ब्रिजमन ऑफ इंडिया'' म्हणून संबोधले जाते. त्यांना २०१७ मध्ये [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.<ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/sullias-bridge-man-gets-padma-shri/articleshow/56782927.cms |title=Sullia's bridge-man gets Padma Shri |work= टाइम्स ऑफ इंडिया |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="DC">{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/260117/padma-shri-award-bridge-man-credits-it-to-his-employees.html |title=Padma Shri award: 'Bridge Man' credits it to his employees |publisher= डेक्कन क्रॉनिकल |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="FP">{{cite web|url=http://www.firstpost.com/living/invincible-indians-solid-people-solid-stories-3737367.html |title=Invincible Indians: Solid People, Solid Stories |publisher= Firstpost |access-date=11 August 2017}}</ref> == पार्श्वभूमी == भारद्वाज यांचा जन्म २ मे १९५० रोजी झाला आणि ते [[कर्नाटक]]मधील [[सुळ्ळिया]] येथील रहिवासी होते. त्यांनी १९७३ मध्ये [[मंड्या]] येथील [[पी.ई.एस. कॉलेज ऑफ इंजिनियरिंग]]मधून मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगची पदवी पूर्ण केली.<ref name="TOI" /><ref name="SM">{{cite web|url=http://starofmysore.com/bridge-man-girish-bharadwaj-vviet-city-mar-7/ |title=Bridge man Girish Bharadwaj at VVIET |publisher= Star of Mysore |access-date=11 August 2017}}</ref> भारद्वाज आणि त्यांच्या पत्नी उषा यांना तीन मुले होती. ७ जुलै २०२६ रोजी वयाच्या ७६ व्या वर्षी सुळ्ळिया येथे भारद्वाज यांचे निधन झाले.<ref>{{cite news |title=‘Bridge Man of India’ Girish Bharadwaj passes away in Sullia |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/bridge-man-of-india-girish-bharadwaj-passes-away-in-sullia/article71192122.ece |access-date=7 July 2026 |publisher=The Hindu |date=7 July 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=ದೇಶದ ತೂಗು ಸೇತುವೆಗಳ ಸರದಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತ ಡಾ.ಗಿರೀಶ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ನಿಧನ, ಕಳಚಿತು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿ |url=https://kannada.asianetnews.com/state/padma-shri-honored-dr-girish-bhardwaj-passes-away-bridge-man-of-india-dies-at-76-in-sullia-dakshina-kannada-gdp/articleshow-2ktukt4 |work=Asianet Suvarna News |language=kn}}</ref> == कारकीर्द == भारद्वाज यांनी त्यांचा पहिला पूल १९८९ मध्ये दक्षिण कर्नाटकातील अरांबूर येथे पायस्विनी नदीवर बांधला. त्यानंतर त्यांनी [[केरळ]]मध्ये सुमारे तीस पूल, तर [[तेलंगणा]] आणि [[ओडिशा]]मध्ये प्रत्येकी दोन पूल बांधले, तर त्यांची उर्वरित कामे [[कर्नाटक]]च्या विविध भागांत आहेत.<ref name="DC" /><ref name="TH">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/Padma-award-winners-from-Karnataka-are-an-eclectic-mix/article17094103.ece |title=Padma award winners from Karnataka are an eclectic mix |work= द हिंदू |access-date=11 August 2017}}</ref> == सन्मान आणि पुरस्कार == २०१७ मध्ये, भारद्वाज यांना [[भारत सरकार]]ने [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]], या चौथ्या सर्वोच्च भारतीय नागरी पुरस्काराने सन्मानित केले.<ref name="OU">{{cite web |title=President Pranab Mukherjee confers Padma awards |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/president-pranab-mukherjee-confers-padma-awards/968104 |access-date=11 August 2017 |publisher= आउटलुक}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:भारद्वाज, गिरीश}} [[वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:सामाजिक कार्यातील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:कन्नड व्यक्ती]] [[वर्ग:कर्नाटकातील अभियंते]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:कन्नड समाजसेवक]] jj453h1rrirsbi22ov4j6abdod56y7a 2694908 2694907 2026-07-16T14:41:01Z संतोष गोरे 135680 removed [[Category:कन्नड समाजसेवक]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694908 wikitext text/x-wiki '''गिरीश भारद्वाज''' (२ मे, १९५० – ७ जुलै, २०२६) हे एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते होते, ज्यांना [[भारत|भारतातील]] दुर्गम गावांमध्ये सुमारे १२७ पूल बांधल्याबद्दल अनेकदा ''सेतू बंधू'' आणि ''ब्रिजमन ऑफ इंडिया'' म्हणून संबोधले जाते. त्यांना २०१७ मध्ये [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.<ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/sullias-bridge-man-gets-padma-shri/articleshow/56782927.cms |title=Sullia's bridge-man gets Padma Shri |work= टाइम्स ऑफ इंडिया |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="DC">{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/260117/padma-shri-award-bridge-man-credits-it-to-his-employees.html |title=Padma Shri award: 'Bridge Man' credits it to his employees |publisher= डेक्कन क्रॉनिकल |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="FP">{{cite web|url=http://www.firstpost.com/living/invincible-indians-solid-people-solid-stories-3737367.html |title=Invincible Indians: Solid People, Solid Stories |publisher= Firstpost |access-date=11 August 2017}}</ref> == पार्श्वभूमी == भारद्वाज यांचा जन्म २ मे १९५० रोजी झाला आणि ते [[कर्नाटक]]मधील [[सुळ्ळिया]] येथील रहिवासी होते. त्यांनी १९७३ मध्ये [[मंड्या]] येथील [[पी.ई.एस. कॉलेज ऑफ इंजिनियरिंग]]मधून मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगची पदवी पूर्ण केली.<ref name="TOI" /><ref name="SM">{{cite web|url=http://starofmysore.com/bridge-man-girish-bharadwaj-vviet-city-mar-7/ |title=Bridge man Girish Bharadwaj at VVIET |publisher= Star of Mysore |access-date=11 August 2017}}</ref> भारद्वाज आणि त्यांच्या पत्नी उषा यांना तीन मुले होती. ७ जुलै २०२६ रोजी वयाच्या ७६ व्या वर्षी सुळ्ळिया येथे भारद्वाज यांचे निधन झाले.<ref>{{cite news |title=‘Bridge Man of India’ Girish Bharadwaj passes away in Sullia |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/bridge-man-of-india-girish-bharadwaj-passes-away-in-sullia/article71192122.ece |access-date=7 July 2026 |publisher=The Hindu |date=7 July 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=ದೇಶದ ತೂಗು ಸೇತುವೆಗಳ ಸರದಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತ ಡಾ.ಗಿರೀಶ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ನಿಧನ, ಕಳಚಿತು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿ |url=https://kannada.asianetnews.com/state/padma-shri-honored-dr-girish-bhardwaj-passes-away-bridge-man-of-india-dies-at-76-in-sullia-dakshina-kannada-gdp/articleshow-2ktukt4 |work=Asianet Suvarna News |language=kn}}</ref> == कारकीर्द == भारद्वाज यांनी त्यांचा पहिला पूल १९८९ मध्ये दक्षिण कर्नाटकातील अरांबूर येथे पायस्विनी नदीवर बांधला. त्यानंतर त्यांनी [[केरळ]]मध्ये सुमारे तीस पूल, तर [[तेलंगणा]] आणि [[ओडिशा]]मध्ये प्रत्येकी दोन पूल बांधले, तर त्यांची उर्वरित कामे [[कर्नाटक]]च्या विविध भागांत आहेत.<ref name="DC" /><ref name="TH">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/Padma-award-winners-from-Karnataka-are-an-eclectic-mix/article17094103.ece |title=Padma award winners from Karnataka are an eclectic mix |work= द हिंदू |access-date=11 August 2017}}</ref> == सन्मान आणि पुरस्कार == २०१७ मध्ये, भारद्वाज यांना [[भारत सरकार]]ने [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]], या चौथ्या सर्वोच्च भारतीय नागरी पुरस्काराने सन्मानित केले.<ref name="OU">{{cite web |title=President Pranab Mukherjee confers Padma awards |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/president-pranab-mukherjee-confers-padma-awards/968104 |access-date=11 August 2017 |publisher= आउटलुक}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:भारद्वाज, गिरीश}} [[वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:सामाजिक कार्यातील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:कन्नड व्यक्ती]] [[वर्ग:कर्नाटकातील अभियंते]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:कर्नाटकातील समाजसेवक]] l8c37vtkk79qlstjvz70glvhkgmhn1i 2694910 2694908 2026-07-16T14:43:45Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2694910 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''गिरीश भारद्वाज''' ([[२ मे]], [[इ.स. १९५०|१९५०]] – [[७ जुलै]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते होते, ज्यांना [[भारत|भारतातील]] दुर्गम गावांमध्ये सुमारे १२७ पूल बांधल्याबद्दल अनेकदा ''सेतू बंधू'' आणि ''ब्रिजमन ऑफ इंडिया'' म्हणून संबोधले जाते. त्यांना २०१७ मध्ये [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.<ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/sullias-bridge-man-gets-padma-shri/articleshow/56782927.cms |title=Sullia's bridge-man gets Padma Shri |work= टाइम्स ऑफ इंडिया |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="DC">{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/260117/padma-shri-award-bridge-man-credits-it-to-his-employees.html |title=Padma Shri award: 'Bridge Man' credits it to his employees |publisher= डेक्कन क्रॉनिकल |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="FP">{{cite web|url=http://www.firstpost.com/living/invincible-indians-solid-people-solid-stories-3737367.html |title=Invincible Indians: Solid People, Solid Stories |publisher= Firstpost |access-date=11 August 2017}}</ref> == पार्श्वभूमी == भारद्वाज यांचा जन्म २ मे १९५० रोजी झाला आणि ते [[कर्नाटक]]मधील [[सुळ्ळिया]] येथील रहिवासी होते. त्यांनी १९७३ मध्ये [[मंड्या]] येथील [[पी.ई.एस. कॉलेज ऑफ इंजिनियरिंग]]मधून मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगची पदवी पूर्ण केली.<ref name="TOI" /><ref name="SM">{{cite web|url=http://starofmysore.com/bridge-man-girish-bharadwaj-vviet-city-mar-7/ |title=Bridge man Girish Bharadwaj at VVIET |publisher= Star of Mysore |access-date=11 August 2017}}</ref> भारद्वाज आणि त्यांच्या पत्नी उषा यांना तीन मुले होती. ७ जुलै २०२६ रोजी वयाच्या ७६ व्या वर्षी सुळ्ळिया येथे भारद्वाज यांचे निधन झाले.<ref>{{cite news |title=‘Bridge Man of India’ Girish Bharadwaj passes away in Sullia |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/bridge-man-of-india-girish-bharadwaj-passes-away-in-sullia/article71192122.ece |access-date=7 July 2026 |publisher=The Hindu |date=7 July 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=ದೇಶದ ತೂಗು ಸೇತುವೆಗಳ ಸರದಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತ ಡಾ.ಗಿರೀಶ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ನಿಧನ, ಕಳಚಿತು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿ |url=https://kannada.asianetnews.com/state/padma-shri-honored-dr-girish-bhardwaj-passes-away-bridge-man-of-india-dies-at-76-in-sullia-dakshina-kannada-gdp/articleshow-2ktukt4 |work=Asianet Suvarna News |language=kn}}</ref> == कारकीर्द == भारद्वाज यांनी त्यांचा पहिला पूल १९८९ मध्ये दक्षिण कर्नाटकातील अरांबूर येथे पायस्विनी नदीवर बांधला. त्यानंतर त्यांनी [[केरळ]]मध्ये सुमारे तीस पूल, तर [[तेलंगणा]] आणि [[ओडिशा]]मध्ये प्रत्येकी दोन पूल बांधले, तर त्यांची उर्वरित कामे [[कर्नाटक]]च्या विविध भागांत आहेत.<ref name="DC" /><ref name="TH">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/Padma-award-winners-from-Karnataka-are-an-eclectic-mix/article17094103.ece |title=Padma award winners from Karnataka are an eclectic mix |work= द हिंदू |access-date=11 August 2017}}</ref> == सन्मान आणि पुरस्कार == २०१७ मध्ये, भारद्वाज यांना [[भारत सरकार]]ने [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]], या चौथ्या सर्वोच्च भारतीय नागरी पुरस्काराने सन्मानित केले.<ref name="OU">{{cite web |title=President Pranab Mukherjee confers Padma awards |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/president-pranab-mukherjee-confers-padma-awards/968104 |access-date=11 August 2017 |publisher= आउटलुक}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:भारद्वाज, गिरीश}} [[वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:सामाजिक कार्यातील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:कन्नड व्यक्ती]] [[वर्ग:कर्नाटकातील अभियंते]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:कर्नाटकातील समाजसेवक]] 2696afg6vveovg52d1fa82a7f3w6cxb 2694913 2694910 2026-07-16T14:48:07Z अभय नातू 206 /* संदर्भ */ 2694913 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''गिरीश भारद्वाज''' ([[२ मे]], [[इ.स. १९५०|१९५०]] – [[७ जुलै]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते होते, ज्यांना [[भारत|भारतातील]] दुर्गम गावांमध्ये सुमारे १२७ पूल बांधल्याबद्दल अनेकदा ''सेतू बंधू'' आणि ''ब्रिजमन ऑफ इंडिया'' म्हणून संबोधले जाते. त्यांना २०१७ मध्ये [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.<ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/sullias-bridge-man-gets-padma-shri/articleshow/56782927.cms |title=Sullia's bridge-man gets Padma Shri |work= टाइम्स ऑफ इंडिया |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="DC">{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/260117/padma-shri-award-bridge-man-credits-it-to-his-employees.html |title=Padma Shri award: 'Bridge Man' credits it to his employees |publisher= डेक्कन क्रॉनिकल |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="FP">{{cite web|url=http://www.firstpost.com/living/invincible-indians-solid-people-solid-stories-3737367.html |title=Invincible Indians: Solid People, Solid Stories |publisher= Firstpost |access-date=11 August 2017}}</ref> == पार्श्वभूमी == भारद्वाज यांचा जन्म २ मे १९५० रोजी झाला आणि ते [[कर्नाटक]]मधील [[सुळ्ळिया]] येथील रहिवासी होते. त्यांनी १९७३ मध्ये [[मंड्या]] येथील [[पी.ई.एस. कॉलेज ऑफ इंजिनियरिंग]]मधून मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगची पदवी पूर्ण केली.<ref name="TOI" /><ref name="SM">{{cite web|url=http://starofmysore.com/bridge-man-girish-bharadwaj-vviet-city-mar-7/ |title=Bridge man Girish Bharadwaj at VVIET |publisher= Star of Mysore |access-date=11 August 2017}}</ref> भारद्वाज आणि त्यांच्या पत्नी उषा यांना तीन मुले होती. ७ जुलै २०२६ रोजी वयाच्या ७६ व्या वर्षी सुळ्ळिया येथे भारद्वाज यांचे निधन झाले.<ref>{{cite news |title=‘Bridge Man of India’ Girish Bharadwaj passes away in Sullia |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/bridge-man-of-india-girish-bharadwaj-passes-away-in-sullia/article71192122.ece |access-date=7 July 2026 |publisher=The Hindu |date=7 July 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=ದೇಶದ ತೂಗು ಸೇತುವೆಗಳ ಸರದಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತ ಡಾ.ಗಿರೀಶ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ನಿಧನ, ಕಳಚಿತು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿ |url=https://kannada.asianetnews.com/state/padma-shri-honored-dr-girish-bhardwaj-passes-away-bridge-man-of-india-dies-at-76-in-sullia-dakshina-kannada-gdp/articleshow-2ktukt4 |work=Asianet Suvarna News |language=kn}}</ref> == कारकीर्द == भारद्वाज यांनी त्यांचा पहिला पूल १९८९ मध्ये दक्षिण कर्नाटकातील अरांबूर येथे पायस्विनी नदीवर बांधला. त्यानंतर त्यांनी [[केरळ]]मध्ये सुमारे तीस पूल, तर [[तेलंगणा]] आणि [[ओडिशा]]मध्ये प्रत्येकी दोन पूल बांधले, तर त्यांची उर्वरित कामे [[कर्नाटक]]च्या विविध भागांत आहेत.<ref name="DC" /><ref name="TH">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/Padma-award-winners-from-Karnataka-are-an-eclectic-mix/article17094103.ece |title=Padma award winners from Karnataka are an eclectic mix |work= द हिंदू |access-date=11 August 2017}}</ref> == सन्मान आणि पुरस्कार == २०१७ मध्ये, भारद्वाज यांना [[भारत सरकार]]ने [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]], या चौथ्या सर्वोच्च भारतीय नागरी पुरस्काराने सन्मानित केले.<ref name="OU">{{cite web |title=President Pranab Mukherjee confers Padma awards |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/president-pranab-mukherjee-confers-padma-awards/968104 |access-date=11 August 2017 |publisher= आउटलुक}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:भारद्वाज, गिरीश}} [[वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:सामाजिक कार्यातील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:कन्नड व्यक्ती]] [[वर्ग:कर्नाटकातील अभियंते]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:कर्नाटकातील समाजसेवक]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रेलख]] 7aqkhl0h2nvad6fz8dpe8hspjukze9w 2695004 2694913 2026-07-17T03:57:57Z संतोष गोरे 135680 removed [[Category:पुरुष चरित्रेलख]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2695004 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''गिरीश भारद्वाज''' ([[२ मे]], [[इ.स. १९५०|१९५०]] – [[७ जुलै]], [[इ.स. २०२६|२०२६]]) हे एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते होते, ज्यांना [[भारत|भारतातील]] दुर्गम गावांमध्ये सुमारे १२७ पूल बांधल्याबद्दल अनेकदा ''सेतू बंधू'' आणि ''ब्रिजमन ऑफ इंडिया'' म्हणून संबोधले जाते. त्यांना २०१७ मध्ये [[पद्मश्री]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.<ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/sullias-bridge-man-gets-padma-shri/articleshow/56782927.cms |title=Sullia's bridge-man gets Padma Shri |work= टाइम्स ऑफ इंडिया |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="DC">{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/260117/padma-shri-award-bridge-man-credits-it-to-his-employees.html |title=Padma Shri award: 'Bridge Man' credits it to his employees |publisher= डेक्कन क्रॉनिकल |access-date=11 August 2017}}</ref><ref name="FP">{{cite web|url=http://www.firstpost.com/living/invincible-indians-solid-people-solid-stories-3737367.html |title=Invincible Indians: Solid People, Solid Stories |publisher= Firstpost |access-date=11 August 2017}}</ref> == पार्श्वभूमी == भारद्वाज यांचा जन्म २ मे १९५० रोजी झाला आणि ते [[कर्नाटक]]मधील [[सुळ्ळिया]] येथील रहिवासी होते. त्यांनी १९७३ मध्ये [[मंड्या]] येथील [[पी.ई.एस. कॉलेज ऑफ इंजिनियरिंग]]मधून मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगची पदवी पूर्ण केली.<ref name="TOI" /><ref name="SM">{{cite web|url=http://starofmysore.com/bridge-man-girish-bharadwaj-vviet-city-mar-7/ |title=Bridge man Girish Bharadwaj at VVIET |publisher= Star of Mysore |access-date=11 August 2017}}</ref> भारद्वाज आणि त्यांच्या पत्नी उषा यांना तीन मुले होती. ७ जुलै २०२६ रोजी वयाच्या ७६ व्या वर्षी सुळ्ळिया येथे भारद्वाज यांचे निधन झाले.<ref>{{cite news |title=‘Bridge Man of India’ Girish Bharadwaj passes away in Sullia |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/bridge-man-of-india-girish-bharadwaj-passes-away-in-sullia/article71192122.ece |access-date=7 July 2026 |publisher=The Hindu |date=7 July 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=ದೇಶದ ತೂಗು ಸೇತುವೆಗಳ ಸರದಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತ ಡಾ.ಗಿರೀಶ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ನಿಧನ, ಕಳಚಿತು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿ |url=https://kannada.asianetnews.com/state/padma-shri-honored-dr-girish-bhardwaj-passes-away-bridge-man-of-india-dies-at-76-in-sullia-dakshina-kannada-gdp/articleshow-2ktukt4 |work=Asianet Suvarna News |language=kn}}</ref> == कारकीर्द == भारद्वाज यांनी त्यांचा पहिला पूल १९८९ मध्ये दक्षिण कर्नाटकातील अरांबूर येथे पायस्विनी नदीवर बांधला. त्यानंतर त्यांनी [[केरळ]]मध्ये सुमारे तीस पूल, तर [[तेलंगणा]] आणि [[ओडिशा]]मध्ये प्रत्येकी दोन पूल बांधले, तर त्यांची उर्वरित कामे [[कर्नाटक]]च्या विविध भागांत आहेत.<ref name="DC" /><ref name="TH">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/Padma-award-winners-from-Karnataka-are-an-eclectic-mix/article17094103.ece |title=Padma award winners from Karnataka are an eclectic mix |work= द हिंदू |access-date=11 August 2017}}</ref> == सन्मान आणि पुरस्कार == २०१७ मध्ये, भारद्वाज यांना [[भारत सरकार]]ने [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]], या चौथ्या सर्वोच्च भारतीय नागरी पुरस्काराने सन्मानित केले.<ref name="OU">{{cite web |title=President Pranab Mukherjee confers Padma awards |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/president-pranab-mukherjee-confers-padma-awards/968104 |access-date=11 August 2017 |publisher= आउटलुक}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:भारद्वाज, गिरीश}} [[वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:सामाजिक कार्यातील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:कन्नड व्यक्ती]] [[वर्ग:कर्नाटकातील अभियंते]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभियंते]] [[वर्ग:कर्नाटकातील समाजसेवक]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 1538ff7hwwfp8r3i72hrgn021xf7fmb 0 381520 2694901 2026-07-16T14:37:18Z अभय नातू 206 मूळ नाव 2694901 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[चिन्मयानंद (राजकारणी)]] 8791smoouswjqn4l937vn1ps72ahl5t 0 381521 2694904 2026-07-16T14:37:45Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2694904 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[शाहजहानपूर]] efwa9381eq1onkrtn448pnaxpngps4z 14 381522 2694909 2026-07-16T14:41:17Z संतोष गोरे 135680 नवीन पान: [[वर्ग:प्रदेशानुसार समाजसेवक]] 2694909 wikitext text/x-wiki [[वर्ग:प्रदेशानुसार समाजसेवक]] 6zl24o2y5er042abmdena42z53cmmjh 0 381523 2694911 2026-07-16T14:43:58Z अभय नातू 206 नामभेद 2694911 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[चिन्मयानंद (राजकारणी)]] 8791smoouswjqn4l937vn1ps72ahl5t 0 381524 2694919 2026-07-16T15:04:02Z AdvAnantGholam 172574 नवीन पान: {{Infobox | above = कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था | header1 = सामान्य माहिती | label2 = प्रकार | data2 = पारंपरिक जमीन व्यवस्था | label3 = प्रदेश | data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | label4 = ऐतिहासिक कालखंड | data4 = प्राचीन... 2694919 wikitext text/x-wiki {{Infobox | above = कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था | header1 = सामान्य माहिती | label2 = प्रकार | data2 = पारंपरिक जमीन व्यवस्था | label3 = प्रदेश | data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | label4 = ऐतिहासिक कालखंड | data4 = प्राचीन काळ – वर्तमान | label5 = प्रमुख [[जमीन]] प्रकार | data5 = [[भात]]शेती, वरकस [[जमीन]], डोंगरावरील सामुदायिक जमीन, आडीची [[शेती]], गुरचराईची [[जमीन]], देवस्थान जमीन, इनाम [[जमीन]], गावकीच्या सामुदायिक जमिनी | label6 = प्रमुख अभिलेख | data6 = ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, [[हक्क]]अभिलेख | label7 = प्रमुख कायदा | data7 = [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ | label8 = संबंधित संस्था | data8 = [[महसूल]] व [[वन]]विभाग, [[महाराष्ट्र]]शासन | label9 = संबंधित विषय | data9 = [[महसूल]], [[जमीन]], सहहिस्सेदारी, [[वारस]]व्यवस्था | below = कोकणातील पारंपरिक सामुदायिक जमीनधारणा, महसूल अभिलेख आणि कायदेशीर व्यवस्थेचा आढावा }} {{Short description|महाराष्ट्रातील कोकण प्रदेशातील पारंपरिक सामुदायिक जमीन व्यवस्था}} '''[[कोकण]]तील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]तील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]]प्रशासन|महसुली व्यवस्था आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराईची क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे '''The Gazetteer of the Bombay Presidency''', [[महाराष्ट्र]]राज्य गॅझेटिअर, महसुली अभिलेख आणि इतर ऐतिहासिक स्रोतांमधून दिसून येते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]] [[भारत]], ब्रिटिशकालात]] करण्यात आलेल्या [[महसूल]]सर्वेक्षण, '''Bombay Land Revenue Code, 1879''', '''Record of Rights''' प्रणाली आणि त्यानंतर [[महाराष्ट्र]]जमीन [[महसूल]] संहिता, १९६६]] अंतर्गत तयार झालेल्या अभिलेखांमुळे या प्रदेशातील जमीनधारणा व महसुली नोंदींचे दस्तऐवजीकरण अधिक नियमित स्वरूपात करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == प्रस्तावना == '''[[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]] प्रशासन|महसुली प्रशासन आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची शेती, गुरचराई क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक, महसुली आणि प्रशासकीय अभिलेखांतून दिसून येते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश]] [[भारत]], ब्रिटिशकालात करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, [[गाव]]नकाशे, '''Bombay Land Revenue Code, 1879''' आणि '''Record of Rights''' प्रणालीच्या अंमलबजावणीनंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि हक्क अभिलेखांची नोंद अधिक नियमितपणे करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले आणि ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी व इतर हक्क अभिलेखांच्या व्यवस्थापनासाठी एकसंध कायदेशीर चौकट उपलब्ध झाली.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == भौगोलिक पार्श्वभूमी == '''[[कोकण]]''' हा [[भारत]]च्या पश्चिम किनारपट्टीवरील [[सह्याद्री]] पर्वतरांग आणि [[अरबी समुद्र]] यांच्या दरम्यान वसलेला चिंचोळा किनारी प्रदेश आहे. [[महाराष्ट्र]]ातील कोकण विभागात [[मुंबई शहर जिल्हा]], [[मुंबई उपनगर जिल्हा]], [[ठाणे जिल्हा]], [[पालघर जिल्हा]], [[रायगड जिल्हा]], [[रत्नागिरी जिल्हा]] आणि [[सिंधुदुर्ग जिल्हा]] यांचा समावेश होतो.<ref>{{cite web |title=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/index.html |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशात दक्षिण-पश्चिम मान्सूनच्या प्रभावामुळे मोठ्या प्रमाणात पर्जन्यवृष्टी होते. या प्रदेशात प्रामुख्याने लेटराइट (जांभा), लाल मुरूम, गाळयुक्त तसेच डोंगरउतारावरील विविध प्रकारच्या मृदा आढळतात. या भौगोलिक वैशिष्ट्यांमुळे [[भात]]शेती, [[फळ]]बागा आणि पावसावर अवलंबून असलेली [[कृषी]] व्यवस्था विकसित झाली आहे.<ref>{{cite web |title=Hydrogeology of Maharashtra |url=https://gsda.maharashtra.gov.in/en-hydrogeology-of-maharashtra/ |publisher=Groundwater Surveys and Development Agency, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांमधून उगम पावणाऱ्या असंख्य नद्या, खाड्या, ओढे आणि नैसर्गिक जलप्रवाहांमुळे कोकणात [[भात]]शेतीस पोषक भौगोलिक परिस्थिती निर्माण झाली. किनारपट्टी, [[डोंगर]]उतार, [[नदी]]खोरे आणि पठारी भाग यांच्या भौगोलिक विविधतेमुळे [[जमीन]] वापर, [[शेती]]चे प्रकार आणि वस्तीची रचना यांतही विविधता आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency |volume=X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> परंपरेने कोकणातील बहुतेक गावे डोंगरांच्या पायथ्याशी किंवा [[नदी]]काठांवर विकसित झाली. गावाभोवती [[भात]]खाचरे, [[डोंगर]]उतारावरील वरकस [[जमीन]], [[फळ]]बागा, गुरचराई क्षेत्रे आणि [[वन]]क्षेत्र अशी भौगोलिक रचना अनेक ठिकाणी आढळते. या नैसर्गिक परिस्थितीचा स्थानिक जमीन वापर, महसूल व्यवस्था आणि पारंपरिक वहिवाटीवर दीर्घकालीन प्रभाव पडला आहे.<ref>{{cite web |title=What We Do – Gazetteers Department |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/whatwedo.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == ऐतिहासिक पार्श्वभूमी == [[कोकण]] प्रदेशाचा [[इतिहास]] प्राचीन काळापासून विविध राजवंश, सागरी [[व्यापार]] आणि किनारी संस्कृतीशी संबंधित आहे. प्राचीन भारतीय [[साहित्य]], शिलालेख, ताम्रपट तसेच परकीय प्रवाशांच्या वर्णनांमध्ये [[अपरांत]] (Aparanta), सप्त[[कोकण]] आणि [[कोकण]] प्रदेशाचा उल्लेख विविध नावांनी आढळतो. या प्रदेशावर [[सातवाहन]], [[चालुक्य]], [[राष्ट्रकूट]], [[शिलाहार]], [[यादव]], [[बहामनी सल्तनत]], [[आदिलशाही]], [[मराठा साम्राज्य]] आणि [[ब्रिटिश राज]] अशा विविध सत्तांनी वेगवेगळ्या कालखंडांत राज्य केले.<ref>{{cite web |title=History – Maharashtra State Gazetteers |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/greater_bombay/history.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील जमीनधारणा आणि महसूल व्यवस्था कालानुसार बदलत गेली. मध्ययुगीन काळात स्थानिक ग्रामसंस्था, वतन व्यवस्था आणि प्रादेशिक सत्तांनुसार महसूल आकारणीच्या विविध पद्धती अस्तित्वात होत्या. [[पाटील]], [[कुलकर्णी]], [[देशमुख]] आणि इतर पारंपरिक अधिकारी गावपातळीवरील महसूल प्रशासनात महत्त्वाची भूमिका बजावत असत.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri and Savantvadi Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील महसूल व्यवस्थेच्या इतिहासात विजापूर, मराठा आणि ब्रिटिश कालखंडांना विशेष महत्त्व आहे. रत्नागिरी जिल्ह्याच्या महसूल इतिहासानुसार इ.स. १५०२ मध्ये [[युसुफ आदिल शाह]] यांच्या काळात महसूल व्यवस्थेची पुनर्रचना करण्यात आली. पुढे मराठा आणि पेशवा काळात गावपातळीवरील महसूल प्रशासन अधिक संघटित झाले.<ref>{{cite web |title=History of Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> इ.स. १८१८ नंतर [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश प्रशासनाने]] कोकणातील [जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेत व्यापक बदल केले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, नकाशे तयार करणे, जमिनींचे वर्गीकरण आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्याची प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने राबविण्यात आली. पुढे '''Bombay Land Revenue Code, 1879''' आणि '''Record of Rights''' संबंधीच्या तरतुदींमुळे महसूल प्रशासनाला अधिक एकसंध कायदेशीर स्वरूप प्राप्त झाले.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[स्वातंत्र्य]]ानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर[[ महसूल]] अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले. त्याअंतर्गत ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी आणि इतर [[हक्क]]अभिलेखांचे व्यवस्थापन कायदेशीर चौकटीत करण्यात येते. == पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था == [[कोकण]] प्रदेशात पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, [[कृषी]], पर्जन्यमान, सामाजिक रचना आणि प्रचलित रूढी-परंपरा यांच्या आधारे विकसित झाली. गावातील जमिनींचा वापर केवळ वैयक्तिक [[शेती]]पुरता मर्यादित नसून, काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर सामुदायिक स्वरूपात केला जात असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि महसुली नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील पारंपरिक [[शेती]] प्रामुख्याने [[भात]]शेतीवर आधारित होती. [[डोंगर]] उतारावरील [[जमीन]], वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराई क्षेत्रे, नैसर्गिक जलस्रोत आणि वनालगतच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, गावकी व्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीनुसार होत असे.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> गावातील [[पाटील]], [[कुलकर्णी]] आणि इतर पारंपरिक ग्रामप्रशासनाशी संबंधित व्यक्ती [[महसूल]] संकलन, [[जमीन]] नोंदी आणि स्थानिक प्रशासनामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावत असत. विविध गावांमध्ये [[जमीन]] वापराच्या पद्धती, वहिवाटीचे [[नियम]] आणि सामुदायिक व्यवस्थापनाची स्वरूपे स्थानिक परिस्थितीनुसार भिन्न होती.<ref>{{cite web |title=Village Officers – Bombay Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालीन]] महसूल सर्वेक्षणापूर्वी जमीनधारणेच्या अनेक प्रथा प्रामुख्याने स्थानिक रूढी आणि प्रचलित परंपरांवर आधारित होत्या. नंतरच्या काळात '''Bombay Land Revenue Code, 1879''' आणि त्यानंतरच्या [[महसूल]] कायद्यांद्वारे जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि अभिलेखीकरण करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> आजही [[कोकण]]ातील काही भागांमध्ये पारंपरिक [[जमीन]] वापराच्या ऐतिहासिक स्वरूपाचे प्रतिबिंब ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर महसुली अभिलेखांमध्ये आढळून येते.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]]व्यवस्था == [[ईस्ट इंडिया कंपनी]]च्या कारकीर्दीत आणि त्यानंतर [[ब्रिटिश राज]]च्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मधील जमीन महसूल व्यवस्थेत व्यापक प्रशासकीय सुधारणा करण्यात आल्या. महसूल संकलन अधिक कार्यक्षम करणे, जमिनींचे सर्वेक्षण करणे, सीमांकन निश्चित करणे आणि जमीनधारकांच्या हक्कांची नोंद ठेवणे हे या सुधारणांचे प्रमुख उद्दिष्ट होते.ब्रिटिश सत्तेच्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मध्ये [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेचे पुनर्गठन करण्यात आले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]अभिलेख ('''Record of Rights''') आणि [[महसूल]]प्रशासन यांना कायदेशीर चौकट देण्यासाठी पुढे '''Bombay Land Revenue Code, 1879''' लागू करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026}}</ref> एकोणिसाव्या शतकात ग्रेट ट्रिगोनोमेट्रिकल सर्व्हे आणि स्थानिक [[महसूल]] सर्वेक्षणांच्या आधारे जमिनींचे मोजमाप, वर्गीकरण आणि नकाशे तयार करण्याचे काम सुरू झाले. या सर्वेक्षणांमुळे प्रत्येक गावातील [[शेत]]जमिनी, [[डोंगर]], वनक्षेत्र, [[नदी]]-नाले आणि इतर नैसर्गिक भूभाग यांची स्वतंत्र नोंद करण्यात आली. '''Bombay Land Revenue Code, 1879''' लागू झाल्यानंतर [[बॉम्बे]]प्रेसिडेन्सीतील [[जमीन]] [[महसूल]] प्रशासनाला एकसंध कायदेशीर चौकट प्राप्त झाली. या कायद्यांतर्गत जमिनींचे सर्वेक्षण, [[महसूल]] निश्चिती, [[हक्क]]अभिलेख (''Record of Rights''), फेरफार नोंदी आणि [[महसूल]] अधिकाऱ्यांचे अधिकार निश्चित करण्यात आले. [[ब्रिटिश]]कालात तयार करण्यात आलेल्या [[हक्क]] अभिलेखमुळे प्रत्येक सर्वे क्रमांकाची माहिती, [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[क्षेत्रफळ]] आणि [[महसूल]] यांची अधिकृत नोंद ठेवण्याची पद्धत विकसित झाली. पुढील काळात या अभिलेखांच्या आधारे [[महसूल]] प्रशासन अधिक नियमित करण्यात आले. कोकणातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये [[ब्रिटिश]]कालीन सर्वेक्षणानंतर [[महसूल]] नोंदी, [[गाव]] नकाशे आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्यात आले. पुढे १९१३ मध्ये '''Record of Rights''' संबंधी तरतुदी लागू झाल्यानंतर गावागावात [[हक्क]]अभिलेख ठेवण्याची प्रक्रिया अधिक नियमित झाली.<ref>{{cite web |title=Records of Rights – Kolaba Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Record of Rights – Ratnagiri Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026}}</ref> == [[महसूल]] अभिलेख == '''[[महसूल]] अभिलेख''' ({{lang-en|Revenue Records}}) म्हणजे [[जमीन]]ीची मालकी, ताबा, क्षेत्रफळ, वर्गीकरण, महसूल, लागवड, फेरफार आणि इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. [[महाराष्ट्र]]ात महसूल अभिलेखांचे व्यवस्थापन '''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''' आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार केले जाते.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]] प्रदेशात [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]] सर्वेक्षणानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन आणि [[हक्क]]अभिलेख (''Record of Rights'') तयार करण्यास प्रारंभ झाला. पुढे '''Bombay Land Revenue Code, 1879''' आणि नंतरच्या कायद्यांनुसार [[गाव]] नमुने, सर्वे क्रमांक, [[जमीन]]वर्गीकरण आणि महसूल नोंदी अधिक नियमितपणे ठेवण्यात आल्या.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील प्रमुख [[महसूल]] अभिलेखांमध्ये ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद ('''Mutation Entry'''), [[हक्क]]अभिलेख, [[गाव]] नमुने, सर्वे नकाशे आणि भूमापन अभिलेखांचा समावेश होतो. हे अभिलेख [[जमीन]]धारणा, वारसा, [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी आणि [[महसूल]] प्रशासनासाठी महत्त्वाचे मानले जातात.<ref>{{cite web |title=e-Rights Record (Mahabhulekh) |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Mahabhumi, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महसूल]] अभिलेखांमधील नोंदी या प्रामुख्याने [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात येतात. त्या स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जात नाहीत; मालकीचा अंतिम प्रश्न संबंधित पुरावे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांवर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ७/१२ उतारा === '''७/१२ उतारा''' ({{lang-en|Record of Rights Extract}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कृषी]] जमिनींसंबंधीचा एक महत्त्वाचा [[महसूल]] अभिलेख आहे. हा उतारा [[हक्क]]अभिलेखचा भाग असून त्यामध्ये सर्वे किंवा गट क्रमांक, [[क्षेत्रफळ]], [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[लागवड]] केलेली पिके, कर आकारणी तसेच इतर महसुली नोंदींचा समावेश असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> '''Bombay Land Revenue Code, 1879''' अंतर्गत हक्क अभिलेख (''Record of Rights'') तयार करण्याची व्यवस्था विकसित झाली. त्यानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार ७/१२ उतारा हा [[महसूल]] प्रशासनातील प्रमुख अभिलेख म्हणून वापरला जातो.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही भागांमध्ये ऐतिहासिकदृष्ट्या संयुक्त किंवा सहहिस्सेदारी स्वरूपाच्या जमिनींच्या ७/१२ उतारा|७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदविलेली आढळतात. तथापि, केवळ ७/१२ उतारा हा मालकी हक्काचा अंतिम आणि निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; तो [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात आलेला अभिलेख असून मालकीसंबंधी वाद उद्भवल्यास त्याचा निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ८-अ उतारा === '''८-अ उतारा''' ({{lang-en|Village Form No. 8A}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[महसूल]] अभिलेखपैकी एक महत्त्वाचा अभिलेख असून तो विशिष्ट खातेदाराच्या (''Khata Holder'') नावावर असलेल्या जमिनींची खातेनिहाय माहिती दर्शवितो. ७/१२ उतारा ज्या प्रकारे विशिष्ट सर्वे किंवा गट क्रमांकावरील जमिनीची माहिती देतो, त्याउलट ८-अ उतारा हा एका खातेदाराच्या नावावरील सर्व सर्वे किंवा गट क्रमांकांची एकत्रित नोंद दर्शवितो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – Village Form 8A |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref>. ८-अ उतारामध्ये खातेदाराचे नाव, खाते क्रमांक, संयुक्त खातेदारांची माहिती, संबंधित सर्वे किंवा गट क्रमांक, एकूण [[क्षेत्रफळ]] तसेच शासनाकडे देय असलेल्या [[जमीन]] महसुलाची [[माहिती]] नोंदविली जाते. त्यामुळे एका व्यक्तीच्या किंवा संयुक्त खातेदारांच्या नावावर गावामध्ये किती [[जमीन]] नोंदलेली आहे याचा एकत्रित आढावा घेण्यासाठी हा अभिलेख उपयोगी मानला जातो.<ref>{{cite web |title=Land Records Services – Mahabhumi |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ७/१२ उतारा आणि ८-अ उतारा हे परस्परपूरक [[महसूल]] अभिलेख मानले जातात. [[जमीन]]धारणा, [[वारस]]नोंद, फेरफार, [[कर्ज]] व्यवहार तसेच [[महसूल]] प्रशासनातील विविध कामांसाठी दोन्ही अभिलेखांचा एकत्रित संदर्भ घेतला जातो.<ref>{{cite web |title=Digitally Signed Land Records |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमीनधारणेमध्ये ८-अ उतारा हा संबंधित खातेदारांच्या नावावरील जमिनींची खातेनिहाय [[माहिती]] पडताळण्यासाठी उपयुक्त अभिलेख मानला जातो. तथापि, ७/१२ उतारा प्रमाणेच ८-अ उतारा हा देखील [[महसूल]] अभिलेख असून तो स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम व निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; मालकीचा प्रश्न संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयावर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === फेरफार नोंद === '''फेरफार नोंद''' ({{lang-en|Mutation Entry}}) ही [[महसूल]] अभिलेखमधील अशी नोंद आहे, ज्याद्वारे [[जमीन]]धारकाच्या नावात, हक्कात किंवा जमिनीच्या तपशीलात झालेल्या बदलांची नोंद करण्यात येते. खरेदी-विक्री, वारसा, [[दान]]पत्र, विभाजन, न्यायालयाचा आदेश, शासनाकडून संपादन किंवा इतर कायदेशीर कारणांमुळे जमिनीच्या हक्कात बदल झाल्यास संबंधित महसूल अधिकाऱ्याकडे फेरफार प्रस्ताव सादर केला जातो.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार प्रस्ताव प्राप्त झाल्यानंतर [[तलाठी]], मंडळ[[अधिकारी]] किंवा अन्य सक्षम [[महसूल]] अधिकारी उपलब्ध कागदपत्रांची पडताळणी करून आवश्यक चौकशी करतात. कायदेशीर अटी पूर्ण झाल्यास फेरफार मंजूर केला जातो आणि त्यानुसार ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा तसेच इतर महसूल अभिलेखांमध्ये आवश्यक बदल करण्यात येतात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> '''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''' आणि [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] ([[हक्क]]अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार फेरफार नोंदींची प्रक्रिया आणि [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये बदल करण्याची कार्यपद्धती निर्धारित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार नोंद ही महसूल प्रशासनासाठी ठेवण्यात येणारी नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानली जात नाही. सर्वोच्च न्यायालयाने विविध निर्णयांमध्ये महसूल अभिलेखांतील नोंदी प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असल्याचे नमूद केले असून, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite book |title=Mulla on the Transfer of Property Act |edition=12th |publisher=LexisNexis }}</ref> कोकण प्रदेशातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींमध्ये वारसनोंद, सहहिस्सेदारांची नावे, विभाजन किंवा इतर बदल यांमुळे फेरफार नोंदींना विशेष महत्त्व प्राप्त होते. फेरफार मंजूर झाल्यानंतर त्यानुसार संबंधित महसूल अभिलेख अद्ययावत केले जातात.<ref>{{cite web |title=Land Records – Mahabhumi |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === [[हक्क]]अभिलेख === '''[[हक्क]]अभिलेख''' ({{lang-en|Record of Rights}}) म्हणजे एखाद्या गावातील जमिनींची मालकी, ताबा, उपभोग, [[क्षेत्रफळ]], [[महसूल]], सहहिस्सेदारी, फेरफार तसेच इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. महाराष्ट्रात [[हक्क]]अभिलेखांची तयारी, देखभाल व अद्ययावतीकरणाची प्रक्रिया '''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''' तसेच '''महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१''' यांनुसार केली जाते.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]]राज, ब्रिटिशकालात]] '''Bombay Land Revenue Code, 1879''' अंतर्गत '''Record of Rights''' प्रणालीचा [[विकास]] करण्यात आला. त्यानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]नोंदी आणि [[महसूल]]अभिलेख यांचे अधिक नियमित स्वरूप विकसित झाले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, [[गाव]] नमुने आणि इतर [[महसूल]] नोंदी या [[हक्क]]अभिलेख व्यवस्थेचा भाग मानल्या जातात. या अभिलेखांचा उपयोग [[महसूल]] प्रशासन, [[वारस]]नोंद, [[जमीन]] [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी, [[कर्ज]]प्रकरणे आणि इतर प्रशासकीय कामांसाठी केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]]ातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा अभिलेखांमध्ये फेरफार, [[वारस]]नोंद आणि [[विभाजन]] यांमुळे वेळोवेळी बदल होत असले तरी मूळ [[हक्क]]अभिलेख [[महसूल]] प्रशासनासाठी मूलभूत दस्तऐवज म्हणून वापरले जातात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Revenue Administration |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[हक्क]]अभिलेखांतील नोंदी या [[महसूल]] प्रशासनासाठी तयार करण्यात आलेल्या अधिकृत नोंदी असतात. त्या मालकी हक्कासंबंधी महत्त्वाचा पुरावा असला तरी, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सामुदायिक जमिनींचे प्रकार == [[कोकण]] प्रदेशातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, पारंपरिक [[कृषी]] पद्धती, ग्रामव्यवस्था आणि ऐतिहासिक [[महसूल]] व्यवस्थेच्या विकासाशी संबंधित आहे. विविध कालखंडांत गावांच्या गरजेनुसार आणि स्थानिक रूढींनुसार वेगवेगळ्या प्रकारच्या जमिनींचा सामायिक किंवा संयुक्त स्वरूपात वापर करण्यात येत असे. या जमिनींचे स्वरूप, उपयोग आणि महसुली नोंदी प्रत्येक गावाच्या [[इतिहास]], भौगोलिक परिस्थिती आणि प्रशासकीय व्यवस्थेनुसार भिन्न असू शकतात.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> या लेखाच्या संदर्भात कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेशी संबंधित प्रमुख [[जमीन]] [[प्रकार]] पुढीलप्रमाणे आहेत: * [[भात[[शेती * डोंगरावरील सामुदायिक [[जमीन]] * वरकस [[जमीन]] * आडीची [[शेती]] * गुरचराईची [[जमीन]] * [[देव]]स्थान, इनाम व गावकीच्या जमिनी या प्रत्येक प्रकारची [[जमीन]] तिचा ऐतिहासिक वापर, महसुली नोंदी आणि कायदेशीर स्थिती यांच्या आधारे स्वतंत्रपणे समजावून सांगितली आहे. === [[भात]]शेती === [[भात]]शेती ही [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक [[कृषी]] व्यवस्थेचा प्रमुख आधार मानली जाते. प्रदेशातील भरपूर [[पर्जन्यमान]], [[नदी]]खोरे, खोरी आणि सखल भाग यांमुळे [[भात]]शेतीचा [[विकास]] झाला. [[रत्नागिरी]], [[सिंधुदुर्ग]], [[रायगड]] आणि कोकणातील इतर भागांमध्ये [[भात]] हे प्रमुख अन्नधान्य [[पीक]] असून ऐतिहासिकदृष्ट्या अनेक गावांची अर्थव्यवस्था त्यावर आधारित होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेतीची जमीन पारंपरिकपणे कुटुंबे, [[भावकी]] किंवा सहहिस्सेदार यांच्या संयुक्त वहिवाटीत असल्याची उदाहरणे महसुली अभिलेखांमध्ये आढळतात. काही गावांमध्ये [[भात]]खाचरे वैयक्तिक ताब्यात असली तरी इतर काही ठिकाणी संयुक्त जमीनधारणेच्या स्वरूपामुळे अनेक सहहिस्सेदारांची नावे एकाच ७/१२ उतारा|७/१२ उताऱ्यावर नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा [[इतिहास]], [[महसूल]] सर्वेक्षण आणि स्थानिक वहिवाट यांवर अवलंबून बदलते.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration – Land Tenure |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरनुसार विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत जिल्ह्यातील अन्नधान्य पिकांमध्ये भाताचे क्षेत्र सर्वाधिक होते. विविध तालुक्यांमध्ये [[भात]] लागवडीच्या पद्धती, स्थानिक वाण, पाण्याचे व्यवस्थापन आणि कापणीच्या पद्धती यांमध्ये भौगोलिक परिस्थितीनुसार फरक आढळत होता. उंच (कुर्यात) आणि सखल (माळ) अशा दोन्ही प्रकारच्या जमिनींवर भाताची लागवड केली जात असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये आहे.[[रत्नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरनुसार विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत जिल्ह्यातील अन्नधान्य पिकांमध्ये भाताचे क्षेत्र सर्वाधिक होते. विविध तालुक्यांमध्ये [[भात]] लागवडीच्या पद्धती, स्थानिक वाण, पाण्याचे व्यवस्थापन आणि कापणीच्या पद्धती यांमध्ये भौगोलिक परिस्थितीनुसार फरक आढळत होता. उंच (कुर्यात) आणि सखल (माळ) अशा दोन्ही प्रकारच्या जमिनींवर भाताची लागवड केली जात असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये आहे.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये भातशेती ही प्रमुख [[कृषी]] पद्धती राहिली असून तिचा स्थानिक [[जमीन]] वापर, [[महसूल]] नोंदी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेशी निकटचा संबंध होता.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === डोंगरावरील सामुदायिक जमीन === [[कोकण]] प्रदेशातील डोंगरउतारावरील जमिनी या स्थानिक भौगोलिक परिस्थितीचा महत्त्वाचा भाग आहेत. सह्याद्री पर्वतरांगेपासून किनारपट्टीपर्यंतच्या प्रदेशात डोंगर, उतार, पठारे आणि खोल दऱ्या यांमुळे जमीन वापराच्या विविध पद्धती विकसित झाल्या. अनेक ठिकाणी डोंगरउतारावरील जमिनींचा उपयोग पारंपरिक शेती, गुरचराई, वृक्षलागवड तसेच नैसर्गिक संसाधनांच्या वापरासाठी केला जात असे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये कोकणातील डोंगरउतारावरील जमिनींचे स्वतंत्र वर्गीकरण करण्यात आले होते. रत्नागिरी आणि सावंतवाडी गॅझेटिअरनुसार, ''वर्खस'' (Varkas) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या उंचावरील जमिनी या डोंगरउतारावरील किंवा सपाट अशा दोन प्रकारांत विभागल्या जात होत्या. सर्वेक्षणादरम्यान त्यांच्या क्षेत्रफळाच्या नोंदी, सीमांकन आणि महसूल आकारणीची स्वतंत्र पद्धत विकसित करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Surveys (1827–1851) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार, डोंगरउतारावरील वर्खस जमिनी या उथळ, खडकाळ आणि तुलनेने कमी सुपीक स्वरूपाच्या असतात. अशा जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], काजू आणि आंबा यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असल्याची नोंद आहे, तर डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग कायमस्वरूपी वनक्षेत्र म्हणून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अशा डोंगरउतारावरील जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये एकापेक्षा अधिक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, या नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणेच्या पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Land Revenue – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === वरकस [[जमीन]] === '''वरकस जमीन''' ({{lang-en|Varkas Land}}) हा [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक महसुली वर्गीकरणामधील एक जमीनप्रकार आहे. ही जमीन प्रामुख्याने डोंगरउतारांवर आढळते. मृदेची खोली कमी, खडकाळ स्वरूप, तुलनेने कमी सुपीकता आणि पावसावर अवलंबून असलेली शेती ही तिची प्रमुख वैशिष्ट्ये मानली जातात.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार वरकस जमिनी या डोंगरउतारांवरील उथळ, पिवळसर-लाल रंगाच्या आणि वाळूमिश्रित मृदेच्या असतात. या जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], [[काजू]] आणि [[आंबा]] यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असून, डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग नैसर्गिक वनक्षेत्र म्हणून टिकून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये वरकस जमीन हा स्वतंत्र महसुली वर्ग म्हणून नोंदविण्यात आला होता. जमिनीचे वर्गीकरण, मृदेचा प्रकार, उत्पादनक्षमता आणि महसूल निर्धारण यांवर आधारित तिचे मूल्यांकन करण्यात येत असे.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> एकोणिसाव्या शतकातील '''''Gazetteer of the Bombay Presidency''''' मध्ये वरकस जमिनींचा उल्लेख डोंगरउतारांवरील शेतीयोग्य जमिनी म्हणून करण्यात आला असून, काही भागांत या जमिनी काही वर्षे पडीत ठेवून नंतर पुन्हा लागवडीखाली आणण्याची पद्धत प्रचलित असल्याची नोंद आढळते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये वरकस जमिनींच्या ७/१२ उतारा|७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणा पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === गुरचराईची [[जमीन]] === '''गुरचराईची [[जमीन]]''' ({{lang-en|Grazing Land or Pasture Land}}) ही गावातील पशुधनासाठी राखीव असलेली [[जमीन]] मानली जाते. [[कोकण]] प्रदेशातील [[डोंगर]]उतार, लेटराइट पठारे आणि मोकळ्या जमिनींचा उपयोग परंपरेने [[गुरे]], म्हशी, शेळ्या व इतर जनावरांच्या चराईसाठी केला जात असे. अनेक गावांमध्ये अशा जमिनी गावाच्या सामायिक वापरासाठी उपलब्ध असल्याचे ऐतिहासिक नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये सह्याद्रीलगतच्या लेटराइट पठारांवर नैसर्गिकरित्या उगवणाऱ्या गवताळ प्रदेशांचा उल्लेख असून, या भागांचा उपयोग प्रामुख्याने गुरांच्या चराईसाठी होत असल्याचे नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]]कालीन '''''Gazetteer of the Bombay Presidency''''' मध्ये डोंगरावरील जमिनींचे महसुली मूल्यांकन करताना गुरचराई, चाऱ्याचा साठा आणि गवतासाठी आवश्यक क्षेत्र वजा करून उर्वरित क्षेत्रावर महसूल आकारणी करण्यात येत असल्याची नोंद आहे. यावरून गुरचराईसाठी स्वतंत्र क्षेत्र राखून ठेवण्याची पद्धत अस्तित्वात असल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency – Ratnagiri: Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये गुरचराईसाठी वापरल्या जाणाऱ्या जमिनींचा उल्लेख महसुली अभिलेखांमध्ये किंवा गावाच्या सामायिक वापरातील जमिनी म्हणून आढळतो. तथापि, अशा जमिनींचे क्षेत्रफळ, कायदेशीर दर्जा आणि वापराची पद्धत संबंधित गावातील महसूल अभिलेख, स्थानिक परंपरा आणि विद्यमान कायदेशीर तरतुदींनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === देवस्थान [[जमीन]] === '''देवस्थान [[जमीन]]''' म्हणजे मंदिरे, देवस्थाने किंवा इतर धार्मिक संस्थांच्या धार्मिक विधी, देखभाल, पूजा-अर्चा आणि उपजीविकेसाठी समर्पित करण्यात आलेल्या जमिनी होत. कोकण प्रदेशात अनेक देवस्थानांच्या मालकीच्या जमिनींचा उल्लेख ऐतिहासिक सनदा, इनाम अभिलेख आणि महसूल नोंदींमध्ये आढळतो. अशा जमिनींचे व्यवस्थापन कालानुसार स्थानिक देवस्थान समित्या, विश्वस्त किंवा लागू कायद्यांनुसार करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Religion and Places of Worship |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === इनाम [[जमीन]] === '''इनाम [[जमीन]]''' म्हणजे शासनकर्त्यांनी धार्मिक संस्था, वतनदार, अधिकारी किंवा इतर व्यक्तींना विशिष्ट सेवा, धार्मिक कार्य किंवा सार्वजनिक उद्देशासाठी अनुदान म्हणून दिलेल्या जमिनी होत. कोकणातील अनेक इनाम जमिनींचा उल्लेख ब्रिटिशकालीन महसूल अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळतो. स्वातंत्र्यानंतर विविध इनाम निर्मूलन कायद्यांमुळे अशा जमिनींच्या महसुली आणि कायदेशीर स्थितीत बदल झाले.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Maharashtra Revenue Department |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === गावकीच्या सामुदायिक जमिनी === '''गावकीच्या सामुदायिक जमिनी''' या गावाच्या सामूहिक वापरासाठी राखून ठेवलेल्या जमिनी होत. अशा जमिनींचा उपयोग गुरचराई, सार्वजनिक मार्ग, पाणवठे, स्मशानभूमी, सण-उत्सव, सामुदायिक उपक्रम तसेच इतर सार्वजनिक गरजांसाठी केला जात असल्याची नोंद विविध जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळते. अशा जमिनींचे स्वरूप, व्यवस्थापन आणि महसुली नोंदी संबंधित गावाचा इतिहास, स्थानिक प्रथा आणि लागू कायद्यांनुसार बदलू शकतात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सहहिस्सेदारी व [[वारस]] व्यवस्था == '''सहहिस्सेदारी''' ({{lang-en|Co-ownership}}) म्हणजे एका जमिनीवर एकापेक्षा अधिक व्यक्तींचा कायदेशीर हक्क असणे होय. [[कोकण]] प्रदेशातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे काही प्रकारच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचा उगम पारंपरिक ग्रामव्यवस्था, संयुक्त कुटुंब पद्धती, ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षण तसेच त्यानंतर झालेल्या वारसनोंदींशी संबंधित असल्याचे विविध महसुली अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारी असलेल्या जमिनींमध्ये प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा हिस्सा कायद्याने अस्तित्वात असला तरी तो प्रत्यक्ष क्षेत्रफळाच्या स्वरूपात निश्चित झालेला असेलच असे नाही. जमिनीचे विधिसम्मत विभाजन किंवा सक्षम प्राधिकरणाच्या आदेशानंतरच प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा स्वतंत्र हिस्सा निश्चित केला जातो. तोपर्यंत संबंधित सहहिस्सेदारांचा हक्क संयुक्त स्वरूपात राहू शकतो.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> जमीनधारकाच्या मृत्यूनंतर त्याच्या कायदेशीर वारसांची नावे महसूल अभिलेखांमध्ये फेरफार प्रक्रियेद्वारे नोंदविली जातात. या प्रक्रियेस सामान्यतः '''वारसनोंद''' असे संबोधले जाते. वारसनोंदीनंतर ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर [[हक्क]]अभिलेख अद्ययावत केले जातात; तथापि, वारसनोंद ही महसुली नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय ठरत नाही.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अनेक पिढ्यांपासून वारसनोंदी होत गेल्यामुळे एकाच महसूल अभिलेखावर मोठ्या संख्येने सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा परिस्थितीत जमिनीचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदींचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे होऊ शकते. अशा प्रत्येक प्रकरणाचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, उपलब्ध अभिलेख, लागू कायदे आणि सक्षम प्राधिकरणाच्या निर्णयांनुसार भिन्न असते.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == महाराष्ट्रातील विद्यमान कायदेशीर चौकट == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचे नियमन विविध महसूल, मालमत्ता, वारसा आणि नोंदणीविषयक कायद्यांच्या आधारे केले जाते. या कायद्यांद्वारे जमिनीची नोंद, हक्क अभिलेख, फेरफार, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी, विभाजन आणि जमीन व्यवहार यांचे नियमन केले जाते. संबंधित जमिनीचे स्वरूप, मालकी, हक्क आणि वापर यांनुसार विविध कायदे लागू होऊ शकतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2 April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref>:contentReference[oaicite:0]{index=0} कोकणातील सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांबाबत '''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''' हे प्रमुख अधिनियम आहे. या संहितेच्या अध्याय १० मध्ये [[हक्क]]अभिलेख, ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद आणि इतर [[महसूल]] नोंदींच्या तयारी व देखभालीसंबंधी तरतुदी करण्यात आल्या आहेत.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 – Chapter X (Record of Rights) |url=https://indiankanoon.org/doc/8420948/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> '''महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१''' यांद्वारे हक्क अभिलेखांची तयारी, फेरफार नोंदी, नोंदवह्यांचे स्वरूप आणि त्यांचे अद्ययावतीकरण यांची कार्यपद्धती निश्चित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Record of Rights and Registers (Preparation and Maintenance) Rules, 1971 |url=https://maharashtrahousingandbuildinglaws.com/the-maharashtra-land-revenue-record-of-rights-and-registers-preparation-and-maintenance-rules-1971/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारीच्या जमिनींमध्ये वारसा, विभाजन, विक्री, दान किंवा इतर व्यवहारांमुळे उद्भवणाऱ्या हक्कांचे निर्धारण करताना '''हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६''', '''मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२''' आणि '''नोंदणी अधिनियम, १९०८''' यांसारख्या इतर लागू कायद्यांचाही विचार केला जातो. संबंधित प्रकरणाच्या स्वरूपानुसार सक्षम महसूल प्राधिकरण किंवा दिवाणी न्यायालय यांचे अधिकार लागू होतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.indiacode.nic.in/handle/123456789/15974?view_type=browse |publisher=India Code |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेच्या संदर्भात [[महसूल]] अभिलेखांतील नोंदी, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि [[जमीन]] व्यवहार यांचा अभ्यास करताना संबंधित कायद्यांबरोबरच शासनाची परिपत्रके, [[महसूल]] [[नियम]], न्यायालयीन निर्णय आणि अद्ययावत प्रशासकीय निर्देश यांनाही महत्त्व आहे. == न्यायालयीन दृष्टिकोन == भारतीय न्यायालयांनी विविध निर्णयांद्वारे महसूल अभिलेख, फेरफार नोंदी, सहहिस्सेदारी आणि मालकी हक्क यांच्यातील कायदेशीर भेद स्पष्ट केला आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने वारंवार नमूद केले आहे की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्या स्वतःहून मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाहीत. मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम दिवाणी न्यायालय उपलब्ध पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे करते. * ''''''Sawarni v. Inder Kaur''', (1996) 6 SCC 223''' — '''सर्वोच्च न्यायालयाने''' स्पष्ट केले की महसूल अभिलेखातील फेरफार (Mutation) मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाही; त्याचा उद्देश महसूल प्रशासनापुरता मर्यादित असतो. * ''''''Balwant Singh v. Daulat Singh''', (1997) 7 SCC 137''' — केवळ फेरफार नोंदीमुळे जमिनीवरील मालकी हक्क किंवा स्वारस्य संपुष्टात येत नाही. * ''''''Suraj Bhan v. Financial Commissioner''', (2007) 6 SCC 186''' — सर्वोच्च न्यायालयाने नमूद केले की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या केवळ महसुली उद्देशासाठी असून त्या मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जाऊ शकत नाहीत. * ''''''Faqruddin v. Tajuddin''', (2008) 8 SCC 12''' — महसूल अधिकारी मालकी हक्कावरील वादाचा अंतिम निर्णय देऊ शकत नाहीत; महसूल नोंदींचे स्वरूप मर्यादित प्रशासकीय उद्देशाचे असते. * ''''''Narasamma v. State of Karnataka''', (2009) 5 SCC 591''' — महसूल नोंदी मालकी हक्क निर्माण करीत नाहीत; तथापि, त्या संबंधित काळातील ताब्याविषयी परिस्थितीजन्य पुरावा म्हणून ग्राह्य धरल्या जाऊ शकतात. * ''''''Jitendra Singh v. State of Madhya Pradesh''', 2021 SCC OnLine SC 802''' — सर्वोच्च न्यायालयाने पूर्वीच्या निर्णयांचा पुनरुच्चार करून स्पष्ट केले की फेरफार नोंदी आणि महसूल अभिलेख केवळ महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्यांमुळे कोणताही स्वतंत्र मालकी हक्क निर्माण होत नाही. कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेच्या संदर्भात संयुक्त महसूल अभिलेख, सहहिस्सेदारी, [[वारस]]नोंदी आणि फेरफार नोंदी यांचे मूल्यमापन करताना वरील न्यायसिद्ध तत्त्वे महत्त्वाची मानली जातात. तथापि, प्रत्येक प्रकरणातील मालकी [[हक्क]], हिस्सा, विभाजन किंवा इतर वादांचा निर्णय संबंधित पुरावे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांनुसार केला जातो. == आधुनिक आव्हाने == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेसमोर एकविसाव्या शतकात अनेक प्रशासकीय, सामाजिक, आर्थिक आणि कायदेशीर आव्हाने निर्माण झाली आहेत. वारसनोंदींमुळे वाढत जाणारी सहहिस्सेदारांची संख्या, जमिनींचे तुकडीकरण, स्थलांतर, बदलते जमीन वापराचे स्वरूप, डिजिटल महसूल अभिलेख आणि पर्यावरणीय नियम यांमुळे या व्यवस्थेची गुंतागुंत वाढल्याचे विविध शासकीय अहवाल, महसूल अभिलेख आणि संशोधनांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये संयुक्त महसूल अभिलेखांमध्ये वारसनोंदींमुळे सहहिस्सेदारांची संख्या सातत्याने वाढत असल्याने जमिनींचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदी अद्ययावत ठेवणे अधिक जटिल होत आहे. अशा परिस्थितीचा परिणाम जमीन व्यवहार, कर्जप्रकरणे, विकास प्रकल्प आणि प्रशासकीय प्रक्रियांवर होऊ शकतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> डिजिटल भू-अभिलेख प्रणाली, ऑनलाइन ७/१२ उतारे, भू-नकाशांचे संगणकीकरण आणि '''''Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP)''''' यांसारख्या उपक्रमांमुळे महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण सुरू झाले आहे. तथापि, ऐतिहासिक संयुक्त नोंदी, प्रलंबित फेरफार, सीमावाद आणि अपूर्ण अभिलेख यांमुळे काही भागांमध्ये अद्ययावत नोंदी तयार करण्यास व्यावहारिक अडचणी निर्माण होतात.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशातील औद्योगिकीकरण, पर्यटन, पायाभूत सुविधा, शहरीकरण आणि पर्यावरणीय संरक्षण यांमुळे जमीन वापराच्या स्वरूपातही बदल होत आहेत. अशा बदलांच्या पार्श्वभूमीवर सामुदायिक जमीन व्यवस्थेशी संबंधित महसूल अभिलेख, मालकी हक्क, सहहिस्सेदारी आणि जमीन वापर यांचा अभ्यास अधिक महत्त्वाचा मानला जात आहे.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सामाजिक व आर्थिक परिणाम == [[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही अनेक गावांच्या सामाजिक रचना, पारंपरिक ग्रामव्यवस्था आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेचा ऐतिहासिक भाग राहिली आहे. शेती, पशुपालन, नैसर्गिक संसाधनांचा वापर आणि सामुदायिक उपक्रम यांमध्ये या व्यवस्थेचा विविध स्वरूपात सहभाग असल्याचे जिल्हा गॅझेटिअर्स आणि ऐतिहासिक महसूल अभिलेखांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> संयुक्त जमीनधारणा आणि सहहिस्सेदारीमुळे अनेक कुटुंबांचा एकाच जमिनीशी ऐतिहासिक संबंध टिकून राहिला. कालांतराने वारसनोंदी, लोकसंख्यावाढ आणि ग्रामीण भागातून शहरांकडे होणारे स्थलांतर यांमुळे अनेक महसूल अभिलेखांमध्ये सहहिस्सेदारांची संख्या वाढत गेली. परिणामी, काही भागांमध्ये जमीन व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि अभिलेखांचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे झाले आहे.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील कृषी पद्धती, फळबागा, पर्यटन, पायाभूत सुविधा आणि इतर आर्थिक उपक्रमांच्या विस्तारामुळे जमीन वापराच्या स्वरूपात बदल होत आहेत. या बदलांच्या पार्श्वभूमीवर पारंपरिक सामुदायिक जमीन व्यवस्था, महसूल अभिलेख आणि आधुनिक जमीन प्रशासन यांच्यात समन्वय राखण्याची आवश्यकता विविध धोरणात्मक अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचा अभ्यास हा केवळ महसूल अभिलेखांपुरता मर्यादित नसून ग्रामीण इतिहास, सामाजिक रचना, कृषी अर्थव्यवस्था, पर्यावरण, जमीनधारणा आणि सार्वजनिक प्रशासन या विविध अभ्यासक्षेत्रांशी संबंधित मानला जातो. त्यामुळे या व्यवस्थेचा अभ्यास इतिहास, कायदा, महसूल प्रशासन आणि ग्रामीण विकास या सर्व दृष्टिकोनांतून केला जातो.<ref>{{cite web |title=Konkan Division – Government of Maharashtra |url=https://konkan.gov.in/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[जमीन]] * [[महसूल]] == ग्रंथसूची == === कायदे === * भारत सरकार. ''मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२'' (Transfer of Property Act, 1882). * भारत सरकार. ''नोंदणी अधिनियम, १९०८'' (Registration Act, 1908). * भारत सरकार. ''हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६'' (Hindu Succession Act, 1956). * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''. * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१''. === अधिकृत शासन प्रकाशने === * Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra. ''Mahabhulekh''. * Department of Land Resources, Government of India. ''Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP)''. * Survey and Settlement Commissioner, Maharashtra. विविध महसूल परिपत्रके व मार्गदर्शक सूचना. === जिल्हा गॅझेटिअर्स === * Government of Maharashtra. ''Ratnagiri District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Sindhudurg District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Raigad District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Kolaba District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Thane District Gazetteer''. === ब्रिटिशकालीन गॅझेटिअर्स === * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi''. Government Central Press, Bombay, 1880. * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume XI: Kolaba''. Government Central Press, Bombay. * Bombay Presidency. ''Settlement Reports of Ratnagiri District''. * Bombay Presidency. ''Settlement Reports of Kolaba District''. === संशोधन व संदर्भग्रंथ === * Khobrekar, V. G. ''Kokan from the Earliest to 1818 A.D.'' * Government of Maharashtra. ''Maharashtra State Gazetteers'' (General Series). * Directorate of Economics and Statistics, Government of Maharashtra. ''Agricultural Statistics of Maharashtra''. * Census of India. ''District Census Handbook'' (Ratnagiri, Sindhudurg, Raigad, Thane). === संकेतस्थळे === * Maharashtra State Gazetteers Department. * Mahabhulekh. * Maharashtra Revenue and Forest Department. * India Code. * Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP). == बाह्य दुवे == == बाह्य दुवे == * [https://mahabhumi.gov.in/ महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन] * [https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ महाभूलेख] * [https://aapleabhilekh.mahabhumi.gov.in/ आपले अभिलेख] * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स] * [https://dilrmp.gov.in/ Digital India Land Records Modernization Programme] * [https://www.indiacode.nic.in/ India Code] * [https://lj.maharashtra.gov.in/ विधी व न्याय विभाग, महाराष्ट्र शासन] == संदर्भ == [[Category:कोकण]] [[Category:महाराष्ट्रातील जमीन व्यवस्था]] [[Category:महसूल]] [[Category:महाराष्ट्र]] i453q1cnsb3n2e7ac1k7ijegy9fz4k4 2694920 2694919 2026-07-16T15:04:06Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — लेखनभेद ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#लेखनभेद|अधिक माहिती]]) 2694920 wikitext text/x-wiki {{Infobox | above = कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था | header1 = सामान्य माहिती | label2 = प्रकार | data2 = पारंपरिक जमीन व्यवस्था | label3 = प्रदेश | data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | label4 = ऐतिहासिक कालखंड | data4 = प्राचीन काळ – वर्तमान | label5 = प्रमुख [[जमीन]] प्रकार | data5 = [[भात]]शेती, वरकस [[जमीन]], डोंगरावरील सामुदायिक जमीन, आडीची [[शेती]], गुरचराईची [[जमीन]], देवस्थान जमीन, इनाम [[जमीन]], गावकीच्या सामुदायिक जमिनी | label6 = प्रमुख अभिलेख | data6 = ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, [[हक्क]]अभिलेख | label7 = प्रमुख कायदा | data7 = [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ | label8 = संबंधित संस्था | data8 = [[महसूल]] व [[वन]]विभाग, [[महाराष्ट्र]]शासन | label9 = संबंधित विषय | data9 = [[महसूल]], [[जमीन]], सहहिस्सेदारी, [[वारस]]व्यवस्था | below = कोकणातील पारंपरिक सामुदायिक जमीनधारणा, महसूल अभिलेख आणि कायदेशीर व्यवस्थेचा आढावा }} {{Short description|महाराष्ट्रातील कोकण प्रदेशातील पारंपरिक सामुदायिक जमीन व्यवस्था}} '''[[कोकण]]तील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]तील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]]प्रशासन|महसुली व्यवस्था आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराईची क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे '''The Gazetteer of the Bombay Presidency''', [[महाराष्ट्र]]राज्य गॅझेटिअर, महसुली अभिलेख आणि इतर ऐतिहासिक स्रोतांमधून दिसून येते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]] [[भारत]], ब्रिटिशकालात]] करण्यात आलेल्या [[महसूल]]सर्वेक्षण, '''Bombay Land Revenue Code, 1879''', '''Record of Rights''' प्रणाली आणि त्यानंतर [[महाराष्ट्र]]जमीन [[महसूल]] संहिता, १९६६]] अंतर्गत तयार झालेल्या अभिलेखांमुळे या प्रदेशातील जमीनधारणा व महसुली नोंदींचे दस्तऐवजीकरण अधिक नियमित स्वरूपात करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == प्रस्तावना == '''[[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]] प्रशासन|महसुली प्रशासन आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची शेती, गुरचराई क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक, महसुली आणि प्रशासकीय अभिलेखांतून दिसून येते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश]] [[भारत]], ब्रिटिशकालात करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, [[गाव]]नकाशे, '''Bombay Land Revenue Code, 1879''' आणि '''Record of Rights''' प्रणालीच्या अंमलबजावणीनंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि हक्क अभिलेखांची नोंद अधिक नियमितपणे करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले आणि ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी व इतर हक्क अभिलेखांच्या व्यवस्थापनासाठी एकसंध कायदेशीर चौकट उपलब्ध झाली.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == भौगोलिक पार्श्वभूमी == '''[[कोकण]]''' हा [[भारत]]च्या पश्चिम किनारपट्टीवरील [[सह्याद्री]] पर्वतरांग आणि [[अरबी समुद्र]] यांच्या दरम्यान वसलेला चिंचोळा किनारी प्रदेश आहे. [[महाराष्ट्र]]ातील कोकण विभागात [[मुंबई शहर जिल्हा]], [[मुंबई उपनगर जिल्हा]], [[ठाणे जिल्हा]], [[पालघर जिल्हा]], [[रायगड जिल्हा]], [[रत्‍नागिरी जिल्हा]] आणि [[सिंधुदुर्ग जिल्हा]] यांचा समावेश होतो.<ref>{{cite web |title=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/index.html |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशात दक्षिण-पश्चिम मान्सूनच्या प्रभावामुळे मोठ्या प्रमाणात पर्जन्यवृष्टी होते. या प्रदेशात प्रामुख्याने लेटराइट (जांभा), लाल मुरूम, गाळयुक्त तसेच डोंगरउतारावरील विविध प्रकारच्या मृदा आढळतात. या भौगोलिक वैशिष्ट्यांमुळे [[भात]]शेती, [[फळ]]बागा आणि पावसावर अवलंबून असलेली [[कृषी]] व्यवस्था विकसित झाली आहे.<ref>{{cite web |title=Hydrogeology of Maharashtra |url=https://gsda.maharashtra.gov.in/en-hydrogeology-of-maharashtra/ |publisher=Groundwater Surveys and Development Agency, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांमधून उगम पावणाऱ्या असंख्य नद्या, खाड्या, ओढे आणि नैसर्गिक जलप्रवाहांमुळे कोकणात [[भात]]शेतीस पोषक भौगोलिक परिस्थिती निर्माण झाली. किनारपट्टी, [[डोंगर]]उतार, [[नदी]]खोरे आणि पठारी भाग यांच्या भौगोलिक विविधतेमुळे [[जमीन]] वापर, [[शेती]]चे प्रकार आणि वस्तीची रचना यांतही विविधता आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency |volume=X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> परंपरेने कोकणातील बहुतेक गावे डोंगरांच्या पायथ्याशी किंवा [[नदी]]काठांवर विकसित झाली. गावाभोवती [[भात]]खाचरे, [[डोंगर]]उतारावरील वरकस [[जमीन]], [[फळ]]बागा, गुरचराई क्षेत्रे आणि [[वन]]क्षेत्र अशी भौगोलिक रचना अनेक ठिकाणी आढळते. या नैसर्गिक परिस्थितीचा स्थानिक जमीन वापर, महसूल व्यवस्था आणि पारंपरिक वहिवाटीवर दीर्घकालीन प्रभाव पडला आहे.<ref>{{cite web |title=What We Do – Gazetteers Department |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/whatwedo.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == ऐतिहासिक पार्श्वभूमी == [[कोकण]] प्रदेशाचा [[इतिहास]] प्राचीन काळापासून विविध राजवंश, सागरी [[व्यापार]] आणि किनारी संस्कृतीशी संबंधित आहे. प्राचीन भारतीय [[साहित्य]], शिलालेख, ताम्रपट तसेच परकीय प्रवाशांच्या वर्णनांमध्ये [[अपरांत]] (Aparanta), सप्त[[कोकण]] आणि [[कोकण]] प्रदेशाचा उल्लेख विविध नावांनी आढळतो. या प्रदेशावर [[सातवाहन]], [[चालुक्य]], [[राष्ट्रकूट]], [[शिलाहार]], [[यादव]], [[बहामनी सल्तनत]], [[आदिलशाही]], [[मराठा साम्राज्य]] आणि [[ब्रिटिश राज]] अशा विविध सत्तांनी वेगवेगळ्या कालखंडांत राज्य केले.<ref>{{cite web |title=History – Maharashtra State Gazetteers |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/greater_bombay/history.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील जमीनधारणा आणि महसूल व्यवस्था कालानुसार बदलत गेली. मध्ययुगीन काळात स्थानिक ग्रामसंस्था, वतन व्यवस्था आणि प्रादेशिक सत्तांनुसार महसूल आकारणीच्या विविध पद्धती अस्तित्वात होत्या. [[पाटील]], [[कुलकर्णी]], [[देशमुख]] आणि इतर पारंपरिक अधिकारी गावपातळीवरील महसूल प्रशासनात महत्त्वाची भूमिका बजावत असत.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri and Savantvadi Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील महसूल व्यवस्थेच्या इतिहासात विजापूर, मराठा आणि ब्रिटिश कालखंडांना विशेष महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या महसूल इतिहासानुसार इ.स. १५०२ मध्ये [[युसुफ आदिल शाह]] यांच्या काळात महसूल व्यवस्थेची पुनर्रचना करण्यात आली. पुढे मराठा आणि पेशवा काळात गावपातळीवरील महसूल प्रशासन अधिक संघटित झाले.<ref>{{cite web |title=History of Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> इ.स. १८१८ नंतर [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश प्रशासनाने]] कोकणातील [जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेत व्यापक बदल केले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, नकाशे तयार करणे, जमिनींचे वर्गीकरण आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्याची प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने राबविण्यात आली. पुढे '''Bombay Land Revenue Code, 1879''' आणि '''Record of Rights''' संबंधीच्या तरतुदींमुळे महसूल प्रशासनाला अधिक एकसंध कायदेशीर स्वरूप प्राप्त झाले.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[स्वातंत्र्य]]ानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर[[ महसूल]] अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले. त्याअंतर्गत ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी आणि इतर [[हक्क]]अभिलेखांचे व्यवस्थापन कायदेशीर चौकटीत करण्यात येते. == पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था == [[कोकण]] प्रदेशात पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, [[कृषी]], पर्जन्यमान, सामाजिक रचना आणि प्रचलित रूढी-परंपरा यांच्या आधारे विकसित झाली. गावातील जमिनींचा वापर केवळ वैयक्तिक [[शेती]]पुरता मर्यादित नसून, काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर सामुदायिक स्वरूपात केला जात असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि महसुली नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील पारंपरिक [[शेती]] प्रामुख्याने [[भात]]शेतीवर आधारित होती. [[डोंगर]] उतारावरील [[जमीन]], वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराई क्षेत्रे, नैसर्गिक जलस्रोत आणि वनालगतच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, गावकी व्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीनुसार होत असे.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> गावातील [[पाटील]], [[कुलकर्णी]] आणि इतर पारंपरिक ग्रामप्रशासनाशी संबंधित व्यक्ती [[महसूल]] संकलन, [[जमीन]] नोंदी आणि स्थानिक प्रशासनामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावत असत. विविध गावांमध्ये [[जमीन]] वापराच्या पद्धती, वहिवाटीचे [[नियम]] आणि सामुदायिक व्यवस्थापनाची स्वरूपे स्थानिक परिस्थितीनुसार भिन्न होती.<ref>{{cite web |title=Village Officers – Bombay Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालीन]] महसूल सर्वेक्षणापूर्वी जमीनधारणेच्या अनेक प्रथा प्रामुख्याने स्थानिक रूढी आणि प्रचलित परंपरांवर आधारित होत्या. नंतरच्या काळात '''Bombay Land Revenue Code, 1879''' आणि त्यानंतरच्या [[महसूल]] कायद्यांद्वारे जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि अभिलेखीकरण करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> आजही [[कोकण]]ातील काही भागांमध्ये पारंपरिक [[जमीन]] वापराच्या ऐतिहासिक स्वरूपाचे प्रतिबिंब ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर महसुली अभिलेखांमध्ये आढळून येते.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]]व्यवस्था == [[ईस्ट इंडिया कंपनी]]च्या कारकीर्दीत आणि त्यानंतर [[ब्रिटिश राज]]च्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मधील जमीन महसूल व्यवस्थेत व्यापक प्रशासकीय सुधारणा करण्यात आल्या. महसूल संकलन अधिक कार्यक्षम करणे, जमिनींचे सर्वेक्षण करणे, सीमांकन निश्चित करणे आणि जमीनधारकांच्या हक्कांची नोंद ठेवणे हे या सुधारणांचे प्रमुख उद्दिष्ट होते.ब्रिटिश सत्तेच्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मध्ये [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेचे पुनर्गठन करण्यात आले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]अभिलेख ('''Record of Rights''') आणि [[महसूल]]प्रशासन यांना कायदेशीर चौकट देण्यासाठी पुढे '''Bombay Land Revenue Code, 1879''' लागू करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026}}</ref> एकोणिसाव्या शतकात ग्रेट ट्रिगोनोमेट्रिकल सर्व्हे आणि स्थानिक [[महसूल]] सर्वेक्षणांच्या आधारे जमिनींचे मोजमाप, वर्गीकरण आणि नकाशे तयार करण्याचे काम सुरू झाले. या सर्वेक्षणांमुळे प्रत्येक गावातील [[शेत]]जमिनी, [[डोंगर]], वनक्षेत्र, [[नदी]]-नाले आणि इतर नैसर्गिक भूभाग यांची स्वतंत्र नोंद करण्यात आली. '''Bombay Land Revenue Code, 1879''' लागू झाल्यानंतर [[बॉम्बे]]प्रेसिडेन्सीतील [[जमीन]] [[महसूल]] प्रशासनाला एकसंध कायदेशीर चौकट प्राप्त झाली. या कायद्यांतर्गत जमिनींचे सर्वेक्षण, [[महसूल]] निश्चिती, [[हक्क]]अभिलेख (''Record of Rights''), फेरफार नोंदी आणि [[महसूल]] अधिकाऱ्यांचे अधिकार निश्चित करण्यात आले. [[ब्रिटिश]]कालात तयार करण्यात आलेल्या [[हक्क]] अभिलेखमुळे प्रत्येक सर्वे क्रमांकाची माहिती, [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[क्षेत्रफळ]] आणि [[महसूल]] यांची अधिकृत नोंद ठेवण्याची पद्धत विकसित झाली. पुढील काळात या अभिलेखांच्या आधारे [[महसूल]] प्रशासन अधिक नियमित करण्यात आले. कोकणातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये [[ब्रिटिश]]कालीन सर्वेक्षणानंतर [[महसूल]] नोंदी, [[गाव]] नकाशे आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्यात आले. पुढे १९१३ मध्ये '''Record of Rights''' संबंधी तरतुदी लागू झाल्यानंतर गावागावात [[हक्क]]अभिलेख ठेवण्याची प्रक्रिया अधिक नियमित झाली.<ref>{{cite web |title=Records of Rights – Kolaba Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Record of Rights – Ratnagiri Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026}}</ref> == [[महसूल]] अभिलेख == '''[[महसूल]] अभिलेख''' ({{lang-en|Revenue Records}}) म्हणजे [[जमीन]]ीची मालकी, ताबा, क्षेत्रफळ, वर्गीकरण, महसूल, लागवड, फेरफार आणि इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. [[महाराष्ट्र]]ात महसूल अभिलेखांचे व्यवस्थापन '''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''' आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार केले जाते.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]] प्रदेशात [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]] सर्वेक्षणानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन आणि [[हक्क]]अभिलेख (''Record of Rights'') तयार करण्यास प्रारंभ झाला. पुढे '''Bombay Land Revenue Code, 1879''' आणि नंतरच्या कायद्यांनुसार [[गाव]] नमुने, सर्वे क्रमांक, [[जमीन]]वर्गीकरण आणि महसूल नोंदी अधिक नियमितपणे ठेवण्यात आल्या.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील प्रमुख [[महसूल]] अभिलेखांमध्ये ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद ('''Mutation Entry'''), [[हक्क]]अभिलेख, [[गाव]] नमुने, सर्वे नकाशे आणि भूमापन अभिलेखांचा समावेश होतो. हे अभिलेख [[जमीन]]धारणा, वारसा, [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी आणि [[महसूल]] प्रशासनासाठी महत्त्वाचे मानले जातात.<ref>{{cite web |title=e-Rights Record (Mahabhulekh) |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Mahabhumi, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महसूल]] अभिलेखांमधील नोंदी या प्रामुख्याने [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात येतात. त्या स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जात नाहीत; मालकीचा अंतिम प्रश्न संबंधित पुरावे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांवर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ७/१२ उतारा === '''७/१२ उतारा''' ({{lang-en|Record of Rights Extract}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कृषी]] जमिनींसंबंधीचा एक महत्त्वाचा [[महसूल]] अभिलेख आहे. हा उतारा [[हक्क]]अभिलेखचा भाग असून त्यामध्ये सर्वे किंवा गट क्रमांक, [[क्षेत्रफळ]], [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[लागवड]] केलेली पिके, कर आकारणी तसेच इतर महसुली नोंदींचा समावेश असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> '''Bombay Land Revenue Code, 1879''' अंतर्गत हक्क अभिलेख (''Record of Rights'') तयार करण्याची व्यवस्था विकसित झाली. त्यानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार ७/१२ उतारा हा [[महसूल]] प्रशासनातील प्रमुख अभिलेख म्हणून वापरला जातो.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही भागांमध्ये ऐतिहासिकदृष्ट्या संयुक्त किंवा सहहिस्सेदारी स्वरूपाच्या जमिनींच्या ७/१२ उतारा|७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदविलेली आढळतात. तथापि, केवळ ७/१२ उतारा हा मालकी हक्काचा अंतिम आणि निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; तो [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात आलेला अभिलेख असून मालकीसंबंधी वाद उद्भवल्यास त्याचा निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ८-अ उतारा === '''८-अ उतारा''' ({{lang-en|Village Form No. 8A}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[महसूल]] अभिलेखपैकी एक महत्त्वाचा अभिलेख असून तो विशिष्ट खातेदाराच्या (''Khata Holder'') नावावर असलेल्या जमिनींची खातेनिहाय माहिती दर्शवितो. ७/१२ उतारा ज्या प्रकारे विशिष्ट सर्वे किंवा गट क्रमांकावरील जमिनीची माहिती देतो, त्याउलट ८-अ उतारा हा एका खातेदाराच्या नावावरील सर्व सर्वे किंवा गट क्रमांकांची एकत्रित नोंद दर्शवितो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – Village Form 8A |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref>. ८-अ उतारामध्ये खातेदाराचे नाव, खाते क्रमांक, संयुक्त खातेदारांची माहिती, संबंधित सर्वे किंवा गट क्रमांक, एकूण [[क्षेत्रफळ]] तसेच शासनाकडे देय असलेल्या [[जमीन]] महसुलाची [[माहिती]] नोंदविली जाते. त्यामुळे एका व्यक्तीच्या किंवा संयुक्त खातेदारांच्या नावावर गावामध्ये किती [[जमीन]] नोंदलेली आहे याचा एकत्रित आढावा घेण्यासाठी हा अभिलेख उपयोगी मानला जातो.<ref>{{cite web |title=Land Records Services – Mahabhumi |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ७/१२ उतारा आणि ८-अ उतारा हे परस्परपूरक [[महसूल]] अभिलेख मानले जातात. [[जमीन]]धारणा, [[वारस]]नोंद, फेरफार, [[कर्ज]] व्यवहार तसेच [[महसूल]] प्रशासनातील विविध कामांसाठी दोन्ही अभिलेखांचा एकत्रित संदर्भ घेतला जातो.<ref>{{cite web |title=Digitally Signed Land Records |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमीनधारणेमध्ये ८-अ उतारा हा संबंधित खातेदारांच्या नावावरील जमिनींची खातेनिहाय [[माहिती]] पडताळण्यासाठी उपयुक्त अभिलेख मानला जातो. तथापि, ७/१२ उतारा प्रमाणेच ८-अ उतारा हा देखील [[महसूल]] अभिलेख असून तो स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम व निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; मालकीचा प्रश्न संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयावर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === फेरफार नोंद === '''फेरफार नोंद''' ({{lang-en|Mutation Entry}}) ही [[महसूल]] अभिलेखमधील अशी नोंद आहे, ज्याद्वारे [[जमीन]]धारकाच्या नावात, हक्कात किंवा जमिनीच्या तपशीलात झालेल्या बदलांची नोंद करण्यात येते. खरेदी-विक्री, वारसा, [[दान]]पत्र, विभाजन, न्यायालयाचा आदेश, शासनाकडून संपादन किंवा इतर कायदेशीर कारणांमुळे जमिनीच्या हक्कात बदल झाल्यास संबंधित महसूल अधिकाऱ्याकडे फेरफार प्रस्ताव सादर केला जातो.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार प्रस्ताव प्राप्त झाल्यानंतर [[तलाठी]], मंडळ[[अधिकारी]] किंवा अन्य सक्षम [[महसूल]] अधिकारी उपलब्ध कागदपत्रांची पडताळणी करून आवश्यक चौकशी करतात. कायदेशीर अटी पूर्ण झाल्यास फेरफार मंजूर केला जातो आणि त्यानुसार ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा तसेच इतर महसूल अभिलेखांमध्ये आवश्यक बदल करण्यात येतात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> '''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''' आणि [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] ([[हक्क]]अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार फेरफार नोंदींची प्रक्रिया आणि [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये बदल करण्याची कार्यपद्धती निर्धारित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार नोंद ही महसूल प्रशासनासाठी ठेवण्यात येणारी नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानली जात नाही. सर्वोच्च न्यायालयाने विविध निर्णयांमध्ये महसूल अभिलेखांतील नोंदी प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असल्याचे नमूद केले असून, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite book |title=Mulla on the Transfer of Property Act |edition=12th |publisher=LexisNexis }}</ref> कोकण प्रदेशातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींमध्ये वारसनोंद, सहहिस्सेदारांची नावे, विभाजन किंवा इतर बदल यांमुळे फेरफार नोंदींना विशेष महत्त्व प्राप्त होते. फेरफार मंजूर झाल्यानंतर त्यानुसार संबंधित महसूल अभिलेख अद्ययावत केले जातात.<ref>{{cite web |title=Land Records – Mahabhumi |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === [[हक्क]]अभिलेख === '''[[हक्क]]अभिलेख''' ({{lang-en|Record of Rights}}) म्हणजे एखाद्या गावातील जमिनींची मालकी, ताबा, उपभोग, [[क्षेत्रफळ]], [[महसूल]], सहहिस्सेदारी, फेरफार तसेच इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. महाराष्ट्रात [[हक्क]]अभिलेखांची तयारी, देखभाल व अद्ययावतीकरणाची प्रक्रिया '''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''' तसेच '''महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१''' यांनुसार केली जाते.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]]राज, ब्रिटिशकालात]] '''Bombay Land Revenue Code, 1879''' अंतर्गत '''Record of Rights''' प्रणालीचा [[विकास]] करण्यात आला. त्यानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]नोंदी आणि [[महसूल]]अभिलेख यांचे अधिक नियमित स्वरूप विकसित झाले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, [[गाव]] नमुने आणि इतर [[महसूल]] नोंदी या [[हक्क]]अभिलेख व्यवस्थेचा भाग मानल्या जातात. या अभिलेखांचा उपयोग [[महसूल]] प्रशासन, [[वारस]]नोंद, [[जमीन]] [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी, [[कर्ज]]प्रकरणे आणि इतर प्रशासकीय कामांसाठी केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]]ातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा अभिलेखांमध्ये फेरफार, [[वारस]]नोंद आणि [[विभाजन]] यांमुळे वेळोवेळी बदल होत असले तरी मूळ [[हक्क]]अभिलेख [[महसूल]] प्रशासनासाठी मूलभूत दस्तऐवज म्हणून वापरले जातात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Revenue Administration |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[हक्क]]अभिलेखांतील नोंदी या [[महसूल]] प्रशासनासाठी तयार करण्यात आलेल्या अधिकृत नोंदी असतात. त्या मालकी हक्कासंबंधी महत्त्वाचा पुरावा असला तरी, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सामुदायिक जमिनींचे प्रकार == [[कोकण]] प्रदेशातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, पारंपरिक [[कृषी]] पद्धती, ग्रामव्यवस्था आणि ऐतिहासिक [[महसूल]] व्यवस्थेच्या विकासाशी संबंधित आहे. विविध कालखंडांत गावांच्या गरजेनुसार आणि स्थानिक रूढींनुसार वेगवेगळ्या प्रकारच्या जमिनींचा सामायिक किंवा संयुक्त स्वरूपात वापर करण्यात येत असे. या जमिनींचे स्वरूप, उपयोग आणि महसुली नोंदी प्रत्येक गावाच्या [[इतिहास]], भौगोलिक परिस्थिती आणि प्रशासकीय व्यवस्थेनुसार भिन्न असू शकतात.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> या लेखाच्या संदर्भात कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेशी संबंधित प्रमुख [[जमीन]] [[प्रकार]] पुढीलप्रमाणे आहेत: * [[भात[[शेती * डोंगरावरील सामुदायिक [[जमीन]] * वरकस [[जमीन]] * आडीची [[शेती]] * गुरचराईची [[जमीन]] * [[देव]]स्थान, इनाम व गावकीच्या जमिनी या प्रत्येक प्रकारची [[जमीन]] तिचा ऐतिहासिक वापर, महसुली नोंदी आणि कायदेशीर स्थिती यांच्या आधारे स्वतंत्रपणे समजावून सांगितली आहे. === [[भात]]शेती === [[भात]]शेती ही [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक [[कृषी]] व्यवस्थेचा प्रमुख आधार मानली जाते. प्रदेशातील भरपूर [[पर्जन्यमान]], [[नदी]]खोरे, खोरी आणि सखल भाग यांमुळे [[भात]]शेतीचा [[विकास]] झाला. [[रत्‍नागिरी]], [[सिंधुदुर्ग]], [[रायगड]] आणि कोकणातील इतर भागांमध्ये [[भात]] हे प्रमुख अन्नधान्य [[पीक]] असून ऐतिहासिकदृष्ट्या अनेक गावांची अर्थव्यवस्था त्यावर आधारित होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेतीची जमीन पारंपरिकपणे कुटुंबे, [[भावकी]] किंवा सहहिस्सेदार यांच्या संयुक्त वहिवाटीत असल्याची उदाहरणे महसुली अभिलेखांमध्ये आढळतात. काही गावांमध्ये [[भात]]खाचरे वैयक्तिक ताब्यात असली तरी इतर काही ठिकाणी संयुक्त जमीनधारणेच्या स्वरूपामुळे अनेक सहहिस्सेदारांची नावे एकाच ७/१२ उतारा|७/१२ उताऱ्यावर नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा [[इतिहास]], [[महसूल]] सर्वेक्षण आणि स्थानिक वहिवाट यांवर अवलंबून बदलते.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration – Land Tenure |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरनुसार विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत जिल्ह्यातील अन्नधान्य पिकांमध्ये भाताचे क्षेत्र सर्वाधिक होते. विविध तालुक्यांमध्ये [[भात]] लागवडीच्या पद्धती, स्थानिक वाण, पाण्याचे व्यवस्थापन आणि कापणीच्या पद्धती यांमध्ये भौगोलिक परिस्थितीनुसार फरक आढळत होता. उंच (कुर्यात) आणि सखल (माळ) अशा दोन्ही प्रकारच्या जमिनींवर भाताची लागवड केली जात असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये आहे.[[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरनुसार विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत जिल्ह्यातील अन्नधान्य पिकांमध्ये भाताचे क्षेत्र सर्वाधिक होते. विविध तालुक्यांमध्ये [[भात]] लागवडीच्या पद्धती, स्थानिक वाण, पाण्याचे व्यवस्थापन आणि कापणीच्या पद्धती यांमध्ये भौगोलिक परिस्थितीनुसार फरक आढळत होता. उंच (कुर्यात) आणि सखल (माळ) अशा दोन्ही प्रकारच्या जमिनींवर भाताची लागवड केली जात असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये आहे.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये भातशेती ही प्रमुख [[कृषी]] पद्धती राहिली असून तिचा स्थानिक [[जमीन]] वापर, [[महसूल]] नोंदी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेशी निकटचा संबंध होता.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === डोंगरावरील सामुदायिक जमीन === [[कोकण]] प्रदेशातील डोंगरउतारावरील जमिनी या स्थानिक भौगोलिक परिस्थितीचा महत्त्वाचा भाग आहेत. सह्याद्री पर्वतरांगेपासून किनारपट्टीपर्यंतच्या प्रदेशात डोंगर, उतार, पठारे आणि खोल दऱ्या यांमुळे जमीन वापराच्या विविध पद्धती विकसित झाल्या. अनेक ठिकाणी डोंगरउतारावरील जमिनींचा उपयोग पारंपरिक शेती, गुरचराई, वृक्षलागवड तसेच नैसर्गिक संसाधनांच्या वापरासाठी केला जात असे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये कोकणातील डोंगरउतारावरील जमिनींचे स्वतंत्र वर्गीकरण करण्यात आले होते. रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडी गॅझेटिअरनुसार, ''वर्खस'' (Varkas) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या उंचावरील जमिनी या डोंगरउतारावरील किंवा सपाट अशा दोन प्रकारांत विभागल्या जात होत्या. सर्वेक्षणादरम्यान त्यांच्या क्षेत्रफळाच्या नोंदी, सीमांकन आणि महसूल आकारणीची स्वतंत्र पद्धत विकसित करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Surveys (1827–1851) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार, डोंगरउतारावरील वर्खस जमिनी या उथळ, खडकाळ आणि तुलनेने कमी सुपीक स्वरूपाच्या असतात. अशा जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], काजू आणि आंबा यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असल्याची नोंद आहे, तर डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग कायमस्वरूपी वनक्षेत्र म्हणून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अशा डोंगरउतारावरील जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये एकापेक्षा अधिक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, या नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणेच्या पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Land Revenue – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === वरकस [[जमीन]] === '''वरकस जमीन''' ({{lang-en|Varkas Land}}) हा [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक महसुली वर्गीकरणामधील एक जमीनप्रकार आहे. ही जमीन प्रामुख्याने डोंगरउतारांवर आढळते. मृदेची खोली कमी, खडकाळ स्वरूप, तुलनेने कमी सुपीकता आणि पावसावर अवलंबून असलेली शेती ही तिची प्रमुख वैशिष्ट्ये मानली जातात.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार वरकस जमिनी या डोंगरउतारांवरील उथळ, पिवळसर-लाल रंगाच्या आणि वाळूमिश्रित मृदेच्या असतात. या जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], [[काजू]] आणि [[आंबा]] यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असून, डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग नैसर्गिक वनक्षेत्र म्हणून टिकून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये वरकस जमीन हा स्वतंत्र महसुली वर्ग म्हणून नोंदविण्यात आला होता. जमिनीचे वर्गीकरण, मृदेचा प्रकार, उत्पादनक्षमता आणि महसूल निर्धारण यांवर आधारित तिचे मूल्यांकन करण्यात येत असे.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> एकोणिसाव्या शतकातील '''''Gazetteer of the Bombay Presidency''''' मध्ये वरकस जमिनींचा उल्लेख डोंगरउतारांवरील शेतीयोग्य जमिनी म्हणून करण्यात आला असून, काही भागांत या जमिनी काही वर्षे पडीत ठेवून नंतर पुन्हा लागवडीखाली आणण्याची पद्धत प्रचलित असल्याची नोंद आढळते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये वरकस जमिनींच्या ७/१२ उतारा|७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणा पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === गुरचराईची [[जमीन]] === '''गुरचराईची [[जमीन]]''' ({{lang-en|Grazing Land or Pasture Land}}) ही गावातील पशुधनासाठी राखीव असलेली [[जमीन]] मानली जाते. [[कोकण]] प्रदेशातील [[डोंगर]]उतार, लेटराइट पठारे आणि मोकळ्या जमिनींचा उपयोग परंपरेने [[गुरे]], म्हशी, शेळ्या व इतर जनावरांच्या चराईसाठी केला जात असे. अनेक गावांमध्ये अशा जमिनी गावाच्या सामायिक वापरासाठी उपलब्ध असल्याचे ऐतिहासिक नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये सह्याद्रीलगतच्या लेटराइट पठारांवर नैसर्गिकरित्या उगवणाऱ्या गवताळ प्रदेशांचा उल्लेख असून, या भागांचा उपयोग प्रामुख्याने गुरांच्या चराईसाठी होत असल्याचे नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]]कालीन '''''Gazetteer of the Bombay Presidency''''' मध्ये डोंगरावरील जमिनींचे महसुली मूल्यांकन करताना गुरचराई, चाऱ्याचा साठा आणि गवतासाठी आवश्यक क्षेत्र वजा करून उर्वरित क्षेत्रावर महसूल आकारणी करण्यात येत असल्याची नोंद आहे. यावरून गुरचराईसाठी स्वतंत्र क्षेत्र राखून ठेवण्याची पद्धत अस्तित्वात असल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency – Ratnagiri: Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये गुरचराईसाठी वापरल्या जाणाऱ्या जमिनींचा उल्लेख महसुली अभिलेखांमध्ये किंवा गावाच्या सामायिक वापरातील जमिनी म्हणून आढळतो. तथापि, अशा जमिनींचे क्षेत्रफळ, कायदेशीर दर्जा आणि वापराची पद्धत संबंधित गावातील महसूल अभिलेख, स्थानिक परंपरा आणि विद्यमान कायदेशीर तरतुदींनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === देवस्थान [[जमीन]] === '''देवस्थान [[जमीन]]''' म्हणजे मंदिरे, देवस्थाने किंवा इतर धार्मिक संस्थांच्या धार्मिक विधी, देखभाल, पूजा-अर्चा आणि उपजीविकेसाठी समर्पित करण्यात आलेल्या जमिनी होत. कोकण प्रदेशात अनेक देवस्थानांच्या मालकीच्या जमिनींचा उल्लेख ऐतिहासिक सनदा, इनाम अभिलेख आणि महसूल नोंदींमध्ये आढळतो. अशा जमिनींचे व्यवस्थापन कालानुसार स्थानिक देवस्थान समित्या, विश्वस्त किंवा लागू कायद्यांनुसार करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Religion and Places of Worship |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === इनाम [[जमीन]] === '''इनाम [[जमीन]]''' म्हणजे शासनकर्त्यांनी धार्मिक संस्था, वतनदार, अधिकारी किंवा इतर व्यक्तींना विशिष्ट सेवा, धार्मिक कार्य किंवा सार्वजनिक उद्देशासाठी अनुदान म्हणून दिलेल्या जमिनी होत. कोकणातील अनेक इनाम जमिनींचा उल्लेख ब्रिटिशकालीन महसूल अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळतो. स्वातंत्र्यानंतर विविध इनाम निर्मूलन कायद्यांमुळे अशा जमिनींच्या महसुली आणि कायदेशीर स्थितीत बदल झाले.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Maharashtra Revenue Department |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === गावकीच्या सामुदायिक जमिनी === '''गावकीच्या सामुदायिक जमिनी''' या गावाच्या सामूहिक वापरासाठी राखून ठेवलेल्या जमिनी होत. अशा जमिनींचा उपयोग गुरचराई, सार्वजनिक मार्ग, पाणवठे, स्मशानभूमी, सण-उत्सव, सामुदायिक उपक्रम तसेच इतर सार्वजनिक गरजांसाठी केला जात असल्याची नोंद विविध जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळते. अशा जमिनींचे स्वरूप, व्यवस्थापन आणि महसुली नोंदी संबंधित गावाचा इतिहास, स्थानिक प्रथा आणि लागू कायद्यांनुसार बदलू शकतात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सहहिस्सेदारी व [[वारस]] व्यवस्था == '''सहहिस्सेदारी''' ({{lang-en|Co-ownership}}) म्हणजे एका जमिनीवर एकापेक्षा अधिक व्यक्तींचा कायदेशीर हक्क असणे होय. [[कोकण]] प्रदेशातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे काही प्रकारच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचा उगम पारंपरिक ग्रामव्यवस्था, संयुक्त कुटुंब पद्धती, ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षण तसेच त्यानंतर झालेल्या वारसनोंदींशी संबंधित असल्याचे विविध महसुली अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारी असलेल्या जमिनींमध्ये प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा हिस्सा कायद्याने अस्तित्वात असला तरी तो प्रत्यक्ष क्षेत्रफळाच्या स्वरूपात निश्चित झालेला असेलच असे नाही. जमिनीचे विधिसम्मत विभाजन किंवा सक्षम प्राधिकरणाच्या आदेशानंतरच प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा स्वतंत्र हिस्सा निश्चित केला जातो. तोपर्यंत संबंधित सहहिस्सेदारांचा हक्क संयुक्त स्वरूपात राहू शकतो.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> जमीनधारकाच्या मृत्यूनंतर त्याच्या कायदेशीर वारसांची नावे महसूल अभिलेखांमध्ये फेरफार प्रक्रियेद्वारे नोंदविली जातात. या प्रक्रियेस सामान्यतः '''वारसनोंद''' असे संबोधले जाते. वारसनोंदीनंतर ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर [[हक्क]]अभिलेख अद्ययावत केले जातात; तथापि, वारसनोंद ही महसुली नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय ठरत नाही.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अनेक पिढ्यांपासून वारसनोंदी होत गेल्यामुळे एकाच महसूल अभिलेखावर मोठ्या संख्येने सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा परिस्थितीत जमिनीचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदींचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे होऊ शकते. अशा प्रत्येक प्रकरणाचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, उपलब्ध अभिलेख, लागू कायदे आणि सक्षम प्राधिकरणाच्या निर्णयांनुसार भिन्न असते.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == महाराष्ट्रातील विद्यमान कायदेशीर चौकट == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचे नियमन विविध महसूल, मालमत्ता, वारसा आणि नोंदणीविषयक कायद्यांच्या आधारे केले जाते. या कायद्यांद्वारे जमिनीची नोंद, हक्क अभिलेख, फेरफार, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी, विभाजन आणि जमीन व्यवहार यांचे नियमन केले जाते. संबंधित जमिनीचे स्वरूप, मालकी, हक्क आणि वापर यांनुसार विविध कायदे लागू होऊ शकतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2 April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref>:contentReference[oaicite:0]{index=0} कोकणातील सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांबाबत '''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''' हे प्रमुख अधिनियम आहे. या संहितेच्या अध्याय १० मध्ये [[हक्क]]अभिलेख, ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद आणि इतर [[महसूल]] नोंदींच्या तयारी व देखभालीसंबंधी तरतुदी करण्यात आल्या आहेत.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 – Chapter X (Record of Rights) |url=https://indiankanoon.org/doc/8420948/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> '''महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१''' यांद्वारे हक्क अभिलेखांची तयारी, फेरफार नोंदी, नोंदवह्यांचे स्वरूप आणि त्यांचे अद्ययावतीकरण यांची कार्यपद्धती निश्चित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Record of Rights and Registers (Preparation and Maintenance) Rules, 1971 |url=https://maharashtrahousingandbuildinglaws.com/the-maharashtra-land-revenue-record-of-rights-and-registers-preparation-and-maintenance-rules-1971/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारीच्या जमिनींमध्ये वारसा, विभाजन, विक्री, दान किंवा इतर व्यवहारांमुळे उद्भवणाऱ्या हक्कांचे निर्धारण करताना '''हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६''', '''मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२''' आणि '''नोंदणी अधिनियम, १९०८''' यांसारख्या इतर लागू कायद्यांचाही विचार केला जातो. संबंधित प्रकरणाच्या स्वरूपानुसार सक्षम महसूल प्राधिकरण किंवा दिवाणी न्यायालय यांचे अधिकार लागू होतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.indiacode.nic.in/handle/123456789/15974?view_type=browse |publisher=India Code |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेच्या संदर्भात [[महसूल]] अभिलेखांतील नोंदी, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि [[जमीन]] व्यवहार यांचा अभ्यास करताना संबंधित कायद्यांबरोबरच शासनाची परिपत्रके, [[महसूल]] [[नियम]], न्यायालयीन निर्णय आणि अद्ययावत प्रशासकीय निर्देश यांनाही महत्त्व आहे. == न्यायालयीन दृष्टिकोन == भारतीय न्यायालयांनी विविध निर्णयांद्वारे महसूल अभिलेख, फेरफार नोंदी, सहहिस्सेदारी आणि मालकी हक्क यांच्यातील कायदेशीर भेद स्पष्ट केला आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने वारंवार नमूद केले आहे की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्या स्वतःहून मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाहीत. मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम दिवाणी न्यायालय उपलब्ध पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे करते. * ''''''Sawarni v. Inder Kaur''', (1996) 6 SCC 223''' — '''सर्वोच्च न्यायालयाने''' स्पष्ट केले की महसूल अभिलेखातील फेरफार (Mutation) मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाही; त्याचा उद्देश महसूल प्रशासनापुरता मर्यादित असतो. * ''''''Balwant Singh v. Daulat Singh''', (1997) 7 SCC 137''' — केवळ फेरफार नोंदीमुळे जमिनीवरील मालकी हक्क किंवा स्वारस्य संपुष्टात येत नाही. * ''''''Suraj Bhan v. Financial Commissioner''', (2007) 6 SCC 186''' — सर्वोच्च न्यायालयाने नमूद केले की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या केवळ महसुली उद्देशासाठी असून त्या मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जाऊ शकत नाहीत. * ''''''Faqruddin v. Tajuddin''', (2008) 8 SCC 12''' — महसूल अधिकारी मालकी हक्कावरील वादाचा अंतिम निर्णय देऊ शकत नाहीत; महसूल नोंदींचे स्वरूप मर्यादित प्रशासकीय उद्देशाचे असते. * ''''''Narasamma v. State of Karnataka''', (2009) 5 SCC 591''' — महसूल नोंदी मालकी हक्क निर्माण करीत नाहीत; तथापि, त्या संबंधित काळातील ताब्याविषयी परिस्थितीजन्य पुरावा म्हणून ग्राह्य धरल्या जाऊ शकतात. * ''''''Jitendra Singh v. State of Madhya Pradesh''', 2021 SCC OnLine SC 802''' — सर्वोच्च न्यायालयाने पूर्वीच्या निर्णयांचा पुनरुच्चार करून स्पष्ट केले की फेरफार नोंदी आणि महसूल अभिलेख केवळ महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्यांमुळे कोणताही स्वतंत्र मालकी हक्क निर्माण होत नाही. कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेच्या संदर्भात संयुक्त महसूल अभिलेख, सहहिस्सेदारी, [[वारस]]नोंदी आणि फेरफार नोंदी यांचे मूल्यमापन करताना वरील न्यायसिद्ध तत्त्वे महत्त्वाची मानली जातात. तथापि, प्रत्येक प्रकरणातील मालकी [[हक्क]], हिस्सा, विभाजन किंवा इतर वादांचा निर्णय संबंधित पुरावे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांनुसार केला जातो. == आधुनिक आव्हाने == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेसमोर एकविसाव्या शतकात अनेक प्रशासकीय, सामाजिक, आर्थिक आणि कायदेशीर आव्हाने निर्माण झाली आहेत. वारसनोंदींमुळे वाढत जाणारी सहहिस्सेदारांची संख्या, जमिनींचे तुकडीकरण, स्थलांतर, बदलते जमीन वापराचे स्वरूप, डिजिटल महसूल अभिलेख आणि पर्यावरणीय नियम यांमुळे या व्यवस्थेची गुंतागुंत वाढल्याचे विविध शासकीय अहवाल, महसूल अभिलेख आणि संशोधनांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये संयुक्त महसूल अभिलेखांमध्ये वारसनोंदींमुळे सहहिस्सेदारांची संख्या सातत्याने वाढत असल्याने जमिनींचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदी अद्ययावत ठेवणे अधिक जटिल होत आहे. अशा परिस्थितीचा परिणाम जमीन व्यवहार, कर्जप्रकरणे, विकास प्रकल्प आणि प्रशासकीय प्रक्रियांवर होऊ शकतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> डिजिटल भू-अभिलेख प्रणाली, ऑनलाइन ७/१२ उतारे, भू-नकाशांचे संगणकीकरण आणि '''''Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP)''''' यांसारख्या उपक्रमांमुळे महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण सुरू झाले आहे. तथापि, ऐतिहासिक संयुक्त नोंदी, प्रलंबित फेरफार, सीमावाद आणि अपूर्ण अभिलेख यांमुळे काही भागांमध्ये अद्ययावत नोंदी तयार करण्यास व्यावहारिक अडचणी निर्माण होतात.