विकिपीडिया mrwiki https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter मिडिया विशेष चर्चा सदस्य सदस्य चर्चा विकिपीडिया विकिपीडिया चर्चा चित्र चित्र चर्चा मिडियाविकी मिडियाविकी चर्चा साचा साचा चर्चा सहाय्य सहाय्य चर्चा वर्ग वर्ग चर्चा दालन दालन चर्चा मसुदा मसुदा चर्चा TimedText TimedText talk विभाग विभाग चर्चा Event Event talk 0 1568 2700150 2699827 2026-08-08T03:33:07Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700150 wikitext text/x-wiki {{जानेवारी दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|जानेवारी|१५|१५|१५}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === सोळावे शतक === * [[इ.स. १५५९|१५५९]] - [[पहिली एलिझाबेथ, इंग्लंड|पहिल्या एलिझाबेथचा]] [[वेस्टमिन्स्टर अ‍ॅबी|वेस्टमिन्स्टर अ‍ॅबे]] येथे राज्याभिषेक झाला.<ref>{{cite web |title=Coronation of Elizabeth I |url=https://www.westminster-abbey.org/about-the-abbey/history/coronations-at-the-abbey/coronation-of-elizabeth-i |website=Westminster Abbey |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८६१|१८६१]] - [[इलायशा ग्रेव्ह्स ओटिस|एलायशा जी. ओटिस]] या संशोधकाला सुरक्षित [[उद्वाहक|उद्‌वाहकाचे]] (एलिव्हेटर) जगातील पहिले पेटंट मिळाले.<ref>{{cite web |title=Elisha Otis Elevator Patent |url=https://www.uspto.gov/ |website=United States Patent and Trademark Office |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८८९|१८८९]] - [[द कोका-कोला कंपनी|द कोका कोला कंपनी]]ची 'द पेंबरटन मेडिसिन कंपनी' या नावाने [[अटलांटा]] येथे स्थापना झाली.<ref>{{cite web |title=The Coca-Cola Company History |url=https://www.coca-colacompany.com/about-us/history |website=The Coca-Cola Company |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१९|१९१९]] - [[शाहू महाराज|राजर्षी शाहू महाराजांनी]] आदेश काढून स्पृश्य-अस्पृश्य विद्यार्थ्यांना एकाच शाळेत शिक्षण देण्याची व्यवस्था केली.<ref>{{cite book |last=Pawar |first=Jasingrao |title=Rajarshi Shahu Chhatrapati: Papers and Documents |publisher=Shahu Research Centre |year=1998 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - भारताच्या स्वातंत्र्यानंतर [[के.एम. करिअप्पा|फील्डमार्शल के.एम. करिअप्पा]] यांनी पहिले भारतीय लष्करप्रमुख म्हणून सूत्रे स्वीकारली. हा दिवस [[भारतीय भूदल दिन|लष्करदिन]] म्हणून साजरा केला जातो.<ref>{{cite web |title=Army Day in India |url=https://indianarmy.nic.in/ |website=Indian Army |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७०|१९७०]] - [[मुअम्मर गडाफी]]ने सत्तापालट करून [[लिबिया]]चे नेतृत्व हाती घेतले.<ref>{{cite web |title=Muammar al-Qaddafi |url=https://www.britannica.com/biography/Muammar-al-Qaddafi |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७३|१९७३]] - जनरल [[गोपाळ गुरुनाथ बेवूर]] भारताचे ९वे लष्करप्रमुख झाले. बेवूर हे पहिले महाराष्ट्रीय लष्करप्रमुख होत.<ref>{{cite web |title=General G.G. Bewoor |url=https://indianarmy.nic.in/ |website=Indian Army |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७५|१९७५]] - [[अँगोला]]ला [[पोर्तुगाल]]पासून स्वातंत्र्याची स्वाक्षरी करणारा अल्व्होर करार झाला (स्वातंत्र्य ११ नोव्हेंबर १९७५ रोजी मिळाले).<ref>{{cite web |title=Alvor Agreement |url=https://www.britannica.com/event/Alvor-Agreement |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९६|१९९६]] - बोरीबंदर (व्हिक्टोरिया टर्मिनस) या स्थानकाचे [[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]] असे पुनर्नामकरण करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=Chhatrapati Shivaji Maharaj Terminus |url=https://whc.unesco.org/en/list/945/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९९|१९९९]] - [[ज्योत्स्ना भोळे]] यांना [[लता मंगेशकर]] यांच्या हस्ते [[लता मंगेशकर पुरस्कार]] प्रदान करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=Lata Mangeshkar Award Winners |url=https://cultural.maharashtra.gov.in/ |website=Government of Maharashtra Cultural Affairs |access-date=6 August 2026 |language=mr}}</ref> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००१|२००१]] - जिमी वेल्स आणि लॅरी सँगर यांनी [[विकिपीडिया|विकिपीडियाची]] अधिकृतपणे सुरुवात केली.<ref>{{cite web |title=Wikipedia Launch Date |url=https://www.britannica.com/topic/Wikipedia |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००५|२००५]] - [[युरोपीय अंतराळ संस्था|युरोपीय अंतराळ संस्थेच्या]] स्मार्ट-१ या चंद्र-उपग्रहाने [[चंद्र|चंद्राच्या]] पृष्ठभागावर [[कॅल्शियम]], [[सिलिकॉन]], [[लोखंड|लोह]] आणि अन्य मूलद्रव्ये असल्याचा शोध लावला.<ref>{{cite web |title=SMART-1 Lunar Mission |url=https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/SMART-1 |website=European Space Agency |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००९|२००९]] - उड्डाण करताना पक्ष्यांचा थवा इंजिनांमध्ये घुसल्याने इंजिने निकामी झालेले [[यु.एस. एरवेझ|यू.एस. एअरवेज फ्लाइट १५४९]] हे विमान कॅप्टन चेस्ली सुलेनबर्गर यांनी एकही जीवितहानी न होता [[हडसन नदी]]वर उतरवले.<ref>{{cite web |title=US Airways Flight 1549 Miracle on the Hudson |url=https://www.britannica.com/event/US-Airways-flight-1549-accident |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> == जन्म == * [[इ.स. १४१२|१४१२]] - [[जोन ऑफ आर्क]], फ्रान्सची राष्ट्रीय नायिका आणि संत.<ref>{{cite web |title=Joan of Arc Biography |url=https://www.britannica.com/biography/Saint-Joan-of-Arc |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १४३२|१४३२]] - [[अफोन्सो पाचवा, पोर्तुगाल|अफोन्सो पाचवा]], [[पोर्तुगाल]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=Afonso V of Portugal |url=https://www.britannica.com/biography/Afonso-V |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १४८१|१४८१]] - [[अशिकागा योशिझुमी]], जपानी शोगन.<ref>{{cite web |title=Ashikaga Yoshizumi |url=https://www.britannica.com/biography/Ashikaga-Yoshizumi |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १७७९|१७७९]] - [[रॉबर्ट ग्रँट]], [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी|मुंबई इलाख्याचे]] राज्यपाल आणि [[ग्रँट मेडिकल कॉलेज]]चे सह-संस्थापक.<ref>{{cite web |title=Sir Robert Grant Biography |url=https://www.gmcandmmhospital.org/ |website=Grant Medical College |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८५६|१८५६]] - [[विल्यम स्कॉटन]], [[इंग्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|इंग्लिश]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=William Scotton Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/william-scotton-20211 |website=ESPNcricinfo |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८६३|१८६३]] - [[विल्हेम मार्क्स]], [[जर्मनीचे चान्सेलर|जर्मनीचे चान्सेलर]].<ref>{{cite web |title=Wilhelm Marx |url=https://www.britannica.com/biography/Wilhelm-Marx |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८९७|१८९७]] - [[झू झिमो]], [[चिनी भाषा|चिनी भाषेतील]] आधुनिक कवी.<ref>{{cite web |title=Xu Zhimo |url=https://www.britannica.com/biography/Xu-Zhimo |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९०८|१९०८]] - [[एडवर्ड टेलर]], अमेरिकन सैद्धांतिक भौतिकशास्त्रज्ञ आणि हायड्रोजन बॉम्बचे जनक.<ref>{{cite web |title=Edward Teller Biography |url=https://www.britannica.com/biography/Edward-Teller |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९०९|१९०९]] - [[ज्याँ बुगाटी]], इटालियन-फ्रेंच ऑटोमोबाईल डिझायनर आणि अभियंता.<ref>{{cite web |title=Jean Bugatti Biography |url=https://www.bugatti.com/ |website=Bugatti |access-date=6 August 2026 |language=en |archive-date=2007-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070903034037/http://www.bugatti.com/ |url-status=dead }}</ref> * [[इ.स. १९२०|१९२०]] - डॉ. [[आर.सी. हिरेमठ]], कन्नड साहित्यिक आणि [[कर्नाटक विद्यापीठ|कर्नाटक विद्यापीठाचे]] कुलगुरू.<ref>{{cite web |title=R.C. Hiremath Profile |url=https://www.kud.ac.in/ |website=Karnatak University |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[बाबासाहेब भोसले]], [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राचे]] ९वे मुख्यमंत्री.<ref>{{cite web |title=Babasaheb Bhosale Profile |url=https://www.maharashtra.gov.in/ |website=Government of Maharashtra |access-date=6 August 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९२६|१९२६]] - [[खाशाबा जाधव]], कुस्तीतील ऑलिंपिक पदक विजेते पहिले स्वतंत्र भारतीय खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Khashaba Dadasaheb Jadhav Profile |url=https://olympics.com/en/athletes/khashaba-jadhav |website=International Olympic Committee |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९२९|१९२९]] - [[मार्टिन लुथर किंग, जुनियर]], अमेरिकन नागरी हक्क चळवळीचे नेते आणि नोबेल शांतता पुरस्कार विजेते.<ref>{{cite web |title=Martin Luther King Jr. Biography |url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1964/king/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[गमाल अब्देल नासर]], [[इजिप्तचे राष्ट्राध्यक्ष|इजिप्तचे दुसरे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite web |title=Gamal Abdel Nasser |url=https://www.britannica.com/biography/Gamal-Abdel-Nasser |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९३१|१९३१]] - [[शरच्चंद्र वासुदेव चिरमुले]], मराठी साहित्यिक.<ref>{{cite web |title=Sharadchandra Chirmule |url=https://marathivishwakosh.org/ |website=मराठी विश्वकोश |access-date=6 August 2026 |language=mr |archive-date=2019-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191102022302/https://marathivishwakosh.org/ |url-status=dead }}</ref> * [[इ.स. १९४७|१९४७]] - [[प्रीतिश नंदी]], भारतीय पत्रकार आणि कवी.<ref>{{cite web |title=Pritish Nandy Profile |url=https://www.pritishnandycom.com/ |website=Pritish Nandy Communications |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५६|१९५६]] - [[मायावती]], भारतीय राजकारणी आणि उत्तर प्रदेशच्या माजी मुख्यमंत्री.<ref>{{cite web |title=Mayawati Profile |url=https://www.eci.gov.in/ |website=Election Commission of India |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५६|१९५६]] - [[पॉल पार्कर]], [[इंग्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|इंग्लिश]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Paul Parker Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/paul-parker-18638 |website=ESPNcricinfo |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५८|१९५८]] - [[बोरिस ताडिक]], [[सर्बियाचे राष्ट्राध्यक्ष|सर्बियाचे माजी राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite web |title=Boris Tadić |url=https://www.britannica.com/biography/Boris-Tadic |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[रिचर्ड ब्लेकी]], [[इंग्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|इंग्लिश]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Richard Blakey Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/richard-blakey-9139 |website=ESPNcricinfo |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७५|१९७५]] - [[ग्रेग लव्हरिज]], [[न्यू झीलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|न्यू झीलंडचा]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Greg Loveridge Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/greg-loveridge-37592 |website=ESPNcricinfo |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९८२|१९८२]] - [[नील नितीन मुकेश]], हिंदी चित्रपट अभिनेता.<ref>{{cite web |title=Neil Nitin Mukesh Profile |url=https://www.imdb.com/name/nm2226279/ |website=IMDb |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. ६९|६९]] - [[गॅल्बा]], [[रोमन साम्राज्य|रोमन सम्राट]].<ref>{{cite web |title=Galba |url=https://www.britannica.com/biography/Galba |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १५९५|१५९५]] - [[मुराद तिसरा]], [[ओस्मानी साम्राज्य|ऑट्टोमन सम्राट]].<ref>{{cite web |title=Murad III |url=https://www.britannica.com/biography/Murad-III |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७१|१९७१]] - [[दीनानाथ दलाल]], महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध चित्रकार आणि व्यावसायिक कलाकार.<ref>{{cite web |title=Dinanath Dalal Profile |url=https://marathivishwakosh.org/ |website=मराठी विश्वकोश |access-date=6 August 2026 |language=mr |archive-date=2019-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191102022302/https://marathivishwakosh.org/ |url-status=dead }}</ref> * [[इ.स. १९९४|१९९४]] - [[हरिलाल उपाध्याय]], गुजराती लेखक आणि कवी.<ref>{{cite web |title=Harilal Upadhyay |url=https://gu.wikipedia.org/ |website=Gujarati Sahitya Parishad |access-date=6 August 2026 |language=gu}}</ref> * [[इ.स. १९९८|१९९८]] - [[गुलझारीलाल नंदा]], भारताचे माजी कार्यकारी पंतप्रधान आणि स्वातंत्र्यसैनिक.<ref>{{cite web |title=Gulzarilal Nanda |url=https://www.pmindia.gov.in/en/former-pm/shri-gulzarilal-nanda/ |website=Prime Minister's Office |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००२|२००२]] - [[विठाबाई भाऊ नारायणगावकर]], प्रसिद्ध लावणी व तमाशा कलावंत.<ref>{{cite web |title=Vithabai Bhau Narayangaonkar |url=https://marathivishwakosh.org/ |website=मराठी विश्वकोश |access-date=6 August 2026 |language=mr |archive-date=2019-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191102022302/https://marathivishwakosh.org/ |url-status=dead }}</ref> * [[इ.स. २००६|२००६]] - [[जाबीर अल-अहमद अल-जबर अल-साबा]], [[कुवैतचे अमीर|कुवैतचे १३वे अमीर]].<ref>{{cite web |title=Jaber al-Ahmad al-Jaber al-Sabah |url=https://www.britannica.com/biography/Sheikh-Jaber-al-Ahmad-al-Jaber-al-Sabah |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २०१३|२०१३]] - डॉ. [[शरदचंद्र गोखले]], जेष्ठ भारतीय समाजसेवक आणि आंतरराष्ट्रीय विचारवंत.<ref>{{cite web |title=Sharadchandra Gokhale Passes Away |url=https://www.sakaaltimes.com/ |website=Sakal |access-date=6 August 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. २०१४|२०१४]] - [[नामदेव ढसाळ]], प्रसिद्ध मराठी दलित कवी, लेखक आणि दलित पॅंथर्सचे संस्थापक.<ref>{{cite web |title=Namdeo Dhasal Passes Away |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/namdeo-dhasal-passes-away/article5580039.ece |website=The Hindu |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २०२५|२०२५]] - [[सुदीप पांडे]], भोजपुरी चित्रपट अभिनेते आणि बिहार पर्यटनाचे ब्रँड अँम्बेसेडर.<ref>{{cite web |title=Sudeep Pandey News |url=https://timesofindia.indiatimes.com/ |website=The Times of India |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == * [[भारतीय भूदल दिन|लष्करदिन]] - भारत. * जॉन चिलेम्ब्वे दिन - [[मलावी]]. * हंगुल दिन / कोरियन लिपी दिन - [[उत्तर कोरिया]]. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ---- == बाह्य दुवे == {{बीBBC आज||january/15}} [[जानेवारी १३]] - [[जानेवारी १४]] - '''जानेवारी १५''' - [[जानेवारी १६]] - [[जानेवारी १७]] - ([[जानेवारी महिना]]) {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] 3gfvbl2wr3zs5g6t3j6qiluaks507mu 0 3190 2699984 2543577 2026-08-07T12:05:49Z AlphaVictorDelta0107 158019 AlphaVictorDelta0107 ने लेख [[अब्दुल रहमान अंतुले]] वरुन [[अब्दुर्रहमान अंतुले]] ला हलविला: अचूक नाव 2543577 wikitext text/x-wiki {{बदल}} {{संदर्भहीन लेख}} {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = अ.र. अंतुले | लघुचित्र= | पद6 = केंद्रीय अल्पसंख्यांक-कार्य मंत्री | कार्यकाळ_आरंभ6 = २९ जानेवारी २००६ | कार्यकाळ_समाप्ती6 = [[इ.स. २००९]] | मागील6 = - | पुढील6 = [[सलमान खुर्शीद]] | मतदारसंघ_एमपी2 = [[कुलाबा (लोकसभा मतदारसंघ)|रायगड]] | संसद2 = लोकसभा | कार्यकाळ_आरंभ2 = [[इ.स. २००४]] | कार्यकाळ_समाप्ती2 = [[इ.स. २००९]] | मतदारसंघ3= [[कुलाबा लोकसभा मतदारसंघ]] | पद3 = खासदार | मागील3 = रामशेट ठाकूर | पुढील3 = - | कार्यकाळ_आरंभ3 = [[इ.स. १९८९]] | कार्यकाळ_समाप्ती3 = [[इ.स. १९९८]] | मागील4 = [[दिनकर बाळू पाटील| दि.बा. पाटील]] | पुढील4 = रामशेठ ठाकूर | पद1 =[[महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] | कार्यकाळ_आरंभ1 = [[जून ९]], [[इ.स. १९८०]] | कार्यकाळ_समाप्ती1 = [[जानेवारी १२]], [[इ.स. १९८२]] | मागील1 = [[शरद पवार]] | पुढील1 = [[बाबासाहेब भोसले]] | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक|1929|2|9|df=y}} | जन्मस्थान = [[रायगड]], [[महाराष्ट्र]] | मृत्युदिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2014|12|2|1929|2|9|df=y}} | मृत्युस्थान = [[मुंबई]] | पक्ष =[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | नाते = | पत्नी = नर्गिस अंतुले | अपत्ये = १ मुलगा व ३ मुली | व्यवसाय = | धर्म = [[मुस्लिम धर्म|मुस्लिम]] | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''बॅरिस्टर अब्दुल र. अंतुले''' (९ फेब्रुवारी १९२९ - २ डिसेंबर २०१४) हे [[भारत]]ामधील एक राजकारणी, केंद्रीय अल्पसंख्यांक कार्य मंत्री व [[महाराष्ट्र]]ाचे आठवे मुख्यमंत्री होते. [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] पक्षाचे सदस्य असलेले अंतुले [[मनमोहन सिंग]] केंद्र सरकारमध्ये २००६ ते २००९ दरम्यान पहिले केंद्रीय अल्पसंख्यांक कार्य मंत्री होते. [[रायगड जिल्हा|रायगड जिल्ह्याच्या]] आंबेत गावामध्ये जन्मलेल्या अंतुले ह्यांनी [[मुंबई विद्यापीठ]] व [[लंडन]] येथे शिक्षण घेऊन बॅरिस्टरची पदवी मिळवली. महाराष्ट्राच्या राजकारणामध्ये १९६२ सालापासून कार्यरत असलेले अंतुले १९६२ ते १९७६ दरम्यान [[महाराष्ट्र विधानसभा|विधानसभेचे]] सदस्य होते. १९७६ ते १९८० दरम्यान [[राज्यसभा]] सदस्य राहिल्यानंतर १९८०मध्ये अंतुले पुन्हा विधानसभेवर निवडून आले व जून १९८० ते जानेवारी १९८२ दरम्यान महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्रीपदावर राहिले. १९८२मध्ये त्यांना भ्रष्टाचाराच्या आरोपावरून मुख्यमंत्रीपदाचा राजीनाम देणे भाग पडले. १९८९ पर्यंत आमदार राहिल्यानंतर अंतुले [[नववी लोकसभा|९व्या लोकसभेवर]] निवडून गेले व १९९८ पर्यंत खासदारपदावर राहिले. २००४ साली [[चौदावी लोकसभा|१४व्या लोकसभेवर]] निवडून आल्यानंतर २००९ सालच्या लोकसभा निवडणुकीमध्ये त्यांना [[रायगड (लोकसभा मतदारसंघ)|रायगड]] मतदारसंघामधून [[अनंत गीते]] ह्यांच्याकडून पराभव पत्कारावा लागला. २ डिसेंबर २०१४ रोजी अंतुले ह्यांचे मुत्रपिंडाच्या विकाराने [[मुंबई]] येथे निधन झाले. ==बाह्य दुवे== *[http://www.loksatta.com/sampadkiya-news/barrister-ar-antulay-first-muslim-cm-of-maharashtra-1047049/ लोकसत्तावरील संपादकीय] {{महाराष्ट्र मुख्यमंत्री}} {{DEFAULTSORT:अंतुले, बॅ. अब्दुल रहमान}} [[वर्ग:महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] [[वर्ग:महाराष्ट्र विधानसभेचे सदस्य]] [[वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:राज्यसभा सदस्य]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार]] 9ue84efhshaxkwbbr10li3phyo7m9nv 2699988 2699984 2026-08-07T12:08:03Z AlphaVictorDelta0107 158019 2699988 wikitext text/x-wiki {{बदल}} {{संदर्भहीन लेख}} {{माहितीचौकट पदाधिकारी | लघुचित्र= | पद6 = केंद्रीय अल्पसंख्यांक-कार्य मंत्री | कार्यकाळ_आरंभ6 = २९ जानेवारी २००६ | कार्यकाळ_समाप्ती6 = [[इ.स. २००९]] | मागील6 = - | पुढील6 = [[सलमान खुर्शीद]] | मतदारसंघ_एमपी2 = [[कुलाबा (लोकसभा मतदारसंघ)|रायगड]] | संसद2 = लोकसभा | कार्यकाळ_आरंभ2 = [[इ.स. २००४]] | कार्यकाळ_समाप्ती2 = [[इ.स. २००९]] | मतदारसंघ3= [[कुलाबा लोकसभा मतदारसंघ]] | पद3 = खासदार | मागील3 = रामशेट ठाकूर | पुढील3 = - | कार्यकाळ_आरंभ3 = [[इ.स. १९८९]] | कार्यकाळ_समाप्ती3 = [[इ.स. १९९८]] | मागील4 = [[दिनकर बाळू पाटील| दि.बा. पाटील]] | पुढील4 = रामशेठ ठाकूर | पद1 =[[महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] | कार्यकाळ_आरंभ1 = [[जून ९]], [[इ.स. १९८०]] | कार्यकाळ_समाप्ती1 = [[जानेवारी १२]], [[इ.स. १९८२]] | मागील1 = [[शरद पवार]] | पुढील1 = [[बाबासाहेब भोसले]] | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक|1929|2|9|df=y}} | जन्मस्थान = [[रायगड]], [[महाराष्ट्र]] | मृत्युदिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2014|12|2|1929|2|9|df=y}} | मृत्युस्थान = [[मुंबई]] | पक्ष =[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | नाते = | पत्नी = नर्गिस अंतुले | अपत्ये = १ मुलगा व ३ मुली | व्यवसाय = | धर्म = [[मुस्लिम धर्म|मुस्लिम]] | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''अब्दुर्रह्मान अंतुले''' (९ फेब्रुवारी १९२९ - २ डिसेंबर २०१४) हे [[भारत]]ामधील एक राजकारणी, केंद्रीय अल्पसंख्यांक कार्य मंत्री व [[महाराष्ट्र]]ाचे आठवे मुख्यमंत्री होते. [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] पक्षाचे सदस्य असलेले अंतुले [[मनमोहन सिंग]] केंद्र सरकारमध्ये २००६ ते २००९ दरम्यान पहिले केंद्रीय अल्पसंख्यांक कार्य मंत्री होते. [[रायगड जिल्हा|रायगड जिल्ह्याच्या]] आंबेत गावामध्ये जन्मलेल्या अंतुले ह्यांनी [[मुंबई विद्यापीठ]] व [[लंडन]] येथे शिक्षण घेऊन बॅरिस्टरची पदवी मिळवली. महाराष्ट्राच्या राजकारणामध्ये १९६२ सालापासून कार्यरत असलेले अंतुले १९६२ ते १९७६ दरम्यान [[महाराष्ट्र विधानसभा|विधानसभेचे]] सदस्य होते. १९७६ ते १९८० दरम्यान [[राज्यसभा]] सदस्य राहिल्यानंतर १९८०मध्ये अंतुले पुन्हा विधानसभेवर निवडून आले व जून १९८० ते जानेवारी १९८२ दरम्यान महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्रीपदावर राहिले. १९८२मध्ये त्यांना भ्रष्टाचाराच्या आरोपावरून मुख्यमंत्रीपदाचा राजीनाम देणे भाग पडले. १९८९ पर्यंत आमदार राहिल्यानंतर अंतुले [[नववी लोकसभा|९व्या लोकसभेवर]] निवडून गेले व १९९८ पर्यंत खासदारपदावर राहिले. २००४ साली [[चौदावी लोकसभा|१४व्या लोकसभेवर]] निवडून आल्यानंतर २००९ सालच्या लोकसभा निवडणुकीमध्ये त्यांना [[रायगड (लोकसभा मतदारसंघ)|रायगड]] मतदारसंघामधून [[अनंत गीते]] ह्यांच्याकडून पराभव पत्कारावा लागला. २ डिसेंबर २०१४ रोजी अंतुले ह्यांचे मुत्रपिंडाच्या विकाराने [[मुंबई]] येथे निधन झाले. ==बाह्य दुवे== *[http://www.loksatta.com/sampadkiya-news/barrister-ar-antulay-first-muslim-cm-of-maharashtra-1047049/ लोकसत्तावरील संपादकीय] {{महाराष्ट्र मुख्यमंत्री}} {{DEFAULTSORT:अंतुले, अब्दुर्रह्मान}} [[वर्ग:महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] [[वर्ग:महाराष्ट्र विधानसभेचे सदस्य]] [[वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:राज्यसभा सदस्य]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार]] 3iygeh5ipxvr9t96njf2abn1yv7ucfp 2699989 2699988 2026-08-07T12:08:43Z AlphaVictorDelta0107 158019 AlphaVictorDelta0107 ने लेख [[अब्दुर्रहमान अंतुले]] वरुन [[अब्दुर्रह्मान अंतुले]] ला हलविला 2699988 wikitext text/x-wiki {{बदल}} {{संदर्भहीन लेख}} {{माहितीचौकट पदाधिकारी | लघुचित्र= | पद6 = केंद्रीय अल्पसंख्यांक-कार्य मंत्री | कार्यकाळ_आरंभ6 = २९ जानेवारी २००६ | कार्यकाळ_समाप्ती6 = [[इ.स. २००९]] | मागील6 = - | पुढील6 = [[सलमान खुर्शीद]] | मतदारसंघ_एमपी2 = [[कुलाबा (लोकसभा मतदारसंघ)|रायगड]] | संसद2 = लोकसभा | कार्यकाळ_आरंभ2 = [[इ.स. २००४]] | कार्यकाळ_समाप्ती2 = [[इ.स. २००९]] | मतदारसंघ3= [[कुलाबा लोकसभा मतदारसंघ]] | पद3 = खासदार | मागील3 = रामशेट ठाकूर | पुढील3 = - | कार्यकाळ_आरंभ3 = [[इ.स. १९८९]] | कार्यकाळ_समाप्ती3 = [[इ.स. १९९८]] | मागील4 = [[दिनकर बाळू पाटील| दि.बा. पाटील]] | पुढील4 = रामशेठ ठाकूर | पद1 =[[महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] | कार्यकाळ_आरंभ1 = [[जून ९]], [[इ.स. १९८०]] | कार्यकाळ_समाप्ती1 = [[जानेवारी १२]], [[इ.स. १९८२]] | मागील1 = [[शरद पवार]] | पुढील1 = [[बाबासाहेब भोसले]] | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक|1929|2|9|df=y}} | जन्मस्थान = [[रायगड]], [[महाराष्ट्र]] | मृत्युदिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2014|12|2|1929|2|9|df=y}} | मृत्युस्थान = [[मुंबई]] | पक्ष =[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | नाते = | पत्नी = नर्गिस अंतुले | अपत्ये = १ मुलगा व ३ मुली | व्यवसाय = | धर्म = [[मुस्लिम धर्म|मुस्लिम]] | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''अब्दुर्रह्मान अंतुले''' (९ फेब्रुवारी १९२९ - २ डिसेंबर २०१४) हे [[भारत]]ामधील एक राजकारणी, केंद्रीय अल्पसंख्यांक कार्य मंत्री व [[महाराष्ट्र]]ाचे आठवे मुख्यमंत्री होते. [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] पक्षाचे सदस्य असलेले अंतुले [[मनमोहन सिंग]] केंद्र सरकारमध्ये २००६ ते २००९ दरम्यान पहिले केंद्रीय अल्पसंख्यांक कार्य मंत्री होते. [[रायगड जिल्हा|रायगड जिल्ह्याच्या]] आंबेत गावामध्ये जन्मलेल्या अंतुले ह्यांनी [[मुंबई विद्यापीठ]] व [[लंडन]] येथे शिक्षण घेऊन बॅरिस्टरची पदवी मिळवली. महाराष्ट्राच्या राजकारणामध्ये १९६२ सालापासून कार्यरत असलेले अंतुले १९६२ ते १९७६ दरम्यान [[महाराष्ट्र विधानसभा|विधानसभेचे]] सदस्य होते. १९७६ ते १९८० दरम्यान [[राज्यसभा]] सदस्य राहिल्यानंतर १९८०मध्ये अंतुले पुन्हा विधानसभेवर निवडून आले व जून १९८० ते जानेवारी १९८२ दरम्यान महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्रीपदावर राहिले. १९८२मध्ये त्यांना भ्रष्टाचाराच्या आरोपावरून मुख्यमंत्रीपदाचा राजीनाम देणे भाग पडले. १९८९ पर्यंत आमदार राहिल्यानंतर अंतुले [[नववी लोकसभा|९व्या लोकसभेवर]] निवडून गेले व १९९८ पर्यंत खासदारपदावर राहिले. २००४ साली [[चौदावी लोकसभा|१४व्या लोकसभेवर]] निवडून आल्यानंतर २००९ सालच्या लोकसभा निवडणुकीमध्ये त्यांना [[रायगड (लोकसभा मतदारसंघ)|रायगड]] मतदारसंघामधून [[अनंत गीते]] ह्यांच्याकडून पराभव पत्कारावा लागला. २ डिसेंबर २०१४ रोजी अंतुले ह्यांचे मुत्रपिंडाच्या विकाराने [[मुंबई]] येथे निधन झाले. ==बाह्य दुवे== *[http://www.loksatta.com/sampadkiya-news/barrister-ar-antulay-first-muslim-cm-of-maharashtra-1047049/ लोकसत्तावरील संपादकीय] {{महाराष्ट्र मुख्यमंत्री}} {{DEFAULTSORT:अंतुले, अब्दुर्रह्मान}} [[वर्ग:महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री]] [[वर्ग:महाराष्ट्र विधानसभेचे सदस्य]] [[वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:राज्यसभा सदस्य]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार]] 3iygeh5ipxvr9t96njf2abn1yv7ucfp 0 3643 2700019 2588461 2026-08-07T15:02:13Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2700019 wikitext text/x-wiki {{गल्लत|चंद्रगुप्त पहिला|चंद्रगुप्त दुसरा}} {{इतिहास/लेख/अपूर्ण}} {{हा लेख|मौर्य वंशातील सम्राट चंद्रगुप्त|चंद्रगुप्त}} {{बदल}} {{इतिहासलेखन}} {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट चंद्रगुप्त मौर्य | पदवी = सम्राट | चित्र = Chandragupt maurya Birla mandir 6 dec 2009 (31) (cropped).JPG | चित्र_शीर्षक = सम्राट चंद्रगुप्त मौर्य | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स.पू. ३२१]] - [[इ.स.पू. २९८]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स.पू. ३२१]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = चंद्रगुप्त मौर्य | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक =[[इ.स.पू. ३४०]] | जन्म_स्थान = [[पाटलीपुत्र]], [[बिहार]] | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स.पू. २९५]] | मृत्यू_स्थान = [[श्रावणबेलकोटा]], [[कर्नाटक]] | पूर्वाधिकारी = पद निर्माण | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[बिंदुसार]] | वडील = सम्राट चंद्रवर्धन | आई = महाराणी मुरा | पत्नी = [[दुर्धरा]],<br>[[हेलेना]] | पती = | इतर_पती = | संतती = [[बिंदुसार]] | राजवंश = [[मौर्य वंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[जैन धर्म]] | तळटिपा = }} '''चंद्रगुप्त मौर्य''' ([[इ.स.पू. ३४०]] ते [[इ.स.पू. २९८]]) हा एक भारतीय सम्राट आणि [[मौर्य साम्राज्य|मौर्य साम्राज्याचा]] संस्थापक होता. [[मौर्य साम्राज्य]]ाची राजकीय कारकीर्द हा भारतीय इतिहासातला एक सुवर्णकाळ समजला जातो. चंद्रगुप्त मौर्य हा जुलमी [[नंद घराणे|नंद घराण्याचा]] पाडाव करून इ.स.पू. ३२२ साली आर्य [[चाणक्य]] याच्या मदतीने सिंहासनावर विराजमान झाला. == जन्म == जन्म -इ.स.पू. ३४० मध्ये एका क्षत्रिय धनगर कुटुंबात जन्म झाला. आणि सम्राट म्हणून कारकीर्द -इ.स.पूर्व ३२२ ते इ.स.पूर्व २९८ पर्यंत. == राज्यकाल == नंद घराणेशाहीची समाप्ती करून सिंहासनावर विराजमान नंद साम्राज्याला हरवण्यासाठी चंद्रगुप्तने चाणक्य सोबत मिळून जे कारस्थान केले त्याची माहिती विशाखादत्त लिखित मुद्राराक्षस नाटकात आहे.चंद्रगुप्ताने नंतर राज्याच्या सीमा वाढविण्यास सुरुवात केली व [[ग्रीक]] सम्राट [[सिकंदर]][[अलेक्झांडर]]चा एक निष्ठावंत सरदार [[सेल्युकस निकेटर]] याचा पराभव करून [[वायव्य]] दिशेला असलेली बरीच राज्ये आपल्या अधिपत्याखाली आणली. हे युद्ध हरल्यामुळे सेल्युकसने आपली कन्या [[कार्नेलिया हेलेना]] हिचा विवाह चंद्रगुप्ताशी ठरवला आणि तह घडवून आणला. लग्नात चंद्रगुप्ताने सेल्युकसला ५०० [[हत्ती]] भेटीदाखल दिले आणि त्यानंतर चाणक्याच्या मदतीने सेल्युकसबरोबर ऐतिहासिक तह करून त्याच्या कन्येशी विवाह केला व नवीन मैत्रीचा प्रारंभ केला. या यशस्वी कारवाईनंतर चंद्रगुप्ताची ख्याती जगभर पसरली आणि [[इजिप्त]] व [[सिरिया]] या तत्कालीन बलाढ्य साम्राज्यांनी आपल्या राजकीय दूतावासांची [[आशिया|आशिया]] खंडात प्रथमच स्थापना केली व या देशांच्या राजदूतांची चंद्रगुप्ताच्या दरबारी नेमणूक करण्यात आली. ग्रीक राजदूत [[मेगॅस्थेनिस]] हा चंद्रगुप्ताच्या राज्यकारभाराने व मौर्यांच्या ऐश्वर्याने इतका प्रभावित झाला की त्याने [[इंडिका (ग्रंथ)|इंडिका]] या नावाचा ग्रंथ लिहिला. दुर्दैवाने या ग्रंथाचा बराचसा भाग आज अस्तित्वात नाही . परंतु जो भाग आजही उपलब्ध आहे त्यावरून चंद्रगुप्ताच्या सामर्थ्याची व चाणक्याच्या परिणामकारक नीतीची प्रचिती येते. त्याने जैन धर्माचा स्विकार केला होता. जैन धर्माच्या प्रसारासाठी तो दक्षिणेत गेला होता.<ref>{{जर्नल स्रोत|last=Kaur|first=Baljit|date=1992-09|title=Book Reviews : Indian Research in Child Development: A Small Yet Vital Step Ahead Updesh K. Bevli (ed.), Researches in child development: A book of readings. New Delhi: NCERT, 1990, pp. 299, Rs. 21. Updesh K. Bevli, Paul A.S. Ghuman, &amp; Pierre R. Dasen (eds.), Cognitive development of the Indian child. New Delhi: NCERT, 1989, pp. 291, Rs. 21. Updesh K. Bevli, Rajendra Kapoor, Bharati K., &amp; Lakshmi Tiwari (eds.), The growth of logical thinking in children. New Delhi: NCERT, 1990, pp. 250|url=http://dx.doi.org/10.1177/097133369200400107|journal=Psychology and Developing Societies|volume=4|issue=1|pages=105–110|doi=10.1177/097133369200400107|issn=0971-3336}}</ref> == संघर्ष आणि मोहीमा == {{मुख्य लेख|चंद्रगुप्त मौर्य आणि ग्रीक सत्ता यातील संघर्ष}} पंजाब आणि वायव्य प्रांत परकीय अधिपत्याखालून मुक्त करण्यासासठी चंद्रगुप्ताला ग्रीक सैन्याशी आणि ग्रीकांच्या क्षत्रपांशी संघर्ष करावा लागला. ग्रीक सैन्य भारतामधून हुसकावून लावल्यानंतर चंद्रगुप्त मौर्य [[पंजाब]], वायव्य सीमा आणि [[सिंध|सिंध प्रांताचा]] स्वामी झाला. == भौगोलिक सीमा == चंद्रगुप्ताच्या आधिपत्याखाली असलेल्या प्रदेशात [[बलुचिस्तान]], [[अफगाणिस्तान]], [[कंदहार|गांधार]], [[हिंदुकुश पर्वतरांग]], [[काबुल|काबूल]], विंध्य पर्वताचा प्रदेश, [[बिहार]], [[बंगाल]], [[ओरिसा]], [[दख्खन]] (आधुनिक [[महाराष्ट्र]]) व [[म्हैसूर]] यांचा समावेश होता. यावरून मौर्यांचे राज्य किती अवाढव्य होते याचा अंदाज येतो. मौर्यांच्या कारकिर्दीत मगध प्रांतात मागधी प्राकृत, पाली या भाषांचे व खरोष्टी आणि ब्राम्ही अशा लिपी चलनात असाव्यात असे वाटते, पण तत्कालीन म्हणावेत व तसे सिद्ध करणारे लेख मिळत नसल्याने व्यवहार भाषा काय होती हे नक्की समजत नाही, तसेच चंद्रगुप्ताने आपले साम्राज्य उत्तर, पश्चिम सीमांपर्यंत वाढवलेले होते, त्या भागांत पैशाचिक तसेच गांधार या परिसरातील प्राकृत सारख्या भाषा वापरात असावेत असा प्राथमिक अंदाज बांधता येतो. तसेच मौर्य साम्राज्याच्या प्रत्येक प्रांतात त्या त्या प्रादेशिक भाषांचा वापर होत असावा, तीच पद्धत पुढे [[सम्राट अशोक|सम्राट अशोकाच्या]] ([[इ.स.पू. २६९]] ते [[इ.स.पू. २३२]]) कारकिर्दीत चालू ठेवली. == चित्रदालन == <gallery mode="packed" heights="280px"> CGM Pics.jpg|सम्राट चंद्रगुप्त साम्राज्य 330 ईशापूर्व Maurya Empire c.260 BCE.png|सम्राट अशोक साम्राज्य 260 ईशापूर्व </gallery> == कायदा व सुव्यवस्था == कायदा व सुव्यवस्था ही चंद्रगुप्त मौर्याच्या राजवटीची खरी यशाची नांदी होती. राज्याचा राज्यकारभार संपूर्णपणे मध्यवर्ती होता व राजा हाच सर्वेसर्वा होता. नंद राजवटीखाली राज्यात बोकाळलेल्या गुन्हेगारीला व भ्रष्टाचाराला चंद्रगुप्ताने चाणक्याच्या साहाय्याने काही वर्षातच आवाक्यात आणले. चाणक्याच्या मदतीने उभारलेल्या उत्तम गुप्तचर यंत्रणेच्या जोरावर महसूल विभागातील भ्रष्टाचारास संपूर्णपणे आळा घालण्यात आला व थोड्याच दिवसात कठोर व पारदर्शक न्यायप्रणालीने चंद्रगुप्ताने आपल्या न्यायदानाबद्दल प्रजेचा विश्वास संपादन केला. "अमावास्येच्या रात्री देखील आर्य स्त्रिया तलम व रंगीबेरंगी वस्त्रे नेसून मौर्यांच्या शहरातून निवांतपणे फिरताना आढळतात" या [[मेगॅस्थेनिस]]च्या विधानावरून मौर्यांच्या कायदा व सुव्यवस्थेबद्दल कल्पना येते. चंद्रगुप्ताचे गुप्तहेरखाते आणि सुरक्षाखाते समर्थ व सबळ असल्याचे सांगितले जाते. स्वतःच्या जिवाला अपाय होऊ नये यासाठी अंगरक्षक म्हणून त्याने स्त्रियांची नेमणूक केली होती. त्याच्या शयनगृहातही या स्त्रियांचा कडक पहारा असे. केवळ राज्यकारभाराच्या कामासाठी आणि शिकारींसाठी तो महालाबाहेर पडायचा. रात्रीच्या प्रत्येक प्रहरी तो आपले शयनगृह बदलत असे. ==चंद्रगुप्ताविषयी मराठी साहित्य, चित्रपट नाटके== * चंद्रगुप्त ([[हरि नारायण आपटे]] यांच्या कांदंबरीचा संक्षेप; लेखक - [[प्र.न. जोशी]], सन २०१०) * चंद्रगुप्त (नाटक). लेखक - [[नरसिंह चिंतामण केळकर]] * मुद्राराक्षस (संस्कृत नाटक; लेखक - विशाखादत्त) * चंद्रगुप्त (व चाणक्य) : अडीच हजार वर्षांपूर्वीचा हिंदुस्थान (पुस्तक, लेखक - [[हरि नारायण आपटे]]). या कादंबरीची संक्षिपत आवृत्ती [[प्र.न. जोशी]] यांनी बनवली आहे. * चंद्रगुप्त मौर्य : एक धगधगती शौर्यगाथा (पुस्तक लेखक - राजेंद्र देशपांडे) * संगीत चंद्रप्रिया (नाटक; लेखक-निर्माता-दिग्दर्शक [[चिन्मय मोघे]] : या नाटकाला पुणे येथील बालगंधर्व रसिक मंडळातर्फे दिला जाणारा [[अण्णासाहेब किर्लोस्कर]] पुरस्कार प्रदान झाला.(जुलै २०१९). चिन्मयने अवघ्या १७ व्या वर्षी या संगीत नाटकाची निर्मिती केली. संगीत रंगभूमीला दिलेल्या या योगदानाबद्दल मिळालेल्या पुरस्काराचे स्वरूप १५ हजार रुपये रोख व सन्मानचिन्ह असे आहे. संगीत चंद्रप्रियाचे संगीतकार नाशिकचे जगदेव वैरागकर यांना [[भास्करबुवा बखले]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. १० हजार रुपये आणि स्मृतीचिन्ह असे पुरस्कारचे स्वरूप आहे. याच नाटकाचे वेशभूषाकार पुणे येथील राकेश घोलप यांना [[द.कृ. लेले]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.<br/>नाटकाचा पहिला प्रयोग १९ जानेवारोी २०१९ रोजी पुण्याच्या 'बालगंधर्व'मध्ये झाला. * सम्राट चंद्रगुप्त (चरित्र, लेखक - [[ह.अ. भावे]]) * पाथ ऑफ ए फाॅलन डेमीगाॅड : चंद्रगुप्त (मराठी) (मराठी अनुवादक - नंदिनी उपाध्ये, मूळ इंग्रजी, लेखक - रजत पिल्लाई) * अशोकचरित्र - वा. गो. आपटे. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == हेदेखील पहा == * [[चाणक्य]] [[वर्ग:मौर्य वंश]] [[वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती]] [[वर्ग:इ.स.पू. ३४० मधील जन्म]] [[वर्ग:हिंदू साम्राज्ये]] 10gh822y0673o8uedlzpb25t3q3cgrf 0 4372 2700230 2693808 2026-08-08T11:30:35Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700230 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''राखाडी रंग''' (किंवा '''धूसर रंग''') हा [[काळा रंग|काळा]] आणि [[पांढरा रंग|पांढरा]] या दोन टोकांच्या रंगांच्या मिश्रणातून तयार होणारा एक निष्पक्ष (''न्यूट्रल'') किंवा रंगहीन (''अक्रोमॅटिक'') रंग आहे. निसर्गात हा रंग प्रामुख्याने जळलेल्या लाकडाची राख, पावसाळी ढग, दगड-धोंडे आणि शिसे यांसारख्या धातूंमध्ये दिसून येतो. प्रकाशशास्त्राच्या दृष्टीने, जेव्हा एखादी वस्तू सर्व दृश्यास्पद तरंगांच्या प्रकाशाला समान प्रमाणात परावर्तित करते, तेव्हा मानवी डोळ्यांना राखाडी रंगाची अनुभूती येते. संगणक आणि डिजिटल माध्यमांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या आरजीबी (लाल, हिरवा, निळा) रंग मॉडेलमध्ये जेव्हा या तिन्ही प्राथमिक रंगांचे मूल्य समान पातळीवर ठेवले जाते, तेव्हा राखाडी रंगाच्या विविध छटा तयार होतात.<ref>{{cite web |url=https://marathivishwakosh.org/ |title=रंग आणि त्यांचे वर्गीकरण |website=मराठी विश्वकोश |access-date=११ जुलै २०२६ |archive-date=2019-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191102022302/https://marathivishwakosh.org/ |url-status=dead }}</ref> सांस्कृतिक आणि मानसशास्त्रीय दृष्टिकोनातून राखाडी रंगाला तटस्थता, परिपक्वता, शांतता आणि औपचारिकतेचे प्रतीक मानले जाते. हा रंग बुद्धिमत्ता आणि ज्ञानाशी देखील जोडला गेला आहे. कला आणि फॅशनच्या दुनियेत राखाडी रंगाला एक अत्याधुनिक आणि अभिजात रंग मानले जाते, कारण तो इतर कोणत्याही भडक रंगाची तीव्रता संतुलित करण्यासाठी उत्तम प्रकारे काम करतो. मात्र, काही वेळा हा रंग निराशा, उदास हवामान किंवा अनिश्चिततेची भावना दर्शवण्यासाठी देखील वापरला जातो.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/science/color |title=Color Psychology and Symbolism |website=Encyclopedia Britannica |access-date=११ जुलै २०२६}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{संकेतस्थळ रंग}} [[वर्ग:रंग]] 8w5a4d956l0n61qun8ag17vubbqnwyz 0 4946 2700100 2280464 2026-08-07T21:08:50Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700100 wikitext text/x-wiki अग्रलेख म्हणजे संपादकीय लेख होय कोणत्याही वर्तमान पत्रातील '''अग्रलेख''' हा त्या पत्राच्या संपादकाचा, वृत्तपत्राचा वा त्या संपूर्ण वृत्तपत्र समूहाचा एखाद्या विशिष्ट विषयाबद्दलचा दृष्टिकोन व्यक्त करीत असतो. ==साचा== अग्रलेख हे सामान्यतः निबंधसदृश लेखन असते.<br /> अग्रलेखात मांडले गेलेले मत प्रत्येक वेळी निःपक्ष असतेच असे नाही. <br /> वर्तमानपत्र जर एखाद्या राजकीय पक्षाचे मुखपत्र असल्यास त्यांतील अग्रलेखसुद्धा त्या त्या पक्षाच्या भूमिकेचा प्रचार करतांना आढळून येतात. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.saamna.com/ |title=सामना |access-date=2009-09-09 |archive-date=2008-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080704113747/http://www.saamna.com/ |url-status=dead }}</ref> वाचकांचे एखाद्या अग्रलेखाबद्दल असलेले मत "संपादकांस पत्रे" सारख्या मथळ्याखाली बहुतेक वृत्तपत्रे प्रसिद्ध करतात. == मराठी वृत्तपत्रांतले अग्रलेख । संपादकीय । स्तंभलेख == संपादकीय आणि स्तंभलेख हे मराठी वृत्तपत्रीय लेख लेखकांच्या वैचारिक प्रतिभेने होणारे साहित्यिक योगदान असते. [[प्र. के. अत्रे|आचार्य प्र.के. अत्रे]], [[गोपाळ गणेश आगरकर]], [[माधव गडकरी]], [[गंगाधर गाडगीळ]], [[अरुण टिकेकर]], [[लोकमान्य टिळक]], [[बाळ ठाकरे|बाळासाहेब ठाकरे]], [[गोविंद तळवलकर]], [[चंवि. बावडेकर]], [[चंद्रकांत भालेराव]], [[अरुण साधू]], इत्यादी संपादकांनी त्यांच्या लेखनाने मराठी साहित्य, समाज आणि राजकारण समृद्ध केले. नवाकाळचे संपादक निळकंठराव खाडिलकर हे स्वयंघोषीत "अग्रलेखांचा बादशाह" म्हणून ओळखले जातात. लोकमान्य टिळकांच्या प्रखर अग्रलेखां मुळे "केसरी" दोन वर्षाच्या (१८८१) आतच अखिल भारतात सर्वात जास्त खप असलेले वर्तमानपत्र झाले होते. त्यांचा "सरकारचे डोके ठिकाणावर आहे काय?" हा अग्रलेख तब्बल १३० वर्षांनंतर आजही उल्लेखला जातो. अग्रलेखाचे प्रकार.:- *१) माहितीपर अग्रलेख. *२) करमणूकप्रधान अग्रलेख. *३) प्रत्याघाती अग्रलेख. *४) वाद-प्रतिवादात्मक अग्रलेख. *५) श्रद्धांजलीपर अग्रलेख. == आंतरजालीय अग्रलेख । संपादकीय । स्तंभलेख == बहुतेक सर्व प्रमुख वर्तमान पत्रांच्या संकेत स्थळीय आवृत्त्या गेल्या दशका पासून उपलब्ध आहेत. ह्याचा सर्वांत मोठा फायदा म्हणजे वाचक तत्क्षणी आपले त्या अग्रलेखाबद्दलचा अभिप्राय ("Comment") नोंदवू शकतात. मिसळपाव डॉट कॉम या मराठी संकेतस्थळावर 'अग्रलेख/संपादकीय' सदर साप्ताहिक स्वरूपात उपलब्ध आहे. वृत्तपत्रीय संकेतस्थ़ळांव्यतिरिक्त मराठी आंतरजालावर 'अग्रलेख/संपादकीय' हा प्रकार मिसळपावनेच सर्वप्रथम राबवला{{Fact|date=February 2009}}. या संकेतस्थळावर नियमितपणे लेखन करणाऱ्या एखाद्या सदस्याला दर आठवड्याला 'पाहुणा संपादक' म्हणून पाचारण केले जाते व तोच त्या आठवड्याचे 'संपादकीय' लिहितो. ==बाह्य दुवे== [http://www.misalpav.com/editorial.html मिसळपाववरील आंतरजालीय संपादकीय सदर/अर्काइव्ह] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090821031308/http://misalpav.com/editorial.html |date=2009-08-21 }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:वृत्तपत्रे]] mpomkn0gyva925ibgmbodk7cz0xyspq 0 11306 2700104 2699702 2026-08-07T23:42:19Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700104 wikitext text/x-wiki {{ऑगस्ट दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑगस्ट|२|२१४|२१५}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७९०|१७९०]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेतील]] पहिली [[जनगणना]] सुरू झाली.<ref>{{cite web |title=First U.S. Census |url=https://www.census.gov/history/www/through_the_decades/overview/1790.html |website=United States Census Bureau |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८६९|१८६९]] - [[जपान]]मधील सामुराई आणि इतर [[जपानी वर्णसंस्था|वर्णसंस्थेचा]] (वर्गवारीचा) शेवट झाला.<ref>{{cite web |title=Abolition of the Han System |url=https://www.britannica.com/event/Meiji-Restoration |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - [[पहिले महायुद्ध]] - [[इटली]]ची [[लिओनार्डो दा व्हिन्ची (युद्धनौका)|लिओनार्डो दा व्हिन्ची]] ही युद्धनौका बुडाली.<ref>{{cite web |title=Italian battleship Leonardo da Vinci |url=https://www.naval-encyclopedia.com/ww1/Italy/conte-di-cavour-class-battleships |website=Naval Encyclopedia |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९३४|१९३४]] - पॉल फॉन हिंडेनबर्ग यांच्या मृत्यूनंतर [[ॲडॉल्फ हिटलर]] [[जर्मनी]]च्या [[फ्युरर]]पदी (Führer) विराजमान झाला.<ref>{{cite web |title=Hitler becomes Führer |url=https://www.history.com/this-day-in-history/hitler-becomes-fuhrer |website=History.com |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४५|१९४५]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - दोस्त राष्ट्रांच्या नेत्यांमधील [[पॉट्सडॅम परिषद|पॉट्सडॅम परिषदेची]] सांगता झाली.<ref>{{cite web |title=Potsdam Conference |url=https://www.history.com/topics/world-war-ii/potsdam-conference |website=History.com |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९८०|१९८०]] - [[इटली]]तील [[बोलोन्या]] शहराच्या रेल्वे स्थानकावर दहशतवादी बॉम्बस्फोट झाला. या घटनेत ८५ जण ठार तर २०० हून अधिक जखमी झाले.<ref>{{cite web |title=Bologna massacre |url=https://www.britannica.com/event/Bologna-massacre |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९८५|१९८५]] - [[डेल्टा एरलाइन्स]]चे [[लॉकहीड एल-१०११ ट्रायस्टार|एल.१०११]] प्रकारचे विमान (फ्लाइट १९१) [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेतील]] [[डॅलस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|डॅलस फोर्ट वर्थ आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर]] कोसळून १३७ लोक ठार झाले.<ref>{{cite web |title=Delta Air Lines Flight 191 |url=https://www.ntsb.gov/ |website=National Transportation Safety Board |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९०|१९९०]] - [[इराक]]ने शेजारील देश [[कुवैत]]वर आक्रमण केले, ज्यामुळे [[पहिले अखाती युद्ध]] सुरू झाले.<ref>{{cite web |title=Iraqi invasion of Kuwait |url=https://www.history.com/this-day-in-history/iraq-invades-kuwait |website=History.com |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००५|२००५]] - [[एर फ्रांस फ्लाइट ३५८]] हे [[एरबस ए३४०|ए३४०]] प्रकारचे विमान [[कॅनडा]]तील [[टोरोंटो पियर्सन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|टोरोंटो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर]] उतरल्यावर धावपट्टीवरून घसरले. विमान आगीत नष्ट झाले परंतु सर्व ३०९ प्रवासी बचावले.<ref>{{cite web |title=Air France Flight 358 crash |url=https://www.tsb.gc.ca/ |website=Transportation Safety Board of Canada |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> == जन्म == * [[इ.स. १६९६|१६९६]] - [[महमूद पहिला]], [[ओस्मानी साम्राज्य|ओट्टोमन सम्राट]].<ref>{{cite web |title=Mahmud I |url=https://www.britannica.com/biography/Mahmud-I |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८६८|१८६८]] - [[कॉन्स्टन्टाईन पहिला, ग्रीस|कॉन्स्टन्टाईन पहिला]], [[ग्रीस]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=Constantine I of Greece |url=https://www.britannica.com/biography/Constantine-I-king-of-Greece |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९२८|१९२८]] - [[माल्कम हिल्टन]], [[इंग्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|इंग्लिश]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Malcolm Hilton Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/malcolm-hilton-14197 |website=ESPNcricinfo |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९३२|१९३२]] - [[पीटर ओटूल]], [[आयर्लंड|आयरिश]] अभिनेता.<ref>{{cite web |title=Peter O'Toole |url=https://www.imdb.com/name/nm0000564/ |website=IMDb |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५८|१९५८]] - [[अर्शद अय्युब]], [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारतीय]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Arshad Ayub Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/arshad-ayub-26305 |website=ESPNcricinfo |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७६|१९७६]] - [[मोहम्मद झहीद]], [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तानी]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Mohammad Zahid Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/mohammad-zahid-41315 |website=ESPNcricinfo |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. ६८६|६८६]] - [[पोप जॉन पाचवा]].<ref>{{cite web |title=Pope John V |url=https://www.britannica.com/biography/John-V |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. ११००|११००]] - [[विल्यम दुसरा, इंग्लंड|विल्यम दुसरा]], [[इंग्लंड]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=William II of England |url=https://www.britannica.com/biography/William-II-king-of-England |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १५८९|१५८९]] - [[हेन्री तिसरा, फ्रान्स|हेन्री तिसरा]], [[फ्रान्स]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=Henry III of France |url=https://www.britannica.com/biography/Henry-III-king-of-France |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६११|१६११]] - [[केटो कियोमासा]], जपानी सामुराई.<ref>{{cite web |title=Kato Kiyomasa |url=https://www.japanesewiki.com/person/Kiyomasa%20KATO.html |website=Japanese Wiki Corpus |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९२३|१९२३]] - [[वॉरेन हार्डिंग]], [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचा २९वा राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite web |title=Warren G. Harding |url=https://www.whitehouse.gov/about-the-white-house/presidents/warren-g-harding/ |website=The White House |access-date=6 August 2026 |language=en |archive-date=2020-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201212215102/https://www.whitehouse.gov/about-the-white-house/presidents/warren-g-harding/ |url-status=dead }}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == * वायु सेना दिन - [[रशिया]]. == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||august/2}} [[जुलै ३१]] - [[ऑगस्ट १]] - ऑगस्ट २ - [[ऑगस्ट ३]] - [[ऑगस्ट ४]] - [[ऑगस्ट महिना]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ---- {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] quliu3m7h84ibq4a028bemrcljag3lp 0 11391 2700105 2699701 2026-08-07T23:45:19Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700105 wikitext text/x-wiki {{ऑगस्ट दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑगस्ट|३|२१५|२१६}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४९२|१४९२]] - [[स्पेन]]च्या राजा आणि राणीने जारी केलेल्या अलहाम्ब्रा अध्यादेशानुसार ज्यू धर्मीयांची स्पेनमधून हकालपट्टी करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Alhambra Decree |url=https://www.britannica.com/event/Alhambra-Decree |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> === सतरावे शतक === * [[इ.स. १६७८|१६७८]] - ग्रेट लेक्स परिसरामध्ये प्रवास करण्यासाठी [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेत]] बांधले गेलेले पहिले मोठे जहाज 'ले ग्रिफॉन' पाण्यात सोडण्यात आले.<ref>{{cite web |title=Le Griffon Shipwreck |url=https://www.britannica.com/topic/Griffon-ship |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७८३|१७८३]] - [[जपान]]मध्ये [[माउंट असामा]] ज्वालामुखीचा महाभयंकर उद्रेक झाला, ज्यामध्ये सुमारे ३५,००० लोकांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite web |title=Mount Asama Eruption 1783 |url=https://www.volcanodiscovery.com/asama.html |website=VolcanoDiscovery |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८६०|१८६०]] - [[न्यू झीलंड]]मध्ये ब्रिटिश सैन्य आणि माओरी जमातींमध्ये [[दुसरे माओरी युद्ध]] (तारानाकी युद्ध) सुरू झाले.<ref>{{cite web |title=First Taranaki War |url=https://nzhistory.govt.nz/war/taranaki-wars |website=NZHistory |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९००|१९००]] - [[हार्वे सॅम्युएल फायरस्टोन]] यांनी [[फायरस्टोन टायर अँड रबर कंपनी|फायरस्टोन टायर कंपनीची]] स्थापना केली.<ref>{{cite web |title=Firestone Tire and Rubber Company History |url=https://www.firestonetire.com/about/history/ |website=Firestone |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९१४|१९१४]] - [[पहिले महायुद्ध]] - [[जर्मनी]]ने [[फ्रान्स]]विरुद्ध अधिकृतपणे युद्ध पुकारले.<ref>{{cite web |title=Germany Declares War on France |url=https://www.history.com/this-day-in-history/germany-declares-war-on-france |website=History.com |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९२३|१९२३]] - वॉरेन जी. हार्डिंग यांच्या मृत्यूनंतर [[कॅल्विन कूलिज]] यांनी [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या ३०व्या राष्ट्राध्यक्षपदाची]] शपथ घेतली.<ref>{{cite web |title=Calvin Coolidge Biography |url=https://www.whitehouse.gov/about-the-white-house/presidents/calvin-coolidge/ |website=The White House |access-date=6 August 2026 |language=en |archive-date=2019-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191124110335/https://www.whitehouse.gov/about-the-white-house/presidents/calvin-coolidge/ |url-status=dead }}</ref> * [[इ.स. १९४६|१९४६]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेत]] बास्केटबॉल असोसिएशन ऑफ अमेरिका (पुढे [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन|एनबीए]]) ची स्थापना झाली.<ref>{{cite web |title=NBA History |url=https://www.nba.com/history |website=NBA |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६०|१९६०]] - [[नायजर]] या देशाला [[फ्रान्स]]पासून स्वातंत्र्य मिळाले.<ref>{{cite web |title=Niger Independence Day |url=https://www.britannica.com/place/Niger |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७५|१९७५]] - [[अगादिर विमान अपघात|अगादिर येथे]] [[बोईंग ७०७]] हे भाड्याने घेतलेले विमान कोसळून १८८ लोकांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite web |title=Agadir Air Disaster |url=https://www.aviation-safety.net/ |website=Aviation Safety Network |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९८१|१९८१]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] १३,००० हवाई वाहतूक नियंत्रकांनी (PATCO) वेतन वाढीसाठी संप पुकारला.<ref>{{cite web |title=1981 PATCO Strike |url=https://www.reaganlibrary.gov/ |website=Ronald Reagan Presidential Library |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९७|१९९७]] - [[अल्जीरिया]]तील नात अल-हाशेम हत्याकांडादरम्यान दहशतवाद्यांनी ४० पेक्षा अधिक निरपराध गावकऱ्यांची हत्या केली.<ref>{{cite web |title=Algerian Civil War Violence |url=https://www.bbc.com/news |website=BBC News |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००५|२००५]] - [[मॉरिटानिया]]मध्ये लष्करी बंड होऊन राष्ट्राध्यक्ष माविया औलद सिद'अहमद ताया यांची सत्ता उलथवून टाकण्यात आली.<ref>{{cite web |title=2005 Mauritanian Coup d'état |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-13881985 |website=BBC News |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २०१४|२०१४]] - [[चीन]]च्या युनान प्रांतात ६.१ रिश्टर स्केल तीव्रतेचा भूकंप होऊन ३९८ पेक्षा जास्त लोक ठार झाले.<ref>{{cite web |title=2014 Ludian Earthquake |url=https://earthquake.usgs.gov/ |website=USGS |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> == जन्म == * [[इ.स. १७३०|१७३०]] - [[सदाशिवरावभाऊ|सदाशिवरावभाऊ पेशवे]], [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] सेनापती.<ref>{{cite web |title=Sadashivrao Bhau |url=https://www.britannica.com/biography/Sadashivrao-Bhau |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १७७०|१७७०]] - [[फ्रीडरिक विल्हेम तिसरा, प्रशिया|फ्रीडरिक विल्हेम तिसरा]], [[प्रशिया]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=Frederick William III of Prussia |url=https://www.britannica.com/biography/Frederick-William-III |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८११|१८११]] - [[इलायशा ग्रेव्ह्स ओटिस]], सुरक्षित लिफ्ट (एलिव्हेटर) चे अमेरिकन संशोधक.<ref>{{cite web |title=Elisha Otis Biography |url=https://www.otis.com/ |website=Otis Elevator Company |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८५५|१८५५]] - [[ज्यो हंटर]], [[इंग्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|इंग्लिश]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Joe Hunter Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/joe-hunter-14736 |website=ESPNcricinfo |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८५६|१८५६]] - [[अल्फ्रेड डीकिन]], [[ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान|ऑस्ट्रेलियाचे दुसरे पंतप्रधान]].<ref>{{cite web |title=Alfred Deakin |url=https://www.nma.gov.au/explore/features/prime-ministers/alfred-deakin |website=National Museum of Australia |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८६७|१८६७]] - [[स्टॅन्ली बाल्डविन]], [[युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान|युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान]].<ref>{{cite web |title=Stanley Baldwin |url=https://www.gov.uk/government/history/past-prime-ministers/stanley-baldwin |website=Gov.uk |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८७२|१८७२]] - [[हाकोन सातवा, नॉर्वे|हाकोन सातवा]], [[नॉर्वे]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=Haakon VII |url=https://www.royalcourt.no/ |website=The Royal House of Norway |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[पॅट क्रॉफर्ड]], [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलियन]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Pat Crawford Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/pat-crawford-4702 |website=ESPNcricinfo |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९३७|१९३७]] - [[डंकन शार्प]], [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तानी]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Duncan Sharpe Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/duncan-sharpe-43407 |website=ESPNcricinfo |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९३९|१९३९]] - [[अपूर्व सेनगुप्ता]], [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारतीय]] क्रिकेट खेळाडू व भारतीय सेनेचे जनरल.<ref>{{cite web |title=Apoorva Sengupta Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/apoorva-sengupta-34088 |website=ESPNcricinfo |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४८|१९४८]] - [[ज्याँ-पिएर रफारिन]], [[फ्रांसचे पंतप्रधान|फ्रांसचे पंतप्रधान]].<ref>{{cite web |title=Jean-Pierre Raffarin |url=https://www.britannica.com/biography/Jean-Pierre-Raffarin |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५६|१९५६]] - [[बलविंदरसिंग संधू]], [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारतीय]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Balwinder Sandhu Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/balwinder-sandhu-33924 |website=ESPNcricinfo |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५७|१९५७]] - [[मणी शंकर]], भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक.<ref>{{cite web |title=Mani Shankar |url=https://www.imdb.com/name/nm1214066/ |website=IMDb |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६०|१९६०]] - [[गोपाल शर्मा]], [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारतीय]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Gopal Sharma Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/gopal-sharma-34072 |website=ESPNcricinfo |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. ११८१|११८१]] - [[पोप अलेक्झांडर तिसरा]].<ref>{{cite web |title=Alexander III |url=https://www.britannica.com/biography/Alexander-III-pope |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १४६०|१४६०]] - [[जेम्स दुसरा, स्कॉटलंड|जेम्स दुसरा]], [[स्कॉटलंड]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=James II of Scotland |url=https://www.britannica.com/biography/James-II-king-of-Scotland |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १७९७|१७९७]] - [[जेफ्री ॲम्हर्स्ट, पहिला बॅरन ॲम्हर्स्ट|जेफ्री ॲम्हर्स्ट]], ब्रिटिश लष्करी अधिकारी.<ref>{{cite web |title=Jeffery Amherst |url=https://www.britannica.com/biography/Jeffery-Amherst-1st-Baron-Amherst |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९२५|१९२५]] - [[विल्यम ब्रुस]], [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलियन]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=William Bruce Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/william-bruce-4241 |website=ESPNcricinfo |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७७|१९७७]] - [[मकारियोस तिसरा]], [[सायप्रसचे राष्ट्राध्यक्ष|सायप्रसचे पहिले राष्ट्राध्यक्ष]] व आर्र्चबिशप.<ref>{{cite web |title=Makarios III |url=https://www.britannica.com/biography/Makarios-III |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९३|१९९३]] - स्वामी [[चिन्मयानंद]], भारतीय आध्यात्मिक गुरू व तत्त्वज्ञानी.<ref>{{cite web |title=Swami Chinmayananda |url=https://www.chinmayamission.com/swami-chinmayananda/ |website=Chinmaya Mission |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. २००७|२००७]] - [[सरोजिनी वैद्य]], [[मराठी साहित्य|मराठी]] लेखिका व समीक्षिका.<ref>{{cite web |title=Sarojini Vaidya |url=https://marathivishwakosh.org/ |website=मराठी विश्वकोश |access-date=6 August 2026 |language=mr |archive-date=2019-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191102022302/https://marathivishwakosh.org/ |url-status=dead }}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == * स्वातंत्र्य दिन - [[नायजर]]. * सेना दिन - [[विषुववृत्तीय गिनी]]. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ---- == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||august/3}} [[ऑगस्ट १]] - [[ऑगस्ट २]] - '''ऑगस्ट ५''' - [[ऑगस्ट ४]] - [[ऑगस्ट ५]] - [[ऑगस्ट महिना]] {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] 9mmnvxt72yr3f93x2iwciewvvfhsnok 0 11448 2700106 2699699 2026-08-07T23:45:28Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700106 wikitext text/x-wiki {{ऑगस्ट दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑगस्ट|४|२१६|२१७}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === सोळावे शतक === * [[इ.स. १५७८|१५७८]] - [[अल कस्र अल कबिरची लढाई|अल कस्र अल कबिरच्या लढाईत]] [[पोर्तुगाल]]चा राजा [[सेबास्टियाव पहिला, पोर्तुगाल|सेबास्टियाव पहिला]] मृत्युमुखी पडला.<ref>{{cite web |title=Battle of al-Qasr al-Kabir |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-al-Qasr-al-Kabir |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> === सतरावे शतक === * [[इ.स. १६९३|१६९३]] - [[दॉम पेरिन्यॉं]]ने आपले विशिष्ट [[शॅम्पेन]] प्रकारचे मद्य तयार करण्यास सुरुवात केली असा पारंपरिक समज आहे.<ref>{{cite web |title=Dom Pérignon and Champagne |url=https://www.champagne.fr/ |website=Comité Champagne |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७८९|१७८९]] - [[फ्रान्सची क्रांती|फ्रान्सच्या]] नॅशनल असेंबलीने जहागीरदारी पद्धत (सरंजामशाही) अधिकृतपणे समाप्त केली.<ref>{{cite web |title=Abolition of Feudalism in France |url=https://www.britannica.com/event/French-Revolution |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८२४|१८२४]] - [[ग्रीक स्वातंत्र्ययुद्ध]] दरम्यान [[कोसची लढाई]] लढली गेली.<ref>{{cite web |title=Greek War of Independence |url=https://www.britannica.com/event/War-of-Greek-Independence |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१४|१९१४]] - [[पहिले महायुद्ध]] - [[जर्मनी]]ने तटस्थ [[बेल्जियम]]वर चढाई केली. प्रत्युत्तरादाखल [[युनायटेड किंग्डम|ब्रिटनने]] जर्मनीविरुद्ध युद्ध पुकारले. [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेने]] तटस्थतेची घोषणा केली.<ref>{{cite web |title=Britain declares war on Germany |url=https://www.history.com/this-day-in-history/britain-declares-war-on-germany |website=History.com |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[हॉलोकास्ट|ज्यूंचे शिरकाण]] - नाझी गुपिते पोलिस ([[गेस्टापो]]) दलाने [[ॲन फ्रँक]] आणि तिच्या कुटुंबाला ॲम्स्टरडॅममधील गुप्त घरातून अटक केली.<ref>{{cite web |title=Anne Frank Arrest |url=https://www.annefrank.org/en/anne-frank/go-in-depth/arrest-anne-frank/ |website=Anne Frank House |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४७|१९४७]] - [[जपानचे सर्वोच्च न्यायालय|जपानच्या सर्वोच्च न्यायालयाची]] स्थापना झाली.<ref>{{cite web |title=Supreme Court of Japan History |url=https://www.courts.go.jp/english/ |website=Supreme Court of Japan |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६४|१९६४]] - [[व्हिएतनाम युद्ध]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] [[यु.एस.एस. मॅडोक्स]] व [[यु.एस.एस. सी. टर्नर जॉय]] या दोन युद्धनौकांवर उत्तर व्हिएतनामी दलांकडून दुसरा हल्ला झाल्याचा दावा करण्यात आला, ज्यावरून युद्धास गंभीर वळण मिळाले.<ref>{{cite web |title=Gulf of Tonkin Incident |url=https://www.history.com/topics/vietnam-war/gulf-of-tonkin-resolution |website=History.com |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९८३|१९८३]] - [[थॉमस संकरा]] [[बर्किना फासो|अप्पर व्होल्टाचे]] (सध्याचे बर्किना फासो) राष्ट्राध्यक्ष झाले.<ref>{{cite web |title=Thomas Sankara Biography |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Sankara |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९८४|१९८४]] - थॉमस संकरा यांच्या नेतृत्वाखालील सरकारने अप्पर व्होल्टा देशाचे नाव बदलून [[बर्किना फासो]] असे ठेवले.<ref>{{cite web |title=Burkina Faso Name Change |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-13072774 |website=BBC News |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९१|१९९१]] - ग्रीक प्रवासी जहाज 'एम.एस. ओशनोस' [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेच्या]] किनाऱ्याजवळ बुडाले; जहाजावरील सर्व ५७१ प्रवाशांना सुरक्षित वाचवण्यात यश आले.<ref>{{cite web |title=Sinking of the Oceanos |url=https://www.history.com/ |website=History.com |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९३|१९९३]] - आफ्रिकन-अमेरिकन टॅक्सीचालक [[रॉडनी किंग]] याच्या मानवाधिकार उल्लंघनाप्रकरणी [[लॉस एंजेलस]]च्या दोन पोलिस अधिकाऱ्यांना ३० महिन्यांच्या कारावासाची शिक्षा झाली.<ref>{{cite web |title=Rodney King Civil Rights Trial |url=https://www.nytimes.com/ |website=The New York Times |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> === एकविसावे शतक === * [[इ.स. २००६|२००६]] - भारतीय वंशाचे [[आनंद सत्यानंद]] यांनी [[न्यू झीलंड]]च्या गव्हर्नर जनरल पदाची शपथ घेतली.<ref>{{cite web |title=Sir Anand Satyanand |url=https://gg.govt.nz/governor-general/former-governors-general/sir-anand-satyanand |website=Governor-General of New Zealand |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> == जन्म == * [[इ.स. १५२१|१५२१]] - [[पोप अर्बन सातवा]].<ref>{{cite web |title=Urban VII |url=https://www.britannica.com/biography/Urban-VII |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १७९२|१७९२]] - [[पर्सी शेली]], [[इंग्लंड|इंग्लिश]] कवी.<ref>{{cite web |title=Percy Bysshe Shelley |url=https://www.poetryfoundation.org/poets/percy-bysshe-shelley |website=Poetry Foundation |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८०५|१८०५]] - [[विल्यम रोवन हॅमिल्टन]], [[आयर्लंड|आयरिश]] गणितज्ञ.<ref>{{cite web |title=Sir William Rowan Hamilton |url=https://www.britannica.com/biography/William-Rowan-Hamilton |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८३५|१८३५]] - [[जॉन व्हेन]], व्हेन आकृतीचे जनक इंग्लिश गणितज्ञ.<ref>{{cite web |title=John Venn Biography |url=https://www.britannica.com/biography/John-Venn |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९२९|१९२९]] - [[किशोर कुमार]], [[भारत|भारतीय]] अभिनेता व पार्श्वगायक.<ref>{{cite web |title=Kishore Kumar |url=https://www.imdb.com/name/nm0474822/ |website=IMDb |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९३१|१९३१]] - [[नरेन ताम्हाणे]], [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारतीय]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Naren Tamhane |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/naren-tamhane-35272 |website=ESPNcricinfo |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४०|१९४०]] - [[अब्दुर्रहमान वहीद]], [[इंडोनेशिया|इंडोनेशियाचे]] चौथे राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Abdurrahman Wahid |url=https://www.britannica.com/biography/Abdurrahman-Wahid |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४२|१९४२]] - [[डेव्हिड लँग]], [[न्यू झीलंडचे पंतप्रधान|न्यू झीलंडचे ३२वे पंतप्रधान]].<ref>{{cite web |title=David Lange |url=https://nzhistory.govt.nz/people/david-lange |website=NZHistory |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५५|१९५५]] - [[बिली बॉब थॉर्न्टन]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] अभिनेता.<ref>{{cite web |title=Billy Bob Thornton |url=https://www.imdb.com/name/nm0001796/ |website=IMDb |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६०|१९६०]] - [[होसे लुईस रोद्रिगेझ सापातेरो]], [[स्पेनचे पंतप्रधान|स्पेनचे पंतप्रधान]].<ref>{{cite web |title=José Luis Rodríguez Zapatero |url=https://www.britannica.com/biography/Jose-Luis-Rodriguez-Zapatero |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६१|१९६१]] - [[बराक ओबामा]], [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचे ४४वे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite web |title=Barack Obama |url=https://www.whitehouse.gov/about-the-white-house/presidents/barack-obama/ |website=The White House |access-date=6 August 2026 |language=en |archive-date=2022-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220514111356/https://www.whitehouse.gov/about-the-white-house/presidents/barack-obama/ |url-status=dead }}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. १०६०|१०६०]] - [[हेन्री पहिला, फ्रान्स|हेन्री पहिला]], [[फ्रान्स]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=Henry I |url=https://www.britannica.com/biography/Henry-I-king-of-France |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १३०६|१३०६]] - [[वेंकेस्लॉस तिसरा, बोहेमिया|वेंकेस्लॉस तिसरा]], [[बोहेमिया]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=Wenceslas III |url=https://www.britannica.com/biography/Wenceslas-III |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १५७८|१५७८]] - [[सेबास्टियाव पहिला, पोर्तुगाल|सेबास्टियाव पहिला]], [[पोर्तुगाल]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=Sebastian of Portugal |url=https://www.britannica.com/biography/Sebastian-king-of-Portugal |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९१९|१९१९]] - [[डेव्हिड ग्रेगरी]], [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलियन]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Dave Gregory Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/dave-gregory-5435 |website=ESPNcricinfo |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५७|१९५७]] - [[वॉशिंग्टन लुईस परेरा दि सूसा]], [[ब्राझील|ब्राझीलचे]] १३वे राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Washington Luís |url=https://www.britannica.com/biography/Washington-Luis |website=Encyclopædia Britannica |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६७|१९६७]] - [[पीटर स्मिथ]], [[इंग्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|इंग्लिश]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Peter Smith Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/peter-smith-20220 |website=ESPNcricinfo |access-date=6 August 2026 |language=en}}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == * क्रांती दिन - [[बर्किना फासो]]. * संविधान दिन - [[कूक द्वीपसमूह]]. == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||august/4}} [[ऑगस्ट २]] - [[ऑगस्ट ३]] - '''ऑगस्ट ४''' - [[ऑगस्ट ५]] - [[ऑगस्ट ६]] - [[ऑगस्ट महिना]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] 3q8oyjn3i1uw9epwdy12fzuvinxcn2j 0 11520 2700116 2437115 2026-08-08T00:24:22Z अभय नातू 206 संदर्भ 2700116 wikitext text/x-wiki {{ऑगस्ट दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑगस्ट|८|२१९|२२०}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === सोळावे शतक === * [[इ.स. १५०९|१५०९]] - सम्राट [[कृष्णदेवराय, विजयनगर|कृष्णदेवराय]] यांचा [[विजयनगर साम्राज्य|विजयनगर साम्राज्याचे]] सम्राट म्हणून राज्याभिषेक झाला.<ref>{{cite book |last=Stein |first=Burton |title=Vijayanagara |publisher=Cambridge University Press |year=1989 |isbn=978-0521266932 |language=en}}</ref> === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७८६|१७८६]] - [[जॉक बाल्मात]] आणि [[मिशेल-गॅब्रियेल पकार्ड]] यांनी [[युरोप]] खंडातील सर्वोच्च शिखर [[मॉँ ब्लाँ]]वर सर्वप्रथम यशस्वी चढाई केली.<ref>{{cite web |title=First Ascent of Mont Blanc |url=https://www.chamonix.com/ |website=Chamonix-Mont-Blanc |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८६३|१८६३]] - [[गेटिसबर्गची लढाई|गेटिसबर्गच्या लढाईत]] पराभव पत्करावा लागल्यानंतर अमेरिकन गृहयुद्धातील कॉन्फेडरेट सेनापती [[रॉबर्ट ई. ली]] यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा दिला (जो अध्यक्ष जेफरसन डेव्हिस यांनी फेटाळला).<ref>{{cite web |title=Robert E. Lee Resignation Letter |url=https://www.battlefields.org/ |website=American Battlefield Trust |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[पहिले महायुद्ध]] - [[अमियेन्सची लढाई]] सुरू झाली; [[मित्र राष्ट्रे|मित्र राष्ट्रांनी]] [[जर्मनी]]विरुद्ध मोठी आघाडी घेतली.<ref>{{cite web |title=Battle of Amiens |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Amiens |website=Encyclopædia Britannica |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४२|१९४२]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेत]] घुसखोरी करणाऱ्या ६ जर्मन हेरांना मृत्युदंड देण्यात आला.<ref>{{cite web |title=German Saboteurs Executed |url=https://www.fbi.gov/history/famous-cases/nazi-saboteurs-and-george-dasch |website=FBI |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४२|१९४२]] - [[भारत सोडा आंदोलन|चले जाव आंदोलन]] - [[मुंबई]]तील अधिवेशनात [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसने]] ऐतिहासिक [[चले जावचा ठराव]] मंजूर केला.<ref>{{cite web |title=Quit India Movement Resolution |url=https://www.inc.in/ |website=Indian National Congress |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४५|१९४५]] - [[सोव्हिएत युनियन|सोव्हिएत युनियनने]] [[जपान]]विरुद्ध युद्ध पुकारले आणि [[मंचुरिया]]वर आक्रमण केले.<ref>{{cite web |title=Soviet Invasion of Manchuria |url=https://www.nationalww2museum.org/ |website=National WWII Museum |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[भूतान]] आणि भारत यांच्यात मैत्री करारावर स्वाक्षरी झाली.<ref>{{cite web |title=India-Bhutan Friendship Treaty |url=https://www.mea.gov.in/ |website=Ministry of External Affairs, India |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६३|१९६३]] - [[इंग्लंड]]च्या [[बकिंगहॅमशायर]]मध्ये दरोडेखोरांनी मेल ट्रेन लुटून २६ लाख [[ब्रिटिश पाउंड]] चोरले (प्रसिद्ध 'ग्रेट ट्रेन रॉबरी').<ref>{{cite web |title=Great Train Robbery |url=https://www.met.police.uk/ |website=Metropolitan Police |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - [[वॉटरगेट कुभांड|वॉटरगेट प्रकरणाच्या]] पार्श्वभूमीवर [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष]] [[रिचर्ड निक्सन]] यांनी आपल्या राजीनाम्याची घोषणा केली (राजीनामा ९ ऑगस्ट रोजी लागू झाला).<ref>{{cite web |title=Nixon Resignation Announcement |url=https://www.nixonlibrary.gov/ |website=Richard Nixon Presidential Library and Museum |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९८८|१९८८]] - [[म्यानमार]]चे हुकूमशहा [[ने विन]] यांनी लोकशाहीवादी आंदोलनांच्या पार्श्वभूमीवर राजीनामा दिला (८८८८ चळवळ).<ref>{{cite web |title=8888 Uprising in Myanmar |url=https://www.bbc.com/news |website=BBC News |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> === एकविसावे शतक === == जन्म == [[चित्र:Federer Ohio (2008) 5.jpg|80px|right|thumb|रॉजर फेडरर]] * [[इ.