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशातील औद्योगिकीकरण, पर्यटन, पायाभूत सुविधा, शहरीकरण आणि पर्यावरणीय संरक्षण यांमुळे जमीन वापराच्या स्वरूपातही बदल होत आहेत. अशा बदलांच्या पार्श्वभूमीवर सामुदायिक जमीन व्यवस्थेशी संबंधित महसूल अभिलेख, मालकी हक्क, सहहिस्सेदारी आणि जमीन वापर यांचा अभ्यास अधिक महत्त्वाचा मानला जात आहे.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सामाजिक व आर्थिक परिणाम == [[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही अनेक गावांच्या सामाजिक रचना, पारंपरिक ग्रामव्यवस्था आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेचा ऐतिहासिक भाग राहिली आहे. शेती, पशुपालन, नैसर्गिक संसाधनांचा वापर आणि सामुदायिक उपक्रम यांमध्ये या व्यवस्थेचा विविध स्वरूपात सहभाग असल्याचे जिल्हा गॅझेटिअर्स आणि ऐतिहासिक महसूल अभिलेखांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> संयुक्त जमीनधारणा आणि सहहिस्सेदारीमुळे अनेक कुटुंबांचा एकाच जमिनीशी ऐतिहासिक संबंध टिकून राहिला. कालांतराने वारसनोंदी, लोकसंख्यावाढ आणि ग्रामीण भागातून शहरांकडे होणारे स्थलांतर यांमुळे अनेक महसूल अभिलेखांमध्ये सहहिस्सेदारांची संख्या वाढत गेली. परिणामी, काही भागांमध्ये जमीन व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि अभिलेखांचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे झाले आहे.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील कृषी पद्धती, फळबागा, पर्यटन, पायाभूत सुविधा आणि इतर आर्थिक उपक्रमांच्या विस्तारामुळे जमीन वापराच्या स्वरूपात बदल होत आहेत. या बदलांच्या पार्श्वभूमीवर पारंपरिक सामुदायिक जमीन व्यवस्था, महसूल अभिलेख आणि आधुनिक जमीन प्रशासन यांच्यात समन्वय राखण्याची आवश्यकता विविध धोरणात्मक अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचा अभ्यास हा केवळ महसूल अभिलेखांपुरता मर्यादित नसून ग्रामीण इतिहास, सामाजिक रचना, कृषी अर्थव्यवस्था, पर्यावरण, जमीनधारणा आणि सार्वजनिक प्रशासन या विविध अभ्यासक्षेत्रांशी संबंधित मानला जातो. त्यामुळे या व्यवस्थेचा अभ्यास इतिहास, कायदा, महसूल प्रशासन आणि ग्रामीण विकास या सर्व दृष्टिकोनांतून केला जातो.<ref>{{cite web |title=Konkan Division – Government of Maharashtra |url=https://konkan.gov.in/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[जमीन]] * [[महसूल]] == ग्रंथसूची == === कायदे === * भारत सरकार. ''मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२'' (Transfer of Property Act, 1882). * भारत सरकार. ''नोंदणी अधिनियम, १९०८'' (Registration Act, 1908). * भारत सरकार. ''हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६'' (Hindu Succession Act, 1956). * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''. * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१''. === अधिकृत शासन प्रकाशने === * Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra. ''Mahabhulekh''. * Department of Land Resources, Government of India. ''Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP)''. * Survey and Settlement Commissioner, Maharashtra. विविध महसूल परिपत्रके व मार्गदर्शक सूचना. === जिल्हा गॅझेटिअर्स === * Government of Maharashtra. ''Ratnagiri District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Sindhudurg District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Raigad District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Kolaba District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Thane District Gazetteer''. === ब्रिटिशकालीन गॅझेटिअर्स === * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi''. Government Central Press, Bombay, 1880. * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume XI: Kolaba''. Government Central Press, Bombay. * Bombay Presidency. ''Settlement Reports of Ratnagiri District''. * Bombay Presidency. ''Settlement Reports of Kolaba District''. === संशोधन व संदर्भग्रंथ === * Khobrekar, V. G. ''Kokan from the Earliest to 1818 A.D.'' * Government of Maharashtra. ''Maharashtra State Gazetteers'' (General Series). * Directorate of Economics and Statistics, Government of Maharashtra. ''Agricultural Statistics of Maharashtra''. * Census of India. ''District Census Handbook'' (Ratnagiri, Sindhudurg, Raigad, Thane). === संकेतस्थळे === * Maharashtra State Gazetteers Department. * Mahabhulekh. * Maharashtra Revenue and Forest Department. * India Code. * Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP). == बाह्य दुवे == == बाह्य दुवे == * [https://mahabhumi.gov.in/ महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन] * [https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ महाभूलेख] * [https://aapleabhilekh.mahabhumi.gov.in/ आपले अभिलेख] * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स] * [https://dilrmp.gov.in/ Digital India Land Records Modernization Programme] * [https://www.indiacode.nic.in/ India Code] * [https://lj.maharashtra.gov.in/ विधी व न्याय विभाग, महाराष्ट्र शासन] == संदर्भ == [[Category:कोकण]] [[Category:महाराष्ट्रातील जमीन व्यवस्था]] [[Category:महसूल]] [[Category:महाराष्ट्र]] fshl8ivwjge02547zttfbrjsey00vny 2694924 2694920 2026-07-16T15:18:04Z AdvAnantGholam 172574 2694924 wikitext text/x-wiki {{Infobox | above = कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था | header1 = सामान्य माहिती | label2 = प्रकार | data2 = पारंपरिक जमीन व्यवस्था | label3 = प्रदेश | data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | label4 = ऐतिहासिक कालखंड | data4 = प्राचीन काळ – वर्तमान | label5 = प्रमुख [[जमीन]] प्रकार | data5 = [[भात]]शेती, वरकस [[जमीन]], डोंगरावरील सामुदायिक जमीन, आडीची [[शेती]], गुरचराईची [[जमीन]], देवस्थान जमीन, इनाम [[जमीन]], गावकीच्या सामुदायिक जमिनी | label6 = प्रमुख अभिलेख | data6 = ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, [[हक्क]]अभिलेख | label7 = प्रमुख कायदा | data7 = [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ | label8 = संबंधित संस्था | data8 = [[महसूल]] व [[वन]]विभाग, [[महाराष्ट्र]]शासन | label9 = संबंधित विषय | data9 = [[महसूल]], [[जमीन]], सहहिस्सेदारी, [[वारस]]व्यवस्था | below = कोकणातील पारंपरिक सामुदायिक जमीनधारणा, महसूल अभिलेख आणि कायदेशीर व्यवस्थेचा आढावा }} {{Short description|महाराष्ट्रातील कोकण प्रदेशातील पारंपरिक सामुदायिक जमीन व्यवस्था}} '''[[कोकण]]तील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]तील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]]प्रशासन|महसुली व्यवस्था आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराईची क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे ''''''The Gazetteer of the Bombay Presidency''',''' [[महाराष्ट्र]]राज्य गॅझेटिअर, महसुली अभिलेख आणि इतर ऐतिहासिक स्रोतांमधून दिसून येते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]] [[भारत]], ब्रिटिशकालात]] करण्यात आलेल्या [[महसूल]]सर्वेक्षण, Bombay Land Revenue Code, 1879, Record of Rights प्रणाली आणि त्यानंतर [[महाराष्ट्र]]जमीन [[महसूल]] संहिता, १९६६]] अंतर्गत तयार झालेल्या अभिलेखांमुळे या प्रदेशातील जमीनधारणा व महसुली नोंदींचे दस्तऐवजीकरण अधिक नियमित स्वरूपात करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == प्रस्तावना == '''[[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]] प्रशासन|महसुली प्रशासन आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची शेती, गुरचराई क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक, महसुली आणि प्रशासकीय अभिलेखांतून दिसून येते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश]] [[भारत]], ब्रिटिशकालात करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, [[गाव]]नकाशे, Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights प्रणालीच्या अंमलबजावणीनंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि हक्क अभिलेखांची नोंद अधिक नियमितपणे करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले आणि ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी व इतर हक्क अभिलेखांच्या व्यवस्थापनासाठी एकसंध कायदेशीर चौकट उपलब्ध झाली.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == भौगोलिक पार्श्वभूमी == '''[[कोकण]]''' हा [[भारत]]च्या पश्चिम किनारपट्टीवरील [[सह्याद्री]] पर्वतरांग आणि [[अरबी समुद्र]] यांच्या दरम्यान वसलेला चिंचोळा किनारी प्रदेश आहे. [[महाराष्ट्र]]ातील कोकण विभागात [[मुंबई शहर जिल्हा]], [[मुंबई उपनगर जिल्हा]], [[ठाणे जिल्हा]], [[पालघर जिल्हा]], [[रायगड जिल्हा]], [[रत्‍नागिरी जिल्हा]] आणि [[सिंधुदुर्ग जिल्हा]] यांचा समावेश होतो.<ref>{{cite web |title=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/index.html |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशात दक्षिण-पश्चिम मान्सूनच्या प्रभावामुळे मोठ्या प्रमाणात पर्जन्यवृष्टी होते. या प्रदेशात प्रामुख्याने लेटराइट (जांभा), लाल मुरूम, गाळयुक्त तसेच डोंगरउतारावरील विविध प्रकारच्या मृदा आढळतात. या भौगोलिक वैशिष्ट्यांमुळे [[भात]]शेती, [[फळ]]बागा आणि पावसावर अवलंबून असलेली [[कृषी]] व्यवस्था विकसित झाली आहे.<ref>{{cite web |title=Hydrogeology of Maharashtra |url=https://gsda.maharashtra.gov.in/en-hydrogeology-of-maharashtra/ |publisher=Groundwater Surveys and Development Agency, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांमधून उगम पावणाऱ्या असंख्य नद्या, खाड्या, ओढे आणि नैसर्गिक जलप्रवाहांमुळे कोकणात [[भात]]शेतीस पोषक भौगोलिक परिस्थिती निर्माण झाली. किनारपट्टी, [[डोंगर]]उतार, [[नदी]]खोरे आणि पठारी भाग यांच्या भौगोलिक विविधतेमुळे [[जमीन]] वापर, [[शेती]]चे प्रकार आणि वस्तीची रचना यांतही विविधता आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency |volume=X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> परंपरेने कोकणातील बहुतेक गावे डोंगरांच्या पायथ्याशी किंवा [[नदी]]काठांवर विकसित झाली. गावाभोवती [[भात]]खाचरे, [[डोंगर]]उतारावरील वरकस [[जमीन]], [[फळ]]बागा, गुरचराई क्षेत्रे आणि [[वन]]क्षेत्र अशी भौगोलिक रचना अनेक ठिकाणी आढळते. या नैसर्गिक परिस्थितीचा स्थानिक जमीन वापर, महसूल व्यवस्था आणि पारंपरिक वहिवाटीवर दीर्घकालीन प्रभाव पडला आहे.<ref>{{cite web |title=What We Do – Gazetteers Department |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/whatwedo.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == ऐतिहासिक पार्श्वभूमी == [[कोकण]] प्रदेशाचा [[इतिहास]] प्राचीन काळापासून विविध राजवंश, सागरी [[व्यापार]] आणि किनारी संस्कृतीशी संबंधित आहे. प्राचीन भारतीय [[साहित्य]], शिलालेख, ताम्रपट तसेच परकीय प्रवाशांच्या वर्णनांमध्ये [[अपरांत]] (Aparanta), सप्त[[कोकण]] आणि [[कोकण]] प्रदेशाचा उल्लेख विविध नावांनी आढळतो. या प्रदेशावर [[सातवाहन]], [[चालुक्य]], [[राष्ट्रकूट]], [[शिलाहार]], [[यादव]], [[बहामनी सल्तनत]], [[आदिलशाही]], [[मराठा साम्राज्य]] आणि [[ब्रिटिश राज]] अशा विविध सत्तांनी वेगवेगळ्या कालखंडांत राज्य केले.<ref>{{cite web |title=History – Maharashtra State Gazetteers |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/greater_bombay/history.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील जमीनधारणा आणि महसूल व्यवस्था कालानुसार बदलत गेली. मध्ययुगीन काळात स्थानिक ग्रामसंस्था, वतन व्यवस्था आणि प्रादेशिक सत्तांनुसार महसूल आकारणीच्या विविध पद्धती अस्तित्वात होत्या. [[पाटील]], [[कुलकर्णी]], [[देशमुख]] आणि इतर पारंपरिक अधिकारी गावपातळीवरील महसूल प्रशासनात महत्त्वाची भूमिका बजावत असत.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri and Savantvadi Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील महसूल व्यवस्थेच्या इतिहासात विजापूर, मराठा आणि ब्रिटिश कालखंडांना विशेष महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या महसूल इतिहासानुसार इ.स. १५०२ मध्ये [[युसुफ आदिल शाह]] यांच्या काळात महसूल व्यवस्थेची पुनर्रचना करण्यात आली. पुढे मराठा आणि पेशवा काळात गावपातळीवरील महसूल प्रशासन अधिक संघटित झाले.<ref>{{cite web |title=History of Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> इ.स. १८१८ नंतर [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश प्रशासनाने]] कोकणातील [जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेत व्यापक बदल केले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, नकाशे तयार करणे, जमिनींचे वर्गीकरण आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्याची प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने राबविण्यात आली. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights संबंधीच्या तरतुदींमुळे महसूल प्रशासनाला अधिक एकसंध कायदेशीर स्वरूप प्राप्त झाले.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[स्वातंत्र्य]]ानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर[[ महसूल]] अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले. त्याअंतर्गत ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी आणि इतर [[हक्क]]अभिलेखांचे व्यवस्थापन कायदेशीर चौकटीत करण्यात येते. == पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था == [[कोकण]] प्रदेशात पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, [[कृषी]], पर्जन्यमान, सामाजिक रचना आणि प्रचलित रूढी-परंपरा यांच्या आधारे विकसित झाली. गावातील जमिनींचा वापर केवळ वैयक्तिक [[शेती]]पुरता मर्यादित नसून, काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर सामुदायिक स्वरूपात केला जात असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि महसुली नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील पारंपरिक [[शेती]] प्रामुख्याने [[भात]]शेतीवर आधारित होती. [[डोंगर]] उतारावरील [[जमीन]], वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराई क्षेत्रे, नैसर्गिक जलस्रोत आणि वनालगतच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, गावकी व्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीनुसार होत असे.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> गावातील [[पाटील]], [[कुलकर्णी]] आणि इतर पारंपरिक ग्रामप्रशासनाशी संबंधित व्यक्ती [[महसूल]] संकलन, [[जमीन]] नोंदी आणि स्थानिक प्रशासनामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावत असत. विविध गावांमध्ये [[जमीन]] वापराच्या पद्धती, वहिवाटीचे [[नियम]] आणि सामुदायिक व्यवस्थापनाची स्वरूपे स्थानिक परिस्थितीनुसार भिन्न होती.<ref>{{cite web |title=Village Officers – Bombay Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालीन]] महसूल सर्वेक्षणापूर्वी जमीनधारणेच्या अनेक प्रथा प्रामुख्याने स्थानिक रूढी आणि प्रचलित परंपरांवर आधारित होत्या. नंतरच्या काळात '''Bombay Land Revenue Code, 1879''' आणि त्यानंतरच्या [[महसूल]] कायद्यांद्वारे जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि अभिलेखीकरण करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> आजही [[कोकण]]ातील काही भागांमध्ये पारंपरिक [[जमीन]] वापराच्या ऐतिहासिक स्वरूपाचे प्रतिबिंब ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर महसुली अभिलेखांमध्ये आढळून येते.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]]व्यवस्था == [[ईस्ट इंडिया कंपनी]]च्या कारकीर्दीत आणि त्यानंतर [[ब्रिटिश राज]]च्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मधील जमीन महसूल व्यवस्थेत व्यापक प्रशासकीय सुधारणा करण्यात आल्या. महसूल संकलन अधिक कार्यक्षम करणे, जमिनींचे सर्वेक्षण करणे, सीमांकन निश्चित करणे आणि जमीनधारकांच्या हक्कांची नोंद ठेवणे हे या सुधारणांचे प्रमुख उद्दिष्ट होते.ब्रिटिश सत्तेच्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मध्ये [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेचे पुनर्गठन करण्यात आले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) आणि [[महसूल]]प्रशासन यांना कायदेशीर चौकट देण्यासाठी पुढे '''Bombay Land Revenue Code, 1879''' लागू करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026}}</ref> एकोणिसाव्या शतकात ग्रेट ट्रिगोनोमेट्रिकल सर्व्हे आणि स्थानिक [[महसूल]] सर्वेक्षणांच्या आधारे जमिनींचे मोजमाप, वर्गीकरण आणि नकाशे तयार करण्याचे काम सुरू झाले. या सर्वेक्षणांमुळे प्रत्येक गावातील [[शेत]]जमिनी, [[डोंगर]], वनक्षेत्र, [[नदी]]-नाले आणि इतर नैसर्गिक भूभाग यांची स्वतंत्र नोंद करण्यात आली. Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू झाल्यानंतर [[बॉम्बे]]प्रेसिडेन्सीतील [[जमीन]] [[महसूल]] प्रशासनाला एकसंध कायदेशीर चौकट प्राप्त झाली. या कायद्यांतर्गत जमिनींचे सर्वेक्षण, [[महसूल]] निश्चिती, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights), फेरफार नोंदी आणि [[महसूल]] अधिकाऱ्यांचे अधिकार निश्चित करण्यात आले. [[ब्रिटिश]]कालात तयार करण्यात आलेल्या [[हक्क]] अभिलेखमुळे प्रत्येक सर्वे क्रमांकाची माहिती, [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[क्षेत्रफळ]] आणि [[महसूल]] यांची अधिकृत नोंद ठेवण्याची पद्धत विकसित झाली. पुढील काळात या अभिलेखांच्या आधारे [[महसूल]] प्रशासन अधिक नियमित करण्यात आले. कोकणातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये [[ब्रिटिश]]कालीन सर्वेक्षणानंतर [[महसूल]] नोंदी, [[गाव]] नकाशे आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्यात आले. पुढे १९१३ मध्ये '''Record of Rights''' संबंधी तरतुदी लागू झाल्यानंतर गावागावात [[हक्क]]अभिलेख ठेवण्याची प्रक्रिया अधिक नियमित झाली.<ref>{{cite web |title=Records of Rights – Kolaba Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Record of Rights – Ratnagiri Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026}}</ref> == [[महसूल]] अभिलेख == '''[[महसूल]] अभिलेख''' ({{lang-en|Revenue Records}}) म्हणजे [[जमीन]]ीची मालकी, ताबा, क्षेत्रफळ, वर्गीकरण, महसूल, लागवड, फेरफार आणि इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. [[महाराष्ट्र]]ात महसूल अभिलेखांचे व्यवस्थापन महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार केले जाते.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]] प्रदेशात [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]] सर्वेक्षणानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन आणि [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्यास प्रारंभ झाला. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि नंतरच्या कायद्यांनुसार [[गाव]] नमुने, सर्वे क्रमांक, [[जमीन]]वर्गीकरण आणि महसूल नोंदी अधिक नियमितपणे ठेवण्यात आल्या.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील प्रमुख [[महसूल]] अभिलेखांमध्ये ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद (Mutation Entry), [[हक्क]]अभिलेख, [[गाव]] नमुने, सर्वे नकाशे आणि भूमापन अभिलेखांचा समावेश होतो. हे अभिलेख [[जमीन]]धारणा, वारसा, [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी आणि [[महसूल]] प्रशासनासाठी महत्त्वाचे मानले जातात.<ref>{{cite web |title=e-Rights Record (Mahabhulekh) |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Mahabhumi, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महसूल]] अभिलेखांमधील नोंदी या प्रामुख्याने [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात येतात. त्या स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जात नाहीत; मालकीचा अंतिम प्रश्न संबंधित पुरावे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांवर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ७/१२ उतारा === '''७/१२ उतारा''' ({{lang-en|Record of Rights Extract}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कृषी]] जमिनींसंबंधीचा एक महत्त्वाचा [[महसूल]] अभिलेख आहे. हा उतारा [[हक्क]]अभिलेखचा भाग असून त्यामध्ये सर्वे किंवा गट क्रमांक, [[क्षेत्रफळ]], [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[लागवड]] केलेली पिके, कर आकारणी तसेच इतर महसुली नोंदींचा समावेश असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत हक्क अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्याची व्यवस्था विकसित झाली. त्यानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार ७/१२ उतारा हा [[महसूल]] प्रशासनातील प्रमुख अभिलेख म्हणून वापरला जातो.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही भागांमध्ये ऐतिहासिकदृष्ट्या संयुक्त किंवा सहहिस्सेदारी स्वरूपाच्या जमिनींच्या ७/१२ उतारा|७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदविलेली आढळतात. तथापि, केवळ ७/१२ उतारा हा मालकी हक्काचा अंतिम आणि निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; तो [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात आलेला अभिलेख असून मालकीसंबंधी वाद उद्भवल्यास त्याचा निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ८-अ उतारा === '''८-अ उतारा''' ({{lang-en|Village Form No. 8A}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[महसूल]] अभिलेखपैकी एक महत्त्वाचा अभिलेख असून तो विशिष्ट खातेदाराच्या (''Khata Holder'') नावावर असलेल्या जमिनींची खातेनिहाय माहिती दर्शवितो. ७/१२ उतारा ज्या प्रकारे विशिष्ट सर्वे किंवा गट क्रमांकावरील जमिनीची माहिती देतो, त्याउलट ८-अ उतारा हा एका खातेदाराच्या नावावरील सर्व सर्वे किंवा गट क्रमांकांची एकत्रित नोंद दर्शवितो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – Village Form 8A |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref>. ८-अ उतारामध्ये खातेदाराचे नाव, खाते क्रमांक, संयुक्त खातेदारांची माहिती, संबंधित सर्वे किंवा गट क्रमांक, एकूण [[क्षेत्रफळ]] तसेच शासनाकडे देय असलेल्या [[जमीन]] महसुलाची [[माहिती]] नोंदविली जाते. त्यामुळे एका व्यक्तीच्या किंवा संयुक्त खातेदारांच्या नावावर गावामध्ये किती [[जमीन]] नोंदलेली आहे याचा एकत्रित आढावा घेण्यासाठी हा अभिलेख उपयोगी मानला जातो.<ref>{{cite web |title=Land Records Services – Mahabhumi |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ७/१२ उतारा आणि ८-अ उतारा हे परस्परपूरक [[महसूल]] अभिलेख मानले जातात. [[जमीन]]धारणा, [[वारस]]नोंद, फेरफार, [[कर्ज]] व्यवहार तसेच [[महसूल]] प्रशासनातील विविध कामांसाठी दोन्ही अभिलेखांचा एकत्रित संदर्भ घेतला जातो.<ref>{{cite web |title=Digitally Signed Land Records |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमीनधारणेमध्ये ८-अ उतारा हा संबंधित खातेदारांच्या नावावरील जमिनींची खातेनिहाय [[माहिती]] पडताळण्यासाठी उपयुक्त अभिलेख मानला जातो. तथापि, ७/१२ उतारा प्रमाणेच ८-अ उतारा हा देखील [[महसूल]] अभिलेख असून तो स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम व निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; मालकीचा प्रश्न संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयावर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === फेरफार नोंद === '''फेरफार नोंद''' ({{lang-en|Mutation Entry}}) ही [[महसूल]] अभिलेखमधील अशी नोंद आहे, ज्याद्वारे [[जमीन]]धारकाच्या नावात, हक्कात किंवा जमिनीच्या तपशीलात झालेल्या बदलांची नोंद करण्यात येते. खरेदी-विक्री, वारसा, [[दान]]पत्र, विभाजन, न्यायालयाचा आदेश, शासनाकडून संपादन किंवा इतर कायदेशीर कारणांमुळे जमिनीच्या हक्कात बदल झाल्यास संबंधित महसूल अधिकाऱ्याकडे फेरफार प्रस्ताव सादर केला जातो.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार प्रस्ताव प्राप्त झाल्यानंतर [[तलाठी]], मंडळ[[अधिकारी]] किंवा अन्य सक्षम [[महसूल]] अधिकारी उपलब्ध कागदपत्रांची पडताळणी करून आवश्यक चौकशी करतात. कायदेशीर अटी पूर्ण झाल्यास फेरफार मंजूर केला जातो आणि त्यानुसार ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा तसेच इतर महसूल अभिलेखांमध्ये आवश्यक बदल करण्यात येतात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] ([[हक्क]]अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार फेरफार नोंदींची प्रक्रिया आणि [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये बदल करण्याची कार्यपद्धती निर्धारित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार नोंद ही महसूल प्रशासनासाठी ठेवण्यात येणारी नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानली जात नाही. सर्वोच्च न्यायालयाने विविध निर्णयांमध्ये महसूल अभिलेखांतील नोंदी प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असल्याचे नमूद केले असून, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite book |title=Mulla on the Transfer of Property Act |edition=12th |publisher=LexisNexis }}</ref> कोकण प्रदेशातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींमध्ये वारसनोंद, सहहिस्सेदारांची नावे, विभाजन किंवा इतर बदल यांमुळे फेरफार नोंदींना विशेष महत्त्व प्राप्त होते. फेरफार मंजूर झाल्यानंतर त्यानुसार संबंधित महसूल अभिलेख अद्ययावत केले जातात.<ref>{{cite web |title=Land Records – Mahabhumi |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === [[हक्क]]अभिलेख === '''[[हक्क]]अभिलेख''' ({{lang-en|Record of Rights}}) म्हणजे एखाद्या गावातील जमिनींची मालकी, ताबा, उपभोग, [[क्षेत्रफळ]], [[महसूल]], सहहिस्सेदारी, फेरफार तसेच इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. महाराष्ट्रात [[हक्क]]अभिलेखांची तयारी, देखभाल व अद्ययावतीकरणाची प्रक्रिया महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ तसेच महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार केली जाते.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]]राज, ब्रिटिशकालात]] Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत Record of Rights प्रणालीचा [[विकास]] करण्यात आला. त्यानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]नोंदी आणि [[महसूल]]अभिलेख यांचे अधिक नियमित स्वरूप विकसित झाले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, [[गाव]] नमुने आणि इतर [[महसूल]] नोंदी या [[हक्क]]अभिलेख व्यवस्थेचा भाग मानल्या जातात. या अभिलेखांचा उपयोग [[महसूल]] प्रशासन, [[वारस]]नोंद, [[जमीन]] [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी, [[कर्ज]]प्रकरणे आणि इतर प्रशासकीय कामांसाठी केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]]ातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा अभिलेखांमध्ये फेरफार, [[वारस]]नोंद आणि [[विभाजन]] यांमुळे वेळोवेळी बदल होत असले तरी मूळ [[हक्क]]अभिलेख [[महसूल]] प्रशासनासाठी मूलभूत दस्तऐवज म्हणून वापरले जातात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Revenue Administration |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[हक्क]]अभिलेखांतील नोंदी या [[महसूल]] प्रशासनासाठी तयार करण्यात आलेल्या अधिकृत नोंदी असतात. त्या मालकी हक्कासंबंधी महत्त्वाचा पुरावा असला तरी, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सामुदायिक जमिनींचे प्रकार == [[कोकण]] प्रदेशातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, पारंपरिक [[कृषी]] पद्धती, ग्रामव्यवस्था आणि ऐतिहासिक [[महसूल]] व्यवस्थेच्या विकासाशी संबंधित आहे. विविध कालखंडांत गावांच्या गरजेनुसार आणि स्थानिक रूढींनुसार वेगवेगळ्या प्रकारच्या जमिनींचा सामायिक किंवा संयुक्त स्वरूपात वापर करण्यात येत असे. या जमिनींचे स्वरूप, उपयोग आणि महसुली नोंदी प्रत्येक गावाच्या [[इतिहास]], भौगोलिक परिस्थिती आणि प्रशासकीय व्यवस्थेनुसार भिन्न असू शकतात.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> या लेखाच्या संदर्भात कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेशी संबंधित प्रमुख [[जमीन]] [[प्रकार]] पुढीलप्रमाणे आहेत: * [[भात[[शेती * डोंगरावरील सामुदायिक [[जमीन]] * वरकस [[जमीन]] * आडीची [[शेती]] * गुरचराईची [[जमीन]] * [[देव]]स्थान, इनाम व गावकीच्या जमिनी या प्रत्येक प्रकारची [[जमीन]] तिचा ऐतिहासिक वापर, महसुली नोंदी आणि कायदेशीर स्थिती यांच्या आधारे स्वतंत्रपणे समजावून सांगितली आहे. === [[भात]]शेती === [[भात]]शेती ही [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक [[कृषी]] व्यवस्थेचा प्रमुख आधार मानली जाते. प्रदेशातील भरपूर [[पर्जन्यमान]], [[नदी]]खोरे, खोरी आणि सखल भाग यांमुळे [[भात]]शेतीचा [[विकास]] झाला. [[रत्‍नागिरी]], [[सिंधुदुर्ग]], [[रायगड]] आणि कोकणातील इतर भागांमध्ये [[भात]] हे प्रमुख अन्नधान्य [[पीक]] असून ऐतिहासिकदृष्ट्या अनेक गावांची अर्थव्यवस्था त्यावर आधारित होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेतीची जमीन पारंपरिकपणे कुटुंबे, [[भावकी]] किंवा सहहिस्सेदार यांच्या संयुक्त वहिवाटीत असल्याची उदाहरणे महसुली अभिलेखांमध्ये आढळतात. काही गावांमध्ये [[भात]]खाचरे वैयक्तिक ताब्यात असली तरी इतर काही ठिकाणी संयुक्त जमीनधारणेच्या स्वरूपामुळे अनेक सहहिस्सेदारांची नावे एकाच ७/१२ उतारा|७/१२ उताऱ्यावर नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा [[इतिहास]], [[महसूल]] सर्वेक्षण आणि स्थानिक वहिवाट यांवर अवलंबून बदलते.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration – Land Tenure |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरनुसार विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत जिल्ह्यातील अन्नधान्य पिकांमध्ये भाताचे क्षेत्र सर्वाधिक होते. विविध तालुक्यांमध्ये [[भात]] लागवडीच्या पद्धती, स्थानिक वाण, पाण्याचे व्यवस्थापन आणि कापणीच्या पद्धती यांमध्ये भौगोलिक परिस्थितीनुसार फरक आढळत होता. उंच (कुर्यात) आणि सखल (माळ) अशा दोन्ही प्रकारच्या जमिनींवर भाताची लागवड केली जात असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये आहे.[[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरनुसार विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत जिल्ह्यातील अन्नधान्य पिकांमध्ये भाताचे क्षेत्र सर्वाधिक होते. विविध तालुक्यांमध्ये [[भात]] लागवडीच्या पद्धती, स्थानिक वाण, पाण्याचे व्यवस्थापन आणि कापणीच्या पद्धती यांमध्ये भौगोलिक परिस्थितीनुसार फरक आढळत होता. उंच (कुर्यात) आणि सखल (माळ) अशा दोन्ही प्रकारच्या जमिनींवर भाताची लागवड केली जात असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये आहे.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये भातशेती ही प्रमुख [[कृषी]] पद्धती राहिली असून तिचा स्थानिक [[जमीन]] वापर, [[महसूल]] नोंदी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेशी निकटचा संबंध होता.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === डोंगरावरील सामुदायिक जमीन === [[कोकण]] प्रदेशातील डोंगरउतारावरील जमिनी या स्थानिक भौगोलिक परिस्थितीचा महत्त्वाचा भाग आहेत. सह्याद्री पर्वतरांगेपासून किनारपट्टीपर्यंतच्या प्रदेशात डोंगर, उतार, पठारे आणि खोल दऱ्या यांमुळे जमीन वापराच्या विविध पद्धती विकसित झाल्या. अनेक ठिकाणी डोंगरउतारावरील जमिनींचा उपयोग पारंपरिक शेती, गुरचराई, वृक्षलागवड तसेच नैसर्गिक संसाधनांच्या वापरासाठी केला जात असे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये कोकणातील डोंगरउतारावरील जमिनींचे स्वतंत्र वर्गीकरण करण्यात आले होते. रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडी गॅझेटिअरनुसार, ''वर्खस'' (Varkas) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या उंचावरील जमिनी या डोंगरउतारावरील किंवा सपाट अशा दोन प्रकारांत विभागल्या जात होत्या. सर्वेक्षणादरम्यान त्यांच्या क्षेत्रफळाच्या नोंदी, सीमांकन आणि महसूल आकारणीची स्वतंत्र पद्धत विकसित करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Surveys (1827–1851) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार, डोंगरउतारावरील वर्खस जमिनी या उथळ, खडकाळ आणि तुलनेने कमी सुपीक स्वरूपाच्या असतात. अशा जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], काजू आणि आंबा यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असल्याची नोंद आहे, तर डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग कायमस्वरूपी वनक्षेत्र म्हणून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अशा डोंगरउतारावरील जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये एकापेक्षा अधिक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, या नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणेच्या पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Land Revenue – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === वरकस [[जमीन]] === '''वरकस जमीन''' ({{lang-en|Varkas Land}}) हा [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक महसुली वर्गीकरणामधील एक जमीनप्रकार आहे. ही जमीन प्रामुख्याने डोंगरउतारांवर आढळते. मृदेची खोली कमी, खडकाळ स्वरूप, तुलनेने कमी सुपीकता आणि पावसावर अवलंबून असलेली शेती ही तिची प्रमुख वैशिष्ट्ये मानली जातात.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार वरकस जमिनी या डोंगरउतारांवरील उथळ, पिवळसर-लाल रंगाच्या आणि वाळूमिश्रित मृदेच्या असतात. या जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], [[काजू]] आणि [[आंबा]] यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असून, डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग नैसर्गिक वनक्षेत्र म्हणून टिकून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये वरकस जमीन हा स्वतंत्र महसुली वर्ग म्हणून नोंदविण्यात आला होता. जमिनीचे वर्गीकरण, मृदेचा प्रकार, उत्पादनक्षमता आणि महसूल निर्धारण यांवर आधारित तिचे मूल्यांकन करण्यात येत असे.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> एकोणिसाव्या शतकातील Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये वरकस जमिनींचा उल्लेख डोंगरउतारांवरील शेतीयोग्य जमिनी म्हणून करण्यात आला असून, काही भागांत या जमिनी काही वर्षे पडीत ठेवून नंतर पुन्हा लागवडीखाली आणण्याची पद्धत प्रचलित असल्याची नोंद आढळते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये वरकस जमिनींच्या ७/१२ उतारा|७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणा पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === गुरचराईची [[जमीन]] === '''गुरचराईची [[जमीन]]''' ({{lang-en|Grazing Land or Pasture Land}}) ही गावातील पशुधनासाठी राखीव असलेली [[जमीन]] मानली जाते. [[कोकण]] प्रदेशातील [[डोंगर]]उतार, लेटराइट पठारे आणि मोकळ्या जमिनींचा उपयोग परंपरेने [[गुरे]], म्हशी, शेळ्या व इतर जनावरांच्या चराईसाठी केला जात असे. अनेक गावांमध्ये अशा जमिनी गावाच्या सामायिक वापरासाठी उपलब्ध असल्याचे ऐतिहासिक नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये सह्याद्रीलगतच्या लेटराइट पठारांवर नैसर्गिकरित्या उगवणाऱ्या गवताळ प्रदेशांचा उल्लेख असून, या भागांचा उपयोग प्रामुख्याने गुरांच्या चराईसाठी होत असल्याचे नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]]कालीन Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये डोंगरावरील जमिनींचे महसुली मूल्यांकन करताना गुरचराई, चाऱ्याचा साठा आणि गवतासाठी आवश्यक क्षेत्र वजा करून उर्वरित क्षेत्रावर महसूल आकारणी करण्यात येत असल्याची नोंद आहे. यावरून गुरचराईसाठी स्वतंत्र क्षेत्र राखून ठेवण्याची पद्धत अस्तित्वात असल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency – Ratnagiri: Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये गुरचराईसाठी वापरल्या जाणाऱ्या जमिनींचा उल्लेख महसुली अभिलेखांमध्ये किंवा गावाच्या सामायिक वापरातील जमिनी म्हणून आढळतो. तथापि, अशा जमिनींचे क्षेत्रफळ, कायदेशीर दर्जा आणि वापराची पद्धत संबंधित गावातील महसूल अभिलेख, स्थानिक परंपरा आणि विद्यमान कायदेशीर तरतुदींनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === देवस्थान [[जमीन]] === '''देवस्थान [[जमीन]]''' म्हणजे मंदिरे, देवस्थाने किंवा इतर धार्मिक संस्थांच्या धार्मिक विधी, देखभाल, पूजा-अर्चा आणि उपजीविकेसाठी समर्पित करण्यात आलेल्या जमिनी होत. कोकण प्रदेशात अनेक देवस्थानांच्या मालकीच्या जमिनींचा उल्लेख ऐतिहासिक सनदा, इनाम अभिलेख आणि महसूल नोंदींमध्ये आढळतो. अशा जमिनींचे व्यवस्थापन कालानुसार स्थानिक देवस्थान समित्या, विश्वस्त किंवा लागू कायद्यांनुसार करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Religion and Places of Worship |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === इनाम [[जमीन]] === '''इनाम [[जमीन]]''' म्हणजे शासनकर्त्यांनी धार्मिक संस्था, वतनदार, अधिकारी किंवा इतर व्यक्तींना विशिष्ट सेवा, धार्मिक कार्य किंवा सार्वजनिक उद्देशासाठी अनुदान म्हणून दिलेल्या जमिनी होत. कोकणातील अनेक इनाम जमिनींचा उल्लेख ब्रिटिशकालीन महसूल अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळतो. स्वातंत्र्यानंतर विविध इनाम निर्मूलन कायद्यांमुळे अशा जमिनींच्या महसुली आणि कायदेशीर स्थितीत बदल झाले.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Maharashtra Revenue Department |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === गावकीच्या सामुदायिक जमिनी === '''गावकीच्या सामुदायिक जमिनी''' या गावाच्या सामूहिक वापरासाठी राखून ठेवलेल्या जमिनी होत. अशा जमिनींचा उपयोग गुरचराई, सार्वजनिक मार्ग, पाणवठे, स्मशानभूमी, सण-उत्सव, सामुदायिक उपक्रम तसेच इतर सार्वजनिक गरजांसाठी केला जात असल्याची नोंद विविध जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळते. अशा जमिनींचे स्वरूप, व्यवस्थापन आणि महसुली नोंदी संबंधित गावाचा इतिहास, स्थानिक प्रथा आणि लागू कायद्यांनुसार बदलू शकतात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सहहिस्सेदारी व [[वारस]] व्यवस्था == '''सहहिस्सेदारी''' ({{lang-en|Co-ownership}}) म्हणजे एका जमिनीवर एकापेक्षा अधिक व्यक्तींचा कायदेशीर हक्क असणे होय. [[कोकण]] प्रदेशातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे काही प्रकारच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचा उगम पारंपरिक ग्रामव्यवस्था, संयुक्त कुटुंब पद्धती, ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षण तसेच त्यानंतर झालेल्या वारसनोंदींशी संबंधित असल्याचे विविध महसुली अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारी असलेल्या जमिनींमध्ये प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा हिस्सा कायद्याने अस्तित्वात असला तरी तो प्रत्यक्ष क्षेत्रफळाच्या स्वरूपात निश्चित झालेला असेलच असे नाही. जमिनीचे विधिसम्मत विभाजन किंवा सक्षम प्राधिकरणाच्या आदेशानंतरच प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा स्वतंत्र हिस्सा निश्चित केला जातो. तोपर्यंत संबंधित सहहिस्सेदारांचा हक्क संयुक्त स्वरूपात राहू शकतो.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> जमीनधारकाच्या मृत्यूनंतर त्याच्या कायदेशीर वारसांची नावे महसूल अभिलेखांमध्ये फेरफार प्रक्रियेद्वारे नोंदविली जातात. या प्रक्रियेस सामान्यतः '''वारसनोंद''' असे संबोधले जाते. वारसनोंदीनंतर ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर [[हक्क]]अभिलेख अद्ययावत केले जातात; तथापि, वारसनोंद ही महसुली नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय ठरत नाही.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अनेक पिढ्यांपासून वारसनोंदी होत गेल्यामुळे एकाच महसूल अभिलेखावर मोठ्या संख्येने सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा परिस्थितीत जमिनीचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदींचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे होऊ शकते. अशा प्रत्येक प्रकरणाचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, उपलब्ध अभिलेख, लागू कायदे आणि सक्षम प्राधिकरणाच्या निर्णयांनुसार भिन्न असते.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == महाराष्ट्रातील विद्यमान कायदेशीर चौकट == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचे नियमन विविध महसूल, मालमत्ता, वारसा आणि नोंदणीविषयक कायद्यांच्या आधारे केले जाते. या कायद्यांद्वारे जमिनीची नोंद, हक्क अभिलेख, फेरफार, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी, विभाजन आणि जमीन व्यवहार यांचे नियमन केले जाते. संबंधित जमिनीचे स्वरूप, मालकी, हक्क आणि वापर यांनुसार विविध कायदे लागू होऊ शकतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2 April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांबाबत महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ हे प्रमुख अधिनियम आहे. या संहितेच्या अध्याय १० मध्ये [[हक्क]]अभिलेख, ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद आणि इतर [[महसूल]] नोंदींच्या तयारी व देखभालीसंबंधी तरतुदी करण्यात आल्या आहेत.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 – Chapter X (Record of Rights) |url=https://indiankanoon.org/doc/8420948/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांद्वारे हक्क अभिलेखांची तयारी, फेरफार नोंदी, नोंदवह्यांचे स्वरूप आणि त्यांचे अद्ययावतीकरण यांची कार्यपद्धती निश्चित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Record of Rights and Registers (Preparation and Maintenance) Rules, 1971 |url=https://maharashtrahousingandbuildinglaws.com/the-maharashtra-land-revenue-record-of-rights-and-registers-preparation-and-maintenance-rules-1971/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारीच्या जमिनींमध्ये वारसा, विभाजन, विक्री, दान किंवा इतर व्यवहारांमुळे उद्भवणाऱ्या हक्कांचे निर्धारण करताना हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६, मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२ आणि नोंदणी अधिनियम, १९०८ यांसारख्या इतर लागू कायद्यांचाही विचार केला जातो. संबंधित प्रकरणाच्या स्वरूपानुसार सक्षम महसूल प्राधिकरण किंवा दिवाणी न्यायालय यांचे अधिकार लागू होतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.indiacode.nic.in/handle/123456789/15974?view_type=browse |publisher=India Code |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेच्या संदर्भात [[महसूल]] अभिलेखांतील नोंदी, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि [[जमीन]] व्यवहार यांचा अभ्यास करताना संबंधित कायद्यांबरोबरच शासनाची परिपत्रके, [[महसूल]] [[नियम]], न्यायालयीन निर्णय आणि अद्ययावत प्रशासकीय निर्देश यांनाही महत्त्व आहे. == न्यायालयीन दृष्टिकोन == भारतीय न्यायालयांनी विविध निर्णयांद्वारे महसूल अभिलेख, फेरफार नोंदी, सहहिस्सेदारी आणि मालकी हक्क यांच्यातील कायदेशीर भेद स्पष्ट केला आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने वारंवार नमूद केले आहे की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्या स्वतःहून मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाहीत. मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम दिवाणी न्यायालय उपलब्ध पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे करते. * ''''''Sawarni v. Inder Kaur''', (1996) 6 SCC 223''' — '''सर्वोच्च न्यायालयाने''' स्पष्ट केले की महसूल अभिलेखातील फेरफार (Mutation) मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाही; त्याचा उद्देश महसूल प्रशासनापुरता मर्यादित असतो. * ''''''Balwant Singh v. Daulat Singh''', (1997) 7 SCC 137''' — केवळ फेरफार नोंदीमुळे जमिनीवरील मालकी हक्क किंवा स्वारस्य संपुष्टात येत नाही. * ''''''Suraj Bhan v. Financial Commissioner''', (2007) 6 SCC 186''' — सर्वोच्च न्यायालयाने नमूद केले की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या केवळ महसुली उद्देशासाठी असून त्या मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जाऊ शकत नाहीत. * ''''''Faqruddin v. Tajuddin''', (2008) 8 SCC 12''' — महसूल अधिकारी मालकी हक्कावरील वादाचा अंतिम निर्णय देऊ शकत नाहीत; महसूल नोंदींचे स्वरूप मर्यादित प्रशासकीय उद्देशाचे असते. * ''''''Narasamma v. State of Karnataka''', (2009) 5 SCC 591''' — महसूल नोंदी मालकी हक्क निर्माण करीत नाहीत; तथापि, त्या संबंधित काळातील ताब्याविषयी परिस्थितीजन्य पुरावा म्हणून ग्राह्य धरल्या जाऊ शकतात. * ''''''Jitendra Singh v. State of Madhya Pradesh''', 2021 SCC OnLine SC 802''' — सर्वोच्च न्यायालयाने पूर्वीच्या निर्णयांचा पुनरुच्चार करून स्पष्ट केले की फेरफार नोंदी आणि महसूल अभिलेख केवळ महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्यांमुळे कोणताही स्वतंत्र मालकी हक्क निर्माण होत नाही. कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेच्या संदर्भात संयुक्त महसूल अभिलेख, सहहिस्सेदारी, [[वारस]]नोंदी आणि फेरफार नोंदी यांचे मूल्यमापन करताना वरील न्यायसिद्ध तत्त्वे महत्त्वाची मानली जातात. तथापि, प्रत्येक प्रकरणातील मालकी [[हक्क]], हिस्सा, विभाजन किंवा इतर वादांचा निर्णय संबंधित पुरावे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांनुसार केला जातो. == आधुनिक आव्हाने == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेसमोर एकविसाव्या शतकात अनेक प्रशासकीय, सामाजिक, आर्थिक आणि कायदेशीर आव्हाने निर्माण झाली आहेत. वारसनोंदींमुळे वाढत जाणारी सहहिस्सेदारांची संख्या, जमिनींचे तुकडीकरण, स्थलांतर, बदलते जमीन वापराचे स्वरूप, डिजिटल महसूल अभिलेख आणि पर्यावरणीय नियम यांमुळे या व्यवस्थेची गुंतागुंत वाढल्याचे विविध शासकीय अहवाल, महसूल अभिलेख आणि संशोधनांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये संयुक्त महसूल अभिलेखांमध्ये वारसनोंदींमुळे सहहिस्सेदारांची संख्या सातत्याने वाढत असल्याने जमिनींचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदी अद्ययावत ठेवणे अधिक जटिल होत आहे. अशा परिस्थितीचा परिणाम जमीन व्यवहार, कर्जप्रकरणे, विकास प्रकल्प आणि प्रशासकीय प्रक्रियांवर होऊ शकतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> डिजिटल भू-अभिलेख प्रणाली, ऑनलाइन ७/१२ उतारे, भू-नकाशांचे संगणकीकरण आणि '''''Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP)''''' यांसारख्या उपक्रमांमुळे महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण सुरू झाले आहे. तथापि, ऐतिहासिक संयुक्त नोंदी, प्रलंबित फेरफार, सीमावाद आणि अपूर्ण अभिलेख यांमुळे काही भागांमध्ये अद्ययावत नोंदी तयार करण्यास व्यावहारिक अडचणी निर्माण होतात.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशातील औद्योगिकीकरण, पर्यटन, पायाभूत सुविधा, शहरीकरण आणि पर्यावरणीय संरक्षण यांमुळे जमीन वापराच्या स्वरूपातही बदल होत आहेत. अशा बदलांच्या पार्श्वभूमीवर सामुदायिक जमीन व्यवस्थेशी संबंधित महसूल अभिलेख, मालकी हक्क, सहहिस्सेदारी आणि जमीन वापर यांचा अभ्यास अधिक महत्त्वाचा मानला जात आहे.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सामाजिक व आर्थिक परिणाम == [[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही अनेक गावांच्या सामाजिक रचना, पारंपरिक ग्रामव्यवस्था आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेचा ऐतिहासिक भाग राहिली आहे. शेती, पशुपालन, नैसर्गिक संसाधनांचा वापर आणि सामुदायिक उपक्रम यांमध्ये या व्यवस्थेचा विविध स्वरूपात सहभाग असल्याचे जिल्हा गॅझेटिअर्स आणि ऐतिहासिक महसूल अभिलेखांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> संयुक्त जमीनधारणा आणि सहहिस्सेदारीमुळे अनेक कुटुंबांचा एकाच जमिनीशी ऐतिहासिक संबंध टिकून राहिला. कालांतराने वारसनोंदी, लोकसंख्यावाढ आणि ग्रामीण भागातून शहरांकडे होणारे स्थलांतर यांमुळे अनेक महसूल अभिलेखांमध्ये सहहिस्सेदारांची संख्या वाढत गेली. परिणामी, काही भागांमध्ये जमीन व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि अभिलेखांचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे झाले आहे.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील कृषी पद्धती, फळबागा, पर्यटन, पायाभूत सुविधा आणि इतर आर्थिक उपक्रमांच्या विस्तारामुळे जमीन वापराच्या स्वरूपात बदल होत आहेत. या बदलांच्या पार्श्वभूमीवर पारंपरिक सामुदायिक जमीन व्यवस्था, महसूल अभिलेख आणि आधुनिक जमीन प्रशासन यांच्यात समन्वय राखण्याची आवश्यकता विविध धोरणात्मक अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचा अभ्यास हा केवळ महसूल अभिलेखांपुरता मर्यादित नसून ग्रामीण इतिहास, सामाजिक रचना, कृषी अर्थव्यवस्था, पर्यावरण, जमीनधारणा आणि सार्वजनिक प्रशासन या विविध अभ्यासक्षेत्रांशी संबंधित मानला जातो. त्यामुळे या व्यवस्थेचा अभ्यास इतिहास, कायदा, महसूल प्रशासन आणि ग्रामीण विकास या सर्व दृष्टिकोनांतून केला जातो.<ref>{{cite web |title=Konkan Division – Government of Maharashtra |url=https://konkan.gov.in/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[जमीन]] * [[महसूल]] == ग्रंथसूची == === कायदे === * भारत सरकार. ''मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२'' (Transfer of Property Act, 1882). * भारत सरकार. ''नोंदणी अधिनियम, १९०८'' (Registration Act, 1908). * भारत सरकार. ''हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६'' (Hindu Succession Act, 1956). * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''. * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१''. === अधिकृत शासन प्रकाशने === * Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra. ''Mahabhulekh''. * Department of Land Resources, Government of India. ''Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP)''. * Survey and Settlement Commissioner, Maharashtra. विविध महसूल परिपत्रके व मार्गदर्शक सूचना. === जिल्हा गॅझेटिअर्स === * Government of Maharashtra. ''Ratnagiri District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Sindhudurg District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Raigad District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Kolaba District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Thane District Gazetteer''. === ब्रिटिशकालीन गॅझेटिअर्स === * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi''. Government Central Press, Bombay, 1880. * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume XI: Kolaba''. Government Central Press, Bombay. * Bombay Presidency. ''Settlement Reports of Ratnagiri District''. * Bombay Presidency. ''Settlement Reports of Kolaba District''. === संशोधन व संदर्भग्रंथ === * Khobrekar, V. G. ''Kokan from the Earliest to 1818 A.D.'' * Government of Maharashtra. ''Maharashtra State Gazetteers'' (General Series). * Directorate of Economics and Statistics, Government of Maharashtra. ''Agricultural Statistics of Maharashtra''. * Census of India. ''District Census Handbook'' (Ratnagiri, Sindhudurg, Raigad, Thane). === संकेतस्थळे === * Maharashtra State Gazetteers Department. * Mahabhulekh. * Maharashtra Revenue and Forest Department. * India Code. * Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP). == बाह्य दुवे == == बाह्य दुवे == * [https://mahabhumi.gov.in/ महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन] * [https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ महाभूलेख] * [https://aapleabhilekh.mahabhumi.gov.in/ आपले अभिलेख] * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स] * [https://dilrmp.gov.in/ Digital India Land Records Modernization Programme] * [https://www.indiacode.nic.in/ India Code] * [https://lj.maharashtra.gov.in/ विधी व न्याय विभाग, महाराष्ट्र शासन] == संदर्भ == [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:महाराष्ट्र]] [[वर्ग:जमीन]] [[वर्ग:महसूल]] [[वर्ग:कृषी]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील जमीन व्यवस्था]] fe6fq4omw7jm9hunr3pafv4ibaif92q 2694928 2694924 2026-07-16T15:26:17Z AdvAnantGholam 172574 2694928 wikitext text/x-wiki {{Infobox | above = कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था | header1 = सामान्य माहिती | label2 = प्रकार | data2 = पारंपरिक जमीन व्यवस्था | label3 = प्रदेश | data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | label4 = ऐतिहासिक कालखंड | data4 = प्राचीन काळ – वर्तमान | label5 = प्रमुख [[जमीन]] प्रकार | data5 = [[भात]]शेती, वरकस [[जमीन]], डोंगरावरील सामुदायिक जमीन, आडीची [[शेती]], गुरचराईची [[जमीन]], देवस्थान जमीन, इनाम [[जमीन]], गावकीच्या सामुदायिक जमिनी | label6 = प्रमुख अभिलेख | data6 = ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, [[हक्क]]अभिलेख | label7 = प्रमुख कायदा | data7 = [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ | label8 = संबंधित संस्था | data8 = [[महसूल]] व [[वन]]विभाग, [[महाराष्ट्र]]शासन | label9 = संबंधित विषय | data9 = [[महसूल]], [[जमीन]], सहहिस्सेदारी, [[वारस]]व्यवस्था | below = कोकणातील पारंपरिक सामुदायिक जमीनधारणा, महसूल अभिलेख आणि कायदेशीर व्यवस्थेचा आढावा }} {{Short description|महाराष्ट्रातील कोकण प्रदेशातील पारंपरिक सामुदायिक जमीन व्यवस्था}} '''[[कोकण]]तील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]तील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]]प्रशासन|महसुली व्यवस्था आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराईची क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे The Gazetteer of the Bombay Presidency, [[महाराष्ट्र]]राज्य गॅझेटिअर, महसुली अभिलेख आणि इतर ऐतिहासिक स्रोतांमधून दिसून येते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]] [[भारत]], ब्रिटिशकालात करण्यात आलेल्या [[महसूल]]सर्वेक्षण, Bombay Land Revenue Code, 1879, Record of Rights प्रणाली आणि त्यानंतर [[महाराष्ट्र]]जमीन [[महसूल]] संहिता, १९६६]] अंतर्गत तयार झालेल्या अभिलेखांमुळे या प्रदेशातील जमीनधारणा व महसुली नोंदींचे दस्तऐवजीकरण अधिक नियमित स्वरूपात करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == प्रस्तावना == '''[[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]] प्रशासन|महसुली प्रशासन आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची शेती, गुरचराई क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक, महसुली आणि प्रशासकीय अभिलेखांतून दिसून येते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश]] [[भारत]], ब्रिटिशकालात करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, [[गाव]]नकाशे, Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights प्रणालीच्या अंमलबजावणीनंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि हक्क अभिलेखांची नोंद अधिक नियमितपणे करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले आणि ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी व इतर हक्क अभिलेखांच्या व्यवस्थापनासाठी एकसंध कायदेशीर चौकट उपलब्ध झाली.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == भौगोलिक पार्श्वभूमी == '''[[कोकण]]''' हा [[भारत]]च्या पश्चिम किनारपट्टीवरील [[सह्याद्री]] पर्वतरांग आणि [[अरबी समुद्र]] यांच्या दरम्यान वसलेला चिंचोळा किनारी प्रदेश आहे. [[महाराष्ट्र]]ातील कोकण विभागात [[मुंबई शहर जिल्हा]], [[मुंबई उपनगर जिल्हा]], [[ठाणे जिल्हा]], [[पालघर जिल्हा]], [[रायगड जिल्हा]], [[रत्‍नागिरी जिल्हा]] आणि [[सिंधुदुर्ग जिल्हा]] यांचा समावेश होतो.<ref>{{cite web |title=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/index.html |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशात दक्षिण-पश्चिम मान्सूनच्या प्रभावामुळे मोठ्या प्रमाणात पर्जन्यवृष्टी होते. या प्रदेशात प्रामुख्याने लेटराइट (जांभा), लाल मुरूम, गाळयुक्त तसेच डोंगरउतारावरील विविध प्रकारच्या मृदा आढळतात. या भौगोलिक वैशिष्ट्यांमुळे [[भात]]शेती, [[फळ]]बागा आणि पावसावर अवलंबून असलेली [[कृषी]] व्यवस्था विकसित झाली आहे.<ref>{{cite web |title=Hydrogeology of Maharashtra |url=https://gsda.maharashtra.gov.in/en-hydrogeology-of-maharashtra/ |publisher=Groundwater Surveys and Development Agency, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांमधून उगम पावणाऱ्या असंख्य नद्या, खाड्या, ओढे आणि नैसर्गिक जलप्रवाहांमुळे कोकणात [[भात]]शेतीस पोषक भौगोलिक परिस्थिती निर्माण झाली. किनारपट्टी, [[डोंगर]]उतार, [[नदी]]खोरे आणि पठारी भाग यांच्या भौगोलिक विविधतेमुळे [[जमीन]] वापर, [[शेती]]चे प्रकार आणि वस्तीची रचना यांतही विविधता आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency |volume=X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> परंपरेने कोकणातील बहुतेक गावे डोंगरांच्या पायथ्याशी किंवा [[नदी]]काठांवर विकसित झाली. गावाभोवती [[भात]]खाचरे, [[डोंगर]]उतारावरील वरकस [[जमीन]], [[फळ]]बागा, गुरचराई क्षेत्रे आणि [[वन]]क्षेत्र अशी भौगोलिक रचना अनेक ठिकाणी आढळते. या नैसर्गिक परिस्थितीचा स्थानिक जमीन वापर, महसूल व्यवस्था आणि पारंपरिक वहिवाटीवर दीर्घकालीन प्रभाव पडला आहे.<ref>{{cite web |title=What We Do – Gazetteers Department |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/whatwedo.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == ऐतिहासिक पार्श्वभूमी == [[कोकण]] प्रदेशाचा [[इतिहास]] प्राचीन काळापासून विविध राजवंश, सागरी [[व्यापार]] आणि किनारी संस्कृतीशी संबंधित आहे. प्राचीन भारतीय [[साहित्य]], शिलालेख, ताम्रपट तसेच परकीय प्रवाशांच्या वर्णनांमध्ये [[अपरांत]] (Aparanta), सप्त[[कोकण]] आणि [[कोकण]] प्रदेशाचा उल्लेख विविध नावांनी आढळतो. या प्रदेशावर [[सातवाहन]], [[चालुक्य]], [[राष्ट्रकूट]], [[शिलाहार]], [[यादव]], [[बहामनी सल्तनत]], [[आदिलशाही]], [[मराठा साम्राज्य]] आणि [[ब्रिटिश राज]] अशा विविध सत्तांनी वेगवेगळ्या कालखंडांत राज्य केले.<ref>{{cite web |title=History – Maharashtra State Gazetteers |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/greater_bombay/history.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील जमीनधारणा आणि महसूल व्यवस्था कालानुसार बदलत गेली. मध्ययुगीन काळात स्थानिक ग्रामसंस्था, वतन व्यवस्था आणि प्रादेशिक सत्तांनुसार महसूल आकारणीच्या विविध पद्धती अस्तित्वात होत्या. [[पाटील]], [[कुलकर्णी]], [[देशमुख]] आणि इतर पारंपरिक अधिकारी गावपातळीवरील महसूल प्रशासनात महत्त्वाची भूमिका बजावत असत.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri and Savantvadi Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील महसूल व्यवस्थेच्या इतिहासात विजापूर, मराठा आणि ब्रिटिश कालखंडांना विशेष महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या महसूल इतिहासानुसार इ.स. १५०२ मध्ये [[युसुफ आदिल शाह]] यांच्या काळात महसूल व्यवस्थेची पुनर्रचना करण्यात आली. पुढे मराठा आणि पेशवा काळात गावपातळीवरील महसूल प्रशासन अधिक संघटित झाले.<ref>{{cite web |title=History of Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> इ.स. १८१८ नंतर [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश प्रशासनाने]] कोकणातील [जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेत व्यापक बदल केले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, नकाशे तयार करणे, जमिनींचे वर्गीकरण आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्याची प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने राबविण्यात आली. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights संबंधीच्या तरतुदींमुळे महसूल प्रशासनाला अधिक एकसंध कायदेशीर स्वरूप प्राप्त झाले.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[स्वातंत्र्य]]ानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर[[ महसूल]] अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले. त्याअंतर्गत ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी आणि इतर [[हक्क]]अभिलेखांचे व्यवस्थापन कायदेशीर चौकटीत करण्यात येते. == पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था == [[कोकण]] प्रदेशात पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, [[कृषी]], पर्जन्यमान, सामाजिक रचना आणि प्रचलित रूढी-परंपरा यांच्या आधारे विकसित झाली. गावातील जमिनींचा वापर केवळ वैयक्तिक [[शेती]]पुरता मर्यादित नसून, काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर सामुदायिक स्वरूपात केला जात असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि महसुली नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील पारंपरिक [[शेती]] प्रामुख्याने [[भात]]शेतीवर आधारित होती. [[डोंगर]] उतारावरील [[जमीन]], वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराई क्षेत्रे, नैसर्गिक जलस्रोत आणि वनालगतच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, गावकी व्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीनुसार होत असे.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> गावातील [[पाटील]], [[कुलकर्णी]] आणि इतर पारंपरिक ग्रामप्रशासनाशी संबंधित व्यक्ती [[महसूल]] संकलन, [[जमीन]] नोंदी आणि स्थानिक प्रशासनामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावत असत. विविध गावांमध्ये [[जमीन]] वापराच्या पद्धती, वहिवाटीचे [[नियम]] आणि सामुदायिक व्यवस्थापनाची स्वरूपे स्थानिक परिस्थितीनुसार भिन्न होती.<ref>{{cite web |title=Village Officers – Bombay Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालीन]] महसूल सर्वेक्षणापूर्वी जमीनधारणेच्या अनेक प्रथा प्रामुख्याने स्थानिक रूढी आणि प्रचलित परंपरांवर आधारित होत्या. नंतरच्या काळात '''Bombay Land Revenue Code, 1879''' आणि त्यानंतरच्या [[महसूल]] कायद्यांद्वारे जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि अभिलेखीकरण करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> आजही [[कोकण]]ातील काही भागांमध्ये पारंपरिक [[जमीन]] वापराच्या ऐतिहासिक स्वरूपाचे प्रतिबिंब ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर महसुली अभिलेखांमध्ये आढळून येते.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]]व्यवस्था == [[ईस्ट इंडिया कंपनी]]च्या कारकीर्दीत आणि त्यानंतर [[ब्रिटिश राज]]च्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मधील जमीन महसूल व्यवस्थेत व्यापक प्रशासकीय सुधारणा करण्यात आल्या. महसूल संकलन अधिक कार्यक्षम करणे, जमिनींचे सर्वेक्षण करणे, सीमांकन निश्चित करणे आणि जमीनधारकांच्या हक्कांची नोंद ठेवणे हे या सुधारणांचे प्रमुख उद्दिष्ट होते.ब्रिटिश सत्तेच्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मध्ये [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेचे पुनर्गठन करण्यात आले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) आणि [[महसूल]]प्रशासन यांना कायदेशीर चौकट देण्यासाठी पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026}}</ref> एकोणिसाव्या शतकात ग्रेट ट्रिगोनोमेट्रिकल सर्व्हे आणि स्थानिक [[महसूल]] सर्वेक्षणांच्या आधारे जमिनींचे मोजमाप, वर्गीकरण आणि नकाशे तयार करण्याचे काम सुरू झाले. या सर्वेक्षणांमुळे प्रत्येक गावातील [[शेत]]जमिनी, [[डोंगर]], वनक्षेत्र, [[नदी]]-नाले आणि इतर नैसर्गिक भूभाग यांची स्वतंत्र नोंद करण्यात आली. Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू झाल्यानंतर [[बॉम्बे]]प्रेसिडेन्सीतील [[जमीन]] [[महसूल]] प्रशासनाला एकसंध कायदेशीर चौकट प्राप्त झाली. या कायद्यांतर्गत जमिनींचे सर्वेक्षण, [[महसूल]] निश्चिती, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights), फेरफार नोंदी आणि [[महसूल]] अधिकाऱ्यांचे अधिकार निश्चित करण्यात आले. [[ब्रिटिश]]कालात तयार करण्यात आलेल्या [[हक्क]] अभिलेखमुळे प्रत्येक सर्वे क्रमांकाची माहिती, [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[क्षेत्रफळ]] आणि [[महसूल]] यांची अधिकृत नोंद ठेवण्याची पद्धत विकसित झाली. पुढील काळात या अभिलेखांच्या आधारे [[महसूल]] प्रशासन अधिक नियमित करण्यात आले. कोकणातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये [[ब्रिटिश]]कालीन सर्वेक्षणानंतर [[महसूल]] नोंदी, [[गाव]] नकाशे आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्यात आले. पुढे १९१३ मध्ये Record of Rights संबंधी तरतुदी लागू झाल्यानंतर गावागावात [[हक्क]]अभिलेख ठेवण्याची प्रक्रिया अधिक नियमित झाली.<ref>{{cite web |title=Records of Rights – Kolaba Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Record of Rights – Ratnagiri Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026}}</ref> == [[महसूल]] अभिलेख == '''[[महसूल]] अभिलेख''' ({{lang-en|Revenue Records}}) म्हणजे [[जमीन]]ीची मालकी, ताबा, क्षेत्रफळ, वर्गीकरण, महसूल, लागवड, फेरफार आणि इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. [[महाराष्ट्र]]ात महसूल अभिलेखांचे व्यवस्थापन महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार केले जाते.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]] प्रदेशात [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]] सर्वेक्षणानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन आणि [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्यास प्रारंभ झाला. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि नंतरच्या कायद्यांनुसार [[गाव]] नमुने, सर्वे क्रमांक, [[जमीन]]वर्गीकरण आणि महसूल नोंदी अधिक नियमितपणे ठेवण्यात आल्या.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील प्रमुख [[महसूल]] अभिलेखांमध्ये ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद (Mutation Entry), [[हक्क]]अभिलेख, [[गाव]] नमुने, सर्वे नकाशे आणि भूमापन अभिलेखांचा समावेश होतो. हे अभिलेख [[जमीन]]धारणा, वारसा, [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी आणि [[महसूल]] प्रशासनासाठी महत्त्वाचे मानले जातात.<ref>{{cite web |title=e-Rights Record (Mahabhulekh) |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Mahabhumi, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महसूल]] अभिलेखांमधील नोंदी या प्रामुख्याने [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात येतात. त्या स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जात नाहीत; मालकीचा अंतिम प्रश्न संबंधित पुरावे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांवर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ७/१२ उतारा === '''७/१२ उतारा''' ({{lang-en|Record of Rights Extract}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कृषी]] जमिनींसंबंधीचा एक महत्त्वाचा [[महसूल]] अभिलेख आहे. हा उतारा [[हक्क]]अभिलेखचा भाग असून त्यामध्ये सर्वे किंवा गट क्रमांक, [[क्षेत्रफळ]], [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[लागवड]] केलेली पिके, कर आकारणी तसेच इतर महसुली नोंदींचा समावेश असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत हक्क अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्याची व्यवस्था विकसित झाली. त्यानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार ७/१२ उतारा हा [[महसूल]] प्रशासनातील प्रमुख अभिलेख म्हणून वापरला जातो.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही भागांमध्ये ऐतिहासिकदृष्ट्या संयुक्त किंवा सहहिस्सेदारी स्वरूपाच्या जमिनींच्या ७/१२ उतारा|७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदविलेली आढळतात. तथापि, केवळ ७/१२ उतारा हा मालकी हक्काचा अंतिम आणि निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; तो [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात आलेला अभिलेख असून मालकीसंबंधी वाद उद्भवल्यास त्याचा निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ८-अ उतारा === '''८-अ उतारा''' ({{lang-en|Village Form No. 8A}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[महसूल]] अभिलेखपैकी एक महत्त्वाचा अभिलेख असून तो विशिष्ट खातेदाराच्या (''Khata Holder'') नावावर असलेल्या जमिनींची खातेनिहाय माहिती दर्शवितो. ७/१२ उतारा ज्या प्रकारे विशिष्ट सर्वे किंवा गट क्रमांकावरील जमिनीची माहिती देतो, त्याउलट ८-अ उतारा हा एका खातेदाराच्या नावावरील सर्व सर्वे किंवा गट क्रमांकांची एकत्रित नोंद दर्शवितो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – Village Form 8A |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref>. ८-अ उतारामध्ये खातेदाराचे नाव, खाते क्रमांक, संयुक्त खातेदारांची माहिती, संबंधित सर्वे किंवा गट क्रमांक, एकूण [[क्षेत्रफळ]] तसेच शासनाकडे देय असलेल्या [[जमीन]] महसुलाची [[माहिती]] नोंदविली जाते. त्यामुळे एका व्यक्तीच्या किंवा संयुक्त खातेदारांच्या नावावर गावामध्ये किती [[जमीन]] नोंदलेली आहे याचा एकत्रित आढावा घेण्यासाठी हा अभिलेख उपयोगी मानला जातो.<ref>{{cite web |title=Land Records Services – Mahabhumi |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ७/१२ उतारा आणि ८-अ उतारा हे परस्परपूरक [[महसूल]] अभिलेख मानले जातात. [[जमीन]]धारणा, [[वारस]]नोंद, फेरफार, [[कर्ज]] व्यवहार तसेच [[महसूल]] प्रशासनातील विविध कामांसाठी दोन्ही अभिलेखांचा एकत्रित संदर्भ घेतला जातो.<ref>{{cite web |title=Digitally Signed Land Records |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमीनधारणेमध्ये ८-अ उतारा हा संबंधित खातेदारांच्या नावावरील जमिनींची खातेनिहाय [[माहिती]] पडताळण्यासाठी उपयुक्त अभिलेख मानला जातो. तथापि, ७/१२ उतारा प्रमाणेच ८-अ उतारा हा देखील [[महसूल]] अभिलेख असून तो स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम व निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; मालकीचा प्रश्न संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयावर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === फेरफार नोंद === '''फेरफार नोंद''' ({{lang-en|Mutation Entry}}) ही [[महसूल]] अभिलेखमधील अशी नोंद आहे, ज्याद्वारे [[जमीन]]धारकाच्या नावात, हक्कात किंवा जमिनीच्या तपशीलात झालेल्या बदलांची नोंद करण्यात येते. खरेदी-विक्री, वारसा, [[दान]]पत्र, विभाजन, न्यायालयाचा आदेश, शासनाकडून संपादन किंवा इतर कायदेशीर कारणांमुळे जमिनीच्या हक्कात बदल झाल्यास संबंधित महसूल अधिकाऱ्याकडे फेरफार प्रस्ताव सादर केला जातो.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार प्रस्ताव प्राप्त झाल्यानंतर [[तलाठी]], मंडळ[[अधिकारी]] किंवा अन्य सक्षम [[महसूल]] अधिकारी उपलब्ध कागदपत्रांची पडताळणी करून आवश्यक चौकशी करतात. कायदेशीर अटी पूर्ण झाल्यास फेरफार मंजूर केला जातो आणि त्यानुसार ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा तसेच इतर महसूल अभिलेखांमध्ये आवश्यक बदल करण्यात येतात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] ([[हक्क]]अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार फेरफार नोंदींची प्रक्रिया आणि [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये बदल करण्याची कार्यपद्धती निर्धारित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार नोंद ही महसूल प्रशासनासाठी ठेवण्यात येणारी नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानली जात नाही. सर्वोच्च न्यायालयाने विविध निर्णयांमध्ये महसूल अभिलेखांतील नोंदी प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असल्याचे नमूद केले असून, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite book |title=Mulla on the Transfer of Property Act |edition=12th |publisher=LexisNexis }}</ref> कोकण प्रदेशातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींमध्ये वारसनोंद, सहहिस्सेदारांची नावे, विभाजन किंवा इतर बदल यांमुळे फेरफार नोंदींना विशेष महत्त्व प्राप्त होते. फेरफार मंजूर झाल्यानंतर त्यानुसार संबंधित महसूल अभिलेख अद्ययावत केले जातात.<ref>{{cite web |title=Land Records – Mahabhumi |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === [[हक्क]]अभिलेख === '''[[हक्क]]अभिलेख''' ({{lang-en|Record of Rights}}) म्हणजे एखाद्या गावातील जमिनींची मालकी, ताबा, उपभोग, [[क्षेत्रफळ]], [[महसूल]], सहहिस्सेदारी, फेरफार तसेच इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. महाराष्ट्रात [[हक्क]]अभिलेखांची तयारी, देखभाल व अद्ययावतीकरणाची प्रक्रिया महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ तसेच महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार केली जाते.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]]राज, ब्रिटिशकालात]] Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत Record of Rights प्रणालीचा [[विकास]] करण्यात आला. त्यानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]नोंदी आणि [[महसूल]]अभिलेख यांचे अधिक नियमित स्वरूप विकसित झाले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, [[गाव]] नमुने आणि इतर [[महसूल]] नोंदी या [[हक्क]]अभिलेख व्यवस्थेचा भाग मानल्या जातात. या अभिलेखांचा उपयोग [[महसूल]] प्रशासन, [[वारस]]नोंद, [[जमीन]] [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी, [[कर्ज]]प्रकरणे आणि इतर प्रशासकीय कामांसाठी केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]]ातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा अभिलेखांमध्ये फेरफार, [[वारस]]नोंद आणि विभाजन यांमुळे वेळोवेळी बदल होत असले तरी मूळ [[हक्क]]अभिलेख [[महसूल]] प्रशासनासाठी मूलभूत दस्तऐवज म्हणून वापरले जातात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Revenue Administration |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[हक्क]]अभिलेखांतील नोंदी या [[महसूल]] प्रशासनासाठी तयार करण्यात आलेल्या अधिकृत नोंदी असतात. त्या मालकी हक्कासंबंधी महत्त्वाचा पुरावा असला तरी, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सामुदायिक जमिनींचे प्रकार == [[कोकण]] प्रदेशातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, पारंपरिक [[कृषी]] पद्धती, ग्रामव्यवस्था आणि ऐतिहासिक [[महसूल]] व्यवस्थेच्या विकासाशी संबंधित आहे. विविध कालखंडांत गावांच्या गरजेनुसार आणि स्थानिक रूढींनुसार वेगवेगळ्या प्रकारच्या जमिनींचा सामायिक किंवा संयुक्त स्वरूपात वापर करण्यात येत असे. या जमिनींचे स्वरूप, उपयोग आणि महसुली नोंदी प्रत्येक गावाच्या [[इतिहास]], भौगोलिक परिस्थिती आणि प्रशासकीय व्यवस्थेनुसार भिन्न असू शकतात.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> या लेखाच्या संदर्भात कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेशी संबंधित प्रमुख [[जमीन]] प्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत: * [[भात]][[शेती]] * डोंगरावरील सामुदायिक [[जमीन]] * वरकस [[जमीन]] * आडीची [[शेती]] * गुरचराईची [[जमीन]] * [[देव]]स्थान, इनाम व गावकीच्या जमिनी या प्रत्येक प्रकारची [[जमीन]] तिचा ऐतिहासिक वापर, महसुली नोंदी आणि कायदेशीर स्थिती यांच्या आधारे स्वतंत्रपणे समजावून सांगितली आहे. === [[भात]]शेती === [[भात]]शेती ही [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक [[कृषी]] व्यवस्थेचा प्रमुख आधार मानली जाते. प्रदेशातील भरपूर पर्जन्यमान, [[नदी]]खोरे, खोरी आणि सखल भाग यांमुळे [[भात]]शेतीचा [[विकास]] झाला. [[रत्‍नागिरी]], [[सिंधुदुर्ग]], [[रायगड]] आणि कोकणातील इतर भागांमध्ये [[भात]] हे प्रमुख अन्नधान्य [[पीक]] असून ऐतिहासिकदृष्ट्या अनेक गावांची अर्थव्यवस्था त्यावर आधारित होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेतीची जमीन पारंपरिकपणे कुटुंबे, [[भावकी]] किंवा सहहिस्सेदार यांच्या संयुक्त वहिवाटीत असल्याची उदाहरणे महसुली अभिलेखांमध्ये आढळतात. काही गावांमध्ये [[भात]]खाचरे वैयक्तिक ताब्यात असली तरी इतर काही ठिकाणी संयुक्त जमीनधारणेच्या स्वरूपामुळे अनेक सहहिस्सेदारांची नावे एकाच ७/१२ उतारा|७/१२ उताऱ्यावर नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा [[इतिहास]], [[महसूल]] सर्वेक्षण आणि स्थानिक वहिवाट यांवर अवलंबून बदलते.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration – Land Tenure |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरनुसार विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत जिल्ह्यातील अन्नधान्य पिकांमध्ये भाताचे क्षेत्र सर्वाधिक होते. विविध तालुक्यांमध्ये [[भात]] लागवडीच्या पद्धती, स्थानिक वाण, पाण्याचे व्यवस्थापन आणि कापणीच्या पद्धती यांमध्ये भौगोलिक परिस्थितीनुसार फरक आढळत होता. उंच (कुर्यात) आणि सखल (माळ) अशा दोन्ही प्रकारच्या जमिनींवर भाताची लागवड केली जात असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये आहे.[[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरनुसार विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत जिल्ह्यातील अन्नधान्य पिकांमध्ये भाताचे क्षेत्र सर्वाधिक होते. विविध तालुक्यांमध्ये [[भात]] लागवडीच्या पद्धती, स्थानिक वाण, पाण्याचे व्यवस्थापन आणि कापणीच्या पद्धती यांमध्ये भौगोलिक परिस्थितीनुसार फरक आढळत होता. उंच (कुर्यात) आणि सखल (माळ) अशा दोन्ही प्रकारच्या जमिनींवर भाताची लागवड केली जात असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये आहे.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये भातशेती ही प्रमुख [[कृषी]] पद्धती राहिली असून तिचा स्थानिक [[जमीन]] वापर, [[महसूल]] नोंदी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेशी निकटचा संबंध होता.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === डोंगरावरील सामुदायिक जमीन === [[कोकण]] प्रदेशातील डोंगरउतारावरील जमिनी या स्थानिक भौगोलिक परिस्थितीचा महत्त्वाचा भाग आहेत. सह्याद्री पर्वतरांगेपासून किनारपट्टीपर्यंतच्या प्रदेशात डोंगर, उतार, पठारे आणि खोल दऱ्या यांमुळे जमीन वापराच्या विविध पद्धती विकसित झाल्या. अनेक ठिकाणी डोंगरउतारावरील जमिनींचा उपयोग पारंपरिक शेती, गुरचराई, वृक्षलागवड तसेच नैसर्गिक संसाधनांच्या वापरासाठी केला जात असे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये कोकणातील डोंगरउतारावरील जमिनींचे स्वतंत्र वर्गीकरण करण्यात आले होते. रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडी गॅझेटिअरनुसार, ''वर्खस'' (Varkas) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या उंचावरील जमिनी या डोंगरउतारावरील किंवा सपाट अशा दोन प्रकारांत विभागल्या जात होत्या. सर्वेक्षणादरम्यान त्यांच्या क्षेत्रफळाच्या नोंदी, सीमांकन आणि महसूल आकारणीची स्वतंत्र पद्धत विकसित करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Surveys (1827–1851) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार, डोंगरउतारावरील वर्खस जमिनी या उथळ, खडकाळ आणि तुलनेने कमी सुपीक स्वरूपाच्या असतात. अशा जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], काजू आणि आंबा यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असल्याची नोंद आहे, तर डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग कायमस्वरूपी वनक्षेत्र म्हणून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अशा डोंगरउतारावरील जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये एकापेक्षा अधिक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, या नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणेच्या पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Land Revenue – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === वरकस [[जमीन]] === '''वरकस जमीन''' ({{lang-en|Varkas Land}}) हा [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक महसुली वर्गीकरणामधील एक जमीनप्रकार आहे. ही जमीन प्रामुख्याने डोंगरउतारांवर आढळते. मृदेची खोली कमी, खडकाळ स्वरूप, तुलनेने कमी सुपीकता आणि पावसावर अवलंबून असलेली शेती ही तिची प्रमुख वैशिष्ट्ये मानली जातात.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार वरकस जमिनी या डोंगरउतारांवरील उथळ, पिवळसर-लाल रंगाच्या आणि वाळूमिश्रित मृदेच्या असतात. या जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], [[काजू]] आणि [[आंबा]] यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असून, डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग नैसर्गिक वनक्षेत्र म्हणून टिकून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये वरकस जमीन हा स्वतंत्र महसुली वर्ग म्हणून नोंदविण्यात आला होता. जमिनीचे वर्गीकरण, मृदेचा प्रकार, उत्पादनक्षमता आणि महसूल निर्धारण यांवर आधारित तिचे मूल्यांकन करण्यात येत असे.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> एकोणिसाव्या शतकातील Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये वरकस जमिनींचा उल्लेख डोंगरउतारांवरील शेतीयोग्य जमिनी म्हणून करण्यात आला असून, काही भागांत या जमिनी काही वर्षे पडीत ठेवून नंतर पुन्हा लागवडीखाली आणण्याची पद्धत प्रचलित असल्याची नोंद आढळते.<ref>{{cite book |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये वरकस जमिनींच्या ७/१२ उतारा|७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणा पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === गुरचराईची [[जमीन]] === '''गुरचराईची [[जमीन]]''' ({{lang-en|Grazing Land or Pasture Land}}) ही गावातील पशुधनासाठी राखीव असलेली [[जमीन]] मानली जाते. [[कोकण]] प्रदेशातील [[डोंगर]]उतार, लेटराइट पठारे आणि मोकळ्या जमिनींचा उपयोग परंपरेने [[गुरे]], म्हशी, शेळ्या व इतर जनावरांच्या चराईसाठी केला जात असे. अनेक गावांमध्ये अशा जमिनी गावाच्या सामायिक वापरासाठी उपलब्ध असल्याचे ऐतिहासिक नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये सह्याद्रीलगतच्या लेटराइट पठारांवर नैसर्गिकरित्या उगवणाऱ्या गवताळ प्रदेशांचा उल्लेख असून, या भागांचा उपयोग प्रामुख्याने गुरांच्या चराईसाठी होत असल्याचे नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]]कालीन Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये डोंगरावरील जमिनींचे महसुली मूल्यांकन करताना गुरचराई, चाऱ्याचा साठा आणि गवतासाठी आवश्यक क्षेत्र वजा करून उर्वरित क्षेत्रावर महसूल आकारणी करण्यात येत असल्याची नोंद आहे. यावरून गुरचराईसाठी स्वतंत्र क्षेत्र राखून ठेवण्याची पद्धत अस्तित्वात असल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency – Ratnagiri: Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये गुरचराईसाठी वापरल्या जाणाऱ्या जमिनींचा उल्लेख महसुली अभिलेखांमध्ये किंवा गावाच्या सामायिक वापरातील जमिनी म्हणून आढळतो. तथापि, अशा जमिनींचे क्षेत्रफळ, कायदेशीर दर्जा आणि वापराची पद्धत संबंधित गावातील महसूल अभिलेख, स्थानिक परंपरा आणि विद्यमान कायदेशीर तरतुदींनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === देवस्थान [[जमीन]] === '''देवस्थान [[जमीन]]''' म्हणजे मंदिरे, देवस्थाने किंवा इतर धार्मिक संस्थांच्या धार्मिक विधी, देखभाल, पूजा-अर्चा आणि उपजीविकेसाठी समर्पित करण्यात आलेल्या जमिनी होत. कोकण प्रदेशात अनेक देवस्थानांच्या मालकीच्या जमिनींचा उल्लेख ऐतिहासिक सनदा, इनाम अभिलेख आणि महसूल नोंदींमध्ये आढळतो. अशा जमिनींचे व्यवस्थापन कालानुसार स्थानिक देवस्थान समित्या, विश्वस्त किंवा लागू कायद्यांनुसार करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Religion and Places of Worship |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === इनाम [[जमीन]] === '''इनाम [[जमीन]]''' म्हणजे शासनकर्त्यांनी धार्मिक संस्था, वतनदार, अधिकारी किंवा इतर व्यक्तींना विशिष्ट सेवा, धार्मिक कार्य किंवा सार्वजनिक उद्देशासाठी अनुदान म्हणून दिलेल्या जमिनी होत. कोकणातील अनेक इनाम जमिनींचा उल्लेख ब्रिटिशकालीन महसूल अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळतो. स्वातंत्र्यानंतर विविध इनाम निर्मूलन कायद्यांमुळे अशा जमिनींच्या महसुली आणि कायदेशीर स्थितीत बदल झाले.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Maharashtra Revenue Department |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === गावकीच्या सामुदायिक जमिनी === '''गावकीच्या सामुदायिक जमिनी''' या गावाच्या सामूहिक वापरासाठी राखून ठेवलेल्या जमिनी होत. अशा जमिनींचा उपयोग गुरचराई, सार्वजनिक मार्ग, पाणवठे, स्मशानभूमी, सण-उत्सव, सामुदायिक उपक्रम तसेच इतर सार्वजनिक गरजांसाठी केला जात असल्याची नोंद विविध जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळते. अशा जमिनींचे स्वरूप, व्यवस्थापन आणि महसुली नोंदी संबंधित गावाचा इतिहास, स्थानिक प्रथा आणि लागू कायद्यांनुसार बदलू शकतात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सहहिस्सेदारी व [[वारस]] व्यवस्था == '''सहहिस्सेदारी''' ({{lang-en|Co-ownership}}) म्हणजे एका जमिनीवर एकापेक्षा अधिक व्यक्तींचा कायदेशीर हक्क असणे होय. [[कोकण]] प्रदेशातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे काही प्रकारच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचा उगम पारंपरिक ग्रामव्यवस्था, संयुक्त कुटुंब पद्धती, ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षण तसेच त्यानंतर झालेल्या वारसनोंदींशी संबंधित असल्याचे विविध महसुली अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारी असलेल्या जमिनींमध्ये प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा हिस्सा कायद्याने अस्तित्वात असला तरी तो प्रत्यक्ष क्षेत्रफळाच्या स्वरूपात निश्चित झालेला असेलच असे नाही. जमिनीचे विधिसम्मत विभाजन किंवा सक्षम प्राधिकरणाच्या आदेशानंतरच प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा स्वतंत्र हिस्सा निश्चित केला जातो. तोपर्यंत संबंधित सहहिस्सेदारांचा हक्क संयुक्त स्वरूपात राहू शकतो.<ref>{{cite web |title=Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> जमीनधारकाच्या मृत्यूनंतर त्याच्या कायदेशीर वारसांची नावे महसूल अभिलेखांमध्ये फेरफार प्रक्रियेद्वारे नोंदविली जातात. या प्रक्रियेस सामान्यतः '''वारसनोंद''' असे संबोधले जाते. वारसनोंदीनंतर ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर [[हक्क]]अभिलेख अद्ययावत केले जातात; तथापि, वारसनोंद ही महसुली नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय ठरत नाही.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अनेक पिढ्यांपासून वारसनोंदी होत गेल्यामुळे एकाच महसूल अभिलेखावर मोठ्या संख्येने सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा परिस्थितीत जमिनीचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदींचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे होऊ शकते. अशा प्रत्येक प्रकरणाचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, उपलब्ध अभिलेख, लागू कायदे आणि सक्षम प्राधिकरणाच्या निर्णयांनुसार भिन्न असते.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == महाराष्ट्रातील विद्यमान कायदेशीर चौकट == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचे नियमन विविध महसूल, मालमत्ता, वारसा आणि नोंदणीविषयक कायद्यांच्या आधारे केले जाते. या कायद्यांद्वारे जमिनीची नोंद, हक्क अभिलेख, फेरफार, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी, विभाजन आणि जमीन व्यवहार यांचे नियमन केले जाते. संबंधित जमिनीचे स्वरूप, मालकी, हक्क आणि वापर यांनुसार विविध कायदे लागू होऊ शकतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2 April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांबाबत महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ हे प्रमुख अधिनियम आहे. या संहितेच्या अध्याय १० मध्ये [[हक्क]]अभिलेख, ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद आणि इतर [[महसूल]] नोंदींच्या तयारी व देखभालीसंबंधी तरतुदी करण्यात आल्या आहेत.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 – Chapter X (Record of Rights) |url=https://indiankanoon.org/doc/8420948/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांद्वारे हक्क अभिलेखांची तयारी, फेरफार नोंदी, नोंदवह्यांचे स्वरूप आणि त्यांचे अद्ययावतीकरण यांची कार्यपद्धती निश्चित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Record of Rights and Registers (Preparation and Maintenance) Rules, 1971 |url=https://maharashtrahousingandbuildinglaws.com/the-maharashtra-land-revenue-record-of-rights-and-registers-preparation-and-maintenance-rules-1971/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारीच्या जमिनींमध्ये वारसा, विभाजन, विक्री, दान किंवा इतर व्यवहारांमुळे उद्भवणाऱ्या हक्कांचे निर्धारण करताना हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६, मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२ आणि नोंदणी अधिनियम, १९०८ यांसारख्या इतर लागू कायद्यांचाही विचार केला जातो. संबंधित प्रकरणाच्या स्वरूपानुसार सक्षम महसूल प्राधिकरण किंवा दिवाणी न्यायालय यांचे अधिकार लागू होतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.indiacode.nic.in/handle/123456789/15974?view_type=browse |publisher=India Code |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेच्या संदर्भात [[महसूल]] अभिलेखांतील नोंदी, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि [[जमीन]] व्यवहार यांचा अभ्यास करताना संबंधित कायद्यांबरोबरच शासनाची परिपत्रके, [[महसूल]] [[नियम]], न्यायालयीन निर्णय आणि अद्ययावत प्रशासकीय निर्देश यांनाही महत्त्व आहे. == न्यायालयीन दृष्टिकोन == भारतीय न्यायालयांनी विविध निर्णयांद्वारे महसूल अभिलेख, फेरफार नोंदी, सहहिस्सेदारी आणि मालकी हक्क यांच्यातील कायदेशीर भेद स्पष्ट केला आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने वारंवार नमूद केले आहे की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्या स्वतःहून मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाहीत. मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम दिवाणी न्यायालय उपलब्ध पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे करते. * '''Sawarni v. Inder Kaur''', (1996) 6 SCC 223 — सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की महसूल अभिलेखातील फेरफार (Mutation) मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाही; त्याचा उद्देश महसूल प्रशासनापुरता मर्यादित असतो. * '''Balwant Singh v. Daulat Singh''', (1997) 7 SCC 137 — केवळ फेरफार नोंदीमुळे जमिनीवरील मालकी हक्क किंवा स्वारस्य संपुष्टात येत नाही. * '''Suraj Bhan v. Financial Commissioner''', (2007) 6 SCC 186 — सर्वोच्च न्यायालयाने नमूद केले की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या केवळ महसुली उद्देशासाठी असून त्या मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जाऊ शकत नाहीत. * '''Faqruddin v. Tajuddin''', (2008) 8 SCC 12 — महसूल अधिकारी मालकी हक्कावरील वादाचा अंतिम निर्णय देऊ शकत नाहीत; महसूल नोंदींचे स्वरूप मर्यादित प्रशासकीय उद्देशाचे असते. * '''Narasamma v. State of Karnataka''', (2009) 5 SCC 591 — महसूल नोंदी मालकी हक्क निर्माण करीत नाहीत; तथापि, त्या संबंधित काळातील ताब्याविषयी परिस्थितीजन्य पुरावा म्हणून ग्राह्य धरल्या जाऊ शकतात. * '''Jitendra Singh v. State of Madhya Pradesh''', 2021 SCC OnLine SC 802 — सर्वोच्च न्यायालयाने पूर्वीच्या निर्णयांचा पुनरुच्चार करून स्पष्ट केले की फेरफार नोंदी आणि महसूल अभिलेख केवळ महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्यांमुळे कोणताही स्वतंत्र मालकी हक्क निर्माण होत नाही. कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेच्या संदर्भात संयुक्त महसूल अभिलेख, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि फेरफार नोंदी यांचे मूल्यमापन करताना वरील न्यायसिद्ध तत्त्वे महत्त्वाची मानली जातात. तथापि, प्रत्येक प्रकरणातील मालकी हक्क, हिस्सा, विभाजन किंवा इतर वादांचा निर्णय संबंधित पुरावे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांनुसार केला जातो. == आधुनिक आव्हाने == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेसमोर एकविसाव्या शतकात अनेक प्रशासकीय, सामाजिक, आर्थिक आणि कायदेशीर आव्हाने निर्माण झाली आहेत. वारसनोंदींमुळे वाढत जाणारी सहहिस्सेदारांची संख्या, जमिनींचे तुकडीकरण, स्थलांतर, बदलते जमीन वापराचे स्वरूप, डिजिटल महसूल अभिलेख आणि पर्यावरणीय नियम यांमुळे या व्यवस्थेची गुंतागुंत वाढल्याचे विविध शासकीय अहवाल, महसूल अभिलेख आणि संशोधनांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये संयुक्त महसूल अभिलेखांमध्ये वारसनोंदींमुळे सहहिस्सेदारांची संख्या सातत्याने वाढत असल्याने जमिनींचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदी अद्ययावत ठेवणे अधिक जटिल होत आहे. अशा परिस्थितीचा परिणाम जमीन व्यवहार, कर्जप्रकरणे, विकास प्रकल्प आणि प्रशासकीय प्रक्रियांवर होऊ शकतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> डिजिटल भू-अभिलेख प्रणाली, ऑनलाइन ७/१२ उतारे, भू-नकाशांचे संगणकीकरण आणि '''''Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP)''''' यांसारख्या उपक्रमांमुळे महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण सुरू झाले आहे. तथापि, ऐतिहासिक संयुक्त नोंदी, प्रलंबित फेरफार, सीमावाद आणि अपूर्ण अभिलेख यांमुळे काही भागांमध्ये अद्ययावत नोंदी तयार करण्यास व्यावहारिक अडचणी निर्माण होतात.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशातील औद्योगिकीकरण, पर्यटन, पायाभूत सुविधा, शहरीकरण आणि पर्यावरणीय संरक्षण यांमुळे जमीन वापराच्या स्वरूपातही बदल होत आहेत. अशा बदलांच्या पार्श्वभूमीवर सामुदायिक जमीन व्यवस्थेशी संबंधित महसूल अभिलेख, मालकी हक्क, सहहिस्सेदारी आणि जमीन वापर यांचा अभ्यास अधिक महत्त्वाचा मानला जात आहे.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सामाजिक व आर्थिक परिणाम == [[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही अनेक गावांच्या सामाजिक रचना, पारंपरिक ग्रामव्यवस्था आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेचा ऐतिहासिक भाग राहिली आहे. शेती, पशुपालन, नैसर्गिक संसाधनांचा वापर आणि सामुदायिक उपक्रम यांमध्ये या व्यवस्थेचा विविध स्वरूपात सहभाग असल्याचे जिल्हा गॅझेटिअर्स आणि ऐतिहासिक महसूल अभिलेखांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> संयुक्त जमीनधारणा आणि सहहिस्सेदारीमुळे अनेक कुटुंबांचा एकाच जमिनीशी ऐतिहासिक संबंध टिकून राहिला. कालांतराने वारसनोंदी, लोकसंख्यावाढ आणि ग्रामीण भागातून शहरांकडे होणारे स्थलांतर यांमुळे अनेक महसूल अभिलेखांमध्ये सहहिस्सेदारांची संख्या वाढत गेली. परिणामी, काही भागांमध्ये जमीन व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि अभिलेखांचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे झाले आहे.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील कृषी पद्धती, फळबागा, पर्यटन, पायाभूत सुविधा आणि इतर आर्थिक उपक्रमांच्या विस्तारामुळे जमीन वापराच्या स्वरूपात बदल होत आहेत. या बदलांच्या पार्श्वभूमीवर पारंपरिक सामुदायिक जमीन व्यवस्था, महसूल अभिलेख आणि आधुनिक जमीन प्रशासन यांच्यात समन्वय राखण्याची आवश्यकता विविध धोरणात्मक अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचा अभ्यास हा केवळ महसूल अभिलेखांपुरता मर्यादित नसून ग्रामीण इतिहास, सामाजिक रचना, कृषी अर्थव्यवस्था, पर्यावरण, जमीनधारणा आणि सार्वजनिक प्रशासन या विविध अभ्यासक्षेत्रांशी संबंधित मानला जातो. त्यामुळे या व्यवस्थेचा अभ्यास इतिहास, कायदा, महसूल प्रशासन आणि ग्रामीण विकास या सर्व दृष्टिकोनांतून केला जातो.<ref>{{cite web |title=Konkan Division – Government of Maharashtra |url=https://konkan.gov.in/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[जमीन]] * [[महसूल]] == ग्रंथसूची == === कायदे === * भारत सरकार. ''मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२'' (Transfer of Property Act, 1882). * भारत सरकार. ''नोंदणी अधिनियम, १९०८'' (Registration Act, 1908). * भारत सरकार. ''हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६'' (Hindu Succession Act, 1956). * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''. * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१''. === अधिकृत शासन प्रकाशने === * Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra. ''Mahabhulekh''. * Department of Land Resources, Government of India. ''Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP)''. * Survey and Settlement Commissioner, Maharashtra. विविध महसूल परिपत्रके व मार्गदर्शक सूचना. === जिल्हा गॅझेटिअर्स === * Government of Maharashtra. ''Ratnagiri District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Sindhudurg District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Raigad District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Kolaba District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Thane District Gazetteer''. === ब्रिटिशकालीन गॅझेटिअर्स === * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume X: Ratnagiri and Savantvadi''. Government Central Press, Bombay, 1880. * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency, Volume XI: Kolaba''. Government Central Press, Bombay. * Bombay Presidency. ''Settlement Reports of Ratnagiri District''. * Bombay Presidency. ''Settlement Reports of Kolaba District''. === संशोधन व संदर्भग्रंथ === * Khobrekar, V. G. ''Kokan from the Earliest to 1818 A.D.'' * Government of Maharashtra. ''Maharashtra State Gazetteers'' (General Series). * Directorate of Economics and Statistics, Government of Maharashtra. ''Agricultural Statistics of Maharashtra''. * Census of India. ''District Census Handbook'' (Ratnagiri, Sindhudurg, Raigad, Thane). === संकेतस्थळे === * Maharashtra State Gazetteers Department. * Mahabhulekh. * Maharashtra Revenue and Forest Department. * India Code. * Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP). == बाह्य दुवे == == बाह्य दुवे == * [https://mahabhumi.gov.in/ महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन] * [https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ महाभूलेख] * [https://aapleabhilekh.mahabhumi.gov.in/ आपले अभिलेख] * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स] * [https://dilrmp.gov.in/ Digital India Land Records Modernization Programme] * [https://www.indiacode.nic.in/ India Code] * [https://lj.maharashtra.gov.in/ विधी व न्याय विभाग, महाराष्ट्र शासन] == संदर्भ == [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:महाराष्ट्र]] [[वर्ग:जमीन]] [[वर्ग:महसूल]] [[वर्ग:कृषी]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील जमीन व्यवस्था]] 6cxcw04yx1vt7hx9951ww39m681r1xl 2694951 2694928 2026-07-16T16:55:14Z AdvAnantGholam 172574 2694951 wikitext text/x-wiki {{Infobox | above = कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था | header1 = सामान्य माहिती | label2 = प्रकार | data2 = पारंपरिक जमीन व्यवस्था | label3 = प्रदेश | data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | label4 = ऐतिहासिक कालखंड | data4 = प्राचीन काळ – वर्तमान | label5 = प्रमुख जमीन प्रकार | data5 = भातशेती, वरकस जमीन, डोंगरावरील सामुदायिक जमीन, आडीची शेती, गुरचराईची जमीन, देवस्थान जमीन, इनाम जमीन, गावकीच्या सामुदायिक जमिनी | label6 = प्रमुख अभिलेख | data6 = ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, हक्क अभिलेख | label7 = प्रमुख कायदा | data7 = महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ | label8 = संबंधित संस्था | data8 = महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन | label9 = संबंधित विषय | data9 = [[महसूल]], [[जमीन]], सहहिस्सेदारी, वारस व्यवस्था | below = कोकणातील पारंपरिक सामुदायिक जमीनधारणा, महसूल अभिलेख आणि कायदेशीर व्यवस्थेचा आढावा }} {{Short description|महाराष्ट्रातील कोकण प्रदेशातील पारंपरिक सामुदायिक जमीन व्यवस्था}} '''[[कोकण]]तील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]तील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]]प्रशासन|महसुली व्यवस्था आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराईची क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे The Gazetteer of the Bombay Presidency, [[महाराष्ट्र]]राज्य गॅझेटिअर, महसुली अभिलेख आणि इतर ऐतिहासिक स्रोतांमधून दिसून येते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालात]] करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, ''Bombay Land Revenue Code, 1879'', ''Record of Rights'' प्रणाली आणि त्यानंतर [[महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६]] अंतर्गत तयार झालेल्या अभिलेखांमुळे या प्रदेशातील जमीनधारणा व महसुली नोंदींचे दस्तऐवजीकरण अधिक नियमित स्वरूपात करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == प्रस्तावना == '''[[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]] प्रशासन|महसुली प्रशासन आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची शेती, गुरचराई क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक, महसुली आणि प्रशासकीय अभिलेखांतून दिसून येते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश]] [[भारत]], ब्रिटिशकालात करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, [[गाव]]नकाशे, Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights प्रणालीच्या अंमलबजावणीनंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि हक्क अभिलेखांची नोंद अधिक नियमितपणे करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६]] लागू झाल्यानंतर महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले आणि ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी व इतर हक्क अभिलेख यांच्या व्यवस्थापनासाठी एकसंध कायदेशीर चौकट उपलब्ध झाली.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == भौगोलिक पार्श्वभूमी == '''[[कोकण]]''' हा [[भारत]]च्या पश्चिम किनारपट्टीवरील [[सह्याद्री]] पर्वतरांग आणि [[अरबी समुद्र]] यांच्या दरम्यान वसलेला चिंचोळा किनारी प्रदेश आहे. [[महाराष्ट्र]]ातील कोकण विभागात [[मुंबई शहर जिल्हा]], [[मुंबई]] उपनगर जिल्हा, [[ठाणे]] जिल्हा, [[पालघर]] जिल्हा, [[रायगड]] जिल्हा, [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा आणि [[सिंधुदुर्ग]] जिल्हा यांचा समावेश होतो.<ref>{{cite web |title=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/index.html |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशात दक्षिण-पश्चिम मान्सूनच्या प्रभावामुळे मोठ्या प्रमाणात पर्जन्यवृष्टी होते. या प्रदेशात प्रामुख्याने लेटराइट (जांभा), लाल मुरूम, गाळयुक्त तसेच डोंगरउतारावरील विविध प्रकारच्या मृदा आढळतात. या भौगोलिक वैशिष्ट्यांमुळे [[भात]]शेती, [[फळ]]बागा आणि पावसावर अवलंबून असलेली [[कृषी]] व्यवस्था विकसित झाली आहे.<ref>{{cite web |title=Hydrogeology of Maharashtra |url=https://gsda.maharashtra.gov.in/en-hydrogeology-of-maharashtra/ |publisher=Groundwater Surveys and Development Agency, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांमधून उगम पावणाऱ्या असंख्य नद्या, खाड्या, ओढे आणि नैसर्गिक जलप्रवाहांमुळे कोकणात [[भात]]शेतीस पोषक भौगोलिक परिस्थिती निर्माण झाली. किनारपट्टी, [[डोंगर]]उतार, [[नदी]]खोरे आणि पठारी भाग यांच्या भौगोलिक विविधतेमुळे [[जमीन]] वापर, [[शेती]]चे प्रकार आणि वस्तीची रचना यांतही विविधता आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> परंपरेने कोकणातील बहुतेक गावे डोंगरांच्या पायथ्याशी किंवा [[नदी]]काठांवर विकसित झाली. गावाभोवती [[भात]]खाचरे, [[डोंगर]]उतारावरील वरकस [[जमीन]], [[फळ]]बागा, गुरचराई क्षेत्रे आणि [[वन]]क्षेत्र अशी भौगोलिक रचना अनेक ठिकाणी आढळते. या नैसर्गिक परिस्थितीचा स्थानिक जमीन वापर, महसूल व्यवस्था आणि पारंपरिक वहिवाटीवर दीर्घकालीन प्रभाव पडला आहे.<ref>{{cite web |title=What We Do – Gazetteers Department |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/whatwedo.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == ऐतिहासिक पार्श्वभूमी == [[कोकण]] प्रदेशाचा [[इतिहास]] प्राचीन काळापासून विविध राजवंश, सागरी [[व्यापार]] आणि किनारी संस्कृतीशी संबंधित आहे. प्राचीन भारतीय [[साहित्य]], शिलालेख, ताम्रपट तसेच परकीय प्रवाशांच्या वर्णनांमध्ये [[अपरांत]] (Aparanta), सप्त[[कोकण]] आणि [[कोकण]] प्रदेशाचा उल्लेख विविध नावांनी आढळतो. या प्रदेशावर [[सातवाहन]], [[चालुक्य]], [[राष्ट्रकूट]], [[शिलाहार]], [[यादव]], [[बहामनी सल्तनत]], [[आदिलशाही]], [[मराठा साम्राज्य]] आणि [[ब्रिटिश राज]] अशा विविध सत्तांनी वेगवेगळ्या कालखंडांत राज्य केले.<ref>{{cite web |title=History – Maharashtra State Gazetteers |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/greater_bombay/history.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील जमीनधारणा आणि महसूल व्यवस्था कालानुसार बदलत गेली. मध्ययुगीन काळात स्थानिक ग्रामसंस्था, वतन व्यवस्था आणि प्रादेशिक सत्तांनुसार महसूल आकारणीच्या विविध पद्धती अस्तित्वात होत्या. [[पाटील]], [[कुलकर्णी]], [[देशमुख]] आणि इतर पारंपरिक अधिकारी गावपातळीवरील महसूल प्रशासनात महत्त्वाची भूमिका बजावत असत.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri and Savantvadi Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील महसूल व्यवस्थेच्या इतिहासात विजापूर, मराठा आणि ब्रिटिश कालखंडांना विशेष महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या महसूल इतिहासानुसार इ.स. १५०२ मध्ये [[युसुफ आदिल शाह]] यांच्या काळात महसूल व्यवस्थेची पुनर्रचना करण्यात आली. पुढे मराठा आणि पेशवा काळात गावपातळीवरील महसूल प्रशासन अधिक संघटित झाले.<ref>{{cite web |title=History of Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> इ.स. १८१८ नंतर [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश प्रशासनाने]] कोकणातील [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेत व्यापक बदल केले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, नकाशे तयार करणे, जमिनींचे वर्गीकरण आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्याची प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने राबविण्यात आली. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights संबंधीच्या तरतुदींमुळे महसूल प्रशासनाला अधिक एकसंध कायदेशीर स्वरूप प्राप्त झाले.