स. १२६७|१२६७]] - [[गो-उदा]], [[जपानचे सम्राट|जपानी सम्राट]].<ref>{{cite web |title=Emperor Go-Uda |url=https://www.kunaicho.go.jp/e-about/genealogy/kunaicho.html |website=Imperial Household Agency |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८७५|१८७५]] - [[आर्तुर दा सिल्वा बर्नार्देस]], [[ब्राझीलचे राष्ट्राध्यक्ष|ब्राझीलचे १३वे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite web |title=Artur da Silva Bernardes |url=https://www.britannica.com/biography/Artur-da-Silva-Bernardes |website=Encyclopædia Britannica |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - [[एमिलियानो झापाता]], मेक्सिकन क्रांतीचे प्रमुख नेते.<ref>{{cite web |title=Emiliano Zapata Biography |url=https://www.britannica.com/biography/Emiliano-Zapata |website=Encyclopædia Britannica |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८८०|१८८०]] - [[अर्ल पेज]], [[ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान|ऑस्ट्रेलियाचे ११वे पंतप्रधान]].<ref>{{cite web |title=Earle Page Profile |url=https://www.naa.gov.au/explore-collection/australias-prime-ministers/earle-page |website=National Archives of Australia |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८८९|१८८९]] - [[जॅक रायडर (क्रिकेट खेळाडू)|जॅक रायडर]], [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलियन]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Jack Ryder Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/jack-ryder-7414 |website=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९०२|१९०२]] - [[पॉल डिरॅक]], नोबेल पारितोषिक विजेते [[इंग्लंड|इंग्लिश]] सैद्धांतिक भौतिकशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Paul A.M. Dirac Biography |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1933/dirac/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९०९|१९०९]] - [[बिल व्होस]], [[इंग्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|इंग्लिश]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Bill Voce Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/bill-voce-22340 |website=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[वुलिमिरी रामलिंगस्वामी]], प्रसिद्ध भारतीय वैद्यकीय शास्त्रज्ञ आणि [[भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषद|आयसीएमआर]]चे माजी महासंचालक.<ref>{{cite web |title=Vulimiri Ramalingaswami Profile |url=https://www.insaindia.res.in/ |website=Indian National Science Academy |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९२५|१९२५]] - [[अलिया इझेत्बेगोव्हिच]], [[बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना|बॉस्निया-हर्झगोव्हिनाचे]] पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Alija Izetbegović Biography |url=https://www.britannica.com/biography/Alija-Izetbegovic |website=Encyclopædia Britannica |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४०|१९४०]] - [[दिलीप सरदेसाई]], प्रसिद्ध [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारतीय]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Dilip Sardesai Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/dilip-sardesai-34057 |website=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५१|१९५१]] - [[फिल कार्लसन]], [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलियन]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Phil Carlson Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/phil-carlson-4521 |website=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - [[सुधाकर राव]], [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारतीय]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Sudhakar Rao Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-rao-34062 |website=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६४|१९६४]] - [[पॉल टेलर (क्रिकेट खेळाडू)|पॉल टेलर]], [[इंग्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|इंग्लिश]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Paul Taylor Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/paul-taylor-21503 |website=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६५|१९६५]] - [[ॲंगस फ्रेझर]], [[इंग्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|इंग्लिश]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Angus Fraser Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/angus-fraser-12791 |website=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६८|१९६८]] - [[अबेय कुरूविला]], [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारतीय]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Abey Kuruvilla Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/abey-kuruvilla-30043 |website=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७३|१९७३]] - [[शेन ली]], [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलियन]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Shane Lee Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/shane-lee-6298 |website=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७७|१९७७]] - [[मोहम्मद वासिम]], [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तानी]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Mohammad Wasim Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/mohammad-wasim-41315 |website=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९८१|१९८१]] - [[रॉजर फेडरर]], २० ग्रँड स्लॅम विजेतेपदांचा मानकरी स्विस टेनिस खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Roger Federer Profile |url=https://www.atptour.com/en/players/roger-federer/f324/overview |website=ATP Tour |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. ८६९|८६९]] - [[लोथार दुसरा]], [[लोथरिंगिया]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=Lothar II |url=https://www.britannica.com/biography/Lothar-II-king-of-Lotharingia |website=Encyclopædia Britannica |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == * पितृ दिन - [[तैवान]] ([[मँडरीन भाषा|मँडरीन भाषेत]] ''बा बा'' या शब्दाचा उच्चार ८/८ किंवा ऑगस्ट ८ सारखा होतो).<ref>{{cite web |title=Father's Day in Taiwan |url=https://www.taiwannews.com.tw/ |website=Taiwan News |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> == बाह्य दुवे == {{बीBBC आज||august/8}} [[ऑगस्ट ६]] - [[ऑगस्ट ७]] - '''ऑगस्ट ८''' - [[ऑगस्ट ९]] - [[ऑगस्ट १०]] - [[ऑगस्ट महिना]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ---- {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] ghkif7zkjxt33afl87mneqg4j243fck 2700120 2700116 2026-08-08T00:30:00Z अभय नातू 206 /* बाह्य दुवे */ 2700120 wikitext text/x-wiki {{ऑगस्ट दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑगस्ट|८|२१९|२२०}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === सोळावे शतक === * [[इ.स. १५०९|१५०९]] - सम्राट [[कृष्णदेवराय, विजयनगर|कृष्णदेवराय]] यांचा [[विजयनगर साम्राज्य|विजयनगर साम्राज्याचे]] सम्राट म्हणून राज्याभिषेक झाला.<ref>{{cite book |last=Stein |first=Burton |title=Vijayanagara |publisher=Cambridge University Press |year=1989 |isbn=978-0521266932 |language=en}}</ref> === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७८६|१७८६]] - [[जॉक बाल्मात]] आणि [[मिशेल-गॅब्रियेल पकार्ड]] यांनी [[युरोप]] खंडातील सर्वोच्च शिखर [[मॉँ ब्लाँ]]वर सर्वप्रथम यशस्वी चढाई केली.<ref>{{cite web |title=First Ascent of Mont Blanc |url=https://www.chamonix.com/ |website=Chamonix-Mont-Blanc |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८६३|१८६३]] - [[गेटिसबर्गची लढाई|गेटिसबर्गच्या लढाईत]] पराभव पत्करावा लागल्यानंतर अमेरिकन गृहयुद्धातील कॉन्फेडरेट सेनापती [[रॉबर्ट ई. ली]] यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा दिला (जो अध्यक्ष जेफरसन डेव्हिस यांनी फेटाळला).<ref>{{cite web |title=Robert E. Lee Resignation Letter |url=https://www.battlefields.org/ |website=American Battlefield Trust |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९१८|१९१८]] - [[पहिले महायुद्ध]] - [[अमियेन्सची लढाई]] सुरू झाली; [[मित्र राष्ट्रे|मित्र राष्ट्रांनी]] [[जर्मनी]]विरुद्ध मोठी आघाडी घेतली.<ref>{{cite web |title=Battle of Amiens |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Amiens |website=Encyclopædia Britannica |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४२|१९४२]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेत]] घुसखोरी करणाऱ्या ६ जर्मन हेरांना मृत्युदंड देण्यात आला.<ref>{{cite web |title=German Saboteurs Executed |url=https://www.fbi.gov/history/famous-cases/nazi-saboteurs-and-george-dasch |website=FBI |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४२|१९४२]] - [[भारत सोडा आंदोलन|चले जाव आंदोलन]] - [[मुंबई]]तील अधिवेशनात [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसने]] ऐतिहासिक [[चले जावचा ठराव]] मंजूर केला.<ref>{{cite web |title=Quit India Movement Resolution |url=https://www.inc.in/ |website=Indian National Congress |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४५|१९४५]] - [[सोव्हिएत युनियन|सोव्हिएत युनियनने]] [[जपान]]विरुद्ध युद्ध पुकारले आणि [[मंचुरिया]]वर आक्रमण केले.<ref>{{cite web |title=Soviet Invasion of Manchuria |url=https://www.nationalww2museum.org/ |website=National WWII Museum |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४९|१९४९]] - [[भूतान]] आणि भारत यांच्यात मैत्री करारावर स्वाक्षरी झाली.<ref>{{cite web |title=India-Bhutan Friendship Treaty |url=https://www.mea.gov.in/ |website=Ministry of External Affairs, India |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६३|१९६३]] - [[इंग्लंड]]च्या [[बकिंगहॅमशायर]]मध्ये दरोडेखोरांनी मेल ट्रेन लुटून २६ लाख [[ब्रिटिश पाउंड]] चोरले (प्रसिद्ध 'ग्रेट ट्रेन रॉबरी').<ref>{{cite web |title=Great Train Robbery |url=https://www.met.police.uk/ |website=Metropolitan Police |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - [[वॉटरगेट कुभांड|वॉटरगेट प्रकरणाच्या]] पार्श्वभूमीवर [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष]] [[रिचर्ड निक्सन]] यांनी आपल्या राजीनाम्याची घोषणा केली (राजीनामा ९ ऑगस्ट रोजी लागू झाला).<ref>{{cite web |title=Nixon Resignation Announcement |url=https://www.nixonlibrary.gov/ |website=Richard Nixon Presidential Library and Museum |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९८८|१९८८]] - [[म्यानमार]]चे हुकूमशहा [[ने विन]] यांनी लोकशाहीवादी आंदोलनांच्या पार्श्वभूमीवर राजीनामा दिला (८८८८ चळवळ).<ref>{{cite web |title=8888 Uprising in Myanmar |url=https://www.bbc.com/news |website=BBC News |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> === एकविसावे शतक === == जन्म == [[चित्र:Federer Ohio (2008) 5.jpg|80px|right|thumb|रॉजर फेडरर]] * [[इ.स. १२६७|१२६७]] - [[गो-उदा]], [[जपानचे सम्राट|जपानी सम्राट]].<ref>{{cite web |title=Emperor Go-Uda |url=https://www.kunaicho.go.jp/e-about/genealogy/kunaicho.html |website=Imperial Household Agency |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८७५|१८७५]] - [[आर्तुर दा सिल्वा बर्नार्देस]], [[ब्राझीलचे राष्ट्राध्यक्ष|ब्राझीलचे १३वे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite web |title=Artur da Silva Bernardes |url=https://www.britannica.com/biography/Artur-da-Silva-Bernardes |website=Encyclopædia Britannica |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८७९|१८७९]] - [[एमिलियानो झापाता]], मेक्सिकन क्रांतीचे प्रमुख नेते.<ref>{{cite web |title=Emiliano Zapata Biography |url=https://www.britannica.com/biography/Emiliano-Zapata |website=Encyclopædia Britannica |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८८०|१८८०]] - [[अर्ल पेज]], [[ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान|ऑस्ट्रेलियाचे ११वे पंतप्रधान]].<ref>{{cite web |title=Earle Page Profile |url=https://www.naa.gov.au/explore-collection/australias-prime-ministers/earle-page |website=National Archives of Australia |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८८९|१८८९]] - [[जॅक रायडर (क्रिकेट खेळाडू)|जॅक रायडर]], [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलियन]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Jack Ryder Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/jack-ryder-7414 |website=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९०२|१९०२]] - [[पॉल डिरॅक]], नोबेल पारितोषिक विजेते [[इंग्लंड|इंग्लिश]] सैद्धांतिक भौतिकशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Paul A.M. Dirac Biography |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1933/dirac/biographical/ |website=NobelPrize.org |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९०९|१९०९]] - [[बिल व्होस]], [[इंग्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|इंग्लिश]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Bill Voce Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/bill-voce-22340 |website=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९२१|१९२१]] - [[वुलिमिरी रामलिंगस्वामी]], प्रसिद्ध भारतीय वैद्यकीय शास्त्रज्ञ आणि [[भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषद|आयसीएमआर]]चे माजी महासंचालक.<ref>{{cite web |title=Vulimiri Ramalingaswami Profile |url=https://www.insaindia.res.in/ |website=Indian National Science Academy |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९२५|१९२५]] - [[अलिया इझेत्बेगोव्हिच]], [[बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना|बॉस्निया-हर्झगोव्हिनाचे]] पहिले राष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Alija Izetbegović Biography |url=https://www.britannica.com/biography/Alija-Izetbegovic |website=Encyclopædia Britannica |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४०|१९४०]] - [[दिलीप सरदेसाई]], प्रसिद्ध [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारतीय]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Dilip Sardesai Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/dilip-sardesai-34057 |website=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५१|१९५१]] - [[फिल कार्लसन]], [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलियन]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Phil Carlson Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/phil-carlson-4521 |website=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - [[सुधाकर राव]], [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारतीय]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Sudhakar Rao Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-rao-34062 |website=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६४|१९६४]] - [[पॉल टेलर (क्रिकेट खेळाडू)|पॉल टेलर]], [[इंग्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|इंग्लिश]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Paul Taylor Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/paul-taylor-21503 |website=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६५|१९६५]] - [[ॲंगस फ्रेझर]], [[इंग्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|इंग्लिश]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Angus Fraser Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/angus-fraser-12791 |website=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६८|१९६८]] - [[अबेय कुरूविला]], [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारतीय]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Abey Kuruvilla Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/abey-kuruvilla-30043 |website=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७३|१९७३]] - [[शेन ली]], [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलियन]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Shane Lee Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/shane-lee-6298 |website=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७७|१९७७]] - [[मोहम्मद वासिम]], [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तानी]] क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Mohammad Wasim Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/mohammad-wasim-41315 |website=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९८१|१९८१]] - [[रॉजर फेडरर]], २० ग्रँड स्लॅम विजेतेपदांचा मानकरी स्विस टेनिस खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Roger Federer Profile |url=https://www.atptour.com/en/players/roger-federer/f324/overview |website=ATP Tour |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. ८६९|८६९]] - [[लोथार दुसरा]], [[लोथरिंगिया]]चा राजा.<ref>{{cite web |title=Lothar II |url=https://www.britannica.com/biography/Lothar-II-king-of-Lotharingia |website=Encyclopædia Britannica |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == * पितृ दिन - [[तैवान]] ([[मँडरीन भाषा|मँडरीन भाषेत]] ''बा बा'' या शब्दाचा उच्चार ८/८ किंवा ऑगस्ट ८ सारखा होतो).<ref>{{cite web |title=Father's Day in Taiwan |url=https://www.taiwannews.com.tw/ |website=Taiwan News |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||august/8}} [[ऑगस्ट ६]] - [[ऑगस्ट ७]] - '''ऑगस्ट ८''' - [[ऑगस्ट ९]] - [[ऑगस्ट १०]] - [[ऑगस्ट महिना]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ---- {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] ff1zdnyuqfczcurh08670frsghg1ovc 0 14071 2700053 2699637 2026-08-07T18:47:54Z ~2026-43435-36 186040 /* कथाबाह्य कार्यक्रम */ 2700053 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी |नाव = झी मराठी |चित्र = Zee marathi logo 2025.jpg |चित्रसाईज = 200px |चित्रमाहिती = |चित्र२ = |चित्र२साईज = |चित्र२माहिती = |सुरुवात = १५ ऑगस्ट १९९९ |शेवटचे_प्रसारण = |चित्र_प्रकार = |प्रेक्षक_संख्या = |प्रेक्षक_संख्या_सध्या = |प्रेक्षक_संख्या_माहिती = |नेटवर्क = |मालक = [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]] |ब्रीदवाक्य = मी मराठी, झी मराठी |देश = [[भारत]] |प्रसारण क्षेत्र = |मुख्यालय = १३५, कॉंटीनेंटल बिल्डींग, डॉ. ॲनी बेझंट मार्ग, [[वरळी]], [[मुंबई]], ४०००१८ |जुने नाव = अल्फा टीव्ही मराठी |बदललेले नाव = |भगिनी वाहिनी = [[झी युवा]], [[झी टॉकीज]], [[झी २४ तास]], [[झी वाजवा]], [[झी चित्रमंदिर]] |प्रसारण वेळ = दुपारी १ ते ३ आणि संध्या. ६.३० ते रात्री ११ (प्राइम टाइम) |संकेतस्थळ = http://www.zeemarathi.com }} '''झी मराठी''' ही [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]] समूहाच्या मालकीची भारतातील दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे. या वाहिनीची सुरुवात १५ ऑगस्ट १९९९ मध्ये झाली. २७ मार्च २००५ पर्यंत ही वाहिनी '''अल्फा टीव्ही मराठी''' या नावाने ओळखली जात होती. ही वाहिनी मराठी प्रेक्षकांमध्ये अत्यंत लोकप्रिय आहे. या वाहिनीवर दैनंदिन मालिका आणि कथाबाह्य कार्यक्रम दाखवले जातात. '''झी मराठी एचडी''' वाहिनी ही २० नोव्हेंबर २०१६ रोजी सुरू झाली. महिन्याच्या रविवारी [[झी मराठी महाएपिसोड]] प्रसारित केले जातात. == लोगो == [[चित्र:Zee Marathi 2025.svg|100px]] [[चित्र:Zee Marathi Official Logo.jpg|100px]] [[चित्र:Zeemarathi.gif|100px]] == माहिती == सुरुवातीला वाहिनीवर सोमवार ते शुक्रवार मालिका दाखवण्यात येत असे, पण १ जुलै २००७ पासून मालिका सोमवार ते शनिवार दाखवण्यास सुरुवात झाली. २४ जुलै २०१७ पासून झी मराठीने दुपारचा नवा प्राईम टाइम सुरू केला होता, परंतु त्यास लोकांचा प्रतिसाद न मिळाल्याने २५ नोव्हेंबर २०१७ रोजी हा प्राईम टाइम बंद करण्यात आला. १३ फेब्रुवारी २०२३ पासून "आपली दुपार, झी मराठी दुपार" नावाने पुन्हा दुपारी मालिका सुरू केल्या होत्या, पण कमी टीआरपी अभावी दुपारच्या मालिका २७ मे २०२३ रोजी बंद करण्यात आल्या. झी मराठी वाहिनीने ''[[जय मल्हार]]'' आणि ''[[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]]'' या मालिकांच्या एपिसोड्सवरून चित्रपट तयार केले आहेत. कोरोना महामारीमुळे इतिहासात पहिल्यांदाच झी मराठीचे दैनंदिन कार्यक्रम २७ मार्च २०२० ला बंद करण्यात आले, परंतु ८ जून २०२० पासून नवीन लाॅकडाऊन विशेष मालिका सुरू करण्यात आल्या. तसेच १३ जुलै २०२० पासून दैनंदिन कार्यक्रम दाखवण्यास सुरुवात झाली. त्यामुळेच त्यादिवशी मराठी मनोरंजनाच्या शुभारंभानिमित्त संपूर्ण महाराष्ट्रात उत्सव साजरा करण्याचे झी मराठीकडून आवाहन करण्यात आले होते. मुंबई पोलिसांना कामातून थोडी विश्रांती मिळावी म्हणून झी मराठी दरवर्षी '''स्वरतरंग''' हा कार्यक्रम आयोजित करत असे. एप्रिल २०१४ पासून झी मराठीने '''नक्षत्र''' या कार्यक्रमाद्वारे दर रविवारी मराठी रंगभूमीवरील अनेक प्रायोगिक आणि व्यावसायिक नाटके दाखवण्यास सुरुवात केली होती. त्यामुळे नक्षत्र कार्यक्रम अल्पावधीतच लोकप्रिय झाला. तसेच झी मराठीने ''[[नक्षत्रांचे देणे (कार्यक्रम)|नक्षत्रांचे देणे]]'' या कार्यक्रमातून जुन्या लोकप्रिय गायकांची गाणी सादर केली आहेत. ''[[मनोरंजनाचा अधिकमास]]'' याद्वारे झी मराठीतर्फे दरवर्षी मे अथवा ऑक्टोबर महिन्याच्या दर रविवारी मालिका प्रक्षेपित करण्यात येतात. झी मराठी वाहिनीने ''[[झी मराठी दिशा]]'' हे पहिले साप्ताहिक वृत्तपत्र ९ डिसेंबर २०१७ रोजी सुरू केले, पण काही कारणास्तव १२ ऑक्टोबर २०१९ रोजी हे साप्ताहिक बंद करण्यात आले. याबरोबरच '''खाली डोकं वर पाय''' (लहान मुलांसाठी उन्हाळी सुट्टीतील मासिक), '''सुखकर्ता''' (गणेशोत्सव विशेष मासिक) आणि '''उत्सव नात्यांचा''' (दिवाळी विशेष मासिक) ही वार्षिक मासिके सुरू केली होती. तसेच नोव्हेंबर २०१५ साली महिला सक्षमीकरणासाठी झी मराठी जागृती हा नवा उपक्रम सुरू केला. === ॲप्लिकेशन्स === झी मराठीने मोबाईल ॲप्स देखील सुरू केले आहेत. # झी मराठी ॲप (ओझी ॲप / [[झी फाईव्ह]] ॲप) # तुमचं आमचं जमलं ॲप # होम मिनिस्टर ॲप # किसान अभिमान ॲप # टॅलेंट ॲप === नाटक === झी मराठीने २०१८ पासून नाटकांची प्रस्तुती करण्यास सुरुवात केली. # [[हॅम्लेट]] # आरण्यक # नटसम्राट # अलबत्या गलबत्या # एका लग्नाची पुढची गोष्ट # तिला काही सांगायचंय! # इडियट्स # राजाला जावई हवा # कापूसकोंड्याची गोष्ट # झुंड # तीसरे बादशाह हम! # इब्लिस # नियम व अटी लागू == प्रसारित मालिका == === दररोज === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! रूपांतरण |- | २३ सप्टेंबर २०२४ | [[सावळ्याची जणू सावली]] | दुपारी १ वाजता | बंगाली मालिका कृष्णकोळी |- | २३ डिसेंबर २०२४ | [[लक्ष्मी निवास]] | दुपारी १.३० वाजता | कन्नड मालिका लक्ष्मी निवासा |- | १९ जानेवारी २०२६ | [[शुभ श्रावणी]] | संध्या. ६.३० वाजता | तेलुगू मालिका अम्मायी गारू |- | १५ जून २०२६ | [[कृष्णाईच्या लेकी]] | संध्या. ७ वाजता | तेलुगू मालिका राधाम्मा कुथरू |- | ११ ऑगस्ट २०२५ | [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] | संध्या. ७.३० वाजता | हिंदी मालिका बडे अच्छे लगते हैं |- | १३ एप्रिल २०२६ | [[दीप ज्योती (मालिका)|दीप ज्योती]] | रात्री ८ वाजता | तमिळ मालिका वीरा |- | १६ मार्च २०२६ | [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]] | रात्री ८.३० वाजता | तेलुगू मालिका वरुधिनी परिणायम |- | ३० जून २०२५ | [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | रात्री ९ वाजता | तेलुगू मालिका मुत्याला मुग्गू |- | ११ ऑगस्ट २०२५ | [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] | रात्री ९.३० वाजता | बंगाली मालिका जगद्धात्री |- | २ जून २०२५ | [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | रात्री १० वाजता | |- | लवकरच... | इच्छाधारी नागीण | {{TBA}} | हिंदी मालिका नागिन - वादों की अग्निपरीक्षा |- | १७ फेब्रुवारी २०२५ | [[तुला जपणार आहे]] | रात्री १०.३० वाजता | कन्नड मालिका ना निन्ना बिडलारे |} === कथाबाह्य कार्यक्रम === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! कथाबाह्य कार्यक्रम ! वार ! वेळ |- | ८ जून २०२० | [[वेध भविष्याचा]] | दररोज | सकाळी ७ वाजता |- | ९ ऑगस्ट २०२५ | [[आम्ही सारे खवय्ये]] | rowspan="2"| सोम-शनि | दुपारी २.३० वाजता |- | ऑक्टोबर | [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] | संध्या. ६ वाजता |- | २२ ऑगस्ट २०२६ | [[सा रे ग म प (कार्यक्रम)|सा रे ग म प]] | शनि-रवि | रात्री ९.३० वाजता |} == जुन्या मालिका == # [[१०० डेझ (मालिका)|१०० डेझ]] # [[३६ गुणी जोडी]] # [[४०५ आनंदवन]] # [[अंकुर (मालिका)|अंकुर]] # [[अगं अगं सूनबाई काय म्हणता सासूबाई?]] # [[अग्गंबाई सासूबाई]] # [[अग्गंबाई सूनबाई]] # [[अजूनही चांदरात आहे]] # [[अधुरी एक कहाणी]] # [[अनुबंध (मालिका)|अनुबंध]] # [[अप्पी आमची कलेक्टर]] # [[अभिलाषा (मालिका)|अभिलाषा]] # [[अमरप्रेम (मालिका)|अमरप्रेम]] # [[अरुंधती (मालिका)|अरुंधती]] # [[अल्टी पल्टी सुमडीत कल्टी]] # [[अवंतिका (मालिका)|अवंतिका]] # [[अवघाचि संसार]] # [[असंभव (मालिका)|असंभव]] # [[असे हे कन्यादान]] # [[अस्मिता (मालिका)|अस्मिता]] # [[आभाळमाया]] # [[आभास हा]] # [[उंच माझा झोका]] # [[ऊन पाऊस (मालिका)|ऊन पाऊस]] # [[एक गाव भुताचा]] # [[एका लग्नाची तिसरी गोष्ट]] # [[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]] # [[एकाच ह्या जन्मी जणू]] # [[कळत नकळत (मालिका)|कळत नकळत]] # [[का रे दुरावा]] # [[काय घडलं त्या रात्री?]] # [[कारभारी लयभारी]] # [[काहे दिया परदेस]] # [[कुंकू (मालिका)|कुंकू]] # [[कुलवधू (मालिका)|कुलवधू]] # [[कॉन्स्टेबल कामना कामतेकर]] # [[खुलता कळी खुलेना]] # [[गाव गाता गजाली]] # [[गुंतता हृदय हे]] # [[ग्रहण (मालिका)|ग्रहण]] # [[घरात बसले सारे]] # [[घेतला वसा टाकू नको]] # [[चंद्रविलास]] # [[चूकभूल द्यावी घ्यावी]] # [[जगाची वारी लयभारी]] # [[जय मल्हार]] # [[जाऊ बाई गावात: न पाहिलेली मजा]] # [[जागो मोहन प्यारे]] # [[जाडूबाई जोरात]] # [[जावई विकत घेणे आहे]] # [[जुळून येती रेशीमगाठी]] # [[टोटल हुबलाक]] # [[डिस्कव्हर महाराष्ट्र]] # [[ती परत आलीये]] # [[तुझं माझं जमेना (मालिका)|तुझं माझं जमेना]] # [[तुझं माझं ब्रेकअप]] # [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] # [[तुझ्यात जीव रंगला]] # [[तुझ्याविना (मालिका)|तुझ्याविना]] # [[तुला पाहते रे]] # [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] # [[तू चाल पुढं]] # [[तू तिथे मी]] # [[तू तेव्हा तशी]] # [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]] # [[दिल दोस्ती दुनियादारी]] # [[दिल दोस्ती दोबारा]] # [[दिल्या घरी तू सुखी राहा]] # [[देवमाणूस]] # [[देवमाणूस २]] # [[नकटीच्या लग्नाला यायचं हं]] # [[नवरी मिळे हिटलरला]] # [[नवा गडी नवं राज्य]] # [[नांदा सौख्य भरे]] # [[नाममात्र]] # [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]] # [[पारू (मालिका)|पारू]] # [[पाहिले न मी तुला]] # [[पिंजरा (मालिका)|पिंजरा]] # [[पुन्हा कर्तव्य आहे]] # [[प्रदक्षिणा (मालिका)|प्रदक्षिणा]] # [[बंधन (मालिका)|बंधन]] # [[बाजी (मालिका)|बाजी]] # [[भागो मोहन प्यारे]] # [[भाग्यलक्ष्मी (मालिका)|भाग्यलक्ष्मी]] # [[भाग्याची ही माहेरची साडी]] # [[मन उडु उडु झालं]] # [[मन झालं बाजिंद]] # [[मला सासू हवी]] # [[मस्त महाराष्ट्र]] # [[महाराष्ट्राची किचन क्वीन]] # [[माझा होशील ना]] # [[माझिया प्रियाला प्रीत कळेना]] # [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] # [[माझे पती सौभाग्यवती]] # [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] # [[मालवणी डेझ]] # [[मिसेस मुख्यमंत्री]] # [[यशोदा - गोष्ट श्यामच्या आईची]] # [[या सुखांनो या]] # [[येऊ कशी तशी मी नांदायला]] # [[रात्रीस खेळ चाले]] # [[रात्रीस खेळ चाले २]] # [[रात्रीस खेळ चाले ३]] # [[राधा ही बावरी]] # [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]] # [[लक्ष्मणरेषा (मालिका)|लक्ष्मणरेषा]] # [[लग्नाची वाईफ वेडिंगची बायकू]] # [[लज्जा (मालिका)|लज्जा]] # [[लाखात एक आमचा दादा]] # [[लागिरं झालं जी]] # [[लाडाची मी लेक गं!]] # [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] # [[वहिनीसाहेब]] # [[वादळवाट]] # [[वारस (मालिका)|वारस]] # [[शिवा (मालिका)|शिवा]] # [[शुभं करोति (मालिका)|शुभं करोति]] # [[शेजारी शेजारी पक्के शेजारी]] # [[श्रीयुत गंगाधर टिपरे]] # [[सत्यवान सावित्री (मालिका)|सत्यवान सावित्री]] # [[साडे माडे तीन (मालिका)|साडे माडे तीन]] # [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] # [[सारं काही तिच्यासाठी]] # [[सावित्री (मालिका)|सावित्री]] # [[साहेब बीबी आणि मी]] # [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]] # [[हम तो तेरे आशिक है]] # [[हृदयी प्रीत जागते]] # [[होणार सून मी ह्या घरची]] # अग्निपरीक्षा # आक्रित # अल्फा स्कॉलर्स # अल्फा बातम्या # आमच्यासारखे आम्हीच # आकाश पेलताना # आम्ही ट्रॅव्हलकर # आमने सामने # अर्थ # अभियान # असा मी तसा मी # बुक शेल्फ # बुवा आला # बोल बाप्पा # भटकंती # चक्रव्यूह एक संघर्ष # कॉमेडी डॉट कॉम # क्रिकेट क्लब # शेफ व्हर्सेस फ्रीज # डार्लिंग डार्लिंग # दे धमाल # डिटेक्टिव्ह जय राम # दिलखुलास # दुहेरी # दुनियादारी # एक हा असा धागा सुखाचा # एका श्वासाचे अंतर # गहिरे पाणी # घडलंय बिघडलंय # गुडमॉर्निंग महाराष्ट्र # गीतरामायण # हा कार्यक्रम बघू नका! # हसा चकट फू # हाऊसफुल्ल # होम स्वीट होम # इंद्रधनुष्य # जगावेगळी # जल्लोष गणरायाचा # जिभेला काही हाड # जोडी नं.१ # कथाकथी # खरंच माझं चुकलं का? # किनारा # कोपरखळी # क्या बात है! # मानसी तुमच्या घरी # मेघ दाटले # मिसाळ # मिशा # मृण्मयी # मुंबई पोलीस # नमस्कार अल्फा # नायक # नुपूर # पतंजलि योग # पाऊस येता येता # पेशवाई # पिंपळपान # पोलीस फाईल्स # प्रपंच # राम राम महाराष्ट्र # रिमझिम # रेशीमगाठी # ऋणानुबंध # साईबाबा # सांजभूल # सूरताल # सौदामिनी # शॉपिंग शॉपिंग # श्रावणसरी # थरार # तुंबाडचे खोत # युनिट ९ # वाजवू का? # व्यक्ती आणि वल्ली # वस्त्रहरण # युवा # झी न्यूझ मराठी # झाले मोकळे आकाश # झुंज === अनुवादित मालिका === # [[झाशीची राणी (मालिका)|झाशीची राणी]] # [[जय भीम: एका महानायकाची गाथा]] == कथाबाह्य कार्यक्रम == # [[चला हवा येऊ द्या]] (१० पर्वे) # [[फू बाई फू]] (९ पर्वे) # [[एका पेक्षा एक]] (७ पर्वे) # [[सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स]] (४ पर्वे) # [[खुपते तिथे गुप्ते]] (३ पर्वे) # [[डान्स महाराष्ट्र डान्स]] (३ पर्वे) # [[तुफान आलंया]] (३ पर्वे) # [[किचन कल्लाकार]] (२ पर्वे) # [[बँड बाजा वरात]] (२ पर्वे) # [[मराठी पाऊल पडते पुढे]] (२ पर्वे) # [[महाराष्ट्राचा सुपरस्टार]] (२ पर्वे) # [[हप्ता बंद]] (२ पर्वे) # [[हास्यसम्राट]] (२ पर्वे) # [[ड्रामा जुनिअर्स]] # [[चल भावा सिटीत]] # [[जाऊ बाई गावात]] # [[अळी मिळी गुपचिळी]] # [[कानाला खडा]] # [[झिंग झिंग झिंगाट]] # [[डब्बा गुल]] # [[डान्सिंग क्वीन (मराठी कार्यक्रम)|डान्सिंग क्वीन]] # [[तुमचं आमचं जमलं]] # [[बस बाई बस]] # [[मधली सुट्टी (मालिका)|मधली सुट्टी]] # [[मधु इथे अन् चंद्र तिथे (मालिका)|मधु इथे अन् चंद्र तिथे]] # [[महा मिनिस्टर]] # [[महाराष्ट्राची लोकधारा]] # [[याला जीवन ऐसे नाव (मालिका)|याला जीवन ऐसे नाव]] # [[हे तर काहीच नाय]] # [[अवघा रंग एक झाला]] == रिॲलिटी शो == झी मराठीने रिॲलिटी शो ही संकल्पना मराठी वाहिनीवर पहिल्यांदा आणली आणि अल्पावधीतच प्रेक्षकांनी तिला डोक्यावर घेतले. या वाहिनीने आतापर्यंत अनेक रिॲलिटी शोजची यशस्वी पर्वे सादर केली आहेत. === चला हवा येऊ द्या === {{मुख्य|चला हवा येऊ द्या}} [[निलेश साबळे]], [[भालचंद्र कदम]], [[सागर कारंडे]], [[श्रेया बुगडे]], [[कुशल बद्रिके]], [[भारत गणेशपुरे]] आणि तुषार देवल यांनी मिळून सुरू केलेला हा कार्यक्रम आहे. याबरोबरच [[योगेश शिरसाट]], [[अंकुर वाढवे]], स्नेहल शिदम, अरविंद जगताप हे सहकलाकार असून रमेश वाणी, [[विनीत भोंडे]], शशिकांत केरकर, [[मानसी नाईक]], संदीप रेडकर यांनी देखील यात काम केलेले आहे. या कार्यक्रमाचे सुद्धा अनेक पर्वे सादर झाली आहेत. महाराष्ट्र दौरा, भारत दौरा, विश्व दौरा, होऊ दे व्हायरल, शेलिब्रिटी पॅटर्न, उत्सव हास्याचा, लेडीज जिंदाबाद, वऱ्हाड निघालंय अमेरिकेला, लहान तोंडी मोठा घास ही ती पर्वे आहेत. हा कार्यक्रम नाटक, चित्रपट, मालिका यांना प्रोत्साहित करण्याचे काम करतो. === फू बाई फू === {{मुख्य|फू बाई फू}} फू बाई फू हा झी मराठीवरील काॅमेडी शो आहे. याची ९ पर्वे सादर झाली. यात धूमधडाका, नया है यह, काॅमेडीचं आधारकार्ड, टोल फ्री कॉमेडी, जिथे असाल तिथे हसाल इत्यादी पर्वे होती. [[निलेश साबळे]], [[वैदेही परशुरामी]], [[सई ताम्हणकर]] हे सूत्रसंचालक आणि [[अश्विनी काळसेकर]], [[उमेश कामत]], [[निर्मिती सावंत]], [[महेश कोठारे]], [[रेणुका शहाणे]] व [[स्वप्नील जोशी]] या सर्वांनी परीक्षकांचे काम केले आहे. === एका पेक्षा एक === {{मुख्य|एका पेक्षा एक}} एका पेक्षा एक हा [[सचिन पिळगांवकर]] यांची निर्मिती असलेला नृत्याचा कार्यक्रम आहे. याची एकूण ७ पर्वे सादर झाली होती ज्यात अप्सरा आली हे पर्व‌ विशेष गाजले. या कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन [[आदेश बांदेकर]], [[पुष्कर श्रोत्री]] यांनी केले असून [[सचिन पिळगांवकर]] महागुरू होते. === सा रे ग म प === {{मुख्य|सा रे ग म प}} सा रे ग म प या कार्यक्रमाने तब्बल १४ पर्वे सादर केली. यामध्ये वेगवेगळी पर्व ठेवले गेले. [[पल्लवी जोशी]] हिने सूत्र संचालनाचे काम केले. त्याची संक्षिप्त माहिती पुढीलप्रमाणे:- * स्वप्न स्वरांचे : यामध्ये १८ ते २५ या वयोगटातील स्पर्धकांचा समावेश होता. हे सारेगमपचे पहिले पर्व होते. या पर्वाचा विजेता महागायक पदाचा मान कोल्हापूरचा [[अभिजीत कोसंबी]] याला मिळाला. त्यानंतरच्या पर्वाची विजेती महागायिका पदाचा मान जळगावची वैशाली भैसने-माडे हिला मिळाला. अशाचप्रकारे [[ऊर्मिला धनगर]] ही देखील विजेती होती. या पर्वांचे परीक्षक गायिका [[देवकी पंडित]], रॉकस्टार [[अवधूत गुप्ते]], संगीतकार [[अजय-अतुल]] इत्यादी दिग्गज व्यक्तींनी भूषवले. * स्वप्न स्वरांचे ४०+ : या कार्यक्रमामध्ये वय वर्ष ४० वर्षे व त्या पुढील वयाच्या स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या कार्यक्रमाच्या विजेता जोडीचा मान संगिता चितळे व यज्ञेश्वर लिंबेकर यांना तर उपविजेता जोडीचा मान मिरजचे गायक महेश मुतालिक व मुंबईच्या अनुजा वर्तक यांना मिळाला. * लिटील चॅम्प्स : या पर्वामध्ये लहानग्यांनी आपल्या सुरांनी जगाला मोहून टाकले. ६ ते १५ वयोगटातील स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या पर्वाला केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर संपूर्ण जगातील प्रेक्षकांनी डोक्यावर घेतले. या कार्यक्रमातील एका भागाला [[लता मंगेशकर]] यांनी उपस्थिती लावून सर्व स्पर्धकांना आशीर्वाद दिला. याशिवाय इतर अनेक दिग्गज गायकांनी लहानग्यांना शाबासकीची थाप दिली. लिटील चॅम्प्सच्या पहिल्या पर्वाने मराठी संगीत विश्वाला पंचरत्न बहाल केले. पंचरत्न म्हणजे * अलिबागची लिटिल मॉनिटर [[मुग्धा वैशंपायन]] * आळंदीची लिटिल मास्टर कार्तिकी गायकवाड * लातूरचा म्युझिक डायरेक्टर [[रोहित राऊत]] * पुण्याची ॲंग्री यंगगर्ल [[आर्या आंबेकर]] * रत्‍नागिरीचा उकडीचा मोदक [[प्रथमेश लघाटे]] या कार्यक्रमातूनच घराघरांत पोहोचलेल्या [[केतकी माटेगांवकर]]ने संगीताबरोबरच मराठी चित्रपटांद्वारे प्रेक्षकांची मने जिंकली. गायिका [[वैशाली सामंत]] व गायक-संगीतकार [[अवधूत गुप्ते]] या पर्वाचे परीक्षक होते. यासोबतच "सा रे ग म प"ने अनेक यशस्वी पर्वं प्रस्तुत केली. त्यामध्ये महाराष्ट्राचा आजचा आवाज, स्वप्न स्वरांचे सूर ताऱ्यांचे, पर्व नव्हे गर्व, सूर नव्या युगाचा, घे पंगा कर दंगा, इत्यादी पर्वांचा समावेश होता. सर्वच पर्वांना प्रेक्षकांनी प्रचंड प्रतिसाद दिला. झी मराठीने "सा रे ग म प" द्वारे मराठी संगीताला एका वेगळ्या उंचीवर नेले आहे. == पुरस्कार सोहळे == {| class="wikitable" !वर्ष !पुरस्कार !संदर्भ |- |२००० – चालू |''झी चित्र गौरव पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2019-04-03|title=झी गौरव पुरस्कारात यांनी मारली बाजी, वाचा संपूर्ण यादी|url=https://www.lokmat.com/marathi-cinema/zee-marathi-gaurav-awards-2019-winners/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}</ref> |- |२००४ – चालू |''[[झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कार]]'' |<ref>{{Cite web|date=2019-10-12|url=https://www.lokmat.com/television/agabai-sasubai-and-ratris-khel-chale-2-receives-maximum-awards-zee-marathi-awards-2019/|title=या मालिकेने मारली झी मराठी अवॉर्ड्समध्ये बाजी, नुकतीच सुरु झालीये ही मालिका|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}</ref> |- |२०१३ – २०२४ |''उंच माझा झोका पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2017-08-22|title=स्त्री कर्तृत्वाचा सन्मान ‘उंच माझा झोका पुरस्कार’|url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/1534718/zee-marathi-unch-maza-zoka-awards/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकसत्ता]]}}</ref> |- |२०१५ – चालू |''झी नाट्य गौरव पुरस्कार'' |<ref>{{Cite web|date=2020-09-14|title=दिमाखदार सोहळ्यात संपन्न झाला 'झी नाट्य गौरव पुरस्कार'|url=https://zeenews.india.com/marathi/entertainment/zee-natya-gaurav-puraskar-2020/534751|access-date=2021-07-20|website=[[झी २४ तास]]}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]] [[वर्ग:झी प्रादेशिक वाहिन्या]] [[वर्ग:झी मराठी]] nr89sklz91fupdmtsvsh96c1h3cmb3p 0 19242 2700231 2649982 2026-08-08T11:30:45Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700231 wikitext text/x-wiki राग दुर्गा हा [[बिलावल]] थाटातील एक लोकप्रिय आणि मधुर राग आहे. हा राग 'ओडव-ओडव' जातीचा आहे, म्हणजेच याच्या आरोह आणि अवरोहामध्ये प्रत्येकी ५ स्वरांचा वापर केला जातो. === स्वर रचना === या रागाचे स्वर संकेत खालीलप्रमाणे आहेत: * '''थाट:''' [[बिलावल]] * '''जाती:''' ओडव - ओडव (५ - ५ स्वर) * '''वर्ज्य स्वर:''' 'गांधार' (ग) आणि 'निषाद' (नि) हे दोन्ही स्वर आरोह आणि अवरोहात वर्ज्य आहेत. * '''वादी स्वर:''' [[धैवत]] (ध) * '''संवादी स्वर:''' [[ऋषभ]] (रे) * '''समय:''' रात्रीचा दुसरा प्रहर. === आरोह आणि अवरोह === राग दुर्गाची संवादिनीवर वाजवण्यासाठी स्वर रचना खालीलप्रमाणे दर्शवली जाते: <center> '''आरोह:''' स रे म प ध सं </center> <center> '''अवरोह:''' सं ध प म रे स </center> <center> '''पकड:''' म प ध - म प ध म रे - रे प म रे - स </center> === प्रमुख वैशिष्ट्ये === * या रागाचा स्वभाव शांत आणि गंभीर आहे. * हा राग प्रामुख्याने शृंगार आणि भक्ती रसासाठी वापरला जातो. * दक्षिण भारतीय (कर्नाटक) संगीतात या रागाला 'शुद्ध सावेरी' असे म्हटले जाते.<ref name="RagaGuide">जोशी, लक्ष्मणशास्त्री, "मराठी विश्वकोश", [https://marathivishwakosh.org/ राग संगीत विभाग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191102022302/https://marathivishwakosh.org/ |date=2019-11-02 }}.</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{हिंदुस्तानी संगीत}} [[वर्ग:राग|दुर्गा]] [[वर्ग:हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत]] cwuvgh8z5lhjzj66f3sjfojtoenhsjv 0 20584 2700103 2699130 2026-08-07T22:20:06Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700103 wikitext text/x-wiki {{मुखपृष्ठ सदर टीप |तारीख = १८ मार्च |वर्ष = २०२६ }} {{Infobox cricket tournament main | name = आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक | image = ICC Men's T20 World Cup Trophy.webp | imagesize = | caption = '''टी२० विश्वचषक''' | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] | cricket format = [[२०-२० सामने|आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने]] | tournament format = [[साखळी सामने]] व [[बाद फेरी]] | first = [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] | last = [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] | participants = २०<ref>{{cite web |title=आयसीसीकडून जागतिक कार्यक्रमांच्या विस्ताराची घोषणा|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2164062 |publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|आयसीसी]]|access-date=१९ एप्रिल २०२२|language=en}}</ref> | champions = {{cr|IND}} (३रे विजेतेपद) | most successful = {{cr|IND}} (३ विजेतीपदे) | most runs = {{flagicon|IND}} [[विराट कोहली]] (१,२९२)<ref name="stats3000.cricinfo.com">[http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=89;type=trophy विक्रम – आयसीसी विश्व ट्वेन्टी२० – सर्वाधिक धावा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160101123945/http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=89;type=trophy |date=११ जुलै २०२४} क्रिकइन्फो</ref> | most wickets = {{flagicon|BAN}} [[शाकिब अल हसन]] (५०)<ref name="stats5000000.cricinfo.com"> [http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=89;type=trophy विक्रम – आयसीसी विश्व ट्वेन्टी२० – कारकिर्दीतील सर्वाधिक बळी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160101123959/http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=89;type=trophy |date=११ जुलै २०२४}} क्रिकइन्फो</ref> }} {{Season sidebar | image = [[File:ICC_Men's_T20_World_Cup_Trophy_at_COA_-_BugWarp_(20)_(cropped).jpg|250px]] | caption = प्रतिष्ठित आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक ट्रॉफी | title = स्पर्धा | list = * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]] * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]] * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]] * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] * [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] * [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] * [[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२२]] * [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२४]] * [[२०२६ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] * [[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] * [[२०३० आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०३०]] }} '''[[आयसीसी]] पुरुष टी२० विश्वचषक''' (पूर्वी '''आयसीसी विश्व ट्वेन्टी२०''' म्हणून ओळखली जात असे)<ref>{{cite web |title=विश्व टी२०चे टी२० विश्वचषक असे नामकरण |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/917529 |publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |आयसीसी]] | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२ |date=२३ नोव्हेंबर २०१८|archive-url=https://web.archive.org/web/20181123200931/https://www.icc-cricket.com/media-releases/917529 |archive-date=२३ नोव्हेंबर २०१८ |url-status=live}}</ref> ही [[आंतरराष्ट्रीय टी२० | ट्वेंटी२० क्रिकेट]]ची आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आहे. क्रिकेटची प्रशासकीय संस्था, [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] (आयसीसी) द्वारे आयोजित करण्यात आलेल्या या स्पर्धेत सध्या १६ संघांचा समावेश आहे, ज्यामध्ये दिलेल्या अंतिम मुदतीनुसार क्रमवारीतील अव्वल १० संघ आणि [[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|टी२० विश्वचषक पात्रता]] स्पर्धेद्वारे निवडलेल्या सहा संघांचा समावेश आहे. सदर स्पर्धा साधारणतः दर दोन वर्षांनी आयोजित केली जाते. तथापि, स्पर्धेची २०२० आवृत्ती [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक | २०२० मध्ये ऑस्ट्रेलियामध्ये होणार होती, परंतु कोविड-१९ मुळे, स्पर्धा २०२१ पर्यंत पुढे ढकलण्यात आली]] आणि यजमानपद भारताकडे सोपविण्यात आले. [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] नंतर तब्बल पाच वर्षांनी २०२१ मध्ये स्पर्धा आयोजित करण्यात आली. तथापि, [[कोव्हिड-१९ महामारीचा क्रिकेटवर झालेला परिणाम|भारतातील कोविड-१९ महामारी]]मुळे, सामने [[संयुक्त अरब अमिराती]] (युएई) आणि [[ओमान]] येथे हलविण्यात आले.<ref>{{Cite web|date=17 August 2021|title=टी२० विश्वचषक: २४ ऑक्टोबर रोजी दुबईमध्ये भारत विरुद्ध पाकिस्तान सामनारंगणार |url=https://www.thelivemirror.com/t20-world-cup-india-vs-pakistan-october-24/ | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२|website=द लाईव्ह मिरर| | language=en-US}}</ref> मे २०१६ मध्ये, आयसीसीने २०१८ मध्ये एक स्पर्धा आयोजित करण्याची कल्पना पुढे आणली, ज्यामध्ये दक्षिण आफ्रिका संभाव्य यजमान असणार होता.<ref name="2018SA">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/1019437.html |title=२०१८ मध्ये टी-२० वर्ल्डकप पुनरागमन होण्याची आयसीसीला आशा | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२|work=इएसपीएन क्रिकइन्फो}}</ref> परंतु [[२०१७ आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]]च्या समारोपाच्या वेळी, आयसीसीने २०१८ आवृत्तीची कल्पना वगळली.<ref>{{cite web|title=चॅम्पियन्स ट्रॉफी २०२१ मध्ये होणार, २०१८ मध्ये टी२० विश्वचषक स्पर्धा नाही|work=हिंदुस्थान टाइम्स|author1=मुकेश भट्ट|url=http://www.hindustantimes.com/cricket/no-icc-world-t20-in-2018-india-to-host-next-champions-trophy-in-2021/story-myhab0aP2U4ZM4n0pyVuZM.html|date=१८ जून २०१७| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> २०२६ पर्यंत, दहा स्पर्धा खेळल्या गेल्या आहेत, त्यात एकूण २४ संघांनी भाग घेतला आहे आणि आतापर्यंत सहा राष्ट्रीय संघांनी टी२० विश्वचषक जिंकला आहे. [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारताने]] सर्वाधिक तीन विजय मिळवले आहेत ([[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]], [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]). [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडिज]] ([[२०१२ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]], [[२०१६ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]) आणि [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]] ([[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]], [[२०२२ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]) यांनी दोनदा जिंकले आहेत आणि [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान]] ([[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००९]]), [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका]] ([[२०१४ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]]) आणि [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] ([[२०२१ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]) यांनी प्रत्येकी एक विजेतेपद पटकावले आहे. एकूण १५ देशांनी या स्पर्धेचे आयोजन केले आहे (वेस्ट इंडिजच्या ६ बेट राष्ट्रांसह). पटकावले होते. ==इतिहास== ===पार्श्वभूमी=== २००२ मध्ये जेव्हा [[बेन्सन आणि हेजेस चषक]] संपला तेव्हा [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड|ईसीबी]]ला तिची जागा भरण्यासाठी आणखी एक एकदिवसीय स्पर्धा आवश्यक होती. कमी होत चाललेली गर्दी आणि कमी होणारे प्रायोजकत्व याला प्रतिसाद म्हणून क्रिकेट अधिकारी युवा पिढीमध्ये खेळाची लोकप्रियता वाढवण्याचा विचार करत होते. खेळाच्या दीर्घ आवृत्त्यांमुळे बंद झालेल्या हजारो चाहत्यांना वेगवान, रोमांचक क्रिकेट पोहोचवण्याचा हेतू होता. ईसीबीचे मार्केटिंग मॅनेजर स्टुअर्ट रॉबर्टसन यांनी २००१ मध्ये काउंटी अध्यक्षांना प्रति डाव २० षटकांचा प्रस्ताव दिला आणि त्यांनी नवीन स्वरूप स्वीकारण्याच्या बाजूने ११-७ मते दिली.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/6985087.stm |title=ट्वेंटी२०ची मुळे | work=बीबीसी स्पोर्ट| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> ;देशांतर्गत स्पर्धा [[Image:2007t20.jpg|thumb|280px|बांगलादेश वि दक्षिण आफ्रिका २००७ सत्रामध्ये]] १३ जून २००३ रोजी प्रथम अधिकृत ट्वेंटी२० सामने इंग्लिश काउंटींदरम्यान [[ट्वेंटी२० ब्लास्ट]] स्पर्धेमध्ये खेळले गेले.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/somerset-lose-to-warwickshire-but-twenty20-cup-is-a-great-success-at-taunton-129596 |title= सॉमरसेट वॉरविकशायरकडून हरले पण ट्वेन्टी२० चषक टॉंटन येथे मोठे यश आहे | work=इएसपीएन क्रिकइन्फो | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> इंग्लंडमधील ट्वेंटी-२०चा पहिला हंगाम बऱ्यापैकी यशस्वी ठरला, ज्यामध्ये [[सरे काउंटी क्रिकेट क्लब|सरे लायन्स]]ने [[वॉरविकशायर काउंटी क्रिकेट क्लब|वॉर्विकशायर बेअर्स]]चा ९ गडी राखून पराभव करून विजेतेपदावर नाव कोरले.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/twenty20-cup-2003-124121/surrey-vs-warwickshire-final-304785/full-scorecard |title= सरे वि वॉरविकशायर अंतिम सामना धावफलक | work=इएसपीएन क्रिकइन्फो | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> मिडलसेक्स आणि सरे यांच्यात १५ जुलै २००४ रोजी लॉर्ड्स मैदानावरील पहिल्या ट्वेंटी२० सामन्यात २७,५०९ लोकांची गर्दी झाली होती, ही १९५३ नंतरच्या वन-डे फायनल व्यतिरिक्त कोणत्याही काऊंटी क्रिकेट सामन्यासाठी सर्वात मोठी उपस्थिती होती.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2009/may/25/usman-afzaal-surrey-middlesex-twenty20 |title=उस्मान अफझलने सरेला विजयी सुरुवात करून दिली परंतु अनुपस्थित चाहत्यांची चिंता वाढली|first=पॉल |last=विवर |newspaper=द गार्डियन |date=२५ मे २००९| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> लवकरच इतर क्रिकेट मंडळांनी ट्वेंटी२० सामने स्वीकारल्यानंतर, अनपेक्षित गर्दीची उपस्थिती, पाकिस्तानची [[फैसल बँक टी२० चषक]] आणि कॅरेबियनमधील [[स्टॅनफोर्ड २०/२०]] स्पर्धा यांसारख्या नवीन देशांतर्गत स्पर्धा आणि फॉरमॅटमधील आर्थिक प्रोत्साहन यामुळे फॉरमॅटची लोकप्रियता वाढली.{{citation needed|date=November 2021}} वेस्ट इंडीजच्या प्रादेशिक संघांनी [[स्टॅनफोर्ड २०/२०]] स्पर्धेत भाग घेतला. या कार्यक्रमाला दोषी फसवणूक करणारा [[ॲलन स्टॅनफोर्ड]]ने आर्थिक पाठबळ दिले होते, ज्याने त्याच्या मोठ्या पॉन्झी योजनेचे फळ म्हणून किमान US$२८,०००,००० निधी दिला होता.{{citation needed|date=November 2021}} ही स्पर्धा वार्षिक स्वरूपाची असेल असा मानस होता.{{citation needed|date=November 2021}} उद्घाटनाच्या सामन्यात [[गयाना क्रिकेट|गयाना]]ने [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]]चा ५ गडी राखून पराभव करून US$१,०००,०० रक्कम बक्षीस म्हणून मिळविली.<ref>{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/stanford/content/story/256391.html|title=स्टॅनफोर्ड २०/२० स्पर्धेचे विजेतेपद गयानाकडे|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो|date=१४ ऑगस्ट २००६}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.jamaicaobserver.com/sports/html/20060208T230000-0500_98302_OBS_DATES_FOR_STANFORD_TWENTY___ANNOUNCED.asp|title=स्टॅनफोर्ड ट्वेन्टी२० स्पर्धेच्या तारखा जाहीर|work=द जमैका ऑबझर्व्हर|date=९ फेब्रुवारी २००६|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081205185816/http://www.jamaicaobserver.com/sports/html/20060208T230000-0500_98302_OBS_DATES_FOR_STANFORD_TWENTY___ANNOUNCED.asp|archive-date=५ डिसेंबर २००८}}</ref> एक स्पिन-ऑफ स्पर्धा, [[स्टॅनफोर्ड सुपर सिरीज]], ऑक्टोबर २००८ मध्ये [[मिडलसेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|मिडलसेक्स]] आणि [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]], इंग्लिश आणि कॅरिबियन ट्वेंटी-२० स्पर्धांचे संबंधित विजेते आणि वेस्ट इंडीजच्या देशांतर्गत खेळाडूंमधून स्टॅनफोर्ड सुपरस्टार्स संघ तयार करण्यात आलेला संघ; यांच्या दरम्यान खेळविण्यात आली त्रिनिदाद आणि टोबॅगोने स्पर्धा जिंकून US$२८०,०० बक्षीस रक्कम मिळवली.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/stanfordtwenty20/content/story/372261.html|title=स्टॅनफोर्डसाठी मिडलसेक्सचे नेतृत्व उदलकडे |publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो |date=३ ऑक्टोबर २००८ | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/stanfordtwenty20/content/story/375624.html |title=रामदिनच्या नेतृत्वाखाली त्रिनिदाद आणि टोबॅगोने मोठ्या पैशाच्या वैभवाकडे|first=अँड्रू|last=मॅकग्लॅशन |publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो |date=२७ ऑक्टोबर २००८| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> १ नोव्हेंबर रोजी, स्टॅनफोर्ड सुपरस्टार्सने इंग्लंडशी सामना खेळला ज्यामध्ये अनेक वर्षांनंतर पाच सामन्यांपैकी पाहिला सामना असण्याची अपेक्षा होती आणि विजेत्याला प्रत्येक सामन्यात US$२०,०००,००० चे बक्षीस मिळाले.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/stanfordtwenty20/content/story/376602.html |title=गेल लीड्स सुपरस्टार्स टू मिलियन्स |publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो |first=अँड्रू|last=मॅकग्लॅशन |date=१ नोव्हेंबर २००८| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref><ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/7895505.stm |title=यूएस टायकूनवर $८ अब्जपेक्षा जास्त फसवणुकीचा आरोप|work=बीबीसी न्यूझ |date=१७ फेब्रुवारी २००९ | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}</ref> ;आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० {{Main|आंतरराष्ट्रीय टी२०}} १७ फेब्रुवारी २००५ रोजी [[ऑकलंड]]मधील [[ईडन पार्क]] येथे खेळल्या गेलेल्या पुरुषांच्या संपूर्ण आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यात [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ |ऑस्ट्रेलिया]]ने [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड]]चा पराभव केला. हा खेळ हलक्या-फुलक्या पद्धतीने खेळला गेला – दोन्ही बाजू १९८० च्या दशकात परिधान केलेल्या किटमध्ये दिसल्या, न्यू झीलंड संघाने परिधान केलेल्या किट ह्या [[बेज ब्रिगेड]]ची थेट प्रत होती. बेज ब्रिगेडच्या विनंतीनुसार, काही खेळाडूंनी १९८० च्या दशकात लोकप्रिय असलेल्या मिशा/दाढी आणि केसांच्या शैली देखील ठेवल्या होत्या. ऑस्ट्रेलियाने सर्वसमावेशकपणे खेळ जिंकला, आणि जसजसा परिणाम न्यू झीलंडच्या डावाच्या अखेरीस स्पष्ट झाला, खेळाडू आणि पंचांनी गोष्टी कमी गांभीर्याने घेतल्या - ग्लेन मॅकग्राने १९८१च्या दोन्ही बाजूंमधील एकदिवसीय सामन्यातील [[ट्रेव्हर चॅपल]]च्या अंडरआर्म घटनेची गंमतीने पुनरावृत्ती केली आणि पंच [[बिली बाउडेन]] यांनी त्याला प्रत्युत्तरात गंमतीने लाल कार्ड दाखवले (क्रिकेटमध्ये लाल कार्डे सामान्यतः वापरली जात नाहीत). ===उद्घाटन स्पर्धा=== [[File:T20 final 2009.jpg|thumb|[[लॉर्ड्स]]वर २००९च्या अंतिम सामन्यामध्ये [[शाहिद आफ्रिदी]]ला गोलंदाजी करताना [[लसिथ मलिंगा]].]] दर दोन वर्षांनी आयसीसी विश्वचषक ट्वेंटी-२० स्पर्धा आयोजित करण्‍याचे प्रथम ठरवण्‍यात आले होते, जर त्या वर्षी [[क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धा नियोजित असेल तर ट्वेंटी-२० विश्वचषक स्पर्धा एक वर्ष आधी आयोजित केली जाईल. पहिली स्पर्धा [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेत]] झाली जिथे [[भारत क्रिकेट संघ|भारताने]] [[पाकिस्तान क्रिकेट संघ|पाकिस्तानचा]] अंतिम फेरीत पराभव केला.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/8604/report/287879/india-vs-pakistan-final-icc-world-twenty20-2007-08|title=इंडिया होल्ड देअर नर्व्ह टू विन थ्रिलर|first=दिलीप|last=प्रेमचंद्रन|date=२४ सप्टेंबर २००७| language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो|}}</ref> [[केन्या क्रिकेट संघ| केन्या]] आणि [[स्कॉटलंड क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]] यांना [[२००७ विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा विभाग १]] द्वारे पात्रता मिळवावी लागली जी [[नैरोबी]] येथे ५० षटकांची स्पर्धा होती.<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/worldcricketleague/content/story/278951.html|title=केन्या क्रश कॅनडा टू बूक फायनल प्लेस|location=नैरोबी|date=५ फेब्रुवारी २००७| language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो}}</ref> डिसेंबर २००७ मध्ये संघांची चांगली तयारी करण्यासाठी २० षटकांच्या फॉरमॅटसह पात्रता स्पर्धा आयोजित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. ज्यामध्ये सहा संघ सहभागी झाले, त्यातील दोन [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ विश्व ट्वेंटी२०]] साठी पात्र ठरले आणि प्रत्येकाला $२५०,००० बक्षीस रक्कम मिळाली.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/325356.html |title=आयसीसी वर्ल्ड ट्वेन्टी-२० पात्रता स्पर्धा आयर्लंडमध्ये होणार|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो |date=१३ डिसेंबर २००७| language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|दुसरी स्पर्धा]] [[पाकिस्तान क्रिकेट संघ |पाकिस्तानने]] २१ जून २००९ रोजी [[इंग्लंड]]मध्ये [[श्रीलंका क्रिकेट संघ |श्रीलंकेचा]] ८ गडी राखून पराभव केला होता. [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०]] स्पर्धा मे २०१०मध्ये [[वेस्ट इंडीज]]मध्ये आयोजित करण्यात आली होती, जिथे [[इंग्लंड क्रिकेट संघ |इंग्लंडने]] [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ |ऑस्ट्रेलियाचा]] ७ गडी राखून पराभव केला होता. [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०]] स्पर्धेच्या अंतिम सामन्यात [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ |वेस्ट इंडीजने]] [[श्रीलंका क्रिकेट संघ|श्रीलंकेचा]] पराभव करून विजेतेपद मिळवले. आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२० च्या अंतिम फेरीत प्रथमच यजमान राष्ट्र सहभागी झाले होते. [[आयर्लंड क्रिकेट संघ| आयर्लंड]] आणि [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तानसह]] [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता, २०१२]] स्पर्धेमध्ये १२ स्पर्धक सहभागी होते. ही स्पर्धा आशियाई देशातील पहिला टी२० विश्वचषक स्पर्धा होती. ===१६ संघाच्या स्पर्धेमध्ये विस्तार=== [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]च्या आवृत्तीचा विस्तार १६ संघ स्वरूपात केला जाणार होता परंतु तो पुन्हा १२ वर करण्यात आला.<ref>{{cite web|title=आयसीसीची कसोटी चॅम्पियनशिपसाठी सहमती|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/current/story/481373.html|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> [[बांगलादेश]]मध्ये आयोजित [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]]च्या स्पर्धेत दहा [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती सदस्य देश#पूर्ण सदस्य|पूर्ण सदस्य]] आणि [[२०१३ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता|२०१३]]च्या आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता फेरीत पात्र ठरलेल्या सर्व सहा [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती सदस्य देश#सहयोगी सदस्य|सहयोगी सदस्यांसह]] १६ संघांना प्रथमच सहभागी करून घेण्यात आले होते. तथापि ८ ऑक्टोबर २०१२ रोजी [[आयसीसी पुरुष आंतरराष्ट्रीय टी२० संघ क्रमवारी]]तील अव्वल आठ पूर्ण सदस्य संघांना [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४#सुपर १० फेरी | सुपर १०]] टप्प्यात स्थान देण्यात आले. उर्वरित आठ संघ [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४#गट फेरी | गट फेरीमध्ये]] सहभागी झाले होते, ज्यामधून दोन संघ सुपर १० टप्प्यात गेले.<ref name=ICC>{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/news/2013/media-releases/75604/west-indies-to-start-world-t20-title-defence-against-india|title=वेस्ट इंडीज टू स्टार्ट वर्ल्ड टी२० टायटल डिफेन्स अगेन्स्ट इंडिया|date=२७ ऑक्टोबर २०१३|publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|आयसीसी]] | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029185415/http://www.icc-cricket.com/news/2013/media-releases/75604/west-indies-to-start-world-t20-title-defence-against-india|archive-date=२९ ऑक्टोबर २०१३}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.thedailystar.net/beta2/news/bcb-promises-stellar-t20-wc/|title=बीसीबी प्रॉमिसेस स्टेलार टी२० वर्ल्ड कप |date=७ एप्रिल २०१३|newspaper=द डेली स्टार, बांगलादेश | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> या स्पर्धेत तीन नवीन संघांनी (नेपाळ, हाँगकाँग आणि यूएई) पदार्पण केले. ;कोविड-१९ जुलै २०२० मध्ये, ICC ने जाहीर केले की २०२० आणि २०२१ या दोन्ही आवृत्त्या महामारीमुळे प्रत्येकी एक वर्षाने पुढे ढकलण्यात आल्या आहेत.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1733391 |title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२० पुढे ढकलली|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> त्यामुळे, २०२० स्पर्धा (मूळत: ऑस्ट्रेलियाद्वारे आयोजित केली जाणार होती) [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|नोव्हेंबर २०२१]] मध्ये हलविण्यात आली आणि २०२१ स्पर्धा (मूळतः भारतात आयोजित केली जाणारी) [[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|ऑक्टोबर २०२२]] मध्ये हलवली गेली.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1733341 |title=पुरुष टी२० विश्वचषक पुढे ढकलण्याबाबत वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> २०२१ मध्ये भारत आणि २०२२ मध्ये ऑस्ट्रेलियाने यजमानपद भूषवले होते, उलट क्रमाने असले तरी ऑस्ट्रेलिया आणि भारताने स्पर्धेचे यजमानपद राखले.<ref>{{Cite web|date=10 August 2020|title=पुरुष टी२० विश्वचषक २०२१ भारतात, २०२२ ऑस्ट्रेलियात; महिला क्रिकेट विश्वचषक पुढे ढकलला | url=https://www.icc-cricket.com/news/1749997}}</ref> <ref name=sixsports.in /> २०२१ची स्पर्धा १७ ऑक्टोबर ते १४ नोव्हेंबर २०२१ या कालावधीत ओमान आणि संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये खेळल्या गेलेल्या सामन्यांसह पार पडली.<ref>{{Cite web|title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२१ चे सामने जाहीर|url=https://www.icc-cricket.com/news/2210270 | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती}}</ref> ===२० संघाच्या स्पर्धेमध्ये विस्तार=== जून २०२१ मध्ये, आयसीसीने घोषित केले की २०२४, २०२६, २०२८ आणि २०३० मधील टी२० विश्वचषक स्पर्धा २० संघांचा समावेश करण्यासाठी विस्तारित केल्या जातील.<ref name=sixsports.in>{{Cite web|title=आयसीसीतर्फे वर्ल्डकप स्पर्धा जाहीर; २०२७ आणि २०३१ मध्ये १४ संघ|url=https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/|language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|website=सिक्स स्पोर्ट्स|archive-date=2022-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401040539/https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/|url-status=dead}}</ref> संघांची ४ गटात (प्रति गट ५ संघ) विभागणी केली जाईल, प्रत्येक गटातील दोन अव्वल संघ सुपर आठमध्ये जातील.<ref>{{Cite web|title=आयसीसीतर्फे पुरुषांच्या जागतिक स्पर्धांचा विस्तार: एकदिवसीय विश्वचषक स्पर्धेत १४ संघ, टी२० विश्वचषक स्पर्धेत २० संघ | url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-expands-men-s-world-events-odi-world-cup-to-14-teams-t20-world-cup-to-20-teams-1264847 | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|website=इएसपीएन क्रिकइन्फो| language=en}}</ref> त्यांची प्रत्येकी चारच्या दोन गटात विभागणी केली जाईल, प्रत्येक गटातील दोन अव्वल संघ उपांत्य फेरीत प्रवेश करतील. २०२४ टी२० विश्वचषक वेस्ट इंडीज आणि युनायटेड स्टेट्समध्ये आयोजित केला जाईल. यूएसने पहिल्यांदाच विश्वचषक स्पर्धेचे आयोजन केले आहे, ज्यामध्ये देशभरातील अनेक स्टेडियम एकतर नव्याने बांधले जातील किंवा क्रिकेटसाठी पुन्हा तयार केले जातील. २०२४ ची स्पर्धा भारत आणि श्रीलंका यांच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजित केली जाईल, २०२८ मध्ये ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंडमध्ये तसेच २०३० ची स्पर्धा इंग्लंड, वेल्स, स्कॉटलंड आणि आयर्लंडमध्ये होईल.<ref>{{Cite web|title=यूएसए मध्ये टी२० विश्वचषक: २०२४-२०३१ आयसीसी पुरुष स्पर्धांचे यजमान जाहीर|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682 | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|website=www.icc-cricket.com| | language=en}}</ref> ==स्वरूप== ===यजमान=== आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटनेची कार्यकारी समिती ही स्पर्धा आयोजित करण्यात स्वारस्य दर्शविलेल्या राष्ट्रांकडून बोली तपासल्यानंतर स्पर्धेच्या यजमानांसाठी मतदान करते. २००७ मध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिके]]नंतर, [[इंग्लंड]], [[वेस्ट इंडीज]] आणि [[श्रीलंका]] यांनी अनुक्रमे २००९, २०१० आणि २०१२ मध्ये स्पर्धेचे आयोजन केले होते. २०१४ मध्ये बांगलादेशने स्पर्धेचे आयोजन केले होते.<ref>{{cite web |url=http://www.cricinfo.com/ci-icc/content/current/story/465631.html| title =२०१४ च्या ट्वेन्टी२० विश्वचषक स्पर्धेचे यजमानपद बांगलादेशकडे|work=क्रिकइन्फो|access-date=२२ एप्रिल २०२२|}}</ref> २०१६ मध्ये भारताने स्पर्धेचे यजमानपद भूषवले. पाच वर्षांच्या कालावधीनंतर, भारताने २०२१ आवृत्तीचे यजमानपदही जिंकले, परंतु कोविड-१९ महामारीमुळे हे सामने ओमान आणि युएई मध्ये खेळवले गेले. २०२२ च्या आवृत्तीचे आयोजन ऑस्ट्रेलियाकडून केले जाईल, ज्यांनी मागील वर्षी ही स्पर्धा जिंकली होती. डिसेंबर २०१५ मध्ये, आयसीसीचे जागतिक विकास प्रमुख, टिम अँडरसन यांनी भविष्यातील स्पर्धा युनायटेड स्टेट्सद्वारे आयोजित करण्याची सूचना केली. त्यांचा असा विश्वास होता की या कार्यक्रमाचे आयोजन केल्याने देशातील खेळाच्या वाढीला चालना मिळू शकते, जिथे हा खेळ तुलनेने अस्पष्ट आहे आणि [[बेसबॉल]] सारख्या इतर खेळांच्या स्पर्धेला सामोरे जावे लागते.<ref name="ndtv-t20usa2">{{cite web|title=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समितीकडून युनायटेड स्टेट्सच्या भूमीवर टी-२० विश्व क्रिकेटचे लक्ष्य: अहवाल | url=http://sports.ndtv.com/cricket/news/252894-international-cricket-council-targets-world-twenty20-on-united-states-soil-report|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160107125712/http://sports.ndtv.com/cricket/news/252894-international-cricket-council-targets-world-twenty20-on-united-states-soil-report|archive-date=७ जानेवारी २०१६ | language=en|access-date=१४ जानेवारी २०१६|website=एनडीटीव्ही स्पोर्ट्स}}</ref> २०२० मध्ये, [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|यूएसए]] आणि वेस्ट इंडीजने २०२३ नंतर टी२० विश्वचषक सह-यजमानपदासाठी स्वारस्य व्यक्त केले,<ref>{{Cite news|title=यूएसए लूक्स टू १९९४ फॉर टी२० वर्ल्ड कप बीड | language=en-GB|work=बीबीसी स्पोर्ट्स |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/52885902 | access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> [[मलेशिया]] आणखी एक संभाव्य दावेदार होता.<ref>{{Cite web|last=लव्हलेट|first=ट्रिस्टन|title=मलेशिया २०२३-३१ सायकलमध्ये टी२० क्रिकेट विश्वचषकाचे आयोजन करत आहे | url=https://www.forbes.com/sites/tristanlavalette/2020/06/26/malaysia-eyes-hosting-a-t20-cricket-world-cup-in-the-2023-31-cycle/ | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|website=फोर्ब्स}}</ref> नोव्हेंबर २०२१मध्ये, आयसीसीने २०२४ ते २०३० या कालावधीत पुढील चार पुरुष टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी यजमानांची पुष्टी केली.<ref>{{cite web|title=यूएसए टी२० विश्वचषक आयोजित करणार: २०२४-२०३१ आयसीसी पुरुष स्पर्धेच्या यजमानांची पुष्टी|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682 | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती}}</ref> [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|यूएसए]] आणि [[वेस्ट इंडीज]]कडे २०२४ आवृत्तीचे सह-यजमानपद, २०२६ आवृत्तीचे सह-यजमानपद [[भारत]] आणि [[श्रीलंका]], २०२८ आवृत्तीचे सह-यजमानपद [[ऑस्ट्रेलिया]] आणि [[न्यू झीलंड]] आणि २०३० आवृत्तीचे सह-यजमान [[इंग्लंड]], [[वेल्स]], [[स्कॉटलंड]] आणि [[आयर्लंड]] करणार आहेत. {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ आयसीसी क्षेत्रानुसार यजमानांचा सारांश (२००७–२०३०) ! scope="col" | क्षेत्र ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | नियामक मंडळ ! scope="col" | यजमान |- ! scope="row" | आफ्रिका | [[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]] || [[क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका]] || दक्षिण आफ्रिका |- ! scope="rowgroup" rowspan="2" | अमेरिका | [[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]] || [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] || वेस्ट इंडीज |- | [[२०२४ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२४]] || [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] [[यूएसए क्रिकेट]] || वेस्ट इंडीज अमेरिका |- ! scope="rowgroup" rowspan="5" | आशिया | [[२०१२ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]] || [[श्रीलंका क्रिकेट]] || श्रीलंका |- | [[२०१४ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]] || [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] || बांगलादेश |- | [[२०१६ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]] || rowspan="2" | [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] || भारत |- | [[२०२१ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२१]] || संयुक्त अरब अमिराती ओमान |- | [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] || [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] [[श्रीलंका क्रिकेट]] || भारत श्रीलंका |- ! scope="rowgroup" rowspan="2" | पूर्व आशिया-पॅसिफिक | [[२०२२ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२२]] || [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] || ऑस्ट्रेलिया |- | [[२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] || [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] [[न्यूझीलंड क्रिकेट]] || ऑस्ट्रेलिया न्यूझीलंड |- ! scope="rowgroup" rowspan="2" | युरोप | [[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००९]] || [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] || इंग्लंड |- | [[२०३० पुरुष टी२० विश्वचषक|२०३०]] || [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] [[क्रिकेट आयर्लंड]] [[क्रिकेट स्कॉटलंड]] || इंग्लंड वेल्स आयर्लंड स्कॉटलंड |} ===पात्रता=== {{See also|आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता}} [[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|टी२० विश्वचषक पात्रता]] म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या पात्रता स्पर्धेद्वारे इतर आयसीसी सदस्यांनी भरलेल्या उर्वरित जागांसह, सर्व आयसीसी संपूर्ण सदस्य स्पर्धेसाठी आपोआप पात्र ठरतात. आयसीसी सहयोगी आणि संलग्न सदस्यांसाठी ५० षटकांची लीग - पहिल्या [[विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा|विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धेच्या]] निकालातून [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७च्या पहिल्या वर्ल्ड ट्वेंटी२०]] साठी पात्रता ठरवली गेली. [[२००७ विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा विभाग १]] स्पर्धेचे दोन अंतिम स्पर्धक, [[केन्या क्रिकेट संघ | केन्या]] आणि [[स्कॉटलंड क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]], वर्षाच्या उत्तरार्धात विश्व ट्वेंटी२० साठी पात्र ठरले. [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ विश्व ट्वेंटी२०]] साठी एक वेगळी पात्रता स्पर्धा लागू करण्यात आली होती आणि तेव्हापासून ती कायम ठेवण्यात आली आहे. तथापि, विश्व ट्वेंटी२० पात्रता फेरीतून पात्र ठरलेल्या संघांची संख्या दोन ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]] आणि [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]] मध्ये) ते सहा ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] आणि [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] मध्ये) पर्यंत बदलली आहे. ===अंतिम स्पर्धा=== प्रत्येक गट टप्प्यात (प्राथमिक फेरी आणि सुपर १२ फेरी दोन्ही), संघांना खालील निकषांच्या आधारे एकमेकांविरुद्ध क्रमवारी दिली जाते:<ref>[http://worldtwenty20.yahoo.com/abouttwenty20/icc_world_twenty20_playing_conditions_final.pdf अंतिम विश्व ट्वेंटी20 खेळण्याच्या अटी] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080911035806/http://worldtwenty20.yahoo.com/abouttwenty20/icc_world_twenty20_playing_conditions_final.pdf |date=११ सप्टेंबर २००८}}, आयसीसी विश्व ट्वेन्टी२०</ref> # सर्वाधिक गुणसंख्या # समान असल्यास, सर्वाधिक विजय # तरीही समान असल्यास, उत्कृष्ट [[निव्वळ धावगती]] # तरीही समान असल्यास, कमीत कमी [[स्ट्राईक रेट#गोलंदाजी स्ट्राईक रेट|गोलंदाजी स्ट्राईक रेट]] # तरीही समान असल्यास, एकमेकांविरुद्धच्या सामन्याचा निकाल. बरोबरी झाल्यास (म्हणजेच, दोन्ही संघांनी आपापल्या डावाच्या शेवटी समान धावा केल्यास), [[सुपर ओव्हर]] विजेता ठरवते. सुपर ओव्हरमध्ये पुन्हा टाय झाल्यास, त्यानंतर जोपर्यंत विजेता संघ ठरत नाही तोपर्यंत सुपर ओव्हर खेळवली जाते. तत्पूर्वी, ज्या संघाने त्यांच्या डावात सर्वाधिक चौकार मारले होते तोच विजेता ठरवला जातो.<ref>{{Cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27844486/no-more-boundary-countback-icc-changes-super-regulations |title=Archived copy |work=इएसपीएन क्रिकइन्फो | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}</ref> २००७च्या स्पर्धेदरम्यान, [[बोल-आउट]]चा वापर बरोबरी झालेल्या सामन्यातील पराभवाचा निर्णय घेण्यासाठी केला गेला.<ref>[http://worldtwenty20.yahoo.com/abouttwenty20/playing-conditions.html प्लेइंग कंडिशन्स] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080720113337/http://worldtwenty20.yahoo.com/abouttwenty20/playing-conditions.html |date=२० जुलै २०१८}}, आयसीसी वर्ल्ड ट्वेन्टी२०</ref> ==स्पर्धेचे निकाल== {| class="wikitable" style="font-size:90%; width: 100%; text-align: center;" |- !rowspan=2 width=5%|वर्ष !rowspan=2 width=15%|यजमान देश !rowspan=2 width=15%|अंतिम सामन्याचे मैदान !colspan=3|अंतिम सामना !rowspan=2 width=6%|संघ |- !width=18%|विजेता !width=18%|निकाल !width=18%|उपविजेता |- |२००७<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|तपशील]]'' |{{flagicon|RSA}}<br>दक्षिण आफ्रिका |[[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]<br>दक्षिण आफ्रिका |{{cr|India}}<br /><small>१५७/५ (२० षटके)</small> |'''भारत ५ धावांनी विजयी'''<br>[http://www.cricinfo.com/twenty20wc/engine/match/287879.html धावफलक] |{{cr|Pakistan}}<br /><small>१५२ सर्वबाद (१९.३ षटके)</small> |१२ |- |२००९<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|तपशील]]'' |{{flagicon|ENG}}<br>इंग्लंड |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]<br>इंग्लंड |{{cr|Pakistan}}<br /><small>१३९/२ (१८.४ षटके)</small> |'''पाकिस्तान ८ गडी राखुन विजयी'''<br>[http://www.cricinfo.com/wt202009/engine/current/match/356017.html धावफलक] |{{cr|Sri Lanka}}<br /><small>१३८/६ (२० षटके)</small> |१२ |- |२०१०<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|तपशील]]'' |{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Guyana}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}<br>बार्बाडोस, गयाना, सेंट लुसिया, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो |[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]]<br>बार्बाडोस |{{cr|England}}<br /><small>१४८/३ (१७ षटके)</small> |'''इंग्लंड ७ गडी राखुन विजयी'''<br>[http://www.cricinfo.com/world-twenty20-2010/engine/current/match/412703.html धावफलक] |{{cr|Australia}}<br /><small>१४७/६ (२० षटके)</small> |१२ |- |२०१२<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|तपशील]]'' |{{flagicon|SRI}}<br>श्रीलंका |[[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]]<br>श्रीलंका |{{cr|WIN}}<br /><small>१३७/६ (२० षटके)</small> |'''वेस्ट इंडीज ३६ धावांनी विजयी'''<br>[http://www.espncricinfo.com/icc-world-twenty20-2012/engine/current/match/533298.html धावफलक] |{{cr|SRI}}<br /><small>१०१ सर्वबाद (१८.४ षटके)</small> |१२ |- |२०१४<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|तपशील]]'' |{{flagicon|BAN}}<br>बांगलादेश |[[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]]<br>बांगलादेश |{{cr|SRI}}<br /><small>१३४/४ (१७.