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[स्वातंत्र्य]]ानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर[[ महसूल]] अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले. त्याअंतर्गत ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी आणि इतर [[हक्क]]अभिलेखांचे व्यवस्थापन कायदेशीर चौकटीत करण्यात येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था == [[कोकण]] प्रदेशात पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, [[कृषी]], पर्जन्यमान, सामाजिक रचना आणि प्रचलित रूढी-परंपरा यांच्या आधारे विकसित झाली. गावातील जमिनींचा वापर केवळ वैयक्तिक [[शेती]]पुरता मर्यादित नसून, काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर सामुदायिक स्वरूपात केला जात असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि महसुली नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> कोकणातील पारंपरिक [[शेती]] प्रामुख्याने [[भात]]शेतीवर आधारित होती. [[डोंगर]] उतारावरील [[जमीन]], वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराई क्षेत्रे, नैसर्गिक जलस्रोत आणि वनालगतच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, गावकी व्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीनुसार होत असे.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> गावातील [[पाटील]], [[कुलकर्णी]] आणि इतर पारंपरिक ग्रामप्रशासनाशी संबंधित व्यक्ती [[महसूल]] संकलन, [[जमीन]] नोंदी आणि स्थानिक प्रशासनामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावत असत. विविध गावांमध्ये [[जमीन]] वापराच्या पद्धती, वहिवाटीचे [[नियम]] आणि सामुदायिक व्यवस्थापनाची स्वरूपे स्थानिक परिस्थितीनुसार भिन्न होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालीन]] महसूल सर्वेक्षणापूर्वी जमीनधारणेच्या अनेक प्रथा प्रामुख्याने स्थानिक रूढी आणि प्रचलित परंपरांवर आधारित होत्या. नंतरच्या काळात Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि त्यानंतरच्या [[महसूल]] कायद्यांद्वारे जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि अभिलेखीकरण करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> आजही [[कोकण]]ातील काही भागांमध्ये पारंपरिक [[जमीन]] वापराच्या ऐतिहासिक स्वरूपाचे प्रतिबिंब ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर महसुली अभिलेखांमध्ये आढळून येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]]व्यवस्था == [[ईस्ट इंडिया कंपनी]]च्या कारकीर्दीत आणि त्यानंतर [[ब्रिटिश राज]]च्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मधील जमीन महसूल व्यवस्थेत व्यापक प्रशासकीय सुधारणा करण्यात आल्या. महसूल संकलन अधिक कार्यक्षम करणे, जमिनींचे सर्वेक्षण करणे, सीमांकन निश्चित करणे आणि जमीनधारकांच्या हक्कांची नोंद ठेवणे हे या सुधारणांचे प्रमुख उद्दिष्ट होते.ब्रिटिश सत्तेच्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मध्ये [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेचे पुनर्गठन करण्यात आले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) आणि [[महसूल]]प्रशासन यांना कायदेशीर चौकट देण्यासाठी पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026}}</ref> एकोणिसाव्या शतकात ग्रेट ट्रिगोनोमेट्रिकल सर्व्हे आणि स्थानिक [[महसूल]] सर्वेक्षणांच्या आधारे जमिनींचे मोजमाप, वर्गीकरण आणि नकाशे तयार करण्याचे काम सुरू झाले. या सर्वेक्षणांमुळे प्रत्येक गावातील [[शेत]]जमिनी, [[डोंगर]], वनक्षेत्र, [[नदी]]-नाले आणि इतर नैसर्गिक भूभाग यांची स्वतंत्र नोंद करण्यात आली. Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू झाल्यानंतर [[बॉम्बे]]प्रेसिडेन्सीतील [[जमीन]] [[महसूल]] प्रशासनाला एकसंध कायदेशीर चौकट प्राप्त झाली. या कायद्यांतर्गत जमिनींचे सर्वेक्षण, [[महसूल]] निश्चिती, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights), फेरफार नोंदी आणि [[महसूल]] अधिकाऱ्यांचे अधिकार निश्चित करण्यात आले. [[ब्रिटिश]]कालात तयार करण्यात आलेल्या [[हक्क]] अभिलेखमुळे प्रत्येक सर्वे क्रमांकाची माहिती, [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[क्षेत्रफळ]] आणि [[महसूल]] यांची अधिकृत नोंद ठेवण्याची पद्धत विकसित झाली. पुढील काळात या अभिलेखांच्या आधारे [[महसूल]] प्रशासन अधिक नियमित करण्यात आले. कोकणातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये [[ब्रिटिश]]कालीन सर्वेक्षणानंतर [[महसूल]] नोंदी, [[गाव]] नकाशे आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्यात आले. पुढे १९१३ मध्ये ''Record of Rights'' संबंधी तरतुदी लागू झाल्यानंतर गावागावात [[हक्क]]अभिलेख ठेवण्याची प्रक्रिया अधिक नियमित झाली.<ref>{{cite web |title=Records of Rights – Kolaba Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[महसूल]] अभिलेख == '''[[महसूल]] अभिलेख''' ({{lang-en|Revenue Records}}) म्हणजे [[जमीन]]ीची मालकी, ताबा, क्षेत्रफळ, वर्गीकरण, महसूल, लागवड, फेरफार आणि इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. [[महाराष्ट्र]]ात महसूल अभिलेखांचे व्यवस्थापन महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार केले जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]] प्रदेशात [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]] सर्वेक्षणानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन आणि [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्यास प्रारंभ झाला. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि नंतरच्या कायद्यांनुसार [[गाव]] नमुने, सर्वे क्रमांक, [[जमीन]]वर्गीकरण आणि महसूल नोंदी अधिक नियमितपणे ठेवण्यात आल्या.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील प्रमुख [[महसूल]] अभिलेखांमध्ये ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद (Mutation Entry), [[हक्क]]अभिलेख, [[गाव]] नमुने, सर्वे नकाशे आणि भूमापन अभिलेखांचा समावेश होतो. हे अभिलेख [[जमीन]]धारणा, वारसा, [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी आणि [[महसूल]] प्रशासनासाठी महत्त्वाचे मानले जातात.<ref>{{cite web |title=e-Rights Record (Mahabhulekh) |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Mahabhumi, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महसूल]] अभिलेखांमधील नोंदी या प्रामुख्याने [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात येतात. त्या स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जात नाहीत; मालकीचा अंतिम प्रश्न संबंधित पुरावे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांवर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ७/१२ उतारा === '''७/१२ उतारा''' ({{lang-en|Record of Rights Extract}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कृषी]] जमिनींसंबंधीचा एक महत्त्वाचा [[महसूल]] अभिलेख आहे. हा उतारा [[हक्क]]अभिलेखचा भाग असून त्यामध्ये सर्वे किंवा गट क्रमांक, [[क्षेत्रफळ]], [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[लागवड]] केलेली पिके, कर आकारणी तसेच इतर महसुली नोंदींचा समावेश असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत हक्क अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्याची व्यवस्था विकसित झाली. त्यानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार ७/१२ उतारा हा [[महसूल]] प्रशासनातील प्रमुख अभिलेख म्हणून वापरला जातो.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही भागांमध्ये ऐतिहासिकदृष्ट्या संयुक्त किंवा सहहिस्सेदारी स्वरूपाच्या जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदविलेली आढळतात. तथापि, केवळ ७/१२ उतारा हा मालकी हक्काचा अंतिम आणि निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; तो [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात आलेला अभिलेख असून मालकीसंबंधी वाद उद्भवल्यास त्याचा निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ८-अ उतारा === '''८-अ उतारा''' ({{lang-en|Village Form No. 8A}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[महसूल]] अभिलेखपैकी एक महत्त्वाचा अभिलेख असून तो विशिष्ट खातेदाराच्या (''Khata Holder'') नावावर असलेल्या जमिनींची खातेनिहाय माहिती दर्शवितो. ७/१२ उतारा ज्या प्रकारे विशिष्ट सर्वे किंवा गट क्रमांकावरील जमिनीची माहिती देतो, त्याउलट ८-अ उतारा हा एका खातेदाराच्या नावावरील सर्व सर्वे किंवा गट क्रमांकांची एकत्रित नोंद दर्शवितो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – Village Form 8A |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ८-अ उतारामध्ये खातेदाराचे नाव, खाते क्रमांक, संयुक्त खातेदारांची माहिती, संबंधित सर्वे किंवा गट क्रमांक, एकूण [[क्षेत्रफळ]] तसेच शासनाकडे देय असलेल्या [[जमीन]] महसुलाची [[माहिती]] नोंदविली जाते. त्यामुळे एका व्यक्तीच्या किंवा संयुक्त खातेदारांच्या नावावर गावामध्ये किती [[जमीन]] नोंदलेली आहे याचा एकत्रित आढावा घेण्यासाठी हा अभिलेख उपयोगी मानला जातो.<ref>{{cite web |title=Land Records Services – Mahabhumi |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ७/१२ उतारा आणि ८-अ उतारा हे परस्परपूरक [[महसूल]] अभिलेख मानले जातात. [[जमीन]]धारणा, [[वारस]]नोंद, फेरफार, [[कर्ज]] व्यवहार तसेच [[महसूल]] प्रशासनातील विविध कामांसाठी दोन्ही अभिलेखांचा एकत्रित संदर्भ घेतला जातो.<ref>{{cite web |title=Digitally Signed Land Records |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमीनधारणेमध्ये ८-अ उतारा हा संबंधित खातेदारांच्या नावावरील जमिनींची खातेनिहाय [[माहिती]] पडताळण्यासाठी उपयुक्त अभिलेख मानला जातो. तथापि, ७/१२ उतारा प्रमाणेच ८-अ उतारा हा देखील [[महसूल]] अभिलेख असून तो स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम व निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; मालकीचा प्रश्न संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयावर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === फेरफार नोंद === '''फेरफार नोंद''' ({{lang-en|Mutation Entry}}) ही [[महसूल]] अभिलेखमधील अशी नोंद आहे, ज्याद्वारे [[जमीन]]धारकाच्या नावात, हक्कात किंवा जमिनीच्या तपशीलात झालेल्या बदलांची नोंद करण्यात येते. खरेदी-विक्री, वारसा, [[दान]]पत्र, विभाजन, न्यायालयाचा आदेश, शासनाकडून संपादन किंवा इतर कायदेशीर कारणांमुळे जमिनीच्या हक्कात बदल झाल्यास संबंधित महसूल अधिकाऱ्याकडे फेरफार प्रस्ताव सादर केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार प्रस्ताव प्राप्त झाल्यानंतर [[तलाठी]], मंडळ[[अधिकारी]] किंवा अन्य सक्षम [[महसूल]] अधिकारी उपलब्ध कागदपत्रांची पडताळणी करून आवश्यक चौकशी करतात. कायदेशीर अटी पूर्ण झाल्यास फेरफार मंजूर केला जातो आणि त्यानुसार ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा तसेच इतर महसूल अभिलेखांमध्ये आवश्यक बदल करण्यात येतात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] ([[हक्क]]अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार फेरफार नोंदींची प्रक्रिया आणि [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये बदल करण्याची कार्यपद्धती निर्धारित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार नोंद ही महसूल प्रशासनासाठी ठेवण्यात येणारी नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानली जात नाही. सर्वोच्च न्यायालयाने विविध निर्णयांमध्ये महसूल अभिलेखांतील नोंदी प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असल्याचे नमूद केले असून, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite book |title=Mulla on the Transfer of Property Act |edition=12th |publisher=LexisNexis |year=2018 }}</ref> कोकण प्रदेशातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींमध्ये वारसनोंद, सहहिस्सेदारांची नावे, विभाजन किंवा इतर बदल यांमुळे फेरफार नोंदींना विशेष महत्त्व प्राप्त होते. फेरफार मंजूर झाल्यानंतर त्यानुसार संबंधित महसूल अभिलेख अद्ययावत केले जातात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === [[हक्क]]अभिलेख === '''[[हक्क]]अभिलेख''' ({{lang-en|Record of Rights}}) म्हणजे एखाद्या गावातील जमिनींची मालकी, ताबा, उपभोग, [[क्षेत्रफळ]], [[महसूल]], सहहिस्सेदारी, फेरफार तसेच इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. महाराष्ट्रात [[हक्क]]अभिलेखांची तयारी, देखभाल व अद्ययावतीकरणाची प्रक्रिया महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ तसेच महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार केली जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिशकालात]] Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत Record of Rights प्रणालीचा [[विकास]] करण्यात आला. त्यानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]नोंदी आणि [[महसूल]]अभिलेख यांचे अधिक नियमित स्वरूप विकसित झाले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, [[गाव]] नमुने आणि इतर [[महसूल]] नोंदी या [[हक्क]]अभिलेख व्यवस्थेचा भाग मानल्या जातात. या अभिलेखांचा उपयोग [[महसूल]] प्रशासन, [[वारस]]नोंद, [[जमीन]] [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी, [[कर्ज]]प्रकरणे आणि इतर प्रशासकीय कामांसाठी केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]]ातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा अभिलेखांमध्ये फेरफार, [[वारस]]नोंद आणि विभाजन यांमुळे वेळोवेळी बदल होत असले तरी मूळ [[हक्क]]अभिलेख [[महसूल]] प्रशासनासाठी मूलभूत दस्तऐवज म्हणून वापरले जातात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Revenue Administration |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[हक्क]]अभिलेखांतील नोंदी या [[महसूल]] प्रशासनासाठी तयार करण्यात आलेल्या अधिकृत नोंदी असतात. त्या मालकी हक्कासंबंधी महत्त्वाचा पुरावा असला तरी, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सामुदायिक जमिनींचे प्रकार == [[कोकण]] प्रदेशातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, पारंपरिक [[कृषी]] पद्धती, ग्रामव्यवस्था आणि ऐतिहासिक [[महसूल]] व्यवस्थेच्या विकासाशी संबंधित आहे. विविध कालखंडांत गावांच्या गरजेनुसार आणि स्थानिक रूढींनुसार वेगवेगळ्या प्रकारच्या जमिनींचा सामायिक किंवा संयुक्त स्वरूपात वापर करण्यात येत असे. या जमिनींचे स्वरूप, उपयोग आणि महसुली नोंदी प्रत्येक गावाच्या [[इतिहास]], भौगोलिक परिस्थिती आणि प्रशासकीय व्यवस्थेनुसार भिन्न असू शकतात.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> या लेखाच्या संदर्भात कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेशी संबंधित प्रमुख [[जमीन]] प्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत: * [[भात]]शेती * डोंगरावरील सामुदायिक [[जमीन]] * वरकस [[जमीन]] * आडीची [[शेती]] * गुरचराईची [[जमीन]] * [[देव]]स्थान, इनाम व गावकीच्या जमिनी या प्रत्येक प्रकारची [[जमीन]] तिचा ऐतिहासिक वापर, महसुली नोंदी आणि कायदेशीर स्थिती यांच्या आधारे स्वतंत्रपणे समजावून सांगितली आहे. === [[भात]]शेती === [[भात]]शेती ही [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक [[कृषी]] व्यवस्थेचा प्रमुख आधार मानली जाते. प्रदेशातील भरपूर पर्जन्यमान, [[नदी]]खोरे, खोरी आणि सखल भाग यांमुळे [[भात]]शेतीचा [[विकास]] झाला. [[रत्‍नागिरी]], [[सिंधुदुर्ग]], [[रायगड]] आणि कोकणातील इतर भागांमध्ये [[भात]] हे प्रमुख अन्नधान्य [[पीक]] असून ऐतिहासिकदृष्ट्या अनेक गावांची अर्थव्यवस्था त्यावर आधारित होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेतीची जमीन पारंपरिकपणे कुटुंबे, [[भावकी]] किंवा सहहिस्सेदार यांच्या संयुक्त वहिवाटीत असल्याची उदाहरणे महसुली अभिलेखांमध्ये आढळतात. काही गावांमध्ये [[भात]]खाचरे वैयक्तिक ताब्यात असली तरी इतर काही ठिकाणी संयुक्त जमीनधारणेच्या स्वरूपामुळे अनेक सहहिस्सेदारांची नावे एकाच ७/१२ उताऱ्यावर नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा [[इतिहास]], [[महसूल]] सर्वेक्षण आणि स्थानिक वहिवाट यांवर अवलंबून बदलते.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration – Land Tenure |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरनुसार विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत जिल्ह्यातील अन्नधान्य पिकांमध्ये भाताचे क्षेत्र सर्वाधिक होते. विविध तालुक्यांमध्ये [[भात]] लागवडीच्या पद्धती, स्थानिक वाण, पाण्याचे व्यवस्थापन आणि कापणीच्या पद्धती यांमध्ये भौगोलिक परिस्थितीनुसार फरक आढळत होता. उंच (कुर्यात) आणि सखल (माळ) अशा दोन्ही प्रकारच्या जमिनींवर भाताची लागवड केली जात असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये आहे.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये भातशेती ही प्रमुख [[कृषी]] पद्धती राहिली असून तिचा स्थानिक [[जमीन]] वापर, [[महसूल]] नोंदी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेशी निकटचा संबंध होता.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === डोंगरावरील सामुदायिक जमीन === [[कोकण]] प्रदेशातील डोंगरउतारावरील जमिनी या स्थानिक भौगोलिक परिस्थितीचा महत्त्वाचा भाग आहेत. सह्याद्री पर्वतरांगेपासून किनारपट्टीपर्यंतच्या प्रदेशात डोंगर, उतार, पठारे आणि खोल दऱ्या यांमुळे जमीन वापराच्या विविध पद्धती विकसित झाल्या. अनेक ठिकाणी डोंगरउतारावरील जमिनींचा उपयोग पारंपरिक शेती, गुरचराई, वृक्षलागवड तसेच नैसर्गिक संसाधनांच्या वापरासाठी केला जात असे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये कोकणातील डोंगरउतारावरील जमिनींचे स्वतंत्र वर्गीकरण करण्यात आले होते. रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडी गॅझेटिअरनुसार, ''वर्खस'' (Varkas) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या उंचावरील जमिनी या डोंगरउतारावरील किंवा सपाट अशा दोन प्रकारांत विभागल्या जात होत्या. सर्वेक्षणादरम्यान त्यांच्या क्षेत्रफळाच्या नोंदी, सीमांकन आणि महसूल आकारणीची स्वतंत्र पद्धत विकसित करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Surveys (1827–1851) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार, डोंगरउतारावरील वर्खस जमिनी या उथळ, खडकाळ आणि तुलनेने कमी सुपीक स्वरूपाच्या असतात. अशा जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], काजू आणि आंबा यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असल्याची नोंद आहे, तर डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग कायमस्वरूपी वनक्षेत्र म्हणून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अशा डोंगरउतारावरील जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये एकापेक्षा अधिक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, या नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणेच्या पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Land Revenue – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === वरकस [[जमीन]] === '''वरकस जमीन''' ({{lang-en|Varkas Land}}) हा [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक महसुली वर्गीकरणामधील एक जमीनप्रकार आहे. ही जमीन प्रामुख्याने डोंगरउतारांवर आढळते. मृदेची खोली कमी, खडकाळ स्वरूप, तुलनेने कमी सुपीकता आणि पावसावर अवलंबून असलेली शेती ही तिची प्रमुख वैशिष्ट्ये मानली जातात.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार वरकस जमिनी या डोंगरउतारांवरील उथळ, पिवळसर-लाल रंगाच्या आणि वाळूमिश्रित मृदेच्या असतात. या जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], [[काजू]] आणि [[आंबा]] यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असून, डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग नैसर्गिक वनक्षेत्र म्हणून टिकून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये वरकस जमीन हा स्वतंत्र महसुली वर्ग म्हणून नोंदविण्यात आला होता. जमिनीचे वर्गीकरण, मृदेचा प्रकार, उत्पादनक्षमता आणि महसूल निर्धारण यांवर आधारित तिचे मूल्यांकन करण्यात येत असे.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> एकोणिसाव्या शतकातील Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये वरकस जमिनींचा उल्लेख डोंगरउतारांवरील शेतीयोग्य जमिनी म्हणून करण्यात आला असून, काही भागांत या जमिनी काही वर्षे पडीत ठेवून नंतर पुन्हा लागवडीखाली आणण्याची पद्धत प्रचलित असल्याची नोंद आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये वरकस जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणा पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === गुरचराईची [[जमीन]] === '''गुरचराईची [[जमीन]]''' ({{lang-en|Grazing Land or Pasture Land}}) ही गावातील पशुधनासाठी राखीव असलेली [[जमीन]] मानली जाते. [[कोकण]] प्रदेशातील [[डोंगर]]उतार, लेटराइट पठारे आणि मोकळ्या जमिनींचा उपयोग परंपरेने [[गुरे]], म्हशी, शेळ्या व इतर जनावरांच्या चराईसाठी केला जात असे. अनेक गावांमध्ये अशा जमिनी गावाच्या सामायिक वापरासाठी उपलब्ध असल्याचे ऐतिहासिक नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये सह्याद्रीलगतच्या लेटराइट पठारांवर नैसर्गिकरित्या उगवणाऱ्या गवताळ प्रदेशांचा उल्लेख असून, या भागांचा उपयोग प्रामुख्याने गुरांच्या चराईसाठी होत असल्याचे नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]]कालीन Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये डोंगरावरील जमिनींचे महसुली मूल्यांकन करताना गुरचराई, चाऱ्याचा साठा आणि गवतासाठी आवश्यक क्षेत्र वजा करून उर्वरित क्षेत्रावर महसूल आकारणी करण्यात येत असल्याची नोंद आहे. यावरून गुरचराईसाठी स्वतंत्र क्षेत्र राखून ठेवण्याची पद्धत अस्तित्वात असल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency – Ratnagiri: Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये गुरचराईसाठी वापरल्या जाणाऱ्या जमिनींचा उल्लेख महसुली अभिलेखांमध्ये किंवा गावाच्या सामायिक वापरातील जमिनी म्हणून आढळतो. तथापि, अशा जमिनींचे क्षेत्रफळ, कायदेशीर दर्जा आणि वापराची पद्धत संबंधित गावातील महसूल अभिलेख, स्थानिक परंपरा आणि विद्यमान कायदेशीर तरतुदींनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === देवस्थान [[जमीन]] === '''देवस्थान [[जमीन]]''' म्हणजे मंदिरे, देवस्थाने किंवा इतर धार्मिक संस्थांच्या धार्मिक विधी, देखभाल, पूजा-अर्चा आणि उपजीविकेसाठी समर्पित करण्यात आलेल्या जमिनी होत. कोकण प्रदेशात अनेक देवस्थानांच्या मालकीच्या जमिनींचा उल्लेख ऐतिहासिक सनदा, इनाम अभिलेख आणि महसूल नोंदींमध्ये आढळतो. अशा जमिनींचे व्यवस्थापन कालानुसार स्थानिक देवस्थान समित्या, विश्वस्त किंवा लागू कायद्यांनुसार करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> === इनाम [[जमीन]] === '''इनाम [[जमीन]]''' म्हणजे शासनकर्त्यांनी धार्मिक संस्था, वतनदार, अधिकारी किंवा इतर व्यक्तींना विशिष्ट सेवा, धार्मिक कार्य किंवा सार्वजनिक उद्देशासाठी अनुदान म्हणून दिलेल्या जमिनी होत. कोकणातील अनेक इनाम जमिनींचा उल्लेख ब्रिटिशकालीन महसूल अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळतो. स्वातंत्र्यानंतर विविध इनाम निर्मूलन कायद्यांमुळे अशा जमिनींच्या महसुली आणि कायदेशीर स्थितीत बदल झाले.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> === गावकीच्या सामुदायिक जमिनी === '''गावकीच्या सामुदायिक जमिनी''' या गावाच्या सामूहिक वापरासाठी राखून ठेवलेल्या जमिनी होत. अशा जमिनींचा उपयोग गुरचराई, सार्वजनिक मार्ग, पाणवठे, स्मशानभूमी, सण-उत्सव, सामुदायिक उपक्रम तसेच इतर सार्वजनिक गरजांसाठी केला जात असल्याची नोंद विविध जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळते. अशा जमिनींचे स्वरूप, व्यवस्थापन आणि महसुली नोंदी संबंधित गावाचा इतिहास, स्थानिक प्रथा आणि लागू कायद्यांनुसार बदलू शकतात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सहहिस्सेदारी व [[वारस]] व्यवस्था == '''सहहिस्सेदारी''' ({{lang-en|Co-ownership}}) म्हणजे एका जमिनीवर एकापेक्षा अधिक व्यक्तींचा कायदेशीर हक्क असणे होय. [[कोकण]] प्रदेशातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे काही प्रकारच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचा उगम पारंपरिक ग्रामव्यवस्था, संयुक्त कुटुंब पद्धती, ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षण तसेच त्यानंतर झालेल्या वारसनोंदींशी संबंधित असल्याचे विविध महसुली अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारी असलेल्या जमिनींमध्ये प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा हिस्सा कायद्याने अस्तित्वात असला तरी तो प्रत्यक्ष क्षेत्रफळाच्या स्वरूपात निश्चित झालेला असेलच असे नाही. जमिनीचे विधिसम्मत विभाजन किंवा सक्षम प्राधिकरणाच्या आदेशानंतरच प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा स्वतंत्र हिस्सा निश्चित केला जातो. तोपर्यंत संबंधित सहहिस्सेदारांचा हक्क संयुक्त स्वरूपात राहू शकतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> जमीनधारकाच्या मृत्यूनंतर त्याच्या कायदेशीर वारसांची नावे महसूल अभिलेखांमध्ये फेरफार प्रक्रियेद्वारे नोंदविली जातात. या प्रक्रियेस सामान्यतः '''वारसनोंद''' असे संबोधले जाते. वारसनोंदीनंतर ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर [[हक्क]]अभिलेख अद्ययावत केले जातात; तथापि, वारसनोंद ही महसुली नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय ठरत नाही.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अनेक पिढ्यांपासून वारसनोंदी होत गेल्यामुळे एकाच महसूल अभिलेखावर मोठ्या संख्येने सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा परिस्थितीत जमिनीचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदींचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे होऊ शकते. अशा प्रत्येक प्रकरणाचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, उपलब्ध अभिलेख, लागू कायदे आणि सक्षम प्राधिकरणाच्या निर्णयांनुसार भिन्न असते.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == महाराष्ट्रातील विद्यमान कायदेशीर चौकट == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचे नियमन विविध महसूल, मालमत्ता, वारसा आणि नोंदणीविषयक कायद्यांच्या आधारे केले जाते. या कायद्यांद्वारे जमिनीची नोंद, हक्क अभिलेख, फेरफार, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी, विभाजन आणि जमीन व्यवहार यांचे नियमन केले जाते. संबंधित जमिनीचे स्वरूप, मालकी, हक्क आणि वापर यांनुसार विविध कायदे लागू होऊ शकतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2 April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांबाबत महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ हे प्रमुख अधिनियम आहे. या संहितेच्या अध्याय १० मध्ये [[हक्क]]अभिलेख, ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद आणि इतर [[महसूल]] नोंदींच्या तयारी व देखभालीसंबंधी तरतुदी करण्यात आल्या आहेत.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 – Chapter X (Record of Rights) |url=https://indiankanoon.org/doc/8420948/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांद्वारे हक्क अभिलेखांची तयारी, फेरफार नोंदी, नोंदवह्यांचे स्वरूप आणि त्यांचे अद्ययावतीकरण यांची कार्यपद्धती निश्चित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Record of Rights and Registers (Preparation and Maintenance) Rules, 1971 |url=https://maharashtrahousingandbuildinglaws.com/the-maharashtra-land-revenue-record-of-rights-and-registers-preparation-and-maintenance-rules-1971/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारीच्या जमिनींमध्ये वारसा, विभाजन, विक्री, दान किंवा इतर व्यवहारांमुळे उद्भवणाऱ्या हक्कांचे निर्धारण करताना हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६, मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२ आणि नोंदणी अधिनियम, १९०८ यांसारख्या इतर लागू कायद्यांचाही विचार केला जातो. संबंधित प्रकरणाच्या स्वरूपानुसार सक्षम महसूल प्राधिकरण किंवा दिवाणी न्यायालय यांचे अधिकार लागू होतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.indiacode.nic.in/handle/123456789/15974?view_type=browse |publisher=India Code |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेच्या संदर्भात [[महसूल]] अभिलेखांतील नोंदी, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि [[जमीन]] व्यवहार यांचा अभ्यास करताना संबंधित कायद्यांबरोबरच शासनाची परिपत्रके, [[महसूल]] [[नियम]], न्यायालयीन निर्णय आणि अद्ययावत प्रशासकीय निर्देश यांनाही महत्त्व आहे. == न्यायालयीन दृष्टिकोन == भारतीय न्यायालयांनी विविध निर्णयांद्वारे महसूल अभिलेख, फेरफार नोंदी, सहहिस्सेदारी आणि मालकी हक्क यांच्यातील कायदेशीर भेद स्पष्ट केला आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने वारंवार नमूद केले आहे की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्या स्वतःहून मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाहीत. मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम दिवाणी न्यायालय उपलब्ध पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे करते. * '''Sawarni v. Inder Kaur''', (1996) 6 SCC 223 — सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की महसूल अभिलेखातील फेरफार (Mutation) मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाही; त्याचा उद्देश महसूल प्रशासनापुरता मर्यादित असतो. <ref>{{cite court |litigants=Sawarni v. Inder Kaur |citation=(1996) 6 SCC 223 |court=Supreme Court of India }}</ref> * '''Balwant Singh v. Daulat Singh''', (1997) 7 SCC 137 — केवळ फेरफार नोंदीमुळे जमिनीवरील मालकी हक्क किंवा स्वारस्य संपुष्टात येत नाही. <ref>{{cite court |litigants=Balwant Singh v. Daulat Singh |citation=(1997) 7 SCC 137 |court=Supreme Court of India }}</ref> * '''Suraj Bhan v. Financial Commissioner''', (2007) 6 SCC 186 — सर्वोच्च न्यायालयाने नमूद केले की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या केवळ महसुली उद्देशासाठी असून त्या मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जाऊ शकत नाहीत. <ref>{{cite court |litigants=Suraj Bhan v. Financial Commissioner |citation=(2007) 6 SCC 186 |court=Supreme Court of India }}</ref> * '''Faqruddin v. Tajuddin''', (2008) 8 SCC 12 — महसूल अधिकारी मालकी हक्कावरील वादाचा अंतिम निर्णय देऊ शकत नाहीत; महसूल नोंदींचे स्वरूप मर्यादित प्रशासकीय उद्देशाचे असते. <ref>{{cite court |litigants=Faqruddin v. Tajuddin |citation=(2008) 8 SCC 12 |court=Supreme Court of India }}</ref> * '''Narasamma v. State of Karnataka''', (2009) 5 SCC 591 — महसूल नोंदी मालकी हक्क निर्माण करीत नाहीत; तथापि, त्या संबंधित काळातील ताब्याविषयी परिस्थितीजन्य पुरावा म्हणून ग्राह्य धरल्या जाऊ शकतात. <ref>{{cite court |litigants=Narasamma v. State of Karnataka |citation=(2009) 5 SCC 591 |court=Supreme Court of India }}</ref> * '''Jitendra Singh v. State of Madhya Pradesh''', 2021 SCC OnLine SC 802 — सर्वोच्च न्यायालयाने पूर्वीच्या निर्णयांचा पुनरुच्चार करून स्पष्ट केले की फेरफार नोंदी आणि महसूल अभिलेख केवळ महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्यांमुळे कोणताही स्वतंत्र मालकी हक्क निर्माण होत नाही. <ref>{{cite court |litigants=Jitendra Singh v. State of Madhya Pradesh |citation=2021 SCC OnLine SC 802 |court=Supreme Court of India }}</ref> कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेच्या संदर्भात संयुक्त महसूल अभिलेख, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि फेरफार नोंदी यांचे मूल्यमापन करताना वरील न्यायसिद्ध तत्त्वे महत्त्वाची मानली जातात. तथापि, प्रत्येक प्रकरणातील मालकी हक्क, हिस्सा, विभाजन किंवा इतर वादांचा निर्णय संबंधित पुरावे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांनुसार केला जातो. == आधुनिक आव्हाने == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेसमोर एकविसाव्या शतकात अनेक प्रशासकीय, सामाजिक, आर्थिक आणि कायदेशीर आव्हाने निर्माण झाली आहेत. वारसनोंदींमुळे वाढत जाणारी सहहिस्सेदारांची संख्या, जमिनींचे तुकडीकरण, स्थलांतर, बदलते जमीन वापराचे स्वरूप, डिजिटल महसूल अभिलेख आणि पर्यावरणीय नियम यांमुळे या व्यवस्थेची गुंतागुंत वाढल्याचे विविध शासकीय अहवाल, महसूल अभिलेख आणि संशोधनांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये संयुक्त महसूल अभिलेखांमध्ये वारसनोंदींमुळे सहहिस्सेदारांची संख्या सातत्याने वाढत असल्याने जमिनींचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदी अद्ययावत ठेवणे अधिक जटिल होत आहे. अशा परिस्थितीचा परिणाम जमीन व्यवहार, कर्जप्रकरणे, विकास प्रकल्प आणि प्रशासकीय प्रक्रियांवर होऊ शकतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> डिजिटल भू-अभिलेख प्रणाली, ऑनलाइन ७/१२ उतारे, भू-नकाशांचे संगणकीकरण आणि Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) यांसारख्या उपक्रमांमुळे महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण सुरू झाले आहे. तथापि, ऐतिहासिक संयुक्त नोंदी, प्रलंबित फेरफार, सीमावाद आणि अपूर्ण अभिलेख यांमुळे काही भागांमध्ये अद्ययावत नोंदी तयार करण्यास व्यावहारिक अडचणी निर्माण होतात.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशातील औद्योगिकीकरण, पर्यटन, पायाभूत सुविधा, शहरीकरण आणि पर्यावरणीय संरक्षण यांमुळे जमीन वापराच्या स्वरूपातही बदल होत आहेत. अशा बदलांच्या पार्श्वभूमीवर सामुदायिक जमीन व्यवस्थेशी संबंधित महसूल अभिलेख, मालकी हक्क, सहहिस्सेदारी आणि जमीन वापर यांचा अभ्यास अधिक महत्त्वाचा मानला जात आहे. == सामाजिक व आर्थिक परिणाम == [[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही अनेक गावांच्या सामाजिक रचना, पारंपरिक ग्रामव्यवस्था आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेचा ऐतिहासिक भाग राहिली आहे. शेती, पशुपालन, नैसर्गिक संसाधनांचा वापर आणि सामुदायिक उपक्रम यांमध्ये या व्यवस्थेचा विविध स्वरूपात सहभाग असल्याचे जिल्हा गॅझेटिअर्स आणि ऐतिहासिक महसूल अभिलेखांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> संयुक्त जमीनधारणा आणि सहहिस्सेदारीमुळे अनेक कुटुंबांचा एकाच जमिनीशी ऐतिहासिक संबंध टिकून राहिला. कालांतराने वारसनोंदी, लोकसंख्यावाढ आणि ग्रामीण भागातून शहरांकडे होणारे स्थलांतर यांमुळे अनेक महसूल अभिलेखांमध्ये सहहिस्सेदारांची संख्या वाढत गेली. परिणामी, काही भागांमध्ये जमीन व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि अभिलेखांचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे झाले आहे.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील कृषी पद्धती, फळबागा, पर्यटन, पायाभूत सुविधा आणि इतर आर्थिक उपक्रमांच्या विस्तारामुळे जमीन वापराच्या स्वरूपात बदल होत आहेत. या बदलांच्या पार्श्वभूमीवर पारंपरिक सामुदायिक जमीन व्यवस्था, महसूल अभिलेख आणि आधुनिक जमीन प्रशासन यांच्यात समन्वय राखण्याची आवश्यकता विविध धोरणात्मक अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचा अभ्यास हा केवळ महसूल अभिलेखांपुरता मर्यादित नसून ग्रामीण इतिहास, सामाजिक रचना, कृषी अर्थव्यवस्था, पर्यावरण, जमीनधारणा आणि सार्वजनिक प्रशासन या विविध अभ्यासक्षेत्रांशी संबंधित मानला जातो. त्यामुळे या व्यवस्थेचा अभ्यास इतिहास, कायदा, महसूल प्रशासन आणि ग्रामीण विकास या सर्व दृष्टिकोनांतून केला जातो.<ref>{{cite web |title=Konkan Division – Government of Maharashtra |url=https://konkan.gov.in/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[जमीन]] * [[महसूल]] == ग्रंथसूची == === कायदे === * भारत सरकार. ''मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२'' (Transfer of Property Act, 1882). * भारत सरकार. ''नोंदणी अधिनियम, १९०८'' (Registration Act, 1908). * भारत सरकार. ''हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६'' (Hindu Succession Act, 1956). * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''. * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१''. * Bombay Land Revenue Code, 1879. === अधिकृत शासन प्रकाशने === * महाराष्ट्र शासन. ''महाभूलेख''. * भारत सरकार. ''Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP)''. * महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स विभाग. * Survey and Settlement Commissioner, Maharashtra. विविध महसूल परिपत्रके व मार्गदर्शक सूचना. === जिल्हा गॅझेटिअर्स === * Government of Maharashtra. ''Ratnagiri District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Sindhudurg District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Raigad District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Kolaba District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Thane District Gazetteer''. === ब्रिटिशकालीन गॅझेटिअर्स === * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi''. Vol. X. Government Central Press, Bombay, 1880. * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba''. Vol. XI. Government Central Press, Bombay. === संशोधन व संदर्भग्रंथ === * Khobrekar, V. G. ''Kokan from the Earliest to 1818 A.D.'' * Government of Maharashtra. ''Maharashtra State Gazetteers'' (General Series). === संकेतस्थळे === * Maharashtra State Gazetteers Department. * Mahabhulekh. * Maharashtra Revenue and Forest Department. * India Code. * Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP). == बाह्य दुवे == * [https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ महाभूलेख] * [https://aapleabhilekh.mahabhumi.gov.in/ आपले अभिलेख] * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स] * [https://dilrmp.gov.in/ Digital India Land Records Modernization Programme] * [https://www.indiacode.nic.in/ India Code] * [https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/land-revenue-code-1966-2/ महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६] * [https://mahabhumi.gov.in/ महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन] == संदर्भ == [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:महाराष्ट्र]] [[वर्ग:जमीन]] [[वर्ग:महसूल]] [[वर्ग:कृषी]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील जमीन व्यवस्था]] khk6px7pbt4msw5sktzopwtxku3mybh 2694953 2694951 2026-07-16T16:59:13Z AdvAnantGholam 172574 /* न्यायालयीन दृष्टिकोन */ 2694953 wikitext text/x-wiki {{Infobox | above = कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था | header1 = सामान्य माहिती | label2 = प्रकार | data2 = पारंपरिक जमीन व्यवस्था | label3 = प्रदेश | data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | label4 = ऐतिहासिक कालखंड | data4 = प्राचीन काळ – वर्तमान | label5 = प्रमुख जमीन प्रकार | data5 = भातशेती, वरकस जमीन, डोंगरावरील सामुदायिक जमीन, आडीची शेती, गुरचराईची जमीन, देवस्थान जमीन, इनाम जमीन, गावकीच्या सामुदायिक जमिनी | label6 = प्रमुख अभिलेख | data6 = ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, हक्क अभिलेख | label7 = प्रमुख कायदा | data7 = महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ | label8 = संबंधित संस्था | data8 = महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन | label9 = संबंधित विषय | data9 = [[महसूल]], [[जमीन]], सहहिस्सेदारी, वारस व्यवस्था | below = कोकणातील पारंपरिक सामुदायिक जमीनधारणा, महसूल अभिलेख आणि कायदेशीर व्यवस्थेचा आढावा }} {{Short description|महाराष्ट्रातील कोकण प्रदेशातील पारंपरिक सामुदायिक जमीन व्यवस्था}} '''[[कोकण]]तील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]तील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]]प्रशासन|महसुली व्यवस्था आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराईची क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे The Gazetteer of the Bombay Presidency, [[महाराष्ट्र]]राज्य गॅझेटिअर, महसुली अभिलेख आणि इतर ऐतिहासिक स्रोतांमधून दिसून येते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालात]] करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, ''Bombay Land Revenue Code, 1879'', ''Record of Rights'' प्रणाली आणि त्यानंतर [[महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६]] अंतर्गत तयार झालेल्या अभिलेखांमुळे या प्रदेशातील जमीनधारणा व महसुली नोंदींचे दस्तऐवजीकरण अधिक नियमित स्वरूपात करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == प्रस्तावना == '''[[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]] प्रशासन|महसुली प्रशासन आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची शेती, गुरचराई क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक, महसुली आणि प्रशासकीय अभिलेखांतून दिसून येते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश]] [[भारत]], ब्रिटिशकालात करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, [[गाव]]नकाशे, Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights प्रणालीच्या अंमलबजावणीनंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि हक्क अभिलेखांची नोंद अधिक नियमितपणे करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६]] लागू झाल्यानंतर महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले आणि ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी व इतर हक्क अभिलेख यांच्या व्यवस्थापनासाठी एकसंध कायदेशीर चौकट उपलब्ध झाली.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == भौगोलिक पार्श्वभूमी == '''[[कोकण]]''' हा [[भारत]]च्या पश्चिम किनारपट्टीवरील [[सह्याद्री]] पर्वतरांग आणि [[अरबी समुद्र]] यांच्या दरम्यान वसलेला चिंचोळा किनारी प्रदेश आहे. [[महाराष्ट्र]]ातील कोकण विभागात [[मुंबई शहर जिल्हा]], [[मुंबई]] उपनगर जिल्हा, [[ठाणे]] जिल्हा, [[पालघर]] जिल्हा, [[रायगड]] जिल्हा, [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा आणि [[सिंधुदुर्ग]] जिल्हा यांचा समावेश होतो.<ref>{{cite web |title=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/index.html |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशात दक्षिण-पश्चिम मान्सूनच्या प्रभावामुळे मोठ्या प्रमाणात पर्जन्यवृष्टी होते. या प्रदेशात प्रामुख्याने लेटराइट (जांभा), लाल मुरूम, गाळयुक्त तसेच डोंगरउतारावरील विविध प्रकारच्या मृदा आढळतात. या भौगोलिक वैशिष्ट्यांमुळे [[भात]]शेती, [[फळ]]बागा आणि पावसावर अवलंबून असलेली [[कृषी]] व्यवस्था विकसित झाली आहे.<ref>{{cite web |title=Hydrogeology of Maharashtra |url=https://gsda.maharashtra.gov.in/en-hydrogeology-of-maharashtra/ |publisher=Groundwater Surveys and Development Agency, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांमधून उगम पावणाऱ्या असंख्य नद्या, खाड्या, ओढे आणि नैसर्गिक जलप्रवाहांमुळे कोकणात [[भात]]शेतीस पोषक भौगोलिक परिस्थिती निर्माण झाली. किनारपट्टी, [[डोंगर]]उतार, [[नदी]]खोरे आणि पठारी भाग यांच्या भौगोलिक विविधतेमुळे [[जमीन]] वापर, [[शेती]]चे प्रकार आणि वस्तीची रचना यांतही विविधता आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> परंपरेने कोकणातील बहुतेक गावे डोंगरांच्या पायथ्याशी किंवा [[नदी]]काठांवर विकसित झाली. गावाभोवती [[भात]]खाचरे, [[डोंगर]]उतारावरील वरकस [[जमीन]], [[फळ]]बागा, गुरचराई क्षेत्रे आणि [[वन]]क्षेत्र अशी भौगोलिक रचना अनेक ठिकाणी आढळते. या नैसर्गिक परिस्थितीचा स्थानिक जमीन वापर, महसूल व्यवस्था आणि पारंपरिक वहिवाटीवर दीर्घकालीन प्रभाव पडला आहे.<ref>{{cite web |title=What We Do – Gazetteers Department |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/whatwedo.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == ऐतिहासिक पार्श्वभूमी == [[कोकण]] प्रदेशाचा [[इतिहास]] प्राचीन काळापासून विविध राजवंश, सागरी [[व्यापार]] आणि किनारी संस्कृतीशी संबंधित आहे. प्राचीन भारतीय [[साहित्य]], शिलालेख, ताम्रपट तसेच परकीय प्रवाशांच्या वर्णनांमध्ये [[अपरांत]] (Aparanta), सप्त[[कोकण]] आणि [[कोकण]] प्रदेशाचा उल्लेख विविध नावांनी आढळतो. या प्रदेशावर [[सातवाहन]], [[चालुक्य]], [[राष्ट्रकूट]], [[शिलाहार]], [[यादव]], [[बहामनी सल्तनत]], [[आदिलशाही]], [[मराठा साम्राज्य]] आणि [[ब्रिटिश राज]] अशा विविध सत्तांनी वेगवेगळ्या कालखंडांत राज्य केले.<ref>{{cite web |title=History – Maharashtra State Gazetteers |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/greater_bombay/history.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील जमीनधारणा आणि महसूल व्यवस्था कालानुसार बदलत गेली. मध्ययुगीन काळात स्थानिक ग्रामसंस्था, वतन व्यवस्था आणि प्रादेशिक सत्तांनुसार महसूल आकारणीच्या विविध पद्धती अस्तित्वात होत्या. [[पाटील]], [[कुलकर्णी]], [[देशमुख]] आणि इतर पारंपरिक अधिकारी गावपातळीवरील महसूल प्रशासनात महत्त्वाची भूमिका बजावत असत.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri and Savantvadi Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील महसूल व्यवस्थेच्या इतिहासात विजापूर, मराठा आणि ब्रिटिश कालखंडांना विशेष महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या महसूल इतिहासानुसार इ.स. १५०२ मध्ये [[युसुफ आदिल शाह]] यांच्या काळात महसूल व्यवस्थेची पुनर्रचना करण्यात आली. पुढे मराठा आणि पेशवा काळात गावपातळीवरील महसूल प्रशासन अधिक संघटित झाले.<ref>{{cite web |title=History of Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> इ.स. १८१८ नंतर [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश प्रशासनाने]] कोकणातील [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेत व्यापक बदल केले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, नकाशे तयार करणे, जमिनींचे वर्गीकरण आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्याची प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने राबविण्यात आली. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights संबंधीच्या तरतुदींमुळे महसूल प्रशासनाला अधिक एकसंध कायदेशीर स्वरूप प्राप्त झाले.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[स्वातंत्र्य]]ानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर[[ महसूल]] अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले. त्याअंतर्गत ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी आणि इतर [[हक्क]]अभिलेखांचे व्यवस्थापन कायदेशीर चौकटीत करण्यात येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था == [[कोकण]] प्रदेशात पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, [[कृषी]], पर्जन्यमान, सामाजिक रचना आणि प्रचलित रूढी-परंपरा यांच्या आधारे विकसित झाली. गावातील जमिनींचा वापर केवळ वैयक्तिक [[शेती]]पुरता मर्यादित नसून, काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर सामुदायिक स्वरूपात केला जात असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि महसुली नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> कोकणातील पारंपरिक [[शेती]] प्रामुख्याने [[भात]]शेतीवर आधारित होती. [[डोंगर]] उतारावरील [[जमीन]], वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराई क्षेत्रे, नैसर्गिक जलस्रोत आणि वनालगतच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, गावकी व्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीनुसार होत असे.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> गावातील [[पाटील]], [[कुलकर्णी]] आणि इतर पारंपरिक ग्रामप्रशासनाशी संबंधित व्यक्ती [[महसूल]] संकलन, [[जमीन]] नोंदी आणि स्थानिक प्रशासनामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावत असत. विविध गावांमध्ये [[जमीन]] वापराच्या पद्धती, वहिवाटीचे [[नियम]] आणि सामुदायिक व्यवस्थापनाची स्वरूपे स्थानिक परिस्थितीनुसार भिन्न होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालीन]] महसूल सर्वेक्षणापूर्वी जमीनधारणेच्या अनेक प्रथा प्रामुख्याने स्थानिक रूढी आणि प्रचलित परंपरांवर आधारित होत्या. नंतरच्या काळात Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि त्यानंतरच्या [[महसूल]] कायद्यांद्वारे जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि अभिलेखीकरण करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> आजही [[कोकण]]ातील काही भागांमध्ये पारंपरिक [[जमीन]] वापराच्या ऐतिहासिक स्वरूपाचे प्रतिबिंब ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर महसुली अभिलेखांमध्ये आढळून येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]]व्यवस्था == [[ईस्ट इंडिया कंपनी]]च्या कारकीर्दीत आणि त्यानंतर [[ब्रिटिश राज]]च्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मधील जमीन महसूल व्यवस्थेत व्यापक प्रशासकीय सुधारणा करण्यात आल्या. महसूल संकलन अधिक कार्यक्षम करणे, जमिनींचे सर्वेक्षण करणे, सीमांकन निश्चित करणे आणि जमीनधारकांच्या हक्कांची नोंद ठेवणे हे या सुधारणांचे प्रमुख उद्दिष्ट होते.ब्रिटिश सत्तेच्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मध्ये [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेचे पुनर्गठन करण्यात आले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) आणि [[महसूल]]प्रशासन यांना कायदेशीर चौकट देण्यासाठी पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026}}</ref> एकोणिसाव्या शतकात ग्रेट ट्रिगोनोमेट्रिकल सर्व्हे आणि स्थानिक [[महसूल]] सर्वेक्षणांच्या आधारे जमिनींचे मोजमाप, वर्गीकरण आणि नकाशे तयार करण्याचे काम सुरू झाले. या सर्वेक्षणांमुळे प्रत्येक गावातील [[शेत]]जमिनी, [[डोंगर]], वनक्षेत्र, [[नदी]]-नाले आणि इतर नैसर्गिक भूभाग यांची स्वतंत्र नोंद करण्यात आली. Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू झाल्यानंतर [[बॉम्बे]]प्रेसिडेन्सीतील [[जमीन]] [[महसूल]] प्रशासनाला एकसंध कायदेशीर चौकट प्राप्त झाली. या कायद्यांतर्गत जमिनींचे सर्वेक्षण, [[महसूल]] निश्चिती, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights), फेरफार नोंदी आणि [[महसूल]] अधिकाऱ्यांचे अधिकार निश्चित करण्यात आले. [[ब्रिटिश]]कालात तयार करण्यात आलेल्या [[हक्क]] अभिलेखमुळे प्रत्येक सर्वे क्रमांकाची माहिती, [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[क्षेत्रफळ]] आणि [[महसूल]] यांची अधिकृत नोंद ठेवण्याची पद्धत विकसित झाली. पुढील काळात या अभिलेखांच्या आधारे [[महसूल]] प्रशासन अधिक नियमित करण्यात आले. कोकणातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये [[ब्रिटिश]]कालीन सर्वेक्षणानंतर [[महसूल]] नोंदी, [[गाव]] नकाशे आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्यात आले. पुढे १९१३ मध्ये ''Record of Rights'' संबंधी तरतुदी लागू झाल्यानंतर गावागावात [[हक्क]]अभिलेख ठेवण्याची प्रक्रिया अधिक नियमित झाली.<ref>{{cite web |title=Records of Rights – Kolaba Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[महसूल]] अभिलेख == '''[[महसूल]] अभिलेख''' ({{lang-en|Revenue Records}}) म्हणजे [[जमीन]]ीची मालकी, ताबा, क्षेत्रफळ, वर्गीकरण, महसूल, लागवड, फेरफार आणि इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. [[महाराष्ट्र]]ात महसूल अभिलेखांचे व्यवस्थापन महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार केले जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]] प्रदेशात [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]] सर्वेक्षणानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन आणि [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्यास प्रारंभ झाला. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि नंतरच्या कायद्यांनुसार [[गाव]] नमुने, सर्वे क्रमांक, [[जमीन]]वर्गीकरण आणि महसूल नोंदी अधिक नियमितपणे ठेवण्यात आल्या.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील प्रमुख [[महसूल]] अभिलेखांमध्ये ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद (Mutation Entry), [[हक्क]]अभिलेख, [[गाव]] नमुने, सर्वे नकाशे आणि भूमापन अभिलेखांचा समावेश होतो. हे अभिलेख [[जमीन]]धारणा, वारसा, [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी आणि [[महसूल]] प्रशासनासाठी महत्त्वाचे मानले जातात.<ref>{{cite web |title=e-Rights Record (Mahabhulekh) |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Mahabhumi, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महसूल]] अभिलेखांमधील नोंदी या प्रामुख्याने [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात येतात. त्या स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जात नाहीत; मालकीचा अंतिम प्रश्न संबंधित पुरावे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांवर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ७/१२ उतारा === '''७/१२ उतारा''' ({{lang-en|Record of Rights Extract}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कृषी]] जमिनींसंबंधीचा एक महत्त्वाचा [[महसूल]] अभिलेख आहे. हा उतारा [[हक्क]]अभिलेखचा भाग असून त्यामध्ये सर्वे किंवा गट क्रमांक, [[क्षेत्रफळ]], [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[लागवड]] केलेली पिके, कर आकारणी तसेच इतर महसुली नोंदींचा समावेश असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत हक्क अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्याची व्यवस्था विकसित झाली. त्यानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार ७/१२ उतारा हा [[महसूल]] प्रशासनातील प्रमुख अभिलेख म्हणून वापरला जातो.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही भागांमध्ये ऐतिहासिकदृष्ट्या संयुक्त किंवा सहहिस्सेदारी स्वरूपाच्या जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदविलेली आढळतात. तथापि, केवळ ७/१२ उतारा हा मालकी हक्काचा अंतिम आणि निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; तो [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात आलेला अभिलेख असून मालकीसंबंधी वाद उद्भवल्यास त्याचा निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ८-अ उतारा === '''८-अ उतारा''' ({{lang-en|Village Form No. 8A}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[महसूल]] अभिलेखपैकी एक महत्त्वाचा अभिलेख असून तो विशिष्ट खातेदाराच्या (''Khata Holder'') नावावर असलेल्या जमिनींची खातेनिहाय माहिती दर्शवितो. ७/१२ उतारा ज्या प्रकारे विशिष्ट सर्वे किंवा गट क्रमांकावरील जमिनीची माहिती देतो, त्याउलट ८-अ उतारा हा एका खातेदाराच्या नावावरील सर्व सर्वे किंवा गट क्रमांकांची एकत्रित नोंद दर्शवितो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – Village Form 8A |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ८-अ उतारामध्ये खातेदाराचे नाव, खाते क्रमांक, संयुक्त खातेदारांची माहिती, संबंधित सर्वे किंवा गट क्रमांक, एकूण [[क्षेत्रफळ]] तसेच शासनाकडे देय असलेल्या [[जमीन]] महसुलाची [[माहिती]] नोंदविली जाते. त्यामुळे एका व्यक्तीच्या किंवा संयुक्त खातेदारांच्या नावावर गावामध्ये किती [[जमीन]] नोंदलेली आहे याचा एकत्रित आढावा घेण्यासाठी हा अभिलेख उपयोगी मानला जातो.<ref>{{cite web |title=Land Records Services – Mahabhumi |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ७/१२ उतारा आणि ८-अ उतारा हे परस्परपूरक [[महसूल]] अभिलेख मानले जातात. [[जमीन]]धारणा, [[वारस]]नोंद, फेरफार, [[कर्ज]] व्यवहार तसेच [[महसूल]] प्रशासनातील विविध कामांसाठी दोन्ही अभिलेखांचा एकत्रित संदर्भ घेतला जातो.<ref>{{cite web |title=Digitally Signed Land Records |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमीनधारणेमध्ये ८-अ उतारा हा संबंधित खातेदारांच्या नावावरील जमिनींची खातेनिहाय [[माहिती]] पडताळण्यासाठी उपयुक्त अभिलेख मानला जातो. तथापि, ७/१२ उतारा प्रमाणेच ८-अ उतारा हा देखील [[महसूल]] अभिलेख असून तो स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम व निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; मालकीचा प्रश्न संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयावर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === फेरफार नोंद === '''फेरफार नोंद''' ({{lang-en|Mutation Entry}}) ही [[महसूल]] अभिलेखमधील अशी नोंद आहे, ज्याद्वारे [[जमीन]]धारकाच्या नावात, हक्कात किंवा जमिनीच्या तपशीलात झालेल्या बदलांची नोंद करण्यात येते. खरेदी-विक्री, वारसा, [[दान]]पत्र, विभाजन, न्यायालयाचा आदेश, शासनाकडून संपादन किंवा इतर कायदेशीर कारणांमुळे जमिनीच्या हक्कात बदल झाल्यास संबंधित महसूल अधिकाऱ्याकडे फेरफार प्रस्ताव सादर केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार प्रस्ताव प्राप्त झाल्यानंतर [[तलाठी]], मंडळ[[अधिकारी]] किंवा अन्य सक्षम [[महसूल]] अधिकारी उपलब्ध कागदपत्रांची पडताळणी करून आवश्यक चौकशी करतात. कायदेशीर अटी पूर्ण झाल्यास फेरफार मंजूर केला जातो आणि त्यानुसार ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा तसेच इतर महसूल अभिलेखांमध्ये आवश्यक बदल करण्यात येतात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] ([[हक्क]]अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार फेरफार नोंदींची प्रक्रिया आणि [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये बदल करण्याची कार्यपद्धती निर्धारित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार नोंद ही महसूल प्रशासनासाठी ठेवण्यात येणारी नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानली जात नाही. सर्वोच्च न्यायालयाने विविध निर्णयांमध्ये महसूल अभिलेखांतील नोंदी प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असल्याचे नमूद केले असून, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite book |title=Mulla on the Transfer of Property Act |edition=12th |publisher=LexisNexis |year=2018 }}</ref> कोकण प्रदेशातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींमध्ये वारसनोंद, सहहिस्सेदारांची नावे, विभाजन किंवा इतर बदल यांमुळे फेरफार नोंदींना विशेष महत्त्व प्राप्त होते. फेरफार मंजूर झाल्यानंतर त्यानुसार संबंधित महसूल अभिलेख अद्ययावत केले जातात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === [[हक्क]]अभिलेख === '''[[हक्क]]अभिलेख''' ({{lang-en|Record of Rights}}) म्हणजे एखाद्या गावातील जमिनींची मालकी, ताबा, उपभोग, [[क्षेत्रफळ]], [[महसूल]], सहहिस्सेदारी, फेरफार तसेच इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. महाराष्ट्रात [[हक्क]]अभिलेखांची तयारी, देखभाल व अद्ययावतीकरणाची प्रक्रिया महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ तसेच महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार केली जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिशकालात]] Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत Record of Rights प्रणालीचा [[विकास]] करण्यात आला. त्यानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]नोंदी आणि [[महसूल]]अभिलेख यांचे अधिक नियमित स्वरूप विकसित झाले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, [[गाव]] नमुने आणि इतर [[महसूल]] नोंदी या [[हक्क]]अभिलेख व्यवस्थेचा भाग मानल्या जातात. या अभिलेखांचा उपयोग [[महसूल]] प्रशासन, [[वारस]]नोंद, [[जमीन]] [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी, [[कर्ज]]प्रकरणे आणि इतर प्रशासकीय कामांसाठी केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]]ातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा अभिलेखांमध्ये फेरफार, [[वारस]]नोंद आणि विभाजन यांमुळे वेळोवेळी बदल होत असले तरी मूळ [[हक्क]]अभिलेख [[महसूल]] प्रशासनासाठी मूलभूत दस्तऐवज म्हणून वापरले जातात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Revenue Administration |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[हक्क]]अभिलेखांतील नोंदी या [[महसूल]] प्रशासनासाठी तयार करण्यात आलेल्या अधिकृत नोंदी असतात. त्या मालकी हक्कासंबंधी महत्त्वाचा पुरावा असला तरी, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सामुदायिक जमिनींचे प्रकार == [[कोकण]] प्रदेशातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, पारंपरिक [[कृषी]] पद्धती, ग्रामव्यवस्था आणि ऐतिहासिक [[महसूल]] व्यवस्थेच्या विकासाशी संबंधित आहे. विविध कालखंडांत गावांच्या गरजेनुसार आणि स्थानिक रूढींनुसार वेगवेगळ्या प्रकारच्या जमिनींचा सामायिक किंवा संयुक्त स्वरूपात वापर करण्यात येत असे. या जमिनींचे स्वरूप, उपयोग आणि महसुली नोंदी प्रत्येक गावाच्या [[इतिहास]], भौगोलिक परिस्थिती आणि प्रशासकीय व्यवस्थेनुसार भिन्न असू शकतात.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> या लेखाच्या संदर्भात कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेशी संबंधित प्रमुख [[जमीन]] प्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत: * [[भात]]शेती * डोंगरावरील सामुदायिक [[जमीन]] * वरकस [[जमीन]] * आडीची [[शेती]] * गुरचराईची [[जमीन]] * [[देव]]स्थान, इनाम व गावकीच्या जमिनी या प्रत्येक प्रकारची [[जमीन]] तिचा ऐतिहासिक वापर, महसुली नोंदी आणि कायदेशीर स्थिती यांच्या आधारे स्वतंत्रपणे समजावून सांगितली आहे. === [[भात]]शेती === [[भात]]शेती ही [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक [[कृषी]] व्यवस्थेचा प्रमुख आधार मानली जाते. प्रदेशातील भरपूर पर्जन्यमान, [[नदी]]खोरे, खोरी आणि सखल भाग यांमुळे [[भात]]शेतीचा [[विकास]] झाला. [[रत्‍नागिरी]], [[सिंधुदुर्ग]], [[रायगड]] आणि कोकणातील इतर भागांमध्ये [[भात]] हे प्रमुख अन्नधान्य [[पीक]] असून ऐतिहासिकदृष्ट्या अनेक गावांची अर्थव्यवस्था त्यावर आधारित होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेतीची जमीन पारंपरिकपणे कुटुंबे, [[भावकी]] किंवा सहहिस्सेदार यांच्या संयुक्त वहिवाटीत असल्याची उदाहरणे महसुली अभिलेखांमध्ये आढळतात. काही गावांमध्ये [[भात]]खाचरे वैयक्तिक ताब्यात असली तरी इतर काही ठिकाणी संयुक्त जमीनधारणेच्या स्वरूपामुळे अनेक सहहिस्सेदारांची नावे एकाच ७/१२ उताऱ्यावर नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा [[इतिहास]], [[महसूल]] सर्वेक्षण आणि स्थानिक वहिवाट यांवर अवलंबून बदलते.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration – Land Tenure |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरनुसार विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत जिल्ह्यातील अन्नधान्य पिकांमध्ये भाताचे क्षेत्र सर्वाधिक होते. विविध तालुक्यांमध्ये [[भात]] लागवडीच्या पद्धती, स्थानिक वाण, पाण्याचे व्यवस्थापन आणि कापणीच्या पद्धती यांमध्ये भौगोलिक परिस्थितीनुसार फरक आढळत होता. उंच (कुर्यात) आणि सखल (माळ) अशा दोन्ही प्रकारच्या जमिनींवर भाताची लागवड केली जात असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये आहे.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये भातशेती ही प्रमुख [[कृषी]] पद्धती राहिली असून तिचा स्थानिक [[जमीन]] वापर, [[महसूल]] नोंदी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेशी निकटचा संबंध होता.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === डोंगरावरील सामुदायिक जमीन === [[कोकण]] प्रदेशातील डोंगरउतारावरील जमिनी या स्थानिक भौगोलिक परिस्थितीचा महत्त्वाचा भाग आहेत. सह्याद्री पर्वतरांगेपासून किनारपट्टीपर्यंतच्या प्रदेशात डोंगर, उतार, पठारे आणि खोल दऱ्या यांमुळे जमीन वापराच्या विविध पद्धती विकसित झाल्या. अनेक ठिकाणी डोंगरउतारावरील जमिनींचा उपयोग पारंपरिक शेती, गुरचराई, वृक्षलागवड तसेच नैसर्गिक संसाधनांच्या वापरासाठी केला जात असे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये कोकणातील डोंगरउतारावरील जमिनींचे स्वतंत्र वर्गीकरण करण्यात आले होते. रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडी गॅझेटिअरनुसार, ''वर्खस'' (Varkas) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या उंचावरील जमिनी या डोंगरउतारावरील किंवा सपाट अशा दोन प्रकारांत विभागल्या जात होत्या. सर्वेक्षणादरम्यान त्यांच्या क्षेत्रफळाच्या नोंदी, सीमांकन आणि महसूल आकारणीची स्वतंत्र पद्धत विकसित करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Surveys (1827–1851) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार, डोंगरउतारावरील वर्खस जमिनी या उथळ, खडकाळ आणि तुलनेने कमी सुपीक स्वरूपाच्या असतात. अशा जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], काजू आणि आंबा यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असल्याची नोंद आहे, तर डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग कायमस्वरूपी वनक्षेत्र म्हणून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अशा डोंगरउतारावरील जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये एकापेक्षा अधिक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, या नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणेच्या पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Land Revenue – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === वरकस [[जमीन]] === '''वरकस जमीन''' ({{lang-en|Varkas Land}}) हा [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक महसुली वर्गीकरणामधील एक जमीनप्रकार आहे. ही जमीन प्रामुख्याने डोंगरउतारांवर आढळते. मृदेची खोली कमी, खडकाळ स्वरूप, तुलनेने कमी सुपीकता आणि पावसावर अवलंबून असलेली शेती ही तिची प्रमुख वैशिष्ट्ये मानली जातात.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार वरकस जमिनी या डोंगरउतारांवरील उथळ, पिवळसर-लाल रंगाच्या आणि वाळूमिश्रित मृदेच्या असतात. या जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], [[काजू]] आणि [[आंबा]] यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असून, डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग नैसर्गिक वनक्षेत्र म्हणून टिकून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये वरकस जमीन हा स्वतंत्र महसुली वर्ग म्हणून नोंदविण्यात आला होता. जमिनीचे वर्गीकरण, मृदेचा प्रकार, उत्पादनक्षमता आणि महसूल निर्धारण यांवर आधारित तिचे मूल्यांकन करण्यात येत असे.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> एकोणिसाव्या शतकातील Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये वरकस जमिनींचा उल्लेख डोंगरउतारांवरील शेतीयोग्य जमिनी म्हणून करण्यात आला असून, काही भागांत या जमिनी काही वर्षे पडीत ठेवून नंतर पुन्हा लागवडीखाली आणण्याची पद्धत प्रचलित असल्याची नोंद आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये वरकस जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणा पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === गुरचराईची [[जमीन]] === '''गुरचराईची [[जमीन]]''' ({{lang-en|Grazing Land or Pasture Land}}) ही गावातील पशुधनासाठी राखीव असलेली [[जमीन]] मानली जाते. [[कोकण]] प्रदेशातील [[डोंगर]]उतार, लेटराइट पठारे आणि मोकळ्या जमिनींचा उपयोग परंपरेने [[गुरे]], म्हशी, शेळ्या व इतर जनावरांच्या चराईसाठी केला जात असे. अनेक गावांमध्ये अशा जमिनी गावाच्या सामायिक वापरासाठी उपलब्ध असल्याचे ऐतिहासिक नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये सह्याद्रीलगतच्या लेटराइट पठारांवर नैसर्गिकरित्या उगवणाऱ्या गवताळ प्रदेशांचा उल्लेख असून, या भागांचा उपयोग प्रामुख्याने गुरांच्या चराईसाठी होत असल्याचे नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]]कालीन Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये डोंगरावरील जमिनींचे महसुली मूल्यांकन करताना गुरचराई, चाऱ्याचा साठा आणि गवतासाठी आवश्यक क्षेत्र वजा करून उर्वरित क्षेत्रावर महसूल आकारणी करण्यात येत असल्याची नोंद आहे. यावरून गुरचराईसाठी स्वतंत्र क्षेत्र राखून ठेवण्याची पद्धत अस्तित्वात असल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency – Ratnagiri: Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये गुरचराईसाठी वापरल्या जाणाऱ्या जमिनींचा उल्लेख महसुली अभिलेखांमध्ये किंवा गावाच्या सामायिक वापरातील जमिनी म्हणून आढळतो. तथापि, अशा जमिनींचे क्षेत्रफळ, कायदेशीर दर्जा आणि वापराची पद्धत संबंधित गावातील महसूल अभिलेख, स्थानिक परंपरा आणि विद्यमान कायदेशीर तरतुदींनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === देवस्थान [[जमीन]] === '''देवस्थान [[जमीन]]''' म्हणजे मंदिरे, देवस्थाने किंवा इतर धार्मिक संस्थांच्या धार्मिक विधी, देखभाल, पूजा-अर्चा आणि उपजीविकेसाठी समर्पित करण्यात आलेल्या जमिनी होत. कोकण प्रदेशात अनेक देवस्थानांच्या मालकीच्या जमिनींचा उल्लेख ऐतिहासिक सनदा, इनाम अभिलेख आणि महसूल नोंदींमध्ये आढळतो. अशा जमिनींचे व्यवस्थापन कालानुसार स्थानिक देवस्थान समित्या, विश्वस्त किंवा लागू कायद्यांनुसार करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> === इनाम [[जमीन]] === '''इनाम [[जमीन]]''' म्हणजे शासनकर्त्यांनी धार्मिक संस्था, वतनदार, अधिकारी किंवा इतर व्यक्तींना विशिष्ट सेवा, धार्मिक कार्य किंवा सार्वजनिक उद्देशासाठी अनुदान म्हणून दिलेल्या जमिनी होत. कोकणातील अनेक इनाम जमिनींचा उल्लेख ब्रिटिशकालीन महसूल अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळतो. स्वातंत्र्यानंतर विविध इनाम निर्मूलन कायद्यांमुळे अशा जमिनींच्या महसुली आणि कायदेशीर स्थितीत बदल झाले.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> === गावकीच्या सामुदायिक जमिनी === '''गावकीच्या सामुदायिक जमिनी''' या गावाच्या सामूहिक वापरासाठी राखून ठेवलेल्या जमिनी होत. अशा जमिनींचा उपयोग गुरचराई, सार्वजनिक मार्ग, पाणवठे, स्मशानभूमी, सण-उत्सव, सामुदायिक उपक्रम तसेच इतर सार्वजनिक गरजांसाठी केला जात असल्याची नोंद विविध जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळते. अशा जमिनींचे स्वरूप, व्यवस्थापन आणि महसुली नोंदी संबंधित गावाचा इतिहास, स्थानिक प्रथा आणि लागू कायद्यांनुसार बदलू शकतात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सहहिस्सेदारी व [[वारस]] व्यवस्था == '''सहहिस्सेदारी''' ({{lang-en|Co-ownership}}) म्हणजे एका जमिनीवर एकापेक्षा अधिक व्यक्तींचा कायदेशीर हक्क असणे होय. [[कोकण]] प्रदेशातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे काही प्रकारच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचा उगम पारंपरिक ग्रामव्यवस्था, संयुक्त कुटुंब पद्धती, ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षण तसेच त्यानंतर झालेल्या वारसनोंदींशी संबंधित असल्याचे विविध महसुली अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारी असलेल्या जमिनींमध्ये प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा हिस्सा कायद्याने अस्तित्वात असला तरी तो प्रत्यक्ष क्षेत्रफळाच्या स्वरूपात निश्चित झालेला असेलच असे नाही. जमिनीचे विधिसम्मत विभाजन किंवा सक्षम प्राधिकरणाच्या आदेशानंतरच प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा स्वतंत्र हिस्सा निश्चित केला जातो. तोपर्यंत संबंधित सहहिस्सेदारांचा हक्क संयुक्त स्वरूपात राहू शकतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> जमीनधारकाच्या मृत्यूनंतर त्याच्या कायदेशीर वारसांची नावे महसूल अभिलेखांमध्ये फेरफार प्रक्रियेद्वारे नोंदविली जातात. या प्रक्रियेस सामान्यतः '''वारसनोंद''' असे संबोधले जाते. वारसनोंदीनंतर ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर [[हक्क]]अभिलेख अद्ययावत केले जातात; तथापि, वारसनोंद ही महसुली नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय ठरत नाही.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अनेक पिढ्यांपासून वारसनोंदी होत गेल्यामुळे एकाच महसूल अभिलेखावर मोठ्या संख्येने सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा परिस्थितीत जमिनीचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदींचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे होऊ शकते. अशा प्रत्येक प्रकरणाचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, उपलब्ध अभिलेख, लागू कायदे आणि सक्षम प्राधिकरणाच्या निर्णयांनुसार भिन्न असते.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == महाराष्ट्रातील विद्यमान कायदेशीर चौकट == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचे नियमन विविध महसूल, मालमत्ता, वारसा आणि नोंदणीविषयक कायद्यांच्या आधारे केले जाते. या कायद्यांद्वारे जमिनीची नोंद, हक्क अभिलेख, फेरफार, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी, विभाजन आणि जमीन व्यवहार यांचे नियमन केले जाते. संबंधित जमिनीचे स्वरूप, मालकी, हक्क आणि वापर यांनुसार विविध कायदे लागू होऊ शकतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2 April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांबाबत महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ हे प्रमुख अधिनियम आहे. या संहितेच्या अध्याय १० मध्ये [[हक्क]]अभिलेख, ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद आणि इतर [[महसूल]] नोंदींच्या तयारी व देखभालीसंबंधी तरतुदी करण्यात आल्या आहेत.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 – Chapter X (Record of Rights) |url=https://indiankanoon.org/doc/8420948/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांद्वारे हक्क अभिलेखांची तयारी, फेरफार नोंदी, नोंदवह्यांचे स्वरूप आणि त्यांचे अद्ययावतीकरण यांची कार्यपद्धती निश्चित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Record of Rights and Registers (Preparation and Maintenance) Rules, 1971 |url=https://maharashtrahousingandbuildinglaws.com/the-maharashtra-land-revenue-record-of-rights-and-registers-preparation-and-maintenance-rules-1971/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारीच्या जमिनींमध्ये वारसा, विभाजन, विक्री, दान किंवा इतर व्यवहारांमुळे उद्भवणाऱ्या हक्कांचे निर्धारण करताना हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६, मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२ आणि नोंदणी अधिनियम, १९०८ यांसारख्या इतर लागू कायद्यांचाही विचार केला जातो. संबंधित प्रकरणाच्या स्वरूपानुसार सक्षम महसूल प्राधिकरण किंवा दिवाणी न्यायालय यांचे अधिकार लागू होतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.indiacode.nic.in/handle/123456789/15974?view_type=browse |publisher=India Code |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेच्या संदर्भात [[महसूल]] अभिलेखांतील नोंदी, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि [[जमीन]] व्यवहार यांचा अभ्यास करताना संबंधित कायद्यांबरोबरच शासनाची परिपत्रके, [[महसूल]] [[नियम]], न्यायालयीन निर्णय आणि अद्ययावत प्रशासकीय निर्देश यांनाही महत्त्व आहे. == न्यायालयीन दृष्टिकोन == भारतीय न्यायालयांनी विविध निर्णयांद्वारे महसूल अभिलेख, फेरफार नोंदी, सहहिस्सेदारी आणि मालकी हक्क यांच्यातील कायदेशीर भेद स्पष्ट केला आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने वारंवार नमूद केले आहे की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्या स्वतःहून मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाहीत. मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम दिवाणी न्यायालय उपलब्ध पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे करते. * '''Sawarni v. Inder Kaur''', (1996) 6 SCC 223 — सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की महसूल अभिलेखातील फेरफार (Mutation) मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाही; त्याचा उद्देश महसूल प्रशासनापुरता मर्यादित असतो. * '''Balwant Singh v. Daulat Singh''', (1997) 7 SCC 137 — केवळ फेरफार नोंदीमुळे जमिनीवरील मालकी हक्क किंवा स्वारस्य संपुष्टात येत नाही. * '''Suraj Bhan v. Financial Commissioner''', (2007) 6 SCC 186 — सर्वोच्च न्यायालयाने नमूद केले की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या केवळ महसुली उद्देशासाठी असून त्या मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जाऊ शकत नाहीत. * '''Faqruddin v. Tajuddin''', (2008) 8 SCC 12 — महसूल अधिकारी मालकी हक्कावरील वादाचा अंतिम निर्णय देऊ शकत नाहीत; महसूल नोंदींचे स्वरूप मर्यादित प्रशासकीय उद्देशाचे असते. * '''Narasamma v. State of Karnataka''', (2009) 5 SCC 591 — महसूल नोंदी मालकी हक्क निर्माण करीत नाहीत; तथापि, त्या संबंधित काळातील ताब्याविषयी परिस्थितीजन्य पुरावा म्हणून ग्राह्य धरल्या जाऊ शकतात. * '''Jitendra Singh v. State of Madhya Pradesh''', 2021 SCC OnLine SC 802 — सर्वोच्च न्यायालयाने पूर्वीच्या निर्णयांचा पुनरुच्चार करून स्पष्ट केले की फेरफार नोंदी आणि महसूल अभिलेख केवळ महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्यांमुळे कोणताही स्वतंत्र मालकी हक्क निर्माण होत नाही. कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेच्या संदर्भात संयुक्त महसूल अभिलेख, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि फेरफार नोंदी यांचे मूल्यमापन करताना वरील न्यायसिद्ध तत्त्वे महत्त्वाची मानली जातात. तथापि, प्रत्येक प्रकरणातील मालकी हक्क, हिस्सा, विभाजन किंवा इतर वादांचा निर्णय संबंधित पुरावे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांनुसार केला जातो. == आधुनिक आव्हाने == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेसमोर एकविसाव्या शतकात अनेक प्रशासकीय, सामाजिक, आर्थिक आणि कायदेशीर आव्हाने निर्माण झाली आहेत. वारसनोंदींमुळे वाढत जाणारी सहहिस्सेदारांची संख्या, जमिनींचे तुकडीकरण, स्थलांतर, बदलते जमीन वापराचे स्वरूप, डिजिटल महसूल अभिलेख आणि पर्यावरणीय नियम यांमुळे या व्यवस्थेची गुंतागुंत वाढल्याचे विविध शासकीय अहवाल, महसूल अभिलेख आणि संशोधनांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये संयुक्त महसूल अभिलेखांमध्ये वारसनोंदींमुळे सहहिस्सेदारांची संख्या सातत्याने वाढत असल्याने जमिनींचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदी अद्ययावत ठेवणे अधिक जटिल होत आहे. अशा परिस्थितीचा परिणाम जमीन व्यवहार, कर्जप्रकरणे, विकास प्रकल्प आणि प्रशासकीय प्रक्रियांवर होऊ शकतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> डिजिटल भू-अभिलेख प्रणाली, ऑनलाइन ७/१२ उतारे, भू-नकाशांचे संगणकीकरण आणि Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) यांसारख्या उपक्रमांमुळे महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण सुरू झाले आहे. तथापि, ऐतिहासिक संयुक्त नोंदी, प्रलंबित फेरफार, सीमावाद आणि अपूर्ण अभिलेख यांमुळे काही भागांमध्ये अद्ययावत नोंदी तयार करण्यास व्यावहारिक अडचणी निर्माण होतात.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशातील औद्योगिकीकरण, पर्यटन, पायाभूत सुविधा, शहरीकरण आणि पर्यावरणीय संरक्षण यांमुळे जमीन वापराच्या स्वरूपातही बदल होत आहेत. अशा बदलांच्या पार्श्वभूमीवर सामुदायिक जमीन व्यवस्थेशी संबंधित महसूल अभिलेख, मालकी हक्क, सहहिस्सेदारी आणि जमीन वापर यांचा अभ्यास अधिक महत्त्वाचा मानला जात आहे. == सामाजिक व आर्थिक परिणाम == [[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही अनेक गावांच्या सामाजिक रचना, पारंपरिक ग्रामव्यवस्था आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेचा ऐतिहासिक भाग राहिली आहे. शेती, पशुपालन, नैसर्गिक संसाधनांचा वापर आणि सामुदायिक उपक्रम यांमध्ये या व्यवस्थेचा विविध स्वरूपात सहभाग असल्याचे जिल्हा गॅझेटिअर्स आणि ऐतिहासिक महसूल अभिलेखांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> संयुक्त जमीनधारणा आणि सहहिस्सेदारीमुळे अनेक कुटुंबांचा एकाच जमिनीशी ऐतिहासिक संबंध टिकून राहिला. कालांतराने वारसनोंदी, लोकसंख्यावाढ आणि ग्रामीण भागातून शहरांकडे होणारे स्थलांतर यांमुळे अनेक महसूल अभिलेखांमध्ये सहहिस्सेदारांची संख्या वाढत गेली. परिणामी, काही भागांमध्ये जमीन व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि अभिलेखांचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे झाले आहे.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील कृषी पद्धती, फळबागा, पर्यटन, पायाभूत सुविधा आणि इतर आर्थिक उपक्रमांच्या विस्तारामुळे जमीन वापराच्या स्वरूपात बदल होत आहेत. या बदलांच्या पार्श्वभूमीवर पारंपरिक सामुदायिक जमीन व्यवस्था, महसूल अभिलेख आणि आधुनिक जमीन प्रशासन यांच्यात समन्वय राखण्याची आवश्यकता विविध धोरणात्मक अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचा अभ्यास हा केवळ महसूल अभिलेखांपुरता मर्यादित नसून ग्रामीण इतिहास, सामाजिक रचना, कृषी अर्थव्यवस्था, पर्यावरण, जमीनधारणा आणि सार्वजनिक प्रशासन या विविध अभ्यासक्षेत्रांशी संबंधित मानला जातो. त्यामुळे या व्यवस्थेचा अभ्यास इतिहास, कायदा, महसूल प्रशासन आणि ग्रामीण विकास या सर्व दृष्टिकोनांतून केला जातो.<ref>{{cite web |title=Konkan Division – Government of Maharashtra |url=https://konkan.gov.in/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[जमीन]] * [[महसूल]] == ग्रंथसूची == === कायदे === * भारत सरकार. ''मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२'' (Transfer of Property Act, 1882). * भारत सरकार. ''नोंदणी अधिनियम, १९०८'' (Registration Act, 1908). * भारत सरकार. ''हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६'' (Hindu Succession Act, 1956). * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''. * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१''. * Bombay Land Revenue Code, 1879. === अधिकृत शासन प्रकाशने === * महाराष्ट्र शासन. ''महाभूलेख''. * भारत सरकार. ''Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP)''. * महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स विभाग. * Survey and Settlement Commissioner, Maharashtra. विविध महसूल परिपत्रके व मार्गदर्शक सूचना. === जिल्हा गॅझेटिअर्स === * Government of Maharashtra. ''Ratnagiri District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Sindhudurg District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Raigad District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Kolaba District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Thane District Gazetteer''. === ब्रिटिशकालीन गॅझेटिअर्स === * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi''. Vol. X. Government Central Press, Bombay, 1880. * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba''. Vol. XI. Government Central Press, Bombay. === संशोधन व संदर्भग्रंथ === * Khobrekar, V. G. ''Kokan from the Earliest to 1818 A.D.'' * Government of Maharashtra. ''Maharashtra State Gazetteers'' (General Series). === संकेतस्थळे === * Maharashtra State Gazetteers Department. * Mahabhulekh. * Maharashtra Revenue and Forest Department. * India Code. * Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP). == बाह्य दुवे == * [https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ महाभूलेख] * [https://aapleabhilekh.mahabhumi.gov.in/ आपले अभिलेख] * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स] * [https://dilrmp.gov.in/ Digital India Land Records Modernization Programme] * [https://www.indiacode.nic.in/ India Code] * [https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/land-revenue-code-1966-2/ महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६] * [https://mahabhumi.gov.in/ महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन] == संदर्भ == [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:महाराष्ट्र]] [[वर्ग:जमीन]] [[वर्ग:महसूल]] [[वर्ग:कृषी]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील जमीन व्यवस्था]] kh0oxaz4onandq5t0joiu79g1gs467r 2694954 2694953 2026-07-16T17:00:06Z AdvAnantGholam 172574 2694954 wikitext text/x-wiki {{Infobox | above = कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था | header1 = सामान्य माहिती | label2 = प्रकार | data2 = पारंपरिक जमीन व्यवस्था | label3 = प्रदेश | data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | label4 = ऐतिहासिक कालखंड | data4 = प्राचीन काळ – वर्तमान | label5 = प्रमुख जमीन प्रकार | data5 = भातशेती, वरकस जमीन, डोंगरावरील सामुदायिक जमीन, आडीची शेती, गुरचराईची जमीन, देवस्थान जमीन, इनाम जमीन, गावकीच्या सामुदायिक जमिनी | label6 = प्रमुख अभिलेख | data6 = ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, हक्क अभिलेख | label7 = प्रमुख कायदा | data7 = महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ | label8 = संबंधित संस्था | data8 = महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन | label9 = संबंधित विषय | data9 = [[महसूल]], [[जमीन]], सहहिस्सेदारी, वारस व्यवस्था | below = कोकणातील पारंपरिक सामुदायिक जमीनधारणा, महसूल अभिलेख आणि कायदेशीर व्यवस्थेचा आढावा }} '''[[कोकण]]तील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]तील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]]प्रशासन|महसुली व्यवस्था आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराईची क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे The Gazetteer of the Bombay Presidency, [[महाराष्ट्र]]राज्य गॅझेटिअर, महसुली अभिलेख आणि इतर ऐतिहासिक स्रोतांमधून दिसून येते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालात]] करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, ''Bombay Land Revenue Code, 1879'', ''Record of Rights'' प्रणाली आणि त्यानंतर [[महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६]] अंतर्गत तयार झालेल्या अभिलेखांमुळे या प्रदेशातील जमीनधारणा व महसुली नोंदींचे दस्तऐवजीकरण अधिक नियमित स्वरूपात करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == प्रस्तावना == '''[[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]] प्रशासन|महसुली प्रशासन आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची शेती, गुरचराई क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक, महसुली आणि प्रशासकीय अभिलेखांतून दिसून येते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश]] [[भारत]], ब्रिटिशकालात करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, [[गाव]]नकाशे, Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights प्रणालीच्या अंमलबजावणीनंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि हक्क अभिलेखांची नोंद अधिक नियमितपणे करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६]] लागू झाल्यानंतर महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले आणि ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी व इतर हक्क अभिलेख यांच्या व्यवस्थापनासाठी एकसंध कायदेशीर चौकट उपलब्ध झाली.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == भौगोलिक पार्श्वभूमी == '''[[कोकण]]''' हा [[भारत]]च्या पश्चिम किनारपट्टीवरील [[सह्याद्री]] पर्वतरांग आणि [[अरबी समुद्र]] यांच्या दरम्यान वसलेला चिंचोळा किनारी प्रदेश आहे. [[महाराष्ट्र]]ातील कोकण विभागात [[मुंबई शहर जिल्हा]], [[मुंबई]] उपनगर जिल्हा, [[ठाणे]] जिल्हा, [[पालघर]] जिल्हा, [[रायगड]] जिल्हा, [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा आणि [[सिंधुदुर्ग]] जिल्हा यांचा समावेश होतो.<ref>{{cite web |title=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/index.html |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशात दक्षिण-पश्चिम मान्सूनच्या प्रभावामुळे मोठ्या प्रमाणात पर्जन्यवृष्टी होते. या प्रदेशात प्रामुख्याने लेटराइट (जांभा), लाल मुरूम, गाळयुक्त तसेच डोंगरउतारावरील विविध प्रकारच्या मृदा आढळतात. या भौगोलिक वैशिष्ट्यांमुळे [[भात]]शेती, [[फळ]]बागा आणि पावसावर अवलंबून असलेली [[कृषी]] व्यवस्था विकसित झाली आहे.<ref>{{cite web |title=Hydrogeology of Maharashtra |url=https://gsda.maharashtra.gov.in/en-hydrogeology-of-maharashtra/ |publisher=Groundwater Surveys and Development Agency, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांमधून उगम पावणाऱ्या असंख्य नद्या, खाड्या, ओढे आणि नैसर्गिक जलप्रवाहांमुळे कोकणात [[भात]]शेतीस पोषक भौगोलिक परिस्थिती निर्माण झाली. किनारपट्टी, [[डोंगर]]उतार, [[नदी]]खोरे आणि पठारी भाग यांच्या भौगोलिक विविधतेमुळे [[जमीन]] वापर, [[शेती]]चे प्रकार आणि वस्तीची रचना यांतही विविधता आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> परंपरेने कोकणातील बहुतेक गावे डोंगरांच्या पायथ्याशी किंवा [[नदी]]काठांवर विकसित झाली. गावाभोवती [[भात]]खाचरे, [[डोंगर]]उतारावरील वरकस [[जमीन]], [[फळ]]बागा, गुरचराई क्षेत्रे आणि [[वन]]क्षेत्र अशी भौगोलिक रचना अनेक ठिकाणी आढळते. या नैसर्गिक परिस्थितीचा स्थानिक जमीन वापर, महसूल व्यवस्था आणि पारंपरिक वहिवाटीवर दीर्घकालीन प्रभाव पडला आहे.<ref>{{cite web |title=What We Do – Gazetteers Department |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/whatwedo.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == ऐतिहासिक पार्श्वभूमी == [[कोकण]] प्रदेशाचा [[इतिहास]] प्राचीन काळापासून विविध राजवंश, सागरी [[व्यापार]] आणि किनारी संस्कृतीशी संबंधित आहे. प्राचीन भारतीय [[साहित्य]], शिलालेख, ताम्रपट तसेच परकीय प्रवाशांच्या वर्णनांमध्ये [[अपरांत]] (Aparanta), सप्त[[कोकण]] आणि [[कोकण]] प्रदेशाचा उल्लेख विविध नावांनी आढळतो. या प्रदेशावर [[सातवाहन]], [[चालुक्य]], [[राष्ट्रकूट]], [[शिलाहार]], [[यादव]], [[बहामनी सल्तनत]], [[आदिलशाही]], [[मराठा साम्राज्य]] आणि [[ब्रिटिश राज]] अशा विविध सत्तांनी वेगवेगळ्या कालखंडांत राज्य केले.<ref>{{cite web |title=History – Maharashtra State Gazetteers |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/greater_bombay/history.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील जमीनधारणा आणि महसूल व्यवस्था कालानुसार बदलत गेली. मध्ययुगीन काळात स्थानिक ग्रामसंस्था, वतन व्यवस्था आणि प्रादेशिक सत्तांनुसार महसूल आकारणीच्या विविध पद्धती अस्तित्वात होत्या. [[पाटील]], [[कुलकर्णी]], [[देशमुख]] आणि इतर पारंपरिक अधिकारी गावपातळीवरील महसूल प्रशासनात महत्त्वाची भूमिका बजावत असत.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri and Savantvadi Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील महसूल व्यवस्थेच्या इतिहासात विजापूर, मराठा आणि ब्रिटिश कालखंडांना विशेष महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या महसूल इतिहासानुसार इ.स. १५०२ मध्ये [[युसुफ आदिल शाह]] यांच्या काळात महसूल व्यवस्थेची पुनर्रचना करण्यात आली. पुढे मराठा आणि पेशवा काळात गावपातळीवरील महसूल प्रशासन अधिक संघटित झाले.<ref>{{cite web |title=History of Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> इ.स. १८१८ नंतर [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश प्रशासनाने]] कोकणातील [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेत व्यापक बदल केले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, नकाशे तयार करणे, जमिनींचे वर्गीकरण आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्याची प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने राबविण्यात आली. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights संबंधीच्या तरतुदींमुळे महसूल प्रशासनाला अधिक एकसंध कायदेशीर स्वरूप प्राप्त झाले.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[स्वातंत्र्य]]ानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर[[ महसूल]] अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले. त्याअंतर्गत ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी आणि इतर [[हक्क]]अभिलेखांचे व्यवस्थापन कायदेशीर चौकटीत करण्यात येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था == [[कोकण]] प्रदेशात पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, [[कृषी]], पर्जन्यमान, सामाजिक रचना आणि प्रचलित रूढी-परंपरा यांच्या आधारे विकसित झाली. गावातील जमिनींचा वापर केवळ वैयक्तिक [[शेती]]पुरता मर्यादित नसून, काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर सामुदायिक स्वरूपात केला जात असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि महसुली नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> कोकणातील पारंपरिक [[शेती]] प्रामुख्याने [[भात]]शेतीवर आधारित होती. [[डोंगर]] उतारावरील [[जमीन]], वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराई क्षेत्रे, नैसर्गिक जलस्रोत आणि वनालगतच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, गावकी व्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीनुसार होत असे.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> गावातील [[पाटील]], [[कुलकर्णी]] आणि इतर पारंपरिक ग्रामप्रशासनाशी संबंधित व्यक्ती [[महसूल]] संकलन, [[जमीन]] नोंदी आणि स्थानिक प्रशासनामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावत असत. विविध गावांमध्ये [[जमीन]] वापराच्या पद्धती, वहिवाटीचे [[नियम]] आणि सामुदायिक व्यवस्थापनाची स्वरूपे स्थानिक परिस्थितीनुसार भिन्न होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालीन]] महसूल सर्वेक्षणापूर्वी जमीनधारणेच्या अनेक प्रथा प्रामुख्याने स्थानिक रूढी आणि प्रचलित परंपरांवर आधारित होत्या. नंतरच्या काळात Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि त्यानंतरच्या [[महसूल]] कायद्यांद्वारे जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि अभिलेखीकरण करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> आजही [[कोकण]]ातील काही भागांमध्ये पारंपरिक [[जमीन]] वापराच्या ऐतिहासिक स्वरूपाचे प्रतिबिंब ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर महसुली अभिलेखांमध्ये आढळून येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]]व्यवस्था == [[ईस्ट इंडिया कंपनी]]च्या कारकीर्दीत आणि त्यानंतर [[ब्रिटिश राज]]च्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मधील जमीन महसूल व्यवस्थेत व्यापक प्रशासकीय सुधारणा करण्यात आल्या. महसूल संकलन अधिक कार्यक्षम करणे, जमिनींचे सर्वेक्षण करणे, सीमांकन निश्चित करणे आणि जमीनधारकांच्या हक्कांची नोंद ठेवणे हे या सुधारणांचे प्रमुख उद्दिष्ट होते.ब्रिटिश सत्तेच्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मध्ये [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेचे पुनर्गठन करण्यात आले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) आणि [[महसूल]]प्रशासन यांना कायदेशीर चौकट देण्यासाठी पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026}}</ref> एकोणिसाव्या शतकात ग्रेट ट्रिगोनोमेट्रिकल सर्व्हे आणि स्थानिक [[महसूल]] सर्वेक्षणांच्या आधारे जमिनींचे मोजमाप, वर्गीकरण आणि नकाशे तयार करण्याचे काम सुरू झाले. या सर्वेक्षणांमुळे प्रत्येक गावातील [[शेत]]जमिनी, [[डोंगर]], वनक्षेत्र, [[नदी]]-नाले आणि इतर नैसर्गिक भूभाग यांची स्वतंत्र नोंद करण्यात आली. Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू झाल्यानंतर [[बॉम्बे]]प्रेसिडेन्सीतील [[जमीन]] [[महसूल]] प्रशासनाला एकसंध कायदेशीर चौकट प्राप्त झाली. या कायद्यांतर्गत जमिनींचे सर्वेक्षण, [[महसूल]] निश्चिती, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights), फेरफार नोंदी आणि [[महसूल]] अधिकाऱ्यांचे अधिकार निश्चित करण्यात आले. [[ब्रिटिश]]कालात तयार करण्यात आलेल्या [[हक्क]] अभिलेखमुळे प्रत्येक सर्वे क्रमांकाची माहिती, [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[क्षेत्रफळ]] आणि [[महसूल]] यांची अधिकृत नोंद ठेवण्याची पद्धत विकसित झाली. पुढील काळात या अभिलेखांच्या आधारे [[महसूल]] प्रशासन अधिक नियमित करण्यात आले. कोकणातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये [[ब्रिटिश]]कालीन सर्वेक्षणानंतर [[महसूल]] नोंदी, [[गाव]] नकाशे आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्यात आले. पुढे १९१३ मध्ये ''Record of Rights'' संबंधी तरतुदी लागू झाल्यानंतर गावागावात [[हक्क]]अभिलेख ठेवण्याची प्रक्रिया अधिक नियमित झाली.<ref>{{cite web |title=Records of Rights – Kolaba Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[महसूल]] अभिलेख == '''[[महसूल]] अभिलेख''' ({{lang-en|Revenue Records}}) म्हणजे [[जमीन]]ीची मालकी, ताबा, क्षेत्रफळ, वर्गीकरण, महसूल, लागवड, फेरफार आणि इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. [[महाराष्ट्र]]ात महसूल अभिलेखांचे व्यवस्थापन महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार केले जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]] प्रदेशात [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]] सर्वेक्षणानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन आणि [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्यास प्रारंभ झाला. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि नंतरच्या कायद्यांनुसार [[गाव]] नमुने, सर्वे क्रमांक, [[जमीन]]वर्गीकरण आणि महसूल नोंदी अधिक नियमितपणे ठेवण्यात आल्या.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील प्रमुख [[महसूल]] अभिलेखांमध्ये ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद (Mutation Entry), [[हक्क]]अभिलेख, [[गाव]] नमुने, सर्वे नकाशे आणि भूमापन अभिलेखांचा समावेश होतो. हे अभिलेख [[जमीन]]धारणा, वारसा, [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी आणि [[महसूल]] प्रशासनासाठी महत्त्वाचे मानले जातात.<ref>{{cite web |title=e-Rights Record (Mahabhulekh) |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Mahabhumi, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महसूल]] अभिलेखांमधील नोंदी या प्रामुख्याने [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात येतात. त्या स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जात नाहीत; मालकीचा अंतिम प्रश्न संबंधित पुरावे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांवर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ७/१२ उतारा === '''७/१२ उतारा''' ({{lang-en|Record of Rights Extract}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कृषी]] जमिनींसंबंधीचा एक महत्त्वाचा [[महसूल]] अभिलेख आहे. हा उतारा [[हक्क]]अभिलेखचा भाग असून त्यामध्ये सर्वे किंवा गट क्रमांक, [[क्षेत्रफळ]], [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[लागवड]] केलेली पिके, कर आकारणी तसेच इतर महसुली नोंदींचा समावेश असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत हक्क अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्याची व्यवस्था विकसित झाली. त्यानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार ७/१२ उतारा हा [[महसूल]] प्रशासनातील प्रमुख अभिलेख म्हणून वापरला जातो.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही भागांमध्ये ऐतिहासिकदृष्ट्या संयुक्त किंवा सहहिस्सेदारी स्वरूपाच्या जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदविलेली आढळतात. तथापि, केवळ ७/१२ उतारा हा मालकी हक्काचा अंतिम आणि निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; तो [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात आलेला अभिलेख असून मालकीसंबंधी वाद उद्भवल्यास त्याचा निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ८-अ उतारा === '''८-अ उतारा''' ({{lang-en|Village Form No. 8A}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[महसूल]] अभिलेखपैकी एक महत्त्वाचा अभिलेख असून तो विशिष्ट खातेदाराच्या (''Khata Holder'') नावावर असलेल्या जमिनींची खातेनिहाय माहिती दर्शवितो. ७/१२ उतारा ज्या प्रकारे विशिष्ट सर्वे किंवा गट क्रमांकावरील जमिनीची माहिती देतो, त्याउलट ८-अ उतारा हा एका खातेदाराच्या नावावरील सर्व सर्वे किंवा गट क्रमांकांची एकत्रित नोंद दर्शवितो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – Village Form 8A |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ८-अ उतारामध्ये खातेदाराचे नाव, खाते क्रमांक, संयुक्त खातेदारांची माहिती, संबंधित सर्वे किंवा गट क्रमांक, एकूण [[क्षेत्रफळ]] तसेच शासनाकडे देय असलेल्या [[जमीन]] महसुलाची [[माहिती]] नोंदविली जाते. त्यामुळे एका व्यक्तीच्या किंवा संयुक्त खातेदारांच्या नावावर गावामध्ये किती [[जमीन]] नोंदलेली आहे याचा एकत्रित आढावा घेण्यासाठी हा अभिलेख उपयोगी मानला जातो.<ref>{{cite web |title=Land Records Services – Mahabhumi |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ७/१२ उतारा आणि ८-अ उतारा हे परस्परपूरक [[महसूल]] अभिलेख मानले जातात. [[जमीन]]धारणा, [[वारस]]नोंद, फेरफार, [[कर्ज]] व्यवहार तसेच [[महसूल]] प्रशासनातील विविध कामांसाठी दोन्ही अभिलेखांचा एकत्रित संदर्भ घेतला जातो.<ref>{{cite web |title=Digitally Signed Land Records |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमीनधारणेमध्ये ८-अ उतारा हा संबंधित खातेदारांच्या नावावरील जमिनींची खातेनिहाय [[माहिती]] पडताळण्यासाठी उपयुक्त अभिलेख मानला जातो. तथापि, ७/१२ उतारा प्रमाणेच ८-अ उतारा हा देखील [[महसूल]] अभिलेख असून तो स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम व निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; मालकीचा प्रश्न संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयावर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === फेरफार नोंद === '''फेरफार नोंद''' ({{lang-en|Mutation Entry}}) ही [[महसूल]] अभिलेखमधील अशी नोंद आहे, ज्याद्वारे [[जमीन]]धारकाच्या नावात, हक्कात किंवा जमिनीच्या तपशीलात झालेल्या बदलांची नोंद करण्यात येते. खरेदी-विक्री, वारसा, [[दान]]पत्र, विभाजन, न्यायालयाचा आदेश, शासनाकडून संपादन किंवा इतर कायदेशीर कारणांमुळे जमिनीच्या हक्कात बदल झाल्यास संबंधित महसूल अधिकाऱ्याकडे फेरफार प्रस्ताव सादर केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार प्रस्ताव प्राप्त झाल्यानंतर [[तलाठी]], मंडळ[[अधिकारी]] किंवा अन्य सक्षम [[महसूल]] अधिकारी उपलब्ध कागदपत्रांची पडताळणी करून आवश्यक चौकशी करतात. कायदेशीर अटी पूर्ण झाल्यास फेरफार मंजूर केला जातो आणि त्यानुसार ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा तसेच इतर महसूल अभिलेखांमध्ये आवश्यक बदल करण्यात येतात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] ([[हक्क]]अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार फेरफार नोंदींची प्रक्रिया आणि [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये बदल करण्याची कार्यपद्धती निर्धारित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार नोंद ही महसूल प्रशासनासाठी ठेवण्यात येणारी नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानली जात नाही. सर्वोच्च न्यायालयाने विविध निर्णयांमध्ये महसूल अभिलेखांतील नोंदी प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असल्याचे नमूद केले असून, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite book |title=Mulla on the Transfer of Property Act |edition=12th |publisher=LexisNexis |year=2018 }}</ref> कोकण प्रदेशातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींमध्ये वारसनोंद, सहहिस्सेदारांची नावे, विभाजन किंवा इतर बदल यांमुळे फेरफार नोंदींना विशेष महत्त्व प्राप्त होते. फेरफार मंजूर झाल्यानंतर त्यानुसार संबंधित महसूल अभिलेख अद्ययावत केले जातात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === [[हक्क]]अभिलेख === '''[[हक्क]]अभिलेख''' ({{lang-en|Record of Rights}}) म्हणजे एखाद्या गावातील जमिनींची मालकी, ताबा, उपभोग, [[क्षेत्रफळ]], [[महसूल]], सहहिस्सेदारी, फेरफार तसेच इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. महाराष्ट्रात [[हक्क]]अभिलेखांची तयारी, देखभाल व अद्ययावतीकरणाची प्रक्रिया महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ तसेच महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार केली जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिशकालात]] Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत Record of Rights प्रणालीचा [[विकास]] करण्यात आला. त्यानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]नोंदी आणि [[महसूल]]अभिलेख यांचे अधिक नियमित स्वरूप विकसित झाले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, [[गाव]] नमुने आणि इतर [[महसूल]] नोंदी या [[हक्क]]अभिलेख व्यवस्थेचा भाग मानल्या जातात. या अभिलेखांचा उपयोग [[महसूल]] प्रशासन, [[वारस]]नोंद, [[जमीन]] [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी, [[कर्ज]]प्रकरणे आणि इतर प्रशासकीय कामांसाठी केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]]ातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा अभिलेखांमध्ये फेरफार, [[वारस]]नोंद आणि विभाजन यांमुळे वेळोवेळी बदल होत असले तरी मूळ [[हक्क]]अभिलेख [[महसूल]] प्रशासनासाठी मूलभूत दस्तऐवज म्हणून वापरले जातात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Revenue Administration |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[हक्क]]अभिलेखांतील नोंदी या [[महसूल]] प्रशासनासाठी तयार करण्यात आलेल्या अधिकृत नोंदी असतात. त्या मालकी हक्कासंबंधी महत्त्वाचा पुरावा असला तरी, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सामुदायिक जमिनींचे प्रकार == [[कोकण]] प्रदेशातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, पारंपरिक [[कृषी]] पद्धती, ग्रामव्यवस्था आणि ऐतिहासिक [[महसूल]] व्यवस्थेच्या विकासाशी संबंधित आहे. विविध कालखंडांत गावांच्या गरजेनुसार आणि स्थानिक रूढींनुसार वेगवेगळ्या प्रकारच्या जमिनींचा सामायिक किंवा संयुक्त स्वरूपात वापर करण्यात येत असे. या जमिनींचे स्वरूप, उपयोग आणि महसुली नोंदी प्रत्येक गावाच्या [[इतिहास]], भौगोलिक परिस्थिती आणि प्रशासकीय व्यवस्थेनुसार भिन्न असू शकतात.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> या लेखाच्या संदर्भात कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेशी संबंधित प्रमुख [[जमीन]] प्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत: * [[भात]]शेती * डोंगरावरील सामुदायिक [[जमीन]] * वरकस [[जमीन]] * आडीची [[शेती]] * गुरचराईची [[जमीन]] * [[देव]]स्थान, इनाम व गावकीच्या जमिनी या प्रत्येक प्रकारची [[जमीन]] तिचा ऐतिहासिक वापर, महसुली नोंदी आणि कायदेशीर स्थिती यांच्या आधारे स्वतंत्रपणे समजावून सांगितली आहे. === [[भात]]शेती === [[भात]]शेती ही [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक [[कृषी]] व्यवस्थेचा प्रमुख आधार मानली जाते. प्रदेशातील भरपूर पर्जन्यमान, [[नदी]]खोरे, खोरी आणि सखल भाग यांमुळे [[भात]]शेतीचा [[विकास]] झाला. [[रत्‍नागिरी]], [[सिंधुदुर्ग]], [[रायगड]] आणि कोकणातील इतर भागांमध्ये [[भात]] हे प्रमुख अन्नधान्य [[पीक]] असून ऐतिहासिकदृष्ट्या अनेक गावांची अर्थव्यवस्था त्यावर आधारित होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेतीची जमीन पारंपरिकपणे कुटुंबे, [[भावकी]] किंवा सहहिस्सेदार यांच्या संयुक्त वहिवाटीत असल्याची उदाहरणे महसुली अभिलेखांमध्ये आढळतात. काही गावांमध्ये [[भात]]खाचरे वैयक्तिक ताब्यात असली तरी इतर काही ठिकाणी संयुक्त जमीनधारणेच्या स्वरूपामुळे अनेक सहहिस्सेदारांची नावे एकाच ७/१२ उताऱ्यावर नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा [[इतिहास]], [[महसूल]] सर्वेक्षण आणि स्थानिक वहिवाट यांवर अवलंबून बदलते.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration – Land Tenure |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरनुसार विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत जिल्ह्यातील अन्नधान्य पिकांमध्ये भाताचे क्षेत्र सर्वाधिक होते. विविध तालुक्यांमध्ये [[भात]] लागवडीच्या पद्धती, स्थानिक वाण, पाण्याचे व्यवस्थापन आणि कापणीच्या पद्धती यांमध्ये भौगोलिक परिस्थितीनुसार फरक आढळत होता. उंच (कुर्यात) आणि सखल (माळ) अशा दोन्ही प्रकारच्या जमिनींवर भाताची लागवड केली जात असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये आहे.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये भातशेती ही प्रमुख [[कृषी]] पद्धती राहिली असून तिचा स्थानिक [[जमीन]] वापर, [[महसूल]] नोंदी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेशी निकटचा संबंध होता.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === डोंगरावरील सामुदायिक जमीन === [[कोकण]] प्रदेशातील डोंगरउतारावरील जमिनी या स्थानिक भौगोलिक परिस्थितीचा महत्त्वाचा भाग आहेत. सह्याद्री पर्वतरांगेपासून किनारपट्टीपर्यंतच्या प्रदेशात डोंगर, उतार, पठारे आणि खोल दऱ्या यांमुळे जमीन वापराच्या विविध पद्धती विकसित झाल्या. अनेक ठिकाणी डोंगरउतारावरील जमिनींचा उपयोग पारंपरिक शेती, गुरचराई, वृक्षलागवड तसेच नैसर्गिक संसाधनांच्या वापरासाठी केला जात असे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये कोकणातील डोंगरउतारावरील जमिनींचे स्वतंत्र वर्गीकरण करण्यात आले होते. रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडी गॅझेटिअरनुसार, ''वर्खस'' (Varkas) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या उंचावरील जमिनी या डोंगरउतारावरील किंवा सपाट अशा दोन प्रकारांत विभागल्या जात होत्या. सर्वेक्षणादरम्यान त्यांच्या क्षेत्रफळाच्या नोंदी, सीमांकन आणि महसूल आकारणीची स्वतंत्र पद्धत विकसित करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Surveys (1827–1851) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार, डोंगरउतारावरील वर्खस जमिनी या उथळ, खडकाळ आणि तुलनेने कमी सुपीक स्वरूपाच्या असतात. अशा जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], काजू आणि आंबा यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असल्याची नोंद आहे, तर डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग कायमस्वरूपी वनक्षेत्र म्हणून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अशा डोंगरउतारावरील जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये एकापेक्षा अधिक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, या नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणेच्या पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Land Revenue – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === वरकस [[जमीन]] === '''वरकस जमीन''' ({{lang-en|Varkas Land}}) हा [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक महसुली वर्गीकरणामधील एक जमीनप्रकार आहे. ही जमीन प्रामुख्याने डोंगरउतारांवर आढळते. मृदेची खोली कमी, खडकाळ स्वरूप, तुलनेने कमी सुपीकता आणि पावसावर अवलंबून असलेली शेती ही तिची प्रमुख वैशिष्ट्ये मानली जातात.