५ षटके)</small> |'''श्रीलंका ६ गडी राखून विजयी'''<br>[http://www.espncricinfo.com/icc-world-twenty20-2014/engine/match/682965.html धावफलक] |{{cr|IND}}<br /><small>१३०/४ (२० षटके)</small> |१६ |- |२०१६<br>''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|तपशील]]'' |{{flagicon|IND}}<br>भारत |[[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]]<br>भारत |{{cr|WIN}}<br /><small>१६१/६ (१९.४ षटके)</small> |'''वेस्ट इंडीज ४ गडी राखून विजयी'''<br>[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951373.html धावफलक] |{{cr|ENG}}<br /><small>१५५/९ (२० षटके)</small> |१६ |- |२०२१<br>''[[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|UAE}}{{flagicon|OMA}}<br />[[संयुक्त अरब अमिराती]], [[ओमान]] |[[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]]<br />संयुक्त अरब अमिराती |{{cr|AUS}}<br /><small>१७३/२ (१८.५ षटके)</small> |'''ऑस्ट्रेलिया ८ गडी राखून विजयी'''<br>[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273756.html धावफलक] |{{cr|NZ}}<br /><small>१७२/४ (२० षटके)</small> |१६ |- |२०२२<br>''[[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|AUS}}<br>ऑस्ट्रेलिया |[[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]]<br>ऑस्ट्रेलिया |{{cr|ENG}}<br /><small>१३८/५ (१९ षटके)</small> |'''इंग्लंड ५ गडी राखून विजयी'''<br>[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298179.html धावफलक] |{{cr|PAK}}<br /><small>१३७/८ (२० षटके)</small> |१६ |- |२०२४<br>''[[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}}<br />बार्बाडोस, सेंट लुसिया, सेंट व्हिन्सेंट आणि द ग्रेनेडाईन्स, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने |[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]]<br>बार्बाडोस |{{cr|India}}<br /><small>१७६/७ (२० षटके)</small> |'''भारत ७ धावांनी विजयी'''<br>[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415755.html धावफलक] |{{cr|SA}}<br /><small>१६९/८ (२० षटके)</small> |२० |- |२०२६<br>''[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}}<br>भारत, श्रीलंका |[[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]]<br>भारत |{{cr|India}}<br /><small>२५५/५ (२० षटके)</small> |'''भारत ९६ धावांनी विजयी'''<br>[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512773.html धावफलक] |{{cr|NZ}}<br /><small>१५९ (१९ षटके)</small> |२० |- |२०२८<br>''[[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}}<br>ऑस्ट्रेलिया, न्यू झीलंड |[[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]]<br>ऑस्ट्रेलिया |TBD |TBD |TBD |२० |- |२०३०<br>''[[२०३० आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]'' |{{flagicon|ENG}}{{flagicon|Wales}}{{flagicon|IRE|cricket}}{{flagicon|SCO}}<br>इंग्लंड, वेल्स, आयर्लंड, स्कॉटलंड |[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]<br>इंग्लंड |TBD |TBD |TBD |२० |} ==संघाची कामगिरी== [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपर्यंत. ''संघांची क्रमवारी सर्वोत्कृष्ट निकालानुसार, नंतर विजयाची टक्केवारी, नंतर एकूण विजय, नंतर एकूण सामने, नंतर वर्णक्रमानुसार'': {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align: center;" |- !rowspan="2" style="width:150px;"|संघ !colspan=3|सहभाग !rowspan="2" style="width:300px;"|सर्वोत्कृष्ट निकाल !colspan="6"|आकडेवारी<ref name="resultsummary">{{cite web| url=http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/team/results_summary.html?id=89;type=trophy | title=नोंदी / आयसीसी विश्व टी२० / परिणाम सारांश| publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो | access-date= २२ एप्रिल २०२२}}</ref> |- !width=75|एकूण !width=75|पहिला !width=75|शेवटचा !width=30|सामने !width=30|विजय !width=30|पराभव !width=30|बरोबरी !width=30|अनिर्णित !width=30|विजय% |- |style="text-align:left;"|{{Cr|India}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]], [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || ६१ || ४३ || २४ || १(१) || १ ||७३.३३ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|England}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]], [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]) || ६० || ३४ || २४ || ० || २ || ५८.६२ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|West Indies}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.1|'''विजेतेपद'''}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]], [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]]) || ५३ || २९ || २२ || १(१) || १ || ५७.६९ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Australia}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]) ||५१||३२||१९|| ० || ० || ६२.७४ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Pakistan}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]]) || ५८|| ३४|| २१|| २(०) || १ || ५९.६४ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Sri Lanka}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="gold" | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]]) || ६१|| ३५|| २५|| १(१) || ० || ५९.०१ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|South Africa}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="silver" | {{sort|2.1|'''उपविजेतेपद'''}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]) ||५७||३८||१७|| ० || १ || ६९.६४ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|New Zealand}} | १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor="silver" | {{sort|2.1|'''उपविजेतेपद'''}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) ||५५||३०|| २२|| २(०) || १ || ५५.५५ |- | style="text-align:left;" |{{Cr|Afghanistan|२०१३}} | ८ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]]|| [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| style="background:#cc9966;" |{{sort|3.2|'''उपांत्यफेरी'''}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]) ||३४|| १४ ||१९ || १(०) || ० ||४१.१७ |- | style="text-align:left;" |{{Cr|Bangladesh}} | ९ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]|| [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]|| {{sort|4.1|सुपर ८}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]) ||४५|| १२ ||३२|| ० || १ || २७.२७ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Ireland}} | ९ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|4.2|सुपर ८}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]]) || ३१ || ८ || २० || ० || ३ || २८.५७ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|USA}} ||२ ||[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] ||[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]||{{sort|4.2|सुपर ८}} ([[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])||१०||३||६||१(१)||०||४०.०० |- | style="text-align:left;" |{{Cr|Netherlands}} | ७ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]]|| [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|4.2|सुपर १०}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]]) || ३१|| ११ || १९ || ० || १ || ३६.६६ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Zimbabwe}} | ६ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.4|सुपर ८}} ([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || २६|| ११ || १४ || ० || १ || ४४.०० |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Scotland}} | ५ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.2|सुपर १२}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]) || २६ || ८ || १६ || ० || २ || ३३.३३ |- | style="text-align:left;" |{{Cr|Namibia|2021}} | ४ || [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|4.4|सुपर १२}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]) ||१९ || ४ ||१४|| १(१) || ० || २६.३१ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Oman}} | ४ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.4|पहिली फेरी}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || १४ ||२ || १० || १(०) || १ || १५.३८ |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Nepal}} | ३ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.4|पहिली फेरी}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || १० || ३ || ७ || ० || ० || ३०.०० |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Hong Kong}} | २ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] || {{sort|5.3|पहिली फेरी}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]], [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]]) || ६ || १ || ५ || ० || ० || १६.६६ |- | style="text-align:left;" |{{Cr|United Arab Emirates}} | २ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.4|पहिली फेरी}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]], [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || १० || २ || ८ || ० || ० || २०.०० |- | style="text-align:left;" |{{Cr|Papua New Guinea}} | २ || [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]|| [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]|| {{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]) || ७ || ० || ७ || ० || ० || ०.०० |- |style="text-align:left;" |{{Cr|CAN}} |२||[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]||{{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])|| ७ || १ || ६ || ० || ० || १४.२८ |- |style="text-align:left;" |{{Cr|UGA}} |१||[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] || [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] || {{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२०२४]])|| ४ || १ || ३ || ० || ० || २५.०० |- |style="text-align:left;"|{{Cr|Kenya}} | १ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || {{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]) || २ || ० || २ || ० || ० || ०.०० |- |{{Cr|Italy}} |१ |[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] |[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] |{{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) |४ |१ |३ |० |० |२५.०० |- ! colspan="11" |{{smalldiv|1={{Updated|८ मार्च २०२६}}<br/> स्रोत:[http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/team/results_summary.html?id=89;type=trophy ईएसपीएन क्रिकइन्फो]}} |} ''नोंदी:'' * कंसातील संख्या बरोबरी झालेल्या सामन्यांमध्ये [[सुपर ओव्हर]] आणि [[बोल-आउट]]च्या विजयांची संख्या दर्शवते, तथापि निकालाची पर्वा न करता हा अर्धा विजय मानला जातो. विजयाच्या टक्केवारीत कोणतेही परिणाम वगळले जातात आणि बरोबरी (टायब्रेकरची पर्वा न करता) अर्धा विजय म्हणून गणली जाते. ==स्पर्धेनुसार संघ निकाल== ;सूची * {{bg|gold| '''वि''' }} — विजेते * {{bg|silver| '''उवि''' }} — उपविजेते * {{bg|#cc9966| '''उफे'''}} — उपांत्यफेरी * {{bg|#BBF3BB|फे२}} — २री फेरी (सुपर ८, सुपर १० आणि सुपर १२) * फे१ — १ली फेरी (गट फेरी) * पा — पात्र * × — पात्र परंतु माघार घेतली * ×× — पात्रतेसाठी अपात्र (निलंबित) {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:90%" |- !संघ !{{flagicon|RSA}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]<br/> <small>(१२)</small> !{{flagicon|ENG}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]]<br/> <small>(१२)</small> !{{flagicon|WIN}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]]<br/> <small>(१२)</small> !{{flagicon|SRI}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]<br/> <small>(१२)</small> !{{flagicon|BAN}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]]<br/> <small>(१६)</small> !{{flagicon|IND}}<br/>[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]]<br/> <small>(१६)</small> !{{flagicon|UAE}}<br/>{{flagicon|OMA}}<br/>[[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]<br/> <small>(१६)</small> !{{flagicon|AUS}}<br/>[[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२२]]<br/> <small>(१६)</small> !{{flagicon|WIN}}<br/>{{flagicon|USA}}<br/>[[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२४]]<br/> <small>(२०)</small> !{{flagicon|IND}}<br/>{{flagicon|SRI}}<br/>[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]<br/> <small>(२०)</small> !{{flagicon|AUS}}<br/>{{flagicon|NZ}}<br/>[[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]]<br/> <small>(२०)</small> !{{flagicon|ENG}}<br/>{{flagicon|Ireland|cricket}}<br/>{{flagicon|SCO}}<br/>{{flagicon|Wales}}<br/>[[२०३० आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०३०]]<br/> <small>(२०)</small> !सहभाग |- | id=AFG"" align=left| {{cr|AFG|२०१३}} |—||—|| फे१ || फे१ || फे१ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#cc9966" | '''उफे'''|| फे१ || || ! ८ |- | id=AUS"" align=left| {{cr|AUS}} |bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || फे१ ||bgcolor=silver|'''उवि'''||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || bgcolor=gold|'''वि'''|| style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || style="border: 3px solid red"| पा || ! १० |- | align=left| {{cr|Italy}} | — || —|| — || — || —|| — || — || — || — || फे१ || || ! १ |- | align=left| {{cr|BAN}} | फे२ || फे१ || फे१ || फे१ || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || × || || ! ९ |- | align=left| {{cr|CAN}} | — || —|| — || — || —|| — || — || — || फे१ || फे१ || || ! २ |- | align=left| {{cr|ENG}} | style="background:#BBF3BB" | फे२ || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ ||bgcolor=gold|'''वि'''|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || bgcolor=silver|'''उवि'''||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || bgcolor=gold|'''वि''' || style="background:#cc9966" | '''उफे'''|| bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || || style="border: 3px solid red"| पा ! १० |- | align=left| {{cr|HK}} |—||—||—||—|| फे१ || फे१ ||—|| — || — || — || || ! २ |- | align=left| {{cr|IND}} |bgcolor=gold|'''वि'''|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ ||bgcolor=silver|'''उवि'''||style="border: 3px solid red; background:#cc9966"| '''उफे''' || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:gold" | '''वि'''|| style="border: 3px solid red; background:gold" | '''वि''' || || ! १० |- | align=left| {{cr|IRE}} |—|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || फे१ || फे१ || फे१ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || || style="border: 3px solid red"| पा ! ९ |- | align=left| {{cr|KEN}} | फे१ ||—||—||—||—||—||—||—|| — || — || || ! १ |- | align=left| {{cr|NAM}} |—||—||—||—||—||—|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || फे१ || || ! ४ |- | align=left| {{cr|NEP}} |—||—||—||—|| फे१ ||—||—||—|| फे१ || फे१ || || ! ३ |- | align=left| {{cr|NED}} |—|| फे१ ||—||—|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || || ! ७ |- | align=left| {{cr|NZ}} |bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ ||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || bgcolor=silver|'''उवि'''|| bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || फे१ || bgcolor=silver|'''उवि'''|| style="border: 3px solid red" | पा || ! १० |- | align=left| {{cr|OMA}} |—||—||—||—||—|| फे१ || फे१ ||—|| फे१ || फे१ || || ! ४ |- | align=left| {{cr|PAK}} |bgcolor=silver|'''उवि'''||bgcolor=gold|'''वि'''|| bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' ||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || bgcolor=silver|'''उवि''' || फे१ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || || ! १० |- | align=left| {{cr|PNG}} |—||—||—||—||—||—|| फे१ || — || फे१ || — || || ! २ |- | align=left| {{cr|SCO}} | फे१ || फे१ ||—||—||—|| फे१ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || फे१ || फे१ || || style="border: 3px solid red"|पा ! ७ |- | align=left| {{cr|SA}} | style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB" |फे२ ||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ ||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:silver" | '''उवि'''|| bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || || ! १० |- | align=left| {{cr|SL}} | bgcolor="#cc9966"| फे२ ||bgcolor=silver|'''उवि'''||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' ||bgcolor=silver style|'''उवि'''||bgcolor=gold|'''वि'''|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || || ! १० |- | align=left| {{cr|UAE}} |—||—||—||—|| फे१ ||—||—|| फे१ || — || फे१ || || ! ३ |- | align=left| {{cr|UGA}} |—||—||—||—|| — ||—||—|| — || फे१ || — || || ! १ |- | align=left| {{cr|USA}} |—||—||—||—||—||—|| — || — || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || || ! २ |- | align=left| {{cr|WIN}} | फे१ ||bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ ||bgcolor=gold|'''वि'''|| bgcolor="#cc9966"| '''उफे''' ||bgcolor=gold|'''वि'''|| style="background:#BBF3BB"| फे२ || फे१ || style="border: 3px solid red; background:#BBF3BB"| फे२ || style="background:#BBF3BB"| फे२ || || ! १० |- | align=left| {{cr|ZIM}} | फे१ || × || फे१ || फे१ || फे१ || फे१ || ×× || style="background:#BBF3BB"| फे२ || — || style="background:#BBF3BB"| फे२ || || ! ७ |} ==संघांचे पदार्पण== पदार्पण करणारा संघ, प्रतिवर्ष वर्णक्रमानुसार. {| class="wikitable" width=55% sortable" style="text-align:" |- ! वर्ष ! पदार्पण करणारा संघ ! एकूण |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] | {{cr|AUS}}, {{cr|BAN}}, {{cr|ENG}}, {{cr|IND}}, {{cr|KEN}}, {{cr|NZ}}, {{cr|PAK}}, {{cr|SCO}}, {{cr|SA}}, {{cr|SL}}, {{cr|WIN}} आणि {{cr|ZIM}} | style="text-align:center;" |१२ |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]] | {{cr|IRE}} आणि {{cr|NED}} | style="text-align:center;" |२ |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]] | {{cr|AFG|२०१३}} | style="text-align:center;" |१ |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]] | कोणताही नाही | style="text-align:center;" |० |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] | {{cr|HK}}, {{cr|NEP}} आणि {{cr|UAE}} | style="text-align:center;" |३ |- | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] | {{cr|OMA}} | style="text-align:center;" |१ |- | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] | {{cr|NAM}} आणि {{cr|PNG}} | style="text-align:center;" |२ |- | [[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२२]] | कोणताही | style="text-align:center;" |० |- | [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२४]] | {{cr|CAN}}, {{cr|USA}} आणि {{cr|UGA}} | style="text-align:center;" |३ |- | [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] | {{cr|ITA}} | style="text-align:center;" | १ |- | [[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] | TBD | style="text-align:center;" |TBD |- | [[२०३० आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०३०]] | TBD | style="text-align:center;" |TBD |- ! एकूण ! ! २५ |} ==स्पर्धा विक्रम== {{Main|आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक विक्रमांची यादी}}{{updated|९ मार्च २०२६}} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" | टी२० विश्वचषक विक्रम |- ! colspan="4" | फलंदाजी |- |सर्वाधिक धावा | rowspan="2" |{{cricon|IND}} [[विराट कोहली]] |१,२९२ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]–[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक धावा|publisher=क्रिकइन्फो|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029165134/https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=89;type=trophy|archive-date=२९ ऑक्टोबर २०२१|access-date=२९ ऑक्टोबर २०२१}}</ref> |- |[[फलंदाजी सरासरी (क्रिकेट)|सर्वाधिक सरासरी]] <small>(किमान २० डाव)</small> |५८.७२ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]–[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/highest_career_batting_average.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक सरासरी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सामन्यात सर्वाधिक धावा | {{cricon|New Zealand}} [[ब्रॅन्डन मॅककुलम]] v {{cr|BAN}} |१२३ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_innings.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सामन्यात सर्वाधिक धावा|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वोत्कृष्ट स्ट्राईक रेट <small>(किमान ५०० चेंडू)</small> |{{Cricon|ENG|name=इंग्लंड}} [[जोस बटलर]] |१४४.१६ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref name="espncricinfo_highest_career_batting_strike-rate_892">{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/batting-highest-career-strike-rate/icc-men-s-t20-world-cup-89|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्कृष्ट स्ट्राईक रेट|publisher=क्रिकइन्फो|url-status=live|access-date=११ जुलै २०२४}}</ref> |- |सर्वाधिक ५०+ धावा |{{cricon|India|name=भारत}} [[विराट कोहली]] |१५ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]–[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |<ref name="espncricinfo_most-fifties-career_89">{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/batting-most-fifties-career/icc-men-s-t20-world-cup-89|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक ५०+|publisher=क्रिकइन्फो|url-status=live|access-date=११ जुलै २०२४}}</ref> |- | rowspan="2" |सर्वाधिक शतके |{{cricon|Pakistan}} [[साहिबजादा फरहान]] |२ <small>([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> | rowspan="2" |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/list_hundreds.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक शतके|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- | rowspan="2" |{{cricon|West Indies}} [[ख्रिस गेल]] |२ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]–[[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]])</small> |- |सर्वाधिक षटकार |६३ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]–[[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]])</small> |<ref name="espncricinfo_most-sixes-career_89">{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/batting-most-sixes-career/icc-men-s-t20-world-cup-89|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक षटकार|publisher=क्रिकइन्फो|url-status=live|access-date=११ जुलै २०२४}}</ref> |- |सर्वोत्कृष्ट [[भागीदारी (क्रिकेट)|भागीदारी]] | {{cricon|Pakistan}} [[साहिबजादा फरहान]] आणि [[फखर झमान]]<br> वि {{cr|SRI}} |१७६ <small>([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/fow/highest_partnerships_for_any_wicket.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्कृष्ट भागीदारी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |स्पर्धेत सर्वाधिक धावा |{{cricon|Pakistan}} [[साहिबजादा फरहान]] |३८३ <small>([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_series.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - स्पर्धेत सर्वाधिक धावा|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- ! colspan="4" | गोलंदाजी |- |सर्वाधिक बळी |{{cricon|BAN}} [[शाकिब अल हसन]] |५० <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]–[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक बळी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वोत्कृष्ट [[गोलंदाजी सरासरी]] <small>(किमान ४०० चेंडू)</small> |{{cricon|दक्षिण आफ्रिका}} [[ॲनरिक नॉर्त्ये]] |१२.६० <small>([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_career_bowling_average.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्कृष्ट गोलंदाजी सरासरी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वोत्कृष्ट [[स्ट्राइक रेट]] <small>(किमान ४०० चेंडू)</small> |{{cricon|SRI}} [[वनिंदु हसरंगा]] |११.७२ <small>([[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]–[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_career_strike_rate.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम – सर्वोत्कृष्ट स्ट्राइक रेट|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वोत्कृष्ट [[इकॉनॉमी रेट]] <small>(किमान ४०० चेंडू)</small> |{{cricon|भारत}} [[जसप्रीत बुमराह]] |५.६६ <small>([[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_career_economy_rate.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्कृष्ट इकॉनॉमी रेट|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वोत्तम गोलंदाजी |{{cricon|SRI}} [[अजंता मेंडिस]] वि {{cr|ZIM}} |६/८ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_figures_innings.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्तम गोलंदाजी | publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |स्पर्धेत सर्वाधिक बळी |{{cricon|अफगाणिस्तान|variant=२०१३}} [[फझलहक फारूखी]] आणि {{cricon|भारत}} [[अर्शदीप सिंग]] |१७ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_series.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - स्पर्धेत सर्वाधिक बळी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- ! colspan="4" | क्षेत्ररक्षण |- |सर्वाधिक गडी बाद <small>([[यष्टीरक्षक]])</small> |{{cricon|SA}} [[क्विंटन डी कॉक]] |३९ <small>([[२०१४ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/keeping/most_dismissals_career.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक गडी बाद|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वाधिक झेल <small>([[क्षेत्ररक्षण]])</small> |{{cricon|Australia}} [[डेव्हिड वॉर्नर]] |२५ <small>([[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००९]]–[[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/fielding/most_catches_career.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक झेल | publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- ! colspan="4" | संघ |- |सर्वाधिक सांघिक धावसंख्या |{{cr|SRI}} (वि {{cr|KEN}}) |२६०/६ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/highest_innings_totals.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक धावसंख्या |publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- | rowspan="2" |सर्वात कमी धावसंख्या |{{cr|NED}} (वि {{cr|SRI}}) |३९ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]])</small> | rowspan="2" |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/lowest_innings_totals.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वात कमी धावसंख्या | publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |{{cr|UGA}} (वि {{cr|WIN }}) |३९ <small>([[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])</small> |- |सर्वाधिक विजय % <small>(किमान १० सामने)</small> |{{cr|IND }} |७३.३३% <small>(सामने ६१, विजय ४३)</small> <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक विजय टक्केवारी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वात मोठा विजय <small>(धावांनुसार)</small> |{{cr|SRI}} (वि {{cr|KEN}}) |१७२ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/largest_margins.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वात मोठा विजय|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |एका सामन्यात सर्वाधिक एकूण धावा |{{cr|IND}} v {{cr|ENG}} |४९९/१४ <small>([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/highest_match_aggregates.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - एका सामन्यात सर्वाधिक एकूण धावा|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |एका सामन्यात सर्वात कमी एकूण धावा |{{cr|NED}} v {{cr|SRI}} |७९-११ <small>([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]])</small> |<ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/lowest_match_aggregates.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - एका सामन्यात सर्वात कमी एकूण धावा|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}</ref> |- |सर्वाधिक सलग विजय |{{cr|IND }} आणि {{Cr|SA}} |८ - दोन्ही [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] मध्ये | |} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== *[http://cricket.yahoo.com/ आयसीसी संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} *[http://www.cricinfo.com/wt202010/content/series/412671.html ICC World Twenty20 2010] from [[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] *[http://www.cricket-wc.com ICC World Twenty20] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} *[http://t20worldcupcricket.com T20 World Cup Website] {{२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{fb start}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन स्पर्धा}} {{fb end}} [[वर्ग:२०-२० क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन]] eoagbu7dqboy93oa73af38t3vlf4i4g 0 23195 2700229 2676784 2026-08-08T11:10:37Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700229 wikitext text/x-wiki '''मोहम्मद मोसादेक''' ([[फारसी भाषा|फारसी]]: مُحَمَد مُصَدِق; [[१६ जून]], [[इ.स. १८८२]]:[[तेहरान]], [[इराण]] - [[५ मार्च]], [[इ.स. १९६७]]) हा १९५१ ते १९५३ दरम्यान [[इराण]] देशाचा [[पंतप्रधान]] होता. लोकशाही मार्गाने निवडून सत्तेवर आलेल्या मोसादेकने इराणमधील [[खनिज तेल]] उद्योगाचे राष्ट्रीयीकरण करण्याची योजना आखली. त्याने १९१३ सालापासून ह्या उद्योगावर असलेले [[युनायटेड किंग्डम|ब्रिटनचे]] नियंत्रण काढून घेण्याचा प्रस्ताव मांडला. त्याच्या ह्या निर्णयावर तीव्र नापसंती व्यक्त करणाऱ्या ब्रिटनने [[अमेरिका|अमेरिकेच्या]] [[सी.आय.ए.]] ह्या गुप्तहेर संघटनेसोबत संगनमत करून मोसादेकला सत्तेवरून हाकलवून लावण्याचे कारस्थान रचले. [[सी.आय.ए.]]ने ऑगस्ट १९५३ मध्ये रचलेल्या राजकीय बंडामध्ये शहा [[मोहम्मद रझा पेहलवी]]ने मोसादेकचे पंतप्रधानपद बरखास्त करून सत्तेचे संपूर्ण नियंत्रण आपल्या हातात घेतले. तेव्हापासून १९७९ पुढील २६ वर्षे सालच्या [[इराणी क्रांती]]पर्यंत पेहलवी राज्यपदावर होता. [[File:Dr Mohammad Mosaddeq.jpg|thumb]] मोसादेकला इराण सरकारने ३ वर्षांचा तुरुंगवास सुनावला व त्यानंतर मृत्यूपर्यंत तो स्वतःच्या घरात नजरकैदेमध्ये होता. मोसादेक इराणमध्ये प्रचंड लोकप्रिय होता. ==बाह्य दुवे== *[http://www.iranchamber.com/history/mmosaddeq/mohammad_mosaddeq.php व्यक्तिचित्र] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260412131621/https://www.iranchamber.com/history/mmosaddeq/mohammad_mosaddeq.php |date=2026-04-12 }} {{कॉमन्स वर्ग|Mohammad Mosaddegh|{{लेखनाव}}}} {{DEFAULTSORT:मोसादेक, मोहम्मद}} [[वर्ग:इ.स. १८८२ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९६७ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इराणचे पंतप्रधान]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] ras11r44s14e6unzapn7zfdu9fuau0t 0 30863 2700090 2685851 2026-08-07T20:22:50Z अभय नातू 206 /* मृत्यू */ 2700090 wikitext text/x-wiki {{वर्षपेटी|-195}} == महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी == == जन्म == == मृत्यू == * [[जून १]] - [[हानवंशीय गाओझु]], [[:वर्ग:चिनी सम्राट|चिनी सम्राट]]. * [[देववर्मन]] - [[मौर्य सम्राट]]. == शोध == == निर्मिती == == समाप्ती == [[वर्ग:इ.स.पू. १९५]] [[वर्ग:इ.स.पू.चे १९० चे दशक]] [[वर्ग:इ.स.पू.चे २ रे शतक]] [[वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक]] 6h4t26fack15qx6e2032j5kjhis99c1 0 31027 2700082 2095703 2026-08-07T20:18:13Z अभय नातू 206 /* मृत्यू */ 2700082 wikitext text/x-wiki {{वर्षपेटी|-202}} == महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी == == जन्म == == मृत्यू == * [[शालिशुक]] - [[मौर्य सम्राट]]. == शोध == == निर्मिती == == समाप्ती == [[वर्ग:इ.स.पू. २०२]] [[वर्ग:इ.स.पू.चे २०० चे दशक]] [[वर्ग:इ.स.पू.चे ३ रे शतक]] [[वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक]] 5a72lavgqfnhhr0ovrkrp1wvymzw2aa 0 31885 2700214 2699313 2026-08-08T09:47:15Z ~2026-43673-12 186054 /* */ 2700214 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = तालुका |स्थानिक_नाव = देगलूर |इतर_नाव = |टोपणनाव = |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |अक्षांश = 18|अक्षांशमिनिटे = 32|अक्षांशसेकंद = 46 |रेखांश= 77|रेखांशमिनिटे= 34|रेखांशसेकंद= 39 |मुळ_नकाशा = <!-- only if default map not wanted --> |शोधक_स्थान = <!-- left/right --> |मुळ_नकाशा_पट्टी = <!-- हो/नाही --> |आतील_नकाशा_चिन्ह = <!-- हो/नाही --> |नकाशा_शीर्षक = |क्षेत्रफळ_एकूण =20 |क्षेत्रफळ_आकारमान = |क्षेत्रफळ_क्रमांक = |क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = |क्षेत्रफळ_मेट्रो = |क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ = |उंची = |उंची_संदर्भ = |समुद्री_किनारा = |हवामान = |वर्षाव = |तापमान_वार्षिक = |तापमान_हिवाळा = |तापमान_उन्हाळा = |मुख्यालय = <!-- फक्त जिल्हांसाठीच--> |मोठे_शहर = |मोठे_मेट्रो = |जवळचे_शहर = नांदेड |प्रांत = |विभाग = |जिल्हा = नांदेड जिल्हा |लोकसंख्या_एकूण = |लोकसंख्या_वर्ष =2011 |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = |लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर = |साक्षरता = |साक्षरता_पुरुष = |साक्षरता_स्त्री = |अधिकृत_भाषा = मराठी |नेता_पद_१ = नगराध्यक्ष |नेता_नाव_१ = विजय टाकळे |नेता_पद_२ = |नेता_नाव_२ = |संसदीय_मतदारसंघ = [[नांदेड (लोकसभा मतदारसंघ)|नांदेड]] |विधानसभा_मतदारसंघ = [[देगलूर विधानसभा मतदारसंघ|देगलूर]] |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]] |न्यायक्षेत्र_नाव_१ = देगलूर |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]] |न्यायक्षेत्र_नाव_२ = देगलूर |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = |न्यायक्षेत्र_नाव_३ = |कोरे_शीर्षक_१ = |कोरे_उत्तर_१ = |एसटीडी_कोड = +०२४६3 |पिन_कोड = 431717 |आरटीओ_कोड = MH26 |संकेतस्थळ = |संकेतस्थळ_नाव = |दालन = |तळटिपा = |गुणक_शीर्षक = <!-- हो/नाही --> |स्वयंवर्गीत = <!-- हो/नाही --> |लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=|लोकसंख्या_क्रमांक=54493}} {{विस्तार}} '''देगलूर''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[नांदेड जिल्हा|नांदेड जिल्ह्याचा]] सीमावर्ती तालुका आहे. ==तालुक्यातील गावे== #[[आचेगाव]] #[[आळापूर]] #[[अलुर]] #[[आंबुलगा]] #[[आमदापूर]] #[[अंतापूर (देगलूर)]] #[[अपसावरगाव]] #[[बालेगाव]] #[[बल्लुर]] #[[बेंबरा]] #[[भक्तपूर]] #[[भायेगाव]] #[[भोकसखेडा]] #[[भुतनहिप्परगा]] #[[बिजलवाडी]] #[[बोमनाळी]] #[[बोरगाव (देगलूर)]] #[[चैनपूर]] #[[चाकुर (देगलूर)]] #[[चव्हाणवाडी (देगलूर)]] #[[दरेगाव (देगलूर)]] #[[दावणगिर]] #[[देगाव बुद्रुक (देगलूर)]] #[[देगाव खुर्द]] #[[देवापूर (देगलूर)]] #[[ढोसणी]] #[[गवंडगाव]] #[[गोगाळागोविंदतांडा]] #[[हळी]] #[[हणेगाव]] #[[हनुमानहिप्परगा]] #[[हावरगा]] #[[होट्टल]] #[[इब्राहिमपूर (देगलूर)]] #[[कबीरवाडी]] #[[कामजीवाडी]] #[[कनमारपाळी]] #[[करडखेड]] #[[कारेमलकापूर]] #[[कारेगाव (देगलूर)]] #[[काठेवाडी]] #[[कवळगड्डा]] #[[कवळगाव]] #[[केदारकुंटा]] #[[खानापूर (देगलूर)]] #[[खुत्मापूर]] #[[किणी (देगलूर)]] #[[किणीतांडा]] #[[कोकळगाव (देगलूर)]] #[[कोटेकल्लुर]] #[[क्षीरसमुद्र (देगलूर)]] #[[कुडाळी (देगलूर)]] #[[कुरुदगी बुद्रुक]] #[[कुरुदगी खुर्द]] #[[कुतुबशहापूरवाडी]] #[[लाख्खा]] #[[लिंबा (देगलूर)]] #[[लिंगणकेरूर]] #[[लोणी (देगलूर)]] #[[मैलापूर]] #[[माळेगाव (देगलूर)]] #[[मलकापूर (देगलूर)]] #[[मंडगी]] #[[मंगाजीवाडी]] #[[माणशाकरगा]] #[[माणुर बुद्रुक]] #[[मरखेल]] #[[मरतोळी]] #[[मेंदणकल्लुर]] #[[मेंगापूर (देगलूर)]] #[[मुंजळगा]] #[[नागराळ (देगलूर)]] #[[नाईकतांडा]] #[[नांदुर (देगलूर)]] #[[नरंगल बुद्रुक]] #[[नरंगल खुर्द]] #[[निपाणीसावरगाव]] #[[पेंडपल्ली]] #[[पिंपळगाव (देगलूर)]] #[[पुंजरवाडी (देगलूर)]] #[[रामपूर बुद्रुक]] #[[रामपूर प शहापूर]] #[[रमतापूर]] #[[सांगवी करडखेड]] #[[सांगवी उमर]] #[[शहापूर (देगलूर)]] #[[शेखापूर (देगलूर)]] #[[शेळगाव (देगलूर)]] #[[शेवळा (देगलूर)]] #[[शिळवणी]] #[[शिवआचेगाव]] #[[शिवणी (देगलूर)]] #[[सोमुर]] #[[सुगाव (देगलूर)]] #[[सुजयतपूर]] #[[सुंदगी बुद्रुक]] #[[सुंदगी खुर्द]] #[[ताडखेळ]] #[[टाकळीजहागिर]] #[[टाकळीबागम]] #[[टाकळीवळग]] #[[तामळूर]] #[[थडीसावरगाव]] #[[तुंबरपल्ली]] #[[तुपशेळगाव]] #[[वाडीकारखेड]] #[[वळग]] #[[वण्णाळी]] #[[वझर (देगलूर)]] #[[वझरगा]] #[[येडुर]] #[[येडुर खुर्द]] #[[येरगी]] #[[झरी (देगलूर)]] == ऐतिहासिक पार्श्वभूमी == देगलूर तालुका दोन राज्यांच्या सीमेवर वसलेला आहे. आग्नेय दिशेला [[तेलंगणा|तेलंगाणा]], वायव्य दिशेला कर्नाटक आहे. [[मराठी भाषा|मराठी]], [[तेलुगू भाषा]], [[कन्नड भाषा]] या येथील बोलीभाषा आहे. येथील बाजारपेठ, मोंढा प्रसिद्ध आहे. [[लेंडी नदी]] ही देगलूर तालुक्यातून वाहणारी मुख्य नदी आहे. * अडत व्यापारी शिक्षण संस्थेचे [[देगलूर महाविद्यालय]], धुंडा महाराज महाविद्यालय, साधना हायस्कूल, मानव्य विकास विद्यालय या शैक्षणिक संस्था आहेत. * [[होट्टलचे शिलालेख|होट्टल]] येथील हेमाडपंथी महादेव मंदिर प्रसिद्ध आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== देगलूर येथे मोठे घुमट आहे. * [[होट्टलचे शिलालेख]]: येथून जवळच होट्टल येथे जगप्रसिद्ध सिद्धेश्वर मंदिर व त्यावर असलेले कोरीव काम हे स्थापत्यकलेचा उत्तम नमुना आहे. दगडावरील कोरीवकाम नादब्रम्ह गणेश मूर्ती विलोभनीय आहे. होट्टल येथे दरवर्षी होट्टल महोत्सवाचे आयोजन करण्यात येत आहे. ==नागरी सुविधा== ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} {{नांदेड जिल्ह्यातील तालुके}} [[वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] [[वर्ग:नांदेड जिल्हा]] 1qjw3k29uykfb0y3scmbt1694p2c7yq 2700215 2700214 2026-08-08T09:47:54Z ~2026-43673-12 186054 2700215 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = तालुका |स्थानिक_नाव = देगलूर |इतर_नाव = |टोपणनाव = |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |अक्षांश = 18|अक्षांशमिनिटे = 32|अक्षांशसेकंद = 46 |रेखांश= 77|रेखांशमिनिटे= 34|रेखांशसेकंद= 39 |मुळ_नकाशा = <!