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार वरकस जमिनी या डोंगरउतारांवरील उथळ, पिवळसर-लाल रंगाच्या आणि वाळूमिश्रित मृदेच्या असतात. या जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], [[काजू]] आणि [[आंबा]] यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असून, डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग नैसर्गिक वनक्षेत्र म्हणून टिकून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये वरकस जमीन हा स्वतंत्र महसुली वर्ग म्हणून नोंदविण्यात आला होता. जमिनीचे वर्गीकरण, मृदेचा प्रकार, उत्पादनक्षमता आणि महसूल निर्धारण यांवर आधारित तिचे मूल्यांकन करण्यात येत असे.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> एकोणिसाव्या शतकातील Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये वरकस जमिनींचा उल्लेख डोंगरउतारांवरील शेतीयोग्य जमिनी म्हणून करण्यात आला असून, काही भागांत या जमिनी काही वर्षे पडीत ठेवून नंतर पुन्हा लागवडीखाली आणण्याची पद्धत प्रचलित असल्याची नोंद आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये वरकस जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणा पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === गुरचराईची [[जमीन]] === '''गुरचराईची [[जमीन]]''' ({{lang-en|Grazing Land or Pasture Land}}) ही गावातील पशुधनासाठी राखीव असलेली [[जमीन]] मानली जाते. [[कोकण]] प्रदेशातील [[डोंगर]]उतार, लेटराइट पठारे आणि मोकळ्या जमिनींचा उपयोग परंपरेने [[गुरे]], म्हशी, शेळ्या व इतर जनावरांच्या चराईसाठी केला जात असे. अनेक गावांमध्ये अशा जमिनी गावाच्या सामायिक वापरासाठी उपलब्ध असल्याचे ऐतिहासिक नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये सह्याद्रीलगतच्या लेटराइट पठारांवर नैसर्गिकरित्या उगवणाऱ्या गवताळ प्रदेशांचा उल्लेख असून, या भागांचा उपयोग प्रामुख्याने गुरांच्या चराईसाठी होत असल्याचे नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]]कालीन Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये डोंगरावरील जमिनींचे महसुली मूल्यांकन करताना गुरचराई, चाऱ्याचा साठा आणि गवतासाठी आवश्यक क्षेत्र वजा करून उर्वरित क्षेत्रावर महसूल आकारणी करण्यात येत असल्याची नोंद आहे. यावरून गुरचराईसाठी स्वतंत्र क्षेत्र राखून ठेवण्याची पद्धत अस्तित्वात असल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency – Ratnagiri: Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये गुरचराईसाठी वापरल्या जाणाऱ्या जमिनींचा उल्लेख महसुली अभिलेखांमध्ये किंवा गावाच्या सामायिक वापरातील जमिनी म्हणून आढळतो. तथापि, अशा जमिनींचे क्षेत्रफळ, कायदेशीर दर्जा आणि वापराची पद्धत संबंधित गावातील महसूल अभिलेख, स्थानिक परंपरा आणि विद्यमान कायदेशीर तरतुदींनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === देवस्थान [[जमीन]] === '''देवस्थान [[जमीन]]''' म्हणजे मंदिरे, देवस्थाने किंवा इतर धार्मिक संस्थांच्या धार्मिक विधी, देखभाल, पूजा-अर्चा आणि उपजीविकेसाठी समर्पित करण्यात आलेल्या जमिनी होत. कोकण प्रदेशात अनेक देवस्थानांच्या मालकीच्या जमिनींचा उल्लेख ऐतिहासिक सनदा, इनाम अभिलेख आणि महसूल नोंदींमध्ये आढळतो. अशा जमिनींचे व्यवस्थापन कालानुसार स्थानिक देवस्थान समित्या, विश्वस्त किंवा लागू कायद्यांनुसार करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> === इनाम [[जमीन]] === '''इनाम [[जमीन]]''' म्हणजे शासनकर्त्यांनी धार्मिक संस्था, वतनदार, अधिकारी किंवा इतर व्यक्तींना विशिष्ट सेवा, धार्मिक कार्य किंवा सार्वजनिक उद्देशासाठी अनुदान म्हणून दिलेल्या जमिनी होत. कोकणातील अनेक इनाम जमिनींचा उल्लेख ब्रिटिशकालीन महसूल अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळतो. स्वातंत्र्यानंतर विविध इनाम निर्मूलन कायद्यांमुळे अशा जमिनींच्या महसुली आणि कायदेशीर स्थितीत बदल झाले.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> === गावकीच्या सामुदायिक जमिनी === '''गावकीच्या सामुदायिक जमिनी''' या गावाच्या सामूहिक वापरासाठी राखून ठेवलेल्या जमिनी होत. अशा जमिनींचा उपयोग गुरचराई, सार्वजनिक मार्ग, पाणवठे, स्मशानभूमी, सण-उत्सव, सामुदायिक उपक्रम तसेच इतर सार्वजनिक गरजांसाठी केला जात असल्याची नोंद विविध जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळते. अशा जमिनींचे स्वरूप, व्यवस्थापन आणि महसुली नोंदी संबंधित गावाचा इतिहास, स्थानिक प्रथा आणि लागू कायद्यांनुसार बदलू शकतात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सहहिस्सेदारी व [[वारस]] व्यवस्था == '''सहहिस्सेदारी''' ({{lang-en|Co-ownership}}) म्हणजे एका जमिनीवर एकापेक्षा अधिक व्यक्तींचा कायदेशीर हक्क असणे होय. [[कोकण]] प्रदेशातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे काही प्रकारच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचा उगम पारंपरिक ग्रामव्यवस्था, संयुक्त कुटुंब पद्धती, ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षण तसेच त्यानंतर झालेल्या वारसनोंदींशी संबंधित असल्याचे विविध महसुली अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारी असलेल्या जमिनींमध्ये प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा हिस्सा कायद्याने अस्तित्वात असला तरी तो प्रत्यक्ष क्षेत्रफळाच्या स्वरूपात निश्चित झालेला असेलच असे नाही. जमिनीचे विधिसम्मत विभाजन किंवा सक्षम प्राधिकरणाच्या आदेशानंतरच प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा स्वतंत्र हिस्सा निश्चित केला जातो. तोपर्यंत संबंधित सहहिस्सेदारांचा हक्क संयुक्त स्वरूपात राहू शकतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> जमीनधारकाच्या मृत्यूनंतर त्याच्या कायदेशीर वारसांची नावे महसूल अभिलेखांमध्ये फेरफार प्रक्रियेद्वारे नोंदविली जातात. या प्रक्रियेस सामान्यतः '''वारसनोंद''' असे संबोधले जाते. वारसनोंदीनंतर ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर [[हक्क]]अभिलेख अद्ययावत केले जातात; तथापि, वारसनोंद ही महसुली नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय ठरत नाही.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अनेक पिढ्यांपासून वारसनोंदी होत गेल्यामुळे एकाच महसूल अभिलेखावर मोठ्या संख्येने सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा परिस्थितीत जमिनीचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदींचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे होऊ शकते. अशा प्रत्येक प्रकरणाचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, उपलब्ध अभिलेख, लागू कायदे आणि सक्षम प्राधिकरणाच्या निर्णयांनुसार भिन्न असते.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == महाराष्ट्रातील विद्यमान कायदेशीर चौकट == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचे नियमन विविध महसूल, मालमत्ता, वारसा आणि नोंदणीविषयक कायद्यांच्या आधारे केले जाते. या कायद्यांद्वारे जमिनीची नोंद, हक्क अभिलेख, फेरफार, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी, विभाजन आणि जमीन व्यवहार यांचे नियमन केले जाते. संबंधित जमिनीचे स्वरूप, मालकी, हक्क आणि वापर यांनुसार विविध कायदे लागू होऊ शकतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2 April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांबाबत महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ हे प्रमुख अधिनियम आहे. या संहितेच्या अध्याय १० मध्ये [[हक्क]]अभिलेख, ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद आणि इतर [[महसूल]] नोंदींच्या तयारी व देखभालीसंबंधी तरतुदी करण्यात आल्या आहेत.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 – Chapter X (Record of Rights) |url=https://indiankanoon.org/doc/8420948/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांद्वारे हक्क अभिलेखांची तयारी, फेरफार नोंदी, नोंदवह्यांचे स्वरूप आणि त्यांचे अद्ययावतीकरण यांची कार्यपद्धती निश्चित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Record of Rights and Registers (Preparation and Maintenance) Rules, 1971 |url=https://maharashtrahousingandbuildinglaws.com/the-maharashtra-land-revenue-record-of-rights-and-registers-preparation-and-maintenance-rules-1971/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारीच्या जमिनींमध्ये वारसा, विभाजन, विक्री, दान किंवा इतर व्यवहारांमुळे उद्भवणाऱ्या हक्कांचे निर्धारण करताना हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६, मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२ आणि नोंदणी अधिनियम, १९०८ यांसारख्या इतर लागू कायद्यांचाही विचार केला जातो. संबंधित प्रकरणाच्या स्वरूपानुसार सक्षम महसूल प्राधिकरण किंवा दिवाणी न्यायालय यांचे अधिकार लागू होतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.indiacode.nic.in/handle/123456789/15974?view_type=browse |publisher=India Code |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेच्या संदर्भात [[महसूल]] अभिलेखांतील नोंदी, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि [[जमीन]] व्यवहार यांचा अभ्यास करताना संबंधित कायद्यांबरोबरच शासनाची परिपत्रके, [[महसूल]] [[नियम]], न्यायालयीन निर्णय आणि अद्ययावत प्रशासकीय निर्देश यांनाही महत्त्व आहे. == न्यायालयीन दृष्टिकोन == भारतीय न्यायालयांनी विविध निर्णयांद्वारे महसूल अभिलेख, फेरफार नोंदी, सहहिस्सेदारी आणि मालकी हक्क यांच्यातील कायदेशीर भेद स्पष्ट केला आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने वारंवार नमूद केले आहे की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्या स्वतःहून मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाहीत. मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम दिवाणी न्यायालय उपलब्ध पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे करते. * '''Sawarni v. Inder Kaur''', (1996) 6 SCC 223 — सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की महसूल अभिलेखातील फेरफार (Mutation) मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाही; त्याचा उद्देश महसूल प्रशासनापुरता मर्यादित असतो. * '''Balwant Singh v. Daulat Singh''', (1997) 7 SCC 137 — केवळ फेरफार नोंदीमुळे जमिनीवरील मालकी हक्क किंवा स्वारस्य संपुष्टात येत नाही. * '''Suraj Bhan v. Financial Commissioner''', (2007) 6 SCC 186 — सर्वोच्च न्यायालयाने नमूद केले की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या केवळ महसुली उद्देशासाठी असून त्या मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जाऊ शकत नाहीत. * '''Faqruddin v. Tajuddin''', (2008) 8 SCC 12 — महसूल अधिकारी मालकी हक्कावरील वादाचा अंतिम निर्णय देऊ शकत नाहीत; महसूल नोंदींचे स्वरूप मर्यादित प्रशासकीय उद्देशाचे असते. * '''Narasamma v. State of Karnataka''', (2009) 5 SCC 591 — महसूल नोंदी मालकी हक्क निर्माण करीत नाहीत; तथापि, त्या संबंधित काळातील ताब्याविषयी परिस्थितीजन्य पुरावा म्हणून ग्राह्य धरल्या जाऊ शकतात. * '''Jitendra Singh v. State of Madhya Pradesh''', 2021 SCC OnLine SC 802 — सर्वोच्च न्यायालयाने पूर्वीच्या निर्णयांचा पुनरुच्चार करून स्पष्ट केले की फेरफार नोंदी आणि महसूल अभिलेख केवळ महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्यांमुळे कोणताही स्वतंत्र मालकी हक्क निर्माण होत नाही. कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेच्या संदर्भात संयुक्त महसूल अभिलेख, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि फेरफार नोंदी यांचे मूल्यमापन करताना वरील न्यायसिद्ध तत्त्वे महत्त्वाची मानली जातात. तथापि, प्रत्येक प्रकरणातील मालकी हक्क, हिस्सा, विभाजन किंवा इतर वादांचा निर्णय संबंधित पुरावे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांनुसार केला जातो. == आधुनिक आव्हाने == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेसमोर एकविसाव्या शतकात अनेक प्रशासकीय, सामाजिक, आर्थिक आणि कायदेशीर आव्हाने निर्माण झाली आहेत. वारसनोंदींमुळे वाढत जाणारी सहहिस्सेदारांची संख्या, जमिनींचे तुकडीकरण, स्थलांतर, बदलते जमीन वापराचे स्वरूप, डिजिटल महसूल अभिलेख आणि पर्यावरणीय नियम यांमुळे या व्यवस्थेची गुंतागुंत वाढल्याचे विविध शासकीय अहवाल, महसूल अभिलेख आणि संशोधनांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये संयुक्त महसूल अभिलेखांमध्ये वारसनोंदींमुळे सहहिस्सेदारांची संख्या सातत्याने वाढत असल्याने जमिनींचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदी अद्ययावत ठेवणे अधिक जटिल होत आहे. अशा परिस्थितीचा परिणाम जमीन व्यवहार, कर्जप्रकरणे, विकास प्रकल्प आणि प्रशासकीय प्रक्रियांवर होऊ शकतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> डिजिटल भू-अभिलेख प्रणाली, ऑनलाइन ७/१२ उतारे, भू-नकाशांचे संगणकीकरण आणि Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) यांसारख्या उपक्रमांमुळे महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण सुरू झाले आहे. तथापि, ऐतिहासिक संयुक्त नोंदी, प्रलंबित फेरफार, सीमावाद आणि अपूर्ण अभिलेख यांमुळे काही भागांमध्ये अद्ययावत नोंदी तयार करण्यास व्यावहारिक अडचणी निर्माण होतात.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशातील औद्योगिकीकरण, पर्यटन, पायाभूत सुविधा, शहरीकरण आणि पर्यावरणीय संरक्षण यांमुळे जमीन वापराच्या स्वरूपातही बदल होत आहेत. अशा बदलांच्या पार्श्वभूमीवर सामुदायिक जमीन व्यवस्थेशी संबंधित महसूल अभिलेख, मालकी हक्क, सहहिस्सेदारी आणि जमीन वापर यांचा अभ्यास अधिक महत्त्वाचा मानला जात आहे. == सामाजिक व आर्थिक परिणाम == [[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही अनेक गावांच्या सामाजिक रचना, पारंपरिक ग्रामव्यवस्था आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेचा ऐतिहासिक भाग राहिली आहे. शेती, पशुपालन, नैसर्गिक संसाधनांचा वापर आणि सामुदायिक उपक्रम यांमध्ये या व्यवस्थेचा विविध स्वरूपात सहभाग असल्याचे जिल्हा गॅझेटिअर्स आणि ऐतिहासिक महसूल अभिलेखांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> संयुक्त जमीनधारणा आणि सहहिस्सेदारीमुळे अनेक कुटुंबांचा एकाच जमिनीशी ऐतिहासिक संबंध टिकून राहिला. कालांतराने वारसनोंदी, लोकसंख्यावाढ आणि ग्रामीण भागातून शहरांकडे होणारे स्थलांतर यांमुळे अनेक महसूल अभिलेखांमध्ये सहहिस्सेदारांची संख्या वाढत गेली. परिणामी, काही भागांमध्ये जमीन व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि अभिलेखांचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे झाले आहे.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील कृषी पद्धती, फळबागा, पर्यटन, पायाभूत सुविधा आणि इतर आर्थिक उपक्रमांच्या विस्तारामुळे जमीन वापराच्या स्वरूपात बदल होत आहेत. या बदलांच्या पार्श्वभूमीवर पारंपरिक सामुदायिक जमीन व्यवस्था, महसूल अभिलेख आणि आधुनिक जमीन प्रशासन यांच्यात समन्वय राखण्याची आवश्यकता विविध धोरणात्मक अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचा अभ्यास हा केवळ महसूल अभिलेखांपुरता मर्यादित नसून ग्रामीण इतिहास, सामाजिक रचना, कृषी अर्थव्यवस्था, पर्यावरण, जमीनधारणा आणि सार्वजनिक प्रशासन या विविध अभ्यासक्षेत्रांशी संबंधित मानला जातो. त्यामुळे या व्यवस्थेचा अभ्यास इतिहास, कायदा, महसूल प्रशासन आणि ग्रामीण विकास या सर्व दृष्टिकोनांतून केला जातो.<ref>{{cite web |title=Konkan Division – Government of Maharashtra |url=https://konkan.gov.in/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[जमीन]] * [[महसूल]] == ग्रंथसूची == === कायदे === * भारत सरकार. ''मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२'' (Transfer of Property Act, 1882). * भारत सरकार. ''नोंदणी अधिनियम, १९०८'' (Registration Act, 1908). * भारत सरकार. ''हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६'' (Hindu Succession Act, 1956). * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''. * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१''. * Bombay Land Revenue Code, 1879. === अधिकृत शासन प्रकाशने === * महाराष्ट्र शासन. ''महाभूलेख''. * भारत सरकार. ''Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP)''. * महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स विभाग. * Survey and Settlement Commissioner, Maharashtra. विविध महसूल परिपत्रके व मार्गदर्शक सूचना. === जिल्हा गॅझेटिअर्स === * Government of Maharashtra. ''Ratnagiri District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Sindhudurg District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Raigad District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Kolaba District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Thane District Gazetteer''. === ब्रिटिशकालीन गॅझेटिअर्स === * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi''. Vol. X. Government Central Press, Bombay, 1880. * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba''. Vol. XI. Government Central Press, Bombay. === संशोधन व संदर्भग्रंथ === * Khobrekar, V. G. ''Kokan from the Earliest to 1818 A.D.'' * Government of Maharashtra. ''Maharashtra State Gazetteers'' (General Series). === संकेतस्थळे === * Maharashtra State Gazetteers Department. * Mahabhulekh. * Maharashtra Revenue and Forest Department. * India Code. * Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP). == बाह्य दुवे == * [https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ महाभूलेख] * [https://aapleabhilekh.mahabhumi.gov.in/ आपले अभिलेख] * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स] * [https://dilrmp.gov.in/ Digital India Land Records Modernization Programme] * [https://www.indiacode.nic.in/ India Code] * [https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/land-revenue-code-1966-2/ महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६] * [https://mahabhumi.gov.in/ महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन] == संदर्भ == [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:महाराष्ट्र]] [[वर्ग:जमीन]] [[वर्ग:महसूल]] [[वर्ग:कृषी]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील जमीन व्यवस्था]] ej1qmco3m52ppbi95u0jjl6rlq99ery 2694955 2694954 2026-07-16T17:02:59Z AdvAnantGholam 172574 2694955 wikitext text/x-wiki {{Infobox | above = कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था | header1 = सामान्य माहिती | label2 = प्रकार | data2 = पारंपरिक जमीन व्यवस्था | label3 = प्रदेश | data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | label4 = ऐतिहासिक कालखंड | data4 = प्राचीन काळ – वर्तमान | label5 = प्रमुख जमीन प्रकार | data5 = भातशेती, वरकस जमीन, डोंगरावरील सामुदायिक जमीन, आडीची शेती, गुरचराईची जमीन, देवस्थान जमीन, इनाम जमीन, गावकीच्या सामुदायिक जमिनी | label6 = प्रमुख अभिलेख | data6 = ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, हक्क अभिलेख | label7 = प्रमुख कायदा | data7 = महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ | label8 = संबंधित संस्था | data8 = महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन | label9 = संबंधित विषय | data9 = [[महसूल]], [[जमीन]], सहहिस्सेदारी, वारस व्यवस्था | below = कोकणातील पारंपरिक सामुदायिक जमीनधारणा, महसूल अभिलेख आणि कायदेशीर व्यवस्थेचा आढावा }} '''[[कोकण]]तील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]तील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]]प्रशासन|महसुली व्यवस्था आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराईची क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे The Gazetteer of the Bombay Presidency, [[महाराष्ट्र]]राज्य गॅझेटिअर, महसुली अभिलेख आणि इतर ऐतिहासिक स्रोतांमधून दिसून येते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालात]] करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, ''Bombay Land Revenue Code, 1879'', ''Record of Rights'' प्रणाली आणि त्यानंतर महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ अंतर्गत तयार झालेल्या अभिलेखांमुळे या प्रदेशातील जमीनधारणा व महसुली नोंदींचे दस्तऐवजीकरण अधिक नियमित स्वरूपात करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == प्रस्तावना == '''[[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]] प्रशासन|महसुली प्रशासन आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची शेती, गुरचराई क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक, महसुली आणि प्रशासकीय अभिलेखांतून दिसून येते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश]] [[भारत]], ब्रिटिशकालात करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, [[गाव]]नकाशे, Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights प्रणालीच्या अंमलबजावणीनंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि हक्क अभिलेखांची नोंद अधिक नियमितपणे करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले आणि ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी व इतर हक्क अभिलेख यांच्या व्यवस्थापनासाठी एकसंध कायदेशीर चौकट उपलब्ध झाली.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == भौगोलिक पार्श्वभूमी == '''[[कोकण]]''' हा [[भारत]]च्या पश्चिम किनारपट्टीवरील [[सह्याद्री]] पर्वतरांग आणि [[अरबी समुद्र]] यांच्या दरम्यान वसलेला चिंचोळा किनारी प्रदेश आहे. [[महाराष्ट्र]]ातील कोकण विभागात [[मुंबई शहर जिल्हा]], [[मुंबई]] उपनगर जिल्हा, [[ठाणे]] जिल्हा, [[पालघर]] जिल्हा, [[रायगड]] जिल्हा, [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा आणि [[सिंधुदुर्ग]] जिल्हा यांचा समावेश होतो.<ref>{{cite web |title=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/index.html |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशात दक्षिण-पश्चिम मान्सूनच्या प्रभावामुळे मोठ्या प्रमाणात पर्जन्यवृष्टी होते. या प्रदेशात प्रामुख्याने लेटराइट (जांभा), लाल मुरूम, गाळयुक्त तसेच डोंगरउतारावरील विविध प्रकारच्या मृदा आढळतात. या भौगोलिक वैशिष्ट्यांमुळे [[भात]]शेती, [[फळ]]बागा आणि पावसावर अवलंबून असलेली [[कृषी]] व्यवस्था विकसित झाली आहे.<ref>{{cite web |title=Hydrogeology of Maharashtra |url=https://gsda.maharashtra.gov.in/en-hydrogeology-of-maharashtra/ |publisher=Groundwater Surveys and Development Agency, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांमधून उगम पावणाऱ्या असंख्य नद्या, खाड्या, ओढे आणि नैसर्गिक जलप्रवाहांमुळे कोकणात [[भात]]शेतीस पोषक भौगोलिक परिस्थिती निर्माण झाली. किनारपट्टी, [[डोंगर]]उतार, [[नदी]]खोरे आणि पठारी भाग यांच्या भौगोलिक विविधतेमुळे [[जमीन]] वापर, [[शेती]]चे प्रकार आणि वस्तीची रचना यांतही विविधता आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> परंपरेने कोकणातील बहुतेक गावे डोंगरांच्या पायथ्याशी किंवा [[नदी]]काठांवर विकसित झाली. गावाभोवती [[भात]]खाचरे, [[डोंगर]]उतारावरील वरकस [[जमीन]], [[फळ]]बागा, गुरचराई क्षेत्रे आणि [[वन]]क्षेत्र अशी भौगोलिक रचना अनेक ठिकाणी आढळते. या नैसर्गिक परिस्थितीचा स्थानिक जमीन वापर, महसूल व्यवस्था आणि पारंपरिक वहिवाटीवर दीर्घकालीन प्रभाव पडला आहे.<ref>{{cite web |title=What We Do – Gazetteers Department |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/whatwedo.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == ऐतिहासिक पार्श्वभूमी == [[कोकण]] प्रदेशाचा [[इतिहास]] प्राचीन काळापासून विविध राजवंश, सागरी [[व्यापार]] आणि किनारी संस्कृतीशी संबंधित आहे. प्राचीन भारतीय [[साहित्य]], शिलालेख, ताम्रपट तसेच परकीय प्रवाशांच्या वर्णनांमध्ये [[अपरांत]] (Aparanta), सप्त[[कोकण]] आणि [[कोकण]] प्रदेशाचा उल्लेख विविध नावांनी आढळतो. या प्रदेशावर [[सातवाहन]], [[चालुक्य]], [[राष्ट्रकूट]], [[शिलाहार]], [[यादव]], [[बहामनी सल्तनत]], [[आदिलशाही]], [[मराठा साम्राज्य]] आणि [[ब्रिटिश राज]] अशा विविध सत्तांनी वेगवेगळ्या कालखंडांत राज्य केले.<ref>{{cite web |title=History – Maharashtra State Gazetteers |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/greater_bombay/history.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील जमीनधारणा आणि महसूल व्यवस्था कालानुसार बदलत गेली. मध्ययुगीन काळात स्थानिक ग्रामसंस्था, वतन व्यवस्था आणि प्रादेशिक सत्तांनुसार महसूल आकारणीच्या विविध पद्धती अस्तित्वात होत्या. [[पाटील]], [[कुलकर्णी]], [[देशमुख]] आणि इतर पारंपरिक अधिकारी गावपातळीवरील महसूल प्रशासनात महत्त्वाची भूमिका बजावत असत.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri and Savantvadi Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील महसूल व्यवस्थेच्या इतिहासात विजापूर, मराठा आणि ब्रिटिश कालखंडांना विशेष महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या महसूल इतिहासानुसार इ.स. १५०२ मध्ये [[युसुफ आदिल शाह]] यांच्या काळात महसूल व्यवस्थेची पुनर्रचना करण्यात आली. पुढे मराठा आणि पेशवा काळात गावपातळीवरील महसूल प्रशासन अधिक संघटित झाले.<ref>{{cite web |title=History of Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> इ.स. १८१८ नंतर [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश प्रशासनाने]] कोकणातील [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेत व्यापक बदल केले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, नकाशे तयार करणे, जमिनींचे वर्गीकरण आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्याची प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने राबविण्यात आली. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights संबंधीच्या तरतुदींमुळे महसूल प्रशासनाला अधिक एकसंध कायदेशीर स्वरूप प्राप्त झाले.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[स्वातंत्र्य]]ानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर[[ महसूल]] अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले. त्याअंतर्गत ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी आणि इतर [[हक्क]]अभिलेखांचे व्यवस्थापन कायदेशीर चौकटीत करण्यात येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था == [[कोकण]] प्रदेशात पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, [[कृषी]], पर्जन्यमान, सामाजिक रचना आणि प्रचलित रूढी-परंपरा यांच्या आधारे विकसित झाली. गावातील जमिनींचा वापर केवळ वैयक्तिक [[शेती]]पुरता मर्यादित नसून, काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर सामुदायिक स्वरूपात केला जात असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि महसुली नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> कोकणातील पारंपरिक [[शेती]] प्रामुख्याने [[भात]]शेतीवर आधारित होती. [[डोंगर]] उतारावरील [[जमीन]], वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराई क्षेत्रे, नैसर्गिक जलस्रोत आणि वनालगतच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, गावकी व्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीनुसार होत असे.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> गावातील [[पाटील]], [[कुलकर्णी]] आणि इतर पारंपरिक ग्रामप्रशासनाशी संबंधित व्यक्ती [[महसूल]] संकलन, [[जमीन]] नोंदी आणि स्थानिक प्रशासनामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावत असत. विविध गावांमध्ये [[जमीन]] वापराच्या पद्धती, वहिवाटीचे [[नियम]] आणि सामुदायिक व्यवस्थापनाची स्वरूपे स्थानिक परिस्थितीनुसार भिन्न होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालीन]] महसूल सर्वेक्षणापूर्वी जमीनधारणेच्या अनेक प्रथा प्रामुख्याने स्थानिक रूढी आणि प्रचलित परंपरांवर आधारित होत्या. नंतरच्या काळात Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि त्यानंतरच्या [[महसूल]] कायद्यांद्वारे जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि अभिलेखीकरण करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> आजही [[कोकण]]ातील काही भागांमध्ये पारंपरिक [[जमीन]] वापराच्या ऐतिहासिक स्वरूपाचे प्रतिबिंब ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर महसुली अभिलेखांमध्ये आढळून येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]]व्यवस्था == [[ईस्ट इंडिया कंपनी]]च्या कारकीर्दीत आणि त्यानंतर [[ब्रिटिश राज]]च्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मधील जमीन महसूल व्यवस्थेत व्यापक प्रशासकीय सुधारणा करण्यात आल्या. महसूल संकलन अधिक कार्यक्षम करणे, जमिनींचे सर्वेक्षण करणे, सीमांकन निश्चित करणे आणि जमीनधारकांच्या हक्कांची नोंद ठेवणे हे या सुधारणांचे प्रमुख उद्दिष्ट होते.ब्रिटिश सत्तेच्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मध्ये [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेचे पुनर्गठन करण्यात आले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) आणि [[महसूल]]प्रशासन यांना कायदेशीर चौकट देण्यासाठी पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026}}</ref> एकोणिसाव्या शतकात ग्रेट ट्रिगोनोमेट्रिकल सर्व्हे आणि स्थानिक [[महसूल]] सर्वेक्षणांच्या आधारे जमिनींचे मोजमाप, वर्गीकरण आणि नकाशे तयार करण्याचे काम सुरू झाले. या सर्वेक्षणांमुळे प्रत्येक गावातील [[शेत]]जमिनी, [[डोंगर]], वनक्षेत्र, [[नदी]]-नाले आणि इतर नैसर्गिक भूभाग यांची स्वतंत्र नोंद करण्यात आली. Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू झाल्यानंतर [[बॉम्बे]]प्रेसिडेन्सीतील [[जमीन]] [[महसूल]] प्रशासनाला एकसंध कायदेशीर चौकट प्राप्त झाली. या कायद्यांतर्गत जमिनींचे सर्वेक्षण, [[महसूल]] निश्चिती, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights), फेरफार नोंदी आणि [[महसूल]] अधिकाऱ्यांचे अधिकार निश्चित करण्यात आले. [[ब्रिटिश]]कालात तयार करण्यात आलेल्या [[हक्क]] अभिलेखमुळे प्रत्येक सर्वे क्रमांकाची माहिती, [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[क्षेत्रफळ]] आणि [[महसूल]] यांची अधिकृत नोंद ठेवण्याची पद्धत विकसित झाली. पुढील काळात या अभिलेखांच्या आधारे [[महसूल]] प्रशासन अधिक नियमित करण्यात आले. कोकणातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये [[ब्रिटिश]]कालीन सर्वेक्षणानंतर [[महसूल]] नोंदी, [[गाव]] नकाशे आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्यात आले. पुढे १९१३ मध्ये ''Record of Rights'' संबंधी तरतुदी लागू झाल्यानंतर गावागावात [[हक्क]]अभिलेख ठेवण्याची प्रक्रिया अधिक नियमित झाली.<ref>{{cite web |title=Records of Rights – Kolaba Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[महसूल]] अभिलेख == '''[[महसूल]] अभिलेख''' ({{lang-en|Revenue Records}}) म्हणजे [[जमीन]]ीची मालकी, ताबा, क्षेत्रफळ, वर्गीकरण, महसूल, लागवड, फेरफार आणि इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. [[महाराष्ट्र]]ात महसूल अभिलेखांचे व्यवस्थापन महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार केले जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]] प्रदेशात [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]] सर्वेक्षणानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन आणि [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्यास प्रारंभ झाला. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि नंतरच्या कायद्यांनुसार [[गाव]] नमुने, सर्वे क्रमांक, [[जमीन]]वर्गीकरण आणि महसूल नोंदी अधिक नियमितपणे ठेवण्यात आल्या.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील प्रमुख [[महसूल]] अभिलेखांमध्ये ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद (Mutation Entry), [[हक्क]]अभिलेख, [[गाव]] नमुने, सर्वे नकाशे आणि भूमापन अभिलेखांचा समावेश होतो. हे अभिलेख [[जमीन]]धारणा, वारसा, [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी आणि [[महसूल]] प्रशासनासाठी महत्त्वाचे मानले जातात.<ref>{{cite web |title=e-Rights Record (Mahabhulekh) |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Mahabhumi, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महसूल]] अभिलेखांमधील नोंदी या प्रामुख्याने [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात येतात. त्या स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जात नाहीत; मालकीचा अंतिम प्रश्न संबंधित पुरावे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांवर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ७/१२ उतारा === '''७/१२ उतारा''' ({{lang-en|Record of Rights Extract}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कृषी]] जमिनींसंबंधीचा एक महत्त्वाचा [[महसूल]] अभिलेख आहे. हा उतारा [[हक्क]]अभिलेखचा भाग असून त्यामध्ये सर्वे किंवा गट क्रमांक, [[क्षेत्रफळ]], [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[लागवड]] केलेली पिके, कर आकारणी तसेच इतर महसुली नोंदींचा समावेश असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत हक्क अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्याची व्यवस्था विकसित झाली. त्यानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार ७/१२ उतारा हा [[महसूल]] प्रशासनातील प्रमुख अभिलेख म्हणून वापरला जातो.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही भागांमध्ये ऐतिहासिकदृष्ट्या संयुक्त किंवा सहहिस्सेदारी स्वरूपाच्या जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदविलेली आढळतात. तथापि, केवळ ७/१२ उतारा हा मालकी हक्काचा अंतिम आणि निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; तो [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात आलेला अभिलेख असून मालकीसंबंधी वाद उद्भवल्यास त्याचा निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ८-अ उतारा === '''८-अ उतारा''' ({{lang-en|Village Form No. 8A}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[महसूल]] अभिलेखपैकी एक महत्त्वाचा अभिलेख असून तो विशिष्ट खातेदाराच्या (''Khata Holder'') नावावर असलेल्या जमिनींची खातेनिहाय माहिती दर्शवितो. ७/१२ उतारा ज्या प्रकारे विशिष्ट सर्वे किंवा गट क्रमांकावरील जमिनीची माहिती देतो, त्याउलट ८-अ उतारा हा एका खातेदाराच्या नावावरील सर्व सर्वे किंवा गट क्रमांकांची एकत्रित नोंद दर्शवितो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – Village Form 8A |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ८-अ उतारामध्ये खातेदाराचे नाव, खाते क्रमांक, संयुक्त खातेदारांची माहिती, संबंधित सर्वे किंवा गट क्रमांक, एकूण [[क्षेत्रफळ]] तसेच शासनाकडे देय असलेल्या [[जमीन]] महसुलाची [[माहिती]] नोंदविली जाते. त्यामुळे एका व्यक्तीच्या किंवा संयुक्त खातेदारांच्या नावावर गावामध्ये किती [[जमीन]] नोंदलेली आहे याचा एकत्रित आढावा घेण्यासाठी हा अभिलेख उपयोगी मानला जातो.<ref>{{cite web |title=Land Records Services – Mahabhumi |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ७/१२ उतारा आणि ८-अ उतारा हे परस्परपूरक [[महसूल]] अभिलेख मानले जातात. [[जमीन]]धारणा, [[वारस]]नोंद, फेरफार, [[कर्ज]] व्यवहार तसेच [[महसूल]] प्रशासनातील विविध कामांसाठी दोन्ही अभिलेखांचा एकत्रित संदर्भ घेतला जातो.<ref>{{cite web |title=Digitally Signed Land Records |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमीनधारणेमध्ये ८-अ उतारा हा संबंधित खातेदारांच्या नावावरील जमिनींची खातेनिहाय [[माहिती]] पडताळण्यासाठी उपयुक्त अभिलेख मानला जातो. तथापि, ७/१२ उतारा प्रमाणेच ८-अ उतारा हा देखील [[महसूल]] अभिलेख असून तो स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम व निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; मालकीचा प्रश्न संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयावर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === फेरफार नोंद === '''फेरफार नोंद''' ({{lang-en|Mutation Entry}}) ही [[महसूल]] अभिलेखमधील अशी नोंद आहे, ज्याद्वारे [[जमीन]]धारकाच्या नावात, हक्कात किंवा जमिनीच्या तपशीलात झालेल्या बदलांची नोंद करण्यात येते. खरेदी-विक्री, वारसा, [[दान]]पत्र, विभाजन, न्यायालयाचा आदेश, शासनाकडून संपादन किंवा इतर कायदेशीर कारणांमुळे जमिनीच्या हक्कात बदल झाल्यास संबंधित महसूल अधिकाऱ्याकडे फेरफार प्रस्ताव सादर केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार प्रस्ताव प्राप्त झाल्यानंतर [[तलाठी]], मंडळ[[अधिकारी]] किंवा अन्य सक्षम [[महसूल]] अधिकारी उपलब्ध कागदपत्रांची पडताळणी करून आवश्यक चौकशी करतात. कायदेशीर अटी पूर्ण झाल्यास फेरफार मंजूर केला जातो आणि त्यानुसार ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा तसेच इतर महसूल अभिलेखांमध्ये आवश्यक बदल करण्यात येतात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] ([[हक्क]]अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार फेरफार नोंदींची प्रक्रिया आणि [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये बदल करण्याची कार्यपद्धती निर्धारित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार नोंद ही महसूल प्रशासनासाठी ठेवण्यात येणारी नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानली जात नाही. सर्वोच्च न्यायालयाने विविध निर्णयांमध्ये महसूल अभिलेखांतील नोंदी प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असल्याचे नमूद केले असून, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite book |title=Mulla on the Transfer of Property Act |edition=12th |publisher=LexisNexis |year=2018 }}</ref> कोकण प्रदेशातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींमध्ये वारसनोंद, सहहिस्सेदारांची नावे, विभाजन किंवा इतर बदल यांमुळे फेरफार नोंदींना विशेष महत्त्व प्राप्त होते. फेरफार मंजूर झाल्यानंतर त्यानुसार संबंधित महसूल अभिलेख अद्ययावत केले जातात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === [[हक्क]]अभिलेख === '''[[हक्क]]अभिलेख''' ({{lang-en|Record of Rights}}) म्हणजे एखाद्या गावातील जमिनींची मालकी, ताबा, उपभोग, [[क्षेत्रफळ]], [[महसूल]], सहहिस्सेदारी, फेरफार तसेच इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. महाराष्ट्रात [[हक्क]]अभिलेखांची तयारी, देखभाल व अद्ययावतीकरणाची प्रक्रिया महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ तसेच महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार केली जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिशकालात]] Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत Record of Rights प्रणालीचा [[विकास]] करण्यात आला. त्यानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]नोंदी आणि [[महसूल]]अभिलेख यांचे अधिक नियमित स्वरूप विकसित झाले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, [[गाव]] नमुने आणि इतर [[महसूल]] नोंदी या [[हक्क]]अभिलेख व्यवस्थेचा भाग मानल्या जातात. या अभिलेखांचा उपयोग [[महसूल]] प्रशासन, [[वारस]]नोंद, [[जमीन]] [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी, [[कर्ज]]प्रकरणे आणि इतर प्रशासकीय कामांसाठी केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]]ातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा अभिलेखांमध्ये फेरफार, [[वारस]]नोंद आणि विभाजन यांमुळे वेळोवेळी बदल होत असले तरी मूळ [[हक्क]]अभिलेख [[महसूल]] प्रशासनासाठी मूलभूत दस्तऐवज म्हणून वापरले जातात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Revenue Administration |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[हक्क]]अभिलेखांतील नोंदी या [[महसूल]] प्रशासनासाठी तयार करण्यात आलेल्या अधिकृत नोंदी असतात. त्या मालकी हक्कासंबंधी महत्त्वाचा पुरावा असला तरी, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सामुदायिक जमिनींचे प्रकार == [[कोकण]] प्रदेशातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, पारंपरिक [[कृषी]] पद्धती, ग्रामव्यवस्था आणि ऐतिहासिक [[महसूल]] व्यवस्थेच्या विकासाशी संबंधित आहे. विविध कालखंडांत गावांच्या गरजेनुसार आणि स्थानिक रूढींनुसार वेगवेगळ्या प्रकारच्या जमिनींचा सामायिक किंवा संयुक्त स्वरूपात वापर करण्यात येत असे. या जमिनींचे स्वरूप, उपयोग आणि महसुली नोंदी प्रत्येक गावाच्या [[इतिहास]], भौगोलिक परिस्थिती आणि प्रशासकीय व्यवस्थेनुसार भिन्न असू शकतात.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> या लेखाच्या संदर्भात कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेशी संबंधित प्रमुख [[जमीन]] प्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत: * [[भात]]शेती * डोंगरावरील सामुदायिक [[जमीन]] * वरकस [[जमीन]] * आडीची [[शेती]] * गुरचराईची [[जमीन]] * [[देव]]स्थान, इनाम व गावकीच्या जमिनी या प्रत्येक प्रकारची [[जमीन]] तिचा ऐतिहासिक वापर, महसुली नोंदी आणि कायदेशीर स्थिती यांच्या आधारे स्वतंत्रपणे समजावून सांगितली आहे. === [[भात]]शेती === [[भात]]शेती ही [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक [[कृषी]] व्यवस्थेचा प्रमुख आधार मानली जाते. प्रदेशातील भरपूर पर्जन्यमान, [[नदी]]खोरे, खोरी आणि सखल भाग यांमुळे [[भात]]शेतीचा [[विकास]] झाला. [[रत्‍नागिरी]], [[सिंधुदुर्ग]], [[रायगड]] आणि कोकणातील इतर भागांमध्ये [[भात]] हे प्रमुख अन्नधान्य [[पीक]] असून ऐतिहासिकदृष्ट्या अनेक गावांची अर्थव्यवस्था त्यावर आधारित होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेतीची जमीन पारंपरिकपणे कुटुंबे, [[भावकी]] किंवा सहहिस्सेदार यांच्या संयुक्त वहिवाटीत असल्याची उदाहरणे महसुली अभिलेखांमध्ये आढळतात. काही गावांमध्ये [[भात]]खाचरे वैयक्तिक ताब्यात असली तरी इतर काही ठिकाणी संयुक्त जमीनधारणेच्या स्वरूपामुळे अनेक सहहिस्सेदारांची नावे एकाच ७/१२ उताऱ्यावर नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा [[इतिहास]], [[महसूल]] सर्वेक्षण आणि स्थानिक वहिवाट यांवर अवलंबून बदलते.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration – Land Tenure |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरनुसार विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत जिल्ह्यातील अन्नधान्य पिकांमध्ये भाताचे क्षेत्र सर्वाधिक होते. विविध तालुक्यांमध्ये [[भात]] लागवडीच्या पद्धती, स्थानिक वाण, पाण्याचे व्यवस्थापन आणि कापणीच्या पद्धती यांमध्ये भौगोलिक परिस्थितीनुसार फरक आढळत होता. उंच (कुर्यात) आणि सखल (माळ) अशा दोन्ही प्रकारच्या जमिनींवर भाताची लागवड केली जात असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये आहे.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये भातशेती ही प्रमुख [[कृषी]] पद्धती राहिली असून तिचा स्थानिक [[जमीन]] वापर, [[महसूल]] नोंदी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेशी निकटचा संबंध होता.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === डोंगरावरील सामुदायिक जमीन === [[कोकण]] प्रदेशातील डोंगरउतारावरील जमिनी या स्थानिक भौगोलिक परिस्थितीचा महत्त्वाचा भाग आहेत. सह्याद्री पर्वतरांगेपासून किनारपट्टीपर्यंतच्या प्रदेशात डोंगर, उतार, पठारे आणि खोल दऱ्या यांमुळे जमीन वापराच्या विविध पद्धती विकसित झाल्या. अनेक ठिकाणी डोंगरउतारावरील जमिनींचा उपयोग पारंपरिक शेती, गुरचराई, वृक्षलागवड तसेच नैसर्गिक संसाधनांच्या वापरासाठी केला जात असे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये कोकणातील डोंगरउतारावरील जमिनींचे स्वतंत्र वर्गीकरण करण्यात आले होते. रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडी गॅझेटिअरनुसार, ''वर्खस'' (Varkas) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या उंचावरील जमिनी या डोंगरउतारावरील किंवा सपाट अशा दोन प्रकारांत विभागल्या जात होत्या. सर्वेक्षणादरम्यान त्यांच्या क्षेत्रफळाच्या नोंदी, सीमांकन आणि महसूल आकारणीची स्वतंत्र पद्धत विकसित करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Surveys (1827–1851) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार, डोंगरउतारावरील वर्खस जमिनी या उथळ, खडकाळ आणि तुलनेने कमी सुपीक स्वरूपाच्या असतात. अशा जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], काजू आणि आंबा यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असल्याची नोंद आहे, तर डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग कायमस्वरूपी वनक्षेत्र म्हणून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अशा डोंगरउतारावरील जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये एकापेक्षा अधिक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, या नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणेच्या पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Land Revenue – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === वरकस [[जमीन]] === '''वरकस जमीन''' ({{lang-en|Varkas Land}}) हा [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक महसुली वर्गीकरणामधील एक जमीनप्रकार आहे. ही जमीन प्रामुख्याने डोंगरउतारांवर आढळते. मृदेची खोली कमी, खडकाळ स्वरूप, तुलनेने कमी सुपीकता आणि पावसावर अवलंबून असलेली शेती ही तिची प्रमुख वैशिष्ट्ये मानली जातात.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार वरकस जमिनी या डोंगरउतारांवरील उथळ, पिवळसर-लाल रंगाच्या आणि वाळूमिश्रित मृदेच्या असतात. या जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], [[काजू]] आणि [[आंबा]] यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असून, डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग नैसर्गिक वनक्षेत्र म्हणून टिकून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये वरकस जमीन हा स्वतंत्र महसुली वर्ग म्हणून नोंदविण्यात आला होता. जमिनीचे वर्गीकरण, मृदेचा प्रकार, उत्पादनक्षमता आणि महसूल निर्धारण यांवर आधारित तिचे मूल्यांकन करण्यात येत असे.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> एकोणिसाव्या शतकातील Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये वरकस जमिनींचा उल्लेख डोंगरउतारांवरील शेतीयोग्य जमिनी म्हणून करण्यात आला असून, काही भागांत या जमिनी काही वर्षे पडीत ठेवून नंतर पुन्हा लागवडीखाली आणण्याची पद्धत प्रचलित असल्याची नोंद आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये वरकस जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणा पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === गुरचराईची [[जमीन]] === '''गुरचराईची [[जमीन]]''' ({{lang-en|Grazing Land or Pasture Land}}) ही गावातील पशुधनासाठी राखीव असलेली [[जमीन]] मानली जाते. [[कोकण]] प्रदेशातील [[डोंगर]]उतार, लेटराइट पठारे आणि मोकळ्या जमिनींचा उपयोग परंपरेने [[गुरे]], म्हशी, शेळ्या व इतर जनावरांच्या चराईसाठी केला जात असे. अनेक गावांमध्ये अशा जमिनी गावाच्या सामायिक वापरासाठी उपलब्ध असल्याचे ऐतिहासिक नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये सह्याद्रीलगतच्या लेटराइट पठारांवर नैसर्गिकरित्या उगवणाऱ्या गवताळ प्रदेशांचा उल्लेख असून, या भागांचा उपयोग प्रामुख्याने गुरांच्या चराईसाठी होत असल्याचे नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]]कालीन Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये डोंगरावरील जमिनींचे महसुली मूल्यांकन करताना गुरचराई, चाऱ्याचा साठा आणि गवतासाठी आवश्यक क्षेत्र वजा करून उर्वरित क्षेत्रावर महसूल आकारणी करण्यात येत असल्याची नोंद आहे. यावरून गुरचराईसाठी स्वतंत्र क्षेत्र राखून ठेवण्याची पद्धत अस्तित्वात असल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency – Ratnagiri: Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये गुरचराईसाठी वापरल्या जाणाऱ्या जमिनींचा उल्लेख महसुली अभिलेखांमध्ये किंवा गावाच्या सामायिक वापरातील जमिनी म्हणून आढळतो. तथापि, अशा जमिनींचे क्षेत्रफळ, कायदेशीर दर्जा आणि वापराची पद्धत संबंधित गावातील महसूल अभिलेख, स्थानिक परंपरा आणि विद्यमान कायदेशीर तरतुदींनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === देवस्थान [[जमीन]] === '''देवस्थान [[जमीन]]''' म्हणजे मंदिरे, देवस्थाने किंवा इतर धार्मिक संस्थांच्या धार्मिक विधी, देखभाल, पूजा-अर्चा आणि उपजीविकेसाठी समर्पित करण्यात आलेल्या जमिनी होत. कोकण प्रदेशात अनेक देवस्थानांच्या मालकीच्या जमिनींचा उल्लेख ऐतिहासिक सनदा, इनाम अभिलेख आणि महसूल नोंदींमध्ये आढळतो. अशा जमिनींचे व्यवस्थापन कालानुसार स्थानिक देवस्थान समित्या, विश्वस्त किंवा लागू कायद्यांनुसार करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> === इनाम [[जमीन]] === '''इनाम [[जमीन]]''' म्हणजे शासनकर्त्यांनी धार्मिक संस्था, वतनदार, अधिकारी किंवा इतर व्यक्तींना विशिष्ट सेवा, धार्मिक कार्य किंवा सार्वजनिक उद्देशासाठी अनुदान म्हणून दिलेल्या जमिनी होत. कोकणातील अनेक इनाम जमिनींचा उल्लेख ब्रिटिशकालीन महसूल अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळतो. स्वातंत्र्यानंतर विविध इनाम निर्मूलन कायद्यांमुळे अशा जमिनींच्या महसुली आणि कायदेशीर स्थितीत बदल झाले.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> === गावकीच्या सामुदायिक जमिनी === '''गावकीच्या सामुदायिक जमिनी''' या गावाच्या सामूहिक वापरासाठी राखून ठेवलेल्या जमिनी होत. अशा जमिनींचा उपयोग गुरचराई, सार्वजनिक मार्ग, पाणवठे, स्मशानभूमी, सण-उत्सव, सामुदायिक उपक्रम तसेच इतर सार्वजनिक गरजांसाठी केला जात असल्याची नोंद विविध जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळते. अशा जमिनींचे स्वरूप, व्यवस्थापन आणि महसुली नोंदी संबंधित गावाचा इतिहास, स्थानिक प्रथा आणि लागू कायद्यांनुसार बदलू शकतात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सहहिस्सेदारी व [[वारस]] व्यवस्था == '''सहहिस्सेदारी''' ({{lang-en|Co-ownership}}) म्हणजे एका जमिनीवर एकापेक्षा अधिक व्यक्तींचा कायदेशीर हक्क असणे होय. [[कोकण]] प्रदेशातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे काही प्रकारच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचा उगम पारंपरिक ग्रामव्यवस्था, संयुक्त कुटुंब पद्धती, ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षण तसेच त्यानंतर झालेल्या वारसनोंदींशी संबंधित असल्याचे विविध महसुली अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारी असलेल्या जमिनींमध्ये प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा हिस्सा कायद्याने अस्तित्वात असला तरी तो प्रत्यक्ष क्षेत्रफळाच्या स्वरूपात निश्चित झालेला असेलच असे नाही. जमिनीचे विधिसम्मत विभाजन किंवा सक्षम प्राधिकरणाच्या आदेशानंतरच प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा स्वतंत्र हिस्सा निश्चित केला जातो. तोपर्यंत संबंधित सहहिस्सेदारांचा हक्क संयुक्त स्वरूपात राहू शकतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> जमीनधारकाच्या मृत्यूनंतर त्याच्या कायदेशीर वारसांची नावे महसूल अभिलेखांमध्ये फेरफार प्रक्रियेद्वारे नोंदविली जातात. या प्रक्रियेस सामान्यतः '''वारसनोंद''' असे संबोधले जाते. वारसनोंदीनंतर ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर [[हक्क]]अभिलेख अद्ययावत केले जातात; तथापि, वारसनोंद ही महसुली नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय ठरत नाही.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अनेक पिढ्यांपासून वारसनोंदी होत गेल्यामुळे एकाच महसूल अभिलेखावर मोठ्या संख्येने सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा परिस्थितीत जमिनीचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदींचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे होऊ शकते. अशा प्रत्येक प्रकरणाचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, उपलब्ध अभिलेख, लागू कायदे आणि सक्षम प्राधिकरणाच्या निर्णयांनुसार भिन्न असते.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == महाराष्ट्रातील विद्यमान कायदेशीर चौकट == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचे नियमन विविध महसूल, मालमत्ता, वारसा आणि नोंदणीविषयक कायद्यांच्या आधारे केले जाते. या कायद्यांद्वारे जमिनीची नोंद, हक्क अभिलेख, फेरफार, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी, विभाजन आणि जमीन व्यवहार यांचे नियमन केले जाते. संबंधित जमिनीचे स्वरूप, मालकी, हक्क आणि वापर यांनुसार विविध कायदे लागू होऊ शकतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2 April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांबाबत महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ हे प्रमुख अधिनियम आहे. या संहितेच्या अध्याय १० मध्ये [[हक्क]]अभिलेख, ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद आणि इतर [[महसूल]] नोंदींच्या तयारी व देखभालीसंबंधी तरतुदी करण्यात आल्या आहेत.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 – Chapter X (Record of Rights) |url=https://indiankanoon.org/doc/8420948/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांद्वारे हक्क अभिलेखांची तयारी, फेरफार नोंदी, नोंदवह्यांचे स्वरूप आणि त्यांचे अद्ययावतीकरण यांची कार्यपद्धती निश्चित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Record of Rights and Registers (Preparation and Maintenance) Rules, 1971 |url=https://maharashtrahousingandbuildinglaws.com/the-maharashtra-land-revenue-record-of-rights-and-registers-preparation-and-maintenance-rules-1971/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारीच्या जमिनींमध्ये वारसा, विभाजन, विक्री, दान किंवा इतर व्यवहारांमुळे उद्भवणाऱ्या हक्कांचे निर्धारण करताना हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६, मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२ आणि नोंदणी अधिनियम, १९०८ यांसारख्या इतर लागू कायद्यांचाही विचार केला जातो. संबंधित प्रकरणाच्या स्वरूपानुसार सक्षम महसूल प्राधिकरण किंवा दिवाणी न्यायालय यांचे अधिकार लागू होतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.indiacode.nic.in/handle/123456789/15974?view_type=browse |publisher=India Code |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेच्या संदर्भात [[महसूल]] अभिलेखांतील नोंदी, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि [[जमीन]] व्यवहार यांचा अभ्यास करताना संबंधित कायद्यांबरोबरच शासनाची परिपत्रके, [[महसूल]] [[नियम]], न्यायालयीन निर्णय आणि अद्ययावत प्रशासकीय निर्देश यांनाही महत्त्व आहे. == न्यायालयीन दृष्टिकोन == भारतीय न्यायालयांनी विविध निर्णयांद्वारे महसूल अभिलेख, फेरफार नोंदी, सहहिस्सेदारी आणि मालकी हक्क यांच्यातील कायदेशीर भेद स्पष्ट केला आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने वारंवार नमूद केले आहे की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्या स्वतःहून मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाहीत. मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम दिवाणी न्यायालय उपलब्ध पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे करते. * '''Sawarni v. Inder Kaur''', (1996) 6 SCC 223 — सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की महसूल अभिलेखातील फेरफार (Mutation) मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाही; त्याचा उद्देश महसूल प्रशासनापुरता मर्यादित असतो. * '''Balwant Singh v. Daulat Singh''', (1997) 7 SCC 137 — केवळ फेरफार नोंदीमुळे जमिनीवरील मालकी हक्क किंवा स्वारस्य संपुष्टात येत नाही. * '''Suraj Bhan v. Financial Commissioner''', (2007) 6 SCC 186 — सर्वोच्च न्यायालयाने नमूद केले की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या केवळ महसुली उद्देशासाठी असून त्या मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जाऊ शकत नाहीत. * '''Faqruddin v. Tajuddin''', (2008) 8 SCC 12 — महसूल अधिकारी मालकी हक्कावरील वादाचा अंतिम निर्णय देऊ शकत नाहीत; महसूल नोंदींचे स्वरूप मर्यादित प्रशासकीय उद्देशाचे असते. * '''Narasamma v. State of Karnataka''', (2009) 5 SCC 591 — महसूल नोंदी मालकी हक्क निर्माण करीत नाहीत; तथापि, त्या संबंधित काळातील ताब्याविषयी परिस्थितीजन्य पुरावा म्हणून ग्राह्य धरल्या जाऊ शकतात. * '''Jitendra Singh v. State of Madhya Pradesh''', 2021 SCC OnLine SC 802 — सर्वोच्च न्यायालयाने पूर्वीच्या निर्णयांचा पुनरुच्चार करून स्पष्ट केले की फेरफार नोंदी आणि महसूल अभिलेख केवळ महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्यांमुळे कोणताही स्वतंत्र मालकी हक्क निर्माण होत नाही. कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेच्या संदर्भात संयुक्त महसूल अभिलेख, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि फेरफार नोंदी यांचे मूल्यमापन करताना वरील न्यायसिद्ध तत्त्वे महत्त्वाची मानली जातात. तथापि, प्रत्येक प्रकरणातील मालकी हक्क, हिस्सा, विभाजन किंवा इतर वादांचा निर्णय संबंधित पुरावे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांनुसार केला जातो. == आधुनिक आव्हाने == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेसमोर एकविसाव्या शतकात अनेक प्रशासकीय, सामाजिक, आर्थिक आणि कायदेशीर आव्हाने निर्माण झाली आहेत. वारसनोंदींमुळे वाढत जाणारी सहहिस्सेदारांची संख्या, जमिनींचे तुकडीकरण, स्थलांतर, बदलते जमीन वापराचे स्वरूप, डिजिटल महसूल अभिलेख आणि पर्यावरणीय नियम यांमुळे या व्यवस्थेची गुंतागुंत वाढल्याचे विविध शासकीय अहवाल, महसूल अभिलेख आणि संशोधनांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये संयुक्त महसूल अभिलेखांमध्ये वारसनोंदींमुळे सहहिस्सेदारांची संख्या सातत्याने वाढत असल्याने जमिनींचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदी अद्ययावत ठेवणे अधिक जटिल होत आहे. अशा परिस्थितीचा परिणाम जमीन व्यवहार, कर्जप्रकरणे, विकास प्रकल्प आणि प्रशासकीय प्रक्रियांवर होऊ शकतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> डिजिटल भू-अभिलेख प्रणाली, ऑनलाइन ७/१२ उतारे, भू-नकाशांचे संगणकीकरण आणि Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) यांसारख्या उपक्रमांमुळे महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण सुरू झाले आहे. तथापि, ऐतिहासिक संयुक्त नोंदी, प्रलंबित फेरफार, सीमावाद आणि अपूर्ण अभिलेख यांमुळे काही भागांमध्ये अद्ययावत नोंदी तयार करण्यास व्यावहारिक अडचणी निर्माण होतात.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशातील औद्योगिकीकरण, पर्यटन, पायाभूत सुविधा, शहरीकरण आणि पर्यावरणीय संरक्षण यांमुळे जमीन वापराच्या स्वरूपातही बदल होत आहेत. अशा बदलांच्या पार्श्वभूमीवर सामुदायिक जमीन व्यवस्थेशी संबंधित महसूल अभिलेख, मालकी हक्क, सहहिस्सेदारी आणि जमीन वापर यांचा अभ्यास अधिक महत्त्वाचा मानला जात आहे. == सामाजिक व आर्थिक परिणाम == [[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही अनेक गावांच्या सामाजिक रचना, पारंपरिक ग्रामव्यवस्था आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेचा ऐतिहासिक भाग राहिली आहे. शेती, पशुपालन, नैसर्गिक संसाधनांचा वापर आणि सामुदायिक उपक्रम यांमध्ये या व्यवस्थेचा विविध स्वरूपात सहभाग असल्याचे जिल्हा गॅझेटिअर्स आणि ऐतिहासिक महसूल अभिलेखांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> संयुक्त जमीनधारणा आणि सहहिस्सेदारीमुळे अनेक कुटुंबांचा एकाच जमिनीशी ऐतिहासिक संबंध टिकून राहिला. कालांतराने वारसनोंदी, लोकसंख्यावाढ आणि ग्रामीण भागातून शहरांकडे होणारे स्थलांतर यांमुळे अनेक महसूल अभिलेखांमध्ये सहहिस्सेदारांची संख्या वाढत गेली. परिणामी, काही भागांमध्ये जमीन व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि अभिलेखांचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे झाले आहे.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील कृषी पद्धती, फळबागा, पर्यटन, पायाभूत सुविधा आणि इतर आर्थिक उपक्रमांच्या विस्तारामुळे जमीन वापराच्या स्वरूपात बदल होत आहेत. या बदलांच्या पार्श्वभूमीवर पारंपरिक सामुदायिक जमीन व्यवस्था, महसूल अभिलेख आणि आधुनिक जमीन प्रशासन यांच्यात समन्वय राखण्याची आवश्यकता विविध धोरणात्मक अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचा अभ्यास हा केवळ महसूल अभिलेखांपुरता मर्यादित नसून ग्रामीण इतिहास, सामाजिक रचना, कृषी अर्थव्यवस्था, पर्यावरण, जमीनधारणा आणि सार्वजनिक प्रशासन या विविध अभ्यासक्षेत्रांशी संबंधित मानला जातो. त्यामुळे या व्यवस्थेचा अभ्यास इतिहास, कायदा, महसूल प्रशासन आणि ग्रामीण विकास या सर्व दृष्टिकोनांतून केला जातो.<ref>{{cite web |title=Konkan Division – Government of Maharashtra |url=https://konkan.gov.in/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[जमीन]] * [[महसूल]] == ग्रंथसूची == === कायदे === * भारत सरकार. ''मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२'' (Transfer of Property Act, 1882). * भारत सरकार. ''नोंदणी अधिनियम, १९०८'' (Registration Act, 1908). * भारत सरकार. ''हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६'' (Hindu Succession Act, 1956). * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''. * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१''. * Bombay Land Revenue Code, 1879. === अधिकृत शासन प्रकाशने === * महाराष्ट्र शासन. ''महाभूलेख''. * भारत सरकार. ''Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP)''. * महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स विभाग. * Survey and Settlement Commissioner, Maharashtra. विविध महसूल परिपत्रके व मार्गदर्शक सूचना. === जिल्हा गॅझेटिअर्स === * Government of Maharashtra. ''Ratnagiri District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Sindhudurg District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Raigad District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Kolaba District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Thane District Gazetteer''. === ब्रिटिशकालीन गॅझेटिअर्स === * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi''. Vol. X. Government Central Press, Bombay, 1880. * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba''. Vol. XI. Government Central Press, Bombay. === संशोधन व संदर्भग्रंथ === * Khobrekar, V. G. ''Kokan from the Earliest to 1818 A.D.'' * Government of Maharashtra. ''Maharashtra State Gazetteers'' (General Series). === संकेतस्थळे === * Maharashtra State Gazetteers Department. * Mahabhulekh. * Maharashtra Revenue and Forest Department. * India Code. * Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP). == बाह्य दुवे == * [https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ महाभूलेख] * [https://aapleabhilekh.mahabhumi.gov.in/ आपले अभिलेख] * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स] * [https://dilrmp.gov.in/ Digital India Land Records Modernization Programme] * [https://www.indiacode.nic.in/ India Code] * [https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/land-revenue-code-1966-2/ महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६] * [https://mahabhumi.gov.in/ महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन] == संदर्भ == [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:महाराष्ट्र]] [[वर्ग:जमीन]] [[वर्ग:महसूल]] [[वर्ग:कृषी]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील जमीन व्यवस्था]] isl47iigenxt6xab6aum9rf5tgr9mxf 2694956 2694955 2026-07-16T17:05:45Z AdvAnantGholam 172574 2694956 wikitext text/x-wiki {{Infobox | above = कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था | header1 = सामान्य माहिती | label2 = प्रकार | data2 = पारंपरिक जमीन व्यवस्था | label3 = प्रदेश | data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | label4 = ऐतिहासिक कालखंड | data4 = प्राचीन काळ – वर्तमान | label5 = प्रमुख जमीन प्रकार | data5 = भातशेती, वरकस जमीन, डोंगरावरील सामुदायिक जमीन, आडीची शेती, गुरचराईची जमीन, देवस्थान जमीन, इनाम जमीन, गावकीच्या सामुदायिक जमिनी | label6 = प्रमुख अभिलेख | data6 = ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, हक्क अभिलेख | label7 = प्रमुख कायदा | data7 = महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ | label8 = संबंधित संस्था | data8 = महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन | label9 = संबंधित विषय | data9 = [[महसूल]], [[जमीन]], सहहिस्सेदारी, वारस व्यवस्था | below = कोकणातील पारंपरिक सामुदायिक जमीनधारणा, महसूल अभिलेख आणि कायदेशीर व्यवस्थेचा आढावा }} '''[[कोकण]]तील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]तील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]]प्रशासन|महसुली व्यवस्था आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराईची क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे The Gazetteer of the Bombay Presidency, [[महाराष्ट्र]]राज्य गॅझेटिअर, महसुली अभिलेख आणि इतर ऐतिहासिक स्रोतांमधून दिसून येते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालात]] करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, ''Bombay Land Revenue Code, 1879'', ''Record of Rights'' प्रणाली आणि त्यानंतर महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ अंतर्गत तयार झालेल्या अभिलेखांमुळे या प्रदेशातील जमीनधारणा व महसुली नोंदींचे दस्तऐवजीकरण अधिक नियमित स्वरूपात करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == प्रस्तावना == '''[[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]] प्रशासन|महसुली प्रशासन आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची शेती, गुरचराई क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक, महसुली आणि प्रशासकीय अभिलेखांतून दिसून येते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश]] [[भारत]], ब्रिटिशकालात करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, [[गाव]]नकाशे, Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights प्रणालीच्या अंमलबजावणीनंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि हक्क अभिलेखांची नोंद अधिक नियमितपणे करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले आणि ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी व इतर हक्क अभिलेख यांच्या व्यवस्थापनासाठी एकसंध कायदेशीर चौकट उपलब्ध झाली.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == भौगोलिक पार्श्वभूमी == '''[[कोकण]]''' हा [[भारत]]च्या पश्चिम किनारपट्टीवरील [[सह्याद्री]] पर्वतरांग आणि [[अरबी समुद्र]] यांच्या दरम्यान वसलेला चिंचोळा किनारी प्रदेश आहे. [[महाराष्ट्र]]ातील कोकण विभागात [[मुंबई शहर जिल्हा]], [[मुंबई]] उपनगर जिल्हा, [[ठाणे]] जिल्हा, [[पालघर]] जिल्हा, [[रायगड]] जिल्हा, [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा आणि [[सिंधुदुर्ग]] जिल्हा यांचा समावेश होतो.<ref>{{cite web |title=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/index.html |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशात दक्षिण-पश्चिम मान्सूनच्या प्रभावामुळे मोठ्या प्रमाणात पर्जन्यवृष्टी होते. या प्रदेशात प्रामुख्याने लेटराइट (जांभा), लाल मुरूम, गाळयुक्त तसेच डोंगरउतारावरील विविध प्रकारच्या मृदा आढळतात. या भौगोलिक वैशिष्ट्यांमुळे [[भात]]शेती, [[फळ]]बागा आणि पावसावर अवलंबून असलेली [[कृषी]] व्यवस्था विकसित झाली आहे.<ref>{{cite web |title=Hydrogeology of Maharashtra |url=https://gsda.maharashtra.gov.in/en-hydrogeology-of-maharashtra/ |publisher=Groundwater Surveys and Development Agency, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांमधून उगम पावणाऱ्या असंख्य नद्या, खाड्या, ओढे आणि नैसर्गिक जलप्रवाहांमुळे कोकणात [[भात]]शेतीस पोषक भौगोलिक परिस्थिती निर्माण झाली. किनारपट्टी, [[डोंगर]]उतार, [[नदी]]खोरे आणि पठारी भाग यांच्या भौगोलिक विविधतेमुळे [[जमीन]] वापर, [[शेती]]चे प्रकार आणि वस्तीची रचना यांतही विविधता आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> परंपरेने कोकणातील बहुतेक गावे डोंगरांच्या पायथ्याशी किंवा [[नदी]]काठांवर विकसित झाली. गावाभोवती [[भात]]खाचरे, [[डोंगर]]उतारावरील वरकस [[जमीन]], [[फळ]]बागा, गुरचराई क्षेत्रे आणि [[वन]]क्षेत्र अशी भौगोलिक रचना अनेक ठिकाणी आढळते. या नैसर्गिक परिस्थितीचा स्थानिक जमीन वापर, महसूल व्यवस्था आणि पारंपरिक वहिवाटीवर दीर्घकालीन प्रभाव पडला आहे.<ref>{{cite web |title=What We Do – Gazetteers Department |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/whatwedo.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == ऐतिहासिक पार्श्वभूमी == [[कोकण]] प्रदेशाचा [[इतिहास]] प्राचीन काळापासून विविध राजवंश, सागरी [[व्यापार]] आणि किनारी संस्कृतीशी संबंधित आहे. प्राचीन भारतीय [[साहित्य]], शिलालेख, ताम्रपट तसेच परकीय प्रवाशांच्या वर्णनांमध्ये [[अपरांत]] (Aparanta), सप्त[[कोकण]] आणि [[कोकण]] प्रदेशाचा उल्लेख विविध नावांनी आढळतो. या प्रदेशावर [[सातवाहन]], [[चालुक्य]], [[राष्ट्रकूट]], [[शिलाहार]], [[यादव]], [[बहामनी सल्तनत]], [[आदिलशाही]], [[मराठा साम्राज्य]] आणि [[ब्रिटिश राज]] अशा विविध सत्तांनी वेगवेगळ्या कालखंडांत राज्य केले.<ref>{{cite web |title=History – Maharashtra State Gazetteers |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/greater_bombay/history.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील जमीनधारणा आणि महसूल व्यवस्था कालानुसार बदलत गेली. मध्ययुगीन काळात स्थानिक ग्रामसंस्था, वतन व्यवस्था आणि प्रादेशिक सत्तांनुसार महसूल आकारणीच्या विविध पद्धती अस्तित्वात होत्या. [[पाटील]], [[कुलकर्णी]], [[देशमुख]] आणि इतर पारंपरिक अधिकारी गावपातळीवरील महसूल प्रशासनात महत्त्वाची भूमिका बजावत असत.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri and Savantvadi Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील महसूल व्यवस्थेच्या इतिहासात विजापूर, मराठा आणि ब्रिटिश कालखंडांना विशेष महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या महसूल इतिहासानुसार इ.स. १५०२ मध्ये [[युसुफ आदिल शाह]] यांच्या काळात महसूल व्यवस्थेची पुनर्रचना करण्यात आली. पुढे मराठा आणि पेशवा काळात गावपातळीवरील महसूल प्रशासन अधिक संघटित झाले.<ref>{{cite web |title=History of Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> इ.स. १८१८ नंतर [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश प्रशासनाने]] कोकणातील [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेत व्यापक बदल केले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, नकाशे तयार करणे, जमिनींचे वर्गीकरण आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्याची प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने राबविण्यात आली. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights संबंधीच्या तरतुदींमुळे महसूल प्रशासनाला अधिक एकसंध कायदेशीर स्वरूप प्राप्त झाले.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[स्वातंत्र्य]]ानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर[[ महसूल]] अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले. त्याअंतर्गत ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी आणि इतर [[हक्क]]अभिलेखांचे व्यवस्थापन कायदेशीर चौकटीत करण्यात येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था == [[कोकण]] प्रदेशात पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, [[कृषी]], पर्जन्यमान, सामाजिक रचना आणि प्रचलित रूढी-परंपरा यांच्या आधारे विकसित झाली. गावातील जमिनींचा वापर केवळ वैयक्तिक [[शेती]]पुरता मर्यादित नसून, काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर सामुदायिक स्वरूपात केला जात असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि महसुली नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> कोकणातील पारंपरिक [[शेती]] प्रामुख्याने [[भात]]शेतीवर आधारित होती. [[डोंगर]] उतारावरील [[जमीन]], वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराई क्षेत्रे, नैसर्गिक जलस्रोत आणि वनालगतच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, गावकी व्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीनुसार होत असे.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> गावातील [[पाटील]], [[कुलकर्णी]] आणि इतर पारंपरिक ग्रामप्रशासनाशी संबंधित व्यक्ती [[महसूल]] संकलन, [[जमीन]] नोंदी आणि स्थानिक प्रशासनामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावत असत. विविध गावांमध्ये [[जमीन]] वापराच्या पद्धती, वहिवाटीचे [[नियम]] आणि सामुदायिक व्यवस्थापनाची स्वरूपे स्थानिक परिस्थितीनुसार भिन्न होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालीन]] महसूल सर्वेक्षणापूर्वी जमीनधारणेच्या अनेक प्रथा प्रामुख्याने स्थानिक रूढी आणि प्रचलित परंपरांवर आधारित होत्या. नंतरच्या काळात Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि त्यानंतरच्या [[महसूल]] कायद्यांद्वारे जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि अभिलेखीकरण करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> आजही [[कोकण]]ातील काही भागांमध्ये पारंपरिक [[जमीन]] वापराच्या ऐतिहासिक स्वरूपाचे प्रतिबिंब ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर महसुली अभिलेखांमध्ये आढळून येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]]व्यवस्था == [[ईस्ट इंडिया कंपनी]]च्या कारकीर्दीत आणि त्यानंतर [[ब्रिटिश राज]]च्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मधील जमीन महसूल व्यवस्थेत व्यापक प्रशासकीय सुधारणा करण्यात आल्या. महसूल संकलन अधिक कार्यक्षम करणे, जमिनींचे सर्वेक्षण करणे, सीमांकन निश्चित करणे आणि जमीनधारकांच्या हक्कांची नोंद ठेवणे हे या सुधारणांचे प्रमुख उद्दिष्ट होते.ब्रिटिश सत्तेच्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मध्ये [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेचे पुनर्गठन करण्यात आले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) आणि [[महसूल]]प्रशासन यांना कायदेशीर चौकट देण्यासाठी पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026}}</ref> एकोणिसाव्या शतकात ग्रेट ट्रिगोनोमेट्रिकल सर्व्हे आणि स्थानिक [[महसूल]] सर्वेक्षणांच्या आधारे जमिनींचे मोजमाप, वर्गीकरण आणि नकाशे तयार करण्याचे काम सुरू झाले. या सर्वेक्षणांमुळे प्रत्येक गावातील [[शेत]]जमिनी, [[डोंगर]], वनक्षेत्र, [[नदी]]-नाले आणि इतर नैसर्गिक भूभाग यांची स्वतंत्र नोंद करण्यात आली. Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू झाल्यानंतर [[बॉम्बे]]प्रेसिडेन्सीतील [[जमीन]] [[महसूल]] प्रशासनाला एकसंध कायदेशीर चौकट प्राप्त झाली. या कायद्यांतर्गत जमिनींचे सर्वेक्षण, [[महसूल]] निश्चिती, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights), फेरफार नोंदी आणि [[महसूल]] अधिकाऱ्यांचे अधिकार निश्चित करण्यात आले. [[ब्रिटिश]]कालात तयार करण्यात आलेल्या [[हक्क]] अभिलेखमुळे प्रत्येक सर्वे क्रमांकाची माहिती, [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[क्षेत्रफळ]] आणि [[महसूल]] यांची अधिकृत नोंद ठेवण्याची पद्धत विकसित झाली. पुढील काळात या अभिलेखांच्या आधारे [[महसूल]] प्रशासन अधिक नियमित करण्यात आले. कोकणातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये [[ब्रिटिश]]कालीन सर्वेक्षणानंतर [[महसूल]] नोंदी, [[गाव]] नकाशे आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्यात आले. पुढे १९१३ मध्ये ''Record of Rights'' संबंधी तरतुदी लागू झाल्यानंतर गावागावात [[हक्क]]अभिलेख ठेवण्याची प्रक्रिया अधिक नियमित झाली.<ref>{{cite web |title=Records of Rights – Kolaba Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[महसूल]] अभिलेख == '''[[महसूल]] अभिलेख''' ({{lang-en|Revenue Records}}) म्हणजे [[जमीन]]ीची मालकी, ताबा, क्षेत्रफळ, वर्गीकरण, महसूल, लागवड, फेरफार आणि इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. [[महाराष्ट्र]]ात महसूल अभिलेखांचे व्यवस्थापन महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार केले जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]] प्रदेशात [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]] सर्वेक्षणानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन आणि [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्यास प्रारंभ झाला. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि नंतरच्या कायद्यांनुसार [[गाव]] नमुने, सर्वे क्रमांक, [[जमीन]]वर्गीकरण आणि महसूल नोंदी अधिक नियमितपणे ठेवण्यात आल्या.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील प्रमुख [[महसूल]] अभिलेखांमध्ये ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद (Mutation Entry), [[हक्क]]अभिलेख, [[गाव]] नमुने, सर्वे नकाशे आणि भूमापन अभिलेखांचा समावेश होतो. हे अभिलेख [[जमीन]]धारणा, वारसा, [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी आणि [[महसूल]] प्रशासनासाठी महत्त्वाचे मानले जातात.<ref>{{cite web |title=e-Rights Record (Mahabhulekh) |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Mahabhumi, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महसूल]] अभिलेखांमधील नोंदी या प्रामुख्याने [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात येतात. त्या स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जात नाहीत; मालकीचा अंतिम प्रश्न संबंधित पुरावे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांवर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ७/१२ उतारा === '''७/१२ उतारा''' ({{lang-en|Record of Rights Extract}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कृषी]] जमिनींसंबंधीचा एक महत्त्वाचा [[महसूल]] अभिलेख आहे. हा उतारा [[हक्क]]अभिलेखचा भाग असून त्यामध्ये सर्वे किंवा गट क्रमांक, [[क्षेत्रफळ]], [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[लागवड]] केलेली पिके, कर आकारणी तसेच इतर महसुली नोंदींचा समावेश असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत हक्क अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्याची व्यवस्था विकसित झाली. त्यानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार ७/१२ उतारा हा [[महसूल]] प्रशासनातील प्रमुख अभिलेख म्हणून वापरला जातो.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही भागांमध्ये ऐतिहासिकदृष्ट्या संयुक्त किंवा सहहिस्सेदारी स्वरूपाच्या जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदविलेली आढळतात. तथापि, केवळ ७/१२ उतारा हा मालकी हक्काचा अंतिम आणि निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; तो [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात आलेला अभिलेख असून मालकीसंबंधी वाद उद्भवल्यास त्याचा निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ८-अ उतारा === '''८-अ उतारा''' ({{lang-en|Village Form No. 8A}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[महसूल]] अभिलेखपैकी एक महत्त्वाचा अभिलेख असून तो विशिष्ट खातेदाराच्या (''Khata Holder'') नावावर असलेल्या जमिनींची खातेनिहाय माहिती दर्शवितो. ७/१२ उतारा ज्या प्रकारे विशिष्ट सर्वे किंवा गट क्रमांकावरील जमिनीची माहिती देतो, त्याउलट ८-अ उतारा हा एका खातेदाराच्या नावावरील सर्व सर्वे किंवा गट क्रमांकांची एकत्रित नोंद दर्शवितो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – Village Form 8A |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ८-अ उतारामध्ये खातेदाराचे नाव, खाते क्रमांक, संयुक्त खातेदारांची माहिती, संबंधित सर्वे किंवा गट क्रमांक, एकूण [[क्षेत्रफळ]] तसेच शासनाकडे देय असलेल्या [[जमीन]] महसुलाची [[माहिती]] नोंदविली जाते. त्यामुळे एका व्यक्तीच्या किंवा संयुक्त खातेदारांच्या नावावर गावामध्ये किती [[जमीन]] नोंदलेली आहे याचा एकत्रित आढावा घेण्यासाठी हा अभिलेख उपयोगी मानला जातो.<ref>{{cite web |title=Land Records Services – Mahabhumi |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ७/१२ उतारा आणि ८-अ उतारा हे परस्परपूरक [[महसूल]] अभिलेख मानले जातात. [[जमीन]]धारणा, [[वारस]]नोंद, फेरफार, [[कर्ज]] व्यवहार तसेच [[महसूल]] प्रशासनातील विविध कामांसाठी दोन्ही अभिलेखांचा एकत्रित संदर्भ घेतला जातो.<ref>{{cite web |title=Digitally Signed Land Records |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमीनधारणेमध्ये ८-अ उतारा हा संबंधित खातेदारांच्या नावावरील जमिनींची खातेनिहाय [[माहिती]] पडताळण्यासाठी उपयुक्त अभिलेख मानला जातो. तथापि, ७/१२ उतारा प्रमाणेच ८-अ उतारा हा देखील [[महसूल]] अभिलेख असून तो स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम व निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; मालकीचा प्रश्न संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयावर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === फेरफार नोंद === '''फेरफार नोंद''' ({{lang-en|Mutation Entry}}) ही [[महसूल]] अभिलेखमधील अशी नोंद आहे, ज्याद्वारे [[जमीन]]धारकाच्या नावात, हक्कात किंवा जमिनीच्या तपशीलात झालेल्या बदलांची नोंद करण्यात येते. खरेदी-विक्री, वारसा, [[दान]]पत्र, विभाजन, न्यायालयाचा आदेश, शासनाकडून संपादन किंवा इतर कायदेशीर कारणांमुळे जमिनीच्या हक्कात बदल झाल्यास संबंधित महसूल अधिकाऱ्याकडे फेरफार प्रस्ताव सादर केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार प्रस्ताव प्राप्त झाल्यानंतर [[तलाठी]], मंडळ[[अधिकारी]] किंवा अन्य सक्षम [[महसूल]] अधिकारी उपलब्ध कागदपत्रांची पडताळणी करून आवश्यक चौकशी करतात. कायदेशीर अटी पूर्ण झाल्यास फेरफार मंजूर केला जातो आणि त्यानुसार ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा तसेच इतर महसूल अभिलेखांमध्ये आवश्यक बदल करण्यात येतात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] ([[हक्क]]अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार फेरफार नोंदींची प्रक्रिया आणि [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये बदल करण्याची कार्यपद्धती निर्धारित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार नोंद ही महसूल प्रशासनासाठी ठेवण्यात येणारी नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानली जात नाही. सर्वोच्च न्यायालयाने विविध निर्णयांमध्ये महसूल अभिलेखांतील नोंदी प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असल्याचे नमूद केले असून, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite book |title=Mulla on the Transfer of Property Act |edition=12th |publisher=LexisNexis |year=2018 }}</ref> कोकण प्रदेशातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींमध्ये वारसनोंद, सहहिस्सेदारांची नावे, विभाजन किंवा इतर बदल यांमुळे फेरफार नोंदींना विशेष महत्त्व प्राप्त होते. फेरफार मंजूर झाल्यानंतर त्यानुसार संबंधित महसूल अभिलेख अद्ययावत केले जातात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === [[हक्क]]अभिलेख === '''[[हक्क]]अभिलेख''' ({{lang-en|Record of Rights}}) म्हणजे एखाद्या गावातील जमिनींची मालकी, ताबा, उपभोग, [[क्षेत्रफळ]], [[महसूल]], सहहिस्सेदारी, फेरफार तसेच इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. महाराष्ट्रात [[हक्क]]अभिलेखांची तयारी, देखभाल व अद्ययावतीकरणाची प्रक्रिया महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ तसेच महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार केली जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिशकालात]] Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत Record of Rights प्रणालीचा [[विकास]] करण्यात आला. त्यानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]नोंदी आणि [[महसूल]]अभिलेख यांचे अधिक नियमित स्वरूप विकसित झाले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, [[गाव]] नमुने आणि इतर [[महसूल]] नोंदी या [[हक्क]]अभिलेख व्यवस्थेचा भाग मानल्या जातात. या अभिलेखांचा उपयोग [[महसूल]] प्रशासन, [[वारस]]नोंद, [[जमीन]] [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी, [[कर्ज]]प्रकरणे आणि इतर प्रशासकीय कामांसाठी केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]]ातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा अभिलेखांमध्ये फेरफार, [[वारस]]नोंद आणि विभाजन यांमुळे वेळोवेळी बदल होत असले तरी मूळ [[हक्क]]अभिलेख [[महसूल]] प्रशासनासाठी मूलभूत दस्तऐवज म्हणून वापरले जातात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Revenue Administration |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[हक्क]]अभिलेखांतील नोंदी या [[महसूल]] प्रशासनासाठी तयार करण्यात आलेल्या अधिकृत नोंदी असतात. त्या मालकी हक्कासंबंधी महत्त्वाचा पुरावा असला तरी, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सामुदायिक जमिनींचे प्रकार == [[कोकण]] प्रदेशातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, पारंपरिक [[कृषी]] पद्धती, ग्रामव्यवस्था आणि ऐतिहासिक [[महसूल]] व्यवस्थेच्या विकासाशी संबंधित आहे. विविध कालखंडांत गावांच्या गरजेनुसार आणि स्थानिक रूढींनुसार वेगवेगळ्या प्रकारच्या जमिनींचा सामायिक किंवा संयुक्त स्वरूपात वापर करण्यात येत असे. या जमिनींचे स्वरूप, उपयोग आणि महसुली नोंदी प्रत्येक गावाच्या [[इतिहास]], भौगोलिक परिस्थिती आणि प्रशासकीय व्यवस्थेनुसार भिन्न असू शकतात.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> या लेखाच्या संदर्भात कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेशी संबंधित प्रमुख [[जमीन]] प्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत: * [[भात]]शेती * डोंगरावरील सामुदायिक [[जमीन]] * वरकस [[जमीन]] * आडीची [[शेती]] * गुरचराईची [[जमीन]] * [[देव]]स्थान, इनाम व गावकीच्या जमिनी या प्रत्येक प्रकारची [[जमीन]] तिचा ऐतिहासिक वापर, महसुली नोंदी आणि कायदेशीर स्थिती यांच्या आधारे स्वतंत्रपणे समजावून सांगितली आहे. === [[भात]]शेती === [[भात]]शेती ही [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक [[कृषी]] व्यवस्थेचा प्रमुख आधार मानली जाते. प्रदेशातील भरपूर पर्जन्यमान, [[नदी]]खोरे, खोरी आणि सखल भाग यांमुळे [[भात]]शेतीचा [[विकास]] झाला. [[रत्‍नागिरी]], [[सिंधुदुर्ग]], [[रायगड]] आणि कोकणातील इतर भागांमध्ये [[भात]] हे प्रमुख अन्नधान्य [[पीक]] असून ऐतिहासिकदृष्ट्या अनेक गावांची अर्थव्यवस्था त्यावर आधारित होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेतीची जमीन पारंपरिकपणे कुटुंबे, [[भावकी]] किंवा सहहिस्सेदार यांच्या संयुक्त वहिवाटीत असल्याची उदाहरणे महसुली अभिलेखांमध्ये आढळतात. काही गावांमध्ये [[भात]]खाचरे वैयक्तिक ताब्यात असली तरी इतर काही ठिकाणी संयुक्त जमीनधारणेच्या स्वरूपामुळे अनेक सहहिस्सेदारांची नावे एकाच ७/१२ उताऱ्यावर नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा [[इतिहास]], [[महसूल]] सर्वेक्षण आणि स्थानिक वहिवाट यांवर अवलंबून बदलते.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration – Land Tenure |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरनुसार विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत जिल्ह्यातील अन्नधान्य पिकांमध्ये भाताचे क्षेत्र सर्वाधिक होते. विविध तालुक्यांमध्ये [[भात]] लागवडीच्या पद्धती, स्थानिक वाण, पाण्याचे व्यवस्थापन आणि कापणीच्या पद्धती यांमध्ये भौगोलिक परिस्थितीनुसार फरक आढळत होता. उंच (कुर्यात) आणि सखल (माळ) अशा दोन्ही प्रकारच्या जमिनींवर भाताची लागवड केली जात असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये आहे.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये भातशेती ही प्रमुख [[कृषी]] पद्धती राहिली असून तिचा स्थानिक [[जमीन]] वापर, [[महसूल]] नोंदी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेशी निकटचा संबंध होता.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === डोंगरावरील सामुदायिक जमीन === [[कोकण]] प्रदेशातील डोंगरउतारावरील जमिनी या स्थानिक भौगोलिक परिस्थितीचा महत्त्वाचा भाग आहेत. सह्याद्री पर्वतरांगेपासून किनारपट्टीपर्यंतच्या प्रदेशात डोंगर, उतार, पठारे आणि खोल दऱ्या यांमुळे जमीन वापराच्या विविध पद्धती विकसित झाल्या. अनेक ठिकाणी डोंगरउतारावरील जमिनींचा उपयोग पारंपरिक शेती, गुरचराई, वृक्षलागवड तसेच नैसर्गिक संसाधनांच्या वापरासाठी केला जात असे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये कोकणातील डोंगरउतारावरील जमिनींचे स्वतंत्र वर्गीकरण करण्यात आले होते. रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडी गॅझेटिअरनुसार, ''वर्खस'' (Varkas) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या उंचावरील जमिनी या डोंगरउतारावरील किंवा सपाट अशा दोन प्रकारांत विभागल्या जात होत्या. सर्वेक्षणादरम्यान त्यांच्या क्षेत्रफळाच्या नोंदी, सीमांकन आणि महसूल आकारणीची स्वतंत्र पद्धत विकसित करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Surveys (1827–1851) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार, डोंगरउतारावरील वर्खस जमिनी या उथळ, खडकाळ आणि तुलनेने कमी सुपीक स्वरूपाच्या असतात. अशा जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], काजू आणि आंबा यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असल्याची नोंद आहे, तर डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग कायमस्वरूपी वनक्षेत्र म्हणून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अशा डोंगरउतारावरील जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये एकापेक्षा अधिक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, या नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणेच्या पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Land Revenue – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === वरकस [[जमीन]] === '''वरकस जमीन''' ({{lang-en|Varkas Land}}) हा [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक महसुली वर्गीकरणामधील एक जमीनप्रकार आहे. ही जमीन प्रामुख्याने डोंगरउतारांवर आढळते. मृदेची खोली कमी, खडकाळ स्वरूप, तुलनेने कमी सुपीकता आणि पावसावर अवलंबून असलेली शेती ही तिची प्रमुख वैशिष्ट्ये मानली जातात.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार वरकस जमिनी या डोंगरउतारांवरील उथळ, पिवळसर-लाल रंगाच्या आणि वाळूमिश्रित मृदेच्या असतात. या जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], [[काजू]] आणि [[आंबा]] यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असून, डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग नैसर्गिक वनक्षेत्र म्हणून टिकून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये वरकस जमीन हा स्वतंत्र महसुली वर्ग म्हणून नोंदविण्यात आला होता. जमिनीचे वर्गीकरण, मृदेचा प्रकार, उत्पादनक्षमता आणि महसूल निर्धारण यांवर आधारित तिचे मूल्यांकन करण्यात येत असे.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> एकोणिसाव्या शतकातील Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये वरकस जमिनींचा उल्लेख डोंगरउतारांवरील शेतीयोग्य जमिनी म्हणून करण्यात आला असून, काही भागांत या जमिनी काही वर्षे पडीत ठेवून नंतर पुन्हा लागवडीखाली आणण्याची पद्धत प्रचलित असल्याची नोंद आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये वरकस जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणा पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === गुरचराईची [[जमीन]] === '''गुरचराईची [[जमीन]]''' ({{lang-en|Grazing Land or Pasture Land}}) ही गावातील पशुधनासाठी राखीव असलेली [[जमीन]] मानली जाते. [[कोकण]] प्रदेशातील [[डोंगर]]उतार, लेटराइट पठारे आणि मोकळ्या जमिनींचा उपयोग परंपरेने [[गुरे]], म्हशी, शेळ्या व इतर जनावरांच्या चराईसाठी केला जात असे. अनेक गावांमध्ये अशा जमिनी गावाच्या सामायिक वापरासाठी उपलब्ध असल्याचे ऐतिहासिक नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये सह्याद्रीलगतच्या लेटराइट पठारांवर नैसर्गिकरित्या उगवणाऱ्या गवताळ प्रदेशांचा उल्लेख असून, या भागांचा उपयोग प्रामुख्याने गुरांच्या चराईसाठी होत असल्याचे नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]]कालीन Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये डोंगरावरील जमिनींचे महसुली मूल्यांकन करताना गुरचराई, चाऱ्याचा साठा आणि गवतासाठी आवश्यक क्षेत्र वजा करून उर्वरित क्षेत्रावर महसूल आकारणी करण्यात येत असल्याची नोंद आहे. यावरून गुरचराईसाठी स्वतंत्र क्षेत्र राखून ठेवण्याची पद्धत अस्तित्वात असल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency – Ratnagiri: Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये गुरचराईसाठी वापरल्या जाणाऱ्या जमिनींचा उल्लेख महसुली अभिलेखांमध्ये किंवा गावाच्या सामायिक वापरातील जमिनी म्हणून आढळतो. तथापि, अशा जमिनींचे क्षेत्रफळ, कायदेशीर दर्जा आणि वापराची पद्धत संबंधित गावातील महसूल अभिलेख, स्थानिक परंपरा आणि विद्यमान कायदेशीर तरतुदींनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === देवस्थान [[जमीन]] === '''देवस्थान [[जमीन]]''' म्हणजे मंदिरे, देवस्थाने किंवा इतर धार्मिक संस्थांच्या धार्मिक विधी, देखभाल, पूजा-अर्चा आणि उपजीविकेसाठी समर्पित करण्यात आलेल्या जमिनी होत. कोकण प्रदेशात अनेक देवस्थानांच्या मालकीच्या जमिनींचा उल्लेख ऐतिहासिक सनदा, इनाम अभिलेख आणि महसूल नोंदींमध्ये आढळतो. अशा जमिनींचे व्यवस्थापन कालानुसार स्थानिक देवस्थान समित्या, विश्वस्त किंवा लागू कायद्यांनुसार करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> === इनाम [[जमीन]] === '''इनाम [[जमीन]]''' म्हणजे शासनकर्त्यांनी धार्मिक संस्था, वतनदार, अधिकारी किंवा इतर व्यक्तींना विशिष्ट सेवा, धार्मिक कार्य किंवा सार्वजनिक उद्देशासाठी अनुदान म्हणून दिलेल्या जमिनी होत. कोकणातील अनेक इनाम जमिनींचा उल्लेख ब्रिटिशकालीन महसूल अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळतो. स्वातंत्र्यानंतर विविध इनाम निर्मूलन कायद्यांमुळे अशा जमिनींच्या महसुली आणि कायदेशीर स्थितीत बदल झाले.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> === गावकीच्या सामुदायिक जमिनी === '''गावकीच्या सामुदायिक जमिनी''' या गावाच्या सामूहिक वापरासाठी राखून ठेवलेल्या जमिनी होत. अशा जमिनींचा उपयोग गुरचराई, सार्वजनिक मार्ग, पाणवठे, स्मशानभूमी, सण-उत्सव, सामुदायिक उपक्रम तसेच इतर सार्वजनिक गरजांसाठी केला जात असल्याची नोंद विविध जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळते. अशा जमिनींचे स्वरूप, व्यवस्थापन आणि महसुली नोंदी संबंधित गावाचा इतिहास, स्थानिक प्रथा आणि लागू कायद्यांनुसार बदलू शकतात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सहहिस्सेदारी व [[वारस]] व्यवस्था == '''सहहिस्सेदारी''' ({{lang-en|Co-ownership}}) म्हणजे एका जमिनीवर एकापेक्षा अधिक व्यक्तींचा कायदेशीर हक्क असणे होय. [[कोकण]] प्रदेशातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे काही प्रकारच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचा उगम पारंपरिक ग्रामव्यवस्था, संयुक्त कुटुंब पद्धती, ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षण तसेच त्यानंतर झालेल्या वारसनोंदींशी संबंधित असल्याचे विविध महसुली अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारी असलेल्या जमिनींमध्ये प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा हिस्सा कायद्याने अस्तित्वात असला तरी तो प्रत्यक्ष क्षेत्रफळाच्या स्वरूपात निश्चित झालेला असेलच असे नाही. जमिनीचे विधिसम्मत विभाजन किंवा सक्षम प्राधिकरणाच्या आदेशानंतरच प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा स्वतंत्र हिस्सा निश्चित केला जातो. तोपर्यंत संबंधित सहहिस्सेदारांचा हक्क संयुक्त स्वरूपात राहू शकतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> जमीनधारकाच्या मृत्यूनंतर त्याच्या कायदेशीर वारसांची नावे महसूल अभिलेखांमध्ये फेरफार प्रक्रियेद्वारे नोंदविली जातात. या प्रक्रियेस सामान्यतः '''वारसनोंद''' असे संबोधले जाते. वारसनोंदीनंतर ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर [[हक्क]]अभिलेख अद्ययावत केले जातात; तथापि, वारसनोंद ही महसुली नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय ठरत नाही.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अनेक पिढ्यांपासून वारसनोंदी होत गेल्यामुळे एकाच महसूल अभिलेखावर मोठ्या संख्येने सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा परिस्थितीत जमिनीचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदींचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे होऊ शकते. अशा प्रत्येक प्रकरणाचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, उपलब्ध अभिलेख, लागू कायदे आणि सक्षम प्राधिकरणाच्या निर्णयांनुसार भिन्न असते.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == महाराष्ट्रातील विद्यमान कायदेशीर चौकट == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचे नियमन विविध महसूल, मालमत्ता, वारसा आणि नोंदणीविषयक कायद्यांच्या आधारे केले जाते. या कायद्यांद्वारे जमिनीची नोंद, हक्क अभिलेख, फेरफार, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी, विभाजन आणि जमीन व्यवहार यांचे नियमन केले जाते. संबंधित जमिनीचे स्वरूप, मालकी, हक्क आणि वापर यांनुसार विविध कायदे लागू होऊ शकतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2 April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांबाबत महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ हे प्रमुख अधिनियम आहे. या संहितेच्या अध्याय १० मध्ये [[हक्क]]अभिलेख, ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद आणि इतर [[महसूल]] नोंदींच्या तयारी व देखभालीसंबंधी तरतुदी करण्यात आल्या आहेत.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 – Chapter X (Record of Rights) |url=https://indiankanoon.org/doc/8420948/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांद्वारे हक्क अभिलेखांची तयारी, फेरफार नोंदी, नोंदवह्यांचे स्वरूप आणि त्यांचे अद्ययावतीकरण यांची कार्यपद्धती निश्चित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Record of Rights and Registers (Preparation and Maintenance) Rules, 1971 |url=https://maharashtrahousingandbuildinglaws.com/the-maharashtra-land-revenue-record-of-rights-and-registers-preparation-and-maintenance-rules-1971/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारीच्या जमिनींमध्ये वारसा, विभाजन, विक्री, दान किंवा इतर व्यवहारांमुळे उद्भवणाऱ्या हक्कांचे निर्धारण करताना हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६, मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२ आणि नोंदणी अधिनियम, १९०८ यांसारख्या इतर लागू कायद्यांचाही विचार केला जातो. संबंधित प्रकरणाच्या स्वरूपानुसार सक्षम महसूल प्राधिकरण किंवा दिवाणी न्यायालय यांचे अधिकार लागू होतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.indiacode.nic.in/handle/123456789/15974?view_type=browse |publisher=India Code |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेच्या संदर्भात [[महसूल]] अभिलेखांतील नोंदी, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि [[जमीन]] व्यवहार यांचा अभ्यास करताना संबंधित कायद्यांबरोबरच शासनाची परिपत्रके, [[महसूल]] [[नियम]], न्यायालयीन निर्णय आणि अद्ययावत प्रशासकीय निर्देश यांनाही महत्त्व आहे. == न्यायालयीन दृष्टिकोन == भारतीय न्यायालयांनी विविध निर्णयांद्वारे महसूल अभिलेख, फेरफार नोंदी, सहहिस्सेदारी आणि मालकी हक्क यांच्यातील कायदेशीर भेद स्पष्ट केला आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने वारंवार नमूद केले आहे की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्या स्वतःहून मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाहीत. मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम दिवाणी न्यायालय उपलब्ध पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे करते. * '''Sawarni v. Inder Kaur''', (1996) 6 SCC 223 — सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की महसूल अभिलेखातील फेरफार (Mutation) मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाही; त्याचा उद्देश महसूल प्रशासनापुरता मर्यादित असतो. * '''Balwant Singh v. Daulat Singh''', (1997) 7 SCC 137 — केवळ फेरफार नोंदीमुळे जमिनीवरील मालकी हक्क किंवा स्वारस्य संपुष्टात येत नाही. * '''Suraj Bhan v. Financial Commissioner''', (2007) 6 SCC 186 — सर्वोच्च न्यायालयाने नमूद केले की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या केवळ महसुली उद्देशासाठी असून त्या मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जाऊ शकत नाहीत. * '''Faqruddin v. Tajuddin''', (2008) 8 SCC 12 — महसूल अधिकारी मालकी हक्कावरील वादाचा अंतिम निर्णय देऊ शकत नाहीत; महसूल नोंदींचे स्वरूप मर्यादित प्रशासकीय उद्देशाचे असते. * '''Narasamma v. State of Karnataka''', (2009) 5 SCC 591 — महसूल नोंदी मालकी हक्क निर्माण करीत नाहीत; तथापि, त्या संबंधित काळातील ताब्याविषयी परिस्थितीजन्य पुरावा म्हणून ग्राह्य धरल्या जाऊ शकतात. * '''Jitendra Singh v. State of Madhya Pradesh''', 2021 SCC OnLine SC 802 — सर्वोच्च न्यायालयाने पूर्वीच्या निर्णयांचा पुनरुच्चार करून स्पष्ट केले की फेरफार नोंदी आणि महसूल अभिलेख केवळ महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्यांमुळे कोणताही स्वतंत्र मालकी हक्क निर्माण होत नाही. कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेच्या संदर्भात संयुक्त महसूल अभिलेख, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि फेरफार नोंदी यांचे मूल्यमापन करताना वरील न्यायसिद्ध तत्त्वे महत्त्वाची मानली जातात. तथापि, प्रत्येक प्रकरणातील मालकी हक्क, हिस्सा, विभाजन किंवा इतर वादांचा निर्णय संबंधित पुरावे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांनुसार केला जातो. == आधुनिक आव्हाने == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेसमोर एकविसाव्या शतकात अनेक प्रशासकीय, सामाजिक, आर्थिक आणि कायदेशीर आव्हाने निर्माण झाली आहेत. वारसनोंदींमुळे वाढत जाणारी सहहिस्सेदारांची संख्या, जमिनींचे तुकडीकरण, स्थलांतर, बदलते जमीन वापराचे स्वरूप, डिजिटल महसूल अभिलेख आणि पर्यावरणीय नियम यांमुळे या व्यवस्थेची गुंतागुंत वाढल्याचे विविध शासकीय अहवाल, महसूल अभिलेख आणि संशोधनांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये संयुक्त महसूल अभिलेखांमध्ये वारसनोंदींमुळे सहहिस्सेदारांची संख्या सातत्याने वाढत असल्याने जमिनींचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदी अद्ययावत ठेवणे अधिक जटिल होत आहे. अशा परिस्थितीचा परिणाम जमीन व्यवहार, कर्जप्रकरणे, विकास प्रकल्प आणि प्रशासकीय प्रक्रियांवर होऊ शकतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> डिजिटल भू-अभिलेख प्रणाली, ऑनलाइन ७/१२ उतारे, भू-नकाशांचे संगणकीकरण आणि Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) यांसारख्या उपक्रमांमुळे महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण सुरू झाले आहे. तथापि, ऐतिहासिक संयुक्त नोंदी, प्रलंबित फेरफार, सीमावाद आणि अपूर्ण अभिलेख यांमुळे काही भागांमध्ये अद्ययावत नोंदी तयार करण्यास व्यावहारिक अडचणी निर्माण होतात.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशातील औद्योगिकीकरण, पर्यटन, पायाभूत सुविधा, शहरीकरण आणि पर्यावरणीय संरक्षण यांमुळे जमीन वापराच्या स्वरूपातही बदल होत आहेत. अशा बदलांच्या पार्श्वभूमीवर सामुदायिक जमीन व्यवस्थेशी संबंधित महसूल अभिलेख, मालकी हक्क, सहहिस्सेदारी आणि जमीन वापर यांचा अभ्यास अधिक महत्त्वाचा मानला जात आहे. == सामाजिक व आर्थिक परिणाम == [[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही अनेक गावांच्या सामाजिक रचना, पारंपरिक ग्रामव्यवस्था आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेचा ऐतिहासिक भाग राहिली आहे. शेती, पशुपालन, नैसर्गिक संसाधनांचा वापर आणि सामुदायिक उपक्रम यांमध्ये या व्यवस्थेचा विविध स्वरूपात सहभाग असल्याचे जिल्हा गॅझेटिअर्स आणि ऐतिहासिक महसूल अभिलेखांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> संयुक्त जमीनधारणा आणि सहहिस्सेदारीमुळे अनेक कुटुंबांचा एकाच जमिनीशी ऐतिहासिक संबंध टिकून राहिला. कालांतराने वारसनोंदी, लोकसंख्यावाढ आणि ग्रामीण भागातून शहरांकडे होणारे स्थलांतर यांमुळे अनेक महसूल अभिलेखांमध्ये सहहिस्सेदारांची संख्या वाढत गेली. परिणामी, काही भागांमध्ये जमीन व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि अभिलेखांचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे झाले आहे.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील कृषी पद्धती, फळबागा, पर्यटन, पायाभूत सुविधा आणि इतर आर्थिक उपक्रमांच्या विस्तारामुळे जमीन वापराच्या स्वरूपात बदल होत आहेत. या बदलांच्या पार्श्वभूमीवर पारंपरिक सामुदायिक जमीन व्यवस्था, महसूल अभिलेख आणि आधुनिक जमीन प्रशासन यांच्यात समन्वय राखण्याची आवश्यकता विविध धोरणात्मक अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचा अभ्यास हा केवळ महसूल अभिलेखांपुरता मर्यादित नसून ग्रामीण इतिहास, सामाजिक रचना, कृषी अर्थव्यवस्था, पर्यावरण, जमीनधारणा आणि सार्वजनिक प्रशासन या विविध अभ्यासक्षेत्रांशी संबंधित मानला जातो. त्यामुळे या व्यवस्थेचा अभ्यास इतिहास, कायदा, महसूल प्रशासन आणि ग्रामीण विकास या सर्व दृष्टिकोनांतून केला जातो.<ref>{{cite web |title=Konkan Division – Government of Maharashtra |url=https://konkan.gov.in/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[जमीन]] * [[महसूल]] == ग्रंथसूची == === कायदे === * भारत सरकार. ''मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२'' (Transfer of Property Act, 1882). * भारत सरकार. ''नोंदणी अधिनियम, १९०८'' (Registration Act, 1908). * भारत सरकार. ''हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६'' (Hindu Succession Act, 1956). * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''. * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१''. * Bombay Land Revenue Code, 1879. === अधिकृत शासन प्रकाशने === * महाराष्ट्र शासन. ''महाभूलेख''. * भारत सरकार. ''Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP)''. * महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स विभाग. * Survey and Settlement Commissioner, Maharashtra. विविध महसूल परिपत्रके व मार्गदर्शक सूचना. === जिल्हा गॅझेटिअर्स === * Government of Maharashtra. ''Ratnagiri District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Sindhudurg District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Raigad District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Kolaba District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Thane District Gazetteer''. === ब्रिटिशकालीन गॅझेटिअर्स === * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi''. Vol. X. Government Central Press, Bombay, 1880. * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba''. Vol. XI. Government Central Press, Bombay. === संशोधन व संदर्भग्रंथ === * Khobrekar, V. G. ''Kokan from the Earliest to 1818 A.D.'' * Government of Maharashtra. ''Maharashtra State Gazetteers'' (General Series). === संकेतस्थळे === * Maharashtra State Gazetteers Department. * Mahabhulekh. * Maharashtra Revenue and Forest Department. * India Code. * Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP). == बाह्य दुवे == * [https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ महाभूलेख] * [https://aapleabhilekh.mahabhumi.gov.in/ आपले अभिलेख] * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स] * [https://dilrmp.gov.in/ Digital India Land Records Modernization Programme] * [https://www.indiacode.nic.in/ India Code] * [https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/land-revenue-code-1966-2/ महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६] * [https://mahabhumi.gov.in/ महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन] == संदर्भ == [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:महाराष्ट्र]] [[वर्ग:कृषी]] kcjw565z98ff6rgl4zytveq2gjfqm2v 2694965 2694956 2026-07-16T17:59:54Z AdvAnantGholam 172574 2694965 wikitext text/x-wiki {{Infobox | above = कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था | header1 = सामान्य माहिती | label2 = प्रकार | data2 = पारंपरिक जमीन व्यवस्था | label3 = प्रदेश | data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | label4 = ऐतिहासिक कालखंड | data4 = प्राचीन काळ – वर्तमान | label5 = प्रमुख जमीन प्रकार | data5 = भातशेती, वरकस जमीन, डोंगरावरील सामुदायिक जमीन, आडीची शेती, गुरचराईची जमीन, देवस्थान जमीन, इनाम जमीन, गावकीच्या सामुदायिक जमिनी | label6 = प्रमुख अभिलेख | data6 = ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, हक्क अभिलेख | label7 = प्रमुख कायदा | data7 = महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ | label8 = संबंधित संस्था | data8 = महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन | label9 = संबंधित विषय | data9 = [[महसूल]], [[जमीन]], सहहिस्सेदारी, वारस व्यवस्था | below = कोकणातील पारंपरिक सामुदायिक जमीनधारणा, महसूल अभिलेख आणि कायदेशीर व्यवस्थेचा आढावा }} '''[[कोकण]]तील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]तील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]]प्रशासन|महसुली व्यवस्था आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराईची क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे The Gazetteer of the Bombay Presidency, [[महाराष्ट्र]]राज्य गॅझेटिअर, महसुली अभिलेख आणि इतर ऐतिहासिक स्रोतांमधून दिसून येते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालात]] करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, ''Bombay Land Revenue Code, 1879'', ''Record of Rights'' प्रणाली आणि त्यानंतर महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ अंतर्गत तयार झालेल्या अभिलेखांमुळे या प्रदेशातील जमीनधारणा व महसुली नोंदींचे दस्तऐवजीकरण अधिक नियमित स्वरूपात करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == प्रस्तावना == '''[[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]] प्रशासन|महसुली प्रशासन आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची शेती, गुरचराई क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक, महसुली आणि प्रशासकीय अभिलेखांतून दिसून येते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश]] [[भारत]], ब्रिटिशकालात करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, [[गाव]]नकाशे, Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights प्रणालीच्या अंमलबजावणीनंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि हक्क अभिलेखांची नोंद अधिक नियमितपणे करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले आणि ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी व इतर हक्क अभिलेख यांच्या व्यवस्थापनासाठी एकसंध कायदेशीर चौकट उपलब्ध झाली.