-- only if default map not wanted --> |शोधक_स्थान = <!-- left/right --> |मुळ_नकाशा_पट्टी = <!-- हो/नाही --> |आतील_नकाशा_चिन्ह = <!-- हो/नाही --> |नकाशा_शीर्षक = |क्षेत्रफळ_एकूण =20 |क्षेत्रफळ_आकारमान = |क्षेत्रफळ_क्रमांक = |क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = |क्षेत्रफळ_मेट्रो = |क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ = |उंची = |उंची_संदर्भ = |समुद्री_किनारा = |हवामान = |वर्षाव = |तापमान_वार्षिक = |तापमान_हिवाळा = |तापमान_उन्हाळा = |मुख्यालय = <!-- फक्त जिल्हांसाठीच--> |मोठे_शहर = |मोठे_मेट्रो = |जवळचे_शहर = नांदेड |प्रांत = |विभाग = |जिल्हा = नांदेड जिल्हा |लोकसंख्या_एकूण = |लोकसंख्या_वर्ष =2011 |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = |लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर = |साक्षरता = |साक्षरता_पुरुष = |साक्षरता_स्त्री = |अधिकृत_भाषा = मराठी |नेता_पद_१ = नगराध्यक्ष |नेता_नाव_१ = विजय टाकळे |नेता_पद_२ = |नेता_नाव_२ = |संसदीय_मतदारसंघ = [[नांदेड (लोकसभा मतदारसंघ)|नांदेड]] |विधानसभा_मतदारसंघ = [[देगलूर विधानसभा मतदारसंघ|देगलूर]] |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]] |न्यायक्षेत्र_नाव_१ = देगलूर |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]] |न्यायक्षेत्र_नाव_२ = देगलूर |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = |न्यायक्षेत्र_नाव_३ = |कोरे_शीर्षक_१ = |कोरे_उत्तर_१ = |एसटीडी_कोड = +०२४६3 |पिन_कोड = 431717 |आरटीओ_कोड = MH26 |संकेतस्थळ = |संकेतस्थळ_नाव = |दालन = |तळटिपा = |गुणक_शीर्षक = <!-- हो/नाही --> |स्वयंवर्गीत = <!-- हो/नाही --> |लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=|लोकसंख्या_क्रमांक=54493}} {{विस्तार}} '''देगलूर''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[नांदेड जिल्हा|नांदेड जिल्ह्याचा]] सीमावर्ती तालुका आहे. ==तालुक्यातील गावे== #[[आचेगाव]] #[[आळापूर]] #[[अलुर]] #[[आंबुलगा]] #[[आमदापूर]] #[[अंतापूर (देगलूर)]] #[[अपसावरगाव]] #[[बालेगाव]] #[[बल्लुर]] #[[बेंबरा]] #[[भक्तपूर]] #[[भायेगाव]] #[[भोकसखेडा]] #[[भुतनहिप्परगा]] #[[बिजलवाडी]] #[[बोमनाळी]] #[[बोरगाव (देगलूर)]] #[[चैनपूर]] #[[चाकुर (देगलूर)]] #[[चव्हाणवाडी (देगलूर)]] #[[दरेगाव (देगलूर)]] #[[दावणगिर]] #[[देगाव बुद्रुक (देगलूर)]] #[[देगाव खुर्द]] #[[देवापूर (देगलूर)]] #[[ढोसणी]] #[[गवंडगाव]] #[[गोगाळागोविंदतांडा]] #[[हळी]] #[[हणेगाव]] #[[हनुमानहिप्परगा]] #[[हावरगा]] #[[होट्टल]] #[[इब्राहिमपूर (देगलूर)]] #[[कबीरवाडी]] #[[कामजीवाडी]] #[[कनमारपाळी]] #[[करडखेड]] #[[कारेमलकापूर]] #[[कारेगाव (देगलूर)]] #[[काठेवाडी]] #[[कवळगड्डा]] #[[कवळगाव]] #[[केदारकुंटा]] #[[खानापूर (देगलूर)]] #[[खुत्मापूर]] #[[किणी (देगलूर)]] #[[किणीतांडा]] #[[कोकळगाव (देगलूर)]] #[[कोटेकल्लुर]] #[[क्षीरसमुद्र (देगलूर)]] #[[कुडाळी (देगलूर)]] #[[कुरुदगी बुद्रुक]] #[[कुरुदगी खुर्द]] #[[कुतुबशहापूरवाडी]] #[[लाख्खा]] #[[लिंबा (देगलूर)]] #[[लिंगणकेरूर]] #[[लोणी (देगलूर)]] #[[मैलापूर]] #[[माळेगाव (देगलूर)]] #[[मलकापूर (देगलूर)]] #[[मंडगी]] #[[मंगाजीवाडी]] #[[माणशाकरगा]] #[[माणुर बुद्रुक]] #[[मरखेल]] #[[मरतोळी]] #[[मेंदणकल्लुर]] #[[मेंगापूर (देगलूर)]] #[[मुंजळगा]] #[[नागराळ (देगलूर)]] #[[नाईकतांडा]] #[[नांदुर (देगलूर)]] #[[नरंगल बुद्रुक]] #[[नरंगल खुर्द]] #[[निपाणीसावरगाव]] #[[पेंडपल्ली]] #[[पिंपळगाव (देगलूर)]] #[[पुंजरवाडी (देगलूर)]] #[[रामपूर बुद्रुक]] #[[रामपूर प शहापूर]] #[[रमतापूर]] #[[सांगवी करडखेड]] #[[सांगवी उमर]] #[[शहापूर (देगलूर)]] #[[शेखापूर (देगलूर)]] #[[शेळगाव (देगलूर)]] #[[शेवळा (देगलूर)]] #[[शिळवणी]] #[[शिवआचेगाव]] #[[शिवणी (देगलूर)]] #[[सोमुर]] #[[सुगाव (देगलूर)]] #[[सुजयतपूर]] #[[सुंदगी बुद्रुक]] #[[सुंदगी खुर्द]] #[[ताडखेळ]] #[[टाकळीजहागिर]] #[[टाकळीबागम]] #[[टाकळीवळग]] #[[तामळूर]] #[[थडीसावरगाव]] #[[तुंबरपल्ली]] #[[तुपशेळगाव]] #[[वाडीकारखेड]] #[[वळग]] #[[वण्णाळी]] #[[वझर (देगलूर)]] #[[वझरगा]] #[[येडुर]] #[[येडुर खुर्द]] #[[येरगी]] #[[झरी (देगलूर)]] ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== देगलूर येथे मोठे घुमट आहे. * [[होट्टलचे शिलालेख]]: येथून जवळच होट्टल येथे जगप्रसिद्ध सिद्धेश्वर मंदिर व त्यावर असलेले कोरीव काम हे स्थापत्यकलेचा उत्तम नमुना आहे. दगडावरील कोरीवकाम नादब्रम्ह गणेश मूर्ती विलोभनीय आहे. होट्टल येथे दरवर्षी होट्टल महोत्सवाचे आयोजन करण्यात येत आहे. ==नागरी सुविधा== ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} {{नांदेड जिल्ह्यातील तालुके}} [[वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] [[वर्ग:नांदेड जिल्हा]] bvfjzgjppxjr3wjclupgcjri522hl2t 2700216 2700215 2026-08-08T09:48:23Z ~2026-43673-12 186054 /* ऐतिहासिक पार्श्वभूमी */ 2700216 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = तालुका |स्थानिक_नाव = देगलूर |इतर_नाव = |टोपणनाव = |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |अक्षांश = 18|अक्षांशमिनिटे = 32|अक्षांशसेकंद = 46 |रेखांश= 77|रेखांशमिनिटे= 34|रेखांशसेकंद= 39 |मुळ_नकाशा = <!-- only if default map not wanted --> |शोधक_स्थान = <!-- left/right --> |मुळ_नकाशा_पट्टी = <!-- हो/नाही --> |आतील_नकाशा_चिन्ह = <!-- हो/नाही --> |नकाशा_शीर्षक = |क्षेत्रफळ_एकूण =20 |क्षेत्रफळ_आकारमान = |क्षेत्रफळ_क्रमांक = |क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = |क्षेत्रफळ_मेट्रो = |क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ = |उंची = |उंची_संदर्भ = |समुद्री_किनारा = |हवामान = |वर्षाव = |तापमान_वार्षिक = |तापमान_हिवाळा = |तापमान_उन्हाळा = |मुख्यालय = <!-- फक्त जिल्हांसाठीच--> |मोठे_शहर = |मोठे_मेट्रो = |जवळचे_शहर = नांदेड |प्रांत = |विभाग = |जिल्हा = नांदेड जिल्हा |लोकसंख्या_एकूण = |लोकसंख्या_वर्ष =2011 |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = |लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर = |साक्षरता = |साक्षरता_पुरुष = |साक्षरता_स्त्री = |अधिकृत_भाषा = मराठी |नेता_पद_१ = नगराध्यक्ष |नेता_नाव_१ = विजय टाकळे |नेता_पद_२ = |नेता_नाव_२ = |संसदीय_मतदारसंघ = [[नांदेड (लोकसभा मतदारसंघ)|नांदेड]] |विधानसभा_मतदारसंघ = [[देगलूर विधानसभा मतदारसंघ|देगलूर]] |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]] |न्यायक्षेत्र_नाव_१ = देगलूर |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]] |न्यायक्षेत्र_नाव_२ = देगलूर |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = |न्यायक्षेत्र_नाव_३ = |कोरे_शीर्षक_१ = |कोरे_उत्तर_१ = |एसटीडी_कोड = +०२४६3 |पिन_कोड = 431717 |आरटीओ_कोड = MH26 |संकेतस्थळ = |संकेतस्थळ_नाव = |दालन = |तळटिपा = |गुणक_शीर्षक = <!-- हो/नाही --> |स्वयंवर्गीत = <!-- हो/नाही --> |लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=|लोकसंख्या_क्रमांक=54493}} {{विस्तार}} '''देगलूर''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[नांदेड जिल्हा|नांदेड जिल्ह्याचा]] सीमावर्ती तालुका आहे. == ऐतिहासिक पार्श्वभूमी == देगलूर तालुका दोन राज्यांच्या सीमेवर वसलेला आहे. आग्नेय दिशेला [[तेलंगणा|तेलंगाणा]], वायव्य दिशेला कर्नाटक आहे. [[मराठी भाषा|मराठी]], [[तेलुगू भाषा]], [[कन्नड भाषा]] या येथील बोलीभाषा आहे. येथील बाजारपेठ, मोंढा प्रसिद्ध आहे. [[लेंडी नदी]] ही देगलूर तालुक्यातून वाहणारी मुख्य नदी आहे. * अडत व्यापारी शिक्षण संस्थेचे [[देगलूर महाविद्यालय]], धुंडा महाराज महाविद्यालय, साधना हायस्कूल, मानव्य विकास विद्यालय या शैक्षणिक संस्था आहेत. * [[होट्टलचे शिलालेख|होट्टल]] येथील हेमाडपंथी महादेव मंदिर प्रसिद्ध आहे. ==तालुक्यातील गावे== #[[आचेगाव]] #[[आळापूर]] #[[अलुर]] #[[आंबुलगा]] #[[आमदापूर]] #[[अंतापूर (देगलूर)]] #[[अपसावरगाव]] #[[बालेगाव]] #[[बल्लुर]] #[[बेंबरा]] #[[भक्तपूर]] #[[भायेगाव]] #[[भोकसखेडा]] #[[भुतनहिप्परगा]] #[[बिजलवाडी]] #[[बोमनाळी]] #[[बोरगाव (देगलूर)]] #[[चैनपूर]] #[[चाकुर (देगलूर)]] #[[चव्हाणवाडी (देगलूर)]] #[[दरेगाव (देगलूर)]] #[[दावणगिर]] #[[देगाव बुद्रुक (देगलूर)]] #[[देगाव खुर्द]] #[[देवापूर (देगलूर)]] #[[ढोसणी]] #[[गवंडगाव]] #[[गोगाळागोविंदतांडा]] #[[हळी]] #[[हणेगाव]] #[[हनुमानहिप्परगा]] #[[हावरगा]] #[[होट्टल]] #[[इब्राहिमपूर (देगलूर)]] #[[कबीरवाडी]] #[[कामजीवाडी]] #[[कनमारपाळी]] #[[करडखेड]] #[[कारेमलकापूर]] #[[कारेगाव (देगलूर)]] #[[काठेवाडी]] #[[कवळगड्डा]] #[[कवळगाव]] #[[केदारकुंटा]] #[[खानापूर (देगलूर)]] #[[खुत्मापूर]] #[[किणी (देगलूर)]] #[[किणीतांडा]] #[[कोकळगाव (देगलूर)]] #[[कोटेकल्लुर]] #[[क्षीरसमुद्र (देगलूर)]] #[[कुडाळी (देगलूर)]] #[[कुरुदगी बुद्रुक]] #[[कुरुदगी खुर्द]] #[[कुतुबशहापूरवाडी]] #[[लाख्खा]] #[[लिंबा (देगलूर)]] #[[लिंगणकेरूर]] #[[लोणी (देगलूर)]] #[[मैलापूर]] #[[माळेगाव (देगलूर)]] #[[मलकापूर (देगलूर)]] #[[मंडगी]] #[[मंगाजीवाडी]] #[[माणशाकरगा]] #[[माणुर बुद्रुक]] #[[मरखेल]] #[[मरतोळी]] #[[मेंदणकल्लुर]] #[[मेंगापूर (देगलूर)]] #[[मुंजळगा]] #[[नागराळ (देगलूर)]] #[[नाईकतांडा]] #[[नांदुर (देगलूर)]] #[[नरंगल बुद्रुक]] #[[नरंगल खुर्द]] #[[निपाणीसावरगाव]] #[[पेंडपल्ली]] #[[पिंपळगाव (देगलूर)]] #[[पुंजरवाडी (देगलूर)]] #[[रामपूर बुद्रुक]] #[[रामपूर प शहापूर]] #[[रमतापूर]] #[[सांगवी करडखेड]] #[[सांगवी उमर]] #[[शहापूर (देगलूर)]] #[[शेखापूर (देगलूर)]] #[[शेळगाव (देगलूर)]] #[[शेवळा (देगलूर)]] #[[शिळवणी]] #[[शिवआचेगाव]] #[[शिवणी (देगलूर)]] #[[सोमुर]] #[[सुगाव (देगलूर)]] #[[सुजयतपूर]] #[[सुंदगी बुद्रुक]] #[[सुंदगी खुर्द]] #[[ताडखेळ]] #[[टाकळीजहागिर]] #[[टाकळीबागम]] #[[टाकळीवळग]] #[[तामळूर]] #[[थडीसावरगाव]] #[[तुंबरपल्ली]] #[[तुपशेळगाव]] #[[वाडीकारखेड]] #[[वळग]] #[[वण्णाळी]] #[[वझर (देगलूर)]] #[[वझरगा]] #[[येडुर]] #[[येडुर खुर्द]] #[[येरगी]] #[[झरी (देगलूर)]] ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== देगलूर येथे मोठे घुमट आहे. * [[होट्टलचे शिलालेख]]: येथून जवळच होट्टल येथे जगप्रसिद्ध सिद्धेश्वर मंदिर व त्यावर असलेले कोरीव काम हे स्थापत्यकलेचा उत्तम नमुना आहे. दगडावरील कोरीवकाम नादब्रम्ह गणेश मूर्ती विलोभनीय आहे. होट्टल येथे दरवर्षी होट्टल महोत्सवाचे आयोजन करण्यात येत आहे. ==नागरी सुविधा== ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} {{नांदेड जिल्ह्यातील तालुके}} [[वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] [[वर्ग:नांदेड जिल्हा]] f59j4fu6y8qh2sjv5l74clzww5wjb6o 2700217 2700216 2026-08-08T09:49:30Z ~2026-43673-12 186054 /* ऐतिहासिक पार्श्वभूमी */ 2700217 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = तालुका |स्थानिक_नाव = देगलूर |इतर_नाव = |टोपणनाव = |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |अक्षांश = 18|अक्षांशमिनिटे = 32|अक्षांशसेकंद = 46 |रेखांश= 77|रेखांशमिनिटे= 34|रेखांशसेकंद= 39 |मुळ_नकाशा = <!-- only if default map not wanted --> |शोधक_स्थान = <!-- left/right --> |मुळ_नकाशा_पट्टी = <!-- हो/नाही --> |आतील_नकाशा_चिन्ह = <!-- हो/नाही --> |नकाशा_शीर्षक = |क्षेत्रफळ_एकूण =20 |क्षेत्रफळ_आकारमान = |क्षेत्रफळ_क्रमांक = |क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = |क्षेत्रफळ_मेट्रो = |क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ = |उंची = |उंची_संदर्भ = |समुद्री_किनारा = |हवामान = |वर्षाव = |तापमान_वार्षिक = |तापमान_हिवाळा = |तापमान_उन्हाळा = |मुख्यालय = <!-- फक्त जिल्हांसाठीच--> |मोठे_शहर = |मोठे_मेट्रो = |जवळचे_शहर = नांदेड |प्रांत = |विभाग = |जिल्हा = नांदेड जिल्हा |लोकसंख्या_एकूण = |लोकसंख्या_वर्ष =2011 |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = |लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर = |साक्षरता = |साक्षरता_पुरुष = |साक्षरता_स्त्री = |अधिकृत_भाषा = मराठी |नेता_पद_१ = नगराध्यक्ष |नेता_नाव_१ = विजय टाकळे |नेता_पद_२ = |नेता_नाव_२ = |संसदीय_मतदारसंघ = [[नांदेड (लोकसभा मतदारसंघ)|नांदेड]] |विधानसभा_मतदारसंघ = [[देगलूर विधानसभा मतदारसंघ|देगलूर]] |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]] |न्यायक्षेत्र_नाव_१ = देगलूर |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]] |न्यायक्षेत्र_नाव_२ = देगलूर |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = |न्यायक्षेत्र_नाव_३ = |कोरे_शीर्षक_१ = |कोरे_उत्तर_१ = |एसटीडी_कोड = +०२४६3 |पिन_कोड = 431717 |आरटीओ_कोड = MH26 |संकेतस्थळ = |संकेतस्थळ_नाव = |दालन = |तळटिपा = |गुणक_शीर्षक = <!-- हो/नाही --> |स्वयंवर्गीत = <!-- हो/नाही --> |लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=|लोकसंख्या_क्रमांक=54493}} {{विस्तार}} '''देगलूर''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[नांदेड जिल्हा|नांदेड जिल्ह्याचा]] सीमावर्ती तालुका आहे. == ऐतिहासिक पार्श्वभूमी == देगलूर तालुका दोन राज्यांच्या सीमेवर वसलेला आहे. आग्नेय दिशेला [[तेलंगणा|तेलंगाणा]], वायव्य दिशेला कर्नाटक आहे. * [[मराठी भाषा|मराठी]], [[तेलुगू भाषा]], [[कन्नड भाषा]] या येथील बोलीभाषा आहे. [[लेंडी नदी]] ही देगलूर तालुक्यातून वाहणारी मुख्य नदी आहे. * अडत व्यापारी शिक्षण संस्थेचे [[देगलूर महाविद्यालय]], धुंडा महाराज महाविद्यालय, साधना हायस्कूल, मानव्य विकास विद्यालय या शैक्षणिक संस्था आहेत. * [[होट्टलचे शिलालेख|होट्टल]] येथील हेमाडपंथी महादेव मंदिर प्रसिद्ध आहे. येथील बाजारपेठ, मोंढा प्रसिद्ध आहे. ==तालुक्यातील गावे== #[[आचेगाव]] #[[आळापूर]] #[[अलुर]] #[[आंबुलगा]] #[[आमदापूर]] #[[अंतापूर (देगलूर)]] #[[अपसावरगाव]] #[[बालेगाव]] #[[बल्लुर]] #[[बेंबरा]] #[[भक्तपूर]] #[[भायेगाव]] #[[भोकसखेडा]] #[[भुतनहिप्परगा]] #[[बिजलवाडी]] #[[बोमनाळी]] #[[बोरगाव (देगलूर)]] #[[चैनपूर]] #[[चाकुर (देगलूर)]] #[[चव्हाणवाडी (देगलूर)]] #[[दरेगाव (देगलूर)]] #[[दावणगिर]] #[[देगाव बुद्रुक (देगलूर)]] #[[देगाव खुर्द]] #[[देवापूर (देगलूर)]] #[[ढोसणी]] #[[गवंडगाव]] #[[गोगाळागोविंदतांडा]] #[[हळी]] #[[हणेगाव]] #[[हनुमानहिप्परगा]] #[[हावरगा]] #[[होट्टल]] #[[इब्राहिमपूर (देगलूर)]] #[[कबीरवाडी]] #[[कामजीवाडी]] #[[कनमारपाळी]] #[[करडखेड]] #[[कारेमलकापूर]] #[[कारेगाव (देगलूर)]] #[[काठेवाडी]] #[[कवळगड्डा]] #[[कवळगाव]] #[[केदारकुंटा]] #[[खानापूर (देगलूर)]] #[[खुत्मापूर]] #[[किणी (देगलूर)]] #[[किणीतांडा]] #[[कोकळगाव (देगलूर)]] #[[कोटेकल्लुर]] #[[क्षीरसमुद्र (देगलूर)]] #[[कुडाळी (देगलूर)]] #[[कुरुदगी बुद्रुक]] #[[कुरुदगी खुर्द]] #[[कुतुबशहापूरवाडी]] #[[लाख्खा]] #[[लिंबा (देगलूर)]] #[[लिंगणकेरूर]] #[[लोणी (देगलूर)]] #[[मैलापूर]] #[[माळेगाव (देगलूर)]] #[[मलकापूर (देगलूर)]] #[[मंडगी]] #[[मंगाजीवाडी]] #[[माणशाकरगा]] #[[माणुर बुद्रुक]] #[[मरखेल]] #[[मरतोळी]] #[[मेंदणकल्लुर]] #[[मेंगापूर (देगलूर)]] #[[मुंजळगा]] #[[नागराळ (देगलूर)]] #[[नाईकतांडा]] #[[नांदुर (देगलूर)]] #[[नरंगल बुद्रुक]] #[[नरंगल खुर्द]] #[[निपाणीसावरगाव]] #[[पेंडपल्ली]] #[[पिंपळगाव (देगलूर)]] #[[पुंजरवाडी (देगलूर)]] #[[रामपूर बुद्रुक]] #[[रामपूर प शहापूर]] #[[रमतापूर]] #[[सांगवी करडखेड]] #[[सांगवी उमर]] #[[शहापूर (देगलूर)]] #[[शेखापूर (देगलूर)]] #[[शेळगाव (देगलूर)]] #[[शेवळा (देगलूर)]] #[[शिळवणी]] #[[शिवआचेगाव]] #[[शिवणी (देगलूर)]] #[[सोमुर]] #[[सुगाव (देगलूर)]] #[[सुजयतपूर]] #[[सुंदगी बुद्रुक]] #[[सुंदगी खुर्द]] #[[ताडखेळ]] #[[टाकळीजहागिर]] #[[टाकळीबागम]] #[[टाकळीवळग]] #[[तामळूर]] #[[थडीसावरगाव]] #[[तुंबरपल्ली]] #[[तुपशेळगाव]] #[[वाडीकारखेड]] #[[वळग]] #[[वण्णाळी]] #[[वझर (देगलूर)]] #[[वझरगा]] #[[येडुर]] #[[येडुर खुर्द]] #[[येरगी]] #[[झरी (देगलूर)]] ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== देगलूर येथे मोठे घुमट आहे. * [[होट्टलचे शिलालेख]]: येथून जवळच होट्टल येथे जगप्रसिद्ध सिद्धेश्वर मंदिर व त्यावर असलेले कोरीव काम हे स्थापत्यकलेचा उत्तम नमुना आहे. दगडावरील कोरीवकाम नादब्रम्ह गणेश मूर्ती विलोभनीय आहे. होट्टल येथे दरवर्षी होट्टल महोत्सवाचे आयोजन करण्यात येत आहे. ==नागरी सुविधा== ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} {{नांदेड जिल्ह्यातील तालुके}} [[वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] [[वर्ग:नांदेड जिल्हा]] lopp0g3wljrl60ksij9zkxpzwvmt6d1 2700218 2700217 2026-08-08T10:12:56Z ~2026-43673-12 186054 /* ऐतिहासिक पार्श्वभूमी */ 2700218 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = तालुका |स्थानिक_नाव = देगलूर |इतर_नाव = |टोपणनाव = |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |अक्षांश = 18|अक्षांशमिनिटे = 32|अक्षांशसेकंद = 46 |रेखांश= 77|रेखांशमिनिटे= 34|रेखांशसेकंद= 39 |मुळ_नकाशा = <!-- only if default map not wanted --> |शोधक_स्थान = <!-- left/right --> |मुळ_नकाशा_पट्टी = <!-- हो/नाही --> |आतील_नकाशा_चिन्ह = <!-- हो/नाही --> |नकाशा_शीर्षक = |क्षेत्रफळ_एकूण =20 |क्षेत्रफळ_आकारमान = |क्षेत्रफळ_क्रमांक = |क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = |क्षेत्रफळ_मेट्रो = |क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ = |उंची = |उंची_संदर्भ = |समुद्री_किनारा = |हवामान = |वर्षाव = |तापमान_वार्षिक = |तापमान_हिवाळा = |तापमान_उन्हाळा = |मुख्यालय = <!-- फक्त जिल्हांसाठीच--> |मोठे_शहर = |मोठे_मेट्रो = |जवळचे_शहर = नांदेड |प्रांत = |विभाग = |जिल्हा = नांदेड जिल्हा |लोकसंख्या_एकूण = |लोकसंख्या_वर्ष =2011 |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = |लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर = |साक्षरता = |साक्षरता_पुरुष = |साक्षरता_स्त्री = |अधिकृत_भाषा = मराठी |नेता_पद_१ = नगराध्यक्ष |नेता_नाव_१ = विजय टाकळे |नेता_पद_२ = |नेता_नाव_२ = |संसदीय_मतदारसंघ = [[नांदेड (लोकसभा मतदारसंघ)|नांदेड]] |विधानसभा_मतदारसंघ = [[देगलूर विधानसभा मतदारसंघ|देगलूर]] |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]] |न्यायक्षेत्र_नाव_१ = देगलूर |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]] |न्यायक्षेत्र_नाव_२ = देगलूर |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = |न्यायक्षेत्र_नाव_३ = |कोरे_शीर्षक_१ = |कोरे_उत्तर_१ = |एसटीडी_कोड = +०२४६3 |पिन_कोड = 431717 |आरटीओ_कोड = MH26 |संकेतस्थळ = |संकेतस्थळ_नाव = |दालन = |तळटिपा = |गुणक_शीर्षक = <!-- हो/नाही --> |स्वयंवर्गीत = <!-- हो/नाही --> |लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=|लोकसंख्या_क्रमांक=54493}} {{विस्तार}} '''देगलूर''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[नांदेड जिल्हा|नांदेड जिल्ह्याचा]] सीमावर्ती तालुका आहे. == ऐतिहासिक पार्श्वभूमी == * देगलूर तालुका दोन राज्यांच्या सीमेवर वसलेला आहे. आग्नेय दिशेला [[तेलंगणा|तेलंगाणा]], वायव्य दिशेला कर्नाटक आहे. [[लेंडी नदी]] ही देगलूर तालुक्यातून वाहणारी मुख्य नदी आहे. * [[मराठी भाषा|मराठी]]सोबतच [[तेलुगू भाषा]] व [[कन्नड भाषा]] या येथील प्रमुख बोलीभाषा आहे. [[होट्टलचे शिलालेख|होट्टल]] येथील हेमाडपंथी महादेव मंदिर प्रसिद्ध आहे. * अडत-व्यापारी शिक्षण संस्थेचे [[देगलूर महाविद्यालय]], धुंडा महाराज महाविद्यालय, साधना हायस्कूल, मानव्य विकास विद्यालय या शैक्षणिक संस्था आहेत. येथील बाजारपेठ, मोंढा प्रसिद्ध आहे. ==तालुक्यातील गावे== #[[आचेगाव]] #[[आळापूर]] #[[अलुर]] #[[आंबुलगा]] #[[आमदापूर]] #[[अंतापूर (देगलूर)]] #[[अपसावरगाव]] #[[बालेगाव]] #[[बल्लुर]] #[[बेंबरा]] #[[भक्तपूर]] #[[भायेगाव]] #[[भोकसखेडा]] #[[भुतनहिप्परगा]] #[[बिजलवाडी]] #[[बोमनाळी]] #[[बोरगाव (देगलूर)]] #[[चैनपूर]] #[[चाकुर (देगलूर)]] #[[चव्हाणवाडी (देगलूर)]] #[[दरेगाव (देगलूर)]] #[[दावणगिर]] #[[देगाव बुद्रुक (देगलूर)]] #[[देगाव खुर्द]] #[[देवापूर (देगलूर)]] #[[ढोसणी]] #[[गवंडगाव]] #[[गोगाळागोविंदतांडा]] #[[हळी]] #[[हणेगाव]] #[[हनुमानहिप्परगा]] #[[हावरगा]] #[[होट्टल]] #[[इब्राहिमपूर (देगलूर)]] #[[कबीरवाडी]] #[[कामजीवाडी]] #[[कनमारपाळी]] #[[करडखेड]] #[[कारेमलकापूर]] #[[कारेगाव (देगलूर)]] #[[काठेवाडी]] #[[कवळगड्डा]] #[[कवळगाव]] #[[केदारकुंटा]] #[[खानापूर (देगलूर)]] #[[खुत्मापूर]] #[[किणी (देगलूर)]] #[[किणीतांडा]] #[[कोकळगाव (देगलूर)]] #[[कोटेकल्लुर]] #[[क्षीरसमुद्र (देगलूर)]] #[[कुडाळी (देगलूर)]] #[[कुरुदगी बुद्रुक]] #[[कुरुदगी खुर्द]] #[[कुतुबशहापूरवाडी]] #[[लाख्खा]] #[[लिंबा (देगलूर)]] #[[लिंगणकेरूर]] #[[लोणी (देगलूर)]] #[[मैलापूर]] #[[माळेगाव (देगलूर)]] #[[मलकापूर (देगलूर)]] #[[मंडगी]] #[[मंगाजीवाडी]] #[[माणशाकरगा]] #[[माणुर बुद्रुक]] #[[मरखेल]] #[[मरतोळी]] #[[मेंदणकल्लुर]] #[[मेंगापूर (देगलूर)]] #[[मुंजळगा]] #[[नागराळ (देगलूर)]] #[[नाईकतांडा]] #[[नांदुर (देगलूर)]] #[[नरंगल बुद्रुक]] #[[नरंगल खुर्द]] #[[निपाणीसावरगाव]] #[[पेंडपल्ली]] #[[पिंपळगाव (देगलूर)]] #[[पुंजरवाडी (देगलूर)]] #[[रामपूर बुद्रुक]] #[[रामपूर प शहापूर]] #[[रमतापूर]] #[[सांगवी करडखेड]] #[[सांगवी उमर]] #[[शहापूर (देगलूर)]] #[[शेखापूर (देगलूर)]] #[[शेळगाव (देगलूर)]] #[[शेवळा (देगलूर)]] #[[शिळवणी]] #[[शिवआचेगाव]] #[[शिवणी (देगलूर)]] #[[सोमुर]] #[[सुगाव (देगलूर)]] #[[सुजयतपूर]] #[[सुंदगी बुद्रुक]] #[[सुंदगी खुर्द]] #[[ताडखेळ]] #[[टाकळीजहागिर]] #[[टाकळीबागम]] #[[टाकळीवळग]] #[[तामळूर]] #[[थडीसावरगाव]] #[[तुंबरपल्ली]] #[[तुपशेळगाव]] #[[वाडीकारखेड]] #[[वळग]] #[[वण्णाळी]] #[[वझर (देगलूर)]] #[[वझरगा]] #[[येडुर]] #[[येडुर खुर्द]] #[[येरगी]] #[[झरी (देगलूर)]] ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== देगलूर येथे मोठे घुमट आहे. * [[होट्टलचे शिलालेख]]: येथून जवळच होट्टल येथे जगप्रसिद्ध सिद्धेश्वर मंदिर व त्यावर असलेले कोरीव काम हे स्थापत्यकलेचा उत्तम नमुना आहे. दगडावरील कोरीवकाम नादब्रम्ह गणेश मूर्ती विलोभनीय आहे. होट्टल येथे दरवर्षी होट्टल महोत्सवाचे आयोजन करण्यात येत आहे. ==नागरी सुविधा== ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} {{नांदेड जिल्ह्यातील तालुके}} [[वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] [[वर्ग:नांदेड जिल्हा]] l7p8bp5pv74sx5vpn4npyzueqgr05p4 2700219 2700218 2026-08-08T10:13:53Z ~2026-43673-12 186054 /* ऐतिहासिक पार्श्वभूमी */ 2700219 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = तालुका |स्थानिक_नाव = देगलूर |इतर_नाव = |टोपणनाव = |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |अक्षांश = 18|अक्षांशमिनिटे = 32|अक्षांशसेकंद = 46 |रेखांश= 77|रेखांशमिनिटे= 34|रेखांशसेकंद= 39 |मुळ_नकाशा = <!-- only if default map not wanted --> |शोधक_स्थान = <!-- left/right --> |मुळ_नकाशा_पट्टी = <!-- हो/नाही --> |आतील_नकाशा_चिन्ह = <!-- हो/नाही --> |नकाशा_शीर्षक = |क्षेत्रफळ_एकूण =20 |क्षेत्रफळ_आकारमान = |क्षेत्रफळ_क्रमांक = |क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = |क्षेत्रफळ_मेट्रो = |क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ = |उंची = |उंची_संदर्भ = |समुद्री_किनारा = |हवामान = |वर्षाव = |तापमान_वार्षिक = |तापमान_हिवाळा = |तापमान_उन्हाळा = |मुख्यालय = <!-- फक्त जिल्हांसाठीच--> |मोठे_शहर = |मोठे_मेट्रो = |जवळचे_शहर = नांदेड |प्रांत = |विभाग = |जिल्हा = नांदेड जिल्हा |लोकसंख्या_एकूण = |लोकसंख्या_वर्ष =2011 |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = |लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर = |साक्षरता = |साक्षरता_पुरुष = |साक्षरता_स्त्री = |अधिकृत_भाषा = मराठी |नेता_पद_१ = नगराध्यक्ष |नेता_नाव_१ = विजय टाकळे |नेता_पद_२ = |नेता_नाव_२ = |संसदीय_मतदारसंघ = [[नांदेड (लोकसभा मतदारसंघ)|नांदेड]] |विधानसभा_मतदारसंघ = [[देगलूर विधानसभा मतदारसंघ|देगलूर]] |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]] |न्यायक्षेत्र_नाव_१ = देगलूर |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]] |न्यायक्षेत्र_नाव_२ = देगलूर |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = |न्यायक्षेत्र_नाव_३ = |कोरे_शीर्षक_१ = |कोरे_उत्तर_१ = |एसटीडी_कोड = +०२४६3 |पिन_कोड = 431717 |आरटीओ_कोड = MH26 |संकेतस्थळ = |संकेतस्थळ_नाव = |दालन = |तळटिपा = |गुणक_शीर्षक = <!-- हो/नाही --> |स्वयंवर्गीत = <!-- हो/नाही --> |लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=|लोकसंख्या_क्रमांक=54493}} {{विस्तार}} '''देगलूर''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[नांदेड जिल्हा|नांदेड जिल्ह्याचा]] सीमावर्ती तालुका आहे. == ऐतिहासिक पार्श्वभूमी == अडत-व्यापारी शिक्षण संस्थेचे [[देगलूर महाविद्यालय]], धुंडा महाराज महाविद्यालय, साधना हायस्कूल, मानव्य विकास विद्यालय या शैक्षणिक संस्था आहेत. * देगलूर तालुका दोन राज्यांच्या सीमेवर वसलेला आहे. आग्नेय दिशेला [[तेलंगणा|तेलंगाणा]], वायव्य दिशेला कर्नाटक आहे. * [[मराठी भाषा|मराठी]]सोबतच [[तेलुगू भाषा]] व [[कन्नड भाषा]] या येथील प्रमुख बोलीभाषा आहे. [[लेंडी नदी]] ही देगलूर तालुक्यातून वाहणारी मुख्य नदी आहे. * [[होट्टलचे शिलालेख|होट्टल]] येथील हेमाडपंथी महादेव मंदिर प्रसिद्ध आहे. येथील बाजारपेठ, मोंढा प्रसिद्ध आहे. ==तालुक्यातील गावे== #[[आचेगाव]] #[[आळापूर]] #[[अलुर]] #[[आंबुलगा]] #[[आमदापूर]] #[[अंतापूर (देगलूर)]] #[[अपसावरगाव]] #[[बालेगाव]] #[[बल्लुर]] #[[बेंबरा]] #[[भक्तपूर]] #[[भायेगाव]] #[[भोकसखेडा]] #[[भुतनहिप्परगा]] #[[बिजलवाडी]] #[[बोमनाळी]] #[[बोरगाव (देगलूर)]] #[[चैनपूर]] #[[चाकुर (देगलूर)]] #[[चव्हाणवाडी (देगलूर)]] #[[दरेगाव (देगलूर)]] #[[दावणगिर]] #[[देगाव बुद्रुक (देगलूर)]] #[[देगाव खुर्द]] #[[देवापूर (देगलूर)]] #[[ढोसणी]] #[[गवंडगाव]] #[[गोगाळागोविंदतांडा]] #[[हळी]] #[[हणेगाव]] #[[हनुमानहिप्परगा]] #[[हावरगा]] #[[होट्टल]] #[[इब्राहिमपूर (देगलूर)]] #[[कबीरवाडी]] #[[कामजीवाडी]] #[[कनमारपाळी]] #[[करडखेड]] #[[कारेमलकापूर]] #[[कारेगाव (देगलूर)]] #[[काठेवाडी]] #[[कवळगड्डा]] #[[कवळगाव]] #[[केदारकुंटा]] #[[खानापूर (देगलूर)]] #[[खुत्मापूर]] #[[किणी (देगलूर)]] #[[किणीतांडा]] #[[कोकळगाव (देगलूर)]] #[[कोटेकल्लुर]] #[[क्षीरसमुद्र (देगलूर)]] #[[कुडाळी (देगलूर)]] #[[कुरुदगी बुद्रुक]] #[[कुरुदगी खुर्द]] #[[कुतुबशहापूरवाडी]] #[[लाख्खा]] #[[लिंबा (देगलूर)]] #[[लिंगणकेरूर]] #[[लोणी (देगलूर)]] #[[मैलापूर]] #[[माळेगाव (देगलूर)]] #[[मलकापूर (देगलूर)]] #[[मंडगी]] #[[मंगाजीवाडी]] #[[माणशाकरगा]] #[[माणुर बुद्रुक]] #[[मरखेल]] #[[मरतोळी]] #[[मेंदणकल्लुर]] #[[मेंगापूर (देगलूर)]] #[[मुंजळगा]] #[[नागराळ (देगलूर)]] #[[नाईकतांडा]] #[[नांदुर (देगलूर)]] #[[नरंगल बुद्रुक]] #[[नरंगल खुर्द]] #[[निपाणीसावरगाव]] #[[पेंडपल्ली]] #[[पिंपळगाव (देगलूर)]] #[[पुंजरवाडी (देगलूर)]] #[[रामपूर बुद्रुक]] #[[रामपूर प शहापूर]] #[[रमतापूर]] #[[सांगवी करडखेड]] #[[सांगवी उमर]] #[[शहापूर (देगलूर)]] #[[शेखापूर (देगलूर)]] #[[शेळगाव (देगलूर)]] #[[शेवळा (देगलूर)]] #[[शिळवणी]] #[[शिवआचेगाव]] #[[शिवणी (देगलूर)]] #[[सोमुर]] #[[सुगाव (देगलूर)]] #[[सुजयतपूर]] #[[सुंदगी बुद्रुक]] #[[सुंदगी खुर्द]] #[[ताडखेळ]] #[[टाकळीजहागिर]] #[[टाकळीबागम]] #[[टाकळीवळग]] #[[तामळूर]] #[[थडीसावरगाव]] #[[तुंबरपल्ली]] #[[तुपशेळगाव]] #[[वाडीकारखेड]] #[[वळग]] #[[वण्णाळी]] #[[वझर (देगलूर)]] #[[वझरगा]] #[[येडुर]] #[[येडुर खुर्द]] #[[येरगी]] #[[झरी (देगलूर)]] ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== देगलूर येथे मोठे घुमट आहे. * [[होट्टलचे शिलालेख]]: येथून जवळच होट्टल येथे जगप्रसिद्ध सिद्धेश्वर मंदिर व त्यावर असलेले कोरीव काम हे स्थापत्यकलेचा उत्तम नमुना आहे. दगडावरील कोरीवकाम नादब्रम्ह गणेश मूर्ती विलोभनीय आहे. होट्टल येथे दरवर्षी होट्टल महोत्सवाचे आयोजन करण्यात येत आहे. ==नागरी सुविधा== ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} {{नांदेड जिल्ह्यातील तालुके}} [[वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] [[वर्ग:नांदेड जिल्हा]] m6jpnhxus5xbp366w391fihjreb0sge 2700220 2700219 2026-08-08T10:14:11Z ~2026-43673-12 186054 /* ऐतिहासिक पार्श्वभूमी */ 2700220 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = तालुका |स्थानिक_नाव = देगलूर |इतर_नाव = |टोपणनाव = |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |अक्षांश = 18|अक्षांशमिनिटे = 32|अक्षांशसेकंद = 46 |रेखांश= 77|रेखांशमिनिटे= 34|रेखांशसेकंद= 39 |मुळ_नकाशा = <!-- only if default map not wanted --> |शोधक_स्थान = <!-- left/right --> |मुळ_नकाशा_पट्टी = <!-- हो/नाही --> |आतील_नकाशा_चिन्ह = <!-- हो/नाही --> |नकाशा_शीर्षक = |क्षेत्रफळ_एकूण =20 |क्षेत्रफळ_आकारमान = |क्षेत्रफळ_क्रमांक = |क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = |क्षेत्रफळ_मेट्रो = |क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ = |उंची = |उंची_संदर्भ = |समुद्री_किनारा = |हवामान = |वर्षाव = |तापमान_वार्षिक = |तापमान_हिवाळा = |तापमान_उन्हाळा = |मुख्यालय = <!-- फक्त जिल्हांसाठीच--> |मोठे_शहर = |मोठे_मेट्रो = |जवळचे_शहर = नांदेड |प्रांत = |विभाग = |जिल्हा = नांदेड जिल्हा |लोकसंख्या_एकूण = |लोकसंख्या_वर्ष =2011 |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = |लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर = |साक्षरता = |साक्षरता_पुरुष = |साक्षरता_स्त्री = |अधिकृत_भाषा = मराठी |नेता_पद_१ = नगराध्यक्ष |नेता_नाव_१ = विजय टाकळे |नेता_पद_२ = |नेता_नाव_२ = |संसदीय_मतदारसंघ = [[नांदेड (लोकसभा मतदारसंघ)|नांदेड]] |विधानसभा_मतदारसंघ = [[देगलूर विधानसभा मतदारसंघ|देगलूर]] |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]] |न्यायक्षेत्र_नाव_१ = देगलूर |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]] |न्यायक्षेत्र_नाव_२ = देगलूर |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = |न्यायक्षेत्र_नाव_३ = |कोरे_शीर्षक_१ = |कोरे_उत्तर_१ = |एसटीडी_कोड = +०२४६3 |पिन_कोड = 431717 |आरटीओ_कोड = MH26 |संकेतस्थळ = |संकेतस्थळ_नाव = |दालन = |तळटिपा = |गुणक_शीर्षक = <!-- हो/नाही --> |स्वयंवर्गीत = <!-- हो/नाही --> |लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=|लोकसंख्या_क्रमांक=54493}} {{विस्तार}} '''देगलूर''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[नांदेड जिल्हा|नांदेड जिल्ह्याचा]] सीमावर्ती तालुका आहे. == ऐतिहासिक पार्श्वभूमी == अडत-व्यापारी शिक्षण संस्थेचे [[देगलूर महाविद्यालय]], धुंडा महाराज महाविद्यालय, साधना हायस्कूल, मानव्य विकास विद्यालय या शैक्षणिक संस्था आहेत. * देगलूर तालुका दोन राज्यांच्या सीमेवर वसलेला आहे. आग्नेय दिशेला [[तेलंगणा|तेलंगाणा]], वायव्य दिशेला कर्नाटक आहे. **[[मराठी भाषा|मराठी]]सोबतच [[तेलुगू भाषा]] व [[कन्नड भाषा]] या येथील प्रमुख बोलीभाषा आहे. [[लेंडी नदी]] ही देगलूर तालुक्यातून वाहणारी मुख्य नदी आहे. * [[होट्टलचे शिलालेख|होट्टल]] येथील हेमाडपंथी महादेव मंदिर प्रसिद्ध आहे. येथील बाजारपेठ, मोंढा प्रसिद्ध आहे. ==तालुक्यातील गावे== #[[आचेगाव]] #[[आळापूर]] #[[अलुर]] #[[आंबुलगा]] #[[आमदापूर]] #[[अंतापूर (देगलूर)]] #[[अपसावरगाव]] #[[बालेगाव]] #[[बल्लुर]] #[[बेंबरा]] #[[भक्तपूर]] #[[भायेगाव]] #[[भोकसखेडा]] #[[भुतनहिप्परगा]] #[[बिजलवाडी]] #[[बोमनाळी]] #[[बोरगाव (देगलूर)]] #[[चैनपूर]] #[[चाकुर (देगलूर)]] #[[चव्हाणवाडी (देगलूर)]] #[[दरेगाव (देगलूर)]] #[[दावणगिर]] #[[देगाव बुद्रुक (देगलूर)]] #[[देगाव खुर्द]] #[[देवापूर (देगलूर)]] #[[ढोसणी]] #[[गवंडगाव]] #[[गोगाळागोविंदतांडा]] #[[हळी]] #[[हणेगाव]] #[[हनुमानहिप्परगा]] #[[हावरगा]] #[[होट्टल]] #[[इब्राहिमपूर (देगलूर)]] #[[कबीरवाडी]] #[[कामजीवाडी]] #[[कनमारपाळी]] #[[करडखेड]] #[[कारेमलकापूर]] #[[कारेगाव (देगलूर)]] #[[काठेवाडी]] #[[कवळगड्डा]] #[[कवळगाव]] #[[केदारकुंटा]] #[[खानापूर (देगलूर)]] #[[खुत्मापूर]] #[[किणी (देगलूर)]] #[[किणीतांडा]] #[[कोकळगाव (देगलूर)]] #[[कोटेकल्लुर]] #[[क्षीरसमुद्र (देगलूर)]] #[[कुडाळी (देगलूर)]] #[[कुरुदगी बुद्रुक]] #[[कुरुदगी खुर्द]] #[[कुतुबशहापूरवाडी]] #[[लाख्खा]] #[[लिंबा (देगलूर)]] #[[लिंगणकेरूर]] #[[लोणी (देगलूर)]] #[[मैलापूर]] #[[माळेगाव (देगलूर)]] #[[मलकापूर (देगलूर)]] #[[मंडगी]] #[[मंगाजीवाडी]] #[[माणशाकरगा]] #[[माणुर बुद्रुक]] #[[मरखेल]] #[[मरतोळी]] #[[मेंदणकल्लुर]] #[[मेंगापूर (देगलूर)]] #[[मुंजळगा]] #[[नागराळ (देगलूर)]] #[[नाईकतांडा]] #[[नांदुर (देगलूर)]] #[[नरंगल बुद्रुक]] #[[नरंगल खुर्द]] #[[निपाणीसावरगाव]] #[[पेंडपल्ली]] #[[पिंपळगाव (देगलूर)]] #[[पुंजरवाडी (देगलूर)]] #[[रामपूर बुद्रुक]] #[[रामपूर प शहापूर]] #[[रमतापूर]] #[[सांगवी करडखेड]] #[[सांगवी उमर]] #[[शहापूर (देगलूर)]] #[[शेखापूर (देगलूर)]] #[[शेळगाव (देगलूर)]] #[[शेवळा (देगलूर)]] #[[शिळवणी]] #[[शिवआचेगाव]] #[[शिवणी (देगलूर)]] #[[सोमुर]] #[[सुगाव (देगलूर)]] #[[सुजयतपूर]] #[[सुंदगी बुद्रुक]] #[[सुंदगी खुर्द]] #[[ताडखेळ]] #[[टाकळीजहागिर]] #[[टाकळीबागम]] #[[टाकळीवळग]] #[[तामळूर]] #[[थडीसावरगाव]] #[[तुंबरपल्ली]] #[[तुपशेळगाव]] #[[वाडीकारखेड]] #[[वळग]] #[[वण्णाळी]] #[[वझर (देगलूर)]] #[[वझरगा]] #[[येडुर]] #[[येडुर खुर्द]] #[[येरगी]] #[[झरी (देगलूर)]] ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== देगलूर येथे मोठे घुमट आहे. * [[होट्टलचे शिलालेख]]: येथून जवळच होट्टल येथे जगप्रसिद्ध सिद्धेश्वर मंदिर व त्यावर असलेले कोरीव काम हे स्थापत्यकलेचा उत्तम नमुना आहे. दगडावरील कोरीवकाम नादब्रम्ह गणेश मूर्ती विलोभनीय आहे. होट्टल येथे दरवर्षी होट्टल महोत्सवाचे आयोजन करण्यात येत आहे. ==नागरी सुविधा== ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} {{नांदेड जिल्ह्यातील तालुके}} [[वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] [[वर्ग:नांदेड जिल्हा]] qohs6z0azsdrpyoz4totdi5c3mls6ro 0 51180 2700005 2443195 2026-08-07T13:41:59Z Abhijitsathe 4193 2700005 wikitext text/x-wiki '''अजमेर लोकसभा मतदारसंघ''' हा [[भारत]] देशाच्या ५४३ [[लोकसभा]] [[लोकसभा मतदारसंघांची यादी|मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. हा मतदारसंघ [[राजस्थान]] राज्याच्या [[अजमेर]] ह्या नगरात स्थित असून येथील सात [[राजस्थान विधानसभा|विधानसभा]] मतदारसंघ [[अजमेर जिल्हा|अजमेर जिल्ह्यात]] तर एक [[जयपूर जिल्हा|जयपूर जिल्ह्यात]] आहेत. == विधानसभा मतदासंघ == लोकसभा मतदारसंघ अजमेर मध्ये खालील ८ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट करण्यात आले आहेत. {| class="wikitable" ! # ! नाव ! जिल्हा |- |१ | [[अजमेर दक्षिण विधानसभा मतदारसंघ|अजमेर दक्षिण]] | rowspan=7 | [[अजमेर जिल्हा|अजमेर]] |- |२ | [[अजमेर उत्तर विधानसभा मतदारसंघ|अजमेर उत्तर]] |- |३ | [[किशनगढ विधानसभा मतदारसंघ|किशनगढ]] |- |४ | [[केकडी विधानसभा मतदारसंघ|केकडी]] |- |५ | [[नसीराबाद विधानसभा मतदारसंघ|नसीराबाद]] |- |६ | [[मुंडावर विधानसभा मतदारसंघ|मुंडावर]] |- |७ | [[पुष्कर विधानसभा मतदारसंघ|पुष्कर]] |- |८ | [[दुदू विधानसभा मतदारसंघ|दुदू]] | [[जयपूर जिल्हा|जयपूर]] |} == खासदार == {| class="wikitable" !वर्ष !लोकसभा<br>सत्र ![[खासदार]] ! colspan="2" |पक्ष |- | rowspan=2 | [[१९५१-५२ लोकसभा निवडणुका|१९५२]] | rowspan=2 | [[पहिली लोकसभा|पहिली]] | ज्वालाप्रसाद शर्मा | rowspan=6 bgcolor=#00CCFF| | rowspan=6 | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | rowspan=3 | [[मुकट बिहारीलाल भार्गव]] |- | [[१९५७ लोकसभा निवडणुका|१९५७]] | [[दुसरी लोकसभा|दुसरी]] |- | [[१९६२ लोकसभा निवडणुका|१९६२]] | [[तिसरी लोकसभा|तिसरी]] |- | [[१९६७ लोकसभा निवडणुका|१९६७]] | [[चौथी लोकसभा|चौथी]] | rowspan=2 | बी.एन. भार्गव |- | [[१९७१ लोकसभा निवडणुका|१९७१]] | [[पाचवी लोकसभा|पाचवी]] |- | [[१९७७ लोकसभा निवडणुका|१९७७]] | [[सहावी लोकसभा|सहावी]] | श्रीकरण शारदा | bgcolor=#0066CC| | [[जनता पक्ष]] |- | [[१९८० लोकसभा निवडणुका|१९८०]] | [[सातवी लोकसभा|सातवी]] | भगवानदेव आचार्य | rowspan=2 bgcolor=#00CCFF| | rowspan=2 | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[१९८४ लोकसभा निवडणुका|१९८४]] | [[आठवी लोकसभा|आठवी]] | विष्णू कुमार मोदी |- | [[१९८९ लोकसभा निवडणुका|१९८९]] | [[नववी लोकसभा|नववी]] | rowspan=3 | [[रस सिंह रावत]] | rowspan=3 bgcolor=#FF9900| | rowspan=3 | [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[१९९१ लोकसभा निवडणुका|१९९१]] | [[दहावी लोकसभा|दहावी]] |- | [[१९९६ लोकसभा निवडणुका|१९९६]] | [[अकरावी लोकसभा|अकरावी]] |- | [[१९९८ लोकसभा निवडणुका|१९९८]] | [[बारावी लोकसभा|बारावी]] | [[प्रभा ठाकूर]] | bgcolor=#00CCFF| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[१९९९ लोकसभा निवडणुका|१९९९]] | [[तेरावी लोकसभा|तेरावी]] | rowspan=2 | [[रस सिंह रावत]] | rowspan=2 bgcolor=#FF9900| | rowspan=2 | [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[२००४ लोकसभा निवडणुका|२००४]] | [[चौदावी लोकसभा|चौदावी]] |- | [[२००९ लोकसभा निवडणुका|२००९]] | [[पंधरावी लोकसभा|पंधरावी]] | [[सचिन पायलट]] | bgcolor=#00CCFF| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४]] | [[सोळावी लोकसभा|सोळावी]] | [[सांवर लाल जाट]] | bgcolor=#FF9900| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०१८ ^ | [[सोळावी लोकसभा|सोळावी]] | रघू शर्मा | bgcolor=#00CCFF| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९]] | [[सतरावी लोकसभा|सतरावी]] | rowspan=2 | [[भगीरथ चौधरी]] | rowspan=2 bgcolor=#FF9900| | rowspan=2 | [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[२०२४ लोकसभा निवडणुका|२०२४]] | [[अठरावी लोकसभा|अठरावी]] |} ==हे सुद्धा पहा== *[[भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची]] {{राजस्थानमधील लोकसभा मतदारसंघ}} [[वर्ग:अजमेर लोकसभा मतदारसंघ|*]] [[वर्ग:राजस्थानमधील लोकसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:अजमेर जिल्हा]] [[वर्ग:जयपूर जिल्हा]] 2citkirau3o0h2j39htsrv1374pe8bi 2700006 2700005 2026-08-07T13:45:13Z Abhijitsathe 4193 /* खासदार */ 2700006 wikitext text/x-wiki '''अजमेर लोकसभा मतदारसंघ''' हा [[भारत]] देशाच्या ५४३ [[लोकसभा]] [[लोकसभा मतदारसंघांची यादी|मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. हा मतदारसंघ [[राजस्थान]] राज्याच्या [[अजमेर]] ह्या नगरात स्थित असून येथील सात [[राजस्थान विधानसभा|विधानसभा]] मतदारसंघ [[अजमेर जिल्हा|अजमेर जिल्ह्यात]] तर एक [[जयपूर जिल्हा|जयपूर जिल्ह्यात]] आहेत. == विधानसभा मतदासंघ == लोकसभा मतदारसंघ अजमेर मध्ये खालील ८ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट करण्यात आले आहेत. {| class="wikitable" ! # ! नाव ! जिल्हा |- |१ | [[अजमेर दक्षिण विधानसभा मतदारसंघ|अजमेर दक्षिण]] | rowspan=7 | [[अजमेर जिल्हा|अजमेर]] |- |२ | [[अजमेर उत्तर विधानसभा मतदारसंघ|अजमेर उत्तर]] |- |३ | [[किशनगढ विधानसभा मतदारसंघ|किशनगढ]] |- |४ | [[केकडी विधानसभा मतदारसंघ|केकडी]] |- |५ | [[नसीराबाद विधानसभा मतदारसंघ|नसीराबाद]] |- |६ | [[मुंडावर विधानसभा मतदारसंघ|मुंडावर]] |- |७ | [[पुष्कर विधानसभा मतदारसंघ|पुष्कर]] |- |८ | [[दुदू विधानसभा मतदारसंघ|दुदू]] | [[जयपूर जिल्हा|जयपूर]] |} == खासदार == {| class="wikitable" !