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == भौगोलिक पार्श्वभूमी == '''[[कोकण]]''' हा [[भारत]]च्या पश्चिम किनारपट्टीवरील [[सह्याद्री]] पर्वतरांग आणि [[अरबी समुद्र]] यांच्या दरम्यान वसलेला चिंचोळा किनारी प्रदेश आहे. [[महाराष्ट्र]]ातील कोकण विभागात [[मुंबई शहर जिल्हा]], [[मुंबई]] उपनगर जिल्हा, [[ठाणे]] जिल्हा, [[पालघर]] जिल्हा, [[रायगड]] जिल्हा, [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा आणि [[सिंधुदुर्ग]] जिल्हा यांचा समावेश होतो.<ref>{{cite web |title=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/index.html |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशात दक्षिण-पश्चिम मान्सूनच्या प्रभावामुळे मोठ्या प्रमाणात पर्जन्यवृष्टी होते. या प्रदेशात प्रामुख्याने लेटराइट (जांभा), लाल मुरूम, गाळयुक्त तसेच डोंगरउतारावरील विविध प्रकारच्या मृदा आढळतात. या भौगोलिक वैशिष्ट्यांमुळे [[भात]]शेती, [[फळ]]बागा आणि पावसावर अवलंबून असलेली [[कृषी]] व्यवस्था विकसित झाली आहे.<ref>{{cite web |title=Hydrogeology of Maharashtra |url=https://gsda.maharashtra.gov.in/en-hydrogeology-of-maharashtra/ |publisher=Groundwater Surveys and Development Agency, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांमधून उगम पावणाऱ्या असंख्य नद्या, खाड्या, ओढे आणि नैसर्गिक जलप्रवाहांमुळे कोकणात [[भात]]शेतीस पोषक भौगोलिक परिस्थिती निर्माण झाली. किनारपट्टी, [[डोंगर]]उतार, [[नदी]]खोरे आणि पठारी भाग यांच्या भौगोलिक विविधतेमुळे [[जमीन]] वापर, [[शेती]]चे प्रकार आणि वस्तीची रचना यांतही विविधता आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> परंपरेने कोकणातील बहुतेक गावे डोंगरांच्या पायथ्याशी किंवा [[नदी]]काठांवर विकसित झाली. गावाभोवती [[भात]]खाचरे, [[डोंगर]]उतारावरील वरकस [[जमीन]], [[फळ]]बागा, गुरचराई क्षेत्रे आणि [[वन]]क्षेत्र अशी भौगोलिक रचना अनेक ठिकाणी आढळते. या नैसर्गिक परिस्थितीचा स्थानिक जमीन वापर, महसूल व्यवस्था आणि पारंपरिक वहिवाटीवर दीर्घकालीन प्रभाव पडला आहे.<ref>{{cite web |title=What We Do – Gazetteers Department |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/whatwedo.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == ऐतिहासिक पार्श्वभूमी == [[कोकण]] प्रदेशाचा [[इतिहास]] प्राचीन काळापासून विविध राजवंश, सागरी [[व्यापार]] आणि किनारी संस्कृतीशी संबंधित आहे. प्राचीन भारतीय [[साहित्य]], शिलालेख, ताम्रपट तसेच परकीय प्रवाशांच्या वर्णनांमध्ये [[अपरांत]] (Aparanta), सप्त[[कोकण]] आणि [[कोकण]] प्रदेशाचा उल्लेख विविध नावांनी आढळतो. या प्रदेशावर [[सातवाहन]], [[चालुक्य]], [[राष्ट्रकूट]], [[शिलाहार]], [[यादव]], [[बहामनी सल्तनत]], [[आदिलशाही]], [[मराठा साम्राज्य]] आणि [[ब्रिटिश राज]] अशा विविध सत्तांनी वेगवेगळ्या कालखंडांत राज्य केले.<ref>{{cite web |title=History – Maharashtra State Gazetteers |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/greater_bombay/history.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील जमीनधारणा आणि महसूल व्यवस्था कालानुसार बदलत गेली. मध्ययुगीन काळात स्थानिक ग्रामसंस्था, वतन व्यवस्था आणि प्रादेशिक सत्तांनुसार महसूल आकारणीच्या विविध पद्धती अस्तित्वात होत्या. [[पाटील]], [[कुलकर्णी]], [[देशमुख]] आणि इतर पारंपरिक अधिकारी गावपातळीवरील महसूल प्रशासनात महत्त्वाची भूमिका बजावत असत.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri and Savantvadi Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील महसूल व्यवस्थेच्या इतिहासात विजापूर, मराठा आणि ब्रिटिश कालखंडांना विशेष महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या महसूल इतिहासानुसार इ.स. १५०२ मध्ये [[युसुफ आदिल शाह]] यांच्या काळात महसूल व्यवस्थेची पुनर्रचना करण्यात आली. पुढे मराठा आणि पेशवा काळात गावपातळीवरील महसूल प्रशासन अधिक संघटित झाले.<ref>{{cite web |title=History of Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> इ.स. १८१८ नंतर [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश प्रशासनाने]] कोकणातील [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेत व्यापक बदल केले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, नकाशे तयार करणे, जमिनींचे वर्गीकरण आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्याची प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने राबविण्यात आली. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights संबंधीच्या तरतुदींमुळे महसूल प्रशासनाला अधिक एकसंध कायदेशीर स्वरूप प्राप्त झाले.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[स्वातंत्र्य]]ानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर[[ महसूल]] अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले. त्याअंतर्गत ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी आणि इतर [[हक्क]]अभिलेखांचे व्यवस्थापन कायदेशीर चौकटीत करण्यात येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था == [[कोकण]] प्रदेशात पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, [[कृषी]], पर्जन्यमान, सामाजिक रचना आणि प्रचलित रूढी-परंपरा यांच्या आधारे विकसित झाली. गावातील जमिनींचा वापर केवळ वैयक्तिक [[शेती]]पुरता मर्यादित नसून, काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर सामुदायिक स्वरूपात केला जात असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि महसुली नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> कोकणातील पारंपरिक [[शेती]] प्रामुख्याने [[भात]]शेतीवर आधारित होती. [[डोंगर]] उतारावरील [[जमीन]], वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराई क्षेत्रे, नैसर्गिक जलस्रोत आणि वनालगतच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, गावकी व्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीनुसार होत असे.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> गावातील [[पाटील]], [[कुलकर्णी]] आणि इतर पारंपरिक ग्रामप्रशासनाशी संबंधित व्यक्ती [[महसूल]] संकलन, [[जमीन]] नोंदी आणि स्थानिक प्रशासनामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावत असत. विविध गावांमध्ये [[जमीन]] वापराच्या पद्धती, वहिवाटीचे [[नियम]] आणि सामुदायिक व्यवस्थापनाची स्वरूपे स्थानिक परिस्थितीनुसार भिन्न होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालीन]] महसूल सर्वेक्षणापूर्वी जमीनधारणेच्या अनेक प्रथा प्रामुख्याने स्थानिक रूढी आणि प्रचलित परंपरांवर आधारित होत्या. नंतरच्या काळात Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि त्यानंतरच्या [[महसूल]] कायद्यांद्वारे जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि अभिलेखीकरण करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> आजही [[कोकण]]ातील काही भागांमध्ये पारंपरिक [[जमीन]] वापराच्या ऐतिहासिक स्वरूपाचे प्रतिबिंब ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर महसुली अभिलेखांमध्ये आढळून येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]]व्यवस्था == [[ईस्ट इंडिया कंपनी]]च्या कारकीर्दीत आणि त्यानंतर [[ब्रिटिश राज]]च्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मधील जमीन महसूल व्यवस्थेत व्यापक प्रशासकीय सुधारणा करण्यात आल्या. महसूल संकलन अधिक कार्यक्षम करणे, जमिनींचे सर्वेक्षण करणे, सीमांकन निश्चित करणे आणि जमीनधारकांच्या हक्कांची नोंद ठेवणे हे या सुधारणांचे प्रमुख उद्दिष्ट होते.ब्रिटिश सत्तेच्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मध्ये [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेचे पुनर्गठन करण्यात आले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) आणि [[महसूल]]प्रशासन यांना कायदेशीर चौकट देण्यासाठी पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026}}</ref> एकोणिसाव्या शतकात ग्रेट ट्रिगोनोमेट्रिकल सर्व्हे आणि स्थानिक [[महसूल]] सर्वेक्षणांच्या आधारे जमिनींचे मोजमाप, वर्गीकरण आणि नकाशे तयार करण्याचे काम सुरू झाले. या सर्वेक्षणांमुळे प्रत्येक गावातील [[शेत]]जमिनी, [[डोंगर]], वनक्षेत्र, [[नदी]]-नाले आणि इतर नैसर्गिक भूभाग यांची स्वतंत्र नोंद करण्यात आली. Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू झाल्यानंतर [[बॉम्बे]]प्रेसिडेन्सीतील [[जमीन]] [[महसूल]] प्रशासनाला एकसंध कायदेशीर चौकट प्राप्त झाली. या कायद्यांतर्गत जमिनींचे सर्वेक्षण, [[महसूल]] निश्चिती, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights), फेरफार नोंदी आणि [[महसूल]] अधिकाऱ्यांचे अधिकार निश्चित करण्यात आले. [[ब्रिटिश]]कालात तयार करण्यात आलेल्या [[हक्क]] अभिलेखमुळे प्रत्येक सर्वे क्रमांकाची माहिती, [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[क्षेत्रफळ]] आणि [[महसूल]] यांची अधिकृत नोंद ठेवण्याची पद्धत विकसित झाली. पुढील काळात या अभिलेखांच्या आधारे [[महसूल]] प्रशासन अधिक नियमित करण्यात आले. कोकणातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये [[ब्रिटिश]]कालीन सर्वेक्षणानंतर [[महसूल]] नोंदी, [[गाव]] नकाशे आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्यात आले. पुढे १९१३ मध्ये ''Record of Rights'' संबंधी तरतुदी लागू झाल्यानंतर गावागावात [[हक्क]]अभिलेख ठेवण्याची प्रक्रिया अधिक नियमित झाली.<ref>{{cite web |title=Records of Rights – Kolaba Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[महसूल]] अभिलेख == '''[[महसूल]] अभिलेख''' ({{lang-en|Revenue Records}}) म्हणजे [[जमीन]]ीची मालकी, ताबा, क्षेत्रफळ, वर्गीकरण, महसूल, लागवड, फेरफार आणि इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. [[महाराष्ट्र]]ात महसूल अभिलेखांचे व्यवस्थापन महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार केले जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]] प्रदेशात [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]] सर्वेक्षणानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन आणि [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्यास प्रारंभ झाला. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि नंतरच्या कायद्यांनुसार [[गाव]] नमुने, सर्वे क्रमांक, [[जमीन]]वर्गीकरण आणि महसूल नोंदी अधिक नियमितपणे ठेवण्यात आल्या.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील प्रमुख [[महसूल]] अभिलेखांमध्ये ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद (Mutation Entry), [[हक्क]]अभिलेख, [[गाव]] नमुने, सर्वे नकाशे आणि भूमापन अभिलेखांचा समावेश होतो. हे अभिलेख [[जमीन]]धारणा, वारसा, [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी आणि [[महसूल]] प्रशासनासाठी महत्त्वाचे मानले जातात.<ref>{{cite web |title=e-Rights Record (Mahabhulekh) |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Mahabhumi, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महसूल]] अभिलेखांमधील नोंदी या प्रामुख्याने [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात येतात. त्या स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जात नाहीत; मालकीचा अंतिम प्रश्न संबंधित पुरावे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांवर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ७/१२ उतारा === '''७/१२ उतारा''' ({{lang-en|Record of Rights Extract}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कृषी]] जमिनींसंबंधीचा एक महत्त्वाचा [[महसूल]] अभिलेख आहे. हा उतारा [[हक्क]]अभिलेखचा भाग असून त्यामध्ये सर्वे किंवा गट क्रमांक, [[क्षेत्रफळ]], [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[लागवड]] केलेली पिके, कर आकारणी तसेच इतर महसुली नोंदींचा समावेश असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत हक्क अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्याची व्यवस्था विकसित झाली. त्यानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार ७/१२ उतारा हा [[महसूल]] प्रशासनातील प्रमुख अभिलेख म्हणून वापरला जातो.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही भागांमध्ये ऐतिहासिकदृष्ट्या संयुक्त किंवा सहहिस्सेदारी स्वरूपाच्या जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदविलेली आढळतात. तथापि, केवळ ७/१२ उतारा हा मालकी हक्काचा अंतिम आणि निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; तो [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात आलेला अभिलेख असून मालकीसंबंधी वाद उद्भवल्यास त्याचा निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ८-अ उतारा === '''८-अ उतारा''' ({{lang-en|Village Form No. 8A}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[महसूल]] अभिलेखपैकी एक महत्त्वाचा अभिलेख असून तो विशिष्ट खातेदाराच्या (''Khata Holder'') नावावर असलेल्या जमिनींची खातेनिहाय माहिती दर्शवितो. ७/१२ उतारा ज्या प्रकारे विशिष्ट सर्वे किंवा गट क्रमांकावरील जमिनीची माहिती देतो, त्याउलट ८-अ उतारा हा एका खातेदाराच्या नावावरील सर्व सर्वे किंवा गट क्रमांकांची एकत्रित नोंद दर्शवितो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – Village Form 8A |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ८-अ उतारामध्ये खातेदाराचे नाव, खाते क्रमांक, संयुक्त खातेदारांची माहिती, संबंधित सर्वे किंवा गट क्रमांक, एकूण [[क्षेत्रफळ]] तसेच शासनाकडे देय असलेल्या [[जमीन]] महसुलाची [[माहिती]] नोंदविली जाते. त्यामुळे एका व्यक्तीच्या किंवा संयुक्त खातेदारांच्या नावावर गावामध्ये किती [[जमीन]] नोंदलेली आहे याचा एकत्रित आढावा घेण्यासाठी हा अभिलेख उपयोगी मानला जातो.<ref>{{cite web |title=Land Records Services – Mahabhumi |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ७/१२ उतारा आणि ८-अ उतारा हे परस्परपूरक [[महसूल]] अभिलेख मानले जातात. [[जमीन]]धारणा, [[वारस]]नोंद, फेरफार, [[कर्ज]] व्यवहार तसेच [[महसूल]] प्रशासनातील विविध कामांसाठी दोन्ही अभिलेखांचा एकत्रित संदर्भ घेतला जातो.<ref>{{cite web |title=Digitally Signed Land Records |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमीनधारणेमध्ये ८-अ उतारा हा संबंधित खातेदारांच्या नावावरील जमिनींची खातेनिहाय [[माहिती]] पडताळण्यासाठी उपयुक्त अभिलेख मानला जातो. तथापि, ७/१२ उतारा प्रमाणेच ८-अ उतारा हा देखील [[महसूल]] अभिलेख असून तो स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम व निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; मालकीचा प्रश्न संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयावर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === फेरफार नोंद === '''फेरफार नोंद''' ({{lang-en|Mutation Entry}}) ही [[महसूल]] अभिलेखमधील अशी नोंद आहे, ज्याद्वारे [[जमीन]]धारकाच्या नावात, हक्कात किंवा जमिनीच्या तपशीलात झालेल्या बदलांची नोंद करण्यात येते. खरेदी-विक्री, वारसा, [[दान]]पत्र, विभाजन, न्यायालयाचा आदेश, शासनाकडून संपादन किंवा इतर कायदेशीर कारणांमुळे जमिनीच्या हक्कात बदल झाल्यास संबंधित महसूल अधिकाऱ्याकडे फेरफार प्रस्ताव सादर केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार प्रस्ताव प्राप्त झाल्यानंतर [[तलाठी]], मंडळ[[अधिकारी]] किंवा अन्य सक्षम [[महसूल]] अधिकारी उपलब्ध कागदपत्रांची पडताळणी करून आवश्यक चौकशी करतात. कायदेशीर अटी पूर्ण झाल्यास फेरफार मंजूर केला जातो आणि त्यानुसार ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा तसेच इतर महसूल अभिलेखांमध्ये आवश्यक बदल करण्यात येतात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] ([[हक्क]]अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार फेरफार नोंदींची प्रक्रिया आणि [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये बदल करण्याची कार्यपद्धती निर्धारित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार नोंद ही महसूल प्रशासनासाठी ठेवण्यात येणारी नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानली जात नाही. सर्वोच्च न्यायालयाने विविध निर्णयांमध्ये महसूल अभिलेखांतील नोंदी प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असल्याचे नमूद केले असून, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite book |title=Mulla on the Transfer of Property Act |edition=12th |publisher=LexisNexis |year=2018 }}</ref> कोकण प्रदेशातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींमध्ये वारसनोंद, सहहिस्सेदारांची नावे, विभाजन किंवा इतर बदल यांमुळे फेरफार नोंदींना विशेष महत्त्व प्राप्त होते. फेरफार मंजूर झाल्यानंतर त्यानुसार संबंधित महसूल अभिलेख अद्ययावत केले जातात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === [[हक्क]]अभिलेख === '''[[हक्क]]अभिलेख''' ({{lang-en|Record of Rights}}) म्हणजे एखाद्या गावातील जमिनींची मालकी, ताबा, उपभोग, [[क्षेत्रफळ]], [[महसूल]], सहहिस्सेदारी, फेरफार तसेच इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. महाराष्ट्रात [[हक्क]]अभिलेखांची तयारी, देखभाल व अद्ययावतीकरणाची प्रक्रिया महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ तसेच महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार केली जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिशकालात]] Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत Record of Rights प्रणालीचा [[विकास]] करण्यात आला. त्यानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]नोंदी आणि [[महसूल]]अभिलेख यांचे अधिक नियमित स्वरूप विकसित झाले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, [[गाव]] नमुने आणि इतर [[महसूल]] नोंदी या [[हक्क]]अभिलेख व्यवस्थेचा भाग मानल्या जातात. या अभिलेखांचा उपयोग [[महसूल]] प्रशासन, [[वारस]]नोंद, [[जमीन]] [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी, [[कर्ज]]प्रकरणे आणि इतर प्रशासकीय कामांसाठी केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]]ातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा अभिलेखांमध्ये फेरफार, [[वारस]]नोंद आणि विभाजन यांमुळे वेळोवेळी बदल होत असले तरी मूळ [[हक्क]]अभिलेख [[महसूल]] प्रशासनासाठी मूलभूत दस्तऐवज म्हणून वापरले जातात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Revenue Administration |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[हक्क]]अभिलेखांतील नोंदी या [[महसूल]] प्रशासनासाठी तयार करण्यात आलेल्या अधिकृत नोंदी असतात. त्या मालकी हक्कासंबंधी महत्त्वाचा पुरावा असला तरी, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सामुदायिक जमिनींचे प्रकार == [[कोकण]] प्रदेशातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, पारंपरिक [[कृषी]] पद्धती, ग्रामव्यवस्था आणि ऐतिहासिक [[महसूल]] व्यवस्थेच्या विकासाशी संबंधित आहे. विविध कालखंडांत गावांच्या गरजेनुसार आणि स्थानिक रूढींनुसार वेगवेगळ्या प्रकारच्या जमिनींचा सामायिक किंवा संयुक्त स्वरूपात वापर करण्यात येत असे. या जमिनींचे स्वरूप, उपयोग आणि महसुली नोंदी प्रत्येक गावाच्या [[इतिहास]], भौगोलिक परिस्थिती आणि प्रशासकीय व्यवस्थेनुसार भिन्न असू शकतात.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> या लेखाच्या संदर्भात कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेशी संबंधित प्रमुख [[जमीन]] प्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत: * [[भात]]शेती * डोंगरावरील सामुदायिक [[जमीन]] * वरकस [[जमीन]] * आडीची [[शेती]] * गुरचराईची [[जमीन]] * [[देव]]स्थान, इनाम व गावकीच्या जमिनी या प्रत्येक प्रकारची [[जमीन]] तिचा ऐतिहासिक वापर, महसुली नोंदी आणि कायदेशीर स्थिती यांच्या आधारे स्वतंत्रपणे समजावून सांगितली आहे. === [[भात]]शेती === [[भात]]शेती ही [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक [[कृषी]] व्यवस्थेचा प्रमुख आधार मानली जाते. प्रदेशातील भरपूर पर्जन्यमान, [[नदी]]खोरे, खोरी आणि सखल भाग यांमुळे [[भात]]शेतीचा [[विकास]] झाला. [[रत्‍नागिरी]], [[सिंधुदुर्ग]], [[रायगड]] आणि कोकणातील इतर भागांमध्ये [[भात]] हे प्रमुख अन्नधान्य [[पीक]] असून ऐतिहासिकदृष्ट्या अनेक गावांची अर्थव्यवस्था त्यावर आधारित होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेतीची जमीन पारंपरिकपणे कुटुंबे, [[भावकी]] किंवा सहहिस्सेदार यांच्या संयुक्त वहिवाटीत असल्याची उदाहरणे महसुली अभिलेखांमध्ये आढळतात. काही गावांमध्ये [[भात]]खाचरे वैयक्तिक ताब्यात असली तरी इतर काही ठिकाणी संयुक्त जमीनधारणेच्या स्वरूपामुळे अनेक सहहिस्सेदारांची नावे एकाच ७/१२ उताऱ्यावर नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा [[इतिहास]], [[महसूल]] सर्वेक्षण आणि स्थानिक वहिवाट यांवर अवलंबून बदलते.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration – Land Tenure |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरनुसार विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत जिल्ह्यातील अन्नधान्य पिकांमध्ये भाताचे क्षेत्र सर्वाधिक होते. विविध तालुक्यांमध्ये [[भात]] लागवडीच्या पद्धती, स्थानिक वाण, पाण्याचे व्यवस्थापन आणि कापणीच्या पद्धती यांमध्ये भौगोलिक परिस्थितीनुसार फरक आढळत होता. उंच (कुर्यात) आणि सखल (माळ) अशा दोन्ही प्रकारच्या जमिनींवर भाताची लागवड केली जात असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये आहे.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये भातशेती ही प्रमुख [[कृषी]] पद्धती राहिली असून तिचा स्थानिक [[जमीन]] वापर, [[महसूल]] नोंदी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेशी निकटचा संबंध होता.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === डोंगरावरील सामुदायिक जमीन === [[कोकण]] प्रदेशातील डोंगरउतारावरील जमिनी या स्थानिक भौगोलिक परिस्थितीचा महत्त्वाचा भाग आहेत. सह्याद्री पर्वतरांगेपासून किनारपट्टीपर्यंतच्या प्रदेशात डोंगर, उतार, पठारे आणि खोल दऱ्या यांमुळे जमीन वापराच्या विविध पद्धती विकसित झाल्या. अनेक ठिकाणी डोंगरउतारावरील जमिनींचा उपयोग पारंपरिक शेती, गुरचराई, वृक्षलागवड तसेच नैसर्गिक संसाधनांच्या वापरासाठी केला जात असे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये कोकणातील डोंगरउतारावरील जमिनींचे स्वतंत्र वर्गीकरण करण्यात आले होते. रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडी गॅझेटिअरनुसार, ''वर्खस'' (Varkas) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या उंचावरील जमिनी या डोंगरउतारावरील किंवा सपाट अशा दोन प्रकारांत विभागल्या जात होत्या. सर्वेक्षणादरम्यान त्यांच्या क्षेत्रफळाच्या नोंदी, सीमांकन आणि महसूल आकारणीची स्वतंत्र पद्धत विकसित करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Surveys (1827–1851) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार, डोंगरउतारावरील वर्खस जमिनी या उथळ, खडकाळ आणि तुलनेने कमी सुपीक स्वरूपाच्या असतात. अशा जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], काजू आणि आंबा यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असल्याची नोंद आहे, तर डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग कायमस्वरूपी वनक्षेत्र म्हणून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अशा डोंगरउतारावरील जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये एकापेक्षा अधिक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, या नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणेच्या पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Land Revenue – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === वरकस [[जमीन]] === '''वरकस जमीन''' ({{lang-en|Varkas Land}}) हा [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक महसुली वर्गीकरणामधील एक जमीनप्रकार आहे. ही जमीन प्रामुख्याने डोंगरउतारांवर आढळते. मृदेची खोली कमी, खडकाळ स्वरूप, तुलनेने कमी सुपीकता आणि पावसावर अवलंबून असलेली शेती ही तिची प्रमुख वैशिष्ट्ये मानली जातात.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार वरकस जमिनी या डोंगरउतारांवरील उथळ, पिवळसर-लाल रंगाच्या आणि वाळूमिश्रित मृदेच्या असतात. या जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], [[काजू]] आणि [[आंबा]] यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असून, डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग नैसर्गिक वनक्षेत्र म्हणून टिकून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये वरकस जमीन हा स्वतंत्र महसुली वर्ग म्हणून नोंदविण्यात आला होता. जमिनीचे वर्गीकरण, मृदेचा प्रकार, उत्पादनक्षमता आणि महसूल निर्धारण यांवर आधारित तिचे मूल्यांकन करण्यात येत असे.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> एकोणिसाव्या शतकातील Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये वरकस जमिनींचा उल्लेख डोंगरउतारांवरील शेतीयोग्य जमिनी म्हणून करण्यात आला असून, काही भागांत या जमिनी काही वर्षे पडीत ठेवून नंतर पुन्हा लागवडीखाली आणण्याची पद्धत प्रचलित असल्याची नोंद आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये वरकस जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणा पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === गुरचराईची [[जमीन]] === '''गुरचराईची [[जमीन]]''' ({{lang-en|Grazing Land or Pasture Land}}) ही गावातील पशुधनासाठी राखीव असलेली [[जमीन]] मानली जाते. [[कोकण]] प्रदेशातील [[डोंगर]]उतार, लेटराइट पठारे आणि मोकळ्या जमिनींचा उपयोग परंपरेने [[गुरे]], म्हशी, शेळ्या व इतर जनावरांच्या चराईसाठी केला जात असे. अनेक गावांमध्ये अशा जमिनी गावाच्या सामायिक वापरासाठी उपलब्ध असल्याचे ऐतिहासिक नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये सह्याद्रीलगतच्या लेटराइट पठारांवर नैसर्गिकरित्या उगवणाऱ्या गवताळ प्रदेशांचा उल्लेख असून, या भागांचा उपयोग प्रामुख्याने गुरांच्या चराईसाठी होत असल्याचे नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]]कालीन Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये डोंगरावरील जमिनींचे महसुली मूल्यांकन करताना गुरचराई, चाऱ्याचा साठा आणि गवतासाठी आवश्यक क्षेत्र वजा करून उर्वरित क्षेत्रावर महसूल आकारणी करण्यात येत असल्याची नोंद आहे. यावरून गुरचराईसाठी स्वतंत्र क्षेत्र राखून ठेवण्याची पद्धत अस्तित्वात असल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency – Ratnagiri: Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये गुरचराईसाठी वापरल्या जाणाऱ्या जमिनींचा उल्लेख महसुली अभिलेखांमध्ये किंवा गावाच्या सामायिक वापरातील जमिनी म्हणून आढळतो. तथापि, अशा जमिनींचे क्षेत्रफळ, कायदेशीर दर्जा आणि वापराची पद्धत संबंधित गावातील महसूल अभिलेख, स्थानिक परंपरा आणि विद्यमान कायदेशीर तरतुदींनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === देवस्थान [[जमीन]] === '''देवस्थान [[जमीन]]''' म्हणजे मंदिरे, देवस्थाने किंवा इतर धार्मिक संस्थांच्या धार्मिक विधी, देखभाल, पूजा-अर्चा आणि उपजीविकेसाठी समर्पित करण्यात आलेल्या जमिनी होत. कोकण प्रदेशात अनेक देवस्थानांच्या मालकीच्या जमिनींचा उल्लेख ऐतिहासिक सनदा, इनाम अभिलेख आणि महसूल नोंदींमध्ये आढळतो. अशा जमिनींचे व्यवस्थापन कालानुसार स्थानिक देवस्थान समित्या, विश्वस्त किंवा लागू कायद्यांनुसार करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> === इनाम [[जमीन]] === '''इनाम [[जमीन]]''' म्हणजे शासनकर्त्यांनी धार्मिक संस्था, वतनदार, अधिकारी किंवा इतर व्यक्तींना विशिष्ट सेवा, धार्मिक कार्य किंवा सार्वजनिक उद्देशासाठी अनुदान म्हणून दिलेल्या जमिनी होत. कोकणातील अनेक इनाम जमिनींचा उल्लेख ब्रिटिशकालीन महसूल अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळतो. स्वातंत्र्यानंतर विविध इनाम निर्मूलन कायद्यांमुळे अशा जमिनींच्या महसुली आणि कायदेशीर स्थितीत बदल झाले.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> === गावकीच्या सामुदायिक जमिनी === '''गावकीच्या सामुदायिक जमिनी''' या गावाच्या सामूहिक वापरासाठी राखून ठेवलेल्या जमिनी होत. अशा जमिनींचा उपयोग गुरचराई, सार्वजनिक मार्ग, पाणवठे, स्मशानभूमी, सण-उत्सव, सामुदायिक उपक्रम तसेच इतर सार्वजनिक गरजांसाठी केला जात असल्याची नोंद विविध जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळते. अशा जमिनींचे स्वरूप, व्यवस्थापन आणि महसुली नोंदी संबंधित गावाचा इतिहास, स्थानिक प्रथा आणि लागू कायद्यांनुसार बदलू शकतात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सहहिस्सेदारी व [[वारस]] व्यवस्था == '''सहहिस्सेदारी''' ({{lang-en|Co-ownership}}) म्हणजे एका जमिनीवर एकापेक्षा अधिक व्यक्तींचा कायदेशीर हक्क असणे होय. [[कोकण]] प्रदेशातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे काही प्रकारच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचा उगम पारंपरिक ग्रामव्यवस्था, संयुक्त कुटुंब पद्धती, ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षण तसेच त्यानंतर झालेल्या वारसनोंदींशी संबंधित असल्याचे विविध महसुली अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारी असलेल्या जमिनींमध्ये प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा हिस्सा कायद्याने अस्तित्वात असला तरी तो प्रत्यक्ष क्षेत्रफळाच्या स्वरूपात निश्चित झालेला असेलच असे नाही. जमिनीचे विधिसम्मत विभाजन किंवा सक्षम प्राधिकरणाच्या आदेशानंतरच प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा स्वतंत्र हिस्सा निश्चित केला जातो. तोपर्यंत संबंधित सहहिस्सेदारांचा हक्क संयुक्त स्वरूपात राहू शकतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> जमीनधारकाच्या मृत्यूनंतर त्याच्या कायदेशीर वारसांची नावे महसूल अभिलेखांमध्ये फेरफार प्रक्रियेद्वारे नोंदविली जातात. या प्रक्रियेस सामान्यतः '''वारसनोंद''' असे संबोधले जाते. वारसनोंदीनंतर ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर [[हक्क]]अभिलेख अद्ययावत केले जातात; तथापि, वारसनोंद ही महसुली नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय ठरत नाही.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अनेक पिढ्यांपासून वारसनोंदी होत गेल्यामुळे एकाच महसूल अभिलेखावर मोठ्या संख्येने सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा परिस्थितीत जमिनीचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदींचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे होऊ शकते. अशा प्रत्येक प्रकरणाचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, उपलब्ध अभिलेख, लागू कायदे आणि सक्षम प्राधिकरणाच्या निर्णयांनुसार भिन्न असते.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == महाराष्ट्रातील विद्यमान कायदेशीर चौकट == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचे नियमन विविध महसूल, मालमत्ता, वारसा आणि नोंदणीविषयक कायद्यांच्या आधारे केले जाते. या कायद्यांद्वारे जमिनीची नोंद, हक्क अभिलेख, फेरफार, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी, विभाजन आणि जमीन व्यवहार यांचे नियमन केले जाते. संबंधित जमिनीचे स्वरूप, मालकी, हक्क आणि वापर यांनुसार विविध कायदे लागू होऊ शकतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2 April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांबाबत महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ हे प्रमुख अधिनियम आहे. या संहितेच्या अध्याय १० मध्ये [[हक्क]]अभिलेख, ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद आणि इतर [[महसूल]] नोंदींच्या तयारी व देखभालीसंबंधी तरतुदी करण्यात आल्या आहेत.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 – Chapter X (Record of Rights) |url=https://indiankanoon.org/doc/8420948/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांद्वारे हक्क अभिलेखांची तयारी, फेरफार नोंदी, नोंदवह्यांचे स्वरूप आणि त्यांचे अद्ययावतीकरण यांची कार्यपद्धती निश्चित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Record of Rights and Registers (Preparation and Maintenance) Rules, 1971 |url=https://maharashtrahousingandbuildinglaws.com/the-maharashtra-land-revenue-record-of-rights-and-registers-preparation-and-maintenance-rules-1971/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारीच्या जमिनींमध्ये वारसा, विभाजन, विक्री, दान किंवा इतर व्यवहारांमुळे उद्भवणाऱ्या हक्कांचे निर्धारण करताना हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६, मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२ आणि नोंदणी अधिनियम, १९०८ यांसारख्या इतर लागू कायद्यांचाही विचार केला जातो. संबंधित प्रकरणाच्या स्वरूपानुसार सक्षम महसूल प्राधिकरण किंवा दिवाणी न्यायालय यांचे अधिकार लागू होतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.indiacode.nic.in/handle/123456789/15974?view_type=browse |publisher=India Code |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेच्या संदर्भात [[महसूल]] अभिलेखांतील नोंदी, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि [[जमीन]] व्यवहार यांचा अभ्यास करताना संबंधित कायद्यांबरोबरच शासनाची परिपत्रके, [[महसूल]] [[नियम]], न्यायालयीन निर्णय आणि अद्ययावत प्रशासकीय निर्देश यांनाही महत्त्व आहे. == न्यायालयीन दृष्टिकोन == भारतीय न्यायालयांनी विविध निर्णयांद्वारे महसूल अभिलेख, फेरफार नोंदी, सहहिस्सेदारी आणि मालकी हक्क यांच्यातील कायदेशीर भेद स्पष्ट केला आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने वारंवार नमूद केले आहे की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्या स्वतःहून मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाहीत. मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम दिवाणी न्यायालय उपलब्ध पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे करते. * '''Sawarni v. Inder Kaur''', (1996) 6 SCC 223 — सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की महसूल अभिलेखातील फेरफार (Mutation) मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाही; त्याचा उद्देश महसूल प्रशासनापुरता मर्यादित असतो. * '''Balwant Singh v. Daulat Singh''', (1997) 7 SCC 137 — केवळ फेरफार नोंदीमुळे जमिनीवरील मालकी हक्क किंवा स्वारस्य संपुष्टात येत नाही. * '''Suraj Bhan v. Financial Commissioner''', (2007) 6 SCC 186 — सर्वोच्च न्यायालयाने नमूद केले की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या केवळ महसुली उद्देशासाठी असून त्या मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जाऊ शकत नाहीत. * '''Faqruddin v. Tajuddin''', (2008) 8 SCC 12 — महसूल अधिकारी मालकी हक्कावरील वादाचा अंतिम निर्णय देऊ शकत नाहीत; महसूल नोंदींचे स्वरूप मर्यादित प्रशासकीय उद्देशाचे असते. * '''Narasamma v. State of Karnataka''', (2009) 5 SCC 591 — महसूल नोंदी मालकी हक्क निर्माण करीत नाहीत; तथापि, त्या संबंधित काळातील ताब्याविषयी परिस्थितीजन्य पुरावा म्हणून ग्राह्य धरल्या जाऊ शकतात. * '''Jitendra Singh v. State of Madhya Pradesh''', 2021 SCC OnLine SC 802 — सर्वोच्च न्यायालयाने पूर्वीच्या निर्णयांचा पुनरुच्चार करून स्पष्ट केले की फेरफार नोंदी आणि महसूल अभिलेख केवळ महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्यांमुळे कोणताही स्वतंत्र मालकी हक्क निर्माण होत नाही. कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेच्या संदर्भात संयुक्त महसूल अभिलेख, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि फेरफार नोंदी यांचे मूल्यमापन करताना वरील न्यायसिद्ध तत्त्वे महत्त्वाची मानली जातात. तथापि, प्रत्येक प्रकरणातील मालकी हक्क, हिस्सा, विभाजन किंवा इतर वादांचा निर्णय संबंधित पुरावे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांनुसार केला जातो. == आधुनिक आव्हाने == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेसमोर एकविसाव्या शतकात अनेक प्रशासकीय, सामाजिक, आर्थिक आणि कायदेशीर आव्हाने निर्माण झाली आहेत. वारसनोंदींमुळे वाढत जाणारी सहहिस्सेदारांची संख्या, जमिनींचे तुकडीकरण, स्थलांतर, बदलते जमीन वापराचे स्वरूप, डिजिटल महसूल अभिलेख आणि पर्यावरणीय नियम यांमुळे या व्यवस्थेची गुंतागुंत वाढल्याचे विविध शासकीय अहवाल, महसूल अभिलेख आणि संशोधनांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये संयुक्त महसूल अभिलेखांमध्ये वारसनोंदींमुळे सहहिस्सेदारांची संख्या सातत्याने वाढत असल्याने जमिनींचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदी अद्ययावत ठेवणे अधिक जटिल होत आहे. अशा परिस्थितीचा परिणाम जमीन व्यवहार, कर्जप्रकरणे, विकास प्रकल्प आणि प्रशासकीय प्रक्रियांवर होऊ शकतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> डिजिटल भू-अभिलेख प्रणाली, ऑनलाइन ७/१२ उतारे, भू-नकाशांचे संगणकीकरण आणि Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) यांसारख्या उपक्रमांमुळे महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण सुरू झाले आहे. तथापि, ऐतिहासिक संयुक्त नोंदी, प्रलंबित फेरफार, सीमावाद आणि अपूर्ण अभिलेख यांमुळे काही भागांमध्ये अद्ययावत नोंदी तयार करण्यास व्यावहारिक अडचणी निर्माण होतात.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशातील औद्योगिकीकरण, पर्यटन, पायाभूत सुविधा, शहरीकरण आणि पर्यावरणीय संरक्षण यांमुळे जमीन वापराच्या स्वरूपातही बदल होत आहेत. अशा बदलांच्या पार्श्वभूमीवर सामुदायिक जमीन व्यवस्थेशी संबंधित महसूल अभिलेख, मालकी हक्क, सहहिस्सेदारी आणि जमीन वापर यांचा अभ्यास अधिक महत्त्वाचा मानला जात आहे. == सामाजिक व आर्थिक परिणाम == [[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही अनेक गावांच्या सामाजिक रचना, पारंपरिक ग्रामव्यवस्था आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेचा ऐतिहासिक भाग राहिली आहे. शेती, पशुपालन, नैसर्गिक संसाधनांचा वापर आणि सामुदायिक उपक्रम यांमध्ये या व्यवस्थेचा विविध स्वरूपात सहभाग असल्याचे जिल्हा गॅझेटिअर्स आणि ऐतिहासिक महसूल अभिलेखांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> संयुक्त जमीनधारणा आणि सहहिस्सेदारीमुळे अनेक कुटुंबांचा एकाच जमिनीशी ऐतिहासिक संबंध टिकून राहिला. कालांतराने वारसनोंदी, लोकसंख्यावाढ आणि ग्रामीण भागातून शहरांकडे होणारे स्थलांतर यांमुळे अनेक महसूल अभिलेखांमध्ये सहहिस्सेदारांची संख्या वाढत गेली. परिणामी, काही भागांमध्ये जमीन व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि अभिलेखांचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे झाले आहे.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील कृषी पद्धती, फळबागा, पर्यटन, पायाभूत सुविधा आणि इतर आर्थिक उपक्रमांच्या विस्तारामुळे जमीन वापराच्या स्वरूपात बदल होत आहेत. या बदलांच्या पार्श्वभूमीवर पारंपरिक सामुदायिक जमीन व्यवस्था, महसूल अभिलेख आणि आधुनिक जमीन प्रशासन यांच्यात समन्वय राखण्याची आवश्यकता विविध धोरणात्मक अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचा अभ्यास हा केवळ महसूल अभिलेखांपुरता मर्यादित नसून ग्रामीण इतिहास, सामाजिक रचना, कृषी अर्थव्यवस्था, पर्यावरण, जमीनधारणा आणि सार्वजनिक प्रशासन या विविध अभ्यासक्षेत्रांशी संबंधित मानला जातो. त्यामुळे या व्यवस्थेचा अभ्यास इतिहास, कायदा, महसूल प्रशासन आणि ग्रामीण विकास या सर्व दृष्टिकोनांतून केला जातो.<ref>{{cite web |title=Konkan Division – Government of Maharashtra |url=https://konkan.gov.in/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[जमीन]] * [[महसूल]] == ग्रंथसूची == === कायदे === * भारत सरकार. ''मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२'' (Transfer of Property Act, 1882). * भारत सरकार. ''नोंदणी अधिनियम, १९०८'' (Registration Act, 1908). * भारत सरकार. ''हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६'' (Hindu Succession Act, 1956). * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''. * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१''. * Bombay Land Revenue Code, 1879. === अधिकृत शासन प्रकाशने === * महाराष्ट्र शासन. ''महाभूलेख''. * भारत सरकार. ''Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP)''. * महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स विभाग. * Survey and Settlement Commissioner, Maharashtra. विविध महसूल परिपत्रके व मार्गदर्शक सूचना. === जिल्हा गॅझेटिअर्स === * Government of Maharashtra. ''Ratnagiri District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Sindhudurg District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Raigad District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Kolaba District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Thane District Gazetteer''. === ब्रिटिशकालीन गॅझेटिअर्स === * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi''. Vol. X. Government Central Press, Bombay, 1880. * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba''. Vol. XI. Government Central Press, Bombay. === संशोधन व संदर्भग्रंथ === * Khobrekar, V. G. ''Kokan from the Earliest to 1818 A.D.'' * Government of Maharashtra. ''Maharashtra State Gazetteers'' (General Series). === संकेतस्थळे === * Maharashtra State Gazetteers Department. * Mahabhulekh. * Maharashtra Revenue and Forest Department. * India Code. * Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP). == चित्रदालन == <gallery mode="packed" heights="180"> File:Paddy field in Maharashtra 9.jpg|कोकणातील भातशेती File:Paddy field in Maharashtra 10.jpg|पारंपरिक भातखाचरे File:Devi Hasol plateau in Konkan 1 (2).jpg|कोकणातील लेटराइट पठार (वरकस जमीन) File:Mango orchard in lateritic plateau.jpg|वरकस जमिनीवरील आंब्याची बाग File:उदगीर वन व जंगल.jpg|कोकणातील वनक्षेत्र File:उदगीरचा डोंगर.jpg|सह्याद्री पर्वतरांगांतील डोंगरउतार </gallery> == बाह्य दुवे == * [https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ महाभूलेख] * [https://aapleabhilekh.mahabhumi.gov.in/ आपले अभिलेख] * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स] * [https://dilrmp.gov.in/ Digital India Land Records Modernization Programme] * [https://www.indiacode.nic.in/ India Code] * [https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/land-revenue-code-1966-2/ महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६] * [https://mahabhumi.gov.in/ महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन] == संदर्भ == [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:महाराष्ट्र]] [[वर्ग:कृषी]] bu6wrhql3hrnsqs1lquh0o57yf76fk5 2694967 2694965 2026-07-16T18:18:13Z AdvAnantGholam 172574 2694967 wikitext text/x-wiki {{Infobox | above = कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था | header1 = सामान्य माहिती | label2 = प्रकार | data2 = पारंपरिक जमीन व्यवस्था | label3 = प्रदेश | data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | label4 = ऐतिहासिक कालखंड | data4 = प्राचीन काळ – वर्तमान | label5 = प्रमुख जमीन प्रकार | data5 = भातशेती, वरकस जमीन, डोंगरावरील सामुदायिक जमीन, आडीची शेती, गुरचराईची जमीन, देवस्थान जमीन, इनाम जमीन, गावकीच्या सामुदायिक जमिनी | label6 = प्रमुख अभिलेख | data6 = ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, हक्क अभिलेख | label7 = प्रमुख कायदा | data7 = महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ | label8 = संबंधित संस्था | data8 = महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन | label9 = संबंधित विषय | data9 = [[महसूल]], [[जमीन]], सहहिस्सेदारी, वारस व्यवस्था | below = कोकणातील पारंपरिक सामुदायिक जमीनधारणा, महसूल अभिलेख आणि कायदेशीर व्यवस्थेचा आढावा }} '''[[कोकण]]तील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]तील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]]प्रशासन|महसुली व्यवस्था आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराईची क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे The Gazetteer of the Bombay Presidency, [[महाराष्ट्र]]राज्य गॅझेटिअर, महसुली अभिलेख आणि इतर ऐतिहासिक स्रोतांमधून दिसून येते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालात]] करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, ''Bombay Land Revenue Code, 1879'', ''Record of Rights'' प्रणाली आणि त्यानंतर महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ अंतर्गत तयार झालेल्या अभिलेखांमुळे या प्रदेशातील जमीनधारणा व महसुली नोंदींचे दस्तऐवजीकरण अधिक नियमित स्वरूपात करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == प्रस्तावना == '''[[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]] प्रशासन|महसुली प्रशासन आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची शेती, गुरचराई क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक, महसुली आणि प्रशासकीय अभिलेखांतून दिसून येते.<ref name="Campbell1880">{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश]] [[भारत]], ब्रिटिशकालात करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, [[गाव]]नकाशे, Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights प्रणालीच्या अंमलबजावणीनंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि हक्क अभिलेखांची नोंद अधिक नियमितपणे करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले आणि ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी व इतर हक्क अभिलेख यांच्या व्यवस्थापनासाठी एकसंध कायदेशीर चौकट उपलब्ध झाली.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == भौगोलिक पार्श्वभूमी == '''[[कोकण]]''' हा [[भारत]]च्या पश्चिम किनारपट्टीवरील [[सह्याद्री]] पर्वतरांग आणि [[अरबी समुद्र]] यांच्या दरम्यान वसलेला चिंचोळा किनारी प्रदेश आहे. [[महाराष्ट्र]]ातील कोकण विभागात [[मुंबई शहर जिल्हा]], [[मुंबई]] उपनगर जिल्हा, [[ठाणे]] जिल्हा, [[पालघर]] जिल्हा, [[रायगड]] जिल्हा, [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा आणि [[सिंधुदुर्ग]] जिल्हा यांचा समावेश होतो.<ref>{{cite web |title=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/index.html |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशात दक्षिण-पश्चिम मान्सूनच्या प्रभावामुळे मोठ्या प्रमाणात पर्जन्यवृष्टी होते. या प्रदेशात प्रामुख्याने लेटराइट (जांभा), लाल मुरूम, गाळयुक्त तसेच डोंगरउतारावरील विविध प्रकारच्या मृदा आढळतात. या भौगोलिक वैशिष्ट्यांमुळे [[भात]]शेती, [[फळ]]बागा आणि पावसावर अवलंबून असलेली [[कृषी]] व्यवस्था विकसित झाली आहे.<ref>{{cite web |title=Hydrogeology of Maharashtra |url=https://gsda.maharashtra.gov.in/en-hydrogeology-of-maharashtra/ |publisher=Groundwater Surveys and Development Agency, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांमधून उगम पावणाऱ्या असंख्य नद्या, खाड्या, ओढे आणि नैसर्गिक जलप्रवाहांमुळे कोकणात [[भात]]शेतीस पोषक भौगोलिक परिस्थिती निर्माण झाली. किनारपट्टी, [[डोंगर]]उतार, [[नदी]]खोरे आणि पठारी भाग यांच्या भौगोलिक विविधतेमुळे [[जमीन]] वापर, [[शेती]]चे प्रकार आणि वस्तीची रचना यांतही विविधता आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> परंपरेने कोकणातील बहुतेक गावे डोंगरांच्या पायथ्याशी किंवा [[नदी]]काठांवर विकसित झाली. गावाभोवती [[भात]]खाचरे, [[डोंगर]]उतारावरील वरकस [[जमीन]], [[फळ]]बागा, गुरचराई क्षेत्रे आणि [[वन]]क्षेत्र अशी भौगोलिक रचना अनेक ठिकाणी आढळते. या नैसर्गिक परिस्थितीचा स्थानिक जमीन वापर, महसूल व्यवस्था आणि पारंपरिक वहिवाटीवर दीर्घकालीन प्रभाव पडला आहे.<ref>{{cite web |title=What We Do – Gazetteers Department |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/whatwedo.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == ऐतिहासिक पार्श्वभूमी == [[कोकण]] प्रदेशाचा [[इतिहास]] प्राचीन काळापासून विविध राजवंश, सागरी [[व्यापार]] आणि किनारी संस्कृतीशी संबंधित आहे. प्राचीन भारतीय [[साहित्य]], शिलालेख, ताम्रपट तसेच परकीय प्रवाशांच्या वर्णनांमध्ये [[अपरांत]] (Aparanta), सप्त[[कोकण]] आणि [[कोकण]] प्रदेशाचा उल्लेख विविध नावांनी आढळतो. या प्रदेशावर [[सातवाहन]], [[चालुक्य]], [[राष्ट्रकूट]], [[शिलाहार]], [[यादव]], [[बहामनी सल्तनत]], [[आदिलशाही]], [[मराठा साम्राज्य]] आणि [[ब्रिटिश राज]] अशा विविध सत्तांनी वेगवेगळ्या कालखंडांत राज्य केले.<ref>{{cite web |title=History – Maharashtra State Gazetteers |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/greater_bombay/history.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील जमीनधारणा आणि महसूल व्यवस्था कालानुसार बदलत गेली. मध्ययुगीन काळात स्थानिक ग्रामसंस्था, वतन व्यवस्था आणि प्रादेशिक सत्तांनुसार महसूल आकारणीच्या विविध पद्धती अस्तित्वात होत्या. [[पाटील]], [[कुलकर्णी]], [[देशमुख]] आणि इतर पारंपरिक अधिकारी गावपातळीवरील महसूल प्रशासनात महत्त्वाची भूमिका बजावत असत.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri and Savantvadi Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील महसूल व्यवस्थेच्या इतिहासात विजापूर, मराठा आणि ब्रिटिश कालखंडांना विशेष महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या महसूल इतिहासानुसार इ.स. १५०२ मध्ये [[युसुफ आदिल शाह]] यांच्या काळात महसूल व्यवस्थेची पुनर्रचना करण्यात आली. पुढे मराठा आणि पेशवा काळात गावपातळीवरील महसूल प्रशासन अधिक संघटित झाले.<ref>{{cite web |title=History of Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> इ.स. १८१८ नंतर [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश प्रशासनाने]] कोकणातील [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेत व्यापक बदल केले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, नकाशे तयार करणे, जमिनींचे वर्गीकरण आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्याची प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने राबविण्यात आली. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights संबंधीच्या तरतुदींमुळे महसूल प्रशासनाला अधिक एकसंध कायदेशीर स्वरूप प्राप्त झाले.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[स्वातंत्र्य]]ानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर[[ महसूल]] अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले. त्याअंतर्गत ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी आणि इतर [[हक्क]]अभिलेखांचे व्यवस्थापन कायदेशीर चौकटीत करण्यात येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था == [[कोकण]] प्रदेशात पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, [[कृषी]], पर्जन्यमान, सामाजिक रचना आणि प्रचलित रूढी-परंपरा यांच्या आधारे विकसित झाली. गावातील जमिनींचा वापर केवळ वैयक्तिक [[शेती]]पुरता मर्यादित नसून, काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर सामुदायिक स्वरूपात केला जात असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि महसुली नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> कोकणातील पारंपरिक [[शेती]] प्रामुख्याने [[भात]]शेतीवर आधारित होती. [[डोंगर]] उतारावरील [[जमीन]], वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराई क्षेत्रे, नैसर्गिक जलस्रोत आणि वनालगतच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, गावकी व्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीनुसार होत असे.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> गावातील [[पाटील]], [[कुलकर्णी]] आणि इतर पारंपरिक ग्रामप्रशासनाशी संबंधित व्यक्ती [[महसूल]] संकलन, [[जमीन]] नोंदी आणि स्थानिक प्रशासनामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावत असत. विविध गावांमध्ये [[जमीन]] वापराच्या पद्धती, वहिवाटीचे [[नियम]] आणि सामुदायिक व्यवस्थापनाची स्वरूपे स्थानिक परिस्थितीनुसार भिन्न होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालीन]] महसूल सर्वेक्षणापूर्वी जमीनधारणेच्या अनेक प्रथा प्रामुख्याने स्थानिक रूढी आणि प्रचलित परंपरांवर आधारित होत्या. नंतरच्या काळात Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि त्यानंतरच्या [[महसूल]] कायद्यांद्वारे जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि अभिलेखीकरण करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> आजही [[कोकण]]ातील काही भागांमध्ये पारंपरिक [[जमीन]] वापराच्या ऐतिहासिक स्वरूपाचे प्रतिबिंब ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर महसुली अभिलेखांमध्ये आढळून येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]]व्यवस्था == [[ईस्ट इंडिया कंपनी]]च्या कारकीर्दीत आणि त्यानंतर [[ब्रिटिश राज]]च्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मधील जमीन महसूल व्यवस्थेत व्यापक प्रशासकीय सुधारणा करण्यात आल्या. महसूल संकलन अधिक कार्यक्षम करणे, जमिनींचे सर्वेक्षण करणे, सीमांकन निश्चित करणे आणि जमीनधारकांच्या हक्कांची नोंद ठेवणे हे या सुधारणांचे प्रमुख उद्दिष्ट होते.ब्रिटिश सत्तेच्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मध्ये [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेचे पुनर्गठन करण्यात आले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) आणि [[महसूल]]प्रशासन यांना कायदेशीर चौकट देण्यासाठी पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026}}</ref> एकोणिसाव्या शतकात ग्रेट ट्रिगोनोमेट्रिकल सर्व्हे आणि स्थानिक [[महसूल]] सर्वेक्षणांच्या आधारे जमिनींचे मोजमाप, वर्गीकरण आणि नकाशे तयार करण्याचे काम सुरू झाले. या सर्वेक्षणांमुळे प्रत्येक गावातील [[शेत]]जमिनी, [[डोंगर]], वनक्षेत्र, [[नदी]]-नाले आणि इतर नैसर्गिक भूभाग यांची स्वतंत्र नोंद करण्यात आली. Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू झाल्यानंतर [[बॉम्बे]]प्रेसिडेन्सीतील [[जमीन]] [[महसूल]] प्रशासनाला एकसंध कायदेशीर चौकट प्राप्त झाली. या कायद्यांतर्गत जमिनींचे सर्वेक्षण, [[महसूल]] निश्चिती, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights), फेरफार नोंदी आणि [[महसूल]] अधिकाऱ्यांचे अधिकार निश्चित करण्यात आले. [[ब्रिटिश]]कालात तयार करण्यात आलेल्या [[हक्क]] अभिलेखमुळे प्रत्येक सर्वे क्रमांकाची माहिती, [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[क्षेत्रफळ]] आणि [[महसूल]] यांची अधिकृत नोंद ठेवण्याची पद्धत विकसित झाली. पुढील काळात या अभिलेखांच्या आधारे [[महसूल]] प्रशासन अधिक नियमित करण्यात आले. कोकणातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये [[ब्रिटिश]]कालीन सर्वेक्षणानंतर [[महसूल]] नोंदी, [[गाव]] नकाशे आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्यात आले. पुढे १९१३ मध्ये ''Record of Rights'' संबंधी तरतुदी लागू झाल्यानंतर गावागावात [[हक्क]]अभिलेख ठेवण्याची प्रक्रिया अधिक नियमित झाली.<ref>{{cite web |title=Records of Rights – Kolaba Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[महसूल]] अभिलेख == '''[[महसूल]] अभिलेख''' ({{lang-en|Revenue Records}}) म्हणजे [[जमीन]]ीची मालकी, ताबा, क्षेत्रफळ, वर्गीकरण, महसूल, लागवड, फेरफार आणि इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. [[महाराष्ट्र]]ात महसूल अभिलेखांचे व्यवस्थापन महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार केले जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]] प्रदेशात [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]] सर्वेक्षणानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन आणि [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्यास प्रारंभ झाला. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि नंतरच्या कायद्यांनुसार [[गाव]] नमुने, सर्वे क्रमांक, [[जमीन]]वर्गीकरण आणि महसूल नोंदी अधिक नियमितपणे ठेवण्यात आल्या.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील प्रमुख [[महसूल]] अभिलेखांमध्ये ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद (Mutation Entry), [[हक्क]]अभिलेख, [[गाव]] नमुने, सर्वे नकाशे आणि भूमापन अभिलेखांचा समावेश होतो. हे अभिलेख [[जमीन]]धारणा, वारसा, [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी आणि [[महसूल]] प्रशासनासाठी महत्त्वाचे मानले जातात.<ref>{{cite web |title=e-Rights Record (Mahabhulekh) |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Mahabhumi, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महसूल]] अभिलेखांमधील नोंदी या प्रामुख्याने [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात येतात. त्या स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जात नाहीत; मालकीचा अंतिम प्रश्न संबंधित पुरावे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांवर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ७/१२ उतारा === '''७/१२ उतारा''' ({{lang-en|Record of Rights Extract}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कृषी]] जमिनींसंबंधीचा एक महत्त्वाचा [[महसूल]] अभिलेख आहे. हा उतारा [[हक्क]]अभिलेखचा भाग असून त्यामध्ये सर्वे किंवा गट क्रमांक, [[क्षेत्रफळ]], [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[लागवड]] केलेली पिके, कर आकारणी तसेच इतर महसुली नोंदींचा समावेश असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत हक्क अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्याची व्यवस्था विकसित झाली. त्यानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार ७/१२ उतारा हा [[महसूल]] प्रशासनातील प्रमुख अभिलेख म्हणून वापरला जातो.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही भागांमध्ये ऐतिहासिकदृष्ट्या संयुक्त किंवा सहहिस्सेदारी स्वरूपाच्या जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदविलेली आढळतात. तथापि, केवळ ७/१२ उतारा हा मालकी हक्काचा अंतिम आणि निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; तो [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात आलेला अभिलेख असून मालकीसंबंधी वाद उद्भवल्यास त्याचा निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ८-अ उतारा === '''८-अ उतारा''' ({{lang-en|Village Form No. 8A}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[महसूल]] अभिलेखपैकी एक महत्त्वाचा अभिलेख असून तो विशिष्ट खातेदाराच्या (''Khata Holder'') नावावर असलेल्या जमिनींची खातेनिहाय माहिती दर्शवितो. ७/१२ उतारा ज्या प्रकारे विशिष्ट सर्वे किंवा गट क्रमांकावरील जमिनीची माहिती देतो, त्याउलट ८-अ उतारा हा एका खातेदाराच्या नावावरील सर्व सर्वे किंवा गट क्रमांकांची एकत्रित नोंद दर्शवितो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – Village Form 8A |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ८-अ उतारामध्ये खातेदाराचे नाव, खाते क्रमांक, संयुक्त खातेदारांची माहिती, संबंधित सर्वे किंवा गट क्रमांक, एकूण [[क्षेत्रफळ]] तसेच शासनाकडे देय असलेल्या [[जमीन]] महसुलाची [[माहिती]] नोंदविली जाते. त्यामुळे एका व्यक्तीच्या किंवा संयुक्त खातेदारांच्या नावावर गावामध्ये किती [[जमीन]] नोंदलेली आहे याचा एकत्रित आढावा घेण्यासाठी हा अभिलेख उपयोगी मानला जातो.<ref>{{cite web |title=Land Records Services – Mahabhumi |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ७/१२ उतारा आणि ८-अ उतारा हे परस्परपूरक [[महसूल]] अभिलेख मानले जातात. [[जमीन]]धारणा, [[वारस]]नोंद, फेरफार, [[कर्ज]] व्यवहार तसेच [[महसूल]] प्रशासनातील विविध कामांसाठी दोन्ही अभिलेखांचा एकत्रित संदर्भ घेतला जातो.<ref>{{cite web |title=Digitally Signed Land Records |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमीनधारणेमध्ये ८-अ उतारा हा संबंधित खातेदारांच्या नावावरील जमिनींची खातेनिहाय [[माहिती]] पडताळण्यासाठी उपयुक्त अभिलेख मानला जातो. तथापि, ७/१२ उतारा प्रमाणेच ८-अ उतारा हा देखील [[महसूल]] अभिलेख असून तो स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम व निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; मालकीचा प्रश्न संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयावर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === फेरफार नोंद === '''फेरफार नोंद''' ({{lang-en|Mutation Entry}}) ही [[महसूल]] अभिलेखमधील अशी नोंद आहे, ज्याद्वारे [[जमीन]]धारकाच्या नावात, हक्कात किंवा जमिनीच्या तपशीलात झालेल्या बदलांची नोंद करण्यात येते. खरेदी-विक्री, वारसा, [[दान]]पत्र, विभाजन, न्यायालयाचा आदेश, शासनाकडून संपादन किंवा इतर कायदेशीर कारणांमुळे जमिनीच्या हक्कात बदल झाल्यास संबंधित महसूल अधिकाऱ्याकडे फेरफार प्रस्ताव सादर केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार प्रस्ताव प्राप्त झाल्यानंतर [[तलाठी]], मंडळ[[अधिकारी]] किंवा अन्य सक्षम [[महसूल]] अधिकारी उपलब्ध कागदपत्रांची पडताळणी करून आवश्यक चौकशी करतात. कायदेशीर अटी पूर्ण झाल्यास फेरफार मंजूर केला जातो आणि त्यानुसार ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा तसेच इतर महसूल अभिलेखांमध्ये आवश्यक बदल करण्यात येतात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] ([[हक्क]]अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार फेरफार नोंदींची प्रक्रिया आणि [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये बदल करण्याची कार्यपद्धती निर्धारित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार नोंद ही महसूल प्रशासनासाठी ठेवण्यात येणारी नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानली जात नाही. सर्वोच्च न्यायालयाने विविध निर्णयांमध्ये महसूल अभिलेखांतील नोंदी प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असल्याचे नमूद केले असून, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite book |title=Mulla on the Transfer of Property Act |edition=12th |publisher=LexisNexis |year=2018 }}</ref> कोकण प्रदेशातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींमध्ये वारसनोंद, सहहिस्सेदारांची नावे, विभाजन किंवा इतर बदल यांमुळे फेरफार नोंदींना विशेष महत्त्व प्राप्त होते. फेरफार मंजूर झाल्यानंतर त्यानुसार संबंधित महसूल अभिलेख अद्ययावत केले जातात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === [[हक्क]]अभिलेख === '''[[हक्क]]अभिलेख''' ({{lang-en|Record of Rights}}) म्हणजे एखाद्या गावातील जमिनींची मालकी, ताबा, उपभोग, [[क्षेत्रफळ]], [[महसूल]], सहहिस्सेदारी, फेरफार तसेच इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. महाराष्ट्रात [[हक्क]]अभिलेखांची तयारी, देखभाल व अद्ययावतीकरणाची प्रक्रिया महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ तसेच महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार केली जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिशकालात]] Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत Record of Rights प्रणालीचा [[विकास]] करण्यात आला. त्यानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]नोंदी आणि [[महसूल]]अभिलेख यांचे अधिक नियमित स्वरूप विकसित झाले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, [[गाव]] नमुने आणि इतर [[महसूल]] नोंदी या [[हक्क]]अभिलेख व्यवस्थेचा भाग मानल्या जातात. या अभिलेखांचा उपयोग [[महसूल]] प्रशासन, [[वारस]]नोंद, [[जमीन]] [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी, [[कर्ज]]प्रकरणे आणि इतर प्रशासकीय कामांसाठी केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]]ातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा अभिलेखांमध्ये फेरफार, [[वारस]]नोंद आणि विभाजन यांमुळे वेळोवेळी बदल होत असले तरी मूळ [[हक्क]]अभिलेख [[महसूल]] प्रशासनासाठी मूलभूत दस्तऐवज म्हणून वापरले जातात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Revenue Administration |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[हक्क]]अभिलेखांतील नोंदी या [[महसूल]] प्रशासनासाठी तयार करण्यात आलेल्या अधिकृत नोंदी असतात. त्या मालकी हक्कासंबंधी महत्त्वाचा पुरावा असला तरी, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सामुदायिक जमिनींचे प्रकार == [[कोकण]] प्रदेशातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, पारंपरिक [[कृषी]] पद्धती, ग्रामव्यवस्था आणि ऐतिहासिक [[महसूल]] व्यवस्थेच्या विकासाशी संबंधित आहे. विविध कालखंडांत गावांच्या गरजेनुसार आणि स्थानिक रूढींनुसार वेगवेगळ्या प्रकारच्या जमिनींचा सामायिक किंवा संयुक्त स्वरूपात वापर करण्यात येत असे. या जमिनींचे स्वरूप, उपयोग आणि महसुली नोंदी प्रत्येक गावाच्या [[इतिहास]], भौगोलिक परिस्थिती आणि प्रशासकीय व्यवस्थेनुसार भिन्न असू शकतात.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> या लेखाच्या संदर्भात कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेशी संबंधित प्रमुख [[जमीन]] प्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत: * [[भात]]शेती * डोंगरावरील सामुदायिक [[जमीन]] * वरकस [[जमीन]] * आडीची [[शेती]] * गुरचराईची [[जमीन]] * [[देव]]स्थान, इनाम व गावकीच्या जमिनी या प्रत्येक प्रकारची [[जमीन]] तिचा ऐतिहासिक वापर, महसुली नोंदी आणि कायदेशीर स्थिती यांच्या आधारे स्वतंत्रपणे समजावून सांगितली आहे. === [[भात]]शेती === [[भात]]शेती ही [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक [[कृषी]] व्यवस्थेचा प्रमुख आधार मानली जाते. प्रदेशातील भरपूर पर्जन्यमान, [[नदी]]खोरे, खोरी आणि सखल भाग यांमुळे [[भात]]शेतीचा [[विकास]] झाला. [[रत्‍नागिरी]], [[सिंधुदुर्ग]], [[रायगड]] आणि कोकणातील इतर भागांमध्ये [[भात]] हे प्रमुख अन्नधान्य [[पीक]] असून ऐतिहासिकदृष्ट्या अनेक गावांची अर्थव्यवस्था त्यावर आधारित होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेतीची जमीन पारंपरिकपणे कुटुंबे, [[भावकी]] किंवा सहहिस्सेदार यांच्या संयुक्त वहिवाटीत असल्याची उदाहरणे महसुली अभिलेखांमध्ये आढळतात. काही गावांमध्ये [[भात]]खाचरे वैयक्तिक ताब्यात असली तरी इतर काही ठिकाणी संयुक्त जमीनधारणेच्या स्वरूपामुळे अनेक सहहिस्सेदारांची नावे एकाच ७/१२ उताऱ्यावर नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा [[इतिहास]], [[महसूल]] सर्वेक्षण आणि स्थानिक वहिवाट यांवर अवलंबून बदलते.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration – Land Tenure |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरनुसार विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत जिल्ह्यातील अन्नधान्य पिकांमध्ये भाताचे क्षेत्र सर्वाधिक होते. विविध तालुक्यांमध्ये [[भात]] लागवडीच्या पद्धती, स्थानिक वाण, पाण्याचे व्यवस्थापन आणि कापणीच्या पद्धती यांमध्ये भौगोलिक परिस्थितीनुसार फरक आढळत होता. उंच (कुर्यात) आणि सखल (माळ) अशा दोन्ही प्रकारच्या जमिनींवर भाताची लागवड केली जात असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये आहे.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये भातशेती ही प्रमुख [[कृषी]] पद्धती राहिली असून तिचा स्थानिक [[जमीन]] वापर, [[महसूल]] नोंदी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेशी निकटचा संबंध होता.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === डोंगरावरील सामुदायिक जमीन === [[कोकण]] प्रदेशातील डोंगरउतारावरील जमिनी या स्थानिक भौगोलिक परिस्थितीचा महत्त्वाचा भाग आहेत. सह्याद्री पर्वतरांगेपासून किनारपट्टीपर्यंतच्या प्रदेशात डोंगर, उतार, पठारे आणि खोल दऱ्या यांमुळे जमीन वापराच्या विविध पद्धती विकसित झाल्या. अनेक ठिकाणी डोंगरउतारावरील जमिनींचा उपयोग पारंपरिक शेती, गुरचराई, वृक्षलागवड तसेच नैसर्गिक संसाधनांच्या वापरासाठी केला जात असे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये कोकणातील डोंगरउतारावरील जमिनींचे स्वतंत्र वर्गीकरण करण्यात आले होते. रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडी गॅझेटिअरनुसार, ''वर्खस'' (Varkas) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या उंचावरील जमिनी या डोंगरउतारावरील किंवा सपाट अशा दोन प्रकारांत विभागल्या जात होत्या. सर्वेक्षणादरम्यान त्यांच्या क्षेत्रफळाच्या नोंदी, सीमांकन आणि महसूल आकारणीची स्वतंत्र पद्धत विकसित करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Surveys (1827–1851) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार, डोंगरउतारावरील वर्खस जमिनी या उथळ, खडकाळ आणि तुलनेने कमी सुपीक स्वरूपाच्या असतात. अशा जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], काजू आणि आंबा यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असल्याची नोंद आहे, तर डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग कायमस्वरूपी वनक्षेत्र म्हणून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अशा डोंगरउतारावरील जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये एकापेक्षा अधिक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, या नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणेच्या पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Land Revenue – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === वरकस [[जमीन]] === '''वरकस जमीन''' ({{lang-en|Varkas Land}}) हा [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक महसुली वर्गीकरणामधील एक जमीनप्रकार आहे. ही जमीन प्रामुख्याने डोंगरउतारांवर आढळते. मृदेची खोली कमी, खडकाळ स्वरूप, तुलनेने कमी सुपीकता आणि पावसावर अवलंबून असलेली शेती ही तिची प्रमुख वैशिष्ट्ये मानली जातात.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार वरकस जमिनी या डोंगरउतारांवरील उथळ, पिवळसर-लाल रंगाच्या आणि वाळूमिश्रित मृदेच्या असतात. या जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], [[काजू]] आणि [[आंबा]] यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असून, डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग नैसर्गिक वनक्षेत्र म्हणून टिकून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये वरकस जमीन हा स्वतंत्र महसुली वर्ग म्हणून नोंदविण्यात आला होता. जमिनीचे वर्गीकरण, मृदेचा प्रकार, उत्पादनक्षमता आणि महसूल निर्धारण यांवर आधारित तिचे मूल्यांकन करण्यात येत असे.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> एकोणिसाव्या शतकातील Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये वरकस जमिनींचा उल्लेख डोंगरउतारांवरील शेतीयोग्य जमिनी म्हणून करण्यात आला असून, काही भागांत या जमिनी काही वर्षे पडीत ठेवून नंतर पुन्हा लागवडीखाली आणण्याची पद्धत प्रचलित असल्याची नोंद आढळते.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये वरकस जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणा पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === गुरचराईची [[जमीन]] === '''गुरचराईची [[जमीन]]''' ({{lang-en|Grazing Land or Pasture Land}}) ही गावातील पशुधनासाठी राखीव असलेली [[जमीन]] मानली जाते. [[कोकण]] प्रदेशातील [[डोंगर]]उतार, लेटराइट पठारे आणि मोकळ्या जमिनींचा उपयोग परंपरेने [[गुरे]], म्हशी, शेळ्या व इतर जनावरांच्या चराईसाठी केला जात असे. अनेक गावांमध्ये अशा जमिनी गावाच्या सामायिक वापरासाठी उपलब्ध असल्याचे ऐतिहासिक नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये सह्याद्रीलगतच्या लेटराइट पठारांवर नैसर्गिकरित्या उगवणाऱ्या गवताळ प्रदेशांचा उल्लेख असून, या भागांचा उपयोग प्रामुख्याने गुरांच्या चराईसाठी होत असल्याचे नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]]कालीन Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये डोंगरावरील जमिनींचे महसुली मूल्यांकन करताना गुरचराई, चाऱ्याचा साठा आणि गवतासाठी आवश्यक क्षेत्र वजा करून उर्वरित क्षेत्रावर महसूल आकारणी करण्यात येत असल्याची नोंद आहे. यावरून गुरचराईसाठी स्वतंत्र क्षेत्र राखून ठेवण्याची पद्धत अस्तित्वात असल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency – Ratnagiri: Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये गुरचराईसाठी वापरल्या जाणाऱ्या जमिनींचा उल्लेख महसुली अभिलेखांमध्ये किंवा गावाच्या सामायिक वापरातील जमिनी म्हणून आढळतो. तथापि, अशा जमिनींचे क्षेत्रफळ, कायदेशीर दर्जा आणि वापराची पद्धत संबंधित गावातील महसूल अभिलेख, स्थानिक परंपरा आणि विद्यमान कायदेशीर तरतुदींनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === देवस्थान [[जमीन]] === '''देवस्थान [[जमीन]]''' म्हणजे मंदिरे, देवस्थाने किंवा इतर धार्मिक संस्थांच्या धार्मिक विधी, देखभाल, पूजा-अर्चा आणि उपजीविकेसाठी समर्पित करण्यात आलेल्या जमिनी होत. कोकण प्रदेशात अनेक देवस्थानांच्या मालकीच्या जमिनींचा उल्लेख ऐतिहासिक सनदा, इनाम अभिलेख आणि महसूल नोंदींमध्ये आढळतो. अशा जमिनींचे व्यवस्थापन कालानुसार स्थानिक देवस्थान समित्या, विश्वस्त किंवा लागू कायद्यांनुसार करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> === इनाम [[जमीन]] === '''इनाम [[जमीन]]''' म्हणजे शासनकर्त्यांनी धार्मिक संस्था, वतनदार, अधिकारी किंवा इतर व्यक्तींना विशिष्ट सेवा, धार्मिक कार्य किंवा सार्वजनिक उद्देशासाठी अनुदान म्हणून दिलेल्या जमिनी होत. कोकणातील अनेक इनाम जमिनींचा उल्लेख ब्रिटिशकालीन महसूल अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळतो. स्वातंत्र्यानंतर विविध इनाम निर्मूलन कायद्यांमुळे अशा जमिनींच्या महसुली आणि कायदेशीर स्थितीत बदल झाले.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> === गावकीच्या सामुदायिक जमिनी === '''गावकीच्या सामुदायिक जमिनी''' या गावाच्या सामूहिक वापरासाठी राखून ठेवलेल्या जमिनी होत. अशा जमिनींचा उपयोग गुरचराई, सार्वजनिक मार्ग, पाणवठे, स्मशानभूमी, सण-उत्सव, सामुदायिक उपक्रम तसेच इतर सार्वजनिक गरजांसाठी केला जात असल्याची नोंद विविध जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळते. अशा जमिनींचे स्वरूप, व्यवस्थापन आणि महसुली नोंदी संबंधित गावाचा इतिहास, स्थानिक प्रथा आणि लागू कायद्यांनुसार बदलू शकतात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सहहिस्सेदारी व [[वारस]] व्यवस्था == '''सहहिस्सेदारी''' ({{lang-en|Co-ownership}}) म्हणजे एका जमिनीवर एकापेक्षा अधिक व्यक्तींचा कायदेशीर हक्क असणे होय. [[कोकण]] प्रदेशातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे काही प्रकारच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचा उगम पारंपरिक ग्रामव्यवस्था, संयुक्त कुटुंब पद्धती, ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षण तसेच त्यानंतर झालेल्या वारसनोंदींशी संबंधित असल्याचे विविध महसुली अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारी असलेल्या जमिनींमध्ये प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा हिस्सा कायद्याने अस्तित्वात असला तरी तो प्रत्यक्ष क्षेत्रफळाच्या स्वरूपात निश्चित झालेला असेलच असे नाही. जमिनीचे विधिसम्मत विभाजन किंवा सक्षम प्राधिकरणाच्या आदेशानंतरच प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा स्वतंत्र हिस्सा निश्चित केला जातो. तोपर्यंत संबंधित सहहिस्सेदारांचा हक्क संयुक्त स्वरूपात राहू शकतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> जमीनधारकाच्या मृत्यूनंतर त्याच्या कायदेशीर वारसांची नावे महसूल अभिलेखांमध्ये फेरफार प्रक्रियेद्वारे नोंदविली जातात. या प्रक्रियेस सामान्यतः '''वारसनोंद''' असे संबोधले जाते. वारसनोंदीनंतर ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर [[हक्क]]अभिलेख अद्ययावत केले जातात; तथापि, वारसनोंद ही महसुली नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय ठरत नाही.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अनेक पिढ्यांपासून वारसनोंदी होत गेल्यामुळे एकाच महसूल अभिलेखावर मोठ्या संख्येने सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा परिस्थितीत जमिनीचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदींचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे होऊ शकते. अशा प्रत्येक प्रकरणाचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, उपलब्ध अभिलेख, लागू कायदे आणि सक्षम प्राधिकरणाच्या निर्णयांनुसार भिन्न असते.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == महाराष्ट्रातील विद्यमान कायदेशीर चौकट == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचे नियमन विविध महसूल, मालमत्ता, वारसा आणि नोंदणीविषयक कायद्यांच्या आधारे केले जाते. या कायद्यांद्वारे जमिनीची नोंद, हक्क अभिलेख, फेरफार, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी, विभाजन आणि जमीन व्यवहार यांचे नियमन केले जाते. संबंधित जमिनीचे स्वरूप, मालकी, हक्क आणि वापर यांनुसार विविध कायदे लागू होऊ शकतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2 April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांबाबत महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ हे प्रमुख अधिनियम आहे. या संहितेच्या अध्याय १० मध्ये [[हक्क]]अभिलेख, ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद आणि इतर [[महसूल]] नोंदींच्या तयारी व देखभालीसंबंधी तरतुदी करण्यात आल्या आहेत.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 – Chapter X (Record of Rights) |url=https://indiankanoon.org/doc/8420948/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांद्वारे हक्क अभिलेखांची तयारी, फेरफार नोंदी, नोंदवह्यांचे स्वरूप आणि त्यांचे अद्ययावतीकरण यांची कार्यपद्धती निश्चित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Record of Rights and Registers (Preparation and Maintenance) Rules, 1971 |url=https://maharashtrahousingandbuildinglaws.com/the-maharashtra-land-revenue-record-of-rights-and-registers-preparation-and-maintenance-rules-1971/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारीच्या जमिनींमध्ये वारसा, विभाजन, विक्री, दान किंवा इतर व्यवहारांमुळे उद्भवणाऱ्या हक्कांचे निर्धारण करताना हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६, मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२ आणि नोंदणी अधिनियम, १९०८ यांसारख्या इतर लागू कायद्यांचाही विचार केला जातो. संबंधित प्रकरणाच्या स्वरूपानुसार सक्षम महसूल प्राधिकरण किंवा दिवाणी न्यायालय यांचे अधिकार लागू होतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.indiacode.nic.in/handle/123456789/15974?view_type=browse |publisher=India Code |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेच्या संदर्भात [[महसूल]] अभिलेखांतील नोंदी, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि [[जमीन]] व्यवहार यांचा अभ्यास करताना संबंधित कायद्यांबरोबरच शासनाची परिपत्रके, [[महसूल]] [[नियम]], न्यायालयीन निर्णय आणि अद्ययावत प्रशासकीय निर्देश यांनाही महत्त्व आहे. == न्यायालयीन दृष्टिकोन == भारतीय न्यायालयांनी विविध निर्णयांद्वारे महसूल अभिलेख, फेरफार नोंदी, सहहिस्सेदारी आणि मालकी हक्क यांच्यातील कायदेशीर भेद स्पष्ट केला आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने वारंवार नमूद केले आहे की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्या स्वतःहून मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाहीत. मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम दिवाणी न्यायालय उपलब्ध पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे करते. * '''Sawarni v. Inder Kaur''', (1996) 6 SCC 223 — सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की महसूल अभिलेखातील फेरफार (Mutation) मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाही; त्याचा उद्देश महसूल प्रशासनापुरता मर्यादित असतो. * '''Balwant Singh v. Daulat Singh''', (1997) 7 SCC 137 — केवळ फेरफार नोंदीमुळे जमिनीवरील मालकी हक्क किंवा स्वारस्य संपुष्टात येत नाही. * '''Suraj Bhan v. Financial Commissioner''', (2007) 6 SCC 186 — सर्वोच्च न्यायालयाने नमूद केले की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या केवळ महसुली उद्देशासाठी असून त्या मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जाऊ शकत नाहीत. * '''Faqruddin v. Tajuddin''', (2008) 8 SCC 12 — महसूल अधिकारी मालकी हक्कावरील वादाचा अंतिम निर्णय देऊ शकत नाहीत; महसूल नोंदींचे स्वरूप मर्यादित प्रशासकीय उद्देशाचे असते. * '''Narasamma v. State of Karnataka''', (2009) 5 SCC 591 — महसूल नोंदी मालकी हक्क निर्माण करीत नाहीत; तथापि, त्या संबंधित काळातील ताब्याविषयी परिस्थितीजन्य पुरावा म्हणून ग्राह्य धरल्या जाऊ शकतात. * '''Jitendra Singh v. State of Madhya Pradesh''', 2021 SCC OnLine SC 802 — सर्वोच्च न्यायालयाने पूर्वीच्या निर्णयांचा पुनरुच्चार करून स्पष्ट केले की फेरफार नोंदी आणि महसूल अभिलेख केवळ महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्यांमुळे कोणताही स्वतंत्र मालकी हक्क निर्माण होत नाही. कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेच्या संदर्भात संयुक्त महसूल अभिलेख, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि फेरफार नोंदी यांचे मूल्यमापन करताना वरील न्यायसिद्ध तत्त्वे महत्त्वाची मानली जातात. तथापि, प्रत्येक प्रकरणातील मालकी हक्क, हिस्सा, विभाजन किंवा इतर वादांचा निर्णय संबंधित पुरावे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांनुसार केला जातो. == आधुनिक आव्हाने == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेसमोर एकविसाव्या शतकात अनेक प्रशासकीय, सामाजिक, आर्थिक आणि कायदेशीर आव्हाने निर्माण झाली आहेत. वारसनोंदींमुळे वाढत जाणारी सहहिस्सेदारांची संख्या, जमिनींचे तुकडीकरण, स्थलांतर, बदलते जमीन वापराचे स्वरूप, डिजिटल महसूल अभिलेख आणि पर्यावरणीय नियम यांमुळे या व्यवस्थेची गुंतागुंत वाढल्याचे विविध शासकीय अहवाल, महसूल अभिलेख आणि संशोधनांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये संयुक्त महसूल अभिलेखांमध्ये वारसनोंदींमुळे सहहिस्सेदारांची संख्या सातत्याने वाढत असल्याने जमिनींचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदी अद्ययावत ठेवणे अधिक जटिल होत आहे. अशा परिस्थितीचा परिणाम जमीन व्यवहार, कर्जप्रकरणे, विकास प्रकल्प आणि प्रशासकीय प्रक्रियांवर होऊ शकतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> डिजिटल भू-अभिलेख प्रणाली, ऑनलाइन ७/१२ उतारे, भू-नकाशांचे संगणकीकरण आणि Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) यांसारख्या उपक्रमांमुळे महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण सुरू झाले आहे. तथापि, ऐतिहासिक संयुक्त नोंदी, प्रलंबित फेरफार, सीमावाद आणि अपूर्ण अभिलेख यांमुळे काही भागांमध्ये अद्ययावत नोंदी तयार करण्यास व्यावहारिक अडचणी निर्माण होतात.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशातील औद्योगिकीकरण, पर्यटन, पायाभूत सुविधा, शहरीकरण आणि पर्यावरणीय संरक्षण यांमुळे जमीन वापराच्या स्वरूपातही बदल होत आहेत. अशा बदलांच्या पार्श्वभूमीवर सामुदायिक जमीन व्यवस्थेशी संबंधित महसूल अभिलेख, मालकी हक्क, सहहिस्सेदारी आणि जमीन वापर यांचा अभ्यास अधिक महत्त्वाचा मानला जात आहे. == सामाजिक व आर्थिक परिणाम == [[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही अनेक गावांच्या सामाजिक रचना, पारंपरिक ग्रामव्यवस्था आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेचा ऐतिहासिक भाग राहिली आहे. शेती, पशुपालन, नैसर्गिक संसाधनांचा वापर आणि सामुदायिक उपक्रम यांमध्ये या व्यवस्थेचा विविध स्वरूपात सहभाग असल्याचे जिल्हा गॅझेटिअर्स आणि ऐतिहासिक महसूल अभिलेखांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> संयुक्त जमीनधारणा आणि सहहिस्सेदारीमुळे अनेक कुटुंबांचा एकाच जमिनीशी ऐतिहासिक संबंध टिकून राहिला. कालांतराने वारसनोंदी, लोकसंख्यावाढ आणि ग्रामीण भागातून शहरांकडे होणारे स्थलांतर यांमुळे अनेक महसूल अभिलेखांमध्ये सहहिस्सेदारांची संख्या वाढत गेली. परिणामी, काही भागांमध्ये जमीन व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि अभिलेखांचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे झाले आहे.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील कृषी पद्धती, फळबागा, पर्यटन, पायाभूत सुविधा आणि इतर आर्थिक उपक्रमांच्या विस्तारामुळे जमीन वापराच्या स्वरूपात बदल होत आहेत. या बदलांच्या पार्श्वभूमीवर पारंपरिक सामुदायिक जमीन व्यवस्था, महसूल अभिलेख आणि आधुनिक जमीन प्रशासन यांच्यात समन्वय राखण्याची आवश्यकता विविध धोरणात्मक अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचा अभ्यास हा केवळ महसूल अभिलेखांपुरता मर्यादित नसून ग्रामीण इतिहास, सामाजिक रचना, कृषी अर्थव्यवस्था, पर्यावरण, जमीनधारणा आणि सार्वजनिक प्रशासन या विविध अभ्यासक्षेत्रांशी संबंधित मानला जातो. त्यामुळे या व्यवस्थेचा अभ्यास इतिहास, कायदा, महसूल प्रशासन आणि ग्रामीण विकास या सर्व दृष्टिकोनांतून केला जातो.<ref>{{cite web |title=Konkan Division – Government of Maharashtra |url=https://konkan.gov.in/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[जमीन]] * [[महसूल]] == ग्रंथसूची == === कायदे === * भारत सरकार. ''मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२'' (Transfer of Property Act, 1882). * भारत सरकार. ''नोंदणी अधिनियम, १९०८'' (Registration Act, 1908). * भारत सरकार. ''हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६'' (Hindu Succession Act, 1956). * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''. * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१''. * Bombay Land Revenue Code, 1879. === अधिकृत शासन प्रकाशने === * महाराष्ट्र शासन. ''महाभूलेख''. * भारत सरकार. ''Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP)''. * महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स विभाग. * Survey and Settlement Commissioner, Maharashtra. विविध महसूल परिपत्रके व मार्गदर्शक सूचना. === जिल्हा गॅझेटिअर्स === * Government of Maharashtra. ''Ratnagiri District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Sindhudurg District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Raigad District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Kolaba District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Thane District Gazetteer''. === ब्रिटिशकालीन गॅझेटिअर्स === * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi''. Vol. X. Government Central Press, Bombay, 1880. * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba''. Vol. XI. Government Central Press, Bombay. === संशोधन व संदर्भग्रंथ === * Khobrekar, V. G. ''Kokan from the Earliest to 1818 A.D.'' * Government of Maharashtra. ''Maharashtra State Gazetteers'' (General Series). === संकेतस्थळे === * Maharashtra State Gazetteers Department. * Mahabhulekh. * Maharashtra Revenue and Forest Department. * India Code. * Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP). == चित्रदालन == <gallery mode="packed" heights="180"> File:Paddy field in Maharashtra 9.jpg|कोकणातील भातशेती File:Paddy field in Maharashtra 10.jpg|पारंपरिक भातखाचरे File:Devi Hasol plateau in Konkan 1 (2).jpg|कोकणातील लेटराइट पठार (वरकस जमीन) File:Mango orchard in lateritic plateau.jpg|वरकस जमिनीवरील आंब्याची बाग File:उदगीर वन व जंगल.jpg|कोकणातील वनक्षेत्र File:उदगीरचा डोंगर.jpg|सह्याद्री पर्वतरांगांतील डोंगरउतार </gallery> == बाह्य दुवे == * [https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ महाभूलेख] * [https://aapleabhilekh.mahabhumi.gov.in/ आपले अभिलेख] * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स] * [https://dilrmp.gov.in/ Digital India Land Records Modernization Programme] * [https://www.indiacode.nic.in/ India Code] * [https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/land-revenue-code-1966-2/ महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६] * [https://mahabhumi.gov.in/ महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन] == संदर्भ == [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:महाराष्ट्र]] [[वर्ग:कृषी]] q70vniuk4r1v8wrfi4kbodph7choz47 2695124 2694967 2026-07-17T09:35:50Z AdvAnantGholam 172574 2695124 wikitext text/x-wiki {{Infobox | above = कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था | header1 = सामान्य माहिती | label2 = प्रकार | data2 = पारंपरिक जमीन व्यवस्था | label3 = प्रदेश | data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | label4 = ऐतिहासिक कालखंड | data4 = प्राचीन काळ – वर्तमान | label5 = प्रमुख जमीन प्रकार | data5 = भातशेती, वरकस जमीन, डोंगरावरील सामुदायिक जमीन, आडीची शेती, गुरचराईची जमीन, देवस्थान जमीन, इनाम जमीन, गावकीच्या सामुदायिक जमिनी | label6 = प्रमुख अभिलेख | data6 = ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, हक्क अभिलेख | label7 = प्रमुख कायदा | data7 = महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ | label8 = संबंधित संस्था | data8 = महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन | label9 = संबंधित विषय | data9 = [[महसूल]], [[जमीन]], सहहिस्सेदारी, वारस व्यवस्था | below = कोकणातील पारंपरिक सामुदायिक जमीनधारणा, महसूल अभिलेख आणि कायदेशीर व्यवस्थेचा आढावा }} '''[[कोकण]]तील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]तील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]]प्रशासन|महसुली व्यवस्था आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराईची क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे The Gazetteer of the Bombay Presidency, [[महाराष्ट्र]]राज्य गॅझेटिअर, महसुली अभिलेख आणि इतर ऐतिहासिक स्रोतांमधून दिसून येते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालात]] करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, ''Bombay Land Revenue Code, 1879'', ''Record of Rights'' प्रणाली आणि त्यानंतर महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ अंतर्गत तयार झालेल्या अभिलेखांमुळे या प्रदेशातील जमीनधारणा व महसुली नोंदींचे दस्तऐवजीकरण अधिक नियमित स्वरूपात करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == प्रस्तावना == '''[[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]] प्रशासन|महसुली प्रशासन आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची शेती, गुरचराई क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक, महसुली आणि प्रशासकीय अभिलेखांतून दिसून येते.<ref name="Campbell1880">{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश]] [[भारत]], ब्रिटिशकालात करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, [[गाव]]नकाशे, Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights प्रणालीच्या अंमलबजावणीनंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि हक्क अभिलेखांची नोंद अधिक नियमितपणे करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले आणि ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी व इतर हक्क अभिलेख यांच्या व्यवस्थापनासाठी एकसंध कायदेशीर चौकट उपलब्ध झाली.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == भौगोलिक पार्श्वभूमी == '''[[कोकण]]''' हा [[भारत]]च्या पश्चिम किनारपट्टीवरील [[सह्याद्री]] पर्वतरांग आणि [[अरबी समुद्र]] यांच्या दरम्यान वसलेला चिंचोळा किनारी प्रदेश आहे. [[महाराष्ट्र]]ातील कोकण विभागात [[मुंबई शहर जिल्हा]], [[मुंबई]] उपनगर जिल्हा, [[ठाणे]] जिल्हा, [[पालघर]] जिल्हा, [[रायगड]] जिल्हा, [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा आणि [[सिंधुदुर्ग]] जिल्हा यांचा समावेश होतो.<ref>{{cite web |title=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/index.html |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशात दक्षिण-पश्चिम मान्सूनच्या प्रभावामुळे मोठ्या प्रमाणात पर्जन्यवृष्टी होते. या प्रदेशात प्रामुख्याने लेटराइट (जांभा), लाल मुरूम, गाळयुक्त तसेच डोंगरउतारावरील विविध प्रकारच्या मृदा आढळतात. या भौगोलिक वैशिष्ट्यांमुळे [[भात]]शेती, [[फळ]]बागा आणि पावसावर अवलंबून असलेली [[कृषी]] व्यवस्था विकसित झाली आहे.<ref>{{cite web |title=Hydrogeology of Maharashtra |url=https://gsda.maharashtra.gov.in/en-hydrogeology-of-maharashtra/ |publisher=Groundwater Surveys and Development Agency, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांमधून उगम पावणाऱ्या असंख्य नद्या, खाड्या, ओढे आणि नैसर्गिक जलप्रवाहांमुळे कोकणात [[भात]]शेतीस पोषक भौगोलिक परिस्थिती निर्माण झाली. किनारपट्टी, [[डोंगर]]उतार, [[नदी]]खोरे आणि पठारी भाग यांच्या भौगोलिक विविधतेमुळे [[जमीन]] वापर, [[शेती]]चे प्रकार आणि वस्तीची रचना यांतही विविधता आढळते.<ref name="Campbell1880">{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> परंपरेने कोकणातील बहुतेक गावे डोंगरांच्या पायथ्याशी किंवा [[नदी]]काठांवर विकसित झाली. गावाभोवती [[भात]]खाचरे, [[डोंगर]]उतारावरील वरकस [[जमीन]], [[फळ]]बागा, गुरचराई क्षेत्रे आणि [[वन]]क्षेत्र अशी भौगोलिक रचना अनेक ठिकाणी आढळते. या नैसर्गिक परिस्थितीचा स्थानिक जमीन वापर, महसूल व्यवस्था आणि पारंपरिक वहिवाटीवर दीर्घकालीन प्रभाव पडला आहे.<ref>{{cite web |title=What We Do – Gazetteers Department |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/whatwedo.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == ऐतिहासिक पार्श्वभूमी == [[कोकण]] प्रदेशाचा [[इतिहास]] प्राचीन काळापासून विविध राजवंश, सागरी [[व्यापार]] आणि किनारी संस्कृतीशी संबंधित आहे. प्राचीन भारतीय [[साहित्य]], शिलालेख, ताम्रपट तसेच परकीय प्रवाशांच्या वर्णनांमध्ये [[अपरांत]] (Aparanta), सप्त[[कोकण]] आणि [[कोकण]] प्रदेशाचा उल्लेख विविध नावांनी आढळतो. या प्रदेशावर [[सातवाहन]], [[चालुक्य]], [[राष्ट्रकूट]], [[शिलाहार]], [[यादव]], [[बहामनी सल्तनत]], [[आदिलशाही]], [[मराठा साम्राज्य]] आणि [[ब्रिटिश राज]] अशा विविध सत्तांनी वेगवेगळ्या कालखंडांत राज्य केले.<ref>{{cite web |title=History – Maharashtra State Gazetteers |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/greater_bombay/history.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील जमीनधारणा आणि महसूल व्यवस्था कालानुसार बदलत गेली. मध्ययुगीन काळात स्थानिक ग्रामसंस्था, वतन व्यवस्था आणि प्रादेशिक सत्तांनुसार महसूल आकारणीच्या विविध पद्धती अस्तित्वात होत्या. [[पाटील]], [[कुलकर्णी]], [[देशमुख]] आणि इतर पारंपरिक अधिकारी गावपातळीवरील महसूल प्रशासनात महत्त्वाची भूमिका बजावत असत.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri and Savantvadi Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील महसूल व्यवस्थेच्या इतिहासात विजापूर, मराठा आणि ब्रिटिश कालखंडांना विशेष महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या महसूल इतिहासानुसार इ.स. १५०२ मध्ये [[युसुफ आदिल शाह]] यांच्या काळात महसूल व्यवस्थेची पुनर्रचना करण्यात आली. पुढे मराठा आणि पेशवा काळात गावपातळीवरील महसूल प्रशासन अधिक संघटित झाले.<ref>{{cite web |title=History of Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> इ.स. १८१८ नंतर [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश प्रशासनाने]] कोकणातील [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेत व्यापक बदल केले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, नकाशे तयार करणे, जमिनींचे वर्गीकरण आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्याची प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने राबविण्यात आली. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights संबंधीच्या तरतुदींमुळे महसूल प्रशासनाला अधिक एकसंध कायदेशीर स्वरूप प्राप्त झाले.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[स्वातंत्र्य]]ानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर[[ महसूल]] अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले. त्याअंतर्गत ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी आणि इतर [[हक्क]]अभिलेखांचे व्यवस्थापन कायदेशीर चौकटीत करण्यात येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था == [[कोकण]] प्रदेशात पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, [[कृषी]], पर्जन्यमान, सामाजिक रचना आणि प्रचलित रूढी-परंपरा यांच्या आधारे विकसित झाली. गावातील जमिनींचा वापर केवळ वैयक्तिक [[शेती]]पुरता मर्यादित नसून, काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर सामुदायिक स्वरूपात केला जात असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि महसुली नोंदींमध्ये आढळते.<ref name="Campbell1880"/> कोकणातील पारंपरिक [[शेती]] प्रामुख्याने [[भात]]शेतीवर आधारित होती. [[डोंगर]] उतारावरील [[जमीन]], वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराई क्षेत्रे, नैसर्गिक जलस्रोत आणि वनालगतच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, गावकी व्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीनुसार होत असे.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> गावातील [[पाटील]], [[कुलकर्णी]] आणि इतर पारंपरिक ग्रामप्रशासनाशी संबंधित व्यक्ती [[महसूल]] संकलन, [[जमीन]] नोंदी आणि स्थानिक प्रशासनामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावत असत. विविध गावांमध्ये [[जमीन]] वापराच्या पद्धती, वहिवाटीचे [[नियम]] आणि सामुदायिक व्यवस्थापनाची स्वरूपे स्थानिक परिस्थितीनुसार भिन्न होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालीन]] महसूल सर्वेक्षणापूर्वी जमीनधारणेच्या अनेक प्रथा प्रामुख्याने स्थानिक रूढी आणि प्रचलित परंपरांवर आधारित होत्या. नंतरच्या काळात Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि त्यानंतरच्या [[महसूल]] कायद्यांद्वारे जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि अभिलेखीकरण करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> आजही [[कोकण]]ातील काही भागांमध्ये पारंपरिक [[जमीन]] वापराच्या ऐतिहासिक स्वरूपाचे प्रतिबिंब ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर महसुली अभिलेखांमध्ये आढळून येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]]व्यवस्था == [[ईस्ट इंडिया कंपनी]]च्या कारकीर्दीत आणि त्यानंतर [[ब्रिटिश राज]]च्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मधील जमीन महसूल व्यवस्थेत व्यापक प्रशासकीय सुधारणा करण्यात आल्या. महसूल संकलन अधिक कार्यक्षम करणे, जमिनींचे सर्वेक्षण करणे, सीमांकन निश्चित करणे आणि जमीनधारकांच्या हक्कांची नोंद ठेवणे हे या सुधारणांचे प्रमुख उद्दिष्ट होते.ब्रिटिश सत्तेच्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मध्ये [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेचे पुनर्गठन करण्यात आले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) आणि [[महसूल]]प्रशासन यांना कायदेशीर चौकट देण्यासाठी पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026}}</ref> एकोणिसाव्या शतकात ग्रेट ट्रिगोनोमेट्रिकल सर्व्हे आणि स्थानिक [[महसूल]] सर्वेक्षणांच्या आधारे जमिनींचे मोजमाप, वर्गीकरण आणि नकाशे तयार करण्याचे काम सुरू झाले. या सर्वेक्षणांमुळे प्रत्येक गावातील [[शेत]]जमिनी, [[डोंगर]], वनक्षेत्र, [[नदी]]-नाले आणि इतर नैसर्गिक भूभाग यांची स्वतंत्र नोंद करण्यात आली. Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू झाल्यानंतर [[बॉम्बे]]प्रेसिडेन्सीतील [[जमीन]] [[महसूल]] प्रशासनाला एकसंध कायदेशीर चौकट प्राप्त झाली. या कायद्यांतर्गत जमिनींचे सर्वेक्षण, [[महसूल]] निश्चिती, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights), फेरफार नोंदी आणि [[महसूल]] अधिकाऱ्यांचे अधिकार निश्चित करण्यात आले. [[ब्रिटिश]]कालात तयार करण्यात आलेल्या [[हक्क]] अभिलेखमुळे प्रत्येक सर्वे क्रमांकाची माहिती, [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[क्षेत्रफळ]] आणि [[महसूल]] यांची अधिकृत नोंद ठेवण्याची पद्धत विकसित झाली. पुढील काळात या अभिलेखांच्या आधारे [[महसूल]] प्रशासन अधिक नियमित करण्यात आले. कोकणातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये [[ब्रिटिश]]कालीन सर्वेक्षणानंतर [[महसूल]] नोंदी, [[गाव]] नकाशे आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्यात आले. पुढे १९१३ मध्ये ''Record of Rights'' संबंधी तरतुदी लागू झाल्यानंतर गावागावात [[हक्क]]अभिलेख ठेवण्याची प्रक्रिया अधिक नियमित झाली.<ref>{{cite web |title=Records of Rights – Kolaba Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[महसूल]] अभिलेख == '''[[महसूल]] अभिलेख''' ({{lang-en|Revenue Records}}) म्हणजे [[जमीन]]ीची मालकी, ताबा, क्षेत्रफळ, वर्गीकरण, महसूल, लागवड, फेरफार आणि इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. [[महाराष्ट्र]]ात महसूल अभिलेखांचे व्यवस्थापन महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार केले जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]] प्रदेशात [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]] सर्वेक्षणानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन आणि [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्यास प्रारंभ झाला. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि नंतरच्या कायद्यांनुसार [[गाव]] नमुने, सर्वे क्रमांक, [[जमीन]]वर्गीकरण आणि महसूल नोंदी अधिक नियमितपणे ठेवण्यात आल्या.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील प्रमुख [[महसूल]] अभिलेखांमध्ये ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद (Mutation Entry), [[हक्क]]अभिलेख, [[गाव]] नमुने, सर्वे नकाशे आणि भूमापन अभिलेखांचा समावेश होतो. हे अभिलेख [[जमीन]]धारणा, वारसा, [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी आणि [[महसूल]] प्रशासनासाठी महत्त्वाचे मानले जातात.<ref>{{cite web |title=e-Rights Record (Mahabhulekh) |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Mahabhumi, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महसूल]] अभिलेखांमधील नोंदी या प्रामुख्याने [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात येतात. त्या स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जात नाहीत; मालकीचा अंतिम प्रश्न संबंधित पुरावे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांवर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ७/१२ उतारा === '''७/१२ उतारा''' ({{lang-en|Record of Rights Extract}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कृषी]] जमिनींसंबंधीचा एक महत्त्वाचा [[महसूल]] अभिलेख आहे. हा उतारा [[हक्क]]अभिलेखचा भाग असून त्यामध्ये सर्वे किंवा गट क्रमांक, [[क्षेत्रफळ]], [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[लागवड]] केलेली पिके, कर आकारणी तसेच इतर महसुली नोंदींचा समावेश असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत हक्क अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्याची व्यवस्था विकसित झाली. त्यानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार ७/१२ उतारा हा [[महसूल]] प्रशासनातील प्रमुख अभिलेख म्हणून वापरला जातो.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही भागांमध्ये ऐतिहासिकदृष्ट्या संयुक्त किंवा सहहिस्सेदारी स्वरूपाच्या जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदविलेली आढळतात. तथापि, केवळ ७/१२ उतारा हा मालकी हक्काचा अंतिम आणि निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; तो [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात आलेला अभिलेख असून मालकीसंबंधी वाद उद्भवल्यास त्याचा निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ८-अ उतारा === '''८-अ उतारा''' ({{lang-en|Village Form No. 8A}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[महसूल]] अभिलेखपैकी एक महत्त्वाचा अभिलेख असून तो विशिष्ट खातेदाराच्या (''Khata Holder'') नावावर असलेल्या जमिनींची खातेनिहाय माहिती दर्शवितो. ७/१२ उतारा ज्या प्रकारे विशिष्ट सर्वे किंवा गट क्रमांकावरील जमिनीची माहिती देतो, त्याउलट ८-अ उतारा हा एका खातेदाराच्या नावावरील सर्व सर्वे किंवा गट क्रमांकांची एकत्रित नोंद दर्शवितो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – Village Form 8A |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ८-अ उतारामध्ये खातेदाराचे नाव, खाते क्रमांक, संयुक्त खातेदारांची माहिती, संबंधित सर्वे किंवा गट क्रमांक, एकूण [[क्षेत्रफळ]] तसेच शासनाकडे देय असलेल्या [[जमीन]] महसुलाची [[माहिती]] नोंदविली जाते. त्यामुळे एका व्यक्तीच्या किंवा संयुक्त खातेदारांच्या नावावर गावामध्ये किती [[जमीन]] नोंदलेली आहे याचा एकत्रित आढावा घेण्यासाठी हा अभिलेख उपयोगी मानला जातो.<ref>{{cite web |title=Land Records Services – Mahabhumi |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ७/१२ उतारा आणि ८-अ उतारा हे परस्परपूरक [[महसूल]] अभिलेख मानले जातात. [[जमीन]]धारणा, [[वारस]]नोंद, फेरफार, [[कर्ज]] व्यवहार तसेच [[महसूल]] प्रशासनातील विविध कामांसाठी दोन्ही अभिलेखांचा एकत्रित संदर्भ घेतला जातो.<ref>{{cite web |title=Digitally Signed Land Records |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमीनधारणेमध्ये ८-अ उतारा हा संबंधित खातेदारांच्या नावावरील जमिनींची खातेनिहाय [[माहिती]] पडताळण्यासाठी उपयुक्त अभिलेख मानला जातो. तथापि, ७/१२ उतारा प्रमाणेच ८-अ उतारा हा देखील [[महसूल]] अभिलेख असून तो स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम व निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; मालकीचा प्रश्न संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयावर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === फेरफार नोंद === '''फेरफार नोंद''' ({{lang-en|Mutation Entry}}) ही [[महसूल]] अभिलेखमधील अशी नोंद आहे, ज्याद्वारे [[जमीन]]धारकाच्या नावात, हक्कात किंवा जमिनीच्या तपशीलात झालेल्या बदलांची नोंद करण्यात येते. खरेदी-विक्री, वारसा, [[दान]]पत्र, विभाजन, न्यायालयाचा आदेश, शासनाकडून संपादन किंवा इतर कायदेशीर कारणांमुळे जमिनीच्या हक्कात बदल झाल्यास संबंधित महसूल अधिकाऱ्याकडे फेरफार प्रस्ताव सादर केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार प्रस्ताव प्राप्त झाल्यानंतर [[तलाठी]], मंडळ[[अधिकारी]] किंवा अन्य सक्षम [[महसूल]] अधिकारी उपलब्ध कागदपत्रांची पडताळणी करून आवश्यक चौकशी करतात. कायदेशीर अटी पूर्ण झाल्यास फेरफार मंजूर केला जातो आणि त्यानुसार ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा तसेच इतर महसूल अभिलेखांमध्ये आवश्यक बदल करण्यात येतात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] ([[हक्क]]अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार फेरफार नोंदींची प्रक्रिया आणि [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये बदल करण्याची कार्यपद्धती निर्धारित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार नोंद ही महसूल प्रशासनासाठी ठेवण्यात येणारी नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानली जात नाही. सर्वोच्च न्यायालयाने विविध निर्णयांमध्ये महसूल अभिलेखांतील नोंदी प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असल्याचे नमूद केले असून, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite book |title=Mulla on the Transfer of Property Act |edition=12th |publisher=LexisNexis |year=2018 }}</ref> कोकण प्रदेशातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींमध्ये वारसनोंद, सहहिस्सेदारांची नावे, विभाजन किंवा इतर बदल यांमुळे फेरफार नोंदींना विशेष महत्त्व प्राप्त होते. फेरफार मंजूर झाल्यानंतर त्यानुसार संबंधित महसूल अभिलेख अद्ययावत केले जातात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === [[हक्क]]अभिलेख === '''[[हक्क]]अभिलेख''' ({{lang-en|Record of Rights}}) म्हणजे एखाद्या गावातील जमिनींची मालकी, ताबा, उपभोग, [[क्षेत्रफळ]], [[महसूल]], सहहिस्सेदारी, फेरफार तसेच इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. महाराष्ट्रात [[हक्क]]अभिलेखांची तयारी, देखभाल व अद्ययावतीकरणाची प्रक्रिया महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ तसेच महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार केली जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिशकालात]] Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत Record of Rights प्रणालीचा [[विकास]] करण्यात आला. त्यानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]नोंदी आणि [[महसूल]]अभिलेख यांचे अधिक नियमित स्वरूप विकसित झाले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, [[गाव]] नमुने आणि इतर [[महसूल]] नोंदी या [[हक्क]]अभिलेख व्यवस्थेचा भाग मानल्या जातात. या अभिलेखांचा उपयोग [[महसूल]] प्रशासन, [[वारस]]नोंद, [[जमीन]] [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी, [[कर्ज]]प्रकरणे आणि इतर प्रशासकीय कामांसाठी केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]]ातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा अभिलेखांमध्ये फेरफार, [[वारस]]नोंद आणि विभाजन यांमुळे वेळोवेळी बदल होत असले तरी मूळ [[हक्क]]अभिलेख [[महसूल]] प्रशासनासाठी मूलभूत दस्तऐवज म्हणून वापरले जातात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Revenue Administration |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[हक्क]]अभिलेखांतील नोंदी या [[महसूल]] प्रशासनासाठी तयार करण्यात आलेल्या अधिकृत नोंदी असतात. त्या मालकी हक्कासंबंधी महत्त्वाचा पुरावा असला तरी, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सामुदायिक जमिनींचे प्रकार == [[कोकण]] प्रदेशातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, पारंपरिक [[कृषी]] पद्धती, ग्रामव्यवस्था आणि ऐतिहासिक [[महसूल]] व्यवस्थेच्या विकासाशी संबंधित आहे. विविध कालखंडांत गावांच्या गरजेनुसार आणि स्थानिक रूढींनुसार वेगवेगळ्या प्रकारच्या जमिनींचा सामायिक किंवा संयुक्त स्वरूपात वापर करण्यात येत असे. या जमिनींचे स्वरूप, उपयोग आणि महसुली नोंदी प्रत्येक गावाच्या [[इतिहास]], भौगोलिक परिस्थिती आणि प्रशासकीय व्यवस्थेनुसार भिन्न असू शकतात.<ref name="Campbell1880"/> |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> या लेखाच्या संदर्भात कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेशी संबंधित प्रमुख [[जमीन]] प्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत: * [[भात]]शेती * डोंगरावरील सामुदायिक [[जमीन]] * वरकस [[जमीन]] * आडीची [[शेती]] * गुरचराईची [[जमीन]] * [[देव]]स्थान, इनाम व गावकीच्या जमिनी या प्रत्येक प्रकारची [[जमीन]] तिचा ऐतिहासिक वापर, महसुली नोंदी आणि कायदेशीर स्थिती यांच्या आधारे स्वतंत्रपणे समजावून सांगितली आहे. === [[भात]]शेती === [[भात]]शेती ही [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक [[कृषी]] व्यवस्थेचा प्रमुख आधार मानली जाते. प्रदेशातील भरपूर पर्जन्यमान, [[नदी]]खोरे, खोरी आणि सखल भाग यांमुळे [[भात]]शेतीचा [[विकास]] झाला. [[रत्‍नागिरी]], [[सिंधुदुर्ग]], [[रायगड]] आणि कोकणातील इतर भागांमध्ये [[भात]] हे प्रमुख अन्नधान्य [[पीक]] असून ऐतिहासिकदृष्ट्या अनेक गावांची अर्थव्यवस्था त्यावर आधारित होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेतीची जमीन पारंपरिकपणे कुटुंबे, [[भावकी]] किंवा सहहिस्सेदार यांच्या संयुक्त वहिवाटीत असल्याची उदाहरणे महसुली अभिलेखांमध्ये आढळतात. काही गावांमध्ये [[भात]]खाचरे वैयक्तिक ताब्यात असली तरी इतर काही ठिकाणी संयुक्त जमीनधारणेच्या स्वरूपामुळे अनेक सहहिस्सेदारांची नावे एकाच ७/१२ उताऱ्यावर नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा [[इतिहास]], [[महसूल]] सर्वेक्षण आणि स्थानिक वहिवाट यांवर अवलंबून बदलते.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration – Land Tenure |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरनुसार विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत जिल्ह्यातील अन्नधान्य पिकांमध्ये भाताचे क्षेत्र सर्वाधिक होते. विविध तालुक्यांमध्ये [[भात]] लागवडीच्या पद्धती, स्थानिक वाण, पाण्याचे व्यवस्थापन आणि कापणीच्या पद्धती यांमध्ये भौगोलिक परिस्थितीनुसार फरक आढळत होता. उंच (कुर्यात) आणि सखल (माळ) अशा दोन्ही प्रकारच्या जमिनींवर भाताची लागवड केली जात असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये आहे.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये भातशेती ही प्रमुख [[कृषी]] पद्धती राहिली असून तिचा स्थानिक [[जमीन]] वापर, [[महसूल]] नोंदी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेशी निकटचा संबंध होता.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === डोंगरावरील सामुदायिक जमीन === [[कोकण]] प्रदेशातील डोंगरउतारावरील जमिनी या स्थानिक भौगोलिक परिस्थितीचा महत्त्वाचा भाग आहेत. सह्याद्री पर्वतरांगेपासून किनारपट्टीपर्यंतच्या प्रदेशात डोंगर, उतार, पठारे आणि खोल दऱ्या यांमुळे जमीन वापराच्या विविध पद्धती विकसित झाल्या. अनेक ठिकाणी डोंगरउतारावरील जमिनींचा उपयोग पारंपरिक शेती, गुरचराई, वृक्षलागवड तसेच नैसर्गिक संसाधनांच्या वापरासाठी केला जात असे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये कोकणातील डोंगरउतारावरील जमिनींचे स्वतंत्र वर्गीकरण करण्यात आले होते. रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडी गॅझेटिअरनुसार, ''वर्खस'' (Varkas) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या उंचावरील जमिनी या डोंगरउतारावरील किंवा सपाट अशा दोन प्रकारांत विभागल्या जात होत्या. सर्वेक्षणादरम्यान त्यांच्या क्षेत्रफळाच्या नोंदी, सीमांकन आणि महसूल आकारणीची स्वतंत्र पद्धत विकसित करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Surveys (1827–1851) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार, डोंगरउतारावरील वर्खस जमिनी या उथळ, खडकाळ आणि तुलनेने कमी सुपीक स्वरूपाच्या असतात. अशा जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], काजू आणि आंबा यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असल्याची नोंद आहे, तर डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग कायमस्वरूपी वनक्षेत्र म्हणून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अशा डोंगरउतारावरील जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये एकापेक्षा अधिक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, या नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणेच्या पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Land Revenue – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === वरकस [[जमीन]] === '''वरकस जमीन''' ({{lang-en|Varkas Land}}) हा [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक महसुली वर्गीकरणामधील एक जमीनप्रकार आहे. ही जमीन प्रामुख्याने डोंगरउतारांवर आढळते. मृदेची खोली कमी, खडकाळ स्वरूप, तुलनेने कमी सुपीकता आणि पावसावर अवलंबून असलेली शेती ही तिची प्रमुख वैशिष्ट्ये मानली जातात.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार वरकस जमिनी या डोंगरउतारांवरील उथळ, पिवळसर-लाल रंगाच्या आणि वाळूमिश्रित मृदेच्या असतात. या जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], [[काजू]] आणि [[आंबा]] यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असून, डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग नैसर्गिक वनक्षेत्र म्हणून टिकून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये वरकस जमीन हा स्वतंत्र महसुली वर्ग म्हणून नोंदविण्यात आला होता. जमिनीचे वर्गीकरण, मृदेचा प्रकार, उत्पादनक्षमता आणि महसूल निर्धारण यांवर आधारित तिचे मूल्यांकन करण्यात येत असे.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> एकोणिसाव्या शतकातील Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये वरकस जमिनींचा उल्लेख डोंगरउतारांवरील शेतीयोग्य जमिनी म्हणून करण्यात आला असून, काही भागांत या जमिनी काही वर्षे पडीत ठेवून नंतर पुन्हा लागवडीखाली आणण्याची पद्धत प्रचलित असल्याची नोंद आढळते.<ref name="Campbell1880"/> कोकणातील काही गावांमध्ये वरकस जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणा पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === गुरचराईची [[जमीन]] === '''गुरचराईची [[जमीन]]''' ({{lang-en|Grazing Land or Pasture Land}}) ही गावातील पशुधनासाठी राखीव असलेली [[जमीन]] मानली जाते. [[कोकण]] प्रदेशातील [[डोंगर]]उतार, लेटराइट पठारे आणि मोकळ्या जमिनींचा उपयोग परंपरेने [[गुरे]], म्हशी, शेळ्या व इतर जनावरांच्या चराईसाठी केला जात असे. अनेक गावांमध्ये अशा जमिनी गावाच्या सामायिक वापरासाठी उपलब्ध असल्याचे ऐतिहासिक नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये सह्याद्रीलगतच्या लेटराइट पठारांवर नैसर्गिकरित्या उगवणाऱ्या गवताळ प्रदेशांचा उल्लेख असून, या भागांचा उपयोग प्रामुख्याने गुरांच्या चराईसाठी होत असल्याचे नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]]कालीन Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये डोंगरावरील जमिनींचे महसुली मूल्यांकन करताना गुरचराई, चाऱ्याचा साठा आणि गवतासाठी आवश्यक क्षेत्र वजा करून उर्वरित क्षेत्रावर महसूल आकारणी करण्यात येत असल्याची नोंद आहे. यावरून गुरचराईसाठी स्वतंत्र क्षेत्र राखून ठेवण्याची पद्धत अस्तित्वात असल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency – Ratnagiri: Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये गुरचराईसाठी वापरल्या जाणाऱ्या जमिनींचा उल्लेख महसुली अभिलेखांमध्ये किंवा गावाच्या सामायिक वापरातील जमिनी म्हणून आढळतो. तथापि, अशा जमिनींचे क्षेत्रफळ, कायदेशीर दर्जा आणि वापराची पद्धत संबंधित गावातील महसूल अभिलेख, स्थानिक परंपरा आणि विद्यमान कायदेशीर तरतुदींनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === देवस्थान [[जमीन]] === '''देवस्थान [[जमीन]]''' म्हणजे मंदिरे, देवस्थाने किंवा इतर धार्मिक संस्थांच्या धार्मिक विधी, देखभाल, पूजा-अर्चा आणि उपजीविकेसाठी समर्पित करण्यात आलेल्या जमिनी होत. कोकण प्रदेशात अनेक देवस्थानांच्या मालकीच्या जमिनींचा उल्लेख ऐतिहासिक सनदा, इनाम अभिलेख आणि महसूल नोंदींमध्ये आढळतो. अशा जमिनींचे व्यवस्थापन कालानुसार स्थानिक देवस्थान समित्या, विश्वस्त किंवा लागू कायद्यांनुसार करण्यात आले आहे.<ref name="Campbell1880"/> === इनाम [[जमीन]] === '''इनाम [[जमीन]]''' म्हणजे शासनकर्त्यांनी धार्मिक संस्था, वतनदार, अधिकारी किंवा इतर व्यक्तींना विशिष्ट सेवा, धार्मिक कार्य किंवा सार्वजनिक उद्देशासाठी अनुदान म्हणून दिलेल्या जमिनी होत. कोकणातील अनेक इनाम जमिनींचा उल्लेख ब्रिटिशकालीन महसूल अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळतो. स्वातंत्र्यानंतर विविध इनाम निर्मूलन कायद्यांमुळे अशा जमिनींच्या महसुली आणि कायदेशीर स्थितीत बदल झाले.<ref name="Campbell1880"/> === गावकीच्या सामुदायिक जमिनी === '''गावकीच्या सामुदायिक जमिनी''' या गावाच्या सामूहिक वापरासाठी राखून ठेवलेल्या जमिनी होत. अशा जमिनींचा उपयोग गुरचराई, सार्वजनिक मार्ग, पाणवठे, स्मशानभूमी, सण-उत्सव, सामुदायिक उपक्रम तसेच इतर सार्वजनिक गरजांसाठी केला जात असल्याची नोंद विविध जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळते. अशा जमिनींचे स्वरूप, व्यवस्थापन आणि महसुली नोंदी संबंधित गावाचा इतिहास, स्थानिक प्रथा आणि लागू कायद्यांनुसार बदलू शकतात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सहहिस्सेदारी व [[वारस]] व्यवस्था == '''सहहिस्सेदारी''' ({{lang-en|Co-ownership}}) म्हणजे एका जमिनीवर एकापेक्षा अधिक व्यक्तींचा कायदेशीर हक्क असणे होय. [[कोकण]] प्रदेशातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे काही प्रकारच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचा उगम पारंपरिक ग्रामव्यवस्था, संयुक्त कुटुंब पद्धती, ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षण तसेच त्यानंतर झालेल्या वारसनोंदींशी संबंधित असल्याचे विविध महसुली अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Campbell1880"/><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारी असलेल्या जमिनींमध्ये प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा हिस्सा कायद्याने अस्तित्वात असला तरी तो प्रत्यक्ष क्षेत्रफळाच्या स्वरूपात निश्चित झालेला असेलच असे नाही. जमिनीचे विधिसम्मत विभाजन किंवा सक्षम प्राधिकरणाच्या आदेशानंतरच प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा स्वतंत्र हिस्सा निश्चित केला जातो. तोपर्यंत संबंधित सहहिस्सेदारांचा हक्क संयुक्त स्वरूपात राहू शकतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> जमीनधारकाच्या मृत्यूनंतर त्याच्या कायदेशीर वारसांची नावे महसूल अभिलेखांमध्ये फेरफार प्रक्रियेद्वारे नोंदविली जातात. या प्रक्रियेस सामान्यतः '''वारसनोंद''' असे संबोधले जाते. वारसनोंदीनंतर ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर [[हक्क]]अभिलेख अद्ययावत केले जातात; तथापि, वारसनोंद ही महसुली नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय ठरत नाही.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अनेक पिढ्यांपासून वारसनोंदी होत गेल्यामुळे एकाच महसूल अभिलेखावर मोठ्या संख्येने सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा परिस्थितीत जमिनीचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदींचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे होऊ शकते. अशा प्रत्येक प्रकरणाचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, उपलब्ध अभिलेख, लागू कायदे आणि सक्षम प्राधिकरणाच्या निर्णयांनुसार भिन्न असते.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == महाराष्ट्रातील विद्यमान कायदेशीर चौकट == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचे नियमन विविध महसूल, मालमत्ता, वारसा आणि नोंदणीविषयक कायद्यांच्या आधारे केले जाते. या कायद्यांद्वारे जमिनीची नोंद, हक्क अभिलेख, फेरफार, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी, विभाजन आणि जमीन व्यवहार यांचे नियमन केले जाते. संबंधित जमिनीचे स्वरूप, मालकी, हक्क आणि वापर यांनुसार विविध कायदे लागू होऊ शकतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2 April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांबाबत महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ हे प्रमुख अधिनियम आहे. या संहितेच्या अध्याय १० मध्ये [[हक्क]]अभिलेख, ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद आणि इतर [[महसूल]] नोंदींच्या तयारी व देखभालीसंबंधी तरतुदी करण्यात आल्या आहेत.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 – Chapter X (Record of Rights) |url=https://indiankanoon.org/doc/8420948/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांद्वारे हक्क अभिलेखांची तयारी, फेरफार नोंदी, नोंदवह्यांचे स्वरूप आणि त्यांचे अद्ययावतीकरण यांची कार्यपद्धती निश्चित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Record of Rights and Registers (Preparation and Maintenance) Rules, 1971 |url=https://maharashtrahousingandbuildinglaws.com/the-maharashtra-land-revenue-record-of-rights-and-registers-preparation-and-maintenance-rules-1971/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारीच्या जमिनींमध्ये वारसा, विभाजन, विक्री, दान किंवा इतर व्यवहारांमुळे उद्भवणाऱ्या हक्कांचे निर्धारण करताना हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६, मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२ आणि नोंदणी अधिनियम, १९०८ यांसारख्या इतर लागू कायद्यांचाही विचार केला जातो. संबंधित प्रकरणाच्या स्वरूपानुसार सक्षम महसूल प्राधिकरण किंवा दिवाणी न्यायालय यांचे अधिकार लागू होतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.indiacode.nic.in/handle/123456789/15974?view_type=browse |publisher=India Code |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेच्या संदर्भात [[महसूल]] अभिलेखांतील नोंदी, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि [[जमीन]] व्यवहार यांचा अभ्यास करताना संबंधित कायद्यांबरोबरच शासनाची परिपत्रके, [[महसूल]] [[नियम]], न्यायालयीन निर्णय आणि अद्ययावत प्रशासकीय निर्देश यांनाही महत्त्व आहे. == न्यायालयीन दृष्टिकोन == भारतीय न्यायालयांनी विविध निर्णयांद्वारे महसूल अभिलेख, फेरफार नोंदी, सहहिस्सेदारी आणि मालकी हक्क यांच्यातील कायदेशीर भेद स्पष्ट केला आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने वारंवार नमूद केले आहे की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्या स्वतःहून मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाहीत. मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम दिवाणी न्यायालय उपलब्ध पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे करते. * '''Sawarni v. Inder Kaur''', (1996) 6 SCC 223 — सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की महसूल अभिलेखातील फेरफार (Mutation) मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाही; त्याचा उद्देश महसूल प्रशासनापुरता मर्यादित असतो. * '''Balwant Singh v. Daulat Singh''', (1997) 7 SCC 137 — केवळ फेरफार नोंदीमुळे जमिनीवरील मालकी हक्क किंवा स्वारस्य संपुष्टात येत नाही. * '''Suraj Bhan v. Financial Commissioner''', (2007) 6 SCC 186 — सर्वोच्च न्यायालयाने नमूद केले की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या केवळ महसुली उद्देशासाठी असून त्या मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जाऊ शकत नाहीत. * '''Faqruddin v. Tajuddin''', (2008) 8 SCC 12 — महसूल अधिकारी मालकी हक्कावरील वादाचा अंतिम निर्णय देऊ शकत नाहीत; महसूल नोंदींचे स्वरूप मर्यादित प्रशासकीय उद्देशाचे असते. * '''Narasamma v. State of Karnataka''', (2009) 5 SCC 591 — महसूल नोंदी मालकी हक्क निर्माण करीत नाहीत; तथापि, त्या संबंधित काळातील ताब्याविषयी परिस्थितीजन्य पुरावा म्हणून ग्राह्य धरल्या जाऊ शकतात. * '''Jitendra Singh v. State of Madhya Pradesh''', 2021 SCC OnLine SC 802 — सर्वोच्च न्यायालयाने पूर्वीच्या निर्णयांचा पुनरुच्चार करून स्पष्ट केले की फेरफार नोंदी आणि महसूल अभिलेख केवळ महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्यांमुळे कोणताही स्वतंत्र मालकी हक्क निर्माण होत नाही. कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेच्या संदर्भात संयुक्त महसूल अभिलेख, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि फेरफार नोंदी यांचे मूल्यमापन करताना वरील न्यायसिद्ध तत्त्वे महत्त्वाची मानली जातात. तथापि, प्रत्येक प्रकरणातील मालकी हक्क, हिस्सा, विभाजन किंवा इतर वादांचा निर्णय संबंधित पुरावे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांनुसार केला जातो. == आधुनिक आव्हाने == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेसमोर एकविसाव्या शतकात अनेक प्रशासकीय, सामाजिक, आर्थिक आणि कायदेशीर आव्हाने निर्माण झाली आहेत. वारसनोंदींमुळे वाढत जाणारी सहहिस्सेदारांची संख्या, जमिनींचे तुकडीकरण, स्थलांतर, बदलते जमीन वापराचे स्वरूप, डिजिटल महसूल अभिलेख आणि पर्यावरणीय नियम यांमुळे या व्यवस्थेची गुंतागुंत वाढल्याचे विविध शासकीय अहवाल, महसूल अभिलेख आणि संशोधनांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये संयुक्त महसूल अभिलेखांमध्ये वारसनोंदींमुळे सहहिस्सेदारांची संख्या सातत्याने वाढत असल्याने जमिनींचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदी अद्ययावत ठेवणे अधिक जटिल होत आहे. अशा परिस्थितीचा परिणाम जमीन व्यवहार, कर्जप्रकरणे, विकास प्रकल्प आणि प्रशासकीय प्रक्रियांवर होऊ शकतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> डिजिटल भू-अभिलेख प्रणाली, ऑनलाइन ७/१२ उतारे, भू-नकाशांचे संगणकीकरण आणि Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) यांसारख्या उपक्रमांमुळे महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण सुरू झाले आहे. तथापि, ऐतिहासिक संयुक्त नोंदी, प्रलंबित फेरफार, सीमावाद आणि अपूर्ण अभिलेख यांमुळे काही भागांमध्ये अद्ययावत नोंदी तयार करण्यास व्यावहारिक अडचणी निर्माण होतात.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशातील औद्योगिकीकरण, पर्यटन, पायाभूत सुविधा, शहरीकरण आणि पर्यावरणीय संरक्षण यांमुळे जमीन वापराच्या स्वरूपातही बदल होत आहेत. अशा बदलांच्या पार्श्वभूमीवर सामुदायिक जमीन व्यवस्थेशी संबंधित महसूल अभिलेख, मालकी हक्क, सहहिस्सेदारी आणि जमीन वापर यांचा अभ्यास अधिक महत्त्वाचा मानला जात आहे. == सामाजिक व आर्थिक परिणाम == [[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही अनेक गावांच्या सामाजिक रचना, पारंपरिक ग्रामव्यवस्था आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेचा ऐतिहासिक भाग राहिली आहे. शेती, पशुपालन, नैसर्गिक संसाधनांचा वापर आणि सामुदायिक उपक्रम यांमध्ये या व्यवस्थेचा विविध स्वरूपात सहभाग असल्याचे जिल्हा गॅझेटिअर्स आणि ऐतिहासिक महसूल अभिलेखांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Campbell1880"/> संयुक्त जमीनधारणा आणि सहहिस्सेदारीमुळे अनेक कुटुंबांचा एकाच जमिनीशी ऐतिहासिक संबंध टिकून राहिला. कालांतराने वारसनोंदी, लोकसंख्यावाढ आणि ग्रामीण भागातून शहरांकडे होणारे स्थलांतर यांमुळे अनेक महसूल अभिलेखांमध्ये सहहिस्सेदारांची संख्या वाढत गेली. परिणामी, काही भागांमध्ये जमीन व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि अभिलेखांचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे झाले आहे.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील कृषी पद्धती, फळबागा, पर्यटन, पायाभूत सुविधा आणि इतर आर्थिक उपक्रमांच्या विस्तारामुळे जमीन वापराच्या स्वरूपात बदल होत आहेत. या बदलांच्या पार्श्वभूमीवर पारंपरिक सामुदायिक जमीन व्यवस्था, महसूल अभिलेख आणि आधुनिक जमीन प्रशासन यांच्यात समन्वय राखण्याची आवश्यकता विविध धोरणात्मक अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचा अभ्यास हा केवळ महसूल अभिलेखांपुरता मर्यादित नसून ग्रामीण इतिहास, सामाजिक रचना, कृषी अर्थव्यवस्था, पर्यावरण, जमीनधारणा आणि सार्वजनिक प्रशासन या विविध अभ्यासक्षेत्रांशी संबंधित मानला जातो. त्यामुळे या व्यवस्थेचा अभ्यास इतिहास, कायदा, महसूल प्रशासन आणि ग्रामीण विकास या सर्व दृष्टिकोनांतून केला जातो.<ref>{{cite web |title=Konkan Division – Government of Maharashtra |url=https://konkan.gov.in/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[जमीन]] * [[महसूल]] == ग्रंथसूची == === कायदे === * भारत सरकार. ''मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२'' (Transfer of Property Act, 1882). * भारत सरकार. ''नोंदणी अधिनियम, १९०८'' (Registration Act, 1908). * भारत सरकार. ''हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६'' (Hindu Succession Act, 1956). * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''. * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१''. * Bombay Land Revenue Code, 1879. === अधिकृत शासन प्रकाशने === * महाराष्ट्र शासन. ''महाभूलेख''. * भारत सरकार. ''Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP)''. * महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स विभाग. * Survey and Settlement Commissioner, Maharashtra. विविध महसूल परिपत्रके व मार्गदर्शक सूचना. === जिल्हा गॅझेटिअर्स === * Government of Maharashtra. ''Ratnagiri District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Sindhudurg District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Raigad District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Kolaba District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Thane District Gazetteer''. === ब्रिटिशकालीन गॅझेटिअर्स === * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi''. Vol. X. Government Central Press, Bombay, 1880. * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba''. Vol. XI. Government Central Press, Bombay. === संशोधन व संदर्भग्रंथ === * Khobrekar, V. G. ''Kokan from the Earliest to 1818 A.D.'' * Government of Maharashtra. ''Maharashtra State Gazetteers'' (General Series). === संकेतस्थळे === * Maharashtra State Gazetteers Department. * Mahabhulekh. * Maharashtra Revenue and Forest Department. * India Code. * Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP). == चित्रदालन == <gallery mode="packed" heights="180"> File:Paddy field in Maharashtra 9.jpg|कोकणातील भातशेती File:Paddy field in Maharashtra 10.jpg|पारंपरिक भातखाचरे File:Devi Hasol plateau in Konkan 1 (2).jpg|कोकणातील लेटराइट पठार (वरकस जमीन) File:Mango orchard in lateritic plateau.jpg|वरकस जमिनीवरील आंब्याची बाग File:उदगीर वन व जंगल.jpg|कोकणातील वनक्षेत्र File:उदगीरचा डोंगर.jpg|सह्याद्री पर्वतरांगांतील डोंगरउतार </gallery> == बाह्य दुवे == * [https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ महाभूलेख] * [https://aapleabhilekh.mahabhumi.gov.in/ आपले अभिलेख] * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स] * [https://dilrmp.gov.in/ Digital India Land Records Modernization Programme] * [https://www.indiacode.nic.in/ India Code] * [https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/land-revenue-code-1966-2/ महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६] * [https://mahabhumi.gov.in/ महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन] == संदर्भ == [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:महाराष्ट्र]] [[वर्ग:कृषी]] 3iyhot0asg5xa3yxyhhy9spdfrygy5c 2695125 2695124 2026-07-17T09:39:15Z AdvAnantGholam 172574 2695125 wikitext text/x-wiki {{Infobox | above = कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था | header1 = सामान्य माहिती | label2 = प्रकार | data2 = पारंपरिक जमीन व्यवस्था | label3 = प्रदेश | data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | label4 = ऐतिहासिक कालखंड | data4 = प्राचीन काळ – वर्तमान | label5 = प्रमुख जमीन प्रकार | data5 = भातशेती, वरकस जमीन, डोंगरावरील सामुदायिक जमीन, आडीची शेती, गुरचराईची जमीन, देवस्थान जमीन, इनाम जमीन, गावकीच्या सामुदायिक जमिनी | label6 = प्रमुख अभिलेख | data6 = ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, हक्क अभिलेख | label7 = प्रमुख कायदा | data7 = महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ | label8 = संबंधित संस्था | data8 = महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन | label9 = संबंधित विषय | data9 = [[महसूल]], [[जमीन]], सहहिस्सेदारी, वारस व्यवस्था | below = कोकणातील पारंपरिक सामुदायिक जमीनधारणा, महसूल अभिलेख आणि कायदेशीर व्यवस्थेचा आढावा }} '''[[कोकण]]तील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]तील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]]प्रशासन|महसुली व्यवस्था आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराईची क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे The Gazetteer of the Bombay Presidency, [[महाराष्ट्र]]राज्य गॅझेटिअर, महसुली अभिलेख आणि इतर ऐतिहासिक स्रोतांमधून दिसून येते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालात]] करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, ''Bombay Land Revenue Code, 1879'', ''Record of Rights'' प्रणाली आणि त्यानंतर महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ अंतर्गत तयार झालेल्या अभिलेखांमुळे या प्रदेशातील जमीनधारणा व महसुली नोंदींचे दस्तऐवजीकरण अधिक नियमित स्वरूपात करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == प्रस्तावना == '''[[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]] प्रशासन|महसुली प्रशासन आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची शेती, गुरचराई क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक, महसुली आणि प्रशासकीय अभिलेखांतून दिसून येते.<ref name="Campbell1880">{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश]] [[भारत]], ब्रिटिशकालात करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, [[गाव]]नकाशे, Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights प्रणालीच्या अंमलबजावणीनंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि हक्क अभिलेखांची नोंद अधिक नियमितपणे करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले आणि ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी व इतर हक्क अभिलेख यांच्या व्यवस्थापनासाठी एकसंध कायदेशीर चौकट उपलब्ध झाली.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == भौगोलिक पार्श्वभूमी == '''[[कोकण]]''' हा [[भारत]]च्या पश्चिम किनारपट्टीवरील [[सह्याद्री]] पर्वतरांग आणि [[अरबी समुद्र]] यांच्या दरम्यान वसलेला चिंचोळा किनारी प्रदेश आहे. [[महाराष्ट्र]]ातील कोकण विभागात [[मुंबई शहर जिल्हा]], [[मुंबई]] उपनगर जिल्हा, [[ठाणे]] जिल्हा, [[पालघर]] जिल्हा, [[रायगड]] जिल्हा, [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा आणि [[सिंधुदुर्ग]] जिल्हा यांचा समावेश होतो.<ref>{{cite web |title=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/index.html |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशात दक्षिण-पश्चिम मान्सूनच्या प्रभावामुळे मोठ्या प्रमाणात पर्जन्यवृष्टी होते. या प्रदेशात प्रामुख्याने लेटराइट (जांभा), लाल मुरूम, गाळयुक्त तसेच डोंगरउतारावरील विविध प्रकारच्या मृदा आढळतात. या भौगोलिक वैशिष्ट्यांमुळे [[भात]]शेती, [[फळ]]बागा आणि पावसावर अवलंबून असलेली [[कृषी]] व्यवस्था विकसित झाली आहे.<ref>{{cite web |title=Hydrogeology of Maharashtra |url=https://gsda.maharashtra.gov.in/en-hydrogeology-of-maharashtra/ |publisher=Groundwater Surveys and Development Agency, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांमधून उगम पावणाऱ्या असंख्य नद्या, खाड्या, ओढे आणि नैसर्गिक जलप्रवाहांमुळे कोकणात [[भात]]शेतीस पोषक भौगोलिक परिस्थिती निर्माण झाली. किनारपट्टी, [[डोंगर]]उतार, [[नदी]]खोरे आणि पठारी भाग यांच्या भौगोलिक विविधतेमुळे [[जमीन]] वापर, [[शेती]]चे प्रकार आणि वस्तीची रचना यांतही विविधता आढळते.<ref name="Campbell1880"/> परंपरेने कोकणातील बहुतेक गावे डोंगरांच्या पायथ्याशी किंवा [[नदी]]काठांवर विकसित झाली. गावाभोवती [[भात]]खाचरे, [[डोंगर]]उतारावरील वरकस [[जमीन]], [[फळ]]बागा, गुरचराई क्षेत्रे आणि [[वन]]क्षेत्र अशी भौगोलिक रचना अनेक ठिकाणी आढळते. या नैसर्गिक परिस्थितीचा स्थानिक जमीन वापर, महसूल व्यवस्था आणि पारंपरिक वहिवाटीवर दीर्घकालीन प्रभाव पडला आहे.<ref>{{cite web |title=What We Do – Gazetteers Department |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/whatwedo.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == ऐतिहासिक पार्श्वभूमी == [[कोकण]] प्रदेशाचा [[इतिहास]] प्राचीन काळापासून विविध राजवंश, सागरी [[व्यापार]] आणि किनारी संस्कृतीशी संबंधित आहे. प्राचीन भारतीय [[साहित्य]], शिलालेख, ताम्रपट तसेच परकीय प्रवाशांच्या वर्णनांमध्ये [[अपरांत]] (Aparanta), सप्त[[कोकण]] आणि [[कोकण]] प्रदेशाचा उल्लेख विविध नावांनी आढळतो. या प्रदेशावर [[सातवाहन]], [[चालुक्य]], [[राष्ट्रकूट]], [[शिलाहार]], [[यादव]], [[बहामनी सल्तनत]], [[आदिलशाही]], [[मराठा साम्राज्य]] आणि [[ब्रिटिश राज]] अशा विविध सत्तांनी वेगवेगळ्या कालखंडांत राज्य केले.<ref>{{cite web |title=History – Maharashtra State Gazetteers |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/greater_bombay/history.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील जमीनधारणा आणि महसूल व्यवस्था कालानुसार बदलत गेली. मध्ययुगीन काळात स्थानिक ग्रामसंस्था, वतन व्यवस्था आणि प्रादेशिक सत्तांनुसार महसूल आकारणीच्या विविध पद्धती अस्तित्वात होत्या. [[पाटील]], [[कुलकर्णी]], [[देशमुख]] आणि इतर पारंपरिक अधिकारी गावपातळीवरील महसूल प्रशासनात महत्त्वाची भूमिका बजावत असत.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri and Savantvadi Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील महसूल व्यवस्थेच्या इतिहासात विजापूर, मराठा आणि ब्रिटिश कालखंडांना विशेष महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या महसूल इतिहासानुसार इ.स. १५०२ मध्ये [[युसुफ आदिल शाह]] यांच्या काळात महसूल व्यवस्थेची पुनर्रचना करण्यात आली. पुढे मराठा आणि पेशवा काळात गावपातळीवरील महसूल प्रशासन अधिक संघटित झाले.<ref>{{cite web |title=History of Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> इ.स. १८१८ नंतर [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश प्रशासनाने]] कोकणातील [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेत व्यापक बदल केले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, नकाशे तयार करणे, जमिनींचे वर्गीकरण आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्याची प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने राबविण्यात आली. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights संबंधीच्या तरतुदींमुळे महसूल प्रशासनाला अधिक एकसंध कायदेशीर स्वरूप प्राप्त झाले.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[स्वातंत्र्य]]ानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर[[ महसूल]] अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले. त्याअंतर्गत ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी आणि इतर [[हक्क]]अभिलेखांचे व्यवस्थापन कायदेशीर चौकटीत करण्यात येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था == [[कोकण]] प्रदेशात पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, [[कृषी]], पर्जन्यमान, सामाजिक रचना आणि प्रचलित रूढी-परंपरा यांच्या आधारे विकसित झाली. गावातील जमिनींचा वापर केवळ वैयक्तिक [[शेती]]पुरता मर्यादित नसून, काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर सामुदायिक स्वरूपात केला जात असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि महसुली नोंदींमध्ये आढळते.<ref name="Campbell1880"/> कोकणातील पारंपरिक [[शेती]] प्रामुख्याने [[भात]]शेतीवर आधारित होती. [[डोंगर]] उतारावरील [[जमीन]], वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराई क्षेत्रे, नैसर्गिक जलस्रोत आणि वनालगतच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, गावकी व्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीनुसार होत असे.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> गावातील [[पाटील]], [[कुलकर्णी]] आणि इतर पारंपरिक ग्रामप्रशासनाशी संबंधित व्यक्ती [[महसूल]] संकलन, [[जमीन]] नोंदी आणि स्थानिक प्रशासनामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावत असत. विविध गावांमध्ये [[जमीन]] वापराच्या पद्धती, वहिवाटीचे [[नियम]] आणि सामुदायिक व्यवस्थापनाची स्वरूपे स्थानिक परिस्थितीनुसार भिन्न होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालीन]] महसूल सर्वेक्षणापूर्वी जमीनधारणेच्या अनेक प्रथा प्रामुख्याने स्थानिक रूढी आणि प्रचलित परंपरांवर आधारित होत्या. नंतरच्या काळात Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि त्यानंतरच्या [[महसूल]] कायद्यांद्वारे जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि अभिलेखीकरण करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> आजही [[कोकण]]ातील काही भागांमध्ये पारंपरिक [[जमीन]] वापराच्या ऐतिहासिक स्वरूपाचे प्रतिबिंब ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर महसुली अभिलेखांमध्ये आढळून येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]]व्यवस्था == [[ईस्ट इंडिया कंपनी]]च्या कारकीर्दीत आणि त्यानंतर [[ब्रिटिश राज]]च्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मधील जमीन महसूल व्यवस्थेत व्यापक प्रशासकीय सुधारणा करण्यात आल्या. महसूल संकलन अधिक कार्यक्षम करणे, जमिनींचे सर्वेक्षण करणे, सीमांकन निश्चित करणे आणि जमीनधारकांच्या हक्कांची नोंद ठेवणे हे या सुधारणांचे प्रमुख उद्दिष्ट होते.ब्रिटिश सत्तेच्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मध्ये [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेचे पुनर्गठन करण्यात आले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) आणि [[महसूल]]प्रशासन यांना कायदेशीर चौकट देण्यासाठी पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026}}</ref> एकोणिसाव्या शतकात ग्रेट ट्रिगोनोमेट्रिकल सर्व्हे आणि स्थानिक [[महसूल]] सर्वेक्षणांच्या आधारे जमिनींचे मोजमाप, वर्गीकरण आणि नकाशे तयार करण्याचे काम सुरू झाले. या सर्वेक्षणांमुळे प्रत्येक गावातील [[शेत]]जमिनी, [[डोंगर]], वनक्षेत्र, [[नदी]]-नाले आणि इतर नैसर्गिक भूभाग यांची स्वतंत्र नोंद करण्यात आली. Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू झाल्यानंतर [[बॉम्बे]]प्रेसिडेन्सीतील [[जमीन]] [[महसूल]] प्रशासनाला एकसंध कायदेशीर चौकट प्राप्त झाली. या कायद्यांतर्गत जमिनींचे सर्वेक्षण, [[महसूल]] निश्चिती, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights), फेरफार नोंदी आणि [[महसूल]] अधिकाऱ्यांचे अधिकार निश्चित करण्यात आले. [[ब्रिटिश]]कालात तयार करण्यात आलेल्या [[हक्क]] अभिलेखमुळे प्रत्येक सर्वे क्रमांकाची माहिती, [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[क्षेत्रफळ]] आणि [[महसूल]] यांची अधिकृत नोंद ठेवण्याची पद्धत विकसित झाली. पुढील काळात या अभिलेखांच्या आधारे [[महसूल]] प्रशासन अधिक नियमित करण्यात आले. कोकणातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये [[ब्रिटिश]]कालीन सर्वेक्षणानंतर [[महसूल]] नोंदी, [[गाव]] नकाशे आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्यात आले. पुढे १९१३ मध्ये ''Record of Rights'' संबंधी तरतुदी लागू झाल्यानंतर गावागावात [[हक्क]]अभिलेख ठेवण्याची प्रक्रिया अधिक नियमित झाली.<ref>{{cite web |title=Records of Rights – Kolaba Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[महसूल]] अभिलेख == '''[[महसूल]] अभिलेख''' ({{lang-en|Revenue Records}}) म्हणजे [[जमीन]]ीची मालकी, ताबा, क्षेत्रफळ, वर्गीकरण, महसूल, लागवड, फेरफार आणि इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. [[महाराष्ट्र]]ात महसूल अभिलेखांचे व्यवस्थापन महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार केले जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]] प्रदेशात [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]] सर्वेक्षणानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन आणि [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्यास प्रारंभ झाला. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि नंतरच्या कायद्यांनुसार [[गाव]] नमुने, सर्वे क्रमांक, [[जमीन]]वर्गीकरण आणि महसूल नोंदी अधिक नियमितपणे ठेवण्यात आल्या.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील प्रमुख [[महसूल]] अभिलेखांमध्ये ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद (Mutation Entry), [[हक्क]]अभिलेख, [[गाव]] नमुने, सर्वे नकाशे आणि भूमापन अभिलेखांचा समावेश होतो. हे अभिलेख [[जमीन]]धारणा, वारसा, [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी आणि [[महसूल]] प्रशासनासाठी महत्त्वाचे मानले जातात.<ref>{{cite web |title=e-Rights Record (Mahabhulekh) |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Mahabhumi, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महसूल]] अभिलेखांमधील नोंदी या प्रामुख्याने [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात येतात. त्या स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जात नाहीत; मालकीचा अंतिम प्रश्न संबंधित पुरावे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांवर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ७/१२ उतारा === '''७/१२ उतारा''' ({{lang-en|Record of Rights Extract}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कृषी]] जमिनींसंबंधीचा एक महत्त्वाचा [[महसूल]] अभिलेख आहे. हा उतारा [[हक्क]]अभिलेखचा भाग असून त्यामध्ये सर्वे किंवा गट क्रमांक, [[क्षेत्रफळ]], [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[लागवड]] केलेली पिके, कर आकारणी तसेच इतर महसुली नोंदींचा समावेश असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत हक्क अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्याची व्यवस्था विकसित झाली. त्यानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार ७/१२ उतारा हा [[महसूल]] प्रशासनातील प्रमुख अभिलेख म्हणून वापरला जातो.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही भागांमध्ये ऐतिहासिकदृष्ट्या संयुक्त किंवा सहहिस्सेदारी स्वरूपाच्या जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदविलेली आढळतात. तथापि, केवळ ७/१२ उतारा हा मालकी हक्काचा अंतिम आणि निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; तो [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात आलेला अभिलेख असून मालकीसंबंधी वाद उद्भवल्यास त्याचा निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ८-अ उतारा === '''८-अ उतारा''' ({{lang-en|Village Form No. 8A}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[महसूल]] अभिलेखपैकी एक महत्त्वाचा अभिलेख असून तो विशिष्ट खातेदाराच्या (''Khata Holder'') नावावर असलेल्या जमिनींची खातेनिहाय माहिती दर्शवितो. ७/१२ उतारा ज्या प्रकारे विशिष्ट सर्वे किंवा गट क्रमांकावरील जमिनीची माहिती देतो, त्याउलट ८-अ उतारा हा एका खातेदाराच्या नावावरील सर्व सर्वे किंवा गट क्रमांकांची एकत्रित नोंद दर्शवितो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – Village Form 8A |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ८-अ उतारामध्ये खातेदाराचे नाव, खाते क्रमांक, संयुक्त खातेदारांची माहिती, संबंधित सर्वे किंवा गट क्रमांक, एकूण [[क्षेत्रफळ]] तसेच शासनाकडे देय असलेल्या [[जमीन]] महसुलाची [[माहिती]] नोंदविली जाते. त्यामुळे एका व्यक्तीच्या किंवा संयुक्त खातेदारांच्या नावावर गावामध्ये किती [[जमीन]] नोंदलेली आहे याचा एकत्रित आढावा घेण्यासाठी हा अभिलेख उपयोगी मानला जातो.<ref>{{cite web |title=Land Records Services – Mahabhumi |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ७/१२ उतारा आणि ८-अ उतारा हे परस्परपूरक [[महसूल]] अभिलेख मानले जातात. [[जमीन]]धारणा, [[वारस]]नोंद, फेरफार, [[कर्ज]] व्यवहार तसेच [[महसूल]] प्रशासनातील विविध कामांसाठी दोन्ही अभिलेखांचा एकत्रित संदर्भ घेतला जातो.<ref>{{cite web |title=Digitally Signed Land Records |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमीनधारणेमध्ये ८-अ उतारा हा संबंधित खातेदारांच्या नावावरील जमिनींची खातेनिहाय [[माहिती]] पडताळण्यासाठी उपयुक्त अभिलेख मानला जातो. तथापि, ७/१२ उतारा प्रमाणेच ८-अ उतारा हा देखील [[महसूल]] अभिलेख असून तो स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम व निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; मालकीचा प्रश्न संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयावर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === फेरफार नोंद === '''फेरफार नोंद''' ({{lang-en|Mutation Entry}}) ही [[महसूल]] अभिलेखमधील अशी नोंद आहे, ज्याद्वारे [[जमीन]]धारकाच्या नावात, हक्कात किंवा जमिनीच्या तपशीलात झालेल्या बदलांची नोंद करण्यात येते. खरेदी-विक्री, वारसा, [[दान]]पत्र, विभाजन, न्यायालयाचा आदेश, शासनाकडून संपादन किंवा इतर कायदेशीर कारणांमुळे जमिनीच्या हक्कात बदल झाल्यास संबंधित महसूल अधिकाऱ्याकडे फेरफार प्रस्ताव सादर केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार प्रस्ताव प्राप्त झाल्यानंतर [[तलाठी]], मंडळ[[अधिकारी]] किंवा अन्य सक्षम [[महसूल]] अधिकारी उपलब्ध कागदपत्रांची पडताळणी करून आवश्यक चौकशी करतात. कायदेशीर अटी पूर्ण झाल्यास फेरफार मंजूर केला जातो आणि त्यानुसार ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा तसेच इतर महसूल अभिलेखांमध्ये आवश्यक बदल करण्यात येतात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] ([[हक्क]]अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार फेरफार नोंदींची प्रक्रिया आणि [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये बदल करण्याची कार्यपद्धती निर्धारित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार नोंद ही महसूल प्रशासनासाठी ठेवण्यात येणारी नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानली जात नाही. सर्वोच्च न्यायालयाने विविध निर्णयांमध्ये महसूल अभिलेखांतील नोंदी प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असल्याचे नमूद केले असून, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite book |title=Mulla on the Transfer of Property Act |edition=12th |publisher=LexisNexis |year=2018 }}</ref> कोकण प्रदेशातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींमध्ये वारसनोंद, सहहिस्सेदारांची नावे, विभाजन किंवा इतर बदल यांमुळे फेरफार नोंदींना विशेष महत्त्व प्राप्त होते. फेरफार मंजूर झाल्यानंतर त्यानुसार संबंधित महसूल अभिलेख अद्ययावत केले जातात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === [[हक्क]]अभिलेख === '''[[हक्क]]अभिलेख''' ({{lang-en|Record of Rights}}) म्हणजे एखाद्या गावातील जमिनींची मालकी, ताबा, उपभोग, [[क्षेत्रफळ]], [[महसूल]], सहहिस्सेदारी, फेरफार तसेच इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. महाराष्ट्रात [[हक्क]]अभिलेखांची तयारी, देखभाल व अद्ययावतीकरणाची प्रक्रिया महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ तसेच महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार केली जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिशकालात]] Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत Record of Rights प्रणालीचा [[विकास]] करण्यात आला. त्यानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]नोंदी आणि [[महसूल]]अभिलेख यांचे अधिक नियमित स्वरूप विकसित झाले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, [[गाव]] नमुने आणि इतर [[महसूल]] नोंदी या [[हक्क]]अभिलेख व्यवस्थेचा भाग मानल्या जातात. या अभिलेखांचा उपयोग [[महसूल]] प्रशासन, [[वारस]]नोंद, [[जमीन]] [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी, [[कर्ज]]प्रकरणे आणि इतर प्रशासकीय कामांसाठी केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]]ातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा अभिलेखांमध्ये फेरफार, [[वारस]]नोंद आणि विभाजन यांमुळे वेळोवेळी बदल होत असले तरी मूळ [[हक्क]]अभिलेख [[महसूल]] प्रशासनासाठी मूलभूत दस्तऐवज म्हणून वापरले जातात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Revenue Administration |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[हक्क]]अभिलेखांतील नोंदी या [[महसूल]] प्रशासनासाठी तयार करण्यात आलेल्या अधिकृत नोंदी असतात. त्या मालकी हक्कासंबंधी महत्त्वाचा पुरावा असला तरी, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सामुदायिक जमिनींचे प्रकार == [[कोकण]] प्रदेशातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, पारंपरिक [[कृषी]] पद्धती, ग्रामव्यवस्था आणि ऐतिहासिक [[महसूल]] व्यवस्थेच्या विकासाशी संबंधित आहे. विविध कालखंडांत गावांच्या गरजेनुसार आणि स्थानिक रूढींनुसार वेगवेगळ्या प्रकारच्या जमिनींचा सामायिक किंवा संयुक्त स्वरूपात वापर करण्यात येत असे. या जमिनींचे स्वरूप, उपयोग आणि महसुली नोंदी प्रत्येक गावाच्या [[इतिहास]], भौगोलिक परिस्थिती आणि प्रशासकीय व्यवस्थेनुसार भिन्न असू शकतात.<ref name="Campbell1880"/> |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> या लेखाच्या संदर्भात कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेशी संबंधित प्रमुख [[जमीन]] प्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत: * [[भात]]शेती * डोंगरावरील सामुदायिक [[जमीन]] * वरकस [[जमीन]] * आडीची [[शेती]] * गुरचराईची [[जमीन]] * [[देव]]स्थान, इनाम व गावकीच्या जमिनी या प्रत्येक प्रकारची [[जमीन]] तिचा ऐतिहासिक वापर, महसुली नोंदी आणि कायदेशीर स्थिती यांच्या आधारे स्वतंत्रपणे समजावून सांगितली आहे. === [[भात]]शेती === [[भात]]शेती ही [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक [[कृषी]] व्यवस्थेचा प्रमुख आधार मानली जाते. प्रदेशातील भरपूर पर्जन्यमान, [[नदी]]खोरे, खोरी आणि सखल भाग यांमुळे [[भात]]शेतीचा [[विकास]] झाला. [[रत्‍नागिरी]], [[सिंधुदुर्ग]], [[रायगड]] आणि कोकणातील इतर भागांमध्ये [[भात]] हे प्रमुख अन्नधान्य [[पीक]] असून ऐतिहासिकदृष्ट्या अनेक गावांची अर्थव्यवस्था त्यावर आधारित होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेतीची जमीन पारंपरिकपणे कुटुंबे, [[भावकी]] किंवा सहहिस्सेदार यांच्या संयुक्त वहिवाटीत असल्याची उदाहरणे महसुली अभिलेखांमध्ये आढळतात. काही गावांमध्ये [[भात]]खाचरे वैयक्तिक ताब्यात असली तरी इतर काही ठिकाणी संयुक्त जमीनधारणेच्या स्वरूपामुळे अनेक सहहिस्सेदारांची नावे एकाच ७/१२ उताऱ्यावर नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा [[इतिहास]], [[महसूल]] सर्वेक्षण आणि स्थानिक वहिवाट यांवर अवलंबून बदलते.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration – Land Tenure |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरनुसार विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत जिल्ह्यातील अन्नधान्य पिकांमध्ये भाताचे क्षेत्र सर्वाधिक होते. विविध तालुक्यांमध्ये [[भात]] लागवडीच्या पद्धती, स्थानिक वाण, पाण्याचे व्यवस्थापन आणि कापणीच्या पद्धती यांमध्ये भौगोलिक परिस्थितीनुसार फरक आढळत होता. उंच (कुर्यात) आणि सखल (माळ) अशा दोन्ही प्रकारच्या जमिनींवर भाताची लागवड केली जात असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये आहे.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये भातशेती ही प्रमुख [[कृषी]] पद्धती राहिली असून तिचा स्थानिक [[जमीन]] वापर, [[महसूल]] नोंदी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेशी निकटचा संबंध होता.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === डोंगरावरील सामुदायिक जमीन === [[कोकण]] प्रदेशातील डोंगरउतारावरील जमिनी या स्थानिक भौगोलिक परिस्थितीचा महत्त्वाचा भाग आहेत. सह्याद्री पर्वतरांगेपासून किनारपट्टीपर्यंतच्या प्रदेशात डोंगर, उतार, पठारे आणि खोल दऱ्या यांमुळे जमीन वापराच्या विविध पद्धती विकसित झाल्या. अनेक ठिकाणी डोंगरउतारावरील जमिनींचा उपयोग पारंपरिक शेती, गुरचराई, वृक्षलागवड तसेच नैसर्गिक संसाधनांच्या वापरासाठी केला जात असे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये कोकणातील डोंगरउतारावरील जमिनींचे स्वतंत्र वर्गीकरण करण्यात आले होते. रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडी गॅझेटिअरनुसार, ''वर्खस'' (Varkas) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या उंचावरील जमिनी या डोंगरउतारावरील किंवा सपाट अशा दोन प्रकारांत विभागल्या जात होत्या. सर्वेक्षणादरम्यान त्यांच्या क्षेत्रफळाच्या नोंदी, सीमांकन आणि महसूल आकारणीची स्वतंत्र पद्धत विकसित करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Surveys (1827–1851) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार, डोंगरउतारावरील वर्खस जमिनी या उथळ, खडकाळ आणि तुलनेने कमी सुपीक स्वरूपाच्या असतात. अशा जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], काजू आणि आंबा यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असल्याची नोंद आहे, तर डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग कायमस्वरूपी वनक्षेत्र म्हणून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अशा डोंगरउतारावरील जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये एकापेक्षा अधिक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, या नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणेच्या पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Land Revenue – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === वरकस [[जमीन]] === '''वरकस जमीन''' ({{lang-en|Varkas Land}}) हा [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक महसुली वर्गीकरणामधील एक जमीनप्रकार आहे. ही जमीन प्रामुख्याने डोंगरउतारांवर आढळते. मृदेची खोली कमी, खडकाळ स्वरूप, तुलनेने कमी सुपीकता आणि पावसावर अवलंबून असलेली शेती ही तिची प्रमुख वैशिष्ट्ये मानली जातात.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार वरकस जमिनी या डोंगरउतारांवरील उथळ, पिवळसर-लाल रंगाच्या आणि वाळूमिश्रित मृदेच्या असतात. या जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], [[काजू]] आणि [[आंबा]] यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असून, डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग नैसर्गिक वनक्षेत्र म्हणून टिकून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये वरकस जमीन हा स्वतंत्र महसुली वर्ग म्हणून नोंदविण्यात आला होता. जमिनीचे वर्गीकरण, मृदेचा प्रकार, उत्पादनक्षमता आणि महसूल निर्धारण यांवर आधारित तिचे मूल्यांकन करण्यात येत असे.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> एकोणिसाव्या शतकातील Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये वरकस जमिनींचा उल्लेख डोंगरउतारांवरील शेतीयोग्य जमिनी म्हणून करण्यात आला असून, काही भागांत या जमिनी काही वर्षे पडीत ठेवून नंतर पुन्हा लागवडीखाली आणण्याची पद्धत प्रचलित असल्याची नोंद आढळते.<ref name="Campbell1880"/> कोकणातील काही गावांमध्ये वरकस जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणा पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === गुरचराईची [[जमीन]] === '''गुरचराईची [[जमीन]]''' ({{lang-en|Grazing Land or Pasture Land}}) ही गावातील पशुधनासाठी राखीव असलेली [[जमीन]] मानली जाते. [[कोकण]] प्रदेशातील [[डोंगर]]उतार, लेटराइट पठारे आणि मोकळ्या जमिनींचा उपयोग परंपरेने [[गुरे]], म्हशी, शेळ्या व इतर जनावरांच्या चराईसाठी केला जात असे. अनेक गावांमध्ये अशा जमिनी गावाच्या सामायिक वापरासाठी उपलब्ध असल्याचे ऐतिहासिक नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये सह्याद्रीलगतच्या लेटराइट पठारांवर नैसर्गिकरित्या उगवणाऱ्या गवताळ प्रदेशांचा उल्लेख असून, या भागांचा उपयोग प्रामुख्याने गुरांच्या चराईसाठी होत असल्याचे नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]]कालीन Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये डोंगरावरील जमिनींचे महसुली मूल्यांकन करताना गुरचराई, चाऱ्याचा साठा आणि गवतासाठी आवश्यक क्षेत्र वजा करून उर्वरित क्षेत्रावर महसूल आकारणी करण्यात येत असल्याची नोंद आहे. यावरून गुरचराईसाठी स्वतंत्र क्षेत्र राखून ठेवण्याची पद्धत अस्तित्वात असल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency – Ratnagiri: Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये गुरचराईसाठी वापरल्या जाणाऱ्या जमिनींचा उल्लेख महसुली अभिलेखांमध्ये किंवा गावाच्या सामायिक वापरातील जमिनी म्हणून आढळतो. तथापि, अशा जमिनींचे क्षेत्रफळ, कायदेशीर दर्जा आणि वापराची पद्धत संबंधित गावातील महसूल अभिलेख, स्थानिक परंपरा आणि विद्यमान कायदेशीर तरतुदींनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === देवस्थान [[जमीन]] === '''देवस्थान [[जमीन]]''' म्हणजे मंदिरे, देवस्थाने किंवा इतर धार्मिक संस्थांच्या धार्मिक विधी, देखभाल, पूजा-अर्चा आणि उपजीविकेसाठी समर्पित करण्यात आलेल्या जमिनी होत. कोकण प्रदेशात अनेक देवस्थानांच्या मालकीच्या जमिनींचा उल्लेख ऐतिहासिक सनदा, इनाम अभिलेख आणि महसूल नोंदींमध्ये आढळतो. अशा जमिनींचे व्यवस्थापन कालानुसार स्थानिक देवस्थान समित्या, विश्वस्त किंवा लागू कायद्यांनुसार करण्यात आले आहे.<ref name="Campbell1880"/> === इनाम [[जमीन]] === '''इनाम [[जमीन]]''' म्हणजे शासनकर्त्यांनी धार्मिक संस्था, वतनदार, अधिकारी किंवा इतर व्यक्तींना विशिष्ट सेवा, धार्मिक कार्य किंवा सार्वजनिक उद्देशासाठी अनुदान म्हणून दिलेल्या जमिनी होत. कोकणातील अनेक इनाम जमिनींचा उल्लेख ब्रिटिशकालीन महसूल अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळतो. स्वातंत्र्यानंतर विविध इनाम निर्मूलन कायद्यांमुळे अशा जमिनींच्या महसुली आणि कायदेशीर स्थितीत बदल झाले.<ref name="Campbell1880"/> === गावकीच्या सामुदायिक जमिनी === '''गावकीच्या सामुदायिक जमिनी''' या गावाच्या सामूहिक वापरासाठी राखून ठेवलेल्या जमिनी होत. अशा जमिनींचा उपयोग गुरचराई, सार्वजनिक मार्ग, पाणवठे, स्मशानभूमी, सण-उत्सव, सामुदायिक उपक्रम तसेच इतर सार्वजनिक गरजांसाठी केला जात असल्याची नोंद विविध जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळते. अशा जमिनींचे स्वरूप, व्यवस्थापन आणि महसुली नोंदी संबंधित गावाचा इतिहास, स्थानिक प्रथा आणि लागू कायद्यांनुसार बदलू शकतात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सहहिस्सेदारी व [[वारस]] व्यवस्था == '''सहहिस्सेदारी''' ({{lang-en|Co-ownership}}) म्हणजे एका जमिनीवर एकापेक्षा अधिक व्यक्तींचा कायदेशीर हक्क असणे होय. [[कोकण]] प्रदेशातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे काही प्रकारच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचा उगम पारंपरिक ग्रामव्यवस्था, संयुक्त कुटुंब पद्धती, ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षण तसेच त्यानंतर झालेल्या वारसनोंदींशी संबंधित असल्याचे विविध महसुली अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Campbell1880"/><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारी असलेल्या जमिनींमध्ये प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा हिस्सा कायद्याने अस्तित्वात असला तरी तो प्रत्यक्ष क्षेत्रफळाच्या स्वरूपात निश्चित झालेला असेलच असे नाही. जमिनीचे विधिसम्मत विभाजन किंवा सक्षम प्राधिकरणाच्या आदेशानंतरच प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा स्वतंत्र हिस्सा निश्चित केला जातो. तोपर्यंत संबंधित सहहिस्सेदारांचा हक्क संयुक्त स्वरूपात राहू शकतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> जमीनधारकाच्या मृत्यूनंतर त्याच्या कायदेशीर वारसांची नावे महसूल अभिलेखांमध्ये फेरफार प्रक्रियेद्वारे नोंदविली जातात. या प्रक्रियेस सामान्यतः '''वारसनोंद''' असे संबोधले जाते. वारसनोंदीनंतर ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर [[हक्क]]अभिलेख अद्ययावत केले जातात; तथापि, वारसनोंद ही महसुली नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय ठरत नाही.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अनेक पिढ्यांपासून वारसनोंदी होत गेल्यामुळे एकाच महसूल अभिलेखावर मोठ्या संख्येने सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा परिस्थितीत जमिनीचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदींचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे होऊ शकते. अशा प्रत्येक प्रकरणाचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, उपलब्ध अभिलेख, लागू कायदे आणि सक्षम प्राधिकरणाच्या निर्णयांनुसार भिन्न असते.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == महाराष्ट्रातील विद्यमान कायदेशीर चौकट == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचे नियमन विविध महसूल, मालमत्ता, वारसा आणि नोंदणीविषयक कायद्यांच्या आधारे केले जाते. या कायद्यांद्वारे जमिनीची नोंद, हक्क अभिलेख, फेरफार, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी, विभाजन आणि जमीन व्यवहार यांचे नियमन केले जाते. संबंधित जमिनीचे स्वरूप, मालकी, हक्क आणि वापर यांनुसार विविध कायदे लागू होऊ शकतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2 April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांबाबत महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ हे प्रमुख अधिनियम आहे. या संहितेच्या अध्याय १० मध्ये [[हक्क]]अभिलेख, ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद आणि इतर [[महसूल]] नोंदींच्या तयारी व देखभालीसंबंधी तरतुदी करण्यात आल्या आहेत.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 – Chapter X (Record of Rights) |url=https://indiankanoon.org/doc/8420948/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांद्वारे हक्क अभिलेखांची तयारी, फेरफार नोंदी, नोंदवह्यांचे स्वरूप आणि त्यांचे अद्ययावतीकरण यांची कार्यपद्धती निश्चित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Record of Rights and Registers (Preparation and Maintenance) Rules, 1971 |url=https://maharashtrahousingandbuildinglaws.com/the-maharashtra-land-revenue-record-of-rights-and-registers-preparation-and-maintenance-rules-1971/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारीच्या जमिनींमध्ये वारसा, विभाजन, विक्री, दान किंवा इतर व्यवहारांमुळे उद्भवणाऱ्या हक्कांचे निर्धारण करताना हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६, मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२ आणि नोंदणी अधिनियम, १९०८ यांसारख्या इतर लागू कायद्यांचाही विचार केला जातो. संबंधित प्रकरणाच्या स्वरूपानुसार सक्षम महसूल प्राधिकरण किंवा दिवाणी न्यायालय यांचे अधिकार लागू होतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.indiacode.nic.in/handle/123456789/15974?view_type=browse |publisher=India Code |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेच्या संदर्भात [[महसूल]] अभिलेखांतील नोंदी, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि [[जमीन]] व्यवहार यांचा अभ्यास करताना संबंधित कायद्यांबरोबरच शासनाची परिपत्रके, [[महसूल]] [[नियम]], न्यायालयीन निर्णय आणि अद्ययावत प्रशासकीय निर्देश यांनाही महत्त्व आहे. == न्यायालयीन दृष्टिकोन == भारतीय न्यायालयांनी विविध निर्णयांद्वारे महसूल अभिलेख, फेरफार नोंदी, सहहिस्सेदारी आणि मालकी हक्क यांच्यातील कायदेशीर भेद स्पष्ट केला आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने वारंवार नमूद केले आहे की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्या स्वतःहून मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाहीत. मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम दिवाणी न्यायालय उपलब्ध पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे करते. * '''Sawarni v. Inder Kaur''', (1996) 6 SCC 223 — सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की महसूल अभिलेखातील फेरफार (Mutation) मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाही; त्याचा उद्देश महसूल प्रशासनापुरता मर्यादित असतो. * '''Balwant Singh v. Daulat Singh''', (1997) 7 SCC 137 — केवळ फेरफार नोंदीमुळे जमिनीवरील मालकी हक्क किंवा स्वारस्य संपुष्टात येत नाही. * '''Suraj Bhan v. Financial Commissioner''', (2007) 6 SCC 186 — सर्वोच्च न्यायालयाने नमूद केले की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या केवळ महसुली उद्देशासाठी असून त्या मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जाऊ शकत नाहीत. * '''Faqruddin v. Tajuddin''', (2008) 8 SCC 12 — महसूल अधिकारी मालकी हक्कावरील वादाचा अंतिम निर्णय देऊ शकत नाहीत; महसूल नोंदींचे स्वरूप मर्यादित प्रशासकीय उद्देशाचे असते. * '''Narasamma v. State of Karnataka''', (2009) 5 SCC 591 — महसूल नोंदी मालकी हक्क निर्माण करीत नाहीत; तथापि, त्या संबंधित काळातील ताब्याविषयी परिस्थितीजन्य पुरावा म्हणून ग्राह्य धरल्या जाऊ शकतात. * '''Jitendra Singh v. State of Madhya Pradesh''', 2021 SCC OnLine SC 802 — सर्वोच्च न्यायालयाने पूर्वीच्या निर्णयांचा पुनरुच्चार करून स्पष्ट केले की फेरफार नोंदी आणि महसूल अभिलेख केवळ महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्यांमुळे कोणताही स्वतंत्र मालकी हक्क निर्माण होत नाही. कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेच्या संदर्भात संयुक्त महसूल अभिलेख, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि फेरफार नोंदी यांचे मूल्यमापन करताना वरील न्यायसिद्ध तत्त्वे महत्त्वाची मानली जातात. तथापि, प्रत्येक प्रकरणातील मालकी हक्क, हिस्सा, विभाजन किंवा इतर वादांचा निर्णय संबंधित पुरावे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांनुसार केला जातो. == आधुनिक आव्हाने == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेसमोर एकविसाव्या शतकात अनेक प्रशासकीय, सामाजिक, आर्थिक आणि कायदेशीर आव्हाने निर्माण झाली आहेत. वारसनोंदींमुळे वाढत जाणारी सहहिस्सेदारांची संख्या, जमिनींचे तुकडीकरण, स्थलांतर, बदलते जमीन वापराचे स्वरूप, डिजिटल महसूल अभिलेख आणि पर्यावरणीय नियम यांमुळे या व्यवस्थेची गुंतागुंत वाढल्याचे विविध शासकीय अहवाल, महसूल अभिलेख आणि संशोधनांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये संयुक्त महसूल अभिलेखांमध्ये वारसनोंदींमुळे सहहिस्सेदारांची संख्या सातत्याने वाढत असल्याने जमिनींचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदी अद्ययावत ठेवणे अधिक जटिल होत आहे. अशा परिस्थितीचा परिणाम जमीन व्यवहार, कर्जप्रकरणे, विकास प्रकल्प आणि प्रशासकीय प्रक्रियांवर होऊ शकतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> डिजिटल भू-अभिलेख प्रणाली, ऑनलाइन ७/१२ उतारे, भू-नकाशांचे संगणकीकरण आणि Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) यांसारख्या उपक्रमांमुळे महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण सुरू झाले आहे. तथापि, ऐतिहासिक संयुक्त नोंदी, प्रलंबित फेरफार, सीमावाद आणि अपूर्ण अभिलेख यांमुळे काही भागांमध्ये अद्ययावत नोंदी तयार करण्यास व्यावहारिक अडचणी निर्माण होतात.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशातील औद्योगिकीकरण, पर्यटन, पायाभूत सुविधा, शहरीकरण आणि पर्यावरणीय संरक्षण यांमुळे जमीन वापराच्या स्वरूपातही बदल होत आहेत. अशा बदलांच्या पार्श्वभूमीवर सामुदायिक जमीन व्यवस्थेशी संबंधित महसूल अभिलेख, मालकी हक्क, सहहिस्सेदारी आणि जमीन वापर यांचा अभ्यास अधिक महत्त्वाचा मानला जात आहे. == सामाजिक व आर्थिक परिणाम == [[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही अनेक गावांच्या सामाजिक रचना, पारंपरिक ग्रामव्यवस्था आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेचा ऐतिहासिक भाग राहिली आहे. शेती, पशुपालन, नैसर्गिक संसाधनांचा वापर आणि सामुदायिक उपक्रम यांमध्ये या व्यवस्थेचा विविध स्वरूपात सहभाग असल्याचे जिल्हा गॅझेटिअर्स आणि ऐतिहासिक महसूल अभिलेखांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Campbell1880"/> संयुक्त जमीनधारणा आणि सहहिस्सेदारीमुळे अनेक कुटुंबांचा एकाच जमिनीशी ऐतिहासिक संबंध टिकून राहिला. कालांतराने वारसनोंदी, लोकसंख्यावाढ आणि ग्रामीण भागातून शहरांकडे होणारे स्थलांतर यांमुळे अनेक महसूल अभिलेखांमध्ये सहहिस्सेदारांची संख्या वाढत गेली. परिणामी, काही भागांमध्ये जमीन व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि अभिलेखांचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे झाले आहे.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील कृषी पद्धती, फळबागा, पर्यटन, पायाभूत सुविधा आणि इतर आर्थिक उपक्रमांच्या विस्तारामुळे जमीन वापराच्या स्वरूपात बदल होत आहेत. या बदलांच्या पार्श्वभूमीवर पारंपरिक सामुदायिक जमीन व्यवस्था, महसूल अभिलेख आणि आधुनिक जमीन प्रशासन यांच्यात समन्वय राखण्याची आवश्यकता विविध धोरणात्मक अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचा अभ्यास हा केवळ महसूल अभिलेखांपुरता मर्यादित नसून ग्रामीण इतिहास, सामाजिक रचना, कृषी अर्थव्यवस्था, पर्यावरण, जमीनधारणा आणि सार्वजनिक प्रशासन या विविध अभ्यासक्षेत्रांशी संबंधित मानला जातो. त्यामुळे या व्यवस्थेचा अभ्यास इतिहास, कायदा, महसूल प्रशासन आणि ग्रामीण विकास या सर्व दृष्टिकोनांतून केला जातो.<ref>{{cite web |title=Konkan Division – Government of Maharashtra |url=https://konkan.gov.in/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[जमीन]] * [[महसूल]] == ग्रंथसूची == === कायदे === * भारत सरकार. ''मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२'' (Transfer of Property Act, 1882). * भारत सरकार. ''नोंदणी अधिनियम, १९०८'' (Registration Act, 1908). * भारत सरकार. ''हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६'' (Hindu Succession Act, 1956). * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''. * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१''. * Bombay Land Revenue Code, 1879. === अधिकृत शासन प्रकाशने === * महाराष्ट्र शासन. ''महाभूलेख''. * भारत सरकार. ''Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP)''. * महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स विभाग. * Survey and Settlement Commissioner, Maharashtra. विविध महसूल परिपत्रके व मार्गदर्शक सूचना. === जिल्हा गॅझेटिअर्स === * Government of Maharashtra. ''Ratnagiri District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Sindhudurg District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Raigad District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Kolaba District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Thane District Gazetteer''. === ब्रिटिशकालीन गॅझेटिअर्स === * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi''. Vol. X. Government Central Press, Bombay, 1880. * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba''. Vol. XI. Government Central Press, Bombay. === संशोधन व संदर्भग्रंथ === * Khobrekar, V. G. ''Kokan from the Earliest to 1818 A.D.'' * Government of Maharashtra. ''Maharashtra State Gazetteers'' (General Series). === संकेतस्थळे === * Maharashtra State Gazetteers Department. * Mahabhulekh. * Maharashtra Revenue and Forest Department. * India Code. * Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP). == चित्रदालन == <gallery mode="packed" heights="180"> File:Paddy field in Maharashtra 9.jpg|कोकणातील भातशेती File:Paddy field in Maharashtra 10.jpg|पारंपरिक भातखाचरे File:Devi Hasol plateau in Konkan 1 (2).jpg|कोकणातील लेटराइट पठार (वरकस जमीन) File:Mango orchard in lateritic plateau.jpg|वरकस जमिनीवरील आंब्याची बाग File:उदगीर वन व जंगल.jpg|कोकणातील वनक्षेत्र File:उदगीरचा डोंगर.jpg|सह्याद्री पर्वतरांगांतील डोंगरउतार </gallery> == बाह्य दुवे == * [https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ महाभूलेख] * [https://aapleabhilekh.mahabhumi.gov.in/ आपले अभिलेख] * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स] * [https://dilrmp.gov.in/ Digital India Land Records Modernization Programme] * [https://www.indiacode.nic.in/ India Code] * [https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/land-revenue-code-1966-2/ महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६] * [https://mahabhumi.gov.in/ महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन] == संदर्भ == [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:महाराष्ट्र]] [[वर्ग:कृषी]] gtnbgjaxrn86mlap53rsgz3o8kdffz1 2695127 2695125 2026-07-17T11:03:57Z AdvAnantGholam 172574 /* सामुदायिक जमिनींचे प्रकार */ 2695127 wikitext text/x-wiki {{Infobox | above = कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था | header1 = सामान्य माहिती | label2 = प्रकार | data2 = पारंपरिक जमीन व्यवस्था | label3 = प्रदेश | data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | label4 = ऐतिहासिक कालखंड | data4 = प्राचीन काळ – वर्तमान | label5 = प्रमुख जमीन प्रकार | data5 = भातशेती, वरकस जमीन, डोंगरावरील सामुदायिक जमीन, आडीची शेती, गुरचराईची जमीन, देवस्थान जमीन, इनाम जमीन, गावकीच्या सामुदायिक जमिनी | label6 = प्रमुख अभिलेख | data6 = ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, हक्क अभिलेख | label7 = प्रमुख कायदा | data7 = महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ | label8 = संबंधित संस्था | data8 = महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन | label9 = संबंधित विषय | data9 = [[महसूल]], [[जमीन]], सहहिस्सेदारी, वारस व्यवस्था | below = कोकणातील पारंपरिक सामुदायिक जमीनधारणा, महसूल अभिलेख आणि कायदेशीर व्यवस्थेचा आढावा }} '''[[कोकण]]तील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]तील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]]प्रशासन|महसुली व्यवस्था आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराईची क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे The Gazetteer of the Bombay Presidency, [[महाराष्ट्र]]राज्य गॅझेटिअर, महसुली अभिलेख आणि इतर ऐतिहासिक स्रोतांमधून दिसून येते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालात]] करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, ''Bombay Land Revenue Code, 1879'', ''Record of Rights'' प्रणाली आणि त्यानंतर महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ अंतर्गत तयार झालेल्या अभिलेखांमुळे या प्रदेशातील जमीनधारणा व महसुली नोंदींचे दस्तऐवजीकरण अधिक नियमित स्वरूपात करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == प्रस्तावना == '''[[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]] प्रशासन|महसुली प्रशासन आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची शेती, गुरचराई क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक, महसुली आणि प्रशासकीय अभिलेखांतून दिसून येते.<ref name="Campbell1880">{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश]] [[भारत]], ब्रिटिशकालात करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, [[गाव]]नकाशे, Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights प्रणालीच्या अंमलबजावणीनंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि हक्क अभिलेखांची नोंद अधिक नियमितपणे करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले आणि ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी व इतर हक्क अभिलेख यांच्या व्यवस्थापनासाठी एकसंध कायदेशीर चौकट उपलब्ध झाली.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == भौगोलिक पार्श्वभूमी == '''[[कोकण]]''' हा [[भारत]]च्या पश्चिम किनारपट्टीवरील [[सह्याद्री]] पर्वतरांग आणि [[अरबी समुद्र]] यांच्या दरम्यान वसलेला चिंचोळा किनारी प्रदेश आहे. [[महाराष्ट्र]]ातील कोकण विभागात [[मुंबई शहर जिल्हा]], [[मुंबई]] उपनगर जिल्हा, [[ठाणे]] जिल्हा, [[पालघर]] जिल्हा, [[रायगड]] जिल्हा, [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा आणि [[सिंधुदुर्ग]] जिल्हा यांचा समावेश होतो.<ref>{{cite web |title=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/index.html |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशात दक्षिण-पश्चिम मान्सूनच्या प्रभावामुळे मोठ्या प्रमाणात पर्जन्यवृष्टी होते. या प्रदेशात प्रामुख्याने लेटराइट (जांभा), लाल मुरूम, गाळयुक्त तसेच डोंगरउतारावरील विविध प्रकारच्या मृदा आढळतात. या भौगोलिक वैशिष्ट्यांमुळे [[भात]]शेती, [[फळ]]बागा आणि पावसावर अवलंबून असलेली [[कृषी]] व्यवस्था विकसित झाली आहे.<ref>{{cite web |title=Hydrogeology of Maharashtra |url=https://gsda.maharashtra.gov.in/en-hydrogeology-of-maharashtra/ |publisher=Groundwater Surveys and Development Agency, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांमधून उगम पावणाऱ्या असंख्य नद्या, खाड्या, ओढे आणि नैसर्गिक जलप्रवाहांमुळे कोकणात [[भात]]शेतीस पोषक भौगोलिक परिस्थिती निर्माण झाली. किनारपट्टी, [[डोंगर]]उतार, [[नदी]]खोरे आणि पठारी भाग यांच्या भौगोलिक विविधतेमुळे [[जमीन]] वापर, [[शेती]]चे प्रकार आणि वस्तीची रचना यांतही विविधता आढळते.<ref name="Campbell1880"/> परंपरेने कोकणातील बहुतेक गावे डोंगरांच्या पायथ्याशी किंवा [[नदी]]काठांवर विकसित झाली. गावाभोवती [[भात]]खाचरे, [[डोंगर]]उतारावरील वरकस [[जमीन]], [[फळ]]बागा, गुरचराई क्षेत्रे आणि [[वन]]क्षेत्र अशी भौगोलिक रचना अनेक ठिकाणी आढळते. या नैसर्गिक परिस्थितीचा स्थानिक जमीन वापर, महसूल व्यवस्था आणि पारंपरिक वहिवाटीवर दीर्घकालीन प्रभाव पडला आहे.<ref>{{cite web |title=What We Do – Gazetteers Department |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/whatwedo.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == ऐतिहासिक पार्श्वभूमी == [[कोकण]] प्रदेशाचा [[इतिहास]] प्राचीन काळापासून विविध राजवंश, सागरी [[व्यापार]] आणि किनारी संस्कृतीशी संबंधित आहे. प्राचीन भारतीय [[साहित्य]], शिलालेख, ताम्रपट तसेच परकीय प्रवाशांच्या वर्णनांमध्ये [[अपरांत]] (Aparanta), सप्त[[कोकण]] आणि [[कोकण]] प्रदेशाचा उल्लेख विविध नावांनी आढळतो. या प्रदेशावर [[सातवाहन]], [[चालुक्य]], [[राष्ट्रकूट]], [[शिलाहार]], [[यादव]], [[बहामनी सल्तनत]], [[आदिलशाही]], [[मराठा साम्राज्य]] आणि [[ब्रिटिश राज]] अशा विविध सत्तांनी वेगवेगळ्या कालखंडांत राज्य केले.<ref>{{cite web |title=History – Maharashtra State Gazetteers |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/greater_bombay/history.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील जमीनधारणा आणि महसूल व्यवस्था कालानुसार बदलत गेली. मध्ययुगीन काळात स्थानिक ग्रामसंस्था, वतन व्यवस्था आणि प्रादेशिक सत्तांनुसार महसूल आकारणीच्या विविध पद्धती अस्तित्वात होत्या. [[पाटील]], [[कुलकर्णी]], [[देशमुख]] आणि इतर पारंपरिक अधिकारी गावपातळीवरील महसूल प्रशासनात महत्त्वाची भूमिका बजावत असत.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri and Savantvadi Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील महसूल व्यवस्थेच्या इतिहासात विजापूर, मराठा आणि ब्रिटिश कालखंडांना विशेष महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या महसूल इतिहासानुसार इ.स. १५०२ मध्ये [[युसुफ आदिल शाह]] यांच्या काळात महसूल व्यवस्थेची पुनर्रचना करण्यात आली. पुढे मराठा आणि पेशवा काळात गावपातळीवरील महसूल प्रशासन अधिक संघटित झाले.<ref>{{cite web |title=History of Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> इ.स. १८१८ नंतर [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश प्रशासनाने]] कोकणातील [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेत व्यापक बदल केले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, नकाशे तयार करणे, जमिनींचे वर्गीकरण आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्याची प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने राबविण्यात आली. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights संबंधीच्या तरतुदींमुळे महसूल प्रशासनाला अधिक एकसंध कायदेशीर स्वरूप प्राप्त झाले.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[स्वातंत्र्य]]ानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर[[ महसूल]] अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले. त्याअंतर्गत ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी आणि इतर [[हक्क]]अभिलेखांचे व्यवस्थापन कायदेशीर चौकटीत करण्यात येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था == [[कोकण]] प्रदेशात पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, [[कृषी]], पर्जन्यमान, सामाजिक रचना आणि प्रचलित रूढी-परंपरा यांच्या आधारे विकसित झाली. गावातील जमिनींचा वापर केवळ वैयक्तिक [[शेती]]पुरता मर्यादित नसून, काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर सामुदायिक स्वरूपात केला जात असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि महसुली नोंदींमध्ये आढळते.<ref name="Campbell1880"/> कोकणातील पारंपरिक [[शेती]] प्रामुख्याने [[भात]]शेतीवर आधारित होती. [[डोंगर]] उतारावरील [[जमीन]], वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराई क्षेत्रे, नैसर्गिक जलस्रोत आणि वनालगतच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, गावकी व्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीनुसार होत असे.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> गावातील [[पाटील]], [[कुलकर्णी]] आणि इतर पारंपरिक ग्रामप्रशासनाशी संबंधित व्यक्ती [[महसूल]] संकलन, [[जमीन]] नोंदी आणि स्थानिक प्रशासनामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावत असत. विविध गावांमध्ये [[जमीन]] वापराच्या पद्धती, वहिवाटीचे [[नियम]] आणि सामुदायिक व्यवस्थापनाची स्वरूपे स्थानिक परिस्थितीनुसार भिन्न होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालीन]] महसूल सर्वेक्षणापूर्वी जमीनधारणेच्या अनेक प्रथा प्रामुख्याने स्थानिक रूढी आणि प्रचलित परंपरांवर आधारित होत्या. नंतरच्या काळात Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि त्यानंतरच्या [[महसूल]] कायद्यांद्वारे जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि अभिलेखीकरण करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> आजही [[कोकण]]ातील काही भागांमध्ये पारंपरिक [[जमीन]] वापराच्या ऐतिहासिक स्वरूपाचे प्रतिबिंब ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर महसुली अभिलेखांमध्ये आढळून येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]]व्यवस्था == [[ईस्ट इंडिया कंपनी]]च्या कारकीर्दीत आणि त्यानंतर [[ब्रिटिश राज]]च्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मधील जमीन महसूल व्यवस्थेत व्यापक प्रशासकीय सुधारणा करण्यात आल्या. महसूल संकलन अधिक कार्यक्षम करणे, जमिनींचे सर्वेक्षण करणे, सीमांकन निश्चित करणे आणि जमीनधारकांच्या हक्कांची नोंद ठेवणे हे या सुधारणांचे प्रमुख उद्दिष्ट होते.ब्रिटिश सत्तेच्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मध्ये [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेचे पुनर्गठन करण्यात आले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) आणि [[महसूल]]प्रशासन यांना कायदेशीर चौकट देण्यासाठी पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026}}</ref> एकोणिसाव्या शतकात ग्रेट ट्रिगोनोमेट्रिकल सर्व्हे आणि स्थानिक [[महसूल]] सर्वेक्षणांच्या आधारे जमिनींचे मोजमाप, वर्गीकरण आणि नकाशे तयार करण्याचे काम सुरू झाले. या सर्वेक्षणांमुळे प्रत्येक गावातील [[शेत]]जमिनी, [[डोंगर]], वनक्षेत्र, [[नदी]]-नाले आणि इतर नैसर्गिक भूभाग यांची स्वतंत्र नोंद करण्यात आली. Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू झाल्यानंतर [[बॉम्बे]]प्रेसिडेन्सीतील [[जमीन]] [[महसूल]] प्रशासनाला एकसंध कायदेशीर चौकट प्राप्त झाली. या कायद्यांतर्गत जमिनींचे सर्वेक्षण, [[महसूल]] निश्चिती, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights), फेरफार नोंदी आणि [[महसूल]] अधिकाऱ्यांचे अधिकार निश्चित करण्यात आले. [[ब्रिटिश]]कालात तयार करण्यात आलेल्या [[हक्क]] अभिलेखमुळे प्रत्येक सर्वे क्रमांकाची माहिती, [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[क्षेत्रफळ]] आणि [[महसूल]] यांची अधिकृत नोंद ठेवण्याची पद्धत विकसित झाली. पुढील काळात या अभिलेखांच्या आधारे [[महसूल]] प्रशासन अधिक नियमित करण्यात आले. कोकणातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये [[ब्रिटिश]]कालीन सर्वेक्षणानंतर [[महसूल]] नोंदी, [[गाव]] नकाशे आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्यात आले. पुढे १९१३ मध्ये ''Record of Rights'' संबंधी तरतुदी लागू झाल्यानंतर गावागावात [[हक्क]]अभिलेख ठेवण्याची प्रक्रिया अधिक नियमित झाली.<ref>{{cite web |title=Records of Rights – Kolaba Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[महसूल]] अभिलेख == '''[[महसूल]] अभिलेख''' ({{lang-en|Revenue Records}}) म्हणजे [[जमीन]]ीची मालकी, ताबा, क्षेत्रफळ, वर्गीकरण, महसूल, लागवड, फेरफार आणि इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. [[महाराष्ट्र]]ात महसूल अभिलेखांचे व्यवस्थापन महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार केले जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]] प्रदेशात [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]] सर्वेक्षणानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन आणि [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्यास प्रारंभ झाला. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि नंतरच्या कायद्यांनुसार [[गाव]] नमुने, सर्वे क्रमांक, [[जमीन]]वर्गीकरण आणि महसूल नोंदी अधिक नियमितपणे ठेवण्यात आल्या.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील प्रमुख [[महसूल]] अभिलेखांमध्ये ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद (Mutation Entry), [[हक्क]]अभिलेख, [[गाव]] नमुने, सर्वे नकाशे आणि भूमापन अभिलेखांचा समावेश होतो. हे अभिलेख [[जमीन]]धारणा, वारसा, [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी आणि [[महसूल]] प्रशासनासाठी महत्त्वाचे मानले जातात.<ref>{{cite web |title=e-Rights Record (Mahabhulekh) |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Mahabhumi, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महसूल]] अभिलेखांमधील नोंदी या प्रामुख्याने [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात येतात. त्या स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जात नाहीत; मालकीचा अंतिम प्रश्न संबंधित पुरावे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांवर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ७/१२ उतारा === '''७/१२ उतारा''' ({{lang-en|Record of Rights Extract}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कृषी]] जमिनींसंबंधीचा एक महत्त्वाचा [[महसूल]] अभिलेख आहे. हा उतारा [[हक्क]]अभिलेखचा भाग असून त्यामध्ये सर्वे किंवा गट क्रमांक, [[क्षेत्रफळ]], [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[लागवड]] केलेली पिके, कर आकारणी तसेच इतर महसुली नोंदींचा समावेश असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत हक्क अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्याची व्यवस्था विकसित झाली. त्यानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार ७/१२ उतारा हा [[महसूल]] प्रशासनातील प्रमुख अभिलेख म्हणून वापरला जातो.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही भागांमध्ये ऐतिहासिकदृष्ट्या संयुक्त किंवा सहहिस्सेदारी स्वरूपाच्या जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदविलेली आढळतात. तथापि, केवळ ७/१२ उतारा हा मालकी हक्काचा अंतिम आणि निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; तो [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात आलेला अभिलेख असून मालकीसंबंधी वाद उद्भवल्यास त्याचा निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ८-अ उतारा === '''८-अ उतारा''' ({{lang-en|Village Form No. 8A}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[महसूल]] अभिलेखपैकी एक महत्त्वाचा अभिलेख असून तो विशिष्ट खातेदाराच्या (''Khata Holder'') नावावर असलेल्या जमिनींची खातेनिहाय माहिती दर्शवितो. ७/१२ उतारा ज्या प्रकारे विशिष्ट सर्वे किंवा गट क्रमांकावरील जमिनीची माहिती देतो, त्याउलट ८-अ उतारा हा एका खातेदाराच्या नावावरील सर्व सर्वे किंवा गट क्रमांकांची एकत्रित नोंद दर्शवितो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – Village Form 8A |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ८-अ उतारामध्ये खातेदाराचे नाव, खाते क्रमांक, संयुक्त खातेदारांची माहिती, संबंधित सर्वे किंवा गट क्रमांक, एकूण [[क्षेत्रफळ]] तसेच शासनाकडे देय असलेल्या [[जमीन]] महसुलाची [[माहिती]] नोंदविली जाते. त्यामुळे एका व्यक्तीच्या किंवा संयुक्त खातेदारांच्या नावावर गावामध्ये किती [[जमीन]] नोंदलेली आहे याचा एकत्रित आढावा घेण्यासाठी हा अभिलेख उपयोगी मानला जातो.<ref>{{cite web |title=Land Records Services – Mahabhumi |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ७/१२ उतारा आणि ८-अ उतारा हे परस्परपूरक [[महसूल]] अभिलेख मानले जातात. [[जमीन]]धारणा, [[वारस]]नोंद, फेरफार, [[कर्ज]] व्यवहार तसेच [[महसूल]] प्रशासनातील विविध कामांसाठी दोन्ही अभिलेखांचा एकत्रित संदर्भ घेतला जातो.<ref>{{cite web |title=Digitally Signed Land Records |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमीनधारणेमध्ये ८-अ उतारा हा संबंधित खातेदारांच्या नावावरील जमिनींची खातेनिहाय [[माहिती]] पडताळण्यासाठी उपयुक्त अभिलेख मानला जातो. तथापि, ७/१२ उतारा प्रमाणेच ८-अ उतारा हा देखील [[महसूल]] अभिलेख असून तो स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम व निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; मालकीचा प्रश्न संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयावर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === फेरफार नोंद === '''फेरफार नोंद''' ({{lang-en|Mutation Entry}}) ही [[महसूल]] अभिलेखमधील अशी नोंद आहे, ज्याद्वारे [[जमीन]]धारकाच्या नावात, हक्कात किंवा जमिनीच्या तपशीलात झालेल्या बदलांची नोंद करण्यात येते. खरेदी-विक्री, वारसा, [[दान]]पत्र, विभाजन, न्यायालयाचा आदेश, शासनाकडून संपादन किंवा इतर कायदेशीर कारणांमुळे जमिनीच्या हक्कात बदल झाल्यास संबंधित महसूल अधिकाऱ्याकडे फेरफार प्रस्ताव सादर केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार प्रस्ताव प्राप्त झाल्यानंतर [[तलाठी]], मंडळ[[अधिकारी]] किंवा अन्य सक्षम [[महसूल]] अधिकारी उपलब्ध कागदपत्रांची पडताळणी करून आवश्यक चौकशी करतात. कायदेशीर अटी पूर्ण झाल्यास फेरफार मंजूर केला जातो आणि त्यानुसार ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा तसेच इतर महसूल अभिलेखांमध्ये आवश्यक बदल करण्यात येतात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] ([[हक्क]]अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार फेरफार नोंदींची प्रक्रिया आणि [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये बदल करण्याची कार्यपद्धती निर्धारित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार नोंद ही महसूल प्रशासनासाठी ठेवण्यात येणारी नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानली जात नाही. सर्वोच्च न्यायालयाने विविध निर्णयांमध्ये महसूल अभिलेखांतील नोंदी प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असल्याचे नमूद केले असून, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite book |title=Mulla on the Transfer of Property Act |edition=12th |publisher=LexisNexis |year=2018 }}</ref> कोकण प्रदेशातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींमध्ये वारसनोंद, सहहिस्सेदारांची नावे, विभाजन किंवा इतर बदल यांमुळे फेरफार नोंदींना विशेष महत्त्व प्राप्त होते. फेरफार मंजूर झाल्यानंतर त्यानुसार संबंधित महसूल अभिलेख अद्ययावत केले जातात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === [[हक्क]]अभिलेख === '''[[हक्क]]अभिलेख''' ({{lang-en|Record of Rights}}) म्हणजे एखाद्या गावातील जमिनींची मालकी, ताबा, उपभोग, [[क्षेत्रफळ]], [[महसूल]], सहहिस्सेदारी, फेरफार तसेच इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. महाराष्ट्रात [[हक्क]]अभिलेखांची तयारी, देखभाल व अद्ययावतीकरणाची प्रक्रिया महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ तसेच महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार केली जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिशकालात]] Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत Record of Rights प्रणालीचा [[विकास]] करण्यात आला. त्यानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]नोंदी आणि [[महसूल]]अभिलेख यांचे अधिक नियमित स्वरूप विकसित झाले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, [[गाव]] नमुने आणि इतर [[महसूल]] नोंदी या [[हक्क]]अभिलेख व्यवस्थेचा भाग मानल्या जातात. या अभिलेखांचा उपयोग [[महसूल]] प्रशासन, [[वारस]]नोंद, [[जमीन]] [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी, [[कर्ज]]प्रकरणे आणि इतर प्रशासकीय कामांसाठी केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]]ातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा अभिलेखांमध्ये फेरफार, [[वारस]]नोंद आणि विभाजन यांमुळे वेळोवेळी बदल होत असले तरी मूळ [[हक्क]]अभिलेख [[महसूल]] प्रशासनासाठी मूलभूत दस्तऐवज म्हणून वापरले जातात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Revenue Administration |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[हक्क]]अभिलेखांतील नोंदी या [[महसूल]] प्रशासनासाठी तयार करण्यात आलेल्या अधिकृत नोंदी असतात. त्या मालकी हक्कासंबंधी महत्त्वाचा पुरावा असला तरी, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सामुदायिक जमिनींचे प्रकार == [[कोकण]] प्रदेशातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, पारंपरिक [[कृषी]] पद्धती, ग्रामव्यवस्था आणि ऐतिहासिक [[महसूल]] व्यवस्थेच्या विकासाशी संबंधित आहे. विविध कालखंडांत गावांच्या गरजेनुसार आणि स्थानिक रूढींनुसार वेगवेगळ्या प्रकारच्या जमिनींचा सामायिक किंवा संयुक्त स्वरूपात वापर करण्यात येत असे. या जमिनींचे स्वरूप, उपयोग आणि महसुली नोंदी प्रत्येक गावाच्या [[इतिहास]], भौगोलिक परिस्थिती आणि प्रशासकीय व्यवस्थेनुसार भिन्न असू शकतात.<ref name="Campbell1880"/><ref>{{cite web |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |title=Revenue and Finance – Land Revenue System |website=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |language=en |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक जमिनींचे प्रमुख प्रकार पुढीलप्रमाणे मानले जातात: * '''गावकी जमीन''' – गावातील सर्वसाधारण सार्वजनिक उपयोगासाठी राखून ठेवलेली जमीन. * '''कुळाची (संयुक्त) जमीन''' – एकाच कुळातील किंवा कुटुंबातील अनेक सदस्यांच्या संयुक्त मालकीची जमीन. * '''देवस्थान किंवा धार्मिक संस्थांची जमीन''' – मंदिरे, देवस्थान किंवा धार्मिक संस्थांच्या मालकीची जमीन. * '''गायरान व चाराऊ जमीन''' – जनावरांच्या चरण्यासाठी राखीव सार्वजनिक जमीन. * '''वनसंपत्ती व सामुदायिक वापराची जमीन''' – सरपण, लाकूड, गवत आणि इतर नैसर्गिक संसाधनांच्या सामायिक वापरासाठी राखलेली जमीन. * '''जलस्रोत परिसरातील जमीन''' – तलाव, विहिरी, ओढे किंवा पाणवठ्यांच्या संरक्षण व सार्वजनिक वापरासाठी राखून ठेवलेली जमीन. या सर्व प्रकारच्या जमिनींचे स्वरूप प्रत्येक गावातील स्थानिक प्रथा, परंपरा, महसूल अभिलेख आणि शासनाच्या धोरणांनुसार बदलत गेले. ब्रिटिश काळात तसेच स्वातंत्र्यानंतरच्या महसूल व्यवस्थेत अनेक सामुदायिक जमिनींची स्वतंत्र नोंद ठेवण्यास सुरुवात झाली, तर काही ठिकाणी त्या वैयक्तिक किंवा संस्थात्मक मालकीत रूपांतरित झाल्या. आजही अशा जमिनींचा इतिहास, वापर आणि हक्क समजून घेण्यासाठी महसूल अभिलेख, ७/१२ उतारे, फेरफार नोंदी आणि गॅझेटिअर्स हे महत्त्वाचे संदर्भ मानले जातात.<ref name="Campbell1880"/><ref>{{cite web |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |title=Revenue and Finance – Land Revenue System |website=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |language=en |access-date=16 July 2026 }}</ref> या लेखाच्या संदर्भात कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेशी संबंधित प्रमुख [[जमीन]] प्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत: * [[भात]]शेती * डोंगरावरील सामुदायिक [[जमीन]] * वरकस [[जमीन]] * आडीची [[शेती]] * गुरचराईची [[जमीन]] * [[देव]]स्थान, इनाम व गावकीच्या जमिनी या प्रत्येक प्रकारची [[जमीन]] तिचा ऐतिहासिक वापर, महसुली नोंदी आणि कायदेशीर स्थिती यांच्या आधारे स्वतंत्रपणे समजावून सांगितली आहे. === [[भात]]शेती === [[भात]]शेती ही [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक [[कृषी]] व्यवस्थेचा प्रमुख आधार मानली जाते. प्रदेशातील भरपूर पर्जन्यमान, [[नदी]]खोरे, खोरी आणि सखल भाग यांमुळे [[भात]]शेतीचा [[विकास]] झाला. [[रत्‍नागिरी]], [[सिंधुदुर्ग]], [[रायगड]] आणि कोकणातील इतर भागांमध्ये [[भात]] हे प्रमुख अन्नधान्य [[पीक]] असून ऐतिहासिकदृष्ट्या अनेक गावांची अर्थव्यवस्था त्यावर आधारित होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेतीची जमीन पारंपरिकपणे कुटुंबे, [[भावकी]] किंवा सहहिस्सेदार यांच्या संयुक्त वहिवाटीत असल्याची उदाहरणे महसुली अभिलेखांमध्ये आढळतात. काही गावांमध्ये [[भात]]खाचरे वैयक्तिक ताब्यात असली तरी इतर काही ठिकाणी संयुक्त जमीनधारणेच्या स्वरूपामुळे अनेक सहहिस्सेदारांची नावे एकाच ७/१२ उताऱ्यावर नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा [[इतिहास]], [[महसूल]] सर्वेक्षण आणि स्थानिक वहिवाट यांवर अवलंबून बदलते.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration – Land Tenure |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरनुसार विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत जिल्ह्यातील अन्नधान्य पिकांमध्ये भाताचे क्षेत्र सर्वाधिक होते. विविध तालुक्यांमध्ये [[भात]] लागवडीच्या पद्धती, स्थानिक वाण, पाण्याचे व्यवस्थापन आणि कापणीच्या पद्धती यांमध्ये भौगोलिक परिस्थितीनुसार फरक आढळत होता. उंच (कुर्यात) आणि सखल (माळ) अशा दोन्ही प्रकारच्या जमिनींवर भाताची लागवड केली जात असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये आहे.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये भातशेती ही प्रमुख [[कृषी]] पद्धती राहिली असून तिचा स्थानिक [[जमीन]] वापर, [[महसूल]] नोंदी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेशी निकटचा संबंध होता.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === डोंगरावरील सामुदायिक जमीन === [[कोकण]] प्रदेशातील डोंगरउतारावरील जमिनी या स्थानिक भौगोलिक परिस्थितीचा महत्त्वाचा भाग आहेत. सह्याद्री पर्वतरांगेपासून किनारपट्टीपर्यंतच्या प्रदेशात डोंगर, उतार, पठारे आणि खोल दऱ्या यांमुळे जमीन वापराच्या विविध पद्धती विकसित झाल्या. अनेक ठिकाणी डोंगरउतारावरील जमिनींचा उपयोग पारंपरिक शेती, गुरचराई, वृक्षलागवड तसेच नैसर्गिक संसाधनांच्या वापरासाठी केला जात असे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये कोकणातील डोंगरउतारावरील जमिनींचे स्वतंत्र वर्गीकरण करण्यात आले होते. रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडी गॅझेटिअरनुसार, ''वर्खस'' (Varkas) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या उंचावरील जमिनी या डोंगरउतारावरील किंवा सपाट अशा दोन प्रकारांत विभागल्या जात होत्या. सर्वेक्षणादरम्यान त्यांच्या क्षेत्रफळाच्या नोंदी, सीमांकन आणि महसूल आकारणीची स्वतंत्र पद्धत विकसित करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Surveys (1827–1851) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार, डोंगरउतारावरील वर्खस जमिनी या उथळ, खडकाळ आणि तुलनेने कमी सुपीक स्वरूपाच्या असतात. अशा जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], काजू आणि आंबा यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असल्याची नोंद आहे, तर डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग कायमस्वरूपी वनक्षेत्र म्हणून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अशा डोंगरउतारावरील जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये एकापेक्षा अधिक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, या नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणेच्या पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Land Revenue – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === वरकस [[जमीन]] === '''वरकस जमीन''' ({{lang-en|Varkas Land}}) हा [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक महसुली वर्गीकरणामधील एक जमीनप्रकार आहे. ही जमीन प्रामुख्याने डोंगरउतारांवर आढळते. मृदेची खोली कमी, खडकाळ स्वरूप, तुलनेने कमी सुपीकता आणि पावसावर अवलंबून असलेली शेती ही तिची प्रमुख वैशिष्ट्ये मानली जातात.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार वरकस जमिनी या डोंगरउतारांवरील उथळ, पिवळसर-लाल रंगाच्या आणि वाळूमिश्रित मृदेच्या असतात. या जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], [[काजू]] आणि [[आंबा]] यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असून, डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग नैसर्गिक वनक्षेत्र म्हणून टिकून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये वरकस जमीन हा स्वतंत्र महसुली वर्ग म्हणून नोंदविण्यात आला होता. जमिनीचे वर्गीकरण, मृदेचा प्रकार, उत्पादनक्षमता आणि महसूल निर्धारण यांवर आधारित तिचे मूल्यांकन करण्यात येत असे.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> एकोणिसाव्या शतकातील Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये वरकस जमिनींचा उल्लेख डोंगरउतारांवरील शेतीयोग्य जमिनी म्हणून करण्यात आला असून, काही भागांत या जमिनी काही वर्षे पडीत ठेवून नंतर पुन्हा लागवडीखाली आणण्याची पद्धत प्रचलित असल्याची नोंद आढळते.<ref name="Campbell1880"/> कोकणातील काही गावांमध्ये वरकस जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणा पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === गुरचराईची [[जमीन]] === '''गुरचराईची [[जमीन]]''' ({{lang-en|Grazing Land or Pasture Land}}) ही गावातील पशुधनासाठी राखीव असलेली [[जमीन]] मानली जाते. [[कोकण]] प्रदेशातील [[डोंगर]]उतार, लेटराइट पठारे आणि मोकळ्या जमिनींचा उपयोग परंपरेने [[गुरे]], म्हशी, शेळ्या व इतर जनावरांच्या चराईसाठी केला जात असे. अनेक गावांमध्ये अशा जमिनी गावाच्या सामायिक वापरासाठी उपलब्ध असल्याचे ऐतिहासिक नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये सह्याद्रीलगतच्या लेटराइट पठारांवर नैसर्गिकरित्या उगवणाऱ्या गवताळ प्रदेशांचा उल्लेख असून, या भागांचा उपयोग प्रामुख्याने गुरांच्या चराईसाठी होत असल्याचे नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]]कालीन Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये डोंगरावरील जमिनींचे महसुली मूल्यांकन करताना गुरचराई, चाऱ्याचा साठा आणि गवतासाठी आवश्यक क्षेत्र वजा करून उर्वरित क्षेत्रावर महसूल आकारणी करण्यात येत असल्याची नोंद आहे. यावरून गुरचराईसाठी स्वतंत्र क्षेत्र राखून ठेवण्याची पद्धत अस्तित्वात असल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency – Ratnagiri: Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये गुरचराईसाठी वापरल्या जाणाऱ्या जमिनींचा उल्लेख महसुली अभिलेखांमध्ये किंवा गावाच्या सामायिक वापरातील जमिनी म्हणून आढळतो. तथापि, अशा जमिनींचे क्षेत्रफळ, कायदेशीर दर्जा आणि वापराची पद्धत संबंधित गावातील महसूल अभिलेख, स्थानिक परंपरा आणि विद्यमान कायदेशीर तरतुदींनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === देवस्थान [[जमीन]] === '''देवस्थान [[जमीन]]''' म्हणजे मंदिरे, देवस्थाने किंवा इतर धार्मिक संस्थांच्या धार्मिक विधी, देखभाल, पूजा-अर्चा आणि उपजीविकेसाठी समर्पित करण्यात आलेल्या जमिनी होत. कोकण प्रदेशात अनेक देवस्थानांच्या मालकीच्या जमिनींचा उल्लेख ऐतिहासिक सनदा, इनाम अभिलेख आणि महसूल नोंदींमध्ये आढळतो. अशा जमिनींचे व्यवस्थापन कालानुसार स्थानिक देवस्थान समित्या, विश्वस्त किंवा लागू कायद्यांनुसार करण्यात आले आहे.<ref name="Campbell1880"/> === इनाम [[जमीन]] === '''इनाम [[जमीन]]''' म्हणजे शासनकर्त्यांनी धार्मिक संस्था, वतनदार, अधिकारी किंवा इतर व्यक्तींना विशिष्ट सेवा, धार्मिक कार्य किंवा सार्वजनिक उद्देशासाठी अनुदान म्हणून दिलेल्या जमिनी होत. कोकणातील अनेक इनाम जमिनींचा उल्लेख ब्रिटिशकालीन महसूल अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळतो. स्वातंत्र्यानंतर विविध इनाम निर्मूलन कायद्यांमुळे अशा जमिनींच्या महसुली आणि कायदेशीर स्थितीत बदल झाले.<ref name="Campbell1880"/> === गावकीच्या सामुदायिक जमिनी === '''गावकीच्या सामुदायिक जमिनी''' या गावाच्या सामूहिक वापरासाठी राखून ठेवलेल्या जमिनी होत. अशा जमिनींचा उपयोग गुरचराई, सार्वजनिक मार्ग, पाणवठे, स्मशानभूमी, सण-उत्सव, सामुदायिक उपक्रम तसेच इतर सार्वजनिक गरजांसाठी केला जात असल्याची नोंद विविध जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळते. अशा जमिनींचे स्वरूप, व्यवस्थापन आणि महसुली नोंदी संबंधित गावाचा इतिहास, स्थानिक प्रथा आणि लागू कायद्यांनुसार बदलू शकतात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सहहिस्सेदारी व [[वारस]] व्यवस्था == '''सहहिस्सेदारी''' ({{lang-en|Co-ownership}}) म्हणजे एका जमिनीवर एकापेक्षा अधिक व्यक्तींचा कायदेशीर हक्क असणे होय. [[कोकण]] प्रदेशातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे काही प्रकारच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचा उगम पारंपरिक ग्रामव्यवस्था, संयुक्त कुटुंब पद्धती, ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षण तसेच त्यानंतर झालेल्या वारसनोंदींशी संबंधित असल्याचे विविध महसुली अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Campbell1880"/><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारी असलेल्या जमिनींमध्ये प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा हिस्सा कायद्याने अस्तित्वात असला तरी तो प्रत्यक्ष क्षेत्रफळाच्या स्वरूपात निश्चित झालेला असेलच असे नाही. जमिनीचे विधिसम्मत विभाजन किंवा सक्षम प्राधिकरणाच्या आदेशानंतरच प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा स्वतंत्र हिस्सा निश्चित केला जातो. तोपर्यंत संबंधित सहहिस्सेदारांचा हक्क संयुक्त स्वरूपात राहू शकतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> जमीनधारकाच्या मृत्यूनंतर त्याच्या कायदेशीर वारसांची नावे महसूल अभिलेखांमध्ये फेरफार प्रक्रियेद्वारे नोंदविली जातात. या प्रक्रियेस सामान्यतः '''वारसनोंद''' असे संबोधले जाते. वारसनोंदीनंतर ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर [[हक्क]]अभिलेख अद्ययावत केले जातात; तथापि, वारसनोंद ही महसुली नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय ठरत नाही.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अनेक पिढ्यांपासून वारसनोंदी होत गेल्यामुळे एकाच महसूल अभिलेखावर मोठ्या संख्येने सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा परिस्थितीत जमिनीचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदींचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे होऊ शकते. अशा प्रत्येक प्रकरणाचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, उपलब्ध अभिलेख, लागू कायदे आणि सक्षम प्राधिकरणाच्या निर्णयांनुसार भिन्न असते.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == महाराष्ट्रातील विद्यमान कायदेशीर चौकट == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचे नियमन विविध महसूल, मालमत्ता, वारसा आणि नोंदणीविषयक कायद्यांच्या आधारे केले जाते. या कायद्यांद्वारे जमिनीची नोंद, हक्क अभिलेख, फेरफार, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी, विभाजन आणि जमीन व्यवहार यांचे नियमन केले जाते. संबंधित जमिनीचे स्वरूप, मालकी, हक्क आणि वापर यांनुसार विविध कायदे लागू होऊ शकतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2 April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांबाबत महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ हे प्रमुख अधिनियम आहे. या संहितेच्या अध्याय १० मध्ये [[हक्क]]अभिलेख, ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद आणि इतर [[महसूल]] नोंदींच्या तयारी व देखभालीसंबंधी तरतुदी करण्यात आल्या आहेत.