वर्ष !लोकसभा<br>सत्र ![[खासदार]] ! colspan="2" |पक्ष |- | rowspan=2 | [[१९५१-५२ लोकसभा निवडणुका|१९५२]] | rowspan=2 | [[पहिली लोकसभा|पहिली]] | [[ज्वाला प्रसाद शर्मा]] | rowspan=6 bgcolor=#00CCFF| | rowspan=6 | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | rowspan=3 | [[मुकट बिहारीलाल भार्गव]] |- | [[१९५७ लोकसभा निवडणुका|१९५७]] | [[दुसरी लोकसभा|दुसरी]] |- | [[१९६२ लोकसभा निवडणुका|१९६२]] | [[तिसरी लोकसभा|तिसरी]] |- | [[१९६७ लोकसभा निवडणुका|१९६७]] | [[चौथी लोकसभा|चौथी]] | rowspan=2 | बी.एन. भार्गव |- | [[१९७१ लोकसभा निवडणुका|१९७१]] | [[पाचवी लोकसभा|पाचवी]] |- | [[१९७७ लोकसभा निवडणुका|१९७७]] | [[सहावी लोकसभा|सहावी]] | श्रीकरण शारदा | bgcolor=#0066CC| | [[जनता पक्ष]] |- | [[१९८० लोकसभा निवडणुका|१९८०]] | [[सातवी लोकसभा|सातवी]] | भगवानदेव आचार्य | rowspan=2 bgcolor=#00CCFF| | rowspan=2 | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[१९८४ लोकसभा निवडणुका|१९८४]] | [[आठवी लोकसभा|आठवी]] | विष्णू कुमार मोदी |- | [[१९८९ लोकसभा निवडणुका|१९८९]] | [[नववी लोकसभा|नववी]] | rowspan=3 | [[रस सिंह रावत]] | rowspan=3 bgcolor=#FF9900| | rowspan=3 | [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[१९९१ लोकसभा निवडणुका|१९९१]] | [[दहावी लोकसभा|दहावी]] |- | [[१९९६ लोकसभा निवडणुका|१९९६]] | [[अकरावी लोकसभा|अकरावी]] |- | [[१९९८ लोकसभा निवडणुका|१९९८]] | [[बारावी लोकसभा|बारावी]] | [[प्रभा ठाकूर]] | bgcolor=#00CCFF| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[१९९९ लोकसभा निवडणुका|१९९९]] | [[तेरावी लोकसभा|तेरावी]] | rowspan=2 | [[रस सिंह रावत]] | rowspan=2 bgcolor=#FF9900| | rowspan=2 | [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[२००४ लोकसभा निवडणुका|२००४]] | [[चौदावी लोकसभा|चौदावी]] |- | [[२००९ लोकसभा निवडणुका|२००९]] | [[पंधरावी लोकसभा|पंधरावी]] | [[सचिन पायलट]] | bgcolor=#00CCFF| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४]] | [[सोळावी लोकसभा|सोळावी]] | [[सांवर लाल जाट]] | bgcolor=#FF9900| | [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | २०१८ ^ | [[सोळावी लोकसभा|सोळावी]] | रघू शर्मा | bgcolor=#00CCFF| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९]] | [[सतरावी लोकसभा|सतरावी]] | rowspan=2 | [[भगीरथ चौधरी]] | rowspan=2 bgcolor=#FF9900| | rowspan=2 | [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[२०२४ लोकसभा निवडणुका|२०२४]] | [[अठरावी लोकसभा|अठरावी]] |} ==हे सुद्धा पहा== *[[भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची]] {{राजस्थानमधील लोकसभा मतदारसंघ}} [[वर्ग:अजमेर लोकसभा मतदारसंघ|*]] [[वर्ग:राजस्थानमधील लोकसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:अजमेर जिल्हा]] [[वर्ग:जयपूर जिल्हा]] q5hs83utsqcutyxp94b4qzoito6wf0b 0 59039 2700137 2699663 2026-08-08T02:28:36Z ~2026-43435-36 186040 /* जुन्या मालिका */ 2700137 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी |नाव = स्टार प्रवाह |चित्र = Star Pravah 2023.png |चित्रसाईज = |चित्र_माहिती = |चित्र२ = |सुरुवात = २४ नोव्हेंबर २००८ |चित्र स्वरूप = |शेवटचे_प्रसारण = |चित्र_प्रकार = |प्रेक्षक_संख्या = |प्रेक्षक_संख्या_सध्या = |प्रेक्षक_संख्या_माहिती = |नेटवर्क = स्टार इंडिया |मालक = [[डिझ्नी स्टार]] |ब्रीदवाक्य = मराठी परंपरा, मराठी प्रवाह |देश = [[भारत]] |प्रसारण क्षेत्र = |मुख्यालय = [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]] |जुने नाव = |बदललेले नाव = |भगिनी वाहिनी = [[प्रवाह पिक्चर]] |प्रसारण वेळ = दुपारी १ ते ३ आणि संध्या. ६.३० ते रात्री ११.३० (प्राइम टाइम) |संकेतस्थळ ={{URL|https://www.hotstar.com/channels/star-pravah|स्टार प्रवाह}} [[डिझ्नी+ हॉटस्टार]]वर }} '''स्टार प्रवाह''' ही एक [[मराठी]] दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे, जी मराठी मनोरंजनात्मक मालिका व वास्तविक कार्यक्रम दाखवते. स्टार प्रवाह हे [[वॉल्ट डिझ्नी कंपनी इंडिया]] च्या उपकंपनी असलेल्या [[डिझ्नी स्टार]]च्या (माजी नाव ''स्टार इंडिया''), मालकीचे असून स्टार प्रवाहची सुरुवात २४ नोव्हेंबर २००८ रोजी झाली. स्टार प्रवाह एचडी १ मे २०१६ रोजी सुरू झाले. दर रविवारी [[स्टार प्रवाह महाएपिसोड]] प्रसारित केले जातात. ==इतिहास== स्टार प्रवाह ही स्टार इंडियाची मराठी वाहिनी आहे, स्टार जलशा या बंगाली वाहिनी नंतर २४ नोव्हेंबर २००८ रोजी लाँच केले गेले आणि त्याच लोगोची कॉपी केली गेली, फक्त रंग लाल ऐवजी निळा होता. नवीन लोगो आणि ग्राफिक्स असलेली वाहिनी (बंगाली चॅनेल स्टार जलशाद्वारे १७ जून २०१२ ते १७ फेब्रुवारी २०१९ या कालावधीत वापरलेला लोगो आणि ग्राफिक्स). ३ फेब्रुवारी २०१४ रोजी वाहिनीला "स्वप्नांना पंख नवे" या टॅगलाइनसह रिब्रँड केले गेले. वाहिनीला परत १० ऑक्टोबर २०१६ रोजी "आता थांबायचं नाय" या टॅगलाइनसह रिब्रँड केले गेले. त्यानंतर परत एकदा २ डिसेंबर २०१९ रोजी "मराठी परंपरा, मराठी प्रवाह!" या नवीन टॅगलाइनसह, नवीन लोगो आणि ग्राफिक्ससह वाहिनीने स्वतःला रिब्रँड केले. १ मे २०१६ रोजी, स्टार प्रवाह एचडी नावाच्या वाहिनीची हाय-डेफिनिशन फीड लाँच करण्यात आले. ==पुरस्कार व सोहळे== {| class="wikitable sortable" ! सुरू झाल्याचे वर्ष || कार्यक्रमाचे नाव |- |२०१४-२०१८ |''येरे येरे'' |- |२०१६ |''स्टार प्रवाह रत्न'' |- |२०२१-चालू |''[[स्टार प्रवाह परिवार पुरस्कार]]'' |- |२०२१-चालू |''स्टार प्रवाह गणेशोत्सव'' |- |२०२२ |''स्टार प्रवाह धुमधडाका'' |- |२०२३-चालू |''स्टार प्रवाह ढिंचॅक दिवाळी'' |} ==प्रसारित कार्यक्रम== {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! रूपांतरण |- | १५ डिसेंबर २०२५ | [[वचन दिले तू मला]] | दुपारी १ वाजता | बंगाली मालिका गीता एल.एल.बी. |- | १६ डिसेंबर २०२४ | [[लग्नानंतर होईलच प्रेम]] | दुपारी १.३० वाजता | तमिळ मालिका इरामना रोजावे २ |- | १५ सप्टेंबर २०२५ | लपंडाव | दुपारी २ वाजता | |- | १९ जानेवारी २०२६ | तुझ्या सोबतीने | दुपारी २.३० वाजता | |- | १० ऑगस्ट २०२६ | आमच्या लाडक्या नाईक बाई | संध्या. ६.३० वाजता | मल्याळम मालिका टीचरम्मा |- | २९ जून २०२६ | विसरु नको तू मला | संध्या. ७ वाजता | |- | १५ जून २०२६ | [[सुना येती घरा]] | संध्या. ७.३० वाजता | तमिळ मालिका पांडेयन स्टोर २ |- | २३ डिसेंबर २०२४ | [[तू ही रे माझा मितवा]] | रात्री ८ वाजता | हिंदी मालिका [[इस प्यार को क्या नाम दूँ]] |- | ५ डिसेंबर २०२२ | [[ठरलं तर मग!]] | रात्री ८.३० वाजता | तमिळ मालिका रोजा |- | १ जून २०२६ | पाठराखीण | रात्री ९ वाजता | हिंदी मालिका सपना बाबुल का... बिदाई |- | ३० मार्च २०२६ | आनंदी | रात्री ९.३० वाजता | हिंदी मालिका बंदिनी |- | २७ एप्रिल २०२६ | [[बाई तुझा आशीर्वाद]] | रात्री १० वाजता | तमिळ मालिका अय्यानार थुनाई |- | १८ मार्च २०२४ | [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]] | रात्री १०.३० वाजता | हिंदी मालिका कहानी घर घर की |} ===कथाबाह्य कार्यक्रम=== {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! रूपांतरण |- | २९ ऑगस्ट २०२६ | [[आता होऊ दे धिंगाणा]] ५ | शनि-रवि रात्री ९ वाजता | तमिळ कार्यक्रम एन्किट्टा मोधाडे |} ===नव्या मालिका=== {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! रुपांतरण ! वेळ |- | rowspan="2"| लवकरच... | मराठी मीडियम | बंगाली मालिका बांग्ला मीडियम |रात्री 8.00 वाजता |- | मी कात टाकली | |} ==जुन्या मालिका== # [[अग्निहोत्र (मालिका)|अग्निहोत्र]] # [[अग्निहोत्र २]] # [[अबोली (मालिका)|अबोली]] # [[आई कुठे काय करते!]] # [[कुन्या राजाची गं तू राणी]] # [[छत्रीवाली]] # [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: महामानवाची गौरवगाथा]] # [[ठिपक्यांची रांगोळी (मालिका)|ठिपक्यांची रांगोळी]] # [[तुझं नि माझं घर श्रीमंताचं]] # [[तुझेच मी गीत गात आहे]] # [[थोडं तुझं आणि थोडं माझं]] # [[दुर्वा (मालिका)|दुर्वा]] # [[देवयानी (मालिका)|देवयानी]] # [[नकळत सारे घडले]] # [[पिंकीचा विजय असो!]] # [[पुढचं पाऊल (मालिका)|पुढचं पाऊल]] # [[प्रेमाचा गेम सेम टू सेम]] # [[प्रेमाची गोष्ट (मालिका)|प्रेमाची गोष्ट]] # [[फुलाला सुगंध मातीचा]] # [[मन उधाण वाऱ्याचे]] # [[मी सावित्रीबाई जोतीराव फुले]] # [[मुरांबा (मालिका)|मुरांबा]] # [[मुलगी झाली हो]] # [[मोलकरीण बाई - मोठी तिची सावली]] # [[रंग माझा वेगळा]] # [[राजा शिवछत्रपती (मालिका)|राजा शिवछत्रपती]] # [[लग्नाची बेडी (मालिका)|लग्नाची बेडी]] # [[लक्ष्मीच्या पाऊलांनी]] # [[लक्ष्य (मालिका)|लक्ष्य]] # [[लेक माझी लाडकी]] # [[शुभविवाह (मालिका)|शुभविवाह]] # [[स्वप्नांच्या पलिकडले]] # [[सहकुटुंब सहपरिवार]] # [[साधी माणसं (मालिका)|साधी माणसं]] # [[स्वाभिमान - शोध अस्तित्वाचा]] # [[सांग तू आहेस का?]] # [[सुख म्हणजे नक्की काय असतं!]] # [[हळद रुसली कुंकू हसलं (मालिका)|हळद रुसली कुंकू हसलं]] # येड लागलं प्रेमाचं # आई आणि बाबा रिटायर होत आहेत! # कोण होतीस तू, काय झालीस तू! # काजळमाया # उदे गं अंबे # जे३ जंक्शन # गोष्ट एका लग्नाची # गोष्ट एका कॉलेजची # गोष्ट एका आनंदीची # गोष्ट एका जप्तीची # कुकुचकू # असे का घडले? # जिवलगा # जीवलगा # चारचौघी # कुलस्वामिनी # कुळ स्वामिनी # दार उघडा ना गडे # अंतरपाट # कशाला उद्याची बात # ओळख - ध्यास स्वप्नांचा # झुंज # बंध रेशमाचे # दोन किनारे दोघी आपण # तुजवीण सख्या रे # धर्मकन्या # सुवासिनी # अनोळखी दिशा # मांडला दोन घडीचा डाव # लक्ष्मी वर्सेस सरस्वती # पंचनामा # माधुरी मिडलक्लास # मानसीचा चित्रकार तो # मन धागा धागा जोडते नवा # आम्ही दोघे राजा राणी # आराधना # आंबट गोड # अरे वेड्या मना # बे दुणे दहा # प्रीती परी तुजवरी # रुंजी # लगोरी - मैत्री रिटर्न्स # जयोस्तुते # येक नंबर # तू जिवाला गुंतवावे # तुमचं आमचं सेम असतं # छोटी मालकीण # दुहेरी # नकुशी तरीही हवीहवीशी # नशीबवान # गं सहाजणी # गोठ # ललित २०५ # साथ दे तू मला # साता जल्माच्या गाठी # शतदा प्रेम करावे # तुझ्या इश्काचा नादखुळा # वैजू नंबर १ # नवे लक्ष्य # प्रेमा तुझा रंग कसा # प्रेमा तुझा रंग कसा २ # स्पेशल ५ # जय देवा श्री गणेशा # दख्खनचा राजा जोतिबा # श्री गुरुदेव दत्त # विठू माऊली # जय भवानी जय शिवाजी ===अनुवादित मालिका=== # ५ स्टार किचन # देवांचे देव महादेव # महाभारत # श्री गणेश # [[रामायण (मालिका)|रामायण]] # [[सत्यमेव जयते (दूरचित्रवाणी मालिका)|सत्यमेव जयते]] ==कथाबाह्य कार्यक्रम== # [[भांडा सौख्य भरे]] # [[मी होणार सुपरस्टार]] # [[मी होणार सुपरस्टार छोटे उस्ताद]] # शिट्टी वाजली रे # आता होऊन जाऊ द्या # आम्ही ट्रॅव्हलकर # कॉमेडी बिमेडी # ढाबळ एक तास टाइमपास # ढिंका चिका - कॉमेडीचा नवा फॉर्म्युला # एक टप्पा आऊट # जोडी जमली रे # जस्ट डान्स # किचनची सुपरस्टार # महाराष्ट्राचा डान्सिंग सुपरस्टार # महाराष्ट्राचा नच बलिये # मंडळ भारी आहे # नांदा सौख्य भरे # पोटोबा प्रसन्न # स्टार दरबार # सून सासू सून # सुप्रिया सचिन शो - जोडी तुझी माझी # विकता का उत्तर? # विसावा - एक घर मनासारखं # झेप ==टीआरपी== २०२१ च्या १४ व्या आठवड्यात, स्टार प्रवाह दहा सर्वाधिक पाहिल्या गेलेल्या भारतीय पे प्लॅटफॉर्म दूरचित्रवाणी चॅनेलमध्ये 1341.11 AMAs सह दहाव्या स्थानावर सामील झाले. {|class="wikitable sortable" style="text-align:center" !rowspan="2" | आठवडा आणि वर्ष !colspan="6" | BARC AMAs |- !मेगा सिटी !क्रमांक !हिंदी भाषिक मार्केट !क्रमांक !भारत !क्रमांक |- |आठवडा ३७, २०२१ |rowspan="23" colspan="2" {{N/A}} |1539.19 |5 |1556.26 |10 |- |आठवडा ३८, २०२१ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1551.06 |9 |- |आठवडा ४५, २०२१ |1517.06 |10 |- |आठवडा ४६, २०२१ |1576.53 |5 |1601.66 |8 |- |आठवडा ४७, २०२१ |1546.27 |5 |1568.70 |8 |- |आठवडा ४८, २०२१ |rowspan="5" colspan="2" {{N/A}} |1544.46 |10 |- |आठवडा ४९, २०२१ |1552.12 |10 |- |आठवडा १, २०२२ |1617.21 |10 |- |आठवडा २, २०२२ |1534.71 |10 |- |आठवडा ३, २०२२ |1513 |10 |- |आठवडा ९, २०२२ |1471.21 |5 |1495.43 |8 |- |आठवडा १०, २०२२ |1471.95 |5 |1497.25 |8 |- |आठवडा ११, २०२२ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1482.54 |9 |- |आठवडा १२, २०२२ |1492.23 |10 |- |आठवडा १३, २०२२ |1442.28 |10 |- |आठवडा १४, २०२२ |1487.64 |5 |1517.08 |8 |- |आठवडा १५, २०२२ |1341.36 |5 |1363.42 |8 |- |आठवडा १६, २०२२ |1406.77 |5 |1424.58 |9 |- |आठवडा १७, २०२२ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1416.39 |9 |- |आठवडा १९, २०२२ |1350.4 |10 |- |आठवडा २१, २०२२ |1381.04 |10 |- |आठवडा २२, २०२२ |1480.72 |5 |1507.05 |8 |- |आठवडा २३, २०२२ |1381.56 |5 |1405.59 |9 |- |आठवडा २४, २०२२ |291.28 |5 |1474.45 |5 |1504.76 |9 |- |आठवडा २५, २०२२ |287.99 |5 |rowspan="5" colspan="2" {{N/A}} |colspan="2" {{N/A}} |- |आठवडा २८, २०२२ |rowspan="9" colspan="2" {{N/A}} |1532.94 |9 |- |आठवडा २९, २०२२ |1504.15 |8 |- |आठवडा ३०, २०२२ |1440.66 |10 |- |आठवडा ३१, २०२२ |1514.69 |9 |- |आठवडा ३२, २०२२ |1500.53 |5 |1523.61 |9 |- |आठवडा ३३, २०२२ |1565.54 |5 |1593.55 |8 |- |आठवडा ३४, २०२२ |1584.93 |5 |1609.75 |7 |- |आठवडा ३५, २०२२ |colspan="2" {{N/A}} |1429.83 |10 |- |आठवडा ३७, २०२२ |1626.5 |4 |1649.99 |6 |- |आठवडा ३८, २०२२ |280.84 |5 |1565.88 |4 |1587.26 |6 |- |आठवडा ३९, २०२२ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1487.64 |5 |1509.02 |7 |- |आठवडा ४०, २०२२ |1550.58 |5 |1575.49 |7 |- |आठवडा ४१, २०२२ |281.01 |5 |1572.55 |5 |1599.75 |8 |- |आठवडा ४२, २०२२ |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1595.63 |5 |1616.71 |7 |- |आठवडा ४३, २०२२ |1562.95 |5 |1585.67 |7 |- |आठवडा ४४, २०२२ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1667.66 |8 |- |आठवडा ४५, २०२२ |1669.9 |8 |- |आठवडा ४६, २०२२ |293.21 |5 |1639.66 |5 |1660.83 |7 |- |आठवडा ४७, २०२२ |288.15 |5 |1640.03 |5 |1662.68 |7 |- |आठवडा ४८, २०२२ |286.02 |5 |1651.62 |5 |1675.98 |7 |- |आठवडा ४९, २०२२ |284.08 |5 |1616.36 |5 |1643.6 |7 |- |आठवडा ५०, २०२२ |298.07 |5 |1602 |5 |1627.25 |7 |- |आठवडा ५१, २०२२ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1534.69 |5 |1559 |8 |- |आठवडा ५२, २०२२ |1585.68 |5 |1610.02 |8 |- |आठवडा १, २०२३ |276.4 |5 |1596.73 |5 |1619.82 |7 |- |आठवडा २, २०२३ |292.83 |4 |1624.55 |5 |1644.4 |7 |- |आठवडा ३, २०२३ |314.32 |4 |1711.93 |5 |1732.54 |7 |- |आठवडा ४, २०२३ |307.1 |4 |1630.69 |5 |1648.57 |7 |- |आठवडा ५, २०२३ |303.49 |4 |1627.73 |5 |1646.8 |7 |- |आठवडा ६, २०२३ |292.82 |4 |1603.74 |5 |1625.13 |7 |- |आठवडा ७, २०२३ |298.62 |4 |1646.78 |5 |1672.17 |7 |- |आठवडा ८, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |1222.15 |5 |1246.77 |8 |- |आठवडा ९, २०२३ |290.3 |4 |1617.14 |4 |1638.73 |7 |- |आठवडा १०, २०२३ |284.31 |5 |1583.58 |5 |1602.8 |8 |- |आठवडा ११, २०२३ |rowspan="7" colspan="2" {{N/A}} |1568.32 |5 |1583.43 |8 |- |आठवडा १२, २०२३ |1586.79 |4 |1601.86 |7 |- |आठवडा १३, २०२३ |1511.79 |4 |1526.8 |7 |- |आठवडा १४, २०२३ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1404.25 |9 |- |आठवडा २०, २०२३ |1379.8 |10 |- |आठवडा २१, २०२३ |1336.04 |10 |- |आठवडा २२, २०२३ |1432.9 |5 |1455.53 |9 |- |आठवडा २३, २०२३ |286.07 |5 |1450.61 |5 |1475.28 |9 |- |आठवडा २४, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |1391.97 |5 |1413.13 |9 |- |आठवडा २५, २०२३ |297.47 |5 |1508.04 |5 |1529.61 |8 |- |आठवडा २६, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |rowspan="7" colspan="2" {{N/A}} |1508.18 |10 |- |आठवडा २७, २०२३ |311.63 |5 |1586.14 |9 |- |आठवडा २८, २०२३ |305.63 |5 |1576.27 |9 |- |आठवडा २९, २०२३ |305.11 |4 |1604.36 |9 |- |आठवडा ३०, २०२३ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1538.86 |10 |- |आठवडा ३१, २०२३ |1590.24 |10 |- |आठवडा ३२, २०२३ |300.09 |4 |1560.37 |10 |- |आठवडा ३३, २०२३ |312.78 |4 |1645.59 |5 |1666.5 |8 |- |आठवडा ३४, २०२३ |359.56 |2 |1773.39 |3 |1793.95 |5 |- |आठवडा ३५, २०२३ |319.48 |3 |1637.29 |5 |1656.78 |8 |- |आठवडा ३६, २०२३ |342.24 |2 |1726.76 |4 |1749.07 |7 |- |आठवडा ३७, २०२३ |326.07 |5 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1643.41 |9 |- |आठवडा ३८, २०२३ |colspan="2" {{N/A}} |1493.7 |10 |- |आठवडा ३९, २०२३ |315.15 |5 |1606.96 |5 |1628.03 |8 |- |आठवडा ४०, २०२३ |371.71 |4 |1845.97 |3 |1868.71 |5 |- |आठवडा ४१, २०२३ |354.49 |5 |1746.04 |4 |1765.6 |7 |- |आठवडा ४२, २०२३ |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1728.18 |4 |1748.5 |7 |- |आठवडा ४३, २०२३ |1688.71 |5 |1709.19 |8 |- |आठवडा ४४, २०२३ |1688.53 |5 |1709 |8 |- |आठवडा ४५, २०२३ |1688.86 |5 |1709.35 |8 |- |आठवडा ४६, २०२३ |314.47 |5 |colspan="2" {{N/A}} |1602.99 |9 |- |आठवडा ४७, २०२३ |334.4 |5 |1761.59 |4 |1782.84 |6 |- |आठवडा ४८, २०२३ |340.02 |5 |1774.83 |3 |1797.74 |5 |- |आठवडा ४९, २०२३ |330.75 |3 |1733.14 |4 |1753.03 |6 |- |आठवडा ५०, २०२३ |345.59 |4 |1748.28 |4 |1773.41 |6 |- |आठवडा ५१, २०२३ |350.51 |4 |1787.22 |4 |1812.24 |6 |- |आठवडा ५२, २०२३ |334.81 |4 |1720.19 |5 |1743.27 |7 |- |आठवडा १, २०२४ |331.16 |4 |colspan="2" {{N/A}} |1752.61 |8 |- |आठवडा २, २०२४ |328.3 |4 |1692.61 |5 |1717.1 |8 |- |आठवडा ३, २०२४ |335.95 |4 |1701.59 |4 |1727.75 |7 |- |आठवडा ४, २०२४ |313.03 |4 |1595.58 |5 |1619.65 |7 |- |आठवडा ५, २०२४ |324.83 |4 |1639.19 |4 |1663.48 |7 |- |आठवडा ६, २०२४ |340.76 |4 |1699.56 |3 |1729.21 |5 |- |आठवडा ७, २०२४ |335.94 |4 |1669.05 |3 |1697.39 |5 |- |आठवडा ८, २०२४ |330.64 |4 |colspan="2" {{N/A}} |1616.1 |7 |- |आठवडा ९, २०२४ |328.81 |4 |1588.34 |5 |1609.17 |8 |- |आठवडा १०, २०२४ |340.62 |4 |1674.46 |3 |1700.32 |5 |- |आठवडा ११, २०२४ |362.68 |3 |1764.45 |3 |1793.48 |5 |- |आठवडा १२, २०२४ |'''391.66''' |1 |'''1917.04''' |3 |'''1944.9''' |5 |- |आठवडा १३, २०२४ |343.27 |4 |1720.83 |5 |1745.54 |7 |- |आठवडा १४, २०२४ |333.75 |4 |1678.56 |5 |1701.37 |7 |- |आठवडा १५, २०२४ |324.31 |4 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1661.26 |8 |- |आठवडा १६, २०२४ |300.91 |4 |1466.09 |9 |- |आठवडा १७, २०२४ |329.14 |4 |1473.76 |5 |1497.09 |8 |- |आठवडा १८, २०२४ |313.84 |4 |1475.98 |5 |1503.38 |8 |- |आठवडा १९, २०२४ |308.96 |4 |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1480.3 |8 |- |आठवडा २०, २०२४ |290.19 |4 |1355.01 |10 |- |आठवडा २१, २०२४ |303.99 |4 |1445.34 |9 |- |आठवडा २२, २०२४ |310.75 |3 |1571.52 |5 |1599.8 |7 |- |आठवडा २३, २०२४ |313.07 |3 |1467.74 |5 |1491.59 |7 |- |आठवडा २४, २०२४ |331.61 |3 |colspan="2" {{N/A}} |1518.06 |9 |- |आठवडा २५, २०२४ |318.92 |4 |1513.29 |5 |1534.75 |8 |- |आठवडा २६, २०२४ |319.09 |5 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1524.55 |10 |- |आठवडा २७, २०२४ |313.37 |3 |1514.53 |9 |- |आठवडा २८, २०२४ |318.09 |3 |1491.43 |5 |1518.17 |8 |- |आठवडा २९, २०२४ |325 |4 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1577.98 |9 |- |आठवडा ३०, २०२४ |335.81 |4 |1602.54 |9 |- |आठवडा ३१, २०२४ |343.55 |3 |1689.2 |5 |1711.82 |7 |- |आठवडा ३२, २०२४ |329.03 |4 |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1621.83 |9 |- |आठवडा ३३, २०२४ |310.4 |4 |1549.35 |9 |- |आठवडा ३४, २०२४ |296.72 |5 |1498.66 |9 |- |आठवडा ३५, २०२४ |307.97 |5 |1681.19 |8 |- |आठवडा ३६, २०२४ |356.7 |3 |1797.18 |4 |1838.66 |6 |- |आठवडा ३७, २०२४ |310 |5 |1611.89 |5 |1651.56 |8 |- |आठवडा ३८, २०२४ |318.17 |4 |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1715.5 |8 |- |आठवडा ३९, २०२४ |313.2 |5 |1661.08 |8 |- |आठवडा ४०, २०२४ |307.53 |5 |1604.69 |8 |- |आठवडा ४१, २०२४ |305.13 |5 |1589.28 |5 |1628.91 |8 |- |आठवडा ४२, २०२४ |colspan="2" {{N/A}} |1568.83 |5 |1595.94 |8 |- |आठवडा ४३, २०२४ |326.61 |4 |1675.11 |4 |1710.53 |6 |- |आठवडा ४४, २०२४ |302.04 |4 |1605.42 |5 |1640.45 |7 |- |आठवडा ४५, २०२४ |313.14 |4 |1632.44 |5 |1673.37 |7 |- |आठवडा ४६, २०२४ |307.54 |4 |colspan="2" {{N/A}} |1660.51 |6 |- |आठवडा ४७, २०२४ |329.8 |5 |1646.53 |4 |1679.54 |7 |- |आठवडा ४८, २०२४ |325.14 |5 |1615.88 |4 |1661.67 |7 |- |आठवडा ४९, २०२४ |339.07 |4 |1642.63 |5 |1686.13 |8 |- |आठवडा ५०, २०२४ |320.93 |4 |1587.81 |5 |1634.79 |7 |- |आठवडा ५१, २०२४ |326 |5 |1628.15 |5 |1672.89 |7 |- |आठवडा ५२, २०२४ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1572 |5 |1610.61 |7 |- |आठवडा ५३, २०२४ |colspan="2" {{N/A}} |1626.97 |8 |- |आठवडा १, २०२५ |317.92 |5 |1550.38 |5 |1600.06 |7 |- |आठवडा २, २०२५ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |1594.55 |9 |- |आठवडा ३, २०२५ |1577.74 |8 |- |आठवडा ४, २०२५ |307.77 |4 |1537.47 |9 |- |आठवडा ५, २०२५ |292.2 |5 |1496.48 |9 |- |आठवडा ६, २०२५ |328.06 |2 |1708.35 |4 |1757.59 |6 |- |आठवडा ७, २०२५ |318.97 |5 |1629.34 |5 |1665.16 |7 |- |आठवडा ८, २०२५ |293.83 |5 |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1579.06 |8 |- |आठवडा ९, २०२५ |305.16 |5 |1661.1 |9 |- |आठवडा १०, २०२५ |colspan="2" {{N/A}} |1578.58 |9 |- |आठवडा ११, २०२५ |334.98 |4 |1678.36 |5 |1717.9 |7 |- |आठवडा १२, २०२५ |rowspan="4" colspan="2" {{N/A}} |rowspan="12" colspan="2" {{N/A}} |1544.6 |9 |- |आठवडा १३, २०२५ |1557.77 |9 |- |आठवडा १४, २०२५ |1566.95 |9 |- |आठवडा १६, २०२५ |1414.68 |10 |- |आठवडा १९, २०२५ |259.48 |5 |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |- |आठवडा २२, २०२५ |287.04 |5 |- |आठवडा २३, २०२५ |317.38 |5 |1535.46 |10 |- |आठवडा २४, २०२५ |296.19 |5 |1506.47 |10 |- |आठवडा २५, २०२५ |295.05 |5 |colspan="2" {{N/A}} |- |आठवडा २७, २०२५ |310.54 |5 |1512.98 |10 |- |आठवडा २८, २०२५ |rowspan="2" colspan="2" {{N/A}} |1509.22 |10 |- |आठवडा २९, २०२५ |1522.89 |10 |- |आठवडा ३०, २०२५ |320.26 |5 |1590.29 |5 |1646.37 |8 |- |आठवडा ३१, २०२५ |307.31 |5 |colspan="2" {{N/A}} |1586.19 |8 |- |आठवडा ३२, २०२५ |329.73 |3 |1591.22 |5 |1658.19 |8 |- |आठवडा ३३, २०२५ |292.68 |5 |rowspan="5" colspan="2" {{N/A}} |1602.1 |8 |- |आठवडा ३४, २०२५ |rowspan="3" colspan="2" {{N/A}} |1551.73 |9 |- |आठवडा ३५, २०२५ |1543.83 |8 |- |आठवडा ३६, २०२५ |1633.16 |7 |- |आठवडा ३७, २०२५ |291.62 |5 |1606.41 |9 |- |आठवडा ३८, २०२५ |rowspan="16" colspan="2" {{N/A}} |1571.52 |5 |1627.19 |8 |- |आठवडा ३९, २०२५ |1561.74 |5 |1624.6 |7 |- |आठवडा ४०, २०२५ |1630.86 |4 |1693.01 |6 |- |आठवडा ४१, २०२५ |1613.67 |4 |1670.28 |6 |- |आठवडा ४२, २०२५ |colspan="2" {{N/A}} |1534.91 |8 |- |आठवडा ४३, २०२५ |1521.48 |5 |1576.6 |8 |- |आठवडा ४४, २०२५ |rowspan="10" colspan="2" {{N/A}} |1503.83 |9 |- |आठवडा ४५, २०२५ |1486.77 |8 |- |आठवडा ४६, २०२५ |1487.1 |9 |- |आठवडा ४७, २०२५ |1494.08 |9 |- |आठवडा ४८, २०२५ |1455.08 |9 |- |आठवडा ४९, २०२५ |1419.06 |9 |- |आठवडा ५०, २०२५ |1408.11 |8 |- |आठवडा ५१, २०२५ |1456.51 |9 |- |आठवडा ३, २०२६ |1352.26 |10 |- |आठवडा ५, २०२६ |1283.81 |10 |} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]] [[वर्ग:स्टार प्रवाह]] ehfyocpodvx7ztymjd11wm676i1gvkh 0 65240 2700035 2348444 2026-08-07T16:00:14Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2700035 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट बृहद्रथ मौर्य | पदवी = सम्राट | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स.पू. १८७]] - [[इ.स.पू. १८५]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स.पू. १८७]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = बृहद्रथ मौर्य | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = [[पाटलीपुत्र]], [[बिहार]], [[मौर्य साम्राज्य]] | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स.पू. १८५]] | मृत्यू_स्थान = [[पाटलीपुत्र]], [[बिहार]], [[मौर्य साम्राज्य]] | पूर्वाधिकारी = [[शतधन्वन]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = पद बरखास्त<br>[[पुष्यमित्र शुंग]] ([[शुंग साम्राज्य]]) | वडील = | आई = | पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[मौर्य वंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[जैन धर्म]] | तळटिपा = }} '''बृहद्रथ मौर्य''' हा [[मौर्य वंश|मौर्य वंशातील]] शेवटचा [[सम्राट]] होता. बौद्ध धम्माच्या अति अनास्थेमुळे तो निष्क्रिय व उदासीन बनला होता. मौर्य साम्राज्य याच्या काळात फारच मोडकळीस आलेले होते. एका सैनिकी समारोहात भारतीय संस्कृती व क्षत्रिय अस्मितेचा अपमान केल्यामुळे क्रोधित होऊन, मौर्य साम्राज्याचा सेनापती [[पुष्यमित्र शुंग]] याने बृहद्रथाचा वध केला. समर्थक सरदार व सैनिकांनी त्याला सम्राट घोषित केले व शुंग साम्राज्याच्या उदय झाला. [[वर्ग:मौर्य वंश]] [[वर्ग:इ.स.पू. १८५ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] pxna9oyujtgpboe85dmrbcfypemxjd9 0 65293 2699995 2054921 2026-08-07T12:21:27Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2699995 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट विष्णुगुप्त | पदवी = महाराजाधिराज | चित्र = Vishnugupta Candraditya Circa 540-550 CE.jpg | चित्र_शीर्षक = विष्णुगुप्त चंद्रादित्य इ.स. ५४०-५५०. राजाच्या डाव्या हाताखाली वि-ष-णू हे नाव उभ्या स्वरूपात दिसते. | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ५४०]] - [[इ.स. ५५०]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. ५४०]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = विष्णुगुप्त | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[तिसरा कुमारगुप्त]] | राजपद_पद = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = पद बरखास्त | वडील = [[तिसरा कुमारगुप्त]] | आई = | पत्नी = | संतती = | राजवंश = [[गुप्त साम्राज्य|गुप्त राजवंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | तळटिपा= |मंत्री }} '''विष्णूगुप्त''' हा [[गुप्त साम्राज्य|गुप्त साम्राज्याचा]] शेवटचा राज्यकर्ता होता याचा कार्यकाल साधारणपणे सन ५४० ते ५५० पर्यंत होता. याच्यानंतर गुप्त साम्राज्याची अखेर झाली. {{गुप्त साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} [[वर्ग:गुप्त साम्राज्य]] [[वर्ग:भारतीय राज्यकर्ते]] a1nv7dtte1m3aq00jbjre3s912outr8 0 65294 2699983 2382232 2026-08-07T12:02:18Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2699983 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट कुमारगुप्त दुसरा | पदवी = सम्राट | चित्र = Kumaragupta II Kramaditya Circa 530-540 CE.jpg | चित्र_शीर्षक = कुमारगुप्त दुसरा क्रमादित्य | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ४७३]] - [[इ.स. ४७६]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. ४७३]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = कुमारगुप्त दुसरा | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[पुरुगुप्त]] | राजपद_पद = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[बुद्धगुप्त]] | वडील = [[पुरुगुप्त]] | आई = पद्मावती गुप्त | पत्नी = | संतती = | राजवंश = [[गुप्त साम्राज्य|गुप्त राजवंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[बौद्ध धर्म]] | तळटिपा= |मंत्री }} {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''कुमारगुप्त दुसरा''' हा [[इ.स. ४६७|इ.स. ४६७]] ते [[इ.स. ४७७|४७७]] या काळात [[गुप्त साम्राज्य|गुप्त साम्राज्याचा]] राज्यकर्ता होता. हा गुप्त वंशाचा दहावा सम्राट होता. {{गुप्त साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} [[वर्ग:गुप्त साम्राज्य]] 05tgwu2eow9yusse9zu0o4t0f4qegs8 0 65295 2699986 1847118 2026-08-07T12:06:44Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2699986 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट बुद्धगुप्त | पदवी = सम्राट | चित्र = Budhagupta gold coin , 477-487 CE , India.jpg | चित्र_शीर्षक = बुद्धगुप्त याचे सोन्याचे नाणे | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ४७७]] - [[इ.स. ४९५]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. ४७७]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = बुद्धगुप्त | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[दुसरा कुमारगुप्त]] | राजपद_पद = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[नरसिंहगुप्त]] | वडील = [[पुरुगुप्त]] | आई = | पत्नी = | संतती = | राजवंश = [[गुप्त साम्राज्य|गुप्त राजवंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[बौद्ध धर्म]] | तळटिपा= |मंत्री }} '''बुद्धगुप्त''' हा [[गुप्त साम्राज्य]]ाचा [[इ.स. ४७७|४७७]] ते [[इ.स. ४९६|४९६]] या काळात राज्यकर्ता होता. {{विस्तार}} {{गुप्त साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} [[वर्ग:गुप्त साम्राज्य]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 1e13ilel5vgrgmpjifavemw1c2hdlej 0 65298 2699991 2639793 2026-08-07T12:11:28Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2699991 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट नरसिंहगुप्त | पदवी = सम्राट | चित्र = Narasinhagupta I Circa 414-455 AD.jpg | चित्र_शीर्षक = नरसिंहगुप्ताचे नाणे, अंदाजे ४१४-४५५ इ.स. राजाच्या डाव्या हाताखाली 'नर' हे नाव उभे कोरलेले आहे. | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ४९५]] - [[इ.स. ५३०]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. ४९६]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = नरसिंहगुप्त | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[बुद्धगुप्त]] | राजपद_पद = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[तिसरा कुमारगुप्त]] | वडील = [[पुरुगुप्त]] | आई = पद्मावती गुप्त | पत्नी = श्रीमतीत्रादेवी | संतती =[[तिसरा कुमारगुप्त]] | राजवंश = [[गुप्त साम्राज्य|गुप्त राजवंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | तळटिपा= |मंत्री }} {{विकिडेटा माहितीचौकट}} ''नरसिंहगुप्त'' हा [[गुप्त साम्राज्य| गुप्त साम्राज्याच्या]] उत्तर काळातील राज्यकर्ता होता. याने [[हूण आक्रमक|हूणांचा]] बंदोबस्त करण्यात नरसिंहगुप्तला थोडेफार यश आल्याचे इतिहासकार सांगतात. नरसिंहगुप्त हा [[बुद्धगुप्त]]चा वारसदार असण्याची शक्यता आहे. याच्यानंतर त्याचा मुलगा [[तिसरा कुमारगुप्त]] सत्तेवर आला. {{गुप्त साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} [[वर्ग:गुप्त साम्राज्य]] 6yn1akpwu1akwu1rcz03ynritrvorce 2699992 2699991 2026-08-07T12:12:28Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2699992 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट नरसिंहगुप्त | पदवी = सम्राट | चित्र = Narasinhagupta I Circa 414-455 AD.jpg | चित्र_शीर्षक = नरसिंहगुप्ताचे नाणे, अंदाजे ४१४-४५५ इ.स. राजाच्या डाव्या हाताखाली 'नर' हे नाव उभे कोरलेले आहे. | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ४९५]] - [[इ.स. ५३०]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. ४९६]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = नरसिंहगुप्त | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[बुद्धगुप्त]] | राजपद_पद = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[तिसरा कुमारगुप्त]] | वडील = [[पुरुगुप्त]] | आई = पद्मावती गुप्त | पत्नी = श्रीमित्रादेवी | संतती =[[तिसरा कुमारगुप्त]] | राजवंश = [[गुप्त साम्राज्य|गुप्त राजवंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | तळटिपा= |मंत्री }} {{विकिडेटा माहितीचौकट}} ''नरसिंहगुप्त'' हा [[गुप्त साम्राज्य| गुप्त साम्राज्याच्या]] उत्तर काळातील राज्यकर्ता होता. याने [[हूण आक्रमक|हूणांचा]] बंदोबस्त करण्यात नरसिंहगुप्तला थोडेफार यश आल्याचे इतिहासकार सांगतात. नरसिंहगुप्त हा [[बुद्धगुप्त]]चा वारसदार असण्याची शक्यता आहे. याच्यानंतर त्याचा मुलगा [[तिसरा कुमारगुप्त]] सत्तेवर आला. {{गुप्त साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} [[वर्ग:गुप्त साम्राज्य]] 0ah8gz18op25mw2f3rw46xjfhdl2wnm 0 65299 2699994 2298391 2026-08-07T12:16:51Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2699994 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट कुमारगुप्त तिसरा | पदवी = सम्राट | चित्र = Seal of Kumaragupta III.jpg | चित्र_शीर्षक = कुमारगुप्त तिसऱ्याची भितारी ताम्र-रजत मुद्रा. | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ५३०]] - [[इ.स. ५४०]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. ५३०]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = तिसरा कुमारगुप्त | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक =[[इ.स. ५४०]] | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[नरसिंहगुप्त]] | राजपद_पद = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[विष्णुगुप्त]] | वडील = [[नरसिंहगुप्त]] | आई = श्रीमित्रादेवी | पत्नी = | संतती =[[विष्णुगुप्त]] | राजवंश = [[गुप्त साम्राज्य|गुप्त राजवंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | तळटिपा= |मंत्री }} [[चित्र:Nalanda clay seal of Kumaragupta III.jpg|200px|इवलेसे|उजवे|तिसऱ्या कुमारगुप्ताची मुद्रा]] '''तिसरा कुमारगुप्त''' हा [[गुप्त साम्राज्य]]ाच्या उत्तर काळातील राज्यकर्ता होता. याचा कार्यकाल साधारणपणे इ.स. ५३० ते ५४० असा मानला जातो. हा आपले वडील [[नरसिंहगुप्त]]च्या नंतर सत्तेवर आला व त्याच्या नंतर [[विष्णूगुप्त]] राजा झाला. {{गुप्त साम्राज्याचे राज्यकर्ते}} [[वर्ग:गुप्त साम्राज्य]] ncbc65vjdsrgrgxrtcan1uqh88493wu 0 68495 2700221 2625855 2026-08-08T10:14:51Z ~2026-43673-12 186054 /* */ 2700221 wikitext text/x-wiki '''देगलूर विधानसभा मतदारसंघ - ९०''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार देगलूर मतदारसंघात [[नांदेड जिल्हा|नांदेड जिल्ह्यातील]] १. देगलूर आणि २. बिलोली या दोन तालुक्यांचा समावेश होतो. देगलूर हा विधानसभा मतदारसंघ [[नांदेड लोकसभा मतदारसंघ|नांदेड लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो आणि हा मतदारसंघ [[अनुसूचित जाती]] - SC च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}</ref> * हा मतदारसंघ इ.स. २००९ साली अस्तित्वात आला. त्याआधी याचा बहुतांश भाग बिलोली मतदारसंघात मोडत असे. [[भारतीय जनता पार्टी]] पक्षाचे [[जितेश अंतापूरकर|जितेश रावसाहेब अंतापुरकर]] हे देगलूर विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> == आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/|title=STATISTICAL REPORTS OF GENERAL ELECTION TO STATE LEGISLATIVE ASSEMBLY (VIDHANSABHA)|url-status=live}}</ref> ! colspan="2" |पक्ष |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०२४|२०२४]] | जितेश पाटील-अंतापूरकर | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- |२०२१ (पोटनिवडणूक)<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.bbc.com/marathi/india-59063081|title=देगलूर पोटनिवडणूक: काँग्रेसचे जितेश अंतापूरकर विजयी, कशी झाली निवडणूक?|language=mr}}</ref> | [[जितेश रावसाहेब अंतापुरकर]]पाटील | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] | रावसाहेब जयंता अंतापूरकर | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | सुभाष पिराजी साबणे | style="background-color: {{शिवसेना/meta/color}}" | |[[शिवसेना]] |- |[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] | चांदोबा उर्फ रावसाहेब अंतापूरकर | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |} == निवडणूक निकाल == {|class="wikitable collapsible collapsed" ! colspan=3 width=600{{!}} [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुक २००९]] |- !colspan=3|देगलूर |- |- !उमेदवार ![[पक्ष]] !मत |- |[[चांदोबा जयंत अंतापूरकर]] |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |६४,४०९ |- |[[सुभाष पिराजी साबणे]] |[[शिवसेना]] |५८,३९८ |- | मारोती मष्णाजीराव वाडेकर |[[अपक्ष]] |१६,४०० |- | विलास शंकर खरात |[[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] |२,७५७ |- |संभाजी राच्चेण्णा मांडगीकर |[[अपक्ष]] |२,६८२ |- | प्रा. उत्तमकुमार रामचंद्र कांबळे |[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया|रिपाई (आ)]] |२,०९५ |- | शेख इफ्तेखार शेख जब्बर |[[अपक्ष]] |१,९३१ |- | रामचंद्र सयाजी कांबळे |[[स्वतंत्र भारत पक्ष|स्वभाप]] |९९९ |- | धोंडीयप्पा शंकर स्वामी |[[अपक्ष]] |९०९ |- | आनंदराव मरीबा रुमाले |[[अपक्ष]] |७६३ |- | भीमराव संभाजी लाखे |[[अपक्ष]] |६३८ |- | अरुण धोंडीबा जागीरदार-पाटील |[[अपक्ष]] |६१० |- | चंद्रकांत सटवाजी ठाणेकर |[[अपक्ष]] |५८९ |- | रामचंद्र गंगाराम भरांडे |[[अपक्ष]] |४१६ |- | संदीप पुंडलिकराव गायकवाड |[[भारीप बहुजन महासंघ|भाबम]] |३६५ |- | विश्वजीत काशीनाथ खुने |[[अपक्ष]] |३३५ |- | गंगाराम गुंडप्पा गवळी |[[अपक्ष]] |३३३ |- | उत्तम मरीबा जेठे |[[अपक्ष]] |३१६ |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} {{विस्तार}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:नांदेड जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:नांदेड लोकसभा मतदारसंघ]] q0men9qafrkr01gpjqp5pjcuwwliyzq 0 76507 2700204 2541045 2026-08-08T08:36:06Z ओंकार रवीन्द्र कुलकर्णी 186052 /* */ 2700204 wikitext text/x-wiki '''शिवकर बापूजी तळपदे''' ([[इ.स. १८६४]] - [[इ.स. १९१६]]) *{The First Plane Maker in the world, Father of Aviation}* हे संशोधक व [[संस्कृत]] ग्रंथांचे गाढे अभ्यासक होते. यांनी सर्वप्रथम विमान उडवण्याचा यशस्वी प्रयत्‍न केला.<ref>{{स्रोत पुस्तक | title= Sentinels of the Sky| प्रकाशक = Air Headquarter, Indian Air Force| वर्ष = १९९९| आयएसबीएन = 8185250286| page = 2| accessdate =}}</ref>[[राईट बंधू|राईट बंधूच्या]] आधी ८ वर्ष म्हणजे १८९५ साली तळपदें यांनी [[मुंबई|मुंबईच्या]] गिरगाव चौपाटीवर काही मिनिटे मनुष्यरहित विमान उडविले. त्या विमानाचे नाव ''मरुत्‌सखा'' होते. तळपदे हे मुंबईत राहत असून त्यांना [[संस्कृत]] आणि [[वेद|वेदांचे]] अभ्यासक असलेल्या पंडित सुब्राय शास्त्री यांचे मार्गदर्शन मिळाले होते. शास्त्रींनी लिहिलेल्या ''वैमानिक शास्त्र'' या अभ्यासग्रंथावरून तळपदेंना विमान उडवण्याचा प्रेरणा मिळाली. या ऐतिहासिक क्षणाचे साक्षीदार [[महादेव गोविंद रानडे]] व [[तिसरे सयाजीराव गायकवाड]] हे होते. केसरी वृत्तपत्रातही याबद्दल उल्लेख आढळतो असे समजते . प्रयोगानंतर हे विमान तळपदेंच्या घरी ठेवण्यात आले?.पुढील प्रयोग करण्यासाठी पैशांची निकड होती.त्यासाठी त्यांनी [[अहमदाबाद]] येथे जाऊन भाषणही दिले.तब्बल ५०,००० रुपयांची गरज होती पण ते पैसे जमले नाहीत व त्यांनी पुढील प्रयोगास स्थगिती दिली. याउलट अमेरिकी सैन्याने राईट बंधूंना २०,००० डॉलर देऊन त्यांच्या प्रयोगात मदत केली. २०१५ मध्ये तळपदेंच्या कार्यवर आधारित [[हवाईजादा]] हा चित्रपट येऊन गेला. या चित्रपटात अत्यंत चूकीच्या पद्धतीने तळपदेंचे चरित्र रेखाटले गेले . यावर मुंबई उच्च न्यायालयात याचिकाही दाखल करण्यात आली . शिवकर बापूजी तळपदे लिखित प्राचीन विमानकलेचा शोध हे पुस्तकही सध्या दुर्मिळ आहे. == संदर्भ == * प्रताप वेळकर, ''Pāṭhāre prabhūñcā itihāsa: nāmavanta lekhakāñcyā sas̃́odhanātmaka likhāṇāsaha : rise of Bombay from a fishing village to a flourishing town'', Pune, Śrīvidyā Prakāśana (1997)[http://www.worldcatlibraries.org/oclc/40550852&referer=brief_results] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929083655/http://www.worldcatlibraries.org/oclc/40550852%26referer%3Dbrief_results |date=2007-09-29 }} {{DEFAULTSORT:तळपदे, शिवकर बापूजी}} [[वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ]] [[वर्ग:इ.स. १८६४ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९१६ मधील मृत्यू]] 5byejbarcadpuooj1o08k3ao94yyhka 2700205 2700204 2026-08-08T08:36:59Z ओंकार रवीन्द्र कुलकर्णी 186052 /* */ 2700205 wikitext text/x-wiki '''शिवकर बापूजी तळपदे''' ([[इ.स. १८६४]] - [[इ.स. १९१६]]) *The First Plane Maker in the world, Father of Aviation* हे संशोधक व [[संस्कृत]] ग्रंथांचे गाढे अभ्यासक होते. यांनी सर्वप्रथम विमान उडवण्याचा यशस्वी प्रयत्‍न केला.<ref>{{स्रोत पुस्तक | title= Sentinels of the Sky| प्रकाशक = Air Headquarter, Indian Air Force| वर्ष = १९९९| आयएसबीएन = 8185250286| page = 2| accessdate =}}</ref>[[राईट बंधू|राईट बंधूच्या]] आधी ८ वर्ष म्हणजे १८९५ साली तळपदें यांनी [[मुंबई|मुंबईच्या]] गिरगाव चौपाटीवर काही मिनिटे मनुष्यरहित विमान उडविले. त्या विमानाचे नाव ''मरुत्‌सखा'' होते. तळपदे हे मुंबईत राहत असून त्यांना [[संस्कृत]] आणि [[वेद|वेदांचे]] अभ्यासक असलेल्या पंडित सुब्राय शास्त्री यांचे मार्गदर्शन मिळाले होते. शास्त्रींनी लिहिलेल्या ''वैमानिक शास्त्र'' या अभ्यासग्रंथावरून तळपदेंना विमान उडवण्याचा प्रेरणा मिळाली. या ऐतिहासिक क्षणाचे साक्षीदार [[महादेव गोविंद रानडे]] व [[तिसरे सयाजीराव गायकवाड]] हे होते. केसरी वृत्तपत्रातही याबद्दल उल्लेख आढळतो असे समजते . प्रयोगानंतर हे विमान तळपदेंच्या घरी ठेवण्यात आले?.पुढील प्रयोग करण्यासाठी पैशांची निकड होती.त्यासाठी त्यांनी [[अहमदाबाद]] येथे जाऊन भाषणही दिले.तब्बल ५०,००० रुपयांची गरज होती पण ते पैसे जमले नाहीत व त्यांनी पुढील प्रयोगास स्थगिती दिली. याउलट अमेरिकी सैन्याने राईट बंधूंना २०,००० डॉलर देऊन त्यांच्या प्रयोगात मदत केली. २०१५ मध्ये तळपदेंच्या कार्यवर आधारित [[हवाईजादा]] हा चित्रपट येऊन गेला. या चित्रपटात अत्यंत चूकीच्या पद्धतीने तळपदेंचे चरित्र रेखाटले गेले . यावर मुंबई उच्च न्यायालयात याचिकाही दाखल करण्यात आली . शिवकर बापूजी तळपदे लिखित प्राचीन विमानकलेचा शोध हे पुस्तकही सध्या दुर्मिळ आहे. == संदर्भ == * प्रताप वेळकर, ''Pāṭhāre prabhūñcā itihāsa: nāmavanta lekhakāñcyā sas̃́odhanātmaka likhāṇāsaha : rise of Bombay from a fishing village to a flourishing town'', Pune, Śrīvidyā Prakāśana (1997)[http://www.worldcatlibraries.org/oclc/40550852&referer=brief_results] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929083655/http://www.worldcatlibraries.org/oclc/40550852%26referer%3Dbrief_results |date=2007-09-29 }} {{DEFAULTSORT:तळपदे, शिवकर बापूजी}} [[वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ]] [[वर्ग:इ.स. १८६४ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९१६ मधील मृत्यू]] 7sfl9ha52yka0oxq5r7346d8lrk5dq5 0 78271 2700122 2472371 2026-08-08T01:06:24Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700122 wikitext text/x-wiki '''विजयराज कुमार महादेवा''' हे [[कॉग्निझंट]] या बहुराष्ट्रीय कंपनीचे स्थापक आहेत.<ref>{{cite news|title=Cognizant Founder Kumar Mahadeva Named Operating Partner At New York PE Firm GRS Partners|url=http://www.vccircle.com/500/content/cognizant-founder-kumar-mahadeva-named-operating-partner-at-new-york-pe-firm-grs-partners|work=VCCIRCLE|date=2006-02-17|access-date=2009-02-19|archive-date=2010-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20100130091121/http://www.vccircle.com/500/content/cognizant-founder-kumar-mahadeva-named-operating-partner-at-new-york-pe-firm-grs-partners|url-status=dead}}</ref> हे १९९४ ते २००३ दरम्यान कॉग्निझंटचे मुख्याधिकारी होते.<ref>{{Cite news|url=https://www.livemint.com/Companies/gpHR31AfTJA0Hor7bqQeEO/Cognizant-may-replace-CEO-Francisco-DSouza-with-an-outsider.html|title=Cognizant may replace CEO Francisco D’Souza with an outsider|last=Sood|first=Varun|date=2018-09-13|work=Mint|access-date=2018-09-13}}</ref> कॉग्निझंटचे मुख्याधिकारी होण्याआधी यांनी [[बीबीसी]], [[मॅककिन्सी]], [[एटी अँड टी]] आणि [[डन अँड ब्रॅडस्ट्रीट]] या कंपन्यांमध्ये उच्चपदांवर काम केले.<ref>{{cite news|title=Kumar Mahadeva|url=http://www.alumni.hbs.edu/bulletin/2003/september/mahadeva.html|work=HarvardBusinessSchool|date=September 2003|access-date=2009-02-18|archive-date=2011-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716060017/http://www.alumni.hbs.edu/bulletin/2003/september/mahadeva.html|url-status=dead}}</ref> हे श्रीलंकेतील [[पोन्नांबलम-कुमारस्वामी कुटुंब|पोन्नांबलम-कुमारस्वामी]] या तमिळवंशीय कुटुंबाचे सदस्य आहेत. ==हे सुद्धा पहा== * [[कॉग्निझंट टेक्नोलॉजी सोल्युशन्स]] ==संदर्भ आणि नोंदी== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:तमिळ भाषक उद्योगपती]] [[वर्ग:श्रीलंकी तमिळवंशीय व्यक्ती]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] nd74spdxv2xc5vam3qmvbrv15avcfc6 0 93206 2700233 2697427 2026-08-08T11:45:11Z ~2026-43592-87 186059 आधी चुकीचा इतिहास दिलेला आहे तो आता बरोबर केला आहे . गावडे हे मराठा समाजातील प्रसिद्ध आडनाव आहे. तसेच ते धनगर समाजा मध्ये ही काही प्रमाणात आढळून येते. 2700233 wikitext text/x-wiki {{बदल}} {{जाणकार}} 'गावडे' हे भारत देशात राहणाऱ्या मराठा समाजातले एक प्रचलित आडनाव आहे. गावडेंचे गोत्र कश्यप असे आहे. 13 व्या शतकात अल्लौद्दिन खिल्जीचा सरदार मलिक गफुर बरोबर झालेल्या लढाईत हिन्दुस्तानचा बळदंड योधा वीर करण सिंह गावडे व वीर भीमराव गावडे यांचा उल्लेख आढळत मराठा योद्ध्यांनी हिंदुस्थानवर आक्रमण करणारा क्रूरकर्मा अल्लाउद्दीन खिल्जीच्या सैन्याशी घनघोर युद्ध केल्याचा इतिहास समोर आला आहे. नीरा-भीमा नदीच्या तटावर 20 जानेवारी 1311 साली झालेल्या घनघोर युद्धात करणसिंग गावडे या महावीरासह अनेकांना वीरगती प्राप्त झाल्याची नोंद युद्धगीतात आढळली आहे. तरडोली येथे 1498 साली तुर्की आक्रमकांशी लढाई झाल्याचे नुकतेच समोर आले होते. आता युद्धगीते, दोहा या स्वरूपातील चार चौपाईया आढळल्या आहेत. <blockquote>नीरा नदी बडी सोहामनी, भीमा घाट का मिठ्ठे नीर | नीरा के तट मे लढे, वो करण गावडे महावीर || नीरा नदी सोहामानी, भीमा पाठ का मीठे नीर | ऐसा नरसिंह गढी मे योद्धा बडा सगर गावडे करण वीर|| जहाँ आई सती और दत्त विराजे । दशनामी मंदिर एक आधार है || नीरा के तट पर सागरक्षात्र लडे है || बाजे नगरा युद्ध का यीर सागरक्षात्र सागरक्षात्र मैदान रमे । नीरा के तट मे लढे वो करण गावडे महावीर है || मेष फाइसगारदि वसे, पादया राजे फशपात फूल । यशामुर्य मूल वीर योद्धा करना । फुरहान भीमराव, लड़पा संग पडा रह्स्य । समपातारे पापरत राखले, महा दत्त मंदिर राह गवांदे । शूरवीर करणसिंह गावडे, रोकियो मलिक कळस । जय दुर्गा माते, नाद कयो सगर रशरत्र सौसगाथे । लाडिपा पूर शाह सांगे दुश्मन माथा बाहू चणारथे । खिलजी बादशाह को दियो घाव दौडगड हारके जाव । नरी विधवा व्रणहशे, हिंदू धर्म कियो याच कहाव । इस्डदात रोउडत रोरसा उडत आगे शीरसफल गावे फलागे । महागंगा, भीमा नीरा, सागरक्षात्र, बडाई अधिरा । ढगाई भक्त को सयाराम, दत्त पुजारी राजमुर्याम । शंखकोमलला करधा, करन गावडे गावडे महावीर वरधा । खुशरो अमिरे वधाधु गाव, बादशाह को दियो शँदेसाथ । भिपोहारी लढे खडे वीर, बलवीर गावडे पणेधीर ।</blockquote>असे वर्णन असणारे युद्धगीत 1452 मध्ये अरुणसिंह याने गुरजातचा राजा मरतानजी वाघेला याच्यासमोर गायले असल्याचा उल्लेख आहे. 20 जानेवारी 1311 रोजी राजस्थान, देवगिरीचे पारिपत्य करून दक्षिणेकडे चाललेल्या मलिक काफूरच्या नेतृत्वाखालील अल्लाउद्दीन खिल्जीच्या सैन्याला माणगंगा-नीरा-भीमाच्या तटावरील योद्ध्यांनी गुणवडी येथे अडविले. जय दुर्गामाते अशा घोषणा देत योद्धे तुटून पडले. करणसिंह गावडे पुढे होत नूरशाहसोबत लढले आणि खिलजी बादशहाला घाव दिला. महिला विधवा झाल्या. <blockquote>शीश कटा हाथ हरण, धड लडा गावडे करन | सौ सौ मारिया दुश्मन को, भीमराव करण दोनो बालवीर है ||</blockquote>असे विरश्रीयुक्त वर्णन आहे. तीन पहर झालेल्या या घनघोर लढाईचा 'संदेशा' प्रसिद्ध मध्ययुगीन कवी अमीर खुसरो याने बादशहाला दिला असेही म्हणले आहे. याशिवाय "हिन्तवतनचा जवामर्द, शूरवीर तू शिरसुफल का" या उल्लेखांवरून तसेच "ऐसा नरसिंह गढी मे, योद्धा बडा सगर गावडे करणबीर" या उल्लेखावरून करनसिंह गावडे हे शिर्सुफळला सध्या अस्तित्वात असलेल्या गढीतील असावेत असा अंदाज केला जात आहे. "दत्त दश मंदिर मूल, महादत्त मंदिरे राह गावडे" असा चौपाईयामधे उल्लेख आहे. गुनवडी येथील हे मंदिर आजही गावडे चा दत्तोबा म्हणून ओळखले जाते. या ठिकाणी आजही तीन 'सती' शिळा आहेत. चौपाईयामध्ये 'पद्मीनीनोने दिया देहदान' हा उल्लेख शिळांशी संबंध जोडणारा आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/pune/baramati-700-year-history-fight-khilji-army-bank-neera-bhima-river-396642|title=बारामतीत झालं होतं खिल्जीच्या सैन्याशी घनघोर युद्ध; 700 वर्षांपूर्वीचा इतिहास उजेडात|website=eSakal - Marathi Newspaper|language=mr-IN|access-date=2022-04-05}}</ref> सोबतच पुणे जिल्ह्यात आम्बेगाव तालुक्यात असलेले गावडेवाड़ी हे गाव आदर्श गाव म्हणून ओळखले जाते. तसेच वाघोली जवळ असलेले वाडे बोल्हाई गावात देखील गावडे आजही निवासी आहे.वर्णनानुसार गावडे घराणे हे मूळ मानले जाते [[वर्ग:मराठी आडनावे]] 2078w91wxkljlnhoby8alfu6y3q1gur 0 139961 2700121 2441651 2026-08-08T00:40:20Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700121 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट शहर | नाव = कान्कुन | स्थानिक = Cancun | चित्र = Collage_Cancun.jpg | ध्वज = | चिन्ह = | pushpin_label_position = left | नकाशा१ = मेक्सिको | देश = मेक्सिको | राज्य = [[किंताना रो]] | प्रांत = [[चित्र:Coat of arms of Benito Juarez, Quintana Roo.svg|20px]] [[बेनितो हुआरेझ प्रांत]] | जिल्हा = | बेट = | स्थापना = [[एप्रिल २०]], [[इ.स. १९७०]] | महापौर = हुलियान रिकाल्दे मागान्या | क्षेत्रफळ = | उंची = ० | लोकसंख्या = ६,२८,३०६ | घनता = | वेळ = [[यूटीसी−०६:००]] | वेब = http://www.rio.rj.gov.br |latd=21 |latm=09 |lats=38 |latNS=N |longd=86 |longm=50 |longs=51 |longEW=W }} '''कान्कुन''' तथा '''कॅन्कून''' हे [[मेक्सिको]]च्या [[किंताना रो]] [[मेक्सिकोची राज्ये|राज्यातील]] एक शहर आहे. [[युकातान द्वीपकल्प]]ाच्या ईशान्य टोकावर वसलेले हे शहर जगप्रसिद्ध पर्यटनस्थळ आहे.,<ref>{{स्रोत संकेतस्थळ| title = OMT concede premio excelencia a la promoción turística de Cancún (México) | दुवा= http://www.eleconomista.es/empresas-finanzas/noticias/144821/02/07/OMT-concede-premio-excelencia-a-la-promocion-turistica-de-Cancun-Mexico.html |प्रकाशक= एल एकोनोमिस्ता| location = ES |accessdate = June 17, 2011|भाषा = स्पॅनिश| date = 02/3/2007}}</ref> हे [[कॅरिबियन समुद्र]]ाच्या किनाऱ्यावर आहे. == नावाची व्युत्पत्ती == कान्कुन या [[माया भाषा|माया भाषेतील]] शब्दाचे दोन अर्थ होतात. त्यातील एक ''सापांचे वारूळ'' किंवा ''सोनेरी सर्पाचे निवासस्थान'' असा होतो तर दुसरा अर्थ ''घडा'' असाही निघतो. == इतिहास == [[चित्र:Elmecocun.JPG|इवलेसे|डावे|''एल मेको'' पुरातत्त्वशास्त्रीय भाग.]] [[चित्र:Yamiluum1.JPG|इवलेसे|डावे|''यामिल लुउम'' (विंचवाचे देउळ).]] [[चित्र:CastilloMeco1.JPG|इवलेसे|डावे|एल मेकोचे एल कास्तियोवरून काढलेले छायाचित्र.]] जुन्या स्पॅनिश दस्तऐवजांनुसार [[माया लोक]] कान्कुनजवळच्या भागाला ''निझुक'' (गवताळ प्रदेश) म्हणून ओळखत असत.<ref>[http://research.famsi.org/aztlan/uploads/papers/Andrews-Cancun-Aztlan-06-2.pdf] A proper Maya spelling of Nizuc may be “Ni’ su’uk” which translates to “promontory” or “point of grass”-Source-Some Historic Notes and Observations on Isla Cancún, Quintana Roo, published at [[FAMSI]] by Andrews, Anthony P.</ref> [[मेक्सिकोवरील स्पॅनिश आक्रमण|स्पॅनिश आक्रमणानंतर]] येथील बहुतांश वस्ती सततच्या लढाया, चाचेगिरी, दुष्काळ आणि युरोपीय लोकांनी आणलेल्या रोगराईमुळे मृत्युमुखी पडली. येथील मूळ रहिवाशांपैकी हातावर मोजण्याइतक्याच छोट्या वसाहती [[इस्ला मुहेरेस]] आणि [[कोझुमेल द्वीप]]ांवर तग धरून राहिल्या. [[इ.स. १९७०]]मध्ये [[मेक्सिको]]च्या सरकारने कान्कुनचा विकास करण्याचे ठरवले. त्यावेळी येथील वस्ती फक्त तीन लोकांची होती. ही तिघे [[दॉन होजे हेसुस लिमा गुतिरेझ]]च्या मालकीच्या नारळाच्या वाड्यांतील कामगार होते. हे तिघे खुद्द कान्कुनमध्येही राहत नसून जवळील इस्ला मुहेरेस या बेटावर राहत होते. याशिवाय जवळील [[पुएर्तो हुआरेझ]] या कोळीवाड्यात ११७ व्यक्तींची वस्ती होती.<ref name="siegel">{{स्रोत पुस्तक | title = कान्कुन युझर्स गाइड | आडनाव = सीगेल | पहिलेनाव = जुल्स | प्रकाशक = लुलु.कॉम | वर्ष = २००६ | पृष्ठ = २०४ | आयएसबीएन = 1-4116-3944-8}}</ref> अशा निर्जनस्थळी गुंतवणूक करण्यास कोणीच तयार नसल्याने मेक्सिको सरकारला स्वतःच येथील पहिल्या ९ होटेलांचा विकास करावा लागला.<ref name="siegel"/> हयाट कान्कुन करिबे होटेलचे बांधकाम सर्वप्रथम सुरू झाले परंतु प्लाया ब्लांका (नंतरचे ब्लू बे होटेल व आताचे टेम्पटेशन रिसॉर्ट) हे होटेल पहिले बांधून झाले. त्यावेळी कान्कुनमध्ये राहणे हे अतिमहाग होते. इ.स. १९७४मध्ये कान्कुनचा मोठे पर्यटनस्थळ म्हणून विकास करण्यासाठीचा प्रकल्प सुरू झाला. फोनातुर (फोंदो नॅसियोनाल दे फोमेंता आल तुरिस्मो) या मेक्सिकन सरकारी संस्थेचा हा याप्रकारचा पहिलाच प्रकल्प होता. पुढील काही वर्षात कान्कुनचे रूपांतर दाट झाडीत वसलेल्या छोट्या कोळ्यांच्या गावातून मेक्सिकोतील दुसऱ्या क्रमांकाच्या पर्यटनस्थळात झाले. कान्कुनमध्ये राहणाऱ्या लोकांना कान्कुनेन्सेस असे संबोधतात. ही लोक मुख्यत्वे युकातान व जवळील राज्यांतून येथे आलेली आहेत. गेल्या काही वर्षांत अमेरिकेतील इतर भाग व [[युरोप]]मधूनही बरीच लोक येथे कायमची राहण्यास आली आहेत. अचानक झालेल्या या वस्तीवाढीमुळे कान्कुनच्या स्थानिक यंत्रणेवर मोठा ताण आलेला आहे.<ref name="siegel"/> आत्तापर्यंत मेक्सिकोमधील अवैध मादक पदार्थांच्या व्यापार व वाहतूकीमुळे होत असलेल्या अराजकाचा कान्कुनवर फारसा थेट प्रभाव पडलेला नाही परंतु काही अंशी स्थानिक लोकांवर हा प्रभाव आहेच.<ref>{{स्रोत बातमी | title = कान्कुनच्या महापौरावर अवैध पदार्थांच्या वाहतूकीचा व काळ्या पैशांच्या व्यवहाराचा आरोप | पहिलेनाव = विल्यम | आडनाव = बूथ | दुवा = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/05/26/AR2010052604854.html?hpid=sec-world | प्रकाशक = असोसियेटेड प्रेस/वॉशिंग्टन पोस्ट | दिनांक = २०१०-०५-२७ }}</ref> १९९० व २००० च्या सुमारास येथे [[हुआरेझ कार्टेल]]चा प्रभाव होता. अलीकडील वर्षांत [[लॉस झेतास]] या गुंडांच्या टोळीने [[युकातान]]मधील चाचेगिरीत जम बसवलेला आहे.<ref>{{स्रोत बातमी | title = मेक्सिकोतील पर्यटनस्वर्गावर अवैध पदार्थांचे सावट | पहिलेनाव = क्रिस | आडनाव = हॉली | दुवा = http://www.usatoday.com/news/world/2010-05-26-cancun-mayor_N.htm | प्रकाशक = युएसए टुडे | दिनांक = २०१०-०५-२६ | accessdate = 2010-05-27 }}</ref> == शहराचा आराखडा == [[चित्र:Cancun001.JPG|कान्कुन शहराच्या समुद्रकिनाऱ्यावरील हॉटेलांचे विहंगम दृष्य|इवलेसे|180px|डावे]] ''झोना होतेलेरा'' नावाने ओळखला जाणारा पर्यटकांसाठीचा भाग आणि ''एल सेंत्रो'' नावाने ओळखले जाणारे खुद्द गावठाण असे कान्कुन शहराचे दोन मुख्य भाग आहेत. गावठाणाची रचना प्रचंड शंकरपाळ्यांच्या आकाराच्या अनेक ''सुपरमांझानां''मध्ये विभागलेली आहे.<ref>[http://books.google.co.in/books?id=WoI8mrLTohkC&pg=PA67&lpg=PA67&dq=El+Centro+supermanzanas&source=bl&ots=q8vGAXe_ek&sig=a3l3SCUIVGmxTjWWbkR_4fl0SJo&hl=en&ei=qc9HTK-GGYy8vQOS3bzQAg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CBQQ6AEwADgK#v=onepage&q=El%20Centro%20supermanzanas&f=false] El Centro supermanzanas-Source-La arquitectura norteamericana, motor y espejo de la arquitectura española ... By José Manuel Pozo Municio, Javier Martínez González (स्पॅनिश मजकूर)</ref> या शंकरपाळ्यांच्या मध्यात मोकळी जागा, एखादे वाचनालय, [[फुटबॉल]] मैदान किंवा बाग असते व त्याच्या आजूबाजूने चालण्यासाठी व सायकलींच्या वाहतूकीसाठीचे मार्ग असतात. त्याबाहेरील भागांत नालाकृती रस्त्यांवर घरे व त्यांच्याबाहेरील भागात दुकाने व इतर व्यवसाय असतात. आव्हेन्यू तुलुम हा उत्तर-दक्षिण जाणारा रस्ता शहराच्या मध्यवर्ती भागातून [[कान्कुन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|आंतरराष्ट्रीय विमानतळाला]] जोडणारा मोठा रस्ता आहे. आव्हेन्यू कोबा हा पूर्व-पश्चिम रस्ता त्याला छेदतो व आव्हेन्यू तुलुमच्या पश्चिमेस हाच रस्ता आव्हेन्यू [[कुकुलकान]] नावाने ओळखला जातो. आव्हेन्यू [[कुकुलकान]] हा झोना होतेलेरामधील एकमेव मोठा रस्ता असून कान्कुनमधील बहुतांश मोठी होटेले या रस्त्यावर आहेत. आव्हेन्यू तुलुमच्या दक्षिण टोकास विमानतळतर उत्तर टोकास आव्हेन्यू बोनामपाक आहे. आव्हेन्यू बोलामपाक हा पश्चिमेस [[चिचेन इत्झा]] व [[मेरिदा, मेक्सिको|मेरिदाला]] जाणाऱ्या महामार्गास जुळतो. कान्कुनच्या जवळच्या [[पुएर्तो हुआरेझ]] या उपनगरातून [[इस्ला मुहेरेस]]ला जाणाऱ्या होड्या व नावांचा धक्का आहे. कान्कुनमधील नवीन वसाहती सुपरमांझानामध्ये विभागलेल्या नसून चौकटींमध्ये बसविलेल्या आहेत. [[हरिकेन गिल्बर्ट]]चा तडाखा बसल्यावर कान्कुनची पुनर्बांधणी करताना खर्च कमी करण्यासाठी असे केले गेले. येथील उच्चभ्रू वसाहतींमध्ये छोटे सुपरमांझाना बांधण्याचा प्रयत्न दिसतो. मध्यमवर्गीय वसाहतींमध्ये सहसा एक किंवा दोन मजली बैठी घरे असतात किंवा तीन-चार मजली सदनिकांच्या इमारती असतात. २००५ सालापासून आव्हेन्यू बोनामपाकच्या आसपास बहुमजली दुकाने, सदनिका तसेच शॉपिंग मॉल बांधली गेलेली आहेत. अगदी अलीकडील वसाहतींमध्ये नियोजनाचा अभावच दिसून येतो. [[पुंता साम]], [[पुएर्तो कान्कुन]] आणि पुएर्तो हुआरेझमध्ये हे दिसून येते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.puertocancun.com/english/location.html |title=संग्रहित प्रत |access-date=2013-04-02 |archive-date=2013-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130510142009/http://www.puertocancun.com/english/location.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.lavozdequintanaroo.com.mx/reportajes/400-malecon-cancun.html |title=संग्रहित प्रत |access-date=2013-04-02 |archive-date=2011-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722224024/http://www.lavozdequintanaroo.com.mx/reportajes/400-malecon-cancun.html |url-status=dead }}</ref> == वाहतूक == [[कान्कुन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] येथील मुख्य विमानतळ आहे. दक्षिणेस [[कोझुमेल द्वीप]]ावरही एक छोटा विमातळ आहे. कान्कुन विमानतळावरून उत्तर, मध्य आणि दक्षिण अमेरिका, [[युरोप]] आणि [[आशिया]]ला थेट विमानसेवा उपलब्ध आहे. ऑक्टोबर २०१०मध्ये या विमानतळावर दुसरी धावपट्टी बांधण्यात आली व त्यानंतर वर्षाला एक कोटी प्रवासी या विमानतळावरून येजा करतात. हा विमानतळ गावठाणापासून ३० किमी दक्षिणेस तर झोना होतेलेरापासून २० किमी आग्नेयेस आहे.<ref>[http://www.cancuncare.com/Cancun_Airport/cancun_airport_map.htm] CANCUN AIRPORT MAP (CUN) ICAO CODE (MMUN) LATITUDE 21.0° LONGITUDE 86.9°</ref> शहरात तसेच झोना होतेलेरामध्ये सार्वजनिक बससेवाही उपलब्ध आहे. जवळील [[इस्ला मुहेरेस]]ला जाण्यासाठी पुएर्तो हुआरेझमधून फेरी जाते. == माया संस्कृतीचे पुरातत्तवशास्त्रीय विभाग == [[चित्र:CancunRuins2002.jpg|200px|इवलेसे|डावे|''एल रे'' पुरातत्तवशास्त्रीय विभाग]] कान्कुनमध्ये काही ठिकाणी [[माया संस्कृती]]चे अवशेष आढळतात. [[कोलंबस]]पूर्वकालातील हे अवशेष कान्कुनच्या दक्षिणेस व पश्चिमेसही विखुरलेले आहेत. लास रुइनास देल रे (एल रे) हे भग्नावशेष झोना होतेलेरामध्येच आहेत तर एल मेको हे मोठे अवशेष पुंता सामकडे जाणाऱ्या रस्त्यावर आहेत. जवळच असलेल्या [[रिव्हियेरा माया]] आणि [[ग्रांदे कॉस्ता माया]] प्रदेशांमध्ये कोबा, मुयिल, च्कारेत, कोहुनलिच, किनिच्ना, झिबांचे, ओश्तांकाह, [[तुलुम]], चाक्चोबेन, इ. ठिकाणी छोटीमोठी संवर्धनस्थळे आहे. पश्चिमेस जवळच [[चिचेन इत्झा]] हे माया संस्कृतीचे मोठे केंद्र युकातान राज्यात आहे. == हवामान == कान्कुनचे हवामान विषुववृत्तीय असून येथील ऋतूंमध्ये तापमानात फारसा फरक नसतो. {{माहितीचौकट हवामान |collapsed = N |location = [[कान्कुन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] |metric first = Y |single line = Y |temperature colour = pastel |Jan record high C = 33.0 |Feb record high C = 38.0 |Mar record high C = 39.0 |Apr record high C = 38.0 |May record high C = 39.0 |Jun record high C = 39.0 |Jul record high C = 39.0 |Aug record high C = 41.5 |Sep record high C = 38.5 |Oct record high C = 38.0 |Nov record high C = 37.0 |Dec record high C = 33.5 |Jan high C = 28.4 |Feb high C = 29.5 |Mar high C = 30.7 |Apr high C = 32.2 |May high C = 33.6 |Jun high C = 33.7 |Jul high C = 34.4 |Aug high C = 34.8 |Sep high C = 33.7 |Oct high C = 31.7 |Nov high C = 29.9 |Dec high C = 28.8 |Jan mean C = 24.1 |Feb mean C = 25.0 |Mar mean C = 26.0 |Apr mean C = 27.4 |May mean C = 28.8 |Jun mean C = 29.2 |Jul mean C = 29.6 |Aug mean C = 29.7 |Sep mean C = 29.0 |Oct mean C = 27.6 |Nov mean C = 26.0 |Dec mean C = 24.7 |Jan low C = 19.9 |Feb low C = 20.4 |Mar low C = 21.2 |Apr low C = 22.7 |May low C = 24.0 |Jun low C = 24.7 |Jul low C = 24.8 |Aug low C = 24.6 |Sep low C = 24.3 |Oct low C = 23.4 |Nov low C = 22.0 |Dec low C = 20.7 |Jan record low C = 13.0 |Feb record low C = 12.0 |Mar record low C = 9.5 |Apr record low C = 14.0 |May record low C = 18.0 |Jun record low C = 20.5 |Jul record low C = 21.0 |Aug record low C = 21.0 |Sep record low C = 19.0 |Oct record low C = 15.0 |Nov record low C = 12.0 |Dec record low C = 12.0 |rain colour = green |Jan rain mm = 105.2 |Feb rain mm = 49.8 |Mar rain mm = 45.6 |Apr rain mm = 29.2 |May rain mm = 88.8 |Jun rain mm = 141.1 |Jul rain mm = 69.5 |Aug rain mm = 87.5 |Sep rain mm = 183.5 |Oct rain mm = 282.2 |Nov rain mm = 127.5 |Dec rain mm = 90.1 |year rain mm = 1300.0 |Jan humidity= 81 |Feb humidity= 79 |Mar humidity= 79 |Apr humidity= 77 |May humidity= 77 |Jun humidity= 79 |Jul humidity= 77 |Aug humidity= 78 |Sep humidity= 80 |Oct humidity= 80 |Nov humidity= 81 |Dec humidity= 81 |year humidity= |unit rain days = 0.1 mm |Jan rain days = 9.5 |Feb rain days = 5.6 |Mar rain days = 5.1 |Apr rain days = 3.9 |May rain days = 6.7 |Jun rain days = 11.0 |Jul rain days = 8.9 |Aug rain days = 9.4 |Sep rain days = 13.6 |Oct rain days = 16.8 |Nov rain days = 11.3 |Dec rain days = 10.1 |source 1 = Servicio Meteorologico Nacional (1951-2010)<ref name = SMN >{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा= http://smn.cna.gob.mx/climatologia/Normales5110/NORMAL23155.TXT | title= Normales Climatologicas 1951-2010 | publisher= National Meteorological Service of Mexico | accessdate= 2012-08-30 | date= August 2011 | archive-date= 2015-07-05 | archive-url= https://web.archive.org/web/20150705224131/http://smn.cna.gob.mx/climatologia/Normales5110/NORMAL23155.TXT | url-status= dead }}</ref> |source 2 = Weatherbase.<ref name="Weather1">[http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=509567&refer=&cityname=Cancun-Quintana-Roo-Mexico&units=metric Weatherbase:Historical Weather for Cancún, Quintana Roo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130411201244/http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=509567&refer=&cityname=Cancun-Quintana-Roo-Mexico&units=metric |date=2013-04-11 }}, Weatherbase. Retrieved July 17, 2012.</ref> |date=August 2010 }} कान्कुनसह [[युकातान]]मध्ये [[मे]] ते [[डिसेंबर]] हा उन्हाळी वादळांचा काळ असतो. [[जानेवारी]]त महत्तम पाउस पडतो आणि [[फेब्रुवारी]] ते मे साधारणतः कोरडे महिने असतात. कान्कुनच्या आसपासचा प्रदेश [[कॅरिबियन वादळी पट्टा|कॅरिबियन वादळी पट्ट्यात]] मोडतो आणि अधूनमधून या वादळांचा तडाखा येथे बसतो. असे असताही गेली काही वर्षे वगळता मोठी वादळे येथे अभावानेच येतात. २००५सालचे [[हरिकेन विल्मा]] हे आत्तापर्यंतचे कान्कुनवर आलेले सगळ्यात मोठे वादळ होते तर १९९८८मधील [[हरिकेन गिल्बर्ट]] आणि २००७ चे [[हरिकेन डीन]] ही वादळे इतर मोठ्या वादळांपैकी होती. == शैक्षणिक संस्था == कान्कुनमध्ये गेल्या काही वर्षांत मोजक्या उच्चशिक्षणसंस्था सुरू झाल्या आहेत. यांत इन्स्तित्युतो तेक्नोलॉजिको दे कान्कुन, उनिव्हर्सिदादला साल कान्कुन, उनिव्हर्सिदाद आनाहुआक कान्कुन, उनिव्हर्सिदाद तेक्नोलॉजिका दे कान्कुन, उनिव्हर्सिदाद देल करिब, उनिव्हर्सिदाद इंतरअमेरिकाना पारा एल देसारोयो आणि तेक मिलेनियम यांचा समावेश होतो. == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == {{कॉमन्स|Cancún|कान्कुन}} * [http://www.cancun.gob.mx/ अधिकृत संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070715193725/http://www.cancun.gob.mx/ |date=2007-07-15 }} {{es icon}} * {{wikivoyage|Cancún|कान्कुन}} [[वर्ग:कान्कुन| ]] [[वर्ग:मेक्सिकोमधील शहरे]] [[वर्ग:किंताना रो]] g8jvx8g35ev7v1p3acwon85bvqnfzez 0 142756 2700207 2057674 2026-08-08T09:32:55Z ~2026-43696-25 186053 2700207 wikitext text/x-wiki {{संदर्भहीन लेख}} '''वसंत अवसरीकर''' ([[इ.स. १९४०|१९४०]]:[[अवसरी]] बुद्रूक [[पुणे जिल्हा]], [[महाराष्ट्र|आंबेगाव तालुका महाराष्ट्र]] - ) हे महाराष्ट्रातील तमाशात काम करणारे एक सोंगाडे आहेत. त्यांचे मूळ नाव वसंत कुशाबा रोकडे असून आईचे नाव हिराबाई तर आजोबांचे नाव शंकरराव अवसरीकर आहे. वसंत अवसरीकरांचे आजोबा शंकरराव आणि वडील कुशाबा हे दोघेही उत्तम ढोलकीपटू होते. काका ग्यानबा अवसरीकर हे मात्र सोंगाड्या होते. त्यांच्याबरोबर काम करून करून वसंत अवसरीकर सोंगाड्या झाले. वसंत अवसरीकरांची आई हिराबाई घरच्या तमाशात नाचायची. शंकररावांचा तमाशा त्याकाळी महाराष्ट्रात खूप लोकप्रिय होता; परंतु एकट्या तमाशावर भल्यामोठ्या कुटुंबाचे भागत नसल्यामुळे ते लग्नातील वाजंत्र्यांची सुपारी घेत. त्याकाळी वाजंत्र्यांनी वाद्य वाजविण्याबरोबर जमलेल्या मंडळीचे लोकरंजन करण्याचेही काम करावे लागे. वरातीच्या रात्री तर वगनाट्यासकट पूर्ण तमाशा दिवस उजाडेपर्यंत चालत असे. या अवसरीकर (रोकडे) कुटुंबीयांची लोकनाट्यसेवा महाराष्ट्रात विशेषतः खेड, मंचर, नारायणगाव या परिसरांत खूप लोकप्रिय होती. शंकर अवसरीकर यांच्या संपूर्ण कुटुंबाने तमाशाला वाहून घेतले होते. त्यांची तिन्ही मुले संभाजी (प्रमुख भूमिका), वसंताचे वडील कुशाबा (ढोलकी) आणि गेनभाऊ (सोंगाड्या) व गुणाजी मास्तर (खलनायक) असत. तर वसंतची आई हिराबाई मुख्य नर्तकी व मुख्य स्त्रीभूमिका करीत असे. वयाच्या सातव्या वर्षापासून वसंता घरच्या तमाशा फडात काम करू लागला. लहानपणी राजा हरिश्चंद्राचा मुलगा रोहिदास, रजवाडी वगात युवराज अशी कामे त्यांनी केली. अवसरी गावातील त्यांच्या घरात तमाशाचे सर्व साहित्य ठेवले जात होते. पण दुर्दैवाने घराला लागलेल्या आगीत हे सर्व साहित्य जळून खाक झाले. तरीही न खचता नव्या उमेदीने वसंतराव यांनी मुंबईचा रस्ता धरला. वसंत अवसरीकरांना पेटीवादनाची खूप आवड होती. घरच्या तमाशात ते इतरांचे पाहून पाहून सरावाने पेटी वाजवायला शिकले. मुंबईत पावसाळ्याचे चार महिने त्यांचा मुक्काम लालबागच्या न्यू हनुमान थिएटरमध्ये असायचा. तिथे येऊन, तत्कालीन प्रसिद्ध संगीत दिग्दर्शक विश्वनाथ मोरे वसंतरावांना पेटीचे धडे द्यायचे. तमाशाचा मुक्काम हलला की पेटीशिक्षण बंद होई. {{DEFAULTSORT:अवसरीकर, वसंत}} [[वर्ग:तमासगीर]] [[वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] bu6qaful6rc214sn5clrbtob59kttzc 0 211692 2700016 2376051 2026-08-07T14:55:20Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2700016 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट दशरथ मौर्य | पदवी = सम्राट | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स.पू. २३२]] - [[इ.स.पू. २२४]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स.पू. २३२]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = दशरथ मौर्य | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = [[इ.स.पू. २५२]] | जन्म_स्थान = [[पाटलीपुत्र]], [[बिहार]] | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स.पू. २२४]] | मृत्यू_स्थान = [[पाटलीपुत्र]], [[बिहार]] | पूर्वाधिकारी = [[सम्राट अशोक]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[संप्रती|सम्राट संप्रती]] | वडील = [[तीवल|राजकुमार तीवल]] | आई = सकारुवाकी | पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[मौर्य वंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = | तळटिपा = }} '''दशरथ मौर्य''' हा [[तीवल|राजकुमार तीवल]] याचा पुत्र होता. तो [[सम्राट अशोक]] आणि [[कारुवाकी|महाराणी कारुवाकी]] यांचा नातू होता. हा [[मौर्य साम्राज्य|मौर्य साम्राज्याचा]] चौथा सम्राट होता. तो [[सम्राट अशोक|सम्राट अशोकाचा]] उत्तराधिकारी होता. [[इ.स.पू. २३२]] ते [[इ.स.पू. २२४]] पर्यंतच्या त्याच्या सत्ताकालात साम्राज्याची मोठी घट झाली व [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहनांप्रमाणे]] अनेक राज्यकर्त्यांनी स्वातंत्र्य घोषित केले. [[वर्ग:मौर्य साम्राज्य]] [[वर्ग:इ.स.पू. २२४ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:भारतीय बौद्ध]] q221lfac5xg1ejun1iz5vdlj9640z4g 2700017 2700016 2026-08-07T14:58:04Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2700017 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट दशरथ मौर्य | पदवी = सम्राट | चित्र = Name of Dasaratha (Maurya) in the Gopika cave door inscription, c. 232 – c. 224 BCE.jpg | चित्र_शीर्षक = गोपिका लेणीच्या दरवाजावरील शिलालेखात आढळणारे दशरथ (𑀤𑀲𑀭𑀣) मौर्य यांचे नाव, इ.स.पू. २३२ – इ.स.पू. २२४. | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स.पू. २३२]] - [[इ.स.पू. २२४]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स.पू. २३२]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = दशरथ मौर्य | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = [[इ.स.पू. २५२]] | जन्म_स्थान = [[पाटलीपुत्र]], [[बिहार]] | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स.पू. २२४]] | मृत्यू_स्थान = [[पाटलीपुत्र]], [[बिहार]] | पूर्वाधिकारी = [[सम्राट अशोक]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[संप्रती|सम्राट संप्रती]] | वडील = [[तीवल|राजकुमार तीवल]] | आई = सकारुवाकी | पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[मौर्य वंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[बौद्ध धर्म]] | तळटिपा = }} '''दशरथ मौर्य''' हा [[तीवल|राजकुमार तीवल]] याचा पुत्र होता. तो [[सम्राट अशोक]] आणि [[कारुवाकी|महाराणी कारुवाकी]] यांचा नातू होता. हा [[मौर्य साम्राज्य|मौर्य साम्राज्याचा]] चौथा सम्राट होता. तो [[सम्राट अशोक|सम्राट अशोकाचा]] उत्तराधिकारी होता. [[इ.स.पू. २३२]] ते [[इ.स.पू. २२४]] पर्यंतच्या त्याच्या सत्ताकालात साम्राज्याची मोठी घट झाली व [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहनांप्रमाणे]] अनेक राज्यकर्त्यांनी स्वातंत्र्य घोषित केले. [[वर्ग:मौर्य साम्राज्य]] [[वर्ग:इ.स.पू. २२४ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:भारतीय बौद्ध]] eh4atvyc55cfo4psf0oyhvl4law1hzq 0 219325 2700211 2166998 2026-08-08T09:43:36Z ~2026-43673-12 186054 /* */ 2700211 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट रेल्वे स्थानक | नाव = अंकाई फोर्ट | स्थानिकनाव = अंकाई किल्ला | स्थानिकभाषा = mr | cta_header = | प्रकार = [[मध्य रेल्वे]] स्थानक | style = | चित्र = | चित्ररुंदी = | चित्रवर्णन = स्थानकाची इमारत | पत्ता = [[अंकाई किल्ला]], [[नाशिक जिल्हा]] | उंची = ६४६ मी | मार्ग = [[दौंड मनमाड रेल्वेमार्ग]] | जोडमार्ग = | अंतर = | इमारत = | फलाट = २ | मार्गिका = २ | विद्युतीकरण = हो | उद्घाटन = | ADA = | संकेत = AAK | मालकी = [[भारतीय रेल्वे मंत्रालय|रेल्वे मंत्रालय]], [[भारतीय रेल्वे]] | चालक = | विभाग = सोलापूर विभाग, [[मध्य रेल्वे]] | map_type = महाराष्ट्र | map dot label = अंकाई किल्ला |latitude =20.1834728 |longitude =74.4373577 }} {{दौंड मनमाड रेल्वेमार्ग|collapse=y}} '''अंकाई किल्ला रेल्वे स्थानक''' [[दौंड मनमाड रेल्वेमार्ग]]ावरील स्थानक आहे. [[नाशिक जिल्हा|नाशिक जिल्ह्यातील]] [[अंकाई किल्ला|अंकाई किल्ल्याजवळ]] असलेल्या या स्थानकावर [[दौंड]] आणि [[मनमाड]] दरम्यान धावणाऱ्या जाणाऱ्या काही पॅसेंजर गाड्या थांबतात. [[वर्ग:नाशिक जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके]] [[वर्ग:मध्य रेल्वेची स्थानके]] tghvgij131ur3nbc1lbfbw8o6t3txk8 0 247360 2700009 2033907 2026-08-07T13:56:57Z Abhijitsathe 4193 2700009 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = सांवर लाल जाट | चित्र = Sanwar_Lal_Jat_addressing_at_the_National_Seminar_on_Dr._Bhimrao_Ambedkar_–_Multipurpose_Development_of_Water_Resources_and_Present_Challenges,_in_New_Delhi.jpg | चित्र आकारमान= 250 px | क्रम = | पद = [[लोकसभा]] सदस्य | मतदारसंघ = [[अजमेर लोकसभा मतदारसंघ|अजमेर]] | कार्यकाळ_आरंभ = मे २०१४ | कार्यकाळ_समाप्ती = ऑगस्ट २०१७ | मागील = [[सचिन पायलट]] | पुढील = रघू शर्मा | पद1 = [[राजस्थान विधानसभा]] सदस्य | मतदारसंघ1 = [[नसीराबाद विधानसभा मतदारसंघ|नसीराबाद]] | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक|1955|1|1}} | जन्मस्थान = [[अजमेर]] | मृत्युदिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|2017|8|9|1955|1|1}} | मृत्युस्थान = [[नवी दिल्ली]] | राष्ट्रीयत्व = | पक्ष = [[भारतीय जनता पक्ष]] | इतरपक्ष = | धर्म = | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''सांवर लाल जाट''' हे भारतीय राजकारणी, केंद्रीय राज्यमंत्री व [[लोकसभा]] सदस्य होते. ते [[२०१४ लोकसभा निवडणुका]]ंमध्ये [[अजमेर लोकसभा मतदारसंघ|अजमेर मतदारसंघातून]] [[भारतीय जनता पक्ष]]ातर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले होते. त्या पूर्वी ते [[राजस्थान विधानसभा]] सदस्य राहिले होते. २०१७ मध्ये त्यांचा मृत्यू झाला. [[वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:अजमेरचे खासदार]] ds3l9tts0131ja96czupepm434ajqa2 2700010 2700009 2026-08-07T13:57:34Z Abhijitsathe 4193 2700010 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = सांवर लाल जाट | चित्र = Sanwar_Lal_Jat_addressing_at_the_National_Seminar_on_Dr._Bhimrao_Ambedkar_–_Multipurpose_Development_of_Water_Resources_and_Present_Challenges,_in_New_Delhi.jpg | चित्र आकारमान= 250 px | क्रम = | पद = [[लोकसभा]] सदस्य | मतदारसंघ = [[अजमेर लोकसभा मतदारसंघ|अजमेर]] | कार्यकाळ_आरंभ = मे २०१४ | कार्यकाळ_समाप्ती = ऑगस्ट २०१७ | मागील = [[सचिन पायलट]] | पुढील = रघू शर्मा | पद1 = [[राजस्थान विधानसभा]] सदस्य | मतदारसंघ1 = [[नसीराबाद विधानसभा मतदारसंघ|नसीराबाद]] | जन्मदिनांक = {{जन्म दिनांक|1955|1|1}} | जन्मस्थान = [[अजमेर]] | मृत्युदिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2017|8|9|1955|1|1}} | मृत्युस्थान = [[नवी दिल्ली]] | राष्ट्रीयत्व = | पक्ष = [[भारतीय जनता पक्ष]] | इतरपक्ष = | धर्म = | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = }} '''सांवर लाल जाट''' हे भारतीय राजकारणी, केंद्रीय राज्यमंत्री व [[लोकसभा]] सदस्य होते. ते [[२०१४ लोकसभा निवडणुका]]ंमध्ये [[अजमेर लोकसभा मतदारसंघ|अजमेर मतदारसंघातून]] [[भारतीय जनता पक्ष]]ातर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले होते. त्या पूर्वी ते [[राजस्थान विधानसभा]] सदस्य राहिले होते. २०१७ मध्ये त्यांचा मृत्यू झाला. [[वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य]] [[वर्ग:अजमेरचे खासदार]] grmm1y7jpj0hn350of6wl4zpifboh6z 0 249565 2700030 2692110 2026-08-07T15:49:53Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2700030 wikitext text/x-wiki खालील यादी भारतीय क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत कसोटी सामन्यांची आहे. भारताने २५ जून १९३२ रोजी इंग्लंडविरुद्ध पहिला कसोटी सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | भारताने खेळलेल्या कसोटी सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |कसोटी क्र. | संपूर्ण सदस्यांचे कसोटी क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध कसोटी खेळली त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || कसोटी विश्वचषकात सामना खेळवला गेला |} ==भारताने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम कसोटीची तारीख== ===ब्रिटिश भारत=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! संघ !! प्रथम कसोटी |- |align=left|{{cr|ENG}} || २५-२८ जून १