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 – Chapter X (Record of Rights) |url=https://indiankanoon.org/doc/8420948/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांद्वारे हक्क अभिलेखांची तयारी, फेरफार नोंदी, नोंदवह्यांचे स्वरूप आणि त्यांचे अद्ययावतीकरण यांची कार्यपद्धती निश्चित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Record of Rights and Registers (Preparation and Maintenance) Rules, 1971 |url=https://maharashtrahousingandbuildinglaws.com/the-maharashtra-land-revenue-record-of-rights-and-registers-preparation-and-maintenance-rules-1971/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारीच्या जमिनींमध्ये वारसा, विभाजन, विक्री, दान किंवा इतर व्यवहारांमुळे उद्भवणाऱ्या हक्कांचे निर्धारण करताना हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६, मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२ आणि नोंदणी अधिनियम, १९०८ यांसारख्या इतर लागू कायद्यांचाही विचार केला जातो. संबंधित प्रकरणाच्या स्वरूपानुसार सक्षम महसूल प्राधिकरण किंवा दिवाणी न्यायालय यांचे अधिकार लागू होतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.indiacode.nic.in/handle/123456789/15974?view_type=browse |publisher=India Code |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेच्या संदर्भात [[महसूल]] अभिलेखांतील नोंदी, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि [[जमीन]] व्यवहार यांचा अभ्यास करताना संबंधित कायद्यांबरोबरच शासनाची परिपत्रके, [[महसूल]] [[नियम]], न्यायालयीन निर्णय आणि अद्ययावत प्रशासकीय निर्देश यांनाही महत्त्व आहे. == न्यायालयीन दृष्टिकोन == भारतीय न्यायालयांनी विविध निर्णयांद्वारे महसूल अभिलेख, फेरफार नोंदी, सहहिस्सेदारी आणि मालकी हक्क यांच्यातील कायदेशीर भेद स्पष्ट केला आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने वारंवार नमूद केले आहे की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्या स्वतःहून मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाहीत. मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम दिवाणी न्यायालय उपलब्ध पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे करते. * '''Sawarni v. Inder Kaur''', (1996) 6 SCC 223 — सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की महसूल अभिलेखातील फेरफार (Mutation) मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाही; त्याचा उद्देश महसूल प्रशासनापुरता मर्यादित असतो. * '''Balwant Singh v. Daulat Singh''', (1997) 7 SCC 137 — केवळ फेरफार नोंदीमुळे जमिनीवरील मालकी हक्क किंवा स्वारस्य संपुष्टात येत नाही. * '''Suraj Bhan v. Financial Commissioner''', (2007) 6 SCC 186 — सर्वोच्च न्यायालयाने नमूद केले की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या केवळ महसुली उद्देशासाठी असून त्या मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जाऊ शकत नाहीत. * '''Faqruddin v. Tajuddin''', (2008) 8 SCC 12 — महसूल अधिकारी मालकी हक्कावरील वादाचा अंतिम निर्णय देऊ शकत नाहीत; महसूल नोंदींचे स्वरूप मर्यादित प्रशासकीय उद्देशाचे असते. * '''Narasamma v. State of Karnataka''', (2009) 5 SCC 591 — महसूल नोंदी मालकी हक्क निर्माण करीत नाहीत; तथापि, त्या संबंधित काळातील ताब्याविषयी परिस्थितीजन्य पुरावा म्हणून ग्राह्य धरल्या जाऊ शकतात. * '''Jitendra Singh v. State of Madhya Pradesh''', 2021 SCC OnLine SC 802 — सर्वोच्च न्यायालयाने पूर्वीच्या निर्णयांचा पुनरुच्चार करून स्पष्ट केले की फेरफार नोंदी आणि महसूल अभिलेख केवळ महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्यांमुळे कोणताही स्वतंत्र मालकी हक्क निर्माण होत नाही. कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेच्या संदर्भात संयुक्त महसूल अभिलेख, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि फेरफार नोंदी यांचे मूल्यमापन करताना वरील न्यायसिद्ध तत्त्वे महत्त्वाची मानली जातात. तथापि, प्रत्येक प्रकरणातील मालकी हक्क, हिस्सा, विभाजन किंवा इतर वादांचा निर्णय संबंधित पुरावे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांनुसार केला जातो. == आधुनिक आव्हाने == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेसमोर एकविसाव्या शतकात अनेक प्रशासकीय, सामाजिक, आर्थिक आणि कायदेशीर आव्हाने निर्माण झाली आहेत. वारसनोंदींमुळे वाढत जाणारी सहहिस्सेदारांची संख्या, जमिनींचे तुकडीकरण, स्थलांतर, बदलते जमीन वापराचे स्वरूप, डिजिटल महसूल अभिलेख आणि पर्यावरणीय नियम यांमुळे या व्यवस्थेची गुंतागुंत वाढल्याचे विविध शासकीय अहवाल, महसूल अभिलेख आणि संशोधनांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये संयुक्त महसूल अभिलेखांमध्ये वारसनोंदींमुळे सहहिस्सेदारांची संख्या सातत्याने वाढत असल्याने जमिनींचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदी अद्ययावत ठेवणे अधिक जटिल होत आहे. अशा परिस्थितीचा परिणाम जमीन व्यवहार, कर्जप्रकरणे, विकास प्रकल्प आणि प्रशासकीय प्रक्रियांवर होऊ शकतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> डिजिटल भू-अभिलेख प्रणाली, ऑनलाइन ७/१२ उतारे, भू-नकाशांचे संगणकीकरण आणि Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) यांसारख्या उपक्रमांमुळे महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण सुरू झाले आहे. तथापि, ऐतिहासिक संयुक्त नोंदी, प्रलंबित फेरफार, सीमावाद आणि अपूर्ण अभिलेख यांमुळे काही भागांमध्ये अद्ययावत नोंदी तयार करण्यास व्यावहारिक अडचणी निर्माण होतात.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशातील औद्योगिकीकरण, पर्यटन, पायाभूत सुविधा, शहरीकरण आणि पर्यावरणीय संरक्षण यांमुळे जमीन वापराच्या स्वरूपातही बदल होत आहेत. अशा बदलांच्या पार्श्वभूमीवर सामुदायिक जमीन व्यवस्थेशी संबंधित महसूल अभिलेख, मालकी हक्क, सहहिस्सेदारी आणि जमीन वापर यांचा अभ्यास अधिक महत्त्वाचा मानला जात आहे. == सामाजिक व आर्थिक परिणाम == [[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही अनेक गावांच्या सामाजिक रचना, पारंपरिक ग्रामव्यवस्था आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेचा ऐतिहासिक भाग राहिली आहे. शेती, पशुपालन, नैसर्गिक संसाधनांचा वापर आणि सामुदायिक उपक्रम यांमध्ये या व्यवस्थेचा विविध स्वरूपात सहभाग असल्याचे जिल्हा गॅझेटिअर्स आणि ऐतिहासिक महसूल अभिलेखांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Campbell1880"/> संयुक्त जमीनधारणा आणि सहहिस्सेदारीमुळे अनेक कुटुंबांचा एकाच जमिनीशी ऐतिहासिक संबंध टिकून राहिला. कालांतराने वारसनोंदी, लोकसंख्यावाढ आणि ग्रामीण भागातून शहरांकडे होणारे स्थलांतर यांमुळे अनेक महसूल अभिलेखांमध्ये सहहिस्सेदारांची संख्या वाढत गेली. परिणामी, काही भागांमध्ये जमीन व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि अभिलेखांचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे झाले आहे.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील कृषी पद्धती, फळबागा, पर्यटन, पायाभूत सुविधा आणि इतर आर्थिक उपक्रमांच्या विस्तारामुळे जमीन वापराच्या स्वरूपात बदल होत आहेत. या बदलांच्या पार्श्वभूमीवर पारंपरिक सामुदायिक जमीन व्यवस्था, महसूल अभिलेख आणि आधुनिक जमीन प्रशासन यांच्यात समन्वय राखण्याची आवश्यकता विविध धोरणात्मक अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचा अभ्यास हा केवळ महसूल अभिलेखांपुरता मर्यादित नसून ग्रामीण इतिहास, सामाजिक रचना, कृषी अर्थव्यवस्था, पर्यावरण, जमीनधारणा आणि सार्वजनिक प्रशासन या विविध अभ्यासक्षेत्रांशी संबंधित मानला जातो. त्यामुळे या व्यवस्थेचा अभ्यास इतिहास, कायदा, महसूल प्रशासन आणि ग्रामीण विकास या सर्व दृष्टिकोनांतून केला जातो.<ref>{{cite web |title=Konkan Division – Government of Maharashtra |url=https://konkan.gov.in/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[जमीन]] * [[महसूल]] == ग्रंथसूची == === कायदे === * भारत सरकार. ''मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२'' (Transfer of Property Act, 1882). * भारत सरकार. ''नोंदणी अधिनियम, १९०८'' (Registration Act, 1908). * भारत सरकार. ''हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६'' (Hindu Succession Act, 1956). * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''. * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१''. * Bombay Land Revenue Code, 1879. === अधिकृत शासन प्रकाशने === * महाराष्ट्र शासन. ''महाभूलेख''. * भारत सरकार. ''Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP)''. * महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स विभाग. * Survey and Settlement Commissioner, Maharashtra. विविध महसूल परिपत्रके व मार्गदर्शक सूचना. === जिल्हा गॅझेटिअर्स === * Government of Maharashtra. ''Ratnagiri District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Sindhudurg District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Raigad District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Kolaba District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Thane District Gazetteer''. === ब्रिटिशकालीन गॅझेटिअर्स === * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi''. Vol. X. Government Central Press, Bombay, 1880. * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba''. Vol. XI. Government Central Press, Bombay. === संशोधन व संदर्भग्रंथ === * Khobrekar, V. G. ''Kokan from the Earliest to 1818 A.D.'' * Government of Maharashtra. ''Maharashtra State Gazetteers'' (General Series). === संकेतस्थळे === * Maharashtra State Gazetteers Department. * Mahabhulekh. * Maharashtra Revenue and Forest Department. * India Code. * Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP). == चित्रदालन == <gallery mode="packed" heights="180"> File:Paddy field in Maharashtra 9.jpg|कोकणातील भातशेती File:Paddy field in Maharashtra 10.jpg|पारंपरिक भातखाचरे File:Devi Hasol plateau in Konkan 1 (2).jpg|कोकणातील लेटराइट पठार (वरकस जमीन) File:Mango orchard in lateritic plateau.jpg|वरकस जमिनीवरील आंब्याची बाग File:उदगीर वन व जंगल.jpg|कोकणातील वनक्षेत्र File:उदगीरचा डोंगर.jpg|सह्याद्री पर्वतरांगांतील डोंगरउतार </gallery> == बाह्य दुवे == * [https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ महाभूलेख] * [https://aapleabhilekh.mahabhumi.gov.in/ आपले अभिलेख] * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स] * [https://dilrmp.gov.in/ Digital India Land Records Modernization Programme] * [https://www.indiacode.nic.in/ India Code] * [https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/land-revenue-code-1966-2/ महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६] * [https://mahabhumi.gov.in/ महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन] == संदर्भ == [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:महाराष्ट्र]] [[वर्ग:कृषी]] 8i2xpjoyc9mt5issqghjpr7o1fjwldk 0 381525 2694931 2026-07-16T15:32:09Z Aryan Bagkar 152513 नवीन पान: {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = महाराणी नागनिका | पदवी = महाराणी, राजमाता | चित्र = Coin of Satkarni.jpg | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_श... 2694931 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = महाराणी नागनिका | पदवी = महाराणी, राजमाता | चित्र = Coin of Satkarni.jpg | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[प्रतिष्ठान]] | पूर्ण_नाव = नागनिका उर्फ नयनिका | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[श्री सातकर्णी]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = | वडील = | आई = | पत्नी = | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | पती = [[श्री सातकर्णी]] | इतर_पती = | संतती = [[वेदिश्री]]<br>[[शक्तिश्री]] | राजवंश = [[सातवाहन]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''नागनिका उर्फ नयनिका ''' ही [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन साम्राज्याची]] सम्राज्ञी होती. तिचे साम्राज्य [[दख्खनचे पठार|दख्खन]] प्रदेशात पसरलेले होते. भारतीय साम्राज्यावर राज्य करणारी ती ऐतिहासिकदृष्ट्या पुष्टी झालेली पहिली महिला होती (जरी तिच्या आधीही पौराणिक महिला शासक होऊन गेल्या आहेत). तिचे लग्न राजा [[श्री सातकर्णी]] याच्याशी झाले होते. तिचा मुलगा राजा झाला तेव्हा तो अल्पवयीन होता आणि त्याच्या अल्पवयीन काळात तिने त्याच्या जागी राजमाता म्हणून राज्य केले. {{विस्तार}} {{साचा:सातवाहन वंशावळ}} {{साचा:सातवाहन साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} awp1qrnbdeeofj8hiw5uk2ztlzdq41e 2694936 2694931 2026-07-16T15:40:13Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2694936 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = महाराणी नागनिका | पदवी = महाराणी, राजमाता | चित्र = Coin of Satkarni.jpg | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[प्रतिष्ठान]] | पूर्ण_नाव = नागनिका उर्फ नयनिका | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[पहिला सातकर्णी]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = | वडील = | आई = | पत्नी = | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | पती = [[पहिला सातकर्णी]] | इतर_पती = | संतती = [[वेदिश्री]]<br>[[शक्तिश्री]] | राजवंश = [[सातवाहन]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''नागनिका उर्फ नयनिका ''' ही [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन साम्राज्याची]] सम्राज्ञी होती. तिचे साम्राज्य [[दख्खनचे पठार|दख्खन]] प्रदेशात पसरलेले होते. भारतीय साम्राज्यावर राज्य करणारी ती ऐतिहासिकदृष्ट्या पुष्टी झालेली पहिली महिला होती (जरी तिच्या आधीही पौराणिक महिला शासक होऊन गेल्या आहेत). तिचे लग्न राजा [[पहिला सातकर्णी]] याच्याशी झाले होते. तिचा मुलगा राजा झाला तेव्हा तो अल्पवयीन होता आणि त्याच्या अल्पवयीन काळात तिने त्याच्या जागी राजमाता म्हणून राज्य केले. {{विस्तार}} {{साचा:सातवाहन वंशावळ}} {{साचा:सातवाहन साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} e0mktvnzytyeoi1lpu325d3lm16fehn 2694990 2694936 2026-07-17T02:09:39Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694990 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = महाराणी नागनिका | पदवी = महाराणी, राजमाता | चित्र = Coin of Satkarni.jpg | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[प्रतिष्ठान]] | पूर्ण_नाव = नागनिका उर्फ नयनिका | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[पहिला सातकर्णी]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = | वडील = | आई = | पत्नी = | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | पती = [[पहिला सातकर्णी]] | इतर_पती = | संतती = [[वेदिश्री]]<br>[[शक्तिश्री]] | राजवंश = [[सातवाहन]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''नागनिका उर्फ नयनिका ''' ही [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन साम्राज्याची]] सम्राज्ञी होती. तिचे साम्राज्य [[दख्खनचे पठार|दख्खन]] प्रदेशात पसरलेले होते. भारतीय साम्राज्यावर राज्य करणारी ती ऐतिहासिकदृष्ट्या पुष्टी झालेली पहिली महिला होती (जरी तिच्या आधीही पौराणिक महिला शासक होऊन गेल्या आहेत). तिचे लग्न राजा [[पहिला सातकर्णी]] याच्याशी झाले होते. तिचा मुलगा राजा झाला तेव्हा तो अल्पवयीन होता आणि त्याच्या अल्पवयीन काळात तिने त्याच्या जागी राजमाता म्हणून राज्य केले. {{विस्तार}} {{साचा:सातवाहन वंशावळ}} {{साचा:सातवाहन साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} [[वर्ग:सातवाहन]] 2mij2q2r0rph5p81s65vxvijw7lyh5l 2694991 2694990 2026-07-17T02:09:52Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694991 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = महाराणी नागनिका | पदवी = महाराणी, राजमाता | चित्र = Coin of Satkarni.jpg | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[प्रतिष्ठान]] | पूर्ण_नाव = नागनिका उर्फ नयनिका | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[पहिला सातकर्णी]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = | वडील = | आई = | पत्नी = | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | पती = [[पहिला सातकर्णी]] | इतर_पती = | संतती = [[वेदिश्री]]<br>[[शक्तिश्री]] | राजवंश = [[सातवाहन]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''नागनिका उर्फ नयनिका ''' ही [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन साम्राज्याची]] सम्राज्ञी होती. तिचे साम्राज्य [[दख्खनचे पठार|दख्खन]] प्रदेशात पसरलेले होते. भारतीय साम्राज्यावर राज्य करणारी ती ऐतिहासिकदृष्ट्या पुष्टी झालेली पहिली महिला होती (जरी तिच्या आधीही पौराणिक महिला शासक होऊन गेल्या आहेत). तिचे लग्न राजा [[पहिला सातकर्णी]] याच्याशी झाले होते. तिचा मुलगा राजा झाला तेव्हा तो अल्पवयीन होता आणि त्याच्या अल्पवयीन काळात तिने त्याच्या जागी राजमाता म्हणून राज्य केले. {{विस्तार}} {{साचा:सातवाहन वंशावळ}} {{साचा:सातवाहन साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} [[वर्ग:सातवाहन]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] rlc4qc8wlcxuv4w3oyxvwqg9ae89siq 2694992 2694991 2026-07-17T02:12:35Z अभय नातू 206 प्रस्तावना 2694992 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = महाराणी नागनिका | पदवी = महाराणी, राजमाता | चित्र = Coin of Satkarni.jpg | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[प्रतिष्ठान]] | पूर्ण_नाव = नागनिका उर्फ नयनिका | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[पहिला सातकर्णी]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = | वडील = | आई = | पत्नी = | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | पती = [[पहिला सातकर्णी]] | इतर_पती = | संतती = [[वेदिश्री]]<br>[[शक्तिश्री]] | राजवंश = [[सातवाहन]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} {{बदल}} '''नागनिका उर्फ नयनिका ''' ही [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन साम्राज्याची]] सम्राज्ञी होती. तिचे साम्राज्य [[दख्खनचे पठार|दख्खन]] प्रदेशात पसरलेले होते. ऐतिहासिक नोंद असलेली ही पहिली भारतीय सम्राज्ञी होती (जरी तिच्या आधीही पौराणिक महिला शासक होऊन गेल्या आहेत). तिचे लग्न राजा [[पहिला सातकर्णी]] याच्याशी झाले होते. तिचा मुलगा राजा झाला तेव्हा तो अल्पवयीन होता आणि त्याच्या अल्पवयीन काळात तिने त्याच्या जागी राजमाता म्हणून राज्य केले. {{विस्तार}} {{साचा:सातवाहन वंशावळ}} {{साचा:सातवाहन साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} [[वर्ग:सातवाहन]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] qzk36az2gqy6sa0iya28fwo21epo6bv 3 381526 2694944 2026-07-16T16:11:23Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2694944 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=डॉ अभय नारायण सहस्रबुद्धे}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २१:४१, १६ जुलै २०२६ (IST) rr7n9wzdo7a6ut8n44ocdj95wiovm52 0 381527 2694971 2026-07-16T18:24:51Z Aryan Bagkar 152513 नवीन पान: {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = महाराणी वसिष्ठी | पदवी = महाराणी, राजमाता | चित्र = Coin of Satkarni.jpg | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शी... 2694971 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = महाराणी वसिष्ठी | पदवी = महाराणी, राजमाता | चित्र = Coin of Satkarni.jpg | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[प्रतिष्ठान]] | पूर्ण_नाव = वसिष्ठी | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[गौतमी बालश्री]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = | वडील = | आई = | पत्नी = | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | पती = [[दुसरा सातकर्णी]] | इतर_पती = | संतती = [[वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी]]<br>[[वसिष्ठीपुत्र श्री पुलुयामी]] | राजवंश = [[सातवाहन]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''महाराणी वसिष्ठी''' ही [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन साम्राज्याची]] सम्राज्ञी होती. [[दुसरा सातकर्णी]] याची ती पत्नी होती. {{विस्तार}} {{साचा:सातवाहन वंशावळ}} {{साचा:सातवाहन साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} 4iajigvsi1arnxx3skajnt33orft59g 2694972 2694971 2026-07-16T18:26:14Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2694972 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = महाराणी वसिष्ठी | पदवी = महाराणी, राजमाता | चित्र = Coin of Satkarni.jpg | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[प्रतिष्ठान]] | पूर्ण_नाव = वसिष्ठी | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[गौतमी बालश्री]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = | वडील = | आई = | पत्नी = | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | पती = [[गौतमीपुत्र सातकर्णी]] | इतर_पती = | संतती = [[वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी]]<br>[[वसिष्ठीपुत्र श्री पुलुयामी]] | राजवंश = [[सातवाहन]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''महाराणी वसिष्ठी''' ही [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन साम्राज्याची]] सम्राज्ञी होती. [[गौतमीपुत्र सातकर्णी]] याची ती पत्नी होती. {{विस्तार}} {{साचा:सातवाहन वंशावळ}} {{साचा:सातवाहन साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} pnyk0m9z27bipk059d48tdno4u8hf29 2694979 2694972 2026-07-16T18:33:27Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2694979 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = महाराणी वसिष्ठी | पदवी = महाराणी, राजमाता | चित्र = Coin of Satkarni.jpg | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[प्रतिष्ठान]] | पूर्ण_नाव = वसिष्ठी | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[गौतमी बालश्री]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = | वडील = | आई = | पत्नी = | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | पती = [[गौतमीपुत्र सातकर्णी]] | इतर_पती = | संतती = [[वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी]]<br>[[वसिष्ठीपुत्र पुलुमावी]] | राजवंश = [[सातवाहन]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''महाराणी वसिष्ठी''' ही [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन साम्राज्याची]] सम्राज्ञी होती. [[गौतमीपुत्र सातकर्णी]] याची ती पत्नी होती. {{विस्तार}} {{साचा:सातवाहन वंशावळ}} {{साचा:सातवाहन साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} 8wxosfn0cjsvtem8dwgs4x18itt5txs 2694993 2694979 2026-07-17T02:13:34Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694993 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = महाराणी वसिष्ठी | पदवी = महाराणी, राजमाता | चित्र = Coin of Satkarni.jpg | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[प्रतिष्ठान]] | पूर्ण_नाव = वसिष्ठी | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[गौतमी बालश्री]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = | वडील = | आई = | पत्नी = | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | पती = [[गौतमीपुत्र सातकर्णी]] | इतर_पती = | संतती = [[वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी]]<br>[[वसिष्ठीपुत्र पुलुमावी]] | राजवंश = [[सातवाहन]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''महाराणी वसिष्ठी''' ही [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन साम्राज्याची]] सम्राज्ञी होती. [[गौतमीपुत्र सातकर्णी]] याची ती पत्नी होती. {{विस्तार}} {{साचा:सातवाहन वंशावळ}} {{साचा:सातवाहन साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} [[वर्ग:सातवाहन]] 7k8bm289gz4ow046ld2znohpf4tdr4h 2694994 2694993 2026-07-17T02:13:51Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2694994 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = महाराणी वसिष्ठी | पदवी = महाराणी, राजमाता | चित्र = Coin of Satkarni.jpg | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[प्रतिष्ठान]] | पूर्ण_नाव = वसिष्ठी | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[गौतमी बालश्री]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = | वडील = | आई = | पत्नी = | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | पती = [[गौतमीपुत्र सातकर्णी]] | इतर_पती = | संतती = [[वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी]]<br>[[वसिष्ठीपुत्र पुलुमावी]] | राजवंश = [[सातवाहन]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''महाराणी वसिष्ठी''' ही [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन साम्राज्याची]] सम्राज्ञी होती. [[गौतमीपुत्र सातकर्णी]] याची ती पत्नी होती. {{विस्तार}} {{साचा:सातवाहन वंशावळ}} {{साचा:सातवाहन साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} [[वर्ग:सातवाहन]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] 39i4iznb10czucsa2mnsmvsxwwh805x 0 381528 2694975 2026-07-16T18:28:35Z Aryan Bagkar 152513 Aryan Bagkar ने लेख [[वासिष्ठीपुत्र सातकर्णी]] वरुन [[वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी]] ला हलविला 2694975 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[वसिष्ठीपुत्र सातकर्णी]] kzpa87jl4amcqqruaej7c65ukkmrp9g 0 381529 2694978 2026-07-16T18:31:57Z Aryan Bagkar 152513 Aryan Bagkar ने लेख [[वासिष्ठीपुत्र पुलुमावी]] वरुन [[वसिष्ठीपुत्र पुलुमावी]] ला हलविला 2694978 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[वसिष्ठीपुत्र पुलुमावी]] pdjtn03f3vjinzuqx50b9hqnkaxi5se 0 381530 2694989 2026-07-17T02:09:24Z अभय नातू 206 नामभेद 2694989 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[नागनिका (सातवाहन राणी)]] nhenvuwrup6p6n5h1lfhu1pl4lkonhi 3 381531 2694997 2026-07-17T02:36:35Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2694997 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Onkarazto}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०८:०६, १७ जुलै २०२६ (IST) gkt5r97poc60wy76642hs2yjnvejcj6 0 381532 2695010 2026-07-17T04:24:35Z अभय नातू 206 शीर्षकलेखन संकेत 2695010 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[माँटगोमरी काउंटी, मेरीलँड]] m5ehgl2nfkjv8bvpkqeo489mqrgddq1 0 381533 2695011 2026-07-17T04:26:08Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1353642130|Tamulpur district]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2695011 wikitext text/x-wiki '''तामुलपूर जिल्हा''' हा भारताच्या [[ईशान्य भारत|ईशान्येकडील राज्यांपैकी]] एक असलेल्या [[आसाम|आसामच्या]] बोडोलँड प्रादेशिक प्रदेशातील एक प्रशासकीय जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय मुख्यालय तामुलपूर येथे आहे. २०२१ मध्ये, मुख्यमंत्री [[हिमंत बिश्व शर्मा|हिमंता बिश्वा शर्मा]] यांच्या अध्यक्षतेखालील आसामच्या मंत्रिमंडळाने तामुलपूरला पूर्ण जिल्हा बनवण्याच्या प्रस्तावाला मंजुरी दिली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.newsdaily24.in/details/2437/Assam%20Budget%202021:%20Tamulpur%20Proposed%20To%20Be%20Created%20As%20New%20District|title=Assam Budget 2021: Tamulpur Proposed To Be Created As New District|last=|first=|date=2021-07-17|website=www.newsdaily24.in|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716113144/https://www.newsdaily24.in/details/2437/Assam%20Budget%202021:%20Tamulpur%20Proposed%20To%20Be%20Created%20As%20New%20District|archive-date=16 July 2021|access-date=2022-01-24}}</ref> २३ जानेवारी २०२२ रोजी तामुलपूरची औपचारिकपणे निर्मिती झाली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/assam-govt-forms-tamulpur-as-new-district-in-state-574587|title=Assam Govt Forms Tamulpur As New District In State|date=2021-01-24|website=www.sentinelassam.com|language=en|access-date=2022-01-24}}</ref> ३० डिसेंबर २०२२ रोजी, आसाम सरकारने त्याचे [[बक्सा जिल्हा|बक्सा जिल्ह्यात]] पुनर्विलीनीकरण करण्याचा निर्णय घेतला आणि १ जानेवारी २०२३ पासून जिल्ह्याचे अस्तित्व संपुष्टात आले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://nenow.in/north-east-news/assam-govt-remerges-biswanath-hojai-bajali-and-tamulpur-with-original-districts.html|title=Assam govt remerges Biswanath, Hojai, Bajali and Tamulpur with original districts|last=NEWS|first=NE NOW|date=2022-12-31|website=NORTHEAST NOW|language=en-US|access-date=2023-01-03}}</ref> हा निर्णय राज्यातील सीमांकन प्रक्रियेपूर्वी घेण्यात आला होता. तथापि, २५ ऑगस्ट २०२३ रोजी, सरकारने तामुलपूर आणि गोरेश्वर विधानसभा जागांचा समावेश करून जिल्ह्याची पुनर्रचना करण्याचा नवीन निर्णय जाहीर केला.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assam-cabinet-decides-to-create-4-districts/article67235407.ece|title=Assam Cabinet decides to 'create' 4 districts|date=25 August 2023|work=The Hindu}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आसाममधील जिल्हे]] [[वर्ग:इ.स. २०२२ मधील निर्मिती]] rb4uvmg9nuw2gwfkxbxan6a88fsuyvm 2695015 2695011 2026-07-17T04:27:00Z Dharmadhyaksha 28394 {{माहिती संचिका}} 2695015 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''तामुलपूर जिल्हा''' हा भारताच्या [[ईशान्य भारत|ईशान्येकडील राज्यांपैकी]] एक असलेल्या [[आसाम|आसामच्या]] बोडोलँड प्रादेशिक प्रदेशातील एक प्रशासकीय जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय मुख्यालय तामुलपूर येथे आहे. २०२१ मध्ये, मुख्यमंत्री [[हिमंत बिश्व शर्मा|हिमंता बिश्वा शर्मा]] यांच्या अध्यक्षतेखालील आसामच्या मंत्रिमंडळाने तामुलपूरला पूर्ण जिल्हा बनवण्याच्या प्रस्तावाला मंजुरी दिली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.newsdaily24.in/details/2437/Assam%20Budget%202021:%20Tamulpur%20Proposed%20To%20Be%20Created%20As%20New%20District|title=Assam Budget 2021: Tamulpur Proposed To Be Created As New District|last=|first=|date=2021-07-17|website=www.newsdaily24.in|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716113144/https://www.newsdaily24.in/details/2437/Assam%20Budget%202021:%20Tamulpur%20Proposed%20To%20Be%20Created%20As%20New%20District|archive-date=16 July 2021|access-date=2022-01-24}}</ref> २३ जानेवारी २०२२ रोजी तामुलपूरची औपचारिकपणे निर्मिती झाली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/assam-govt-forms-tamulpur-as-new-district-in-state-574587|title=Assam Govt Forms Tamulpur As New District In State|date=2021-01-24|website=www.sentinelassam.com|language=en|access-date=2022-01-24}}</ref> ३० डिसेंबर २०२२ रोजी, आसाम सरकारने त्याचे [[बक्सा जिल्हा|बक्सा जिल्ह्यात]] पुनर्विलीनीकरण करण्याचा निर्णय घेतला आणि १ जानेवारी २०२३ पासून जिल्ह्याचे अस्तित्व संपुष्टात आले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://nenow.in/north-east-news/assam-govt-remerges-biswanath-hojai-bajali-and-tamulpur-with-original-districts.html|title=Assam govt remerges Biswanath, Hojai, Bajali and Tamulpur with original districts|last=NEWS|first=NE NOW|date=2022-12-31|website=NORTHEAST NOW|language=en-US|access-date=2023-01-03}}</ref> हा निर्णय राज्यातील सीमांकन प्रक्रियेपूर्वी घेण्यात आला होता. तथापि, २५ ऑगस्ट २०२३ रोजी, सरकारने तामुलपूर आणि गोरेश्वर विधानसभा जागांचा समावेश करून जिल्ह्याची पुनर्रचना करण्याचा नवीन निर्णय जाहीर केला.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assam-cabinet-decides-to-create-4-districts/article67235407.ece|title=Assam Cabinet decides to 'create' 4 districts|date=25 August 2023|work=The Hindu}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आसाममधील जिल्हे]] [[वर्ग:इ.स. २०२२ मधील निर्मिती]] rfwnlw8rrsvn081xqh04fd0hrhpdcsz 0 381534 2695012 2026-07-17T04:26:17Z अभय नातू 206 शीर्षकलेखन संकेत 2695012 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[आर्लिंग्टन काउंटी, व्हर्जिनिया]] ni75hsvd5en3si436eak2qku74rz794 0 381535 2695013 2026-07-17T04:26:37Z अभय नातू 206 शीर्षकलेखन संकेत 2695013 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[प्रिन्स जॉर्ज काउंटी, व्हर्जिनिया]] 1jeh8r2l9s697s5n9xieq5ve7hotw8f 0 381536 2695014 2026-07-17T04:26:59Z अभय नातू 206 शीर्षकलेखन संकेत 2695014 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[चार्ल्स काउंटी, मेरीलँड]] hdpwr5ehbe5aj5he8dk65xifjxr4hoh 0 381537 2695016 2026-07-17T04:27:18Z अभय नातू 206 शीर्षकलेखन संकेत 2695016 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[प्रिन्स विल्यम काउंटी, व्हर्जिनिया]] ljnj1d980o1ywnrdhaoqysqdji35trg 0 381538 2695017 2026-07-17T04:27:37Z अभय नातू 206 शीर्षकलेखन संकेत 2695017 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[लूडून काउंटी, व्हर्जिनिया]] br6wbhcjj68lmg4odio1ujj7j5d9fs7 0 381539 2695019 2026-07-17T04:30:22Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[फेरफॅक्स काउंटी, व्हर्जिनिया]] वरुन [[फेरफॅक्स काउंटी (व्हर्जिनिया)]] ला हलविला: शीर्षकलेखन संकेत 2695019 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[फेरफॅक्स काउंटी (व्हर्जिनिया)]] 3whc4yonaisvfvv4mmafif1ejuz3oal 14 381540 2695022 2026-07-17T04:31:52Z अभय नातू 206 नवीन 2695022 wikitext text/x-wiki * [[वर्ग:व्हर्जिनियामधील काउंटी]] [[वर्ग:इ.स. १७४२ मधील निर्मिती]] 2spul5jfaeysfxuyn1ecrneoh5ahpuq 2 381541 2695023 2026-07-17T04:32:08Z करमाळा, सोलापूरची माहिती 185233 स्वातंत्र्यसैनिक व ज्येष्ठ पत्रकार शंकरराव येवले यांच्याशी संबंधित संपूर्ण माहिती 2695023 wikitext text/x-wiki शंकरराव येवले हे सोलापूर जिल्ह्यातील करमाळा तालुक्यातील एक स्वातंत्र्य सैनिक, ज्येष्ठ पत्रकार, लेखक, समाजसेवक होते. • शंकरराव येवले यांची संपूर्ण माहिती :- पूर्ण नाव - शंकरराव भाऊराव येवले. ( शं. भा. येवले) जन्म - १२ सप्टेंबर १९२७. (करमाळा, ब्रिटिश भारत) मृत्यू - २४ जून २०१२. (सोलापूर, महाराष्ट्र, भारत) • कार्यक्षेत्र - भारतीय स्वातंत्र्य चळवळ, पत्रकारिता, लेखन, समाजकार्य. • कौटुंबिक माहिती - येवले कुटुंब हे करमाळा शहरातील काही जुन्या कुटुंबांपैकी एक कुटुंब आहे. शंकरराव येवले यांचे वडील भाऊराव लक्ष्मणराव येवले हे ब्रिटिशकालीन करमाळा नगरपालिकेत रोड कारकून तथा लिपिक म्हणून कार्यरत होते. भाऊराव येवले यांचा विवाह महर्षी विठ्ठल रामजी शिंदे यांचे सहकारी असलेले केरू रावजी भोसले यांची कन्या आणि स्वातंत्र्यसैनिक व समाजवादी नेते अ. के. भोसले यांची बहीण उषाबाई यांच्याशी झाला. आणि पुढे भाऊराव व उषाबाई यांना ५ मुले आणि ३ मुली अशी एकूण ८ अपत्ये झाली. त्यातील सर्वात मोठे अपत्य म्हणजे शंकरराव येवले. • शिक्षण - ब्रिटिश काळात शंकरराव येवले यांचे इयत्ता ७ वी पर्यंतचे शिक्षण हे करमाळा नगरपालिकेच्या सेंट्रल स्कूल नं. १ येथे झाले. त्यावेळी करमाळा शहरात पुढील शिक्षणाची सोय नसल्याने त्यांचे इयत्ता ८ वी ते इयत्ता ११ वी (जुनी मॅट्रिक) पर्यंतचे शिक्षण हे सोलापूर येथे झाले अशी नोंद आहे. • स्वातंत्र्य चळवळीतील सहभाग - शंकरराव येवले यांनी विद्यार्थी दशेत असताना वयाच्या १५ व्या वर्षी सन १९४२ च्या चलेजाव चळवळीतील अनेक सभा, मोर्चे आणि प्रभात फेऱ्यांमध्ये हातात तिरंगा ध्वज घेऊन ब्रिटिश सरकारविरुद्ध घोषणा देत सक्रिय सहभाग घेतला होता. पुढे वयाच्या १९ ते २१ व्या वर्षी सन १९४६ ते सन १९४८ दरम्यान हैद्राबाद तथा मराठवाडा मुक्तिसंग्रामात देखील सक्रिय सहभाग घेतला होता. त्या २ वर्षांच्या काळात हैद्राबाद संस्थानातील निजाम सरकारच्या जुलमी राजवटी विरुद्ध जनमत तयार करण्यासाठी भूमिगत राहून गुप्त वाड्मयाचा प्रसार करणाऱ्या स्वातंत्र्य सैनिकांपैकी शंकरराव येवले एक होते. सप्टेंबर १९४८ मध्ये ऑपरेशन पोलो अंतर्गत हैद्राबाद संस्थानात भारत सरकारचे सैन्य घुसल्याची बातमी येताच शंकरराव येवले, सरदारसिंग परदेशी, पां. म. जगताप, गोकुळ परदेशी, किसनराव खाडे, विठ्ठल अलाट या स्वातंत्र्य सैनिकांनी करमाळा शहराच्या पूर्व दिशेला काही मैल अंतरावर असलेल्या तेव्हाच्या हैद्राबाद संस्थानातील सीना नदीकाठच्या बोरगाव, तांदूळवाडी, काटेवाडी, शेलगाव या भागात हिंडून प्रत्येक खेड्यातून तिरंगा ध्वज फडकवून जाहीर भाषणांतून जनतेला दिलासा दिला होता. तसेच या भागात ठिकठिकाणी निजाम सरकारच्या कागदपत्रांची मोठी होळी करून निजाम सरकार विरुद्ध घोषणा दिल्या होत्या. त्यावेळी निजामाचा तांदुळवाडीतील कुप्रसिद्ध रझाकार शेख आमिर शेख अली याला पकडून त्याच्या मुसक्या बांधण्यात आल्या होत्या. शंकरराव येवले यांच्या स्वातंत्र्य चळवळीतील या कार्याचा उल्लेख महाराष्ट्र शासनाच्या दर्शनिका विभागाने प्रकाशित केलेल्या 'स्वातंत्र्य सैनिक चरित्रकोश खंड - ३' मधील पान क्रमांक ५७१ वर आहे. तसेच महाराष्ट्र शासनाने त्यांना भारतीय स्वातंत्र्य संग्रामात केलेल्या कामगिरीच्या गौरवार्थ 'सन्मान पत्र' दिले आहे. स्वातंत्र्योत्तर काळात शंकरराव येवले यांनी सोलापूर जिल्हा भूमिगत स्वातंत्र्य सैनिक संघटना स्थापन करून या माध्यमातून जिल्ह्यातील स्वातंत्र्य सैनिकांच्या व त्यांच्या विधवा पत्नींच्या न्याय हक्कांसाठी शासन स्तरावर सतत पाठपुरावा केला होता. त्यांच्या या प्रयत्नांना त्यावेळी काही प्रमाणात यश मिळाले होते. • पत्रकारिता - शंकरराव येवले हे २० व्या शतकातील सोलापूर जिल्ह्याच्या ग्रामीण भागातील एक नामांकित पत्रकार म्हणून ओळखले जातात. त्यांनी वयाच्या १८ व्या वर्षी सन १९४५ मध्ये सर्वप्रथम 'चेतना' नावाचे एक हस्तलिखित त्रैमासिक लिहिले. पुढे ३१ जुलै १९४७ रोजी साप्ताहिक भरती या वृत्तपत्रामध्ये 'स्वागताला तयार रहा' हा त्यांचा पहिला लेख छापून आला आणि याच दिवसापासून खऱ्या अर्थाने शंकरराव येवले यांची पत्रकारिता सुरू झाली. साप्ताहिक भरती, साप्ताहिक संयुक्त महाराष्ट्र, दैनिक नवशक्ती, दैनिक नवाकाळ या वृत्तपत्रांचे पत्रकार म्हणून त्यांनी काम सुरू केले. याच दरम्यान सन १९४८ मध्ये त्यांना करमाळा नगरपालिकेत लिपिक म्हणून नोकरी मिळाली. ही नोकरी करत-करत त्यांनी आपली पत्रकारिता देखील सुरू ठेवली. पुढे सन १९४९ मध्ये करमाळा नगरपालिकेच्या 'ज्ञानेश्वर वाचन मंदिर' या ग्रंथालयाची स्थापना झाल्यानंतर त्याच्या ग्रंथपाल पदी शंकरराव येवले यांची नियुक्ती करण्यात आली. पुढे नगरपालिकेने त्यांना ग्रंथपाल पदाचे प्रशिक्षण घेण्यासाठी काही काळ पुणे येथे पाठवले. प्रशिक्षण घेऊन शंकरराव येवले पुन्हा नगरपालिकेच्या सेवेत ग्रंथपाल म्हणून रुजू झाले. पण या नोकरीमुळे त्यांना मुक्तपणे पत्रकारिता करताना बऱ्याच अडचणी येऊ लागल्याने आणि नगरपालिकेच्या पदाधिकाऱ्यांसोबत अनेकदा वाद होऊ लागल्याने त्यांनी सन १९५४ मध्ये आपल्या ग्रंथपाल पदाचा राजीनामा देऊन पूर्णवेळ पत्रकारिता सुरू केली. सन १९४७ ते सन १९६० या कालावधीत शंकरराव येवले यांनी साप्ताहिक भारती, साप्ताहिक संयुक्त महाराष्ट्र, दैनिक नवशक्ती, दैनिक नवाकाळ, दैनिक केसरी, दैनिक मराठा या वृत्तपत्रांचे पत्रकार म्हणून काम केले. पुढे सन १९६१ मध्ये त्यांचे मित्र पत्रमहर्षी रंगाअण्णा वैद्य यांनी सोलापूर येथे दैनिक संचार हे वृत्तपत्र सुरू केल्यानंतर शंकरराव येवले यांनी या वृत्तपत्राचे पत्रकार म्हणून काम सुरू केले. त्याच्या जोडीला दैनिक तरुण भारत आणि दैनिक सोलापूर समाचार या वृत्तपत्रांचे पत्रकार म्हणून देखील त्यांनी काही वर्षे काम केले. पण रंगाअण्णा वैद्य यांच्या दैनिक संचार या वृत्तपत्रात शंकरराव येवले यांनी प्रदीर्घ काळ काम केले. 'साप्ताहिक सल्ला' हे करमाळा तालुक्यातील पहिले वृत्तपत्र शंकरराव येवले यांनी सुरू केले. २० ऑक्टोबर १९६९ रोजी या वृत्तपत्राचा पहिला अंक प्रकाशित झाला. हे वृत्तपत्र करमाळा तालुक्याचे मुखपत्र म्हणून ओळखले जायचे. सन १९६९ ते सन १९८० व सन २००३ ते सन २००७ या १५ वर्षांच्या कालावधीत हे वृत्तपत्र दर शुक्रवारी प्रकाशित व्हायचे. सन १९४७ ते सन २००८ या शंकरराव येवले यांच्या पत्रकारितेच्या ६१ वर्षांच्या कालखंडात त्यांचे हजारो संशोधनात्मक लेख, टीकात्मक लेख, स्तंभलेख, ललित लेखन, राजकीय विश्लेषणात्मक लेख, समाज प्रबोधनात्मक लेख हे विविध वृत्तपत्रांतून, मासिकांतून प्रकाशित झाले. स्थानिक पातळीवरील विषयांपासून ते राष्ट्रीय पातळीवरील विविध विषयांवर त्यांनी शोध पत्रकारिता करून अभ्यासपूर्ण लेख लिहिले. सन १९६०, ७०, ८० च्या दशकांत त्यांचे बरेचसे अग्रलेख हे उग्रलेख म्हणून प्रसिद्ध झाले. त्यामुळे त्यांना बऱ्याचदा कोर्टाच्या फेऱ्या देखील माराव्या लागल्या. पण असे असले तरी त्यांच्या अतिशय परखड व निर्भीड लेखणीमुळे आणि बातम्या प्रसिद्ध करण्याच्या खास शैलीमुळे शंकरराव येवले यांना सोलापूर जिल्ह्यात प्रचंड प्रसिद्धी मिळाली. सोलापूर जिल्ह्यातील, खासकरून करमाळा तालुक्यातील सुस्त प्रशासनाला आणि लोकप्रतिनिधींना वठणीवर आणण्याबरोबरच त्यांनी समाजातील कित्येक गोरगरीब लोकांना, निरक्षर लोकांना, वंचित घटकांना आपल्या पत्रकारितेतून न्याय मिळवून देण्याचे काम केले. शंकरराव येवले यांनी सन १९८९ ते सन १९९२ या कालावधीत अखिल भारतीय मराठी पत्रकार संघाशी संलग्न असलेल्या सोलापूर जिल्हा पत्रकार संघाचे अध्यक्ष पद भूषविले. त्यांच्याच कार्यकाळात सोलापूर शहरात जिल्हा पत्रकार भवनची भव्य वास्तू उभी राहिली. सन १९९२ मध्ये महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री सुधाकरराव नाईक यांच्या हस्ते या वास्तूचे उद्घाटन झाले. पुढे शंकरराव येवले यांनी महाराष्ट्र शासनाच्या पत्रकार अधिस्वीकृती समितीचे पुणे विभागीय सदस्य पद देखील भूषविले. • प्रकाशित पुस्तके - १) शंकरराव येवले लिखित 'सोलापूर जिल्ह्यातील स्वातंत्र्यलढा' हे पुस्तक महाराष्ट्र शासनाच्या ऑगस्ट क्रांती सुवर्ण महोत्सव समितीने शासकीय खर्चातून सन १९९४ मध्ये प्रकाशित केले होते. या पुस्तकाचे प्रकाशन सोलापुरातील हुतात्मा स्मृती मंदिर येथे राज्याचे अर्थमंत्री सुशीकुमार शिंदे यांच्या हस्ते आणि माजी खासदार व राज्य शासनाच्या स्वातंत्र्य सैनिक उच्चाधिकार समितीचे सभापती (कॅबिनेट मंत्री दर्जा) तुळशीदास जाधव, सांगोल्याचे आमदार गणपतराव देखमुख, सोलापूरचे महापौर मनोहर सपाटे या मंडळींच्या प्रमुख उपस्थितीत झाले होते. २) शंकरराव येवले लिखित 'जय अंबे कमलाभवानी' हे पुस्तक सन १९९५ मध्ये प्रकाशित झाले होते. या पुस्तकाचे प्रकाशन करमाळ्यातील ज्ञानेश्वर वाचन मंदिर येथे प्रसिद्ध मराठी समीक्षक डॉ. गो. मा. पवार यांच्या अध्यक्षतेखाली तसेच सोलापूर जिल्हा परिषदेचे अध्यक्ष प्रतापसिंह मोहिते-पाटील यांच्या हस्ते आणि करमाळ्याचे आमदार दिगंबरराव बागल, माजी आमदार रावसाहेब पाटील, करमाळ्याचे नगराध्यक्ष गिरधरदास देवी, ज्येष्ठ साहित्यिक डॉ. राजेंद्र दास या मंडळींच्या प्रमुख उपस्थितीत झाले होते. (करमाळा परिसराचा इतिहास, हैद्राबादच्या निजामाचे सरदार आणि करमाळ्याचे संस्थानिक राजे रावरंभा निंबाळकर व त्यांच्या घराण्याची माहिती, करमाळा गावातील भुईकोट किल्ला तसेच तुळजाभवानीचे प्रतिरूप म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या श्री कमलाभवानी देवी व देवीच्या मंदिराची सखोल ऐतिहासिक माहिती 'जय अंबे कमलाभवानी' या पुस्तकात दिली आहे) • करमाळ्याच्या औद्योगिक क्षेत्रातील योगदान - करमाळा शहराजवळील मौलालीच्या माळावर श्री कमलादेवी औद्योगिक सहकारी वाहसात ही संस्था शंकरराव येवले यांनी सन १९८५ मध्ये उभी केली. या संस्थेच्या स्थापनेत त्यांच्यासोबत ना. बा. परदेशी, बाबूराव उळागड्डे, ॲड. ठाकोरदास देवी, जयंतीलाल दोषी ही मंडळी सुद्धा होती. करमाळा तालुक्याचा औद्योगिक विकास होऊन त्यातून स्थानिक तरुणांना रोजगाराची संधी मिळावी हा या संस्थेच्या स्थापनेमागचा उद्देश होता. jri458s4beuoft90831pcfigmxur9z0 2695040 2695023 2026-07-17T04:57:42Z करमाळा, सोलापूरची माहिती 185233 स्वातंत्र्यसैनिक व ज्येष्ठ पत्रकार शंकरराव येवले यांच्याशी संबंधित संपूर्ण माहिती (जीवनपट) 2695040 wikitext text/x-wiki '''शंकरराव येवले हे सोलापूर जिल्ह्यातील करमाळा तालुक्यातील एक स्वातंत्र्य सैनिक, ज्येष्ठ पत्रकार, लेखक, समाजसेवक होते.''' • शंकरराव येवले यांची संपूर्ण माहिती :- पूर्ण नाव - शंकरराव भाऊराव येवले. ( शं. भा. येवले) जन्म - १२ सप्टेंबर १९२७. (करमाळा, ब्रिटिश भारत) मृत्यू - २४ जून २०१२. (सोलापूर, महाराष्ट्र, भारत) • कार्यक्षेत्र - भारतीय स्वातंत्र्य चळवळ, पत्रकारिता, लेखन, समाजकार्य. • कौटुंबिक माहिती - येवले कुटुंब हे करमाळा शहरातील काही जुन्या कुटुंबांपैकी एक कुटुंब आहे. शंकरराव येवले यांचे वडील भाऊराव लक्ष्मणराव येवले हे ब्रिटिशकालीन करमाळा नगरपालिकेत रोड कारकून तथा लिपिक म्हणून कार्यरत होते. भाऊराव येवले यांचा विवाह महर्षी विठ्ठल रामजी शिंदे यांचे सहकारी असलेले केरू रावजी भोसले यांची कन्या आणि स्वातंत्र्यसैनिक व समाजवादी नेते अ. के. भोसले यांची बहीण उषाबाई यांच्याशी झाला. आणि पुढे भाऊराव व उषाबाई यांना ५ मुले आणि ३ मुली अशी एकूण ८ अपत्ये झाली. त्यातील सर्वात मोठे अपत्य म्हणजे शंकरराव येवले. • शिक्षण - ब्रिटिश काळात शंकरराव येवले यांचे इयत्ता ७ वी पर्यंतचे शिक्षण हे करमाळा नगरपालिकेच्या सेंट्रल स्कूल नं. १ येथे झाले. त्यावेळी करमाळा शहरात पुढील शिक्षणाची सोय नसल्याने त्यांचे इयत्ता ८ वी ते इयत्ता ११ वी (जुनी मॅट्रिक) पर्यंतचे शिक्षण हे सोलापूर येथे झाले अशी नोंद आहे. • स्वातंत्र्य चळवळीतील सहभाग - शंकरराव येवले यांनी विद्यार्थी दशेत असताना वयाच्या १५ व्या वर्षी सन १९४२ च्या चलेजाव चळवळीतील अनेक सभा, मोर्चे आणि प्रभात फेऱ्यांमध्ये हातात तिरंगा ध्वज घेऊन ब्रिटिश सरकारविरुद्ध घोषणा देत सक्रिय सहभाग घेतला होता. पुढे वयाच्या १९ ते २१ व्या वर्षी सन १९४६ ते सन १९४८ दरम्यान हैद्राबाद तथा मराठवाडा मुक्तिसंग्रामात देखील सक्रिय सहभाग घेतला होता. त्या २ वर्षांच्या काळात हैद्राबाद संस्थानातील निजाम सरकारच्या जुलमी राजवटी विरुद्ध जनमत तयार करण्यासाठी भूमिगत राहून गुप्त वाड्मयाचा प्रसार करणाऱ्या स्वातंत्र्य सैनिकांपैकी शंकरराव येवले एक होते. सप्टेंबर १९४८ मध्ये ऑपरेशन पोलो अंतर्गत हैद्राबाद संस्थानात भारत सरकारचे सैन्य घुसल्याची बातमी येताच शंकरराव येवले, सरदारसिंग परदेशी, पां. म. जगताप, गोकुळ परदेशी, किसनराव खाडे, विठ्ठल अलाट या स्वातंत्र्य सैनिकांनी करमाळा शहराच्या पूर्व दिशेला काही मैल अंतरावर असलेल्या तेव्हाच्या हैद्राबाद संस्थानातील सीना नदीकाठच्या बोरगाव, तांदूळवाडी, काटेवाडी, शेलगाव या भागात हिंडून प्रत्येक खेड्यातून तिरंगा ध्वज फडकवून जाहीर भाषणांतून जनतेला दिलासा दिला होता. तसेच या भागात ठिकठिकाणी निजाम सरकारच्या कागदपत्रांची मोठी होळी करून निजाम सरकार विरुद्ध घोषणा दिल्या होत्या. त्यावेळी निजामाचा तांदुळवाडीतील कुप्रसिद्ध रझाकार शेख आमिर शेख अली याला पकडून त्याच्या मुसक्या बांधण्यात आल्या होत्या. शंकरराव येवले यांच्या स्वातंत्र्य चळवळीतील या कार्याचा उल्लेख महाराष्ट्र शासनाच्या दर्शनिका विभागाने प्रकाशित केलेल्या 'स्वातंत्र्य सैनिक चरित्रकोश खंड - ३' मधील पान क्रमांक ५७१ वर आहे. तसेच महाराष्ट्र शासनाने त्यांना भारतीय स्वातंत्र्य संग्रामात केलेल्या कामगिरीच्या गौरवार्थ 'सन्मान पत्र' दिले आहे. स्वातंत्र्योत्तर काळात शंकरराव येवले यांनी सोलापूर जिल्हा भूमिगत स्वातंत्र्य सैनिक संघटना स्थापन करून या माध्यमातून जिल्ह्यातील स्वातंत्र्य सैनिकांच्या व त्यांच्या विधवा पत्नींच्या न्याय हक्कांसाठी शासन स्तरावर सतत पाठपुरावा केला होता. त्यांच्या या प्रयत्नांना त्यावेळी काही प्रमाणात यश मिळाले होते. • पत्रकारिता - शंकरराव येवले हे २० व्या शतकातील सोलापूर जिल्ह्याच्या ग्रामीण भागातील एक नामांकित पत्रकार म्हणून ओळखले जातात. त्यांनी वयाच्या १८ व्या वर्षी सन १९४५ मध्ये सर्वप्रथम 'चेतना' नावाचे एक हस्तलिखित त्रैमासिक लिहिले. पुढे ३१ जुलै १९४७ रोजी साप्ताहिक भरती या वृत्तपत्रामध्ये 'स्वागताला तयार रहा' हा त्यांचा पहिला लेख छापून आला आणि याच दिवसापासून खऱ्या अर्थाने शंकरराव येवले यांची पत्रकारिता सुरू झाली. साप्ताहिक भरती, साप्ताहिक संयुक्त महाराष्ट्र, दैनिक नवशक्ती, दैनिक नवाकाळ या वृत्तपत्रांचे पत्रकार म्हणून त्यांनी काम सुरू केले. याच दरम्यान सन १९४८ मध्ये त्यांना करमाळा नगरपालिकेत लिपिक म्हणून नोकरी मिळाली. ही नोकरी करत-करत त्यांनी आपली पत्रकारिता देखील सुरू ठेवली. पुढे सन १९४९ मध्ये करमाळा नगरपालिकेच्या 'ज्ञानेश्वर वाचन मंदिर' या ग्रंथालयाची स्थापना झाल्यानंतर त्याच्या ग्रंथपाल पदी शंकरराव येवले यांची नियुक्ती करण्यात आली. पुढे नगरपालिकेने त्यांना ग्रंथपाल पदाचे प्रशिक्षण घेण्यासाठी काही काळ पुणे येथे पाठवले. प्रशिक्षण घेऊन शंकरराव येवले पुन्हा नगरपालिकेच्या सेवेत ग्रंथपाल म्हणून रुजू झाले. पण या नोकरीमुळे त्यांना मुक्तपणे पत्रकारिता करताना बऱ्याच अडचणी येऊ लागल्याने आणि नगरपालिकेच्या पदाधिकाऱ्यांसोबत अनेकदा वाद होऊ लागल्याने त्यांनी सन १९५४ मध्ये आपल्या ग्रंथपाल पदाचा राजीनामा देऊन पूर्णवेळ पत्रकारिता सुरू केली. सन १९४७ ते सन १९६० या कालावधीत शंकरराव येवले यांनी साप्ताहिक भारती, साप्ताहिक संयुक्त महाराष्ट्र, दैनिक नवशक्ती, दैनिक नवाकाळ, दैनिक केसरी, दैनिक मराठा या वृत्तपत्रांचे पत्रकार म्हणून काम केले. पुढे सन १९६१ मध्ये त्यांचे मित्र पत्रमहर्षी रंगाअण्णा वैद्य यांनी सोलापूर येथे दैनिक संचार हे वृत्तपत्र सुरू केल्यानंतर शंकरराव येवले यांनी या वृत्तपत्राचे पत्रकार म्हणून काम सुरू केले. त्याच्या जोडीला दैनिक तरुण भारत आणि दैनिक सोलापूर समाचार या वृत्तपत्रांचे पत्रकार म्हणून देखील त्यांनी काही वर्षे काम केले. पण रंगाअण्णा वैद्य यांच्या दैनिक संचार या वृत्तपत्रात शंकरराव येवले यांनी प्रदीर्घ काळ काम केले. 'साप्ताहिक सल्ला' हे करमाळा तालुक्यातील पहिले वृत्तपत्र शंकरराव येवले यांनी सुरू केले. २० ऑक्टोबर १९६९ रोजी या वृत्तपत्राचा पहिला अंक प्रकाशित झाला. हे वृत्तपत्र करमाळा तालुक्याचे मुखपत्र म्हणून ओळखले जायचे. सन १९६९ ते सन १९८० व सन २००३ ते सन २००७ या १५ वर्षांच्या कालावधीत हे वृत्तपत्र दर शुक्रवारी प्रकाशित व्हायचे. सन १९४७ ते सन २००८ या शंकरराव येवले यांच्या पत्रकारितेच्या ६१ वर्षांच्या कालखंडात त्यांचे हजारो संशोधनात्मक लेख, टीकात्मक लेख, स्तंभलेख, ललित लेखन, राजकीय विश्लेषणात्मक लेख, समाज प्रबोधनात्मक लेख हे विविध वृत्तपत्रांतून, मासिकांतून प्रकाशित झाले. स्थानिक पातळीवरील विषयांपासून ते राष्ट्रीय पातळीवरील विविध विषयांवर त्यांनी शोध पत्रकारिता करून अभ्यासपूर्ण लेख लिहिले. सन १९६०, ७०, ८० च्या दशकांत त्यांचे बरेचसे अग्रलेख हे उग्रलेख म्हणून प्रसिद्ध झाले. त्यामुळे त्यांना बऱ्याचदा कोर्टाच्या फेऱ्या देखील माराव्या लागल्या. पण असे असले तरी त्यांच्या अतिशय परखड व निर्भीड लेखणीमुळे आणि बातम्या प्रसिद्ध करण्याच्या खास शैलीमुळे शंकरराव येवले यांना सोलापूर जिल्ह्यात प्रचंड प्रसिद्धी मिळाली. सोलापूर जिल्ह्यातील, खासकरून करमाळा तालुक्यातील सुस्त प्रशासनाला आणि लोकप्रतिनिधींना वठणीवर आणण्याबरोबरच त्यांनी समाजातील कित्येक गोरगरीब लोकांना, निरक्षर लोकांना, वंचित घटकांना आपल्या पत्रकारितेतून न्याय मिळवून देण्याचे काम केले. शंकरराव येवले यांनी सन १९८९ ते सन १९९२ या कालावधीत अखिल भारतीय मराठी पत्रकार संघाशी संलग्न असलेल्या सोलापूर जिल्हा पत्रकार संघाचे अध्यक्ष पद भूषविले. त्यांच्याच कार्यकाळात सोलापूर शहरात जिल्हा पत्रकार भवनची भव्य वास्तू उभी राहिली. सन १९९२ मध्ये महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री सुधाकरराव नाईक यांच्या हस्ते या वास्तूचे उद्घाटन झाले. पुढे शंकरराव येवले यांनी महाराष्ट्र शासनाच्या पत्रकार अधिस्वीकृती समितीचे पुणे विभागीय सदस्य पद देखील भूषविले. • प्रकाशित पुस्तके - १) शंकरराव येवले लिखित 'सोलापूर जिल्ह्यातील स्वातंत्र्यलढा' हे पुस्तक महाराष्ट्र शासनाच्या ऑगस्ट क्रांती सुवर्ण महोत्सव समितीने शासकीय खर्चातून सन १९९४ मध्ये प्रकाशित केले होते. या पुस्तकाचे प्रकाशन सोलापुरातील हुतात्मा स्मृती मंदिर येथे राज्याचे अर्थमंत्री सुशीकुमार शिंदे यांच्या हस्ते आणि माजी खासदार व राज्य शासनाच्या स्वातंत्र्य सैनिक उच्चाधिकार समितीचे सभापती (कॅबिनेट मंत्री दर्जा) तुळशीदास जाधव, सांगोल्याचे आमदार गणपतराव देखमुख, सोलापूरचे महापौर मनोहर सपाटे या मंडळींच्या प्रमुख उपस्थितीत झाले होते. २) शंकरराव येवले लिखित 'जय अंबे कमलाभवानी' हे पुस्तक सन १९९५ मध्ये प्रकाशित झाले होते. या पुस्तकाचे प्रकाशन करमाळ्यातील ज्ञानेश्वर वाचन मंदिर येथे प्रसिद्ध मराठी समीक्षक डॉ. गो. मा. पवार यांच्या अध्यक्षतेखाली तसेच सोलापूर जिल्हा परिषदेचे अध्यक्ष प्रतापसिंह मोहिते-पाटील यांच्या हस्ते आणि करमाळ्याचे आमदार दिगंबरराव बागल, माजी आमदार रावसाहेब पाटील, करमाळ्याचे नगराध्यक्ष गिरधरदास देवी, ज्येष्ठ साहित्यिक डॉ. राजेंद्र दास या मंडळींच्या प्रमुख उपस्थितीत झाले होते. (करमाळा परिसराचा इतिहास, हैद्राबादच्या निजामाचे सरदार आणि करमाळ्याचे संस्थानिक राजे रावरंभा निंबाळकर व त्यांच्या घराण्याची माहिती, करमाळा गावातील भुईकोट किल्ला तसेच तुळजाभवानीचे प्रतिरूप म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या श्री कमलाभवानी देवी व देवीच्या मंदिराची सखोल ऐतिहासिक माहिती 'जय अंबे कमलाभवानी' या पुस्तकात दिली आहे) • करमाळ्याच्या औद्योगिक क्षेत्रातील योगदान - करमाळा शहराजवळील मौलालीच्या माळावर श्री कमलादेवी औद्योगिक सहकारी वाहसात ही संस्था शंकरराव येवले यांनी सन १९८५ मध्ये उभी केली. या संस्थेच्या स्थापनेत त्यांच्यासोबत ना. बा. परदेशी, बाबूराव उळागड्डे, ॲड. ठाकोरदास देवी, जयंतीलाल दोषी ही मंडळी सुद्धा होती. करमाळा तालुक्याचा औद्योगिक विकास होऊन त्यातून स्थानिक तरुणांना रोजगाराची संधी मिळावी हा या संस्थेच्या स्थापनेमागचा उद्देश होता. • भूषवलेली पदे - १) पहिले ग्रंथपाल - ज्ञानेश्वर वाचन मंदिर, करमाळा. २) संस्थापक/अध्यक्ष - सोलापूर जिल्हा भूमिगत स्वातंत्र्य सैनिक संघटना, सोलापूर. ३) अध्यक्ष - सोलापूर जिल्हा पत्रकार संघ, सोलापूर. ४) पुणे विभागीय सदस्य - पत्रकार अधिस्वीकृती समिती, महाराष्ट्र शासन. ५) कार्याध्यक्ष - पुणे विभागीय पत्रकार प्रबोधन शिबिर. ६) ऑनरी मॅजिस्ट्रेट - महाराष्ट्र शासन. (सोलापूर जिल्हा कार्यक्षेत्र) ७) सचिव - सामाजिक राष्ट्रीय एकात्मता समिती, महाराष्ट्र शासन. (करमाळा तालुका कार्यक्षेत्र) ८) अध्यक्ष - श्री जगदंबा कमलाभवानी देवी देवस्थान ट्रस्ट, श्री देवीचामाळ, करमाळा. ९) संस्थापक/व्हाईस चेअरमन - श्री कमलादेवी औद्योगिक सहकारी वाहसात, करमाळा. १०) चेअरमन - श्री कमलादेवी औद्योगिक सहकारी वाहसात, करमाळा. ११) उपाध्यक्ष - अखिल भारतीय शाहीर परिषद, सोलापूर शाखा. १२) सदस्य - अन्याय निवारण समिती, भ्रष्टाचार निर्मूलन समिती, महाराष्ट्र शासन. १३) सदस्य - शहर सुधार व दक्षता समिती, करमाळा. (सन २००६ - २००७ च्या दरम्यान राज्य शासनाच्या स्वातंत्र्य सैनिक उच्चाधिकार समितीच्या सभापती (कॅबिनेट मंत्री दर्जा) पदासाठी शंकरराव येवले यांचे नाव बरेच दिवस चर्चेत होते. त्यादृष्टीने शासन स्तरावर हालचाली देखील सुरू होत्या पण अंतिम नियुक्ती होऊ शकली नाही) • मिळालेले पुरस्कार - शंकरराव येवले यांना महाराष्ट्र शासनाकडून तसेच विविध सामाजिक संस्था, संघटनांकडून अनेक पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले होते. त्यापैकी काही पुरस्कार :- - भारतीय स्वातंत्र्य संग्राम आणि पत्रकारिता क्षेत्रात केलेल्या उल्लेखनीय कामगिरीबद्दल करमाळा नगर परिषदेकडून देण्यात आलेला 'नगरभूषण' पुरस्कार. (सन १९७०) - बिहार सरकारच्या वृत्तपत्र स्वातंत्र्यावर घाला घालणाऱ्या नियोजित विधेयकाविरुद्ध सोलापूर येथे सत्याग्रह केल्याबद्दल सोलापूर जिल्हा पत्रकार संघाकडून देण्यात आलेले 'गौरव पत्र'. (सन १९८४) - पत्रकारितेच्या माध्यमातून केलेल्या प्रदीर्घ जनसेवेबद्दल आणि पत्रकारितेतील ४० वर्षांच्या यशस्वी कारकीर्दीबद्दल करमाळा नगर परिषदेकडून देण्यात आलेला 'आदर्श पत्रकार' पुरस्कार. (सन १९८७) - रोपळे, माढा येथील कै. पां. ना. तथा राजाभाऊ कुलकर्णी (रोपळेकर) प्रतिष्ठानकडून देण्यात आलेला 'आदर्श पत्रकार' पुरस्कार. (सन १९९४) - भारतीय स्वातंत्र्य संग्रामात केलेल्या कामगिरीच्या गौरवार्थ महाराष्ट्र शासनाकडून देण्यात आलेले 'सन्मान पत्र'. (सन १९९७) - भारतीय स्वातंत्र्य संग्रामात केलेल्या कामगिरीच्या गौरवार्थ नवी दिल्ली येथील अखिल भारतीय स्वातंत्र्य संग्राम सेनानी समितीकडून देण्यात आलेले 'गौरव पत्र'. (सन २००१) - सोलापूर येथील देशभक्त डॉ. कृ. भी. अंत्रोळीकर स्मृती न्यासकडून देण्यात आलेला 'गजनफरकार हुतात्मा ए. कुर्बान हुसेन उत्कृष्ट पत्रकार' पुरस्कार. (सन २००२) - भारतीय स्वातंत्र्य संग्राम, सोलापूर जिल्ह्यातील पत्रकारिता क्षेत्र आणि करमाळा तालुक्यातील सांस्कृतिक, सामाजिक, औद्योगिक क्षेत्रात दिलेल्या योगदानाबद्दल करमाळा तालुका पत्रकार संघाकडून देण्यात आलेले 'मानपत्र'. (सन २००२) - जामखेड (अहमदनगर) येथील मानव सेवा ट्रस्टकडून देण्यात आलेला 'आदर्श मानव' पुरस्कार. (सन २००६) - पत्रकारितेतील ६० वर्षांच्या यशस्वी कारकीर्दीबद्दल नवी दिल्ली येथील गांधी फोरम या केंद्रीय स्तरावरील संघटनेकडून देण्यात आलेला 'पत्रमहर्षी स्व. रंगा वैद्य' स्मृती पुरस्कार. (सन २००७) - भारतीय स्वातंत्र्य संग्रामात केलेल्या कामगिरीच्या गौरवार्थ अकलूज या आशिया खंडातील सर्वात मोठ्या ग्रामपंचायतीकडून आणि अकलूज येथील संग्रामसिंह मोहिते-पाटील मित्र मंडळाकडून देण्यात आलेले 'सन्मानचिन्ह'. (सन २००९) - ग्रंथपाल दिन व डॉ. एस. आर. रंगनाथन यांच्या जयंतीनिमित्त करमाळा नगर परिषदेकडून देण्यात आलेला 'आदर्श समाजसेवक' पुरस्कार. (सन २०१०) - सोलापूर येथील लोकमंगल प्रतिष्ठान व सोलापूर श्रमिक पत्रकार संघ यांच्या संयुक्त विद्यमाने देण्यात आलेला 'लोकमंगल जीवन गौरव' पुरस्कार. (सन २०१२) • पत्नी व अपत्ये - शंकरराव येवले यांच्या पत्नी मिनाक्षी येवले या आहेत. तर विवेक येवले, उदयसिंह येवले, संजय येवले, अभय येवले ही शंकरराव येवले यांची मुले आहेत. • नातेसंबंध - शंकरराव येवले यांचे पंढरपूर येथील सख्खे आतेभाऊ जयवंत घनश्याम मोरे हे सन १९४६ ते सन १९५१ या कालावधीत सोलापूर दक्षिण-पश्चिम मतदारसंघातून बॉम्बे प्रेसिडेंची कौन्सिलचे आमदार होते आणि सन १९५७ ते सन १९६२ या कालावधीत सोलापूर लोकसभा मतदारसंघाचे खासदार होते. शंकरराव येवले यांचे नांदेड येथील मेहुणे विठ्ठलराव माधवराव जाधव हे सन १९८२ ते सन १९९४ या कालावधीत काँग्रेसकडून राज्यसभेचे २ वेळा खासदार होते. शंकरराव येवले यांच्या सख्ख्या मामे बहीण शोभा भोसले-जाधव या त्यांच्या पत्नी आहेत. शंकरराव येवले यांचे पुणे येथील सख्खे मावस भाऊ नाईकनवरे डेव्हलपर्स प्रायव्हेट लिमिटेडचे संस्थापक द. प्र. नाईकनवरे ऊर्फ दादासाहेब नाईकनवरे यांचे सासरे शंकरराव शांताराम मोरे हे शेतकरी कामगार पक्षाचे संस्थापक तसेच सन १९६२ ते सन १९६७ या कालावधीत पुणे लोकसभा मतदारसंघाचे खासदार होते. snoggr7sdcn22hlcd1ugdcwse9y9dsh 2695046 2695040 2026-07-17T05:15:02Z करमाळा, सोलापूरची माहिती 185233 स्वातंत्र्यसैनिक व ज्येष्ठ पत्रकार शंकरराव येवले यांच्याशी संबंधित संपूर्ण माहिती तथा जीवनपट. 2695046 wikitext text/x-wiki '''शंकरराव येवले हे सोलापूर जिल्ह्यातील करमाळा तालुक्यातील एक स्वातंत्र्य सैनिक, ज्येष्ठ पत्रकार, लेखक, समाजसेवक होते.''' • शंकरराव येवले यांची संपूर्ण माहिती :- पूर्ण नाव - शंकरराव भाऊराव येवले. ( शं. भा. येवले) जन्म - १२ सप्टेंबर १९२७. (करमाळा, ब्रिटिश भारत) मृत्यू - २४ जून २०१२. (सोलापूर, महाराष्ट्र, भारत) • कार्यक्षेत्र - भारतीय स्वातंत्र्य चळवळ, पत्रकारिता, लेखन, समाजकार्य. • कौटुंबिक माहिती - येवले कुटुंब हे करमाळा शहरातील काही जुन्या कुटुंबांपैकी एक कुटुंब आहे. शंकरराव येवले यांचे वडील भाऊराव लक्ष्मणराव येवले हे ब्रिटिशकालीन करमाळा नगरपालिकेत रोड कारकून तथा लिपिक म्हणून कार्यरत होते. भाऊराव येवले यांचा विवाह महर्षी विठ्ठल रामजी शिंदे यांचे सहकारी असलेले केरू रावजी भोसले यांची कन्या आणि स्वातंत्र्यसैनिक व समाजवादी नेते अ. के. भोसले यांची बहीण उषाबाई यांच्याशी झाला. आणि पुढे भाऊराव व उषाबाई यांना ५ मुले आणि ३ मुली अशी एकूण ८ अपत्ये झाली. त्यातील सर्वात मोठे अपत्य म्हणजे शंकरराव येवले. • शिक्षण - ब्रिटिश काळात शंकरराव येवले यांचे इयत्ता ७ वी पर्यंतचे शिक्षण हे करमाळा नगरपालिकेच्या सेंट्रल स्कूल नं. १ येथे झाले. त्यावेळी करमाळा शहरात पुढील शिक्षणाची सोय नसल्याने त्यांचे इयत्ता ८ वी ते इयत्ता ११ वी (जुनी मॅट्रिक) पर्यंतचे शिक्षण हे सोलापूर येथे झाले अशी नोंद आहे. • स्वातंत्र्य चळवळीतील सहभाग - शंकरराव येवले यांनी विद्यार्थी दशेत असताना वयाच्या १५ व्या वर्षी सन १९४२ च्या चलेजाव चळवळीतील अनेक सभा, मोर्चे आणि प्रभात फेऱ्यांमध्ये हातात तिरंगा ध्वज घेऊन ब्रिटिश सरकारविरुद्ध घोषणा देत सक्रिय सहभाग घेतला होता. पुढे वयाच्या १९ ते २१ व्या वर्षी सन १९४६ ते सन १९४८ दरम्यान हैद्राबाद तथा मराठवाडा मुक्तिसंग्रामात देखील सक्रिय सहभाग घेतला होता. त्या २ वर्षांच्या काळात हैद्राबाद संस्थानातील निजाम सरकारच्या जुलमी राजवटी विरुद्ध जनमत तयार करण्यासाठी भूमिगत राहून गुप्त वाड्मयाचा प्रसार करणाऱ्या स्वातंत्र्य सैनिकांपैकी शंकरराव येवले एक होते. सप्टेंबर १९४८ मध्ये ऑपरेशन पोलो अंतर्गत हैद्राबाद संस्थानात भारत सरकारचे सैन्य घुसल्याची बातमी येताच शंकरराव येवले, सरदारसिंग परदेशी, पां. म. जगताप, गोकुळ परदेशी, किसनराव खाडे, विठ्ठल अलाट या स्वातंत्र्य सैनिकांनी करमाळा शहराच्या पूर्व दिशेला काही मैल अंतरावर असलेल्या तेव्हाच्या हैद्राबाद संस्थानातील सीना नदीकाठच्या बोरगाव, तांदूळवाडी, काटेवाडी, शेलगाव या भागात हिंडून प्रत्येक खेड्यातून तिरंगा ध्वज फडकवून जाहीर भाषणांतून जनतेला दिलासा दिला होता. तसेच या भागात ठिकठिकाणी निजाम सरकारच्या कागदपत्रांची मोठी होळी करून निजाम सरकार विरुद्ध घोषणा दिल्या होत्या. त्यावेळी निजामाचा तांदुळवाडीतील कुप्रसिद्ध रझाकार शेख आमिर शेख अली याला पकडून त्याच्या मुसक्या बांधण्यात आल्या होत्या. शंकरराव येवले यांच्या स्वातंत्र्य चळवळीतील या कार्याचा उल्लेख महाराष्ट्र शासनाच्या दर्शनिका विभागाने प्रकाशित केलेल्या 'स्वातंत्र्य सैनिक चरित्रकोश खंड - ३' मधील पान क्रमांक ५७१ वर आहे. तसेच महाराष्ट्र शासनाने त्यांना भारतीय स्वातंत्र्य संग्रामात केलेल्या कामगिरीच्या गौरवार्थ 'सन्मान पत्र' दिले आहे. स्वातंत्र्योत्तर काळात शंकरराव येवले यांनी सोलापूर जिल्हा भूमिगत स्वातंत्र्य सैनिक संघटना स्थापन करून या माध्यमातून जिल्ह्यातील स्वातंत्र्य सैनिकांच्या व त्यांच्या विधवा पत्नींच्या न्याय हक्कांसाठी शासन स्तरावर सतत पाठपुरावा केला होता. त्यांच्या या प्रयत्नांना त्यावेळी काही प्रमाणात यश मिळाले होते. • पत्रकारिता - शंकरराव येवले हे २० व्या शतकातील सोलापूर जिल्ह्याच्या ग्रामीण भागातील एक नामांकित पत्रकार म्हणून ओळखले जातात. त्यांनी वयाच्या १८ व्या वर्षी सन १९४५ मध्ये सर्वप्रथम 'चेतना' नावाचे एक हस्तलिखित त्रैमासिक लिहिले. पुढे ३१ जुलै १९४७ रोजी साप्ताहिक भरती या वृत्तपत्रामध्ये 'स्वागताला तयार रहा' हा त्यांचा पहिला लेख छापून आला आणि याच दिवसापासून खऱ्या अर्थाने शंकरराव येवले यांची पत्रकारिता सुरू झाली. साप्ताहिक भरती, साप्ताहिक संयुक्त महाराष्ट्र, दैनिक नवशक्ती, दैनिक नवाकाळ या वृत्तपत्रांचे पत्रकार म्हणून त्यांनी काम सुरू केले. याच दरम्यान सन १९४८ मध्ये त्यांना करमाळा नगरपालिकेत लिपिक म्हणून नोकरी मिळाली. ही नोकरी करत-करत त्यांनी आपली पत्रकारिता देखील सुरू ठेवली. पुढे सन १९४९ मध्ये करमाळा नगरपालिकेच्या 'ज्ञानेश्वर वाचन मंदिर' या ग्रंथालयाची स्थापना झाल्यानंतर त्याच्या ग्रंथपाल पदी शंकरराव येवले यांची नियुक्ती करण्यात आली. पुढे नगरपालिकेने त्यांना ग्रंथपाल पदाचे प्रशिक्षण घेण्यासाठी काही काळ पुणे येथे पाठवले. प्रशिक्षण घेऊन शंकरराव येवले पुन्हा नगरपालिकेच्या सेवेत ग्रंथपाल म्हणून रुजू झाले. पण या नोकरीमुळे त्यांना मुक्तपणे पत्रकारिता करताना बऱ्याच अडचणी येऊ लागल्याने आणि नगरपालिकेच्या पदाधिकाऱ्यांसोबत अनेकदा वाद होऊ लागल्याने त्यांनी सन १९५४ मध्ये आपल्या ग्रंथपाल पदाचा राजीनामा देऊन पूर्णवेळ पत्रकारिता सुरू केली. सन १९४७ ते सन १९६० या कालावधीत शंकरराव येवले यांनी साप्ताहिक भारती, साप्ताहिक संयुक्त महाराष्ट्र, दैनिक नवशक्ती, दैनिक नवाकाळ, दैनिक केसरी, दैनिक मराठा या वृत्तपत्रांचे पत्रकार म्हणून काम केले. पुढे सन १९६१ मध्ये त्यांचे मित्र पत्रमहर्षी रंगाअण्णा वैद्य यांनी सोलापूर येथे दैनिक संचार हे वृत्तपत्र सुरू केल्यानंतर शंकरराव येवले यांनी या वृत्तपत्राचे पत्रकार म्हणून काम सुरू केले. त्याच्या जोडीला दैनिक तरुण भारत आणि दैनिक सोलापूर समाचार या वृत्तपत्रांचे पत्रकार म्हणून देखील त्यांनी काही वर्षे काम केले. पण रंगाअण्णा वैद्य यांच्या दैनिक संचार या वृत्तपत्रात शंकरराव येवले यांनी प्रदीर्घ काळ काम केले. 'साप्ताहिक सल्ला' हे करमाळा तालुक्यातील पहिले वृत्तपत्र शंकरराव येवले यांनी सुरू केले. २० ऑक्टोबर १९६९ रोजी या वृत्तपत्राचा पहिला अंक प्रकाशित झाला. हे वृत्तपत्र करमाळा तालुक्याचे मुखपत्र म्हणून ओळखले जायचे. सन १९६९ ते सन १९८० व सन २००३ ते सन २००७ या १५ वर्षांच्या कालावधीत हे वृत्तपत्र दर शुक्रवारी प्रकाशित व्हायचे. सन १९४७ ते सन २००८ या शंकरराव येवले यांच्या पत्रकारितेच्या ६१ वर्षांच्या कालखंडात त्यांचे हजारो संशोधनात्मक लेख, टीकात्मक लेख, स्तंभलेख, ललित लेखन, राजकीय विश्लेषणात्मक लेख, समाज प्रबोधनात्मक लेख हे विविध वृत्तपत्रांतून, मासिकांतून प्रकाशित झाले. स्थानिक पातळीवरील विषयांपासून ते राष्ट्रीय पातळीवरील विविध विषयांवर त्यांनी शोध पत्रकारिता करून अभ्यासपूर्ण लेख लिहिले. सन १९६०, ७०, ८० च्या दशकांत त्यांचे बरेचसे अग्रलेख हे उग्रलेख म्हणून प्रसिद्ध झाले. त्यामुळे त्यांना बऱ्याचदा कोर्टाच्या फेऱ्या देखील माराव्या लागल्या. पण असे असले तरी त्यांच्या अतिशय परखड व निर्भीड लेखणीमुळे आणि बातम्या प्रसिद्ध करण्याच्या खास शैलीमुळे शंकरराव येवले यांना सोलापूर जिल्ह्यात प्रचंड प्रसिद्धी मिळाली. सोलापूर जिल्ह्यातील, खासकरून करमाळा तालुक्यातील सुस्त प्रशासनाला आणि लोकप्रतिनिधींना वठणीवर आणण्याबरोबरच त्यांनी समाजातील कित्येक गोरगरीब लोकांना, निरक्षर लोकांना, वंचित घटकांना आपल्या पत्रकारितेतून न्याय मिळवून देण्याचे काम केले. शंकरराव येवले यांनी सन १९८९ ते सन १९९२ या कालावधीत अखिल भारतीय मराठी पत्रकार संघाशी संलग्न असलेल्या सोलापूर जिल्हा पत्रकार संघाचे अध्यक्ष पद भूषविले. त्यांच्याच कार्यकाळात सोलापूर शहरात जिल्हा पत्रकार भवनची भव्य वास्तू उभी राहिली. सन १९९२ मध्ये महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री सुधाकरराव नाईक यांच्या हस्ते या वास्तूचे उद्घाटन झाले. पुढे शंकरराव येवले यांनी महाराष्ट्र शासनाच्या पत्रकार अधिस्वीकृती समितीचे पुणे विभागीय सदस्य पद देखील भूषविले. • प्रकाशित पुस्तके - १) शंकरराव येवले लिखित 'सोलापूर जिल्ह्यातील स्वातंत्र्यलढा' हे पुस्तक महाराष्ट्र शासनाच्या ऑगस्ट क्रांती सुवर्ण महोत्सव समितीने शासकीय खर्चातून सन १९९४ मध्ये प्रकाशित केले होते. या पुस्तकाचे प्रकाशन सोलापुरातील हुतात्मा स्मृती मंदिर येथे राज्याचे अर्थमंत्री सुशीकुमार शिंदे यांच्या हस्ते आणि माजी खासदार व राज्य शासनाच्या स्वातंत्र्य सैनिक उच्चाधिकार समितीचे सभापती (कॅबिनेट मंत्री दर्जा) तुळशीदास जाधव, सांगोल्याचे आमदार गणपतराव देखमुख, सोलापूरचे महापौर मनोहर सपाटे या मंडळींच्या प्रमुख उपस्थितीत झाले होते. २) शंकरराव येवले लिखित 'जय अंबे कमलाभवानी' हे पुस्तक सन १९९५ मध्ये प्रकाशित झाले होते. या पुस्तकाचे प्रकाशन करमाळ्यातील ज्ञानेश्वर वाचन मंदिर येथे प्रसिद्ध मराठी समीक्षक डॉ. गो. मा. पवार यांच्या अध्यक्षतेखाली तसेच सोलापूर जिल्हा परिषदेचे अध्यक्ष प्रतापसिंह मोहिते-पाटील यांच्या हस्ते आणि करमाळ्याचे आमदार दिगंबरराव बागल, माजी आमदार रावसाहेब पाटील, करमाळ्याचे नगराध्यक्ष गिरधरदास देवी, ज्येष्ठ साहित्यिक डॉ. राजेंद्र दास या मंडळींच्या प्रमुख उपस्थितीत झाले होते. (करमाळा परिसराचा इतिहास, हैद्राबादच्या निजामाचे सरदार आणि करमाळ्याचे संस्थानिक राजे रावरंभा निंबाळकर व त्यांच्या घराण्याची माहिती, करमाळा गावातील भुईकोट किल्ला तसेच तुळजाभवानीचे प्रतिरूप म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या श्री कमलाभवानी देवी व देवीच्या मंदिराची सखोल ऐतिहासिक माहिती 'जय अंबे कमलाभवानी' या पुस्तकात दिली आहे) • करमाळ्याच्या औद्योगिक क्षेत्रातील योगदान - करमाळा शहराजवळील मौलालीच्या माळावर श्री कमलादेवी औद्योगिक सहकारी वसाहत ही संस्था शंकरराव येवले यांनी सन १९८५ मध्ये उभी केली. या संस्थेच्या स्थापनेत त्यांच्यासोबत ना. बा. परदेशी, बाबूराव उळागड्डे, ॲड. ठाकोरदास देवी, जयंतीलाल दोषी ही मंडळी सुद्धा होती. करमाळा तालुक्याचा औद्योगिक विकास होऊन त्यातून स्थानिक तरुणांना रोजगाराची संधी मिळावी हा या संस्थेच्या स्थापनेमागचा उद्देश होता. • भूषवलेली पदे - १) पहिले ग्रंथपाल - ज्ञानेश्वर वाचन मंदिर, करमाळा. २) संस्थापक/अध्यक्ष - सोलापूर जिल्हा भूमिगत स्वातंत्र्य सैनिक संघटना, सोलापूर. ३) अध्यक्ष - सोलापूर जिल्हा पत्रकार संघ, सोलापूर. ४) पुणे विभागीय सदस्य - पत्रकार अधिस्वीकृती समिती, महाराष्ट्र शासन. ५) कार्याध्यक्ष - पुणे विभागीय पत्रकार प्रबोधन शिबिर. ६) ऑनरी मॅजिस्ट्रेट - महाराष्ट्र शासन. (सोलापूर जिल्हा कार्यक्षेत्र) ७) सचिव - सामाजिक राष्ट्रीय एकात्मता समिती, महाराष्ट्र शासन. (करमाळा तालुका कार्यक्षेत्र) ८) अध्यक्ष - श्री जगदंबा कमलाभवानी देवी देवस्थान ट्रस्ट, श्री देवीचामाळ, करमाळा. ९) संस्थापक/व्हाईस चेअरमन - श्री कमलादेवी औद्योगिक सहकारी वसाहत, करमाळा. १०) चेअरमन - श्री कमलादेवी औद्योगिक सहकारी वसाहत, करमाळा. ११) उपाध्यक्ष - अखिल भारतीय शाहीर परिषद, सोलापूर शाखा. १२) सदस्य - अन्याय निवारण समिती, भ्रष्टाचार निर्मूलन समिती, महाराष्ट्र शासन. १३) सदस्य - शहर सुधार व दक्षता समिती, करमाळा. (सन २००६, २००७ च्या सुमारास राज्य शासनाच्या स्वातंत्र्य सैनिक उच्चाधिकार समितीच्या सभापती (कॅबिनेट मंत्री दर्जा) पदासाठी शंकरराव येवले यांचे नाव चर्चेत होते. त्यादृष्टीने शासन स्तरावर हालचाली देखील सुरू होत्या पण अंतिम नियुक्ती होऊ शकली नाही) • मिळालेले पुरस्कार - शंकरराव येवले यांना महाराष्ट्र शासनाकडून तसेच विविध सामाजिक संस्था, संघटनांकडून अनेक पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले होते. त्यापैकी काही पुरस्कार :- - भारतीय स्वातंत्र्य संग्राम आणि पत्रकारिता क्षेत्रात केलेल्या उल्लेखनीय कामगिरीबद्दल करमाळा नगर परिषदेकडून देण्यात आलेला 'नगरभूषण' पुरस्कार. (सन १९७०) - बिहार सरकारच्या वृत्तपत्र स्वातंत्र्यावर घाला घालणाऱ्या नियोजित विधेयकाविरुद्ध सोलापूर येथे सत्याग्रह केल्याबद्दल सोलापूर जिल्हा पत्रकार संघाकडून देण्यात आलेले 'गौरव पत्र'. (सन १९८४) - पत्रकारितेच्या माध्यमातून केलेल्या प्रदीर्घ जनसेवेबद्दल आणि पत्रकारितेतील ४० वर्षांच्या यशस्वी कारकीर्दीबद्दल करमाळा नगर परिषदेकडून देण्यात आलेला 'आदर्श पत्रकार' पुरस्कार. (सन १९८७) - रोपळे, माढा येथील कै. पां. ना. तथा राजाभाऊ कुलकर्णी (रोपळेकर) प्रतिष्ठानकडून देण्यात आलेला 'आदर्श पत्रकार' पुरस्कार. (सन १९९४) - भारतीय स्वातंत्र्य संग्रामात केलेल्या कामगिरीच्या गौरवार्थ महाराष्ट्र शासनाकडून देण्यात आलेले 'सन्मान पत्र'. (सन १९९७) - भारतीय स्वातंत्र्य संग्रामात केलेल्या कामगिरीच्या गौरवार्थ नवी दिल्ली येथील अखिल भारतीय स्वातंत्र्य संग्राम सेनानी समितीकडून देण्यात आलेले 'गौरव पत्र'. (सन २००१) - सोलापूर येथील देशभक्त डॉ. कृ. भी. अंत्रोळीकर स्मृती न्यासकडून देण्यात आलेला 'गजनफरकार हुतात्मा ए. कुर्बान हुसेन उत्कृष्ट पत्रकार' पुरस्कार. (सन २००२) - भारतीय स्वातंत्र्य संग्राम, सोलापूर जिल्ह्यातील पत्रकारिता क्षेत्र आणि करमाळा तालुक्यातील सांस्कृतिक, सामाजिक, औद्योगिक क्षेत्रात दिलेल्या योगदानाबद्दल करमाळा तालुका पत्रकार संघाकडून देण्यात आलेले 'मानपत्र'. (सन २००२) - जामखेड (अहमदनगर) येथील मानव सेवा ट्रस्टकडून देण्यात आलेला 'आदर्श मानव' पुरस्कार. (सन २००६) - पत्रकारितेतील ६० वर्षांच्या यशस्वी कारकीर्दीबद्दल नवी दिल्ली येथील गांधी फोरम या केंद्रीय स्तरावरील संघटनेकडून देण्यात आलेला 'पत्रमहर्षी स्व. रंगा वैद्य' स्मृती पुरस्कार. (सन २००७) - भारतीय स्वातंत्र्य संग्रामात केलेल्या कामगिरीच्या गौरवार्थ अकलूज या आशिया खंडातील सर्वात मोठ्या ग्रामपंचायतीकडून आणि अकलूज येथील संग्रामसिंह मोहिते-पाटील मित्र मंडळाकडून देण्यात आलेले 'सन्मानचिन्ह'. (सन २००९) - ग्रंथपाल दिन व डॉ. एस. आर. रंगनाथन यांच्या जयंतीनिमित्त करमाळा नगर परिषदेकडून देण्यात आलेला 'आदर्श समाजसेवक' पुरस्कार. (सन २०१०) - सोलापूर येथील लोकमंगल प्रतिष्ठान व सोलापूर श्रमिक पत्रकार संघ यांच्या संयुक्त विद्यमाने देण्यात आलेला 'लोकमंगल जीवन गौरव' पुरस्कार. (सन २०१२) • पत्नी व अपत्ये - शंकरराव येवले यांच्या पत्नी मिनाक्षी येवले या आहेत. तर विवेक येवले, उदयसिंह येवले, संजय येवले, अभय येवले ही शंकरराव येवले यांची मुले आहेत. • नातेसंबंध - शंकरराव येवले यांचे पंढरपूर येथील सख्खे आतेभाऊ जयवंत घनश्याम मोरे हे सन १९४६ ते सन १९५१ या कालावधीत सोलापूर दक्षिण-पश्चिम मतदारसंघातून बॉम्बे प्रेसिडेंची कौन्सिलचे आमदार होते आणि सन १९५७ ते सन १९६२ या कालावधीत सोलापूर लोकसभा मतदारसंघाचे खासदार होते. शंकरराव येवले यांचे नांदेड येथील मेहुणे विठ्ठलराव माधवराव जाधव हे सन १९८२ ते सन १९९४ या कालावधीत काँग्रेसकडून राज्यसभेचे २ वेळा खासदार होते. शंकरराव येवले यांच्या सख्ख्या मामे बहीण शोभा भोसले-जाधव या त्यांच्या पत्नी आहेत. शंकरराव येवले यांचे पुणे येथील सख्खे मावस भाऊ नाईकनवरे डेव्हलपर्स प्रायव्हेट लिमिटेडचे संस्थापक द. प्र. नाईकनवरे ऊर्फ दादासाहेब नाईकनवरे यांचे सासरे शंकरराव शांताराम मोरे हे शेतकरी कामगार पक्षाचे संस्थापक तसेच सन १९६२ ते सन १९६७ या कालावधीत पुणे लोकसभा मतदारसंघाचे खासदार होते. qq7m7arosyjmwc8ryfduvmsc4daqzjn 0 381542 2695026 2026-07-17T04:44:52Z अभय नातू 206 शुद्धलेखन 2695026 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मॅकलेन (व्हर्जिनिया)]] 6kzmqyjmj1a7ud32zw177isvyvyer76 0 381543 2695030 2026-07-17T04:52:06Z अभय नातू 206 नवीन 2695030 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''मॅकलेन''' हे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] [[व्हर्जिनिया]] राज्यातील [[फेरफॅक्स काउंटी (व्हर्जिनिया)|फेरफॅक्स काउंटीमधील]] एक वस्तीवजा शहर आहे.<ref>{{cite news |url= https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A63788-2004Sep30.html |title= New in Town, Stranger? |work= Local Pronunciations |year= 2008 |access-date= 2008-07-17 | first=John | last=Kelly}}</ref> [[२०२० अमेरिकन जनगणना|२०२०च्या अमेरिकेच्या जनगणनेनुसार]] येथील लोकसंख्या ५०,७७३ इतकी होती.<ref name="McLean CDP Profile"/> हे ठिकाण वॉशिंग्टन महानगर क्षेत्रांतर्गत पोटोमॅक नदी आणि व्हिएन्ना शहराच्या दरम्यान वसलेले आहे. मॅकलेन हे [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]], [[द पेंटागॉन|पेंटॅगॉन]] आणि [[सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सी]]च्या अगदी जवळ असल्याने येथे अनेक श्रीमंत नागरिक, राजनैतिक मुत्सद्दी, लष्करी अधिकारी, [[अमेरिकेची काँग्रेस|काँग्रेसचे]] सदस्य आणि उच्चपदस्थ सरकारी अधिकारी राहतात. [[रॉबर्ट एफ. केनेडी]] यांच्या पत्नी [[एथेल केनेडी]] यांचे पूर्वीचे निवासस्थान असलेल्या [[हिकोरी हिल (मॅकलेन)|हिकोरी हिल]] येथे आहे. याशिवाय [[अमेरिकन क्रांती|अमेरिकन क्रांतियुद्धातील]] अधिकारी [[लाइट-हॉर्स हॅरी ली]] यांचे पूर्वीचे निवासस्थान असलेले ''सॅलोना'' देखील येथेच आहे. == इतिहास == या परिसराला [[वॉशिंग्टन पोस्ट|द वॉशिंग्टन पोस्ट]]चे माजी प्रकाशक आणि मालक [[जॉन राउल मॅकलेन]] यांचे नाव देण्यात आले आहे. १९०२ मध्ये त्यांनी [[स्टीवन बेंटन एलिकिन्स]] आणि फ्रेंच उमराव [[ज्याँ-पिएर गुएनार्ड]] यांच्यासोबत [[ग्रेट फॉल्स अँड ओल्ड डोमिनियन रेल्वे]]ची सनद खरेदी केली. १९०६ मध्ये पूर्ण झालेला हा रेल्वेमार्ग या भागाला वॉशिंग्टन, डी.सी.शी जोडत असे. मॅकलेन यांनी ओल्ड डोमिनियन ड्राइव्ह आणि जुन्या चेन ब्रिज रोडच्या तिठ्यावरील एका रेल्वे स्थानाकाला आपले नाव दिले. याच्या बांधकामासाठी १,५०० डॉलर्स खर्च आला होता आणि त्यातील ५०० डॉलर्स स्थानिक लोकांकडून गोळा केले गेले होते.<ref name=Station>{{cite news|title=Along the 0. D. Railroad|newspaper=The Washington Post|date=July 7, 1920}}</ref> १९१० मध्ये लेविन्सव्हिल आणि लँगली या दोन वसाहतींचे विलीनीकरण होऊन मॅकलेनची अधिकृत स्थापना झाली. == भूगोल == मॅकलेन हे उत्तर व्हर्जिनियामधील कॅपिटल बेल्टवे (आंतरराज्य महामार्ग ४९५) वर स्थित आहे. मध्य मॅकलेन हे वॉशिंग्टन, डी.सी.च्या डाउनटाउनपासून ८ मैल (१३ किमी) वायव्येला आणि फेरफॅक्स या काउंटी मुख्यालयापासून ९ मैल (१४ किमी) ईशान्येला आहे.<ref>{{cite web | title = Virginia Official State Transportation Map – Cities in Detail | publisher = Virginia Department of Transportation | url = http://www.virginiadot.org/travel/maps-cityinset.asp | access-date = 2011-07-31}}</ref> == जनसांख्यिकी == {{US Census population |1950= 1094 |1960= |1970= 17698 |1980= 35664 |1990= 38168 |2000= 38929 |2010= 48115 |2020= 50773 |estyear= |estimate= |estref= |align-fn=center |align = right |footnote=यू.एस. दशवार्षिक जनगणना<ref name="DecennialCensus">{{cite web|url=https://www.census.gov/programs-surveys/decennial-census/decade.html|title=Decennial Census by Decade|website=United States Census Bureau}}</ref><br> १९४०<ref name=1940CensusVA>{{Cite web|title= 1940 Census of Population - Number of Inhabitants - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1940/population-volume-1/33973538v1ch09.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref> १९५०<ref name=1950CensusVA>{{Cite web|title= 1950 Census of Population - Number of Inhabitants - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1950/population-volume-1/vol-01-49.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref> १९६०<ref name=1960CensusVA>{{Cite web|title= 1960 Census of Population - Number of Inhabitants - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1960/population-volume-1/09768066v1p48ch2.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref> १९७०<ref name=1970CensusVA>{{Cite web|title= 1970 Census of Population - Number of Inhabitants - Virginia|url=https://www2.census.gov/prod2/decennial/documents/00496492v1p48ch02.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref><br> १९८०<ref name=1980CensusVA>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:1980_Census_of_Population._Number_of_Inhabitants._Virginia_(IA_1980censusofpop80148unse).pdf 1980 Census of Population: Number of Inhabitants - Virginia] United States Census Bureau</ref> १९९०<ref name=1990CensusVA>{{Cite web|title= 1990 Census of Population - Population and Housing Unit Counts - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1990/cph-2/cph-2-48.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref> २०००<ref name=2000CensusVA>{{Cite web|title= 2000 Census of Population - Population and Housing Unit Counts - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/2003/dec/phc-3-48.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref><br> २०१०<ref name=2010CensusVA>{{Cite web|title= 2010 Census of Population - Population and Housing Unit Counts - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/2010/cph-2/cph-2-48.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref> }} === वंशीय आणि वांशिक रचना === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+नियतकालिक रचना - मॅकलेन सीडीपी !वंश (नॉन-हिस्पॅनिक) !२०२०<ref>{{cite web |title=HISPANIC OR LATINO, AND NOT HISPANIC OR LATINO BY RACE (2020) |url=https://data.census.gov/table?t=Race+and+Ethnicity&g=160XX00US5148376&d=DEC+Demographic+and+Housing+Characteristics |website=data.census.gov |publisher=U.S. Census Bureau}}</ref> !२०१०<ref>{{cite web |title=HISPANIC OR LATINO, AND NOT HISPANIC OR LATINO BY RACE (2010) |url=https://data.census.gov/table?t=Race+and+Ethnicity&g=160XX00US5148376&y=2010 |website=data.census.gov |publisher=U.S. Census Bureau}}</ref> !२०००<ref>{{cite book |title=Virginia: 2000 |publisher=U.S. Census Bureau |pages=50-51 |url=https://www2.census.gov/library/publications/2002/dec/phc-1-48.pdf}}</ref> !१९९०<ref>{{cite book |title=Virginia: 1990 |publisher=U.S. Census Bureau |pages=41 |url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1990/cp-1/cp-1-48.pdf}}</ref> !१९८०<ref>{{cite book |title=General Social and Economic Characteristics: Virginia |publisher=U.S. Census Bureau |pages=39 |url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1980/volume-1/virginia/1980censusofpopu80148un_bw.pdf}}</ref> |- |श्वेत (व्हाइट) |style='background: #ffffe6; |६४.७%<br><small>(३२,८४५)</small> |७५.४%<br><small>(३६,२७३)</small> |८१.३%<br><small>(३१,६६७)</small> |८४.८%<br><small>(३२,३७२)</small> |८९.९%<br><small>(३२,०३९)</small> |- |कृष्णवर्णीय (ब्लॅक / आफ्रिकन अमेरिकन) |style='background: #ffffe6; |२%<br><small>(९९६)</small> |१.८%<br><small>(८५१)</small> |१.५%<br><small>(६०२)</small> |१.७%<br><small>(६३५)</small> |०.९%<br><small>(३०३)</small> |- |अमेरिकन इंडियन |style='background: #ffffe6; |०.१%<br><small>(३०)</small> |०.१%<br><small>(४८)</small> |०.१%<br><small>(२९)</small> |०.१%<br><small>(५६)</small> |०.१%<br><small>(३९)</small> |- |आशियाई (एशियन) |style='background: #ffffe6; |२१%<br><small>(१०,६५८)</small> |१४.९%<br><small>(७,१५६)</small> |१०.६%<br><small>(४,१२४)</small> |<td rowspan="2"> |९.१%<br><small>(३,४८८)</small> |<td rowspan="2"> |४.८%<br><small>(१,७1७)</small> |- |पॅसिफिक आयलँडर |style='background: #ffffe6; |०%<br><small>(१७)</small> |०%<br><small>(१४)</small> |०%<br><small>(१२)</small> |- |इतर वंश |style='background: #ffffe6; |०.७%<br><small>(३५३)</small> |०.३%<br><small>(१४५)</small> |०.२%<br><small>(८१)</small> |०%<br><small>(१४)</small> |०.४%<br><small>(१५९)</small> |- |बहुवंशीय (मल्टिरेशिअल) |style='background: #ffffe6; |५.६%<br><small>(२,८५६)</small> |२.७%<br><small>(१,२९३)</small> |२.२%<br><small>(८५०)</small> |— |— |- |हिस्पॅनिक / लॅटिनो (कोणताही वंश) |style='background: #ffffe6; |५.९%<br><small>(३,०१८)</small> |४.९%<br><small>(२,३३५)</small> |४%<br><small>(१,५६४)</small> |४.२%<br><small>(१,६०३)</small> |३.९%<br><small>(१,३८५)</small> |} == अर्थव्यवस्था == [[File:CIA New HQ Entrance.jpg|thumb|सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सीचे मुख्यालय]] 'मार्स इनकॉर्पोरेटेड' आणि 'गिबो' यांसारख्या कंपन्यांची मुख्यालये मॅकलेनमध्ये आहेत.<ref>"[http://www.mars.com/global/Who+We+Are/Locations/Locations.htm Locations] ." Mars, Incorporated. Retrieved on September 1, 2009.</ref> शेजारील टायसन्स परिसरातील अनेक व्यवसायांचा पत्ता वेस्ट मॅकलेन (पिन कोड २२१०२) च्या अंतर्गत येत असल्यामुळे ते अधिकृत दळणवळणासाठी मॅकलेन या नावाचा वापर करतात. मॅकलेनच्या लँगली भागात सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सी (सीआयए) चे मुख्य केंद्र आहे. तसेच नॅशनल इंटेलिजन्सच्या संचालकांचे कार्यालय देखील येथेच स्थित आहे. अमेरिकेच्या वाहतूक विभागाचे 'टर्नर-फेरबँक हायवे रिसर्च सेंटर' देखील सीआयएच्या मुख्यालयाजवळच कार्यरत आहे.<ref name="CDPmap">"[http://factfinder.census.gov/servlet/MapItDrawServlet?geo_id=16000US5148376&_bucket_id=50&tree_id=420&context=saff&_lang=en&_sse=on McLean CDP, Virginia] ." U.S. Census Bureau. Retrieved on September 1, 2009.</ref> == शिक्षण == [[Image:Langley High School main entrance McLean VA 2023-12-22 08-27-31.jpg|thumb|लँगली हायस्कूल हे मॅकलेनमधील प्रमुख सरकारी शाळांपैकी एक आहे]] === सार्वजनिक प्राथमिक आणि माध्यमिक शाळा === मॅकलेनमधील रहिवासी फेरफॅक्स काउंटी पब्लिक स्कूल्सच्या अखत्यारीत येतात. यामध्ये खालील शाळांचा समावेश होतो: * चेस्टरब्रुक, चर्चिल रोड, हेकॉक, केंट गार्डन्स, फ्रँकलिन शेर्मन आणि स्प्रिंग हिल प्राथमिक शाळा.<ref name="CDPmap"/> * जेम्स फेनिमोर कूपर मिडल स्कूल आणि हेन्री वड्सवर्थ लाँगफेलो मिडल स्कूल.<ref name="CDPmap"/> * लँगली हायस्कूल आणि मॅकलेन हायस्कूल.<ref name="CDPmap"/> फॉल्स चर्च सिटी पब्लिक स्कूल्सच्या अंतर्गत येणारी माऊंट डॅनियल शाळा देखील मॅकलेनच्या हद्दीत आहे.<ref name="CDPmap"/><ref>"[http://www.fccps.org/md/contactinfo.html Contact Us] ." Mount Daniel School. Retrieved on March 24, 2010.</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:फेरफॅक्स काउंटी (व्हर्जिनिया)]] [[वर्ग:व्हर्जिनियामधील शहरे]] dleuud7w4o598npv6rel9nrt2l7kte8 2695031 2695030 2026-07-17T04:52:08Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — अंक व शब्दामधील जागा काढली ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#अंक व शब्दामधील जागा|अधिक माहिती]]) 2695031 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''मॅकलेन''' हे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] [[व्हर्जिनिया]] राज्यातील [[फेरफॅक्स काउंटी (व्हर्जिनिया)|फेरफॅक्स काउंटीमधील]] एक वस्तीवजा शहर आहे.<ref>{{cite news |url= https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A63788-2004Sep30.html |title= New in Town, Stranger? |work= Local Pronunciations |year= 2008 |access-date= 2008-07-17 | first=John | last=Kelly}}</ref> [[२०२० अमेरिकन जनगणना|२०२० च्या अमेरिकेच्या जनगणनेनुसार]] येथील लोकसंख्या ५०,७७३ इतकी होती.<ref name="McLean CDP Profile"/> हे ठिकाण वॉशिंग्टन महानगर क्षेत्रांतर्गत पोटोमॅक नदी आणि व्हिएन्ना शहराच्या दरम्यान वसलेले आहे. मॅकलेन हे [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]], [[द पेंटागॉन|पेंटॅगॉन]] आणि [[सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सी]]च्या अगदी जवळ असल्याने येथे अनेक श्रीमंत नागरिक, राजनैतिक मुत्सद्दी, लष्करी अधिकारी, [[अमेरिकेची काँग्रेस|काँग्रेसचे]] सदस्य आणि उच्चपदस्थ सरकारी अधिकारी राहतात. [[रॉबर्ट एफ. केनेडी]] यांच्या पत्नी [[एथेल केनेडी]] यांचे पूर्वीचे निवासस्थान असलेल्या [[हिकोरी हिल (मॅकलेन)|हिकोरी हिल]] येथे आहे. याशिवाय [[अमेरिकन क्रांती|अमेरिकन क्रांतियुद्धातील]] अधिकारी [[लाइट-हॉर्स हॅरी ली]] यांचे पूर्वीचे निवासस्थान असलेले ''सॅलोना'' देखील येथेच आहे. == इतिहास == या परिसराला [[वॉशिंग्टन पोस्ट|द वॉशिंग्टन पोस्ट]]चे माजी प्रकाशक आणि मालक [[जॉन राउल मॅकलेन]] यांचे नाव देण्यात आले आहे. १९०२ मध्ये त्यांनी [[स्टीवन बेंटन एलिकिन्स]] आणि फ्रेंच उमराव [[ज्याँ-पिएर गुएनार्ड]] यांच्यासोबत [[ग्रेट फॉल्स अँड ओल्ड डोमिनियन रेल्वे]]ची सनद खरेदी केली. १९०६ मध्ये पूर्ण झालेला हा रेल्वेमार्ग या भागाला वॉशिंग्टन, डी.सी.शी जोडत असे. मॅकलेन यांनी ओल्ड डोमिनियन ड्राइव्ह आणि जुन्या चेन ब्रिज रोडच्या तिठ्यावरील एका रेल्वे स्थानाकाला आपले नाव दिले. याच्या बांधकामासाठी १,५०० डॉलर्स खर्च आला होता आणि त्यातील ५०० डॉलर्स स्थानिक लोकांकडून गोळा केले गेले होते.<ref name=Station>{{cite news|title=Along the 0. D. Railroad|newspaper=The Washington Post|date=July 7, 1920}}</ref> १९१० मध्ये लेविन्सव्हिल आणि लँगली या दोन वसाहतींचे विलीनीकरण होऊन मॅकलेनची अधिकृत स्थापना झाली. == भूगोल == मॅकलेन हे उत्तर व्हर्जिनियामधील कॅपिटल बेल्टवे (आंतरराज्य महामार्ग ४९५) वर स्थित आहे. मध्य मॅकलेन हे वॉशिंग्टन, डी.सी.च्या डाउनटाउनपासून ८ मैल (१३ किमी) वायव्येला आणि फेरफॅक्स या काउंटी मुख्यालयापासून ९ मैल (१४ किमी) ईशान्येला आहे.<ref>{{cite web | title = Virginia Official State Transportation Map – Cities in Detail | publisher = Virginia Department of Transportation | url = http://www.virginiadot.org/travel/maps-cityinset.asp | access-date = 2011-07-31}}</ref> == जनसांख्यिकी == {{US Census population |1950= 1094 |1960= |1970= 17698 |1980= 35664 |1990= 38168 |2000= 38929 |2010= 48115 |2020= 50773 |estyear= |estimate= |estref= |align-fn=center |align = right |footnote=यू.एस. दशवार्षिक जनगणना<ref name="DecennialCensus">{{cite web|url=https://www.census.gov/programs-surveys/decennial-census/decade.html|title=Decennial Census by Decade|website=United States Census Bureau}}</ref><br> १९४०<ref name=1940CensusVA>{{Cite web|title= 1940 Census of Population - Number of Inhabitants - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1940/population-volume-1/33973538v1ch09.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref> १९५०<ref name=1950CensusVA>{{Cite web|title= 1950 Census of Population - Number of Inhabitants - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1950/population-volume-1/vol-01-49.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref> १९६०<ref name=1960CensusVA>{{Cite web|title= 1960 Census of Population - Number of Inhabitants - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1960/population-volume-1/09768066v1p48ch2.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref> १९७०<ref name=1970CensusVA>{{Cite web|title= 1970 Census of Population - Number of Inhabitants - Virginia|url=https://www2.census.gov/prod2/decennial/documents/00496492v1p48ch02.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref><br> १९८०<ref name=1980CensusVA>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:1980_Census_of_Population._Number_of_Inhabitants._Virginia_(IA_1980censusofpop80148unse).pdf 1980 Census of Population: Number of Inhabitants - Virginia] United States Census Bureau</ref> १९९०<ref name=1990CensusVA>{{Cite web|title= 1990 Census of Population - Population and Housing Unit Counts - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1990/cph-2/cph-2-48.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref> २०००<ref name=2000CensusVA>{{Cite web|title= 2000 Census of Population - Population and Housing Unit Counts - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/2003/dec/phc-3-48.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref><br> २०१०<ref name=2010CensusVA>{{Cite web|title= 2010 Census of Population - Population and Housing Unit Counts - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/2010/cph-2/cph-2-48.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref> }} === वंशीय आणि वांशिक रचना === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+नियतकालिक रचना - मॅकलेन सीडीपी !वंश (नॉन-हिस्पॅनिक) !२०२०<ref>{{cite web |title=HISPANIC OR LATINO, AND NOT HISPANIC OR LATINO BY RACE (2020) |url=https://data.census.gov/table?t=Race+and+Ethnicity&g=160XX00US5148376&d=DEC+Demographic+and+Housing+Characteristics |website=data.census.gov |publisher=U.S. Census Bureau}}</ref> !२०१०<ref>{{cite web |title=HISPANIC OR LATINO, AND NOT HISPANIC OR LATINO BY RACE (2010) |url=https://data.census.gov/table?t=Race+and+Ethnicity&g=160XX00US5148376&y=2010 |website=data.census.gov |publisher=U.S. Census Bureau}}</ref> !२०००<ref>{{cite book |title=Virginia: 2000 |publisher=U.S. Census Bureau |pages=50-51 |url=https://www2.census.gov/library/publications/2002/dec/phc-1-48.pdf}}</ref> !१९९०<ref>{{cite book |title=Virginia: 1990 |publisher=U.S. Census Bureau |pages=41 |url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1990/cp-1/cp-1-48.pdf}}</ref> !१९८०<ref>{{cite book |title=General Social and Economic Characteristics: Virginia |publisher=U.S. Census Bureau |pages=39 |url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1980/volume-1/virginia/1980censusofpopu80148un_bw.pdf}}</ref> |- |श्वेत (व्हाइट) |style='background: #ffffe6; |६४.७%<br><small>(३२,८४५)</small> |७५.४%<br><small>(३६,२७३)</small> |८१.३%<br><small>(३१,६६७)</small> |८४.८%<br><small>(३२,३७२)</small> |८९.९%<br><small>(३२,०३९)</small> |- |कृष्णवर्णीय (ब्लॅक / आफ्रिकन अमेरिकन) |style='background: #ffffe6; |२%<br><small>(९९६)</small> |१.८%<br><small>(८५१)</small> |१.५%<br><small>(६०२)</small> |१.७%<br><small>(६३५)</small> |०.९%<br><small>(३०३)</small> |- |अमेरिकन इंडियन |style='background: #ffffe6; |०.१%<br><small>(३०)</small> |०.१%<br><small>(४८)</small> |०.१%<br><small>(२९)</small> |०.१%<br><small>(५६)</small> |०.१%<br><small>(३९)</small> |- |आशियाई (एशियन) |style='background: #ffffe6; |२१%<br><small>(१०,६५८)</small> |१४.९%<br><small>(७,१५६)</small> |१०.६%<br><small>(४,१२४)</small> |<td rowspan="2"> |९.१%<br><small>(३,४८८)</small> |<td rowspan="2"> |४.८%<br><small>(१,७1७)</small> |- |पॅसिफिक आयलँडर |style='background: #ffffe6; |०%<br><small>(१७)</small> |०%<br><small>(१४)</small> |०%<br><small>(१२)</small> |- |इतर वंश |style='background: #ffffe6; |०.७%<br><small>(३५३)</small> |०.३%<br><small>(१४५)</small> |०.२%<br><small>(८१)</small> |०%<br><small>(१४)</small> |०.४%<br><small>(१५९)</small> |- |बहुवंशीय (मल्टिरेशिअल) |style='background: #ffffe6; |५.६%<br><small>(२,८५६)</small> |२.७%<br><small>(१,२९३)</small> |२.२%<br><small>(८५०)</small> |— |— |- |हिस्पॅनिक / लॅटिनो (कोणताही वंश) |style='background: #ffffe6; |५.९%<br><small>(३,०१८)</small> |४.९%<br><small>(२,३३५)</small> |४%<br><small>(१,५६४)</small> |४.२%<br><small>(१,६०३)</small> |३.९%<br><small>(१,३८५)</small> |} == अर्थव्यवस्था == [[File:CIA New HQ Entrance.jpg|thumb|सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सीचे मुख्यालय]] 'मार्स इनकॉर्पोरेटेड' आणि 'गिबो' यांसारख्या कंपन्यांची मुख्यालये मॅकलेनमध्ये आहेत.<ref>"[http://www.mars.com/global/Who+We+Are/Locations/Locations.htm Locations] ." Mars, Incorporated. Retrieved on September 1, 2009.</ref> शेजारील टायसन्स परिसरातील अनेक व्यवसायांचा पत्ता वेस्ट मॅकलेन (पिन कोड २२१०२) च्या अंतर्गत येत असल्यामुळे ते अधिकृत दळणवळणासाठी मॅकलेन या नावाचा वापर करतात. मॅकलेनच्या लँगली भागात सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सी (सीआयए) चे मुख्य केंद्र आहे. तसेच नॅशनल इंटेलिजन्सच्या संचालकांचे कार्यालय देखील येथेच स्थित आहे. अमेरिकेच्या वाहतूक विभागाचे 'टर्नर-फेरबँक हायवे रिसर्च सेंटर' देखील सीआयएच्या मुख्यालयाजवळच कार्यरत आहे.<ref name="CDPmap">"[http://factfinder.census.gov/servlet/MapItDrawServlet?geo_id=16000US5148376&_bucket_id=50&tree_id=420&context=saff&_lang=en&_sse=on McLean CDP, Virginia] ." U.S. Census Bureau. Retrieved on September 1, 2009.</ref> == शिक्षण == [[Image:Langley High School main entrance McLean VA 2023-12-22 08-27-31.jpg|thumb|लँगली हायस्कूल हे मॅकलेनमधील प्रमुख सरकारी शाळांपैकी एक आहे]] === सार्वजनिक प्राथमिक आणि माध्यमिक शाळा === मॅकलेनमधील रहिवासी फेरफॅक्स काउंटी पब्लिक स्कूल्सच्या अखत्यारीत येतात. यामध्ये खालील शाळांचा समावेश होतो: * चेस्टरब्रुक, चर्चिल रोड, हेकॉक, केंट गार्डन्स, फ्रँकलिन शेर्मन आणि स्प्रिंग हिल प्राथमिक शाळा.<ref name="CDPmap"/> * जेम्स फेनिमोर कूपर मिडल स्कूल आणि हेन्री वड्सवर्थ लाँगफेलो मिडल स्कूल.<ref name="CDPmap"/> * लँगली हायस्कूल आणि मॅकलेन हायस्कूल.<ref name="CDPmap"/> फॉल्स चर्च सिटी पब्लिक स्कूल्सच्या अंतर्गत येणारी माऊंट डॅनियल शाळा देखील मॅकलेनच्या हद्दीत आहे.<ref name="CDPmap"/><ref>"[http://www.fccps.org/md/contactinfo.html Contact Us] ." Mount Daniel School. Retrieved on March 24, 2010.</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:फेरफॅक्स काउंटी (व्हर्जिनिया)]] [[वर्ग:व्हर्जिनियामधील शहरे]] ozzhzb3o3wiod1oddcr5jkmtag0ir9y 2695034 2695031 2026-07-17T04:54:01Z अभय नातू 206 /* भूगोल */ 2695034 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''मॅकलेन''' हे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] [[व्हर्जिनिया]] राज्यातील [[फेरफॅक्स काउंटी (व्हर्जिनिया)|फेरफॅक्स काउंटीमधील]] एक वस्तीवजा शहर आहे.<ref>{{cite news |url= https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A63788-2004Sep30.html |title= New in Town, Stranger? |work= Local Pronunciations |year= 2008 |access-date= 2008-07-17 | first=John | last=Kelly}}</ref> [[२०२० अमेरिकन जनगणना|२०२० च्या अमेरिकेच्या जनगणनेनुसार]] येथील लोकसंख्या ५०,७७३ इतकी होती.<ref name="McLean CDP Profile"/> हे ठिकाण वॉशिंग्टन महानगर क्षेत्रांतर्गत पोटोमॅक नदी आणि व्हिएन्ना शहराच्या दरम्यान वसलेले आहे. मॅकलेन हे [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]], [[द पेंटागॉन|पेंटॅगॉन]] आणि [[सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सी]]च्या अगदी जवळ असल्याने येथे अनेक श्रीमंत नागरिक, राजनैतिक मुत्सद्दी, लष्करी अधिकारी, [[अमेरिकेची काँग्रेस|काँग्रेसचे]] सदस्य आणि उच्चपदस्थ सरकारी अधिकारी राहतात. [[रॉबर्ट एफ. केनेडी]] यांच्या पत्नी [[एथेल केनेडी]] यांचे पूर्वीचे निवासस्थान असलेल्या [[हिकोरी हिल (मॅकलेन)|हिकोरी हिल]] येथे आहे. याशिवाय [[अमेरिकन क्रांती|अमेरिकन क्रांतियुद्धातील]] अधिकारी [[लाइट-हॉर्स हॅरी ली]] यांचे पूर्वीचे निवासस्थान असलेले ''सॅलोना'' देखील येथेच आहे. == इतिहास == या परिसराला [[वॉशिंग्टन पोस्ट|द वॉशिंग्टन पोस्ट]]चे माजी प्रकाशक आणि मालक [[जॉन राउल मॅकलेन]] यांचे नाव देण्यात आले आहे. १९०२ मध्ये त्यांनी [[स्टीवन बेंटन एलिकिन्स]] आणि फ्रेंच उमराव [[ज्याँ-पिएर गुएनार्ड]] यांच्यासोबत [[ग्रेट फॉल्स अँड ओल्ड डोमिनियन रेल्वे]]ची सनद खरेदी केली. १९०६ मध्ये पूर्ण झालेला हा रेल्वेमार्ग या भागाला वॉशिंग्टन, डी.सी.शी जोडत असे. मॅकलेन यांनी ओल्ड डोमिनियन ड्राइव्ह आणि जुन्या चेन ब्रिज रोडच्या तिठ्यावरील एका रेल्वे स्थानाकाला आपले नाव दिले. याच्या बांधकामासाठी १,५०० डॉलर्स खर्च आला होता आणि त्यातील ५०० डॉलर्स स्थानिक लोकांकडून गोळा केले गेले होते.<ref name=Station>{{cite news|title=Along the 0. D. Railroad|newspaper=The Washington Post|date=July 7, 1920}}</ref> १९१० मध्ये लेविन्सव्हिल आणि लँगली या दोन वसाहतींचे विलीनीकरण होऊन मॅकलेनची अधिकृत स्थापना झाली. == भूगोल == मॅकलेन हे [[उत्तर व्हर्जिनिया]]मधील [[कॅपिटल बेल्टवे]] ([[इंटरस्टेट ४९५]]) वर स्थित आहे. मॅकलेनचा मध्यवर्ती भाग वॉशिंग्टन, डी.सी.च्या मध्यवर्ती भागापासून १३ किमी (८ मैल) वायव्येला आणि [[फेरफॅक्स (व्हर्जिनिया)|फेरफॅक्स]] या काउंटी मुख्यालयापासून १४ किमी (९ मैल) ईशान्येला आहे.<ref>{{cite web | title = Virginia Official State Transportation Map – Cities in Detail | publisher = Virginia Department of Transportation | url = http://www.virginiadot.org/travel/maps-cityinset.asp | access-date = 2011-07-31}}</ref> == जनसांख्यिकी == {{US Census population |1950= 1094 |1960= |1970= 17698 |1980= 35664 |1990= 38168 |2000= 38929 |2010= 48115 |2020= 50773 |estyear= |estimate= |estref= |align-fn=center |align = right |footnote=यू.एस. दशवार्षिक जनगणना<ref name="DecennialCensus">{{cite web|url=https://www.census.gov/programs-surveys/decennial-census/decade.html|title=Decennial Census by Decade|website=United States Census Bureau}}</ref><br> १९४०<ref name=1940CensusVA>{{Cite web|title= 1940 Census of Population - Number of Inhabitants - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1940/population-volume-1/33973538v1ch09.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref> १९५०<ref name=1950CensusVA>{{Cite web|title= 1950 Census of Population - Number of Inhabitants - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1950/population-volume-1/vol-01-49.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref> १९६०<ref name=1960CensusVA>{{Cite web|title= 1960 Census of Population - Number of Inhabitants - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1960/population-volume-1/09768066v1p48ch2.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref> १९७०<ref name=1970CensusVA>{{Cite web|title= 1970 Census of Population - Number of Inhabitants - Virginia|url=https://www2.census.gov/prod2/decennial/documents/00496492v1p48ch02.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref><br> १९८०<ref name=1980CensusVA>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:1980_Census_of_Population._Number_of_Inhabitants._Virginia_(IA_1980censusofpop80148unse).pdf 1980 Census of Population: Number of Inhabitants - Virginia] United States Census Bureau</ref> १९९०<ref name=1990CensusVA>{{Cite web|title= 1990 Census of Population - Population and Housing Unit Counts - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1990/cph-2/cph-2-48.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref> २०००<ref name=2000CensusVA>{{Cite web|title= 2000 Census of Population - Population and Housing Unit Counts - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/2003/dec/phc-3-48.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref><br> २०१०<ref name=2010CensusVA>{{Cite web|title= 2010 Census of Population - Population and Housing Unit Counts - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/2010/cph-2/cph-2-48.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref> }} === वंशीय आणि वांशिक रचना === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+नियतकालिक रचना - मॅकलेन सीडीपी !वंश (नॉन-हिस्पॅनिक) !२०२०<ref>{{cite web |title=HISPANIC OR LATINO, AND NOT HISPANIC OR LATINO BY RACE (2020) |url=https://data.census.gov/table?t=Race+and+Ethnicity&g=160XX00US5148376&d=DEC+Demographic+and+Housing+Characteristics |website=data.census.gov |publisher=U.S. Census Bureau}}</ref> !२०१०<ref>{{cite web |title=HISPANIC OR LATINO, AND NOT HISPANIC OR LATINO BY RACE (2010) |url=https://data.census.gov/table?t=Race+and+Ethnicity&g=160XX00US5148376&y=2010 |website=data.census.gov |publisher=U.S. Census Bureau}}</ref> !२०००<ref>{{cite book |title=Virginia: 2000 |publisher=U.S. Census Bureau |pages=50-51 |url=https://www2.census.gov/library/publications/2002/dec/phc-1-48.pdf}}</ref> !१९९०<ref>{{cite book |title=Virginia: 1990 |publisher=U.S. Census Bureau |pages=41 |url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1990/cp-1/cp-1-48.pdf}}</ref> !१९८०<ref>{{cite book |title=General Social and Economic Characteristics: Virginia |publisher=U.S. Census Bureau |pages=39 |url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1980/volume-1/virginia/1980censusofpopu80148un_bw.pdf}}</ref> |- |श्वेत (व्हाइट) |style='background: #ffffe6; |६४.७%<br><small>(३२,८४५)</small> |७५.४%<br><small>(३६,२७३)</small> |८१.३%<br><small>(३१,६६७)</small> |८४.८%<br><small>(३२,३७२)</small> |८९.९%<br><small>(३२,०३९)</small> |- |कृष्णवर्णीय (ब्लॅक / आफ्रिकन अमेरिकन) |style='background: #ffffe6; |२%<br><small>(९९६)</small> |१.८%<br><small>(८५१)</small> |१.५%<br><small>(६०२)</small> |१.७%<br><small>(६३५)</small> |०.९%<br><small>(३०३)</small> |- |अमेरिकन इंडियन |style='background: #ffffe6; |०.१%<br><small>(३०)</small> |०.१%<br><small>(४८)</small> |०.१%<br><small>(२९)</small> |०.१%<br><small>(५६)</small> |०.१%<br><small>(३९)</small> |- |आशियाई (एशियन) |style='background: #ffffe6; |२१%<br><small>(१०,६५८)</small> |१४.९%<br><small>(७,१५६)</small> |१०.६%<br><small>(४,१२४)</small> |<td rowspan="2"> |९.१%<br><small>(३,४८८)</small> |<td rowspan="2"> |४.८%<br><small>(१,७1७)</small> |- |पॅसिफिक आयलँडर |style='background: #ffffe6; |०%<br><small>(१७)</small> |०%<br><small>(१४)</small> |०%<br><small>(१२)</small> |- |इतर वंश |style='background: #ffffe6; |०.७%<br><small>(३५३)</small> |०.३%<br><small>(१४५)</small> |०.२%<br><small>(८१)</small> |०%<br><small>(१४)</small> |०.४%<br><small>(१५९)</small> |- |बहुवंशीय (मल्टिरेशिअल) |style='background: #ffffe6; |५.६%<br><small>(२,८५६)</small> |२.७%<br><small>(१,२९३)</small> |२.२%<br><small>(८५०)</small> |— |— |- |हिस्पॅनिक / लॅटिनो (कोणताही वंश) |style='background: #ffffe6; |५.९%<br><small>(३,०१८)</small> |४.९%<br><small>(२,३३५)</small> |४%<br><small>(१,५६४)</small> |४.२%<br><small>(१,६०३)</small> |३.९%<br><small>(१,३८५)</small> |} == अर्थव्यवस्था == [[File:CIA New HQ Entrance.jpg|thumb|सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सीचे मुख्यालय]] 'मार्स इनकॉर्पोरेटेड' आणि 'गिबो' यांसारख्या कंपन्यांची मुख्यालये मॅकलेनमध्ये आहेत.<ref>"[http://www.mars.com/global/Who+We+Are/Locations/Locations.htm Locations] ." Mars, Incorporated. Retrieved on September 1, 2009.</ref> शेजारील टायसन्स परिसरातील अनेक व्यवसायांचा पत्ता वेस्ट मॅकलेन (पिन कोड २२१०२) च्या अंतर्गत येत असल्यामुळे ते अधिकृत दळणवळणासाठी मॅकलेन या नावाचा वापर करतात. मॅकलेनच्या लँगली भागात सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सी (सीआयए) चे मुख्य केंद्र आहे. तसेच नॅशनल इंटेलिजन्सच्या संचालकांचे कार्यालय देखील येथेच स्थित आहे. अमेरिकेच्या वाहतूक विभागाचे 'टर्नर-फेरबँक हायवे रिसर्च सेंटर' देखील सीआयएच्या मुख्यालयाजवळच कार्यरत आहे.<ref name="CDPmap">"[http://factfinder.census.gov/servlet/MapItDrawServlet?geo_id=16000US5148376&_bucket_id=50&tree_id=420&context=saff&_lang=en&_sse=on McLean CDP, Virginia] ." U.S. Census Bureau. Retrieved on September 1, 2009.</ref> == शिक्षण == [[Image:Langley High School main entrance McLean VA 2023-12-22 08-27-31.jpg|thumb|लँगली हायस्कूल हे मॅकलेनमधील प्रमुख सरकारी शाळांपैकी एक आहे]] === सार्वजनिक प्राथमिक आणि माध्यमिक शाळा === मॅकलेनमधील रहिवासी फेरफॅक्स काउंटी पब्लिक स्कूल्सच्या अखत्यारीत येतात. यामध्ये खालील शाळांचा समावेश होतो: * चेस्टरब्रुक, चर्चिल रोड, हेकॉक, केंट गार्डन्स, फ्रँकलिन शेर्मन आणि स्प्रिंग हिल प्राथमिक शाळा.<ref name="CDPmap"/> * जेम्स फेनिमोर कूपर मिडल स्कूल आणि हेन्री वड्सवर्थ लाँगफेलो मिडल स्कूल.<ref name="CDPmap"/> * लँगली हायस्कूल आणि मॅकलेन हायस्कूल.<ref name="CDPmap"/> फॉल्स चर्च सिटी पब्लिक स्कूल्सच्या अंतर्गत येणारी माऊंट डॅनियल शाळा देखील मॅकलेनच्या हद्दीत आहे.<ref name="CDPmap"/><ref>"[http://www.fccps.org/md/contactinfo.html Contact Us] ." Mount Daniel School. Retrieved on March 24, 2010.</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:फेरफॅक्स काउंटी (व्हर्जिनिया)]] [[वर्ग:व्हर्जिनियामधील शहरे]] 35r5mmzxceq49q3xa76se9zje6mgml5 2695035 2695034 2026-07-17T04:54:25Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2695035 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''मॅकलेन''' हे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] [[व्हर्जिनिया]] राज्यातील [[फेरफॅक्स काउंटी (व्हर्जिनिया)|फेरफॅक्स काउंटीमधील]] एक वस्तीवजा शहर आहे.<ref>{{cite news |url= https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A63788-2004Sep30.html |title= New in Town, Stranger? |work= Local Pronunciations |year= 2008 |access-date= 2008-07-17 | first=John | last=Kelly}}</ref> [[२०२० अमेरिकन जनगणना|२०२० च्या अमेरिकेच्या जनगणनेनुसार]] येथील लोकसंख्या ५०,७७३ इतकी होती.<ref name="McLean CDP Profile"/> हे ठिकाण वॉशिंग्टन महानगर क्षेत्रांतर्गत पोटोमॅक नदी आणि व्हिएन्ना शहराच्या दरम्यान वसलेले आहे. मॅकलेन हे [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]], [[द पेंटागॉन|पेंटॅगॉन]] आणि [[सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सी]]च्या अगदी जवळ असल्याने येथे अनेक श्रीमंत नागरिक, राजनैतिक मुत्सद्दी, लष्करी अधिकारी, [[अमेरिकेची काँग्रेस|काँग्रेसचे]] सदस्य आणि उच्चपदस्थ सरकारी अधिकारी राहतात. [[रॉबर्ट एफ. केनेडी]] यांच्या पत्नी [[एथेल केनेडी]] यांचे पूर्वीचे निवासस्थान असलेल्या [[हिकोरी हिल (मॅकलेन)|हिकोरी हिल]] येथे आहे. याशिवाय [[अमेरिकन क्रांती|अमेरिकन क्रांतियुद्धातील]] अधिकारी [[लाइट-हॉर्स हॅरी ली]] यांचे पूर्वीचे निवासस्थान असलेले ''सॅलोना'' देखील येथेच आहे. == इतिहास == या परिसराला [[वॉशिंग्टन पोस्ट|द वॉशिंग्टन पोस्ट]]चे माजी प्रकाशक आणि मालक [[जॉन राउल मॅकलेन]] यांचे नाव देण्यात आले आहे. १९०२ मध्ये त्यांनी [[स्टीवन बेंटन एलिकिन्स]] आणि फ्रेंच उमराव [[ज्याँ-पिएर गुएनार्ड]] यांच्यासोबत [[ग्रेट फॉल्स अँड ओल्ड डोमिनियन रेल्वे]]ची सनद खरेदी केली. १९०६ मध्ये पूर्ण झालेला हा रेल्वेमार्ग या भागाला वॉशिंग्टन, डी.सी.शी जोडत असे. मॅकलेन यांनी ओल्ड डोमिनियन ड्राइव्ह आणि जुन्या चेन ब्रिज रोडच्या तिठ्यावरील एका रेल्वे स्थानाकाला आपले नाव दिले. याच्या बांधकामासाठी १,५०० डॉलर्स खर्च आला होता आणि त्यातील ५०० डॉलर्स स्थानिक लोकांकडून गोळा केले गेले होते.<ref name=Station>{{cite news|title=Along the 0. D. Railroad|newspaper=The Washington Post|date=July 7, 1920}}</ref> १९१० मध्ये लेविन्सव्हिल आणि लँगली या दोन वसाहतींचे विलीनीकरण होऊन मॅकलेनची अधिकृत स्थापना झाली. == भूगोल == मॅकलेन हे [[उत्तर व्हर्जिनिया]]मधील [[कॅपिटल बेल्टवे]] ([[इंटरस्टेट ४९५]]) वर स्थित आहे. मॅकलेनचा मध्यवर्ती भाग वॉशिंग्टन, डी.सी.च्या मध्यवर्ती भागापासून १३ किमी (८ मैल) वायव्येला आणि [[फेरफॅक्स (व्हर्जिनिया)|फेरफॅक्स]] या काउंटी मुख्यालयापासून १४ किमी (९ मैल) ईशान्येला आहे.<ref>{{cite web | title = Virginia Official State Transportation Map – Cities in Detail | publisher = Virginia Department of Transportation | url = http://www.virginiadot.org/travel/maps-cityinset.asp | access-date = 2011-07-31}}</ref> == जनसांख्यिकी == {{US Census population |1950= 1094 |1960= |1970= 17698 |1980= 35664 |1990= 38168 |2000= 38929 |2010= 48115 |2020= 50773 |estyear= |estimate= |estref= |align-fn=center |align = right |footnote=यू.एस. दशवार्षिक जनगणना<ref name="DecennialCensus">{{cite web|url=https://www.census.gov/programs-surveys/decennial-census/decade.html|title=Decennial Census by Decade|website=United States Census Bureau}}</ref><br> १९४०<ref name=1940CensusVA>{{Cite web|title= 1940 Census of Population - Number of Inhabitants - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1940/population-volume-1/33973538v1ch09.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref> १९५०<ref name=1950CensusVA>{{Cite web|title= 1950 Census of Population - Number of Inhabitants - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1950/population-volume-1/vol-01-49.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref> १९६०<ref name=1960CensusVA>{{Cite web|title= 1960 Census of Population - Number of Inhabitants - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1960/population-volume-1/09768066v1p48ch2.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref> १९७०<ref name=1970CensusVA>{{Cite web|title= 1970 Census of Population - Number of Inhabitants - Virginia|url=https://www2.census.gov/prod2/decennial/documents/00496492v1p48ch02.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref><br> १९८०<ref name=1980CensusVA>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:1980_Census_of_Population._Number_of_Inhabitants._Virginia_(IA_1980censusofpop80148unse).pdf 1980 Census of Population: Number of Inhabitants - Virginia] United States Census Bureau</ref> १९९०<ref name=1990CensusVA>{{Cite web|title= 1990 Census of Population - Population and Housing Unit Counts - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1990/cph-2/cph-2-48.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref> २०००<ref name=2000CensusVA>{{Cite web|title= 2000 Census of Population - Population and Housing Unit Counts - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/2003/dec/phc-3-48.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref><br> २०१०<ref name=2010CensusVA>{{Cite web|title= 2010 Census of Population - Population and Housing Unit Counts - Virginia|url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/2010/cph-2/cph-2-48.pdf|website=United States Census Bureau}}</ref> }} === वंशीय आणि वांशिक रचना === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+नियतकालिक रचना - मॅकलेन सीडीपी !वंश (नॉन-हिस्पॅनिक) !२०२०<ref>{{cite web |title=HISPANIC OR LATINO, AND NOT HISPANIC OR LATINO BY RACE (2020) |url=https://data.census.gov/table?t=Race+and+Ethnicity&g=160XX00US5148376&d=DEC+Demographic+and+Housing+Characteristics |website=data.census.gov |publisher=U.S. Census Bureau}}</ref> !२०१०<ref>{{cite web |title=HISPANIC OR LATINO, AND NOT HISPANIC OR LATINO BY RACE (2010) |url=https://data.census.gov/table?t=Race+and+Ethnicity&g=160XX00US5148376&y=2010 |website=data.census.gov |publisher=U.S. Census Bureau}}</ref> !२०००<ref>{{cite book |title=Virginia: 2000 |publisher=U.S. Census Bureau |pages=50-51 |url=https://www2.census.gov/library/publications/2002/dec/phc-1-48.pdf}}</ref> !१९९०<ref>{{cite book |title=Virginia: 1990 |publisher=U.S. Census Bureau |pages=41 |url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1990/cp-1/cp-1-48.pdf}}</ref> !१९८०<ref>{{cite book |title=General Social and Economic Characteristics: Virginia |publisher=U.S. Census Bureau |pages=39 |url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1980/volume-1/virginia/1980censusofpopu80148un_bw.pdf}}</ref> |- |श्वेत (व्हाइट) |style='background: #ffffe6; |६४.७%<br><small>(३२,८४५)</small> |७५.४%<br><small>(३६,२७३)</small> |८१.३%<br><small>(३१,६६७)</small> |८४.८%<br><small>(३२,३७२)</small> |८९.९%<br><small>(३२,०३९)</small> |- |कृष्णवर्णीय (ब्लॅक / आफ्रिकन अमेरिकन) |style='background: #ffffe6; |२%<br><small>(९९६)</small> |१.८%<br><small>(८५१)</small> |१.५%<br><small>(६०२)</small> |१.७%<br><small>(६३५)</small> |०.९%<br><small>(३०३)</small> |- |अमेरिकन इंडियन |style='background: #ffffe6; |०.१%<br><small>(३०)</small> |०.१%<br><small>(४८)</small> |०.१%<br><small>(२९)</small> |०.१%<br><small>(५६)</small> |०.१%<br><small>(३९)</small> |- |आशियाई (एशियन) |style='background: #ffffe6; |२१%<br><small>(१०,६५८)</small> |१४.९%<br><small>(७,१५६)</small> |१०.६%<br><small>(४,१२४)</small> |<td rowspan="2"> |९.१%<br><small>(३,४८८)</small> |<td rowspan="2"> |४.८%<br><small>(१,७1७)</small> |- |पॅसिफिक आयलँडर |style='background: #ffffe6; |०%<br><small>(१७)</small> |०%<br><small>(१४)</small> |०%<br><small>(१२)</small> |- |इतर वंश |style='background: #ffffe6; |०.७%<br><small>(३५३)</small> |०.३%<br><small>(१४५)</small> |०.२%<br><small>(८१)</small> |०%<br><small>(१४)</small> |०.४%<br><small>(१५९)</small> |- |बहुवंशीय (मल्टिरेशिअल) |style='background: #ffffe6; |५.६%<br><small>(२,८५६)</small> |२.७%<br><small>(१,२९३)</small> |२.२%<br><small>(८५०)</small> |— |— |- |हिस्पॅनिक / लॅटिनो (कोणताही वंश) |style='background: #ffffe6; |५.९%<br><small>(३,०१८)</small> |४.९%<br><small>(२,३३५)</small> |४%<br><small>(१,५६४)</small> |४.२%<br><small>(१,६०३)</small> |३.९%<br><small>(१,३८५)</small> |} == अर्थव्यवस्था == [[File:CIA New HQ Entrance.jpg|thumb|सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सीचे मुख्यालय]] 'मार्स इनकॉर्पोरेटेड' आणि 'गिबो' यांसारख्या कंपन्यांची मुख्यालये मॅकलेनमध्ये आहेत.<ref>"[http://www.mars.com/global/Who+We+Are/Locations/Locations.htm Locations] ." Mars, Incorporated. Retrieved on September 1, 2009.</ref> शेजारील टायसन्स परिसरातील अनेक व्यवसायांचा पत्ता वेस्ट मॅकलेन (पिन कोड २२१०२) च्या अंतर्गत येत असल्यामुळे ते अधिकृत दळणवळणासाठी मॅकलेन या नावाचा वापर करतात. मॅकलेनच्या लँगली भागात सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सी (सीआयए) चे मुख्य केंद्र आहे. तसेच नॅशनल इंटेलिजन्सच्या संचालकांचे कार्यालय देखील येथेच स्थित आहे. अमेरिकेच्या वाहतूक विभागाचे 'टर्नर-फेरबँक हायवे रिसर्च सेंटर' देखील सीआयएच्या मुख्यालयाजवळच कार्यरत आहे.<ref name="CDPmap">"[http://factfinder.census.gov/servlet/MapItDrawServlet?geo_id=16000US5148376&_bucket_id=50&tree_id=420&context=saff&_lang=en&_sse=on McLean CDP, Virginia] ." U.S. Census Bureau. Retrieved on September 1, 2009.</ref> == शिक्षण == [[Image:Langley High School main entrance McLean VA 2023-12-22 08-27-31.jpg|thumb|लँगली हायस्कूल हे मॅकलेनमधील प्रमुख सरकारी शाळांपैकी एक आहे]] === सार्वजनिक प्राथमिक आणि माध्यमिक शाळा === मॅकलेनमधील रहिवासी फेरफॅक्स काउंटी पब्लिक स्कूल्सच्या अखत्यारीत येतात. यामध्ये खालील शाळांचा समावेश होतो: * चेस्टरब्रुक, चर्चिल रोड, हेकॉक, केंट गार्डन्स, फ्रँकलिन शेर्मन आणि स्प्रिंग हिल प्राथमिक शाळा.<ref name="CDPmap"/> * जेम्स फेनिमोर कूपर मिडल स्कूल आणि हेन्री वड्सवर्थ लाँगफेलो मिडल स्कूल.<ref name="CDPmap"/> * लँगली हायस्कूल आणि मॅकलेन हायस्कूल.<ref name="CDPmap"/> फॉल्स चर्च सिटी पब्लिक स्कूल्सच्या अंतर्गत येणारी माऊंट डॅनियल शाळा देखील मॅकलेनच्या हद्दीत आहे.<ref name="CDPmap"/><ref>"[http://www.fccps.org/md/contactinfo.html Contact Us] ." Mount Daniel School. Retrieved on March 24, 2010.</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:फेरफॅक्स काउंटी (व्हर्जिनिया)]] [[वर्ग:व्हर्जिनियामधील शहरे]] [[वर्ग:इ.स. १९१० मधील निर्मिती]] qa8chedji22bpgno239rnqyxzzk6me6 0 381544 2695037 2026-07-17T04:54:59Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2695037 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मॅकलेन (व्हर्जिनिया)]] 6kzmqyjmj1a7ud32zw177isvyvyer76 0 381545 2695062 2026-07-17T06:10:27Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1364366543|Hojai district]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2695062 wikitext text/x-wiki '''होजाई जिल्हा''' हा भारतातील [[आसाम|आसाम राज्यातील]] एक जिल्हा आहे. त्याची स्थापना १५ ऑगस्ट २०१५ रोजी झाली. जिल्ह्याचे मुख्यालय शंकरदेव नगर येथे आहे, जे होजाई शहरापासून सूमारे ८ किमी अंतरावर आहे. होजाई जिल्हा [[नागांव जिल्हा|नागांव जिल्ह्याच्या]] तीन तहसील, म्हणजेच होजाई, डोबोका आणि लंका यांपासून तयार झाला होता.<ref name="HojaiCarve">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://hojai.assam.gov.in/portlets/know-about-the-district|title=Know about the District {{!}} Hojai District {{!}} Government Of Assam, India|website=hojai.assam.gov.in|access-date=18 March 2022}}</ref> होजाई हा तत्कालीन आसाम प्रांताच्या अविभाजित नौगोंग जिल्ह्याचा (आता नागांव) भाग होता. ३१ डिसेंबर २०२२ रोजी, जिल्ह्याचे तात्पुरते नागांव जिल्ह्यात पुनर्विलनीकरण करण्यात आले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://nenow.in/north-east-news/assam-govt-remerges-biswanath-hojai-bajali-and-tamulpur-with-original-districts.html|title=Assam govt remerges Biswanath, Hojai, Bajali and Tamulpur with original districts|date=31 December 2022}}</ref> २५ ऑगस्ट २०२३ रोजी, आसाम मंत्रिमंडळाने होजाईचा जिल्हा दर्जा पुनर्संचयित केला.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assam-cabinet-decides-to-create-4-districts/article67235407.ece|title=Assam Cabinet decides to 'create' 4 districts|date=25 August 2023|work=The Hindu|access-date=26 August 2023}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आसाममधील जिल्हे]] [[वर्ग:इ.स. २०१५ मधील निर्मिती]] [[वर्ग:मुस्लिम बहुल भारतीय जिल्हे]] ijx5udasouvx0x8xss0x7w6szb4eqt2 2695063 2695062 2026-07-17T06:10:49Z Dharmadhyaksha 28394 2695063 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''होजाई जिल्हा''' हा भारतातील [[आसाम|आसाम राज्यातील]] एक जिल्हा आहे. त्याची स्थापना १५ ऑगस्ट २०१५ रोजी झाली. जिल्ह्याचे मुख्यालय शंकरदेव नगर येथे आहे, जे होजाई शहरापासून सूमारे ८ किमी अंतरावर आहे. होजाई जिल्हा [[नागांव जिल्हा|नागांव जिल्ह्याच्या]] तीन तहसील, म्हणजेच होजाई, डोबोका आणि लंका यांपासून तयार झाला होता.<ref name="HojaiCarve">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://hojai.assam.gov.in/portlets/know-about-the-district|title=Know about the District {{!}} Hojai District {{!}} Government Of Assam, India|website=hojai.assam.gov.in|access-date=18 March 2022}}</ref> होजाई हा तत्कालीन आसाम प्रांताच्या अविभाजित नौगोंग जिल्ह्याचा (आता नागांव) भाग होता. ३१ डिसेंबर २०२२ रोजी, जिल्ह्याचे तात्पुरते नागांव जिल्ह्यात पुनर्विलनीकरण करण्यात आले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://nenow.in/north-east-news/assam-govt-remerges-biswanath-hojai-bajali-and-tamulpur-with-original-districts.html|title=Assam govt remerges Biswanath, Hojai, Bajali and Tamulpur with original districts|date=31 December 2022}}</ref> २५ ऑगस्ट २०२३ रोजी, आसाम मंत्रिमंडळाने होजाईचा जिल्हा दर्जा पुनर्संचयित केला.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assam-cabinet-decides-to-create-4-districts/article67235407.ece|title=Assam Cabinet decides to 'create' 4 districts|date=25 August 2023|work=The Hindu|access-date=26 August 2023}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आसाममधील जिल्हे]] [[वर्ग:इ.स. २०१५ मधील निर्मिती]] [[वर्ग:मुस्लिम बहुल भारतीय जिल्हे]] 6ezxvohawp2tbdgeoby626rxx837qew 14 381546 2695064 2026-07-17T06:12:41Z Dharmadhyaksha 28394 नवीन पान: [[वर्ग:भारतामधील जिल्हे]] [[वर्ग:इस्लाम धर्म]] 2695064 wikitext text/x-wiki [[वर्ग:भारतामधील जिल्हे]] [[वर्ग:इस्लाम धर्म]] sidcib0t19oh3wemb0rb1fwnud18oex 0 381547 2695074 2026-07-17T06:16:32Z Abhijitsathe 4193 नवीन पान: {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = श्रीराम चौहान | चित्र = Sriram_Chauhan.jpg | चित्र आकारमान= 250 px | क्रम = | पद = [[उत्तर प्रदेश विधानसभा]] सदस्य | कार्यकाळ_आरंभ = मार्च २०२२ | कार्यकाळ_समाप्ती = | मतदारसंघ = खजन... 2695074 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = श्रीराम चौहान | चित्र = Sriram_Chauhan.jpg | चित्र आकारमान= 250 px | क्रम = | पद = [[उत्तर प्रदेश विधानसभा]] सदस्य | कार्यकाळ_आरंभ = मार्च २०२२ | कार्यकाळ_समाप्ती = | मतदारसंघ = खजनी | मागील = | पुढील = | पद1 = [[लोकसभा]] सदस्य | मतदारसंघ1 = [[बस्ती लोकसभा मतदारसंघ|बस्ती]] | कार्यकाळ_आरंभ1 = १९९६ | कार्यकाळ_समाप्ती1 = २००४ | मागील1 = श्यामलाल कमल | पुढील1 = लाल मणी प्रसाद | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1953|9|20}} | जन्मस्थान = [[खलीलाबाद]], [[उत्तर प्रदेश]] | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | राष्ट्रीयत्व = | पक्ष = [[भारतीय जनता पक्ष]] | इतरपक्ष = | धर्म = | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''श्रीराम चौहान''' हे भारतीय राजकारणी, विद्यमान [[उत्तर प्रदेश विधानसभा]] सदस्य व माजी [[लोकसभा]] सदस्य आहेत. ते १९९६, १९९८ व [[१९९९ लोकसभा निवडणुका]]ंमध्ये [[उत्तर प्रदेश]]च्या [[बस्ती लोकसभा मतदारसंघ|बस्ती मतदारसंघामधून]] लोकसभेवर निवडून गेले होते. ते [[योगी आदित्यनाथ]] उत्तर प्रदेश सरकारमध्ये राज्यमंत्री देखील होते. तसेच १९९९ ते २००१ दरम्यान [[अटलबिहारी वाजपेयी]] केंद्र सरकारमध्ये देखील राज्यमंत्री होते. [[वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य]] kqra8mrf4b6vc6yx8fagryp73f4oo4k 2695075 2695074 2026-07-17T06:17:59Z Abhijitsathe 4193 2695075 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = श्रीराम चौहान | चित्र = Sriram_Chauhan.jpg | चित्र आकारमान= 250 px | क्रम = | पद = [[उत्तर प्रदेश विधानसभा]] सदस्य | कार्यकाळ_आरंभ = मार्च २०१७ | कार्यकाळ_समाप्ती = | मतदारसंघ = खजनी | मागील = | पुढील = | पद1 = [[लोकसभा]] सदस्य | मतदारसंघ1 = [[बस्ती लोकसभा मतदारसंघ|बस्ती]] | कार्यकाळ_आरंभ1 = १९९६ | कार्यकाळ_समाप्ती1 = २००४ | मागील1 = श्यामलाल कमल | पुढील1 = लाल मणी प्रसाद | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1953|9|20}} | जन्मस्थान = [[खलीलाबाद]], [[उत्तर प्रदेश]] | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | राष्ट्रीयत्व = | पक्ष = [[भारतीय जनता पक्ष]] | इतरपक्ष = | धर्म = | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''श्रीराम चौहान''' हे भारतीय राजकारणी, विद्यमान [[उत्तर प्रदेश विधानसभा]] सदस्य व माजी [[लोकसभा]] सदस्य आहेत. ते १९९६, १९९८ व [[१९९९ लोकसभा निवडणुका]]ंमध्ये [[उत्तर प्रदेश]]च्या [[बस्ती लोकसभा मतदारसंघ|बस्ती मतदारसंघामधून]] लोकसभेवर निवडून गेले होते. ते ऑगस्ट २०१९ ते मार्च २०२२ दरम्यान [[योगी आदित्यनाथ]] उत्तर प्रदेश सरकारमध्ये राज्यमंत्री देखील होते. तसेच १९९९ ते २००१ दरम्यान [[अटलबिहारी वाजपेयी]] केंद्र सरकारमध्ये देखील राज्यमंत्री होते. [[वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य]] qcom2m8rdc6ks9e8256q3ujz5hyhu26 2695076 2695075 2026-07-17T06:18:23Z Abhijitsathe 4193 2695076 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = श्रीराम चौहान | चित्र = Sriram_Chauhan.jpg | चित्र आकारमान= 250 px | क्रम = | पद = [[उत्तर प्रदेश विधानसभा]] सदस्य | कार्यकाळ_आरंभ = मार्च २०१७ | कार्यकाळ_समाप्ती = | मतदारसंघ = खजनी | मागील = | पुढील = | पद1 = [[लोकसभा]] सदस्य | मतदारसंघ1 = [[बस्ती लोकसभा मतदारसंघ|बस्ती]] | कार्यकाळ_आरंभ1 = १९९६ | कार्यकाळ_समाप्ती1 = २००४ | मागील1 = श्यामलाल कमल | पुढील1 = लाल मणी प्रसाद | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1953|9|20}} | जन्मस्थान = [[खलीलाबाद]], [[उत्तर प्रदेश]] | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | राष्ट्रीयत्व = | पक्ष = [[भारतीय जनता पक्ष]] | इतरपक्ष = | धर्म = | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''श्रीराम चौहान''' हे भारतीय राजकारणी, विद्यमान [[उत्तर प्रदेश विधानसभा]] सदस्य व माजी [[लोकसभा]] सदस्य आहेत. ते १९९६, १९९८ व [[१९९९ लोकसभा निवडणुका]]ंमध्ये [[उत्तर प्रदेश]]च्या [[बस्ती लोकसभा मतदारसंघ|बस्ती मतदारसंघामधून]] लोकसभेवर निवडून गेले होते. चौहान ऑगस्ट २०१९ ते मार्च २०२२ दरम्यान [[योगी आदित्यनाथ]] उत्तर प्रदेश सरकारमध्ये राज्यमंत्री होते. तसेच १९९९ ते २००१ दरम्यान [[अटलबिहारी वाजपेयी]] केंद्र सरकारमध्ये देखील राज्यमंत्री होते. [[वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य]] 6qitlauz07b3kyj34czksgw8opzxhzt 0 381548 2695085 2026-07-17T06:38:13Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1350750094|Bajali district]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2695085 wikitext text/x-wiki '''बाजाली जिल्हा''' हा भारतीय राज्य [[आसाम|आसाममधील]] एक जिल्हा आहे, जो [[बारपेटा जिल्हा|बारपेटा जिल्ह्यातून]] वेगळा करण्यात आला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://thenewsmill.com/bajali-becomes-assams-34th-district/|title=Bajali becomes Assam's 34th district|date=2021-02-10|website=thenewsmill.com|language=en-US|access-date=2021-07-10}}</ref> माजी मुख्यमंत्री [[सर्बानंद सोनोवाल]] यांच्या नेतृत्वाखालील आसाम मंत्रिमंडळाने १० ऑगस्ट २०२० रोजी बाजालीला पूर्ण-विकसित जिल्हा बनवण्याच्या प्रस्तावाला मंजुरी दिली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/bajali-to-become-the-34th-full-fledged-district-of-assam-494424|title='Bajali' to become the 34th full-fledged district of Assam - Sentinelassam|date=2020-08-10|website=www.sentinelassam.com|language=en|access-date=2020-11-26}}</ref> नंतर १२ जानेवारी २०२१ रोजी बाजालीला औपचारिकपणे जिल्हा म्हणून घोषित करण्यात आले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/bajali-becomes-the-34th-full-fledged-district-of-assam-520780|title='Bajali' Becomes the 34th Full-Fledged District of Assam|date=2021-01-13|website=www.sentinelassam.com|language=en|access-date=2021-01-16}}</ref> ३१ डिसेंबर २०२२ रोजी, या जिल्ह्याचे विद्यमान बारपेटा जिल्ह्यात पुन्हा विलीनीकरण करण्यात आले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://assamtribune.com/assam/assam-four-districts-to-re-merge-with-existing-districts-1455186|title=Assam: Four districts to re-merge with existing districts|last=Tribune|first=The Assam|date=2022-12-31|website=assamtribune.com|language=en|access-date=2023-01-03}}</ref> तथापि, २५ ऑगस्ट २०२३ रोजी, आसाम मंत्रिमंडळाने बाजालीचा जिल्हा दर्जा पुनर्संचयित करण्याबाबत घोषणा केली<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assam-cabinet-decides-to-create-4-districts/article67235407.ece|title=Assam Cabinet decides to 'create' 4 districts|date=25 August 2023|work=The Hindu|access-date=26 August 2023}}</ref> आणि १२ ऑक्टोबर रोजी बाजाली पुन्हा जिल्हा बनला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/assam-government-notifies-new-bajali-district-by-bifurcating-barpeta-madan-rauta-nagar-pathsala-2023-10-12-897512|title=Assam government notifies new Bajali district by bifurcating Barpeta {{!}} DETAILS INSIDE|last=Roushan|first=Anurag|last2=India TV|first2=|date=2023-10-12|website=www.indiatvnews.com|language=en|access-date=2023-10-23}}</ref> बाजालीमध्ये बाजाली, जालाह आणि सरुपेटा मंडळांच्या काही भागांचा समावेश होता. डोलर पाथर हे बाजाली जिल्ह्यांतर्गत सर्वात लोकप्रिय गाव आहे आणि पाथशाला हे जिल्ह्याचे मुख्य शहर आहे. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आसाममधील जिल्हे]] [[वर्ग:इ.स. २०२१ मधील निर्मिती]] 6os0y17xppr8a7rbhr8d2iwgsbwnj8k 2695086 2695085 2026-07-17T06:39:09Z Dharmadhyaksha 28394 {{माहिती संचिका}} 2695086 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''बाजाली जिल्हा''' हा भारतीय राज्य [[आसाम|आसाममधील]] एक जिल्हा आहे, जो [[बारपेटा जिल्हा|बारपेटा जिल्ह्यातून]] वेगळा करण्यात आला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://thenewsmill.com/bajali-becomes-assams-34th-district/|title=Bajali becomes Assam's 34th district|date=2021-02-10|website=thenewsmill.com|language=en-US|access-date=2021-07-10}}</ref> माजी मुख्यमंत्री [[सर्बानंद सोनोवाल]] यांच्या नेतृत्वाखालील आसाम मंत्रिमंडळाने १० ऑगस्ट २०२० रोजी बाजालीला पूर्ण-विकसित जिल्हा बनवण्याच्या प्रस्तावाला मंजुरी दिली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/bajali-to-become-the-34th-full-fledged-district-of-assam-494424|title='Bajali' to become the 34th full-fledged district of Assam - Sentinelassam|date=2020-08-10|website=www.sentinelassam.com|language=en|access-date=2020-11-26}}</ref> नंतर १२ जानेवारी २०२१ रोजी बाजालीला औपचारिकपणे जिल्हा म्हणून घोषित करण्यात आले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/bajali-becomes-the-34th-full-fledged-district-of-assam-520780|title='Bajali' Becomes the 34th Full-Fledged District of Assam|date=2021-01-13|website=www.sentinelassam.com|language=en|access-date=2021-01-16}}</ref> ३१ डिसेंबर २०२२ रोजी, या जिल्ह्याचे विद्यमान बारपेटा जिल्ह्यात पुन्हा विलीनीकरण करण्यात आले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://assamtribune.com/assam/assam-four-districts-to-re-merge-with-existing-districts-1455186|title=Assam: Four districts to re-merge with existing districts|last=Tribune|first=The Assam|date=2022-12-31|website=assamtribune.com|language=en|access-date=2023-01-03}}</ref> तथापि, २५ ऑगस्ट २०२३ रोजी, आसाम मंत्रिमंडळाने बाजालीचा जिल्हा दर्जा पुनर्संचयित करण्याबाबत घोषणा केली<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assam-cabinet-decides-to-create-4-districts/article67235407.ece|title=Assam Cabinet decides to 'create' 4 districts|date=25 August 2023|work=The Hindu|access-date=26 August 2023}}</ref> आणि १२ ऑक्टोबर रोजी बाजाली पुन्हा जिल्हा बनला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/assam-government-notifies-new-bajali-district-by-bifurcating-barpeta-madan-rauta-nagar-pathsala-2023-10-12-897512|title=Assam government notifies new Bajali district by bifurcating Barpeta {{!}} DETAILS INSIDE|last=Roushan|first=Anurag|last2=India TV|first2=|date=2023-10-12|website=www.indiatvnews.com|language=en|access-date=2023-10-23}}</ref> बाजालीमध्ये बाजाली, जालाह आणि सरुपेटा मंडळांच्या काही भागांचा समावेश होता. डोलर पाथर हे बाजाली जिल्ह्यांतर्गत सर्वात लोकप्रिय गाव आहे आणि पाथशाला हे जिल्ह्याचे मुख्य शहर आहे. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आसाममधील जिल्हे]] [[वर्ग:इ.स. २०२१ मधील निर्मिती]] l43zbbcs6qburoswcfzqch3qmnurru2 0 381549 2695087 2026-07-17T06:49:05Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1360527718|Biswanath district]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2695087 wikitext text/x-wiki '''विश्वनाथ जिल्हा''' हा भारतातील [[आसाम|आसाम राज्यातील]] एक जिल्हा आहे. २०१५ मध्ये नविन निर्माण झालेल्या जिल्ह्यांपैकी हा एक जिल्हा आहे. १५ ऑगस्ट २०१५ ला तत्कालीन मुख्यमंत्री [[तरुण गोगोई]] यांनी ह्या जिल्ह्याच्या निर्मीतीची घोषणा केली होती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.dnaindia.com/india/report-cm-tarun-gogoi-announces-5-new-districts-in-assam-on-independence-day-2114724|title=CM Tarun Gogoi announces 5 new districts in Assam on Independence Day|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303221239/http://www.dnaindia.com/india/report-cm-tarun-gogoi-announces-5-new-districts-in-assam-on-independence-day-2114724|archive-date=2016-03-03|access-date=2016-01-27}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://zeenews.india.com/news/assam/assam-gets-five-more-districts_1647470.html|title=Assam gets five more districts|date=15 August 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190425061706/https://zeenews.india.com/news/assam/assam-gets-five-more-districts_1647470.html|archive-date=25 April 2019|access-date=27 January 2016}}</ref> पूर्वीच्या [[सोणितपूर जिल्हा|सोनितपूर जिल्ह्यातील]] गोहपूर आणि विश्वनाथ उपविभागाचा बहुतांश भाग एकत्र करून हा जिल्हा तयार करण्यात आला आहे. या जिल्ह्याच्या सीमा उत्तरेला [[अरुणाचल प्रदेश]], दक्षिणेला [[गोलाघाट जिल्हा|गोलाघाट]] व [[ब्रह्मपुत्रा नदी]], पूर्वेला [[लखीमपूर जिल्हा]] आणि पश्चिमेला [[सोणितपूर जिल्हा|सोनितपूर जिल्हा]] यांना लागून आहेत. ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय विश्वनाथ चारियाली येथे आहे. ३१ डिसेंबर २०२२ रोजी, राज्यातील [[भारतीय निवडणूक आयोग]] द्वारे होणाऱ्या परिसीमन प्रक्रियेपूर्वी, या जिल्ह्याचे विद्यमान सोनितपूर जिल्ह्यात पुनर्विलनीकरण करण्यात आले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://assamtribune.com/assam/assam-four-districts-to-re-merge-with-existing-districts-1455186|title=Assam: Four districts to re-merge with existing districts|last=Tribune|first=The Assam|date=2022-12-31|website=assamtribune.com|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230103153104/https://assamtribune.com/assam/assam-four-districts-to-re-merge-with-existing-districts-1455186|archive-date=2023-01-03|access-date=2023-01-03}}</ref> तथापि, २५ ऑगस्ट २०२३ रोजी, आसाम मंत्रिमंडळाने विश्वनाथचा जिल्हा दर्जा पुनर्संचयित करण्याची घोषणा केली.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assam-cabinet-decides-to-create-4-districts/article67235407.ece|title=Assam Cabinet decides to 'create' 4 districts|date=25 August 2023|work=The Hindu|access-date=26 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230826015150/https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assam-cabinet-decides-to-create-4-districts/article67235407.ece|archive-date=26 August 2023|url-status=live}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आसाममधील जिल्हे]] [[वर्ग:इ.स. २०१५ मधील निर्मिती]] k9su5rbm8r709drsrtsbd1pzje1hvv5 2695088 2695087 2026-07-17T06:49:21Z Dharmadhyaksha 28394 {{माहिती संचिका}} 2695088 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''विश्वनाथ जिल्हा''' हा भारतातील [[आसाम|आसाम राज्यातील]] एक जिल्हा आहे. २०१५ मध्ये नविन निर्माण झालेल्या जिल्ह्यांपैकी हा एक जिल्हा आहे. १५ ऑगस्ट २०१५ ला तत्कालीन मुख्यमंत्री [[तरुण गोगोई]] यांनी ह्या जिल्ह्याच्या निर्मीतीची घोषणा केली होती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.dnaindia.com/india/report-cm-tarun-gogoi-announces-5-new-districts-in-assam-on-independence-day-2114724|title=CM Tarun Gogoi announces 5 new districts in Assam on Independence Day|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303221239/http://www.dnaindia.com/india/report-cm-tarun-gogoi-announces-5-new-districts-in-assam-on-independence-day-2114724|archive-date=2016-03-03|access-date=2016-01-27}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://zeenews.india.com/news/assam/assam-gets-five-more-districts_1647470.html|title=Assam gets five more districts|date=15 August 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190425061706/https://zeenews.india.com/news/assam/assam-gets-five-more-districts_1647470.html|archive-date=25 April 2019|access-date=27 January 2016}}</ref> पूर्वीच्या [[सोणितपूर जिल्हा|सोनितपूर जिल्ह्यातील]] गोहपूर आणि विश्वनाथ उपविभागाचा बहुतांश भाग एकत्र करून हा जिल्हा तयार करण्यात आला आहे. या जिल्ह्याच्या सीमा उत्तरेला [[अरुणाचल प्रदेश]], दक्षिणेला [[गोलाघाट जिल्हा|गोलाघाट]] व [[ब्रह्मपुत्रा नदी]], पूर्वेला [[लखीमपूर जिल्हा]] आणि पश्चिमेला [[सोणितपूर जिल्हा|सोनितपूर जिल्हा]] यांना लागून आहेत. ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय विश्वनाथ चारियाली येथे आहे. ३१ डिसेंबर २०२२ रोजी, राज्यातील [[भारतीय निवडणूक आयोग]] द्वारे होणाऱ्या परिसीमन प्रक्रियेपूर्वी, या जिल्ह्याचे विद्यमान सोनितपूर जिल्ह्यात पुनर्विलनीकरण करण्यात आले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://assamtribune.com/assam/assam-four-districts-to-re-merge-with-existing-districts-1455186|title=Assam: Four districts to re-merge with existing districts|last=Tribune|first=The Assam|date=2022-12-31|website=assamtribune.com|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230103153104/https://assamtribune.com/assam/assam-four-districts-to-re-merge-with-existing-districts-1455186|archive-date=2023-01-03|access-date=2023-01-03}}</ref> तथापि, २५ ऑगस्ट २०२३ रोजी, आसाम मंत्रिमंडळाने विश्वनाथचा जिल्हा दर्जा पुनर्संचयित करण्याची घोषणा केली.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assam-cabinet-decides-to-create-4-districts/article67235407.ece|title=Assam Cabinet decides to 'create' 4 districts|date=25 August 2023|work=The Hindu|access-date=26 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230826015150/https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assam-cabinet-decides-to-create-4-districts/article67235407.ece|archive-date=26 August 2023|url-status=live}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:आसाममधील जिल्हे]] [[वर्ग:इ.स. २०१५ मधील निर्मिती]] izlamxk7bej4j4i6z46zzkmt8b5nhg5 0 381550 2695092 2026-07-17T07:40:21Z Nitin.kunjir 4684 नवीन पान: {{Infobox cricket tour | series_name = भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६ | team1_image = Flag of England.svg | team1_name = इंग्लंड | team2_image = Flag of India.svg | team2_name = भारत | from_date = २८ मे | to_date = १... 2695092 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६ | team1_image = Flag of England.svg | team1_name = इंग्लंड | team2_image = Flag of India.svg | team2_name = भारत | from_date = २८ मे | to_date = १३ जुलै २०२६ | team1_captain = [[नॅटली सायव्हर]] <small>(कसोटी)</small> <br>[[चार्ली डीन]] <small>(आं.टी२०)</small> | team2_captain = [[हरमनप्रीत कौर]]{{Efn|[[स्मृती मंधाना]] १ल्या टी२० सामन्यात भारताचे नेतृत्व केले.}} | no_of_tests = 1 | team1_tests_won = 0 | team2_tests_won = 1 | team1_tests_most_runs = [[एमी जोन्स]] (१०६) | team2_tests_most_runs = [[स्मृती मंधाना]] (१५३) | team1_tests_most_wickets = [[सोफी एसलस्टोन]] (८) | team2_tests_most_wickets = [[क्रांती गौड]] (७) | player_of_test_series = | no_of_twenty20s = 3 | team1_twenty20s_won = 2 | team2_twenty20s_won = 1 | team1_twenty20s_most_runs = [[ॲलिस कॅप्सी]] (११६) | team2_twenty20s_most_runs = [[यस्तिका भाटिया]] (११९) | team1_twenty20s_most_wickets = [[लॉरेन बेल]] (७) | team2_twenty20s_most_wickets = [[श्री चरणी]] (४)<br/>[[क्रांती गौड]] (४) | player_of_twenty20_series = [[ॲलिस कॅप्सी]] (इं) }} [[भारतीय महिला क्रिकेट संघ]]ाने [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ]]ाविरुद्ध तीन [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०|आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने खेळण्यासाठी मे आणि जून २०२६ मध्ये इंग्लंडचा दौरा केला. <ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/13401037/england-to-host-five-countries-in-blockbuster-2026-summer-of-international-cricket |trans-title=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या २०२६ च्या धमाकेदार उन्हाळी हंगामात इंग्लंड पाच देशांचे यजमानपद भूषवणार. |title=England to host five countries in blockbuster 2026 summer of international cricket |work=[[स्काय स्पोर्ट्स]] |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/70708-england-women-to-host-new-zealand-india-and-ireland-in-2026-dates-locked-in-for-historic-lords-test.html |trans-title= इंग्लंड महिला संघ २०२६ मध्ये न्यूझीलंड, भारत आणि आयर्लंडचे यजमानपद भूषवणार; ऐतिहासिक लॉर्ड्स कसोटीच्या तारखा निश्चित. |title=England Women to Host New Zealand, India, and Ireland in 2026; Dates Locked In for Historic Lord's Test |work=महिला क्रिकेट|date=२४ जुलै २०२५ |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> हे सामने [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी दोन्ही संघांसाठी तयारीचा भाग होते.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/england-unveil-blockbuster-schedule-for-summer-of-2026 |trans-title= इंग्लंडने जाहीर केले २०२६ च्या उन्हाळी हंगामासाठी दमदार वेळापत्रक.|title=England unveil blockbuster schedule for summer of 2026 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|date=२४ जुलै २०२५ |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> टी२० विश्वचषकानंतर, जुलै २०२६ मध्ये [[लंडन]]च्या [[लॉर्ड्स]] मैदानावर या संघांनी एकमेव [[महिला कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामना]] खेळला.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/70807-india-to-face-england-in-historic-first-ever-womens-test-at-lords-in-2026.html |trans-title=२०२६ मध्ये लॉर्ड्सवर होणाऱ्या महिलांच्या ऐतिहासिक आणि पहिल्यावहिल्या कसोटी सामन्यात भारत इंग्लंडचा सामना करणार आहे.|title=India to Face England in Historic First-Ever Women's Test at Lord's in 2026 |work=महिला क्रिकेट|date=२५ जुलै २०२५|access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cn4l4vjp9kgo |trans-title=२०२६ मध्ये लॉर्ड्सवर इंग्लंडच्या तीन कसोटी सामन्यांचे आयोजन होणार|title=Lord's to host three England Tests in 2026 |work=[[बीबीसी स्पोर्ट]] |date=२४ जुलै २०२५ |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> हा कसोटी सामना [[भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|इंग्लंड आणि भारत यांच्यातील पुरुषांच्या मालिकेसोबतच]] खेळला गेला.<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/135107/india-to-tour-england-again-in-2026-for-white-ball-series |trans-title=भारत २०२६ मध्ये पुन्हा एकदा व्हाईट-बॉल मालिकेसाठी इंग्लंडचा दौरा करणार. |title=India to tour England again in 2026 for white-ball series |work=क्रिकबझ्झ |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> जुलै २०२५ मध्ये, [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]ाने २०२६ च्या देशांतर्गत आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा भाग म्हणून या दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले.<ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4320034/england-cricket-fixtures-for-2026-international-summer-announced |trans-title= २०२६ च्या आंतरराष्ट्रीय उन्हाळी हंगामासाठी इंग्लंड क्रिकेटचे सामने जाहीर |title=England Cricket fixtures for 2026 international summer announced |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> == नोंदी == {{Notelist}} == संदर्भयादी == {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/india-women-tour-in-england-2026-1496532 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{इंग्लंडचे आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} [[वर्ग:भारतीय महिला क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे|२०२६]] [[वर्ग:भारतीय महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|इंग्लंड]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे इंग्लंड दौरे]] fhm9bgn6p1hs91s9hju1ewboshdlx7w 2695093 2695092 2026-07-17T07:41:07Z Nitin.kunjir 4684 removed [[Category:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे इंग्लंड दौरे]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2695093 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६ | team1_image = Flag of England.svg | team1_name = इंग्लंड | team2_image = Flag of India.svg | team2_name = भारत | from_date = २८ मे | to_date = १३ जुलै २०२६ | team1_captain = [[नॅटली सायव्हर]] <small>(कसोटी)</small> <br>[[चार्ली डीन]] <small>(आं.टी२०)</small> | team2_captain = [[हरमनप्रीत कौर]]{{Efn|[[स्मृती मंधाना]] १ल्या टी२० सामन्यात भारताचे नेतृत्व केले.}} | no_of_tests = 1 | team1_tests_won = 0 | team2_tests_won = 1 | team1_tests_most_runs = [[एमी जोन्स]] (१०६) | team2_tests_most_runs = [[स्मृती मंधाना]] (१५३) | team1_tests_most_wickets = [[सोफी एसलस्टोन]] (८) | team2_tests_most_wickets = [[क्रांती गौड]] (७) | player_of_test_series = | no_of_twenty20s = 3 | team1_twenty20s_won = 2 | team2_twenty20s_won = 1 | team1_twenty20s_most_runs = [[ॲलिस कॅप्सी]] (११६) | team2_twenty20s_most_runs = [[यस्तिका भाटिया]] (११९) | team1_twenty20s_most_wickets = [[लॉरेन बेल]] (७) | team2_twenty20s_most_wickets = [[श्री चरणी]] (४)<br/>[[क्रांती गौड]] (४) | player_of_twenty20_series = [[ॲलिस कॅप्सी]] (इं) }} [[भारतीय महिला क्रिकेट संघ]]ाने [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ]]ाविरुद्ध तीन [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०|आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने खेळण्यासाठी मे आणि जून २०२६ मध्ये इंग्लंडचा दौरा केला. <ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/13401037/england-to-host-five-countries-in-blockbuster-2026-summer-of-international-cricket |trans-title=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या २०२६ च्या धमाकेदार उन्हाळी हंगामात इंग्लंड पाच देशांचे यजमानपद भूषवणार. |title=England to host five countries in blockbuster 2026 summer of international cricket |work=[[स्काय स्पोर्ट्स]] |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/70708-england-women-to-host-new-zealand-india-and-ireland-in-2026-dates-locked-in-for-historic-lords-test.html |trans-title= इंग्लंड महिला संघ २०२६ मध्ये न्यूझीलंड, भारत आणि आयर्लंडचे यजमानपद भूषवणार; ऐतिहासिक लॉर्ड्स कसोटीच्या तारखा निश्चित. |title=England Women to Host New Zealand, India, and Ireland in 2026; Dates Locked In for Historic Lord's Test |work=महिला क्रिकेट|date=२४ जुलै २०२५ |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> हे सामने [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी दोन्ही संघांसाठी तयारीचा भाग होते.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/england-unveil-blockbuster-schedule-for-summer-of-2026 |trans-title= इंग्लंडने जाहीर केले २०२६ च्या उन्हाळी हंगामासाठी दमदार वेळापत्रक.|title=England unveil blockbuster schedule for summer of 2026 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|date=२४ जुलै २०२५ |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> टी२० विश्वचषकानंतर, जुलै २०२६ मध्ये [[लंडन]]च्या [[लॉर्ड्स]] मैदानावर या संघांनी एकमेव [[महिला कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामना]] खेळला.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/70807-india-to-face-england-in-historic-first-ever-womens-test-at-lords-in-2026.html |trans-title=२०२६ मध्ये लॉर्ड्सवर होणाऱ्या महिलांच्या ऐतिहासिक आणि पहिल्यावहिल्या कसोटी सामन्यात भारत इंग्लंडचा सामना करणार आहे.|title=India to Face England in Historic First-Ever Women's Test at Lord's in 2026 |work=महिला क्रिकेट|date=२५ जुलै २०२५|access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cn4l4vjp9kgo |trans-title=२०२६ मध्ये लॉर्ड्सवर इंग्लंडच्या तीन कसोटी सामन्यांचे आयोजन होणार|title=Lord's to host three England Tests in 2026 |work=[[बीबीसी स्पोर्ट]] |date=२४ जुलै २०२५ |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> हा कसोटी सामना [[भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|इंग्लंड आणि भारत यांच्यातील पुरुषांच्या मालिकेसोबतच]] खेळला गेला.<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/135107/india-to-tour-england-again-in-2026-for-white-ball-series |trans-title=भारत २०२६ मध्ये पुन्हा एकदा व्हाईट-बॉल मालिकेसाठी इंग्लंडचा दौरा करणार. |title=India to tour England again in 2026 for white-ball series |work=क्रिकबझ्झ |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> जुलै २०२५ मध्ये, [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]ाने २०२६ च्या देशांतर्गत आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा भाग म्हणून या दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले.<ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4320034/england-cricket-fixtures-for-2026-international-summer-announced |trans-title= २०२६ च्या आंतरराष्ट्रीय उन्हाळी हंगामासाठी इंग्लंड क्रिकेटचे सामने जाहीर |title=England Cricket fixtures for 2026 international summer announced |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> == नोंदी == {{Notelist}} == संदर्भयादी == {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/india-women-tour-in-england-2026-1496532 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{इंग्लंडचे आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} [[वर्ग:भारतीय महिला क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे|२०२६]] [[वर्ग:भारतीय महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|इंग्लंड]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे]] 6zoijl3f9xowt02npqc3c3n4ut8cvku 2695096 2695093 2026-07-17T07:53:21Z Nitin.kunjir 4684 /* संघ */ 2695096 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६ | team1_image = Flag of England.svg | team1_name = इंग्लंड | team2_image = Flag of India.svg | team2_name = भारत | from_date = २८ मे | to_date = १३ जुलै २०२६ | team1_captain = [[नॅटली सायव्हर]] <small>(कसोटी)</small> <br>[[चार्ली डीन]] <small>(आं.टी२०)</small> | team2_captain = [[हरमनप्रीत कौर]]{{Efn|[[स्मृती मंधाना]] १ल्या टी२० सामन्यात भारताचे नेतृत्व केले.}} | no_of_tests = 1 | team1_tests_won = 0 | team2_tests_won = 1 | team1_tests_most_runs = [[एमी जोन्स]] (१०६) | team2_tests_most_runs = [[स्मृती मंधाना]] (१५३) | team1_tests_most_wickets = [[सोफी एसलस्टोन]] (८) | team2_tests_most_wickets = [[क्रांती गौड]] (७) | player_of_test_series = | no_of_twenty20s = 3 | team1_twenty20s_won = 2 | team2_twenty20s_won = 1 | team1_twenty20s_most_runs = [[ॲलिस कॅप्सी]] (११६) | team2_twenty20s_most_runs = [[यस्तिका भाटिया]] (११९) | team1_twenty20s_most_wickets = [[लॉरेन बेल]] (७) | team2_twenty20s_most_wickets = [[श्री चरणी]] (४)<br/>[[क्रांती गौड]] (४) | player_of_twenty20_series = [[ॲलिस कॅप्सी]] (इं) }} [[भारतीय महिला क्रिकेट संघ]]ाने [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ]]ाविरुद्ध तीन [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०|आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने खेळण्यासाठी मे आणि जून २०२६ मध्ये इंग्लंडचा दौरा केला. <ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/13401037/england-to-host-five-countries-in-blockbuster-2026-summer-of-international-cricket |trans-title=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या २०२६ च्या धमाकेदार उन्हाळी हंगामात इंग्लंड पाच देशांचे यजमानपद भूषवणार. |title=England to host five countries in blockbuster 2026 summer of international cricket |work=[[स्काय स्पोर्ट्स]] |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/70708-england-women-to-host-new-zealand-india-and-ireland-in-2026-dates-locked-in-for-historic-lords-test.html |trans-title= इंग्लंड महिला संघ २०२६ मध्ये न्यूझीलंड, भारत आणि आयर्लंडचे यजमानपद भूषवणार; ऐतिहासिक लॉर्ड्स कसोटीच्या तारखा निश्चित. |title=England Women to Host New Zealand, India, and Ireland in 2026; Dates Locked In for Historic Lord's Test |work=महिला क्रिकेट|date=२४ जुलै २०२५ |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> हे सामने [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी दोन्ही संघांसाठी तयारीचा भाग होते.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/england-unveil-blockbuster-schedule-for-summer-of-2026 |trans-title= इंग्लंडने जाहीर केले २०२६ च्या उन्हाळी हंगामासाठी दमदार वेळापत्रक.|title=England unveil blockbuster schedule for summer of 2026 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|date=२४ जुलै २०२५ |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> टी२० विश्वचषकानंतर, जुलै २०२६ मध्ये [[लंडन]]च्या [[लॉर्ड्स]] मैदानावर या संघांनी एकमेव [[महिला कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामना]] खेळला.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/70807-india-to-face-england-in-historic-first-ever-womens-test-at-lords-in-2026.html |trans-title=२०२६ मध्ये लॉर्ड्सवर होणाऱ्या महिलांच्या ऐतिहासिक आणि पहिल्यावहिल्या कसोटी सामन्यात भारत इंग्लंडचा सामना करणार आहे.|title=India to Face England in Historic First-Ever Women's Test at Lord's in 2026 |work=महिला क्रिकेट|date=२५ जुलै २०२५|access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cn4l4vjp9kgo |trans-title=२०२६ मध्ये लॉर्ड्सवर इंग्लंडच्या तीन कसोटी सामन्यांचे आयोजन होणार|title=Lord's to host three England Tests in 2026 |work=[[बीबीसी स्पोर्ट]] |date=२४ जुलै २०२५ |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> हा कसोटी सामना [[भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|इंग्लंड आणि भारत यांच्यातील पुरुषांच्या मालिकेसोबतच]] खेळला गेला.<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/135107/india-to-tour-england-again-in-2026-for-white-ball-series |trans-title=भारत २०२६ मध्ये पुन्हा एकदा व्हाईट-बॉल मालिकेसाठी इंग्लंडचा दौरा करणार. |title=India to tour England again in 2026 for white-ball series |work=क्रिकबझ्झ |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> जुलै २०२५ मध्ये, [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]ाने २०२६ च्या देशांतर्गत आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा भाग म्हणून या दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले.<ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4320034/england-cricket-fixtures-for-2026-international-summer-announced |trans-title= २०२६ च्या आंतरराष्ट्रीय उन्हाळी हंगामासाठी इंग्लंड क्रिकेटचे सामने जाहीर |title=England Cricket fixtures for 2026 international summer announced |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;margin:auto" |- !colspan=2|{{crw|ENG}} !colspan=2|{{crw|IND}} |- ! कसोटी <ref>{{cite web |url=https://www.ecb.co.uk/news/4521463/england-women-name-squad-for-historic-test-at-lords |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=१७ जुलै २०२६|trans-title= लॉर्ड्सवरील ऐतिहासिक कसोटीसाठी इंग्लंड महिला संघाची घोषणा |title=England Women name squad for historic test at Lord's}}</ref> !आं.टी२०<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/articles/cn9pl10e4g5o |work=[[बीबीसी स्पोर्ट]] |access-date=१७ जुलै २०२६|trans-title= इंग्लंडच्या टी२० विश्वचषक संघात १८ वर्षीय कॉर्टिन-कोलमॅनचा समावेश |title=Corteen-Coleman, 18, in England T20 World Cup squad}}</ref> !कसोटी<ref>{{cite web |trans-title= नंदनी, चरणी यांना इंग्लंड कसोटीसाठी बोलावले; क्रांती, भाटिया परत |title=Nandani, Charani called up for England Test; Kranti, Bhatia back |url=https://www.espncricinfo.com/story/nandani-sharma-gets-call-up-for-england-test-renuka-singh-yastika-bhatia-make-comebacks-1534869 |website=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> !आं.टी२०<ref>{{cite web |trans-title= आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक २०२६ साठी भारताचा संघ जाहीर |title=India’s squad for ICC Women’s T20 World Cup 2026 announced |url=https://www.bcci.tv/articles/2026/news/55556337/india-s-squad-for-icc-women-s-t20-world-cup-2026-announced |website=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> |- style="vertical-align:top" | * [[नॅटली सायव्हर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[ॲलिस कॅप्सी]] * [[इसी वाँग]] * [[एमा लॅम्ब]] * [[एमी जोन्स]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[एली थ्रेलकेल्ड]] * [[ग्रेस पॉट्स]] * [[टिली कॉर्टिन-कोलमॅन]] * [[मॅडी विलियर्स]] * [[मॅडी विलियर्स]] * [[मैया बुशिए]] * [[लॉरेन फाइलर]] * [[लॉरेन बेल]] * [[सोफी एसलस्टोन]] * [[हेदर नाइट]] | * [[चार्ली डीन]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * <s>[[नॅटली सायव्हर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])</s> * [[ॲलिस कॅप्सी]] * [[इसी वाँग]] * [[एमी जोन्स]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[चॅरिस पावेली]] * [[टिली कॉर्टिन-कोलमॅन]] * [[डॅनियेल गिब्सन]] * [[डॅनी वायाट-हॉज]] * [[फ्रेया केम्प]] * [[मैया बुशिए]] * [[लिन्से स्मिथ]] * [[लॉरेन फाइलर]] * [[लॉरेन बेल]] * [[सोफिया डंकली]] * [[सोफी एसलस्टोन]] * [[हेदर नाइट]] | * [[हरमनप्रीत कौर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[स्मृती मंधाना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[क्रांती गौड]] * [[जेमिमा रॉड्रिग्ज]] * [[दीप्ती शर्मा]] * [[नंदिनी शर्मा]] * [[प्रतिका रावळ]] * [[प्रिया पुनिया]] * [[यस्तिका भाटिया]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[रिचा घोष]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[रेणुका सिंग]] * [[शफाली वर्मा]] * [[श्री चरणी]] * [[सायली सातघरे]] * [[स्नेह राणा]] * [[हर्लीन देओल]] | * [[हरमनप्रीत कौर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[स्मृती मंधाना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[अरुंधती रेड्डी]] * [[क्रांती गौड]] * [[जेमिमा रॉड्रिग्ज]] * [[दीप्ती शर्मा]] * [[नंदिनी शर्मा]] * [[भारती फुलमाली]] * [[यस्तिका भाटिया]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[राधा यादव]] * [[रिचा घोष]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[रेणुका सिंग]] * [[शफाली वर्मा]] * [[श्री चरणी]] * [[श्रेयंका पाटील]] |} १९ मे रोजी, पायाच्या पोटरीच्या दुखापतीतून सावरण्याच्या प्रक्रियेमुळे [[नॅटली सायव्हर]] आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकेतून बाहेर पडली; तिच्या जागी [[मैया बुशिए]] आणि [[चॅरिस पावेली]] यांचा संघात पर्यायी खेळाडू म्हणून समावेश करण्यात आला.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/england-captain-nat-sciver-brunt-out-new-zealand-india-t20is-1537495|trans-title= इंग्लंडची कर्णधार नॅटली सायव्हर न्यूझीलंड आणि भारत यांच्याविरुद्धच्या टी-२० मालिकेतून बाहेर. |title=England captain Nat Sciver-Brunt out of New Zealand, India T20Is |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१७ जुलै २०२६ }}</ref> ८ जुलै रोजी, उजव्या गुडघ्याभोवती झालेल्या जखमेमुळे [[प्रतिका रावळ]] कसोटी सामन्यातून बाहेर पडली आणि तिच्या जागी [[प्रिया पुनिया]] हिचा संघात समावेश करण्यात आला. <ref>{{cite web |trans-title=इंग्लंडविरुद्धच्या कसोटीसाठी भारताच्या संघात दुखापतग्रस्त प्रतिका रावलच्या जागी प्रिया पुनियाची निवड. |title=Priya Punia replaces injured Pratika Rawal in India’s squad for England Test |url=https://www.bcci.tv/articles/2026/news/55556366/priya-punia-replaces-injured-pratika-rawal-in-india-s-squad-for-england-test |website=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडल]] |access-date=१७ जुलै २०२६ }}</ref> == नोंदी == {{Notelist}} == संदर्भयादी == {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/india-women-tour-in-england-2026-1496532 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{इंग्लंडचे आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} [[वर्ग:भारतीय महिला क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे|२०२६]] [[वर्ग:भारतीय महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|इंग्लंड]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे]] e3gl9h4bn9ielhr2g12vpy52rmlqmc4 2695097 2695096 2026-07-17T07:53:45Z Nitin.kunjir 4684 2695097 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६ | team1_image = Flag of England.svg | team1_name = इंग्लंड | team2_image = Flag of India.svg | team2_name = भारत | from_date = २८ मे | to_date = १३ जुलै २०२६ | team1_captain = [[नॅटली सायव्हर]] <small>(कसोटी)</small> <br>[[चार्ली डीन]] <small>(आं.टी२०)</small> | team2_captain = [[हरमनप्रीत कौर]]{{Efn|[[स्मृती मंधाना]] १ल्या टी२० सामन्यात भारताचे नेतृत्व केले.}} | no_of_tests = 1 | team1_tests_won = 0 | team2_tests_won = 1 | team1_tests_most_runs = [[एमी जोन्स]] (१०६) | team2_tests_most_runs = [[स्मृती मंधाना]] (१५३) | team1_tests_most_wickets = [[सोफी एसलस्टोन]] (८) | team2_tests_most_wickets = [[क्रांती गौड]] (७) | player_of_test_series = | no_of_twenty20s = 3 | team1_twenty20s_won = 2 | team2_twenty20s_won = 1 | team1_twenty20s_most_runs = [[ॲलिस कॅप्सी]] (११६) | team2_twenty20s_most_runs = [[यस्तिका भाटिया]] (११९) | team1_twenty20s_most_wickets = [[लॉरेन बेल]] (७) | team2_twenty20s_most_wickets = [[श्री चरणी]] (४)<br/>[[क्रांती गौड]] (४) | player_of_twenty20_series = [[ॲलिस कॅप्सी]] (इं) }} [[भारतीय महिला क्रिकेट संघ]]ाने [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ]]ाविरुद्ध तीन [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०|आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने खेळण्यासाठी मे आणि जून २०२६ मध्ये इंग्लंडचा दौरा केला. <ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/13401037/england-to-host-five-countries-in-blockbuster-2026-summer-of-international-cricket |trans-title=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या २०२६ च्या धमाकेदार उन्हाळी हंगामात इंग्लंड पाच देशांचे यजमानपद भूषवणार. |title=England to host five countries in blockbuster 2026 summer of international cricket |work=[[स्काय स्पोर्ट्स]] |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/70708-england-women-to-host-new-zealand-india-and-ireland-in-2026-dates-locked-in-for-historic-lords-test.html |trans-title= इंग्लंड महिला संघ २०२६ मध्ये न्यूझीलंड, भारत आणि आयर्लंडचे यजमानपद भूषवणार; ऐतिहासिक लॉर्ड्स कसोटीच्या तारखा निश्चित. |title=England Women to Host New Zealand, India, and Ireland in 2026; Dates Locked In for Historic Lord's Test |work=महिला क्रिकेट|date=२४ जुलै २०२५ |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> हे सामने [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी दोन्ही संघांसाठी तयारीचा भाग होते.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/england-unveil-blockbuster-schedule-for-summer-of-2026 |trans-title= इंग्लंडने जाहीर केले २०२६ च्या उन्हाळी हंगामासाठी दमदार वेळापत्रक.|title=England unveil blockbuster schedule for summer of 2026 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|date=२४ जुलै २०२५ |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> टी२० विश्वचषकानंतर, जुलै २०२६ मध्ये [[लंडन]]च्या [[लॉर्ड्स]] मैदानावर या संघांनी एकमेव [[महिला कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामना]] खेळला.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/70807-india-to-face-england-in-historic-first-ever-womens-test-at-lords-in-2026.html |trans-title=२०२६ मध्ये लॉर्ड्सवर होणाऱ्या महिलांच्या ऐतिहासिक आणि पहिल्यावहिल्या कसोटी सामन्यात भारत इंग्लंडचा सामना करणार आहे.|title=India to Face England in Historic First-Ever Women's Test at Lord's in 2026 |work=महिला क्रिकेट|date=२५ जुलै २०२५|access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cn4l4vjp9kgo |trans-title=२०२६ मध्ये लॉर्ड्सवर इंग्लंडच्या तीन कसोटी सामन्यांचे आयोजन होणार|title=Lord's to host three England Tests in 2026 |work=[[बीबीसी स्पोर्ट]] |date=२४ जुलै २०२५ |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> हा कसोटी सामना [[भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|इंग्लंड आणि भारत यांच्यातील पुरुषांच्या मालिकेसोबतच]] खेळला गेला.<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/135107/india-to-tour-england-again-in-2026-for-white-ball-series |trans-title=भारत २०२६ मध्ये पुन्हा एकदा व्हाईट-बॉल मालिकेसाठी इंग्लंडचा दौरा करणार. |title=India to tour England again in 2026 for white-ball series |work=क्रिकबझ्झ |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> जुलै २०२५ मध्ये, [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]ाने २०२६ च्या देशांतर्गत आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा भाग म्हणून या दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले.<ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4320034/england-cricket-fixtures-for-2026-international-summer-announced |trans-title= २०२६ च्या आंतरराष्ट्रीय उन्हाळी हंगामासाठी इंग्लंड क्रिकेटचे सामने जाहीर |title=England Cricket fixtures for 2026 international summer announced |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;margin:auto" |- !colspan=2|{{crw|ENG}} !colspan=2|{{crw|IND}} |- ! कसोटी <ref>{{cite web |url=https://www.ecb.co.uk/news/4521463/england-women-name-squad-for-historic-test-at-lords |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=१७ जुलै २०२६|trans-title= लॉर्ड्सवरील ऐतिहासिक कसोटीसाठी इंग्लंड महिला संघाची घोषणा |title=England Women name squad for historic test at Lord's}}</ref> !आं.टी२०<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/articles/cn9pl10e4g5o |work=[[बीबीसी स्पोर्ट]] |access-date=१७ जुलै २०२६|trans-title= इंग्लंडच्या टी२० विश्वचषक संघात १८ वर्षीय कॉर्टिन-कोलमॅनचा समावेश |title=Corteen-Coleman, 18, in England T20 World Cup squad}}</ref> !कसोटी<ref>{{cite web |trans-title= नंदनी, चरणी यांना इंग्लंड कसोटीसाठी बोलावले; क्रांती, भाटिया परत |title=Nandani, Charani called up for England Test; Kranti, Bhatia back |url=https://www.espncricinfo.com/story/nandani-sharma-gets-call-up-for-england-test-renuka-singh-yastika-bhatia-make-comebacks-1534869 |website=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> !आं.टी२०<ref>{{cite web |trans-title= आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक २०२६ साठी भारताचा संघ जाहीर |title=India’s squad for ICC Women’s T20 World Cup 2026 announced |url=https://www.bcci.tv/articles/2026/news/55556337/india-s-squad-for-icc-women-s-t20-world-cup-2026-announced |website=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> |- style="vertical-align:top" | * [[नॅटली सायव्हर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[ॲलिस कॅप्सी]] * [[इसी वाँग]] * [[एमा लॅम्ब]] * [[एमी जोन्स]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[एली थ्रेलकेल्ड]] * [[ग्रेस पॉट्स]] * [[टिली कॉर्टिन-कोलमॅन]] * [[मॅडी विलियर्स]] * [[मॅडी विलियर्स]] * [[मैया बुशिए]] * [[लॉरेन फाइलर]] * [[लॉरेन बेल]] * [[सोफी एसलस्टोन]] * [[हेदर नाइट]] | * [[चार्ली डीन]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * <s>[[नॅटली सायव्हर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])</s> * [[ॲलिस कॅप्सी]] * [[इसी वाँग]] * [[एमी जोन्स]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[चॅरिस पावेली]] * [[टिली कॉर्टिन-कोलमॅन]] * [[डॅनियेल गिब्सन]] * [[डॅनी वायाट-हॉज]] * [[फ्रेया केम्प]] * [[मैया बुशिए]] * [[लिन्से स्मिथ]] * [[लॉरेन फाइलर]] * [[लॉरेन बेल]] * [[सोफिया डंकली]] * [[सोफी एसलस्टोन]] * [[हेदर नाइट]] | * [[हरमनप्रीत कौर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[स्मृती मंधाना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[क्रांती गौड]] * [[जेमिमा रॉड्रिग्ज]] * [[दीप्ती शर्मा]] * [[नंदिनी शर्मा]] * [[प्रतिका रावळ]] * [[प्रिया पुनिया]] * [[यस्तिका भाटिया]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[रिचा घोष]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[रेणुका सिंग]] * [[शफाली वर्मा]] * [[श्री चरणी]] * [[सायली सातघरे]] * [[स्नेह राणा]] * [[हर्लीन देओल]] | * [[हरमनप्रीत कौर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[स्मृती मंधाना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[अरुंधती रेड्डी]] * [[क्रांती गौड]] * [[जेमिमा रॉड्रिग्ज]] * [[दीप्ती शर्मा]] * [[नंदिनी शर्मा]] * [[भारती फुलमाली]] * [[यस्तिका भाटिया]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[राधा यादव]] * [[रिचा घोष]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[रेणुका सिंग]] * [[शफाली वर्मा]] * [[श्री चरणी]] * [[श्रेयंका पाटील]] |} १९ मे रोजी, पायाच्या पोटरीच्या दुखापतीतून सावरण्याच्या प्रक्रियेमुळे [[नॅटली सायव्हर]] आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकेतून बाहेर पडली; तिच्या जागी [[मैया बुशिए]] आणि [[चॅरिस पावेली]] यांचा संघात पर्यायी खेळाडू म्हणून समावेश करण्यात आला.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/england-captain-nat-sciver-brunt-out-new-zealand-india-t20is-1537495|trans-title= इंग्लंडची कर्णधार नॅटली सायव्हर न्यूझीलंड आणि भारत यांच्याविरुद्धच्या टी-२० मालिकेतून बाहेर. |title=England captain Nat Sciver-Brunt out of New Zealand, India T20Is |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१७ जुलै २०२६ }}</ref> ८ जुलै रोजी, उजव्या गुडघ्याभोवती झालेल्या जखमेमुळे [[प्रतिका रावळ]] कसोटी सामन्यातून बाहेर पडली आणि तिच्या जागी [[प्रिया पुनिया]] हिचा संघात समावेश करण्यात आला. <ref>{{cite web |trans-title=इंग्लंडविरुद्धच्या कसोटीसाठी भारताच्या संघात दुखापतग्रस्त प्रतिका रावलच्या जागी प्रिया पुनियाची निवड. |title=Priya Punia replaces injured Pratika Rawal in India’s squad for England Test |url=https://www.bcci.tv/articles/2026/news/55556366/priya-punia-replaces-injured-pratika-rawal-in-india-s-squad-for-england-test |website=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडल]] |access-date=१७ जुलै २०२६ }}</ref> == नोंदी == {{Notelist}} == संदर्भयादी == {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/india-women-tour-in-england-2026-1496532 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{इंग्लंडचे आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} [[वर्ग:भारतीय महिला क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे|२०२६]] [[वर्ग:भारतीय महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|इंग्लंड]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे]] o8zh95b339l1xocs7p5za2qgguoduba 2695099 2695097 2026-07-17T07:55:25Z Nitin.kunjir 4684 /* संघ */ 2695099 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६ | team1_image = Flag of England.svg | team1_name = इंग्लंड | team2_image = Flag of India.svg | team2_name = भारत | from_date = २८ मे | to_date = १३ जुलै २०२६ | team1_captain = [[नॅटली सायव्हर]] <small>(कसोटी)</small> <br>[[चार्ली डीन]] <small>(आं.टी२०)</small> | team2_captain = [[हरमनप्रीत कौर]]{{Efn|[[स्मृती मंधाना]] १ल्या टी२० सामन्यात भारताचे नेतृत्व केले.}} | no_of_tests = 1 | team1_tests_won = 0 | team2_tests_won = 1 | team1_tests_most_runs = [[एमी जोन्स]] (१०६) | team2_tests_most_runs = [[स्मृती मंधाना]] (१५३) | team1_tests_most_wickets = [[सोफी एसलस्टोन]] (८) | team2_tests_most_wickets = [[क्रांती गौड]] (७) | player_of_test_series = | no_of_twenty20s = 3 | team1_twenty20s_won = 2 | team2_twenty20s_won = 1 | team1_twenty20s_most_runs = [[ॲलिस कॅप्सी]] (११६) | team2_twenty20s_most_runs = [[यस्तिका भाटिया]] (११९) | team1_twenty20s_most_wickets = [[लॉरेन बेल]] (७) | team2_twenty20s_most_wickets = [[श्री चरणी]] (४)<br/>[[क्रांती गौड]] (४) | player_of_twenty20_series = [[ॲलिस कॅप्सी]] (इं) }} [[भारतीय महिला क्रिकेट संघ]]ाने [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ]]ाविरुद्ध तीन [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०|आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने खेळण्यासाठी मे आणि जून २०२६ मध्ये इंग्लंडचा दौरा केला. <ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/13401037/england-to-host-five-countries-in-blockbuster-2026-summer-of-international-cricket |trans-title=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या २०२६ च्या धमाकेदार उन्हाळी हंगामात इंग्लंड पाच देशांचे यजमानपद भूषवणार. |title=England to host five countries in blockbuster 2026 summer of international cricket |work=[[स्काय स्पोर्ट्स]] |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/70708-england-women-to-host-new-zealand-india-and-ireland-in-2026-dates-locked-in-for-historic-lords-test.html |trans-title= इंग्लंड महिला संघ २०२६ मध्ये न्यूझीलंड, भारत आणि आयर्लंडचे यजमानपद भूषवणार; ऐतिहासिक लॉर्ड्स कसोटीच्या तारखा निश्चित. |title=England Women to Host New Zealand, India, and Ireland in 2026; Dates Locked In for Historic Lord's Test |work=महिला क्रिकेट|date=२४ जुलै २०२५ |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> हे सामने [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी दोन्ही संघांसाठी तयारीचा भाग होते.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/england-unveil-blockbuster-schedule-for-summer-of-2026 |trans-title= इंग्लंडने जाहीर केले २०२६ च्या उन्हाळी हंगामासाठी दमदार वेळापत्रक.|title=England unveil blockbuster schedule for summer of 2026 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|date=२४ जुलै २०२५ |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> टी२० विश्वचषकानंतर, जुलै २०२६ मध्ये [[लंडन]]च्या [[लॉर्ड्स]] मैदानावर या संघांनी एकमेव [[महिला कसोटी क्रिकेट|कसोटी सामना]] खेळला.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/70807-india-to-face-england-in-historic-first-ever-womens-test-at-lords-in-2026.html |trans-title=२०२६ मध्ये लॉर्ड्सवर होणाऱ्या महिलांच्या ऐतिहासिक आणि पहिल्यावहिल्या कसोटी सामन्यात भारत इंग्लंडचा सामना करणार आहे.|title=India to Face England in Historic First-Ever Women's Test at Lord's in 2026 |work=महिला क्रिकेट|date=२५ जुलै २०२५|access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cn4l4vjp9kgo |trans-title=२०२६ मध्ये लॉर्ड्सवर इंग्लंडच्या तीन कसोटी सामन्यांचे आयोजन होणार|title=Lord's to host three England Tests in 2026 |work=[[बीबीसी स्पोर्ट]] |date=२४ जुलै २०२५ |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> हा कसोटी सामना [[भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|इंग्लंड आणि भारत यांच्यातील पुरुषांच्या मालिकेसोबतच]] खेळला गेला.<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/135107/india-to-tour-england-again-in-2026-for-white-ball-series |trans-title=भारत २०२६ मध्ये पुन्हा एकदा व्हाईट-बॉल मालिकेसाठी इंग्लंडचा दौरा करणार. |title=India to tour England again in 2026 for white-ball series |work=क्रिकबझ्झ |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> जुलै २०२५ मध्ये, [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]ाने २०२६ च्या देशांतर्गत आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा भाग म्हणून या दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले.<ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4320034/england-cricket-fixtures-for-2026-international-summer-announced |trans-title= २०२६ च्या आंतरराष्ट्रीय उन्हाळी हंगामासाठी इंग्लंड क्रिकेटचे सामने जाहीर |title=England Cricket fixtures for 2026 international summer announced |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;margin:auto" |- !colspan=2|{{crw|ENG}} !colspan=2|{{crw|IND}} |- ! कसोटी <ref>{{cite web |url=https://www.ecb.co.uk/news/4521463/england-women-name-squad-for-historic-test-at-lords |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=१७ जुलै २०२६|trans-title= लॉर्ड्सवरील ऐतिहासिक कसोटीसाठी इंग्लंड महिला संघाची घोषणा |title=England Women name squad for historic test at Lord's}}</ref> !आं.टी२०<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/articles/cn9pl10e4g5o |work=[[बीबीसी स्पोर्ट]] |access-date=१७ जुलै २०२६|trans-title= इंग्लंडच्या टी२० विश्वचषक संघात १८ वर्षीय कॉर्टिन-कोलमॅनचा समावेश |title=Corteen-Coleman, 18, in England T20 World Cup squad}}</ref> !कसोटी<ref>{{cite web |trans-title= नंदनी, चरणी यांना इंग्लंड कसोटीसाठी बोलावले; क्रांती, भाटिया परत |title=Nandani, Charani called up for England Test; Kranti, Bhatia back |url=https://www.espncricinfo.com/story/nandani-sharma-gets-call-up-for-england-test-renuka-singh-yastika-bhatia-make-comebacks-1534869 |website=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> !आं.टी२०<ref>{{cite web |trans-title= आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक २०२६ साठी भारताचा संघ जाहीर |title=India’s squad for ICC Women’s T20 World Cup 2026 announced |url=https://www.bcci.tv/articles/2026/news/55556337/india-s-squad-for-icc-women-s-t20-world-cup-2026-announced |website=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] |access-date=१७ जुलै २०२६}}</ref> |- style="vertical-align:top" | * [[नॅटली सायव्हर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[ॲलिस कॅप्सी]] * [[इसी वाँग]] * [[एमा लॅम्ब]] * [[एमी जोन्स]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[एली थ्रेलकेल्ड]] * [[ग्रेस पॉट्स]] * [[टिली कॉर्टिन-कोलमॅन]] * [[मॅडी विलियर्स]] * [[मॅडी विलियर्स]] * [[मैया बुशिए]] * [[लॉरेन फाइलर]] * [[लॉरेन बेल]] * [[सोफी एसलस्टोन]] * [[हेदर नाइट]] | * [[चार्ली डीन]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * <s>[[नॅटली सायव्हर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])</s> * [[ॲलिस कॅप्सी]] * [[इसी वाँग]] * [[एमी जोन्स]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[चॅरिस पावेली]] * [[टिली कॉर्टिन-कोलमॅन]] * [[डॅनियेल गिब्सन]] * [[डॅनी वायाट-हॉज]] * [[फ्रेया केम्प]] * [[मैया बुशिए]] * [[लिन्से स्मिथ]] * [[लॉरेन फाइलर]] * [[लॉरेन बेल]] * [[सोफिया डंकली]] * [[सोफी एसलस्टोन]] * [[हेदर नाइट]] | * [[हरमनप्रीत कौर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[स्मृती मंधाना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[क्रांती गौड]] * [[जेमिमा रॉड्रिग्ज]] * [[दीप्ती शर्मा]] * [[नंदनी शर्मा]] * [[प्रतिका रावळ]] * [[प्रिया पुनिया]] * [[यस्तिका भाटिया]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[रिचा घोष]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[रेणुका सिंग]] * [[शफाली वर्मा]] * [[श्री चरणी]] * [[सायली सातघरे]] * [[स्नेह राणा]] * [[हर्लीन देओल]] | * [[हरमनप्रीत कौर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[स्मृती मंधाना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[अरुंधती रेड्डी]] * [[क्रांती गौड]] * [[जेमिमा रॉड्रिग्ज]] * [[दीप्ती शर्मा]] * [[नंदनी शर्मा]] * [[भारती फुलमाली]] * [[यस्तिका भाटिया]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[राधा यादव]] * [[रिचा घोष]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[रेणुका सिंग]] * [[शफाली वर्मा]] * [[श्री चरणी]] * [[श्रेयंका पाटील]] |} १९ मे रोजी, पायाच्या पोटरीच्या दुखापतीतून सावरण्याच्या प्रक्रियेमुळे [[नॅटली सायव्हर]] आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकेतून बाहेर पडली; तिच्या जागी [[मैया बुशिए]] आणि [[चॅरिस पावेली]] यांचा संघात पर्यायी खेळाडू म्हणून समावेश करण्यात आला.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/england-captain-nat-sciver-brunt-out-new-zealand-india-t20is-1537495|trans-title= इंग्लंडची कर्णधार नॅटली सायव्हर न्यूझीलंड आणि भारत यांच्याविरुद्धच्या टी-२० मालिकेतून बाहेर. |title=England captain Nat Sciver-Brunt out of New Zealand, India T20Is |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१७ जुलै २०२६ }}</ref> ८ जुलै रोजी, उजव्या गुडघ्याभोवती झालेल्या जखमेमुळे [[प्रतिका रावळ]] कसोटी सामन्यातून बाहेर पडली आणि तिच्या जागी [[प्रिया पुनिया]] हिचा संघात समावेश करण्यात आला. <ref>{{cite web |trans-title=इंग्लंडविरुद्धच्या कसोटीसाठी भारताच्या संघात दुखापतग्रस्त प्रतिका रावलच्या जागी प्रिया पुनियाची निवड. |title=Priya Punia replaces injured Pratika Rawal in India’s squad for England Test |url=https://www.bcci.tv/articles/2026/news/55556366/priya-punia-replaces-injured-pratika-rawal-in-india-s-squad-for-england-test |website=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडल]] |access-date=१७ जुलै २०२६ }}</ref> == नोंदी == {{Notelist}} == संदर्भयादी == {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/india-women-tour-in-england-2026-1496532 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{इंग्लंडचे आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} [[वर्ग:भारतीय महिला क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे|२०२६]] [[वर्ग:भारतीय महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|इंग्लंड]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे]] ep0unfvwf3up1ggfdhjmlsnqv86jb7t 0 381551 2695100 2026-07-17T07:56:02Z संतोष गोरे 135680 [[राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्था (श्रीनगर)]] कडे पुनर्निर्देशित 2695100 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्था (श्रीनगर)]] q9x95g5o7d7l64z53jpago13eb2r8k3 0 381552 2695102 2026-07-17T07:58:43Z Nitin.kunjir 4684 नवीन पान: '''नंदनी श्याम सुंदर शर्मा''' (जन्म २० सप्टेंबर २००१) ही एक भारतीय क्रिकेटपटू आहे. शर्मा ही उजव्या हाताने फलंदाजी करते आणि उजव्या हाताने जलद-मध्यमगती गोलंदाजी करते. तिचा जन्म चंदीगड य... 2695102 wikitext text/x-wiki '''नंदनी श्याम सुंदर शर्मा''' (जन्म २० सप्टेंबर २००१) ही एक भारतीय क्रिकेटपटू आहे. शर्मा ही उजव्या हाताने फलंदाजी करते आणि उजव्या हाताने जलद-मध्यमगती गोलंदाजी करते. तिचा जन्म चंदीगड येथे झाला. मे २०२६ मध्ये, [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेसाठी आणि त्याआधी [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|इंग्लंडविरुद्ध]] होणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकेसाठी भारताच्या संघात शर्माची निवड करण्यात आली. तिने २८ मे २०२६ रोजी चेम्सफोर्ड येथे इंग्लंडविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामन्यातून पदार्पण केले आणि ३४ धावांत ३ बळी घेतले. ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== {{cricinfo|id=1289676}} jpx1gscycubheuis6eu2fjgbilaiuq1 2695103 2695102 2026-07-17T07:59:33Z Nitin.kunjir 4684 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2695103 wikitext text/x-wiki '''नंदनी श्याम सुंदर शर्मा''' (जन्म २० सप्टेंबर २००१) ही एक भारतीय क्रिकेटपटू आहे. शर्मा ही उजव्या हाताने फलंदाजी करते आणि उजव्या हाताने जलद-मध्यमगती गोलंदाजी करते. तिचा जन्म चंदीगड येथे झाला. मे २०२६ मध्ये, [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेसाठी आणि त्याआधी [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|इंग्लंडविरुद्ध]] होणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकेसाठी भारताच्या संघात शर्माची निवड करण्यात आली. तिने २८ मे २०२६ रोजी चेम्सफोर्ड येथे इंग्लंडविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामन्यातून पदार्पण केले आणि ३४ धावांत ३ बळी घेतले. ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== {{cricinfo|id=1289676}} [[वर्ग:भारताच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]] 8d719kzrlcc4qxn97wynit86emf2iz7 1 381553 2695122 2026-07-17T08:36:07Z संतोष गोरे 135680 /* Request for deletion */ नवीन विभाग 2695122 wikitext text/x-wiki == Request for deletion == @[[सदस्य:A09|A09]], hi I have made some changes. Is ok or should be deleted?-[[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">. संतोष गोरे .</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> ✉️</span>]] ) १४:०६, १७ जुलै २०२६ (IST) 645icuo2aso4nmoz0qn1flhc2xvku9h 2695123 2695122 2026-07-17T08:40:19Z A09 143591 /* Request for deletion */ Reply 2695123 wikitext text/x-wiki == Request for deletion == @[[सदस्य:A09|A09]], hi I have made some changes. Is ok or should be deleted?-[[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">. संतोष गोरे .</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> ✉️</span>]] ) १४:०६, १७ जुलै २०२६ (IST) :@[[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]]: Hello, this is up to you. Subjects are notable, the only issue is the unsupervised machine translation as cited in the speedy deletion request. If the article is grammatically correct I have no issues with keeping them both. Thank you for your service. Best regards, [[सदस्य:A09|A09]] ([[सदस्य चर्चा:A09|चर्चा]]) १४:१०, १७ जुलै २०२६ (IST) 24kc0dly0acn91vsirqnq2nqsaul3ls 0 381554 2695128 2026-07-17T11:08:34Z Amit Gajanan 185232 "[[:en:Special:Redirect/revision/1363644923|Sakal Jain Samaj]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2695128 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट संघटना|name=सकल जैन समाज|native_name=|native_name_lang=|image=|image_size=|image_alt=|caption=|formation={{start date|1994|09|15|df=y}}|founder=[[विजय दर्डा]]|status=|purpose=|headquarters=[[नागपुर]], भारत|location=|region_served=महाराष्ट्र, भारत|key_people=|website=}} '''सकल जैन समाज''' ही भारतातील एक राष्ट्रीय संस्था आहे. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.bhaskar.com/local/rajasthan/alwar/news/sakal-jain-samaj-submitted-memorandum-to-adm-in-the-name-of-pm-and-cm-129948845.html|title=ज्ञापन कार्यक्रम: सकल जैन समाज ने पीएम व सीएम के नाम एडीएम काे ज्ञापन साैंपा|date=2022-06-18|work=Dainik Bhaskar|language=hi|access-date=2024-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220619114109/https://www.bhaskar.com/local/rajasthan/alwar/news/sakal-jain-samaj-submitted-memorandum-to-adm-in-the-name-of-pm-and-cm-129948845.html|archive-date=19 June 2022|url-status=live}}</ref> ही संस्था समाजातील सर्व घटकांना, तसेच विविध पंथ आणि श्रद्धांना एकत्र करून देशाची सहिष्णुतेची पारंपरिक भावना मजबूत करण्याचे महत्त्वपूर्ण कार्य करत आहे. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/nagpur/large-jain-community-celebrates-acharyas-incarnation-day-in-nagpur/articleshow/114293778.cms|title=Grand procession to mark Jain Acharyas' incarnation day today|date=2024-10-17|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2024-12-18}}</ref> <ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmatnews.in/spirituality/nagpur-sakal-jain-samaj-triumphant-voice-for-social-harmony-organization-remains-inspiring-even-28-years-after-its-inception-b507/|title=स्थापना के 28 वर्षों बाद भी प्रेरक बना हुआ है संगठन|date=10 July 2026|website=www.lokmatnews.in|access-date=2026-07-11}}</ref> [[विजय दर्डा|विजय दर्डा,]] राष्ट्रीय अध्यक्ष, सकल जैन समाज. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmattimes.com/national/happy-birthday-sadhguru-an-eye-opening-conversation-between-sadhguru-and-vijay-darda/|title=Happy Birthday Sadhguru: An eye-opening conversation between Sadhguru and Vijay Darda - www.lokmattimes.com|last=|date=|website=Lokmat Times|language=en|access-date=2024-12-18}}</ref> ही संस्था सामाजिक न्यायासाठी देखील कार्य करते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://zeenews.india.com/hindi/india/rajasthan/bundi/sakal-jain-samaj-gave-5-point-memorandum-to-prime-minister-and-president-in-case-of-murder-jain-monk/1789012|title=Bundi news: सकल जैन समाज ने जैन साधु की हत्या के मामले में 5 सूत्री ज्ञापन प्रधानमंत्री व राष्ट्रपति के नाम दिया|website=Zee News Hindi|language=hi|access-date=2024-12-18}}</ref> == इतिहास == सकल जैन समाजाची स्थापना १९९४ मध्ये भारतीय राजकारणी आणि [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे]] सदस्य, [[विजय दर्डा|विजय जे. दर्डा]] यांनी केली. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nagpurtoday.in/jain-community-unanimously-protests-against-court-verdict-on-santhara/08242016|title=Jain community unanimously protests against court verdict on Santhara|date=24 August 2015|website=Nagpur Today : Nagpur News|language=en}}</ref> डॉ. दर्डा हे एक निष्णात पत्रकार आणि राजकारणी आहेत. त्यांच्या १८ वर्षांच्या संसदीय कार्यकाळात सामाजिक उन्नतीसाठी दिलेल्या महत्त्वपूर्ण योगदानाबद्दल ते ओळखले जातात. सकल जैन समाजाच्या स्थापनेवेळी हे स्पष्ट होते की, हा समाज सर्व धर्म, पंथ आणि विचारधारांच्या लोकांच्या उन्नतीसाठी कार्य करेल. प्रेम आणि सलोख्यावर आधारित समाजाची वीण अधिक मजबूत करणे हे या संस्थेचे उद्दिष्ट आहे. या संस्थेशी संबंधित असलेले लोक सामाजिक सलोख्यासाठी कार्यरत आहेत आणि सामाजिक उपक्रमांची ही मालिका आजही अव्याहतपणे सुरू आहे. <ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmatnews.in/spirituality/nagpur-sakal-jain-samaj-triumphant-voice-for-social-harmony-organization-remains-inspiring-even-28-years-after-its-inception-b507/|title=स्थापना के 28 वर्षों बाद भी प्रेरक बना हुआ है संगठन|date=10 July 2026|website=www.lokmatnews.in|access-date=2026-07-11}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.lokmatnews.in/spirituality/nagpur-sakal-jain-samaj-triumphant-voice-for-social-harmony-organization-remains-inspiring-even-28-years-after-its-inception-b507/ "स्थापना के 28 वर्षों बाद भी प्रेरक बना हुआ है संगठन"]. ''www.lokmatnews.in''. 10 July 2026<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 July</span> 2026</span>.</cite></ref> शिकवण, कार्यक्रम आणि उत्सवांचे आयोजन. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/aurangabad/sakal-jain-samaj-calls-off-procession/articleshow/74632088.cms|title=Sakal Jain Samaj calls off procession|date=15 March 2020|work=[[The Times of India]]}}</ref> सकल जैन समाज अहिंसा, मैत्री, प्रेम आणि सलोख्याच्या तत्त्वांवर आधारित आहे. भारतीय संविधानाचे पालन करत, ही संस्था समाजाच्या उन्नती आणि विकासासाठी कार्य करते. जैन तत्त्वे आणि तत्वज्ञान राष्ट्राला सशक्त करतात आणि सामान्य लोकांच्या जीवनात समृद्धी, प्रेम आणि बंधुत्वाची भावना वाढवतात, या विश्वासाचे ते समर्थन करते. सकाळ जैन फाउंडेशन संविधानाच्या चौकटीत राहून कार्य करते आणि सर्व धर्मांचा आदर करते; ही संस्था द्वेषमुक्त समाज निर्माण करण्यावर भर देते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://encyclopediaofjainism.com/%E0%A4%9C%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%9C_%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A4%BE_%E0%A4%94%E0%A4%B0_%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A4%BE/|title=जैन समाज दशा और दिशा!|last=jambudweep|website=encyclopediaofjainism.com|language=en-US|access-date=2026-07-10}}</ref> == जैन पंथ == * 1. श्वेतांबर स्थानकवासी (सर्व वर्धमान श्वेतांबर स्थानकवासी): ते मूर्तिपूजेचा सराव करत नाहीत आणि प्रवचन आणि ध्यानाला महत्त्व देतात. * २. मंदिर मार्गी (श्वेतांबर मूर्तिपूजक ): हे मंदिरांमध्ये मूर्तीपूजा करतात आणि धार्मिक विधींचे पालन करतात. * ३. तेरापंथी : आचार्य भिक्षूंनी स्थापित; एकाच आचार्यांच्या मार्गदर्शनाखाली शिस्त आणि नेतृत्वावर आधारित. * 4. [[दिगंबर]] पंथ: कठोर तपश्चर्या आणि त्यागावर आधारित; दिगंबर भिक्षू वस्त्रे परिधान करत नाहीत. <ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmatnews.in/spirituality/nagpur-sakal-jain-samaj-triumphant-voice-for-social-harmony-organization-remains-inspiring-even-28-years-after-its-inception-b507/|title=स्थापना के 28 वर्षों बाद भी प्रेरक बना हुआ है संगठन|date=10 July 2026|website=www.lokmatnews.in|access-date=2026-07-11}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.lokmatnews.in/spirituality/nagpur-sakal-jain-samaj-triumphant-voice-for-social-harmony-organization-remains-inspiring-even-28-years-after-its-inception-b507/ "स्थापना के 28 वर्षों बाद भी प्रेरक बना हुआ है संगठन"]. ''www.lokmatnews.in''. 10 July 2026<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 July</span> 2026</span>.</cite></ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतातील विना-नफा संस्था]] 58u2002kfzg1uqbskis7s5djsue22ju 2695129 2695128 2026-07-17T11:09:57Z Amit Gajanan 185232 2695129 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट संघटना|name=सकल जैन समाज|native_name=|native_name_lang=|image=|image_size=|image_alt=|caption=|formation={{start date|1994|09|15|df=y}}|founder=[[विजय दर्डा]]|status=|purpose=|headquarters=[[नागपुर]], भारत|location=|region_served=महाराष्ट्र, भारत|key_people=|website=}} '''सकल जैन समाज''' ही भारतातील एक राष्ट्रीय संस्था आहे. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.bhaskar.com/local/rajasthan/alwar/news/sakal-jain-samaj-submitted-memorandum-to-adm-in-the-name-of-pm-and-cm-129948845.html|title=ज्ञापन कार्यक्रम: सकल जैन समाज ने पीएम व सीएम के नाम एडीएम काे ज्ञापन साैंपा|date=2022-06-18|work=Dainik Bhaskar|language=hi|access-date=2024-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220619114109/https://www.bhaskar.com/local/rajasthan/alwar/news/sakal-jain-samaj-submitted-memorandum-to-adm-in-the-name-of-pm-and-cm-129948845.html|archive-date=19 June 2022|url-status=live}}</ref> ही संस्था समाजातील सर्व घटकांना, तसेच विविध पंथ आणि श्रद्धांना एकत्र करून देशाची सहिष्णुतेची पारंपरिक भावना मजबूत करण्याचे महत्त्वपूर्ण कार्य करत आहे. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/nagpur/large-jain-community-celebrates-acharyas-incarnation-day-in-nagpur/articleshow/114293778.cms|title=Grand procession to mark Jain Acharyas' incarnation day today|date=2024-10-17|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2024-12-18}}</ref> [[विजय दर्डा|विजय दर्डा,]] राष्ट्रीय अध्यक्ष, सकल जैन समाज. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmattimes.com/national/happy-birthday-sadhguru-an-eye-opening-conversation-between-sadhguru-and-vijay-darda/|title=Happy Birthday Sadhguru: An eye-opening conversation between Sadhguru and Vijay Darda - www.lokmattimes.com|last=|date=|website=Lokmat Times|language=en|access-date=2024-12-18}}</ref> ही संस्था सामाजिक न्यायासाठी देखील कार्य करते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://zeenews.india.com/hindi/india/rajasthan/bundi/sakal-jain-samaj-gave-5-point-memorandum-to-prime-minister-and-president-in-case-of-murder-jain-monk/1789012|title=Bundi news: सकल जैन समाज ने जैन साधु की हत्या के मामले में 5 सूत्री ज्ञापन प्रधानमंत्री व राष्ट्रपति के नाम दिया|website=Zee News Hindi|language=hi|access-date=2024-12-18}}</ref> == इतिहास == सकल जैन समाजाची स्थापना १९९४ मध्ये भारतीय राजकारणी आणि [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे]] सदस्य, [[विजय दर्डा|विजय जे. दर्डा]] यांनी केली. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nagpurtoday.in/jain-community-unanimously-protests-against-court-verdict-on-santhara/08242016|title=Jain community unanimously protests against court verdict on Santhara|date=24 August 2015|website=Nagpur Today : Nagpur News|language=en}}</ref> डॉ. दर्डा हे एक निष्णात पत्रकार आणि राजकारणी आहेत. त्यांच्या १८ वर्षांच्या संसदीय कार्यकाळात सामाजिक उन्नतीसाठी दिलेल्या महत्त्वपूर्ण योगदानाबद्दल ते ओळखले जातात. सकल जैन समाजाच्या स्थापनेवेळी हे स्पष्ट होते की, हा समाज सर्व धर्म, पंथ आणि विचारधारांच्या लोकांच्या उन्नतीसाठी कार्य करेल. प्रेम आणि सलोख्यावर आधारित समाजाची वीण अधिक मजबूत करणे हे या संस्थेचे उद्दिष्ट आहे. या संस्थेशी संबंधित असलेले लोक सामाजिक सलोख्यासाठी कार्यरत आहेत आणि सामाजिक उपक्रमांची ही मालिका आजही अव्याहतपणे सुरू आहे. <ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmatnews.in/spirituality/nagpur-sakal-jain-samaj-triumphant-voice-for-social-harmony-organization-remains-inspiring-even-28-years-after-its-inception-b507/|title=स्थापना के 28 वर्षों बाद भी प्रेरक बना हुआ है संगठन|date=10 July 2026|website=www.lokmatnews.in|access-date=2026-07-11}}</ref> शिकवण, कार्यक्रम आणि उत्सवांचे आयोजन. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/aurangabad/sakal-jain-samaj-calls-off-procession/articleshow/74632088.cms|title=Sakal Jain Samaj calls off procession|date=15 March 2020|work=[[The Times of India]]}}</ref> सकल जैन समाज अहिंसा, मैत्री, प्रेम आणि सलोख्याच्या तत्त्वांवर आधारित आहे. भारतीय संविधानाचे पालन करत, ही संस्था समाजाच्या उन्नती आणि विकासासाठी कार्य करते. जैन तत्त्वे आणि तत्वज्ञान राष्ट्राला सशक्त करतात आणि सामान्य लोकांच्या जीवनात समृद्धी, प्रेम आणि बंधुत्वाची भावना वाढवतात, या विश्वासाचे ते समर्थन करते. सकाळ जैन फाउंडेशन संविधानाच्या चौकटीत राहून कार्य करते आणि सर्व धर्मांचा आदर करते; ही संस्था द्वेषमुक्त समाज निर्माण करण्यावर भर देते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://encyclopediaofjainism.com/%E0%A4%9C%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%9C_%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A4%BE_%E0%A4%94%E0%A4%B0_%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A4%BE/|title=जैन समाज दशा और दिशा!|last=jambudweep|website=encyclopediaofjainism.com|language=en-US|access-date=2026-07-10}}</ref> == जैन पंथ == * 1. श्वेतांबर स्थानकवासी (सर्व वर्धमान श्वेतांबर स्थानकवासी): ते मूर्तिपूजेचा सराव करत नाहीत आणि प्रवचन आणि ध्यानाला महत्त्व देतात. * २. मंदिर मार्गी (श्वेतांबर मूर्तिपूजक ): हे मंदिरांमध्ये मूर्तीपूजा करतात आणि धार्मिक विधींचे पालन करतात. * ३. तेरापंथी : आचार्य भिक्षूंनी स्थापित; एकाच आचार्यांच्या मार्गदर्शनाखाली शिस्त आणि नेतृत्वावर आधारित. * 4. [[दिगंबर]] पंथ: कठोर तपश्चर्या आणि त्यागावर आधारित; दिगंबर भिक्षू वस्त्रे परिधान करत नाहीत. <ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmatnews.in/spirituality/nagpur-sakal-jain-samaj-triumphant-voice-for-social-harmony-organization-remains-inspiring-even-28-years-after-its-inception-b507/|title=स्थापना के 28 वर्षों बाद भी प्रेरक बना हुआ है संगठन|date=10 July 2026|website=www.lokmatnews.in|access-date=2026-07-11}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.lokmatnews.in/spirituality/nagpur-sakal-jain-samaj-triumphant-voice-for-social-harmony-organization-remains-inspiring-even-28-years-after-its-inception-b507/ "स्थापना के 28 वर्षों बाद भी प्रेरक बना हुआ है संगठन"]. ''www.lokmatnews.in''. 10 July 2026<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 July</span> 2026</span>.</cite></ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतातील विना-नफा संस्था]] 6gx94yh8vqn9ztv8xzvg5k1qclyxarl 2695130 2695129 2026-07-17T11:24:10Z Amit Gajanan 185232 2695130 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट संघटना|name=सकल जैन समाज|native_name=|native_name_lang=|image=|image_size=|image_alt=|caption=|formation={{start date|1994|09|15|df=y}}|founder=[[विजय दर्डा]]|status=|purpose=|headquarters=[[नागपुर]], भारत|location=|region_served=महाराष्ट्र, भारत|key_people=|website=}} '''सकल जैन समाज''' ही भारतातील एक राष्ट्रीय संस्था आहे. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.bhaskar.com/local/rajasthan/alwar/news/sakal-jain-samaj-submitted-memorandum-to-adm-in-the-name-of-pm-and-cm-129948845.html|title=ज्ञापन कार्यक्रम: सकल जैन समाज ने पीएम व सीएम के नाम एडीएम काे ज्ञापन साैंपा|date=2022-06-18|work=Dainik Bhaskar|language=hi|access-date=2024-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220619114109/https://www.bhaskar.com/local/rajasthan/alwar/news/sakal-jain-samaj-submitted-memorandum-to-adm-in-the-name-of-pm-and-cm-129948845.html|archive-date=19 June 2022|url-status=live}}</ref> ही संस्था समाजातील सर्व घटकांना, तसेच विविध पंथ आणि श्रद्धांना एकत्र करून देशाची सहिष्णुतेची पारंपरिक भावना मजबूत करण्याचे महत्त्वपूर्ण कार्य करत आहे. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/nagpur/large-jain-community-celebrates-acharyas-incarnation-day-in-nagpur/articleshow/114293778.cms|title=Grand procession to mark Jain Acharyas' incarnation day today|date=2024-10-17|work=The Times of India|issn=|access-date=2024-12-18}}</ref> [[विजय दर्डा|विजय दर्डा,]] राष्ट्रीय अध्यक्ष, सकल जैन समाज. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmattimes.com/national/happy-birthday-sadhguru-an-eye-opening-conversation-between-sadhguru-and-vijay-darda/|title=Happy Birthday Sadhguru: An eye-opening conversation between Sadhguru and Vijay Darda - www.lokmattimes.com|last=|date=|website=Lokmat Times|language=en|access-date=2024-12-18}}</ref> ही संस्था सामाजिक न्यायासाठी देखील कार्य करते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://zeenews.india.com/hindi/india/rajasthan/bundi/sakal-jain-samaj-gave-5-point-memorandum-to-prime-minister-and-president-in-case-of-murder-jain-monk/1789012|title=Bundi news: सकल जैन समाज ने जैन साधु की हत्या के मामले में 5 सूत्री ज्ञापन प्रधानमंत्री व राष्ट्रपति के नाम दिया|website=Zee News Hindi|language=hi|access-date=2024-12-18}}</ref> == इतिहास == सकल जैन समाजाची स्थापना १९९४ मध्ये भारतीय राजकारणी आणि [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे]] सदस्य, [[विजय दर्डा|विजय जे. दर्डा]] यांनी केली. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nagpurtoday.in/jain-community-unanimously-protests-against-court-verdict-on-santhara/08242016|title=Jain community unanimously protests against court verdict on Santhara|date=24 August 2015|website=Nagpur Today : Nagpur News|language=en}}</ref> डॉ. दर्डा हे एक निष्णात पत्रकार आणि राजकारणी आहेत. त्यांच्या १८ वर्षांच्या संसदीय कार्यकाळात सामाजिक उन्नतीसाठी दिलेल्या महत्त्वपूर्ण योगदानाबद्दल ते ओळखले जातात. सकल जैन समाजाच्या स्थापनेवेळी हे स्पष्ट होते की, हा समाज सर्व धर्म, पंथ आणि विचारधारांच्या लोकांच्या उन्नतीसाठी कार्य करेल. प्रेम आणि सलोख्यावर आधारित समाजाची वीण अधिक मजबूत करणे हे या संस्थेचे उद्दिष्ट आहे. या संस्थेशी संबंधित असलेले लोक सामाजिक सलोख्यासाठी कार्यरत आहेत आणि सामाजिक उपक्रमांची ही मालिका आजही अव्याहतपणे सुरू आहे.<ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmatnews.in/spirituality/nagpur-sakal-jain-samaj-triumphant-voice-for-social-harmony-organization-remains-inspiring-even-28-years-after-its-inception-b507/|title=स्थापना के 28 वर्षों बाद भी प्रेरक बना हुआ है संगठन|date=10 July 2026|website=www.lokmatnews.in|access-date=2026-07-11}}</ref> शिकवण, कार्यक्रम आणि उत्सवांचे आयोजन. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/aurangabad/sakal-jain-samaj-calls-off-procession/articleshow/74632088.cms|title=Sakal Jain Samaj calls off procession|date=15 March 2020|work=[[The Times of India]]}}</ref> जैन धर्मात सर्वाधिक महत्त्व अहिंसेलाच देण्यात आलं आहे. जगातील सगळ्या प्राण्यांना अहिंसेच्या माध्यमातून मुक्तीचा मार्ग मिळू शकतो, असा संदेश जैन धर्मात देण्यात आलेला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.com/marathi/articles/crgqkl9dg95o|title=Jain : भगवान महावीर, जैन धर्म, श्वेतांबर-दिगंबर पंथ याविषयी जाणून घ्या|date=2023-04-04|website=BBC News मराठी|language=mr|access-date=2026-07-17}}</ref> सकल जैन समाज अहिंसा, मैत्री, प्रेम आणि सलोख्याच्या तत्त्वांवर आधारित आहे. भारतीय संविधानाचे पालन करत, ही संस्था समाजाच्या उन्नती आणि विकासासाठी कार्य करते. जैन तत्त्वे आणि तत्वज्ञान राष्ट्राला सशक्त करतात आणि सामान्य लोकांच्या जीवनात समृद्धी, प्रेम आणि बंधुत्वाची भावना वाढवतात, या विश्वासाचे ते समर्थन करते. सकल जैन फाउंडेशन संविधानाच्या चौकटीत राहून कार्य करते आणि सर्व धर्मांचा आदर करते; ही संस्था द्वेषमुक्त समाज निर्माण करण्यावर भर देते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://encyclopediaofjainism.com/%E0%A4%9C%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%9C_%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A4%BE_%E0%A4%94%E0%A4%B0_%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A4%BE/|title=जैन समाज दशा और दिशा!|last=jambudweep|website=encyclopediaofjainism.com|language=en-US|access-date=2026-07-10}}</ref> == जैन पंथ == * [[श्वेतांबर]] स्थानकवासी (सर्व वर्धमान श्वेतांबर स्थानकवासी): ते मूर्तिपूजेचा सराव करत नाहीत आणि प्रवचन आणि ध्यानाला महत्त्व देतात. * मंदिर मार्गी (श्वेतांबर मूर्तिपूजक ): हे मंदिरांमध्ये मूर्तीपूजा करतात आणि धार्मिक विधींचे पालन करतात. * तेरापंथी : आचार्य भिक्षूंनी स्थापित; एकाच आचार्यांच्या मार्गदर्शनाखाली शिस्त आणि नेतृत्वावर आधारित. * [[दिगंबर]] पंथ: कठोर तपश्चर्या आणि त्यागावर आधारित; दिगंबर भिक्षू वस्त्रे परिधान करत नाहीत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://jainworld.com/library/jain-books/books-on-line/jainworld-books-in-indian-languages/antiquity-of-jainism/the-digambara-and-svetambara-sects/|title=The Digambara and Svetambara sects|last=Jainworld|website=Jainworld|language=en-US|access-date=2026-07-17}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतातील विना-नफा संस्था]] a71xd4qgetpjcw39kr9kpv316r9rojw 2695131 2695130 2026-07-17T11:25:24Z Amit Gajanan 185232 2695131 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट संघटना|name=सकल जैन समाज|native_name=|native_name_lang=|image=|image_size=|image_alt=|caption=|formation={{start date|1994|09|15|df=y}}|founder=[[विजय दर्डा]]|status=|purpose=|headquarters=[[नागपुर]], भारत|location=|region_served=महाराष्ट्र, भारत|key_people=|website=}} '''सकल जैन समाज''' ही भारतातील एक राष्ट्रीय संस्था आहे. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.bhaskar.com/local/rajasthan/alwar/news/sakal-jain-samaj-submitted-memorandum-to-adm-in-the-name-of-pm-and-cm-129948845.html|title=ज्ञापन कार्यक्रम: सकल जैन समाज ने पीएम व सीएम के नाम एडीएम काे ज्ञापन साैंपा|date=2022-06-18|work=Dainik Bhaskar|language=hi|access-date=2024-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220619114109/https://www.bhaskar.com/local/rajasthan/alwar/news/sakal-jain-samaj-submitted-memorandum-to-adm-in-the-name-of-pm-and-cm-129948845.html|archive-date=19 June 2022|url-status=live}}</ref> ही संस्था समाजातील सर्व घटकांना, तसेच विविध पंथ आणि श्रद्धांना एकत्र करून देशाची सहिष्णुतेची पारंपरिक भावना मजबूत करण्याचे महत्त्वपूर्ण कार्य करत आहे. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/nagpur/large-jain-community-celebrates-acharyas-incarnation-day-in-nagpur/articleshow/114293778.cms|title=Grand procession to mark Jain Acharyas' incarnation day today|date=2024-10-17|work=The Times of India|issn=|access-date=2024-12-18}}</ref> [[विजय दर्डा|विजय दर्डा,]] राष्ट्रीय अध्यक्ष, सकल जैन समाज. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmattimes.com/national/happy-birthday-sadhguru-an-eye-opening-conversation-between-sadhguru-and-vijay-darda/|title=Happy Birthday Sadhguru: An eye-opening conversation between Sadhguru and Vijay Darda - www.lokmattimes.com|last=|date=|website=Lokmat Times|language=en|access-date=2024-12-18}}</ref> ही संस्था सामाजिक न्यायासाठी देखील कार्य करते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://zeenews.india.com/hindi/india/rajasthan/bundi/sakal-jain-samaj-gave-5-point-memorandum-to-prime-minister-and-president-in-case-of-murder-jain-monk/1789012|title=Bundi news: सकल जैन समाज ने जैन साधु की हत्या के मामले में 5 सूत्री ज्ञापन प्रधानमंत्री व राष्ट्रपति के नाम दिया|website=Zee News Hindi|language=hi|access-date=2024-12-18}}</ref> == इतिहास == सकल जैन समाजाची स्थापना १९९४ मध्ये भारतीय राजकारणी आणि [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे]] सदस्य, [[विजय दर्डा|विजय जे. दर्डा]] यांनी केली. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nagpurtoday.in/jain-community-unanimously-protests-against-court-verdict-on-santhara/08242016|title=Jain community unanimously protests against court verdict on Santhara|date=24 August 2015|website=Nagpur Today : Nagpur News|language=en}}</ref> डॉ. दर्डा हे एक पत्रकार आणि राजकारणी आहेत. त्यांच्या १८ वर्षांच्या संसदीय कार्यकाळात सामाजिक उन्नतीसाठी दिलेल्या महत्त्वपूर्ण योगदानाबद्दल ते ओळखले जातात. सकल जैन समाजाच्या स्थापनेवेळी हे स्पष्ट होते की, हा समाज सर्व धर्म, पंथ आणि विचारधारांच्या लोकांच्या उन्नतीसाठी कार्य करेल. प्रेम आणि सलोख्यावर आधारित समाजाची वीण अधिक मजबूत करणे हे या संस्थेचे उद्दिष्ट आहे. या संस्थेशी संबंधित असलेले लोक सामाजिक सलोख्यासाठी कार्यरत आहेत आणि सामाजिक उपक्रमांची ही मालिका आजही अव्याहतपणे सुरू आहे.<ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmatnews.in/spirituality/nagpur-sakal-jain-samaj-triumphant-voice-for-social-harmony-organization-remains-inspiring-even-28-years-after-its-inception-b507/|title=स्थापना के 28 वर्षों बाद भी प्रेरक बना हुआ है संगठन|date=10 July 2026|website=www.lokmatnews.in|access-date=2026-07-11}}</ref> शिकवण, कार्यक्रम आणि उत्सवांचे आयोजन. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/aurangabad/sakal-jain-samaj-calls-off-procession/articleshow/74632088.cms|title=Sakal Jain Samaj calls off procession|date=15 March 2020|work=[[The Times of India]]}}</ref> जैन धर्मात सर्वाधिक महत्त्व अहिंसेलाच देण्यात आलं आहे. जगातील सगळ्या प्राण्यांना अहिंसेच्या माध्यमातून मुक्तीचा मार्ग मिळू शकतो, असा संदेश जैन धर्मात देण्यात आलेला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.com/marathi/articles/crgqkl9dg95o|title=Jain : भगवान महावीर, जैन धर्म, श्वेतांबर-दिगंबर पंथ याविषयी जाणून घ्या|date=2023-04-04|website=BBC News मराठी|language=mr|access-date=2026-07-17}}</ref> सकल जैन समाज अहिंसा, मैत्री, प्रेम आणि सलोख्याच्या तत्त्वांवर आधारित आहे. भारतीय संविधानाचे पालन करत, ही संस्था समाजाच्या उन्नती आणि विकासासाठी कार्य करते. जैन तत्त्वे आणि तत्वज्ञान राष्ट्राला सशक्त करतात आणि सामान्य लोकांच्या जीवनात समृद्धी, प्रेम आणि बंधुत्वाची भावना वाढवतात, या विश्वासाचे ते समर्थन करते. सकल जैन फाउंडेशन संविधानाच्या चौकटीत राहून कार्य करते आणि सर्व धर्मांचा आदर करते; ही संस्था द्वेषमुक्त समाज निर्माण करण्यावर भर देते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://encyclopediaofjainism.com/%E0%A4%9C%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%9C_%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A4%BE_%E0%A4%94%E0%A4%B0_%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A4%BE/|title=जैन समाज दशा और दिशा!|last=jambudweep|website=encyclopediaofjainism.com|language=en-US|access-date=2026-07-10}}</ref> == जैन पंथ == * [[श्वेतांबर]] स्थानकवासी (सर्व वर्धमान श्वेतांबर स्थानकवासी): ते मूर्तिपूजेचा सराव करत नाहीत आणि प्रवचन आणि ध्यानाला महत्त्व देतात. * मंदिर मार्गी (श्वेतांबर मूर्तिपूजक ): हे मंदिरांमध्ये मूर्तीपूजा करतात आणि धार्मिक विधींचे पालन करतात. * तेरापंथी : आचार्य भिक्षूंनी स्थापित; एकाच आचार्यांच्या मार्गदर्शनाखाली शिस्त आणि नेतृत्वावर आधारित. * [[दिगंबर]] पंथ: कठोर तपश्चर्या आणि त्यागावर आधारित; दिगंबर भिक्षू वस्त्रे परिधान करत नाहीत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://jainworld.com/library/jain-books/books-on-line/jainworld-books-in-indian-languages/antiquity-of-jainism/the-digambara-and-svetambara-sects/|title=The Digambara and Svetambara sects|last=Jainworld|website=Jainworld|language=en-US|access-date=2026-07-17}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतातील विना-नफा संस्था]] qz3jki95o2dnr5mb2t62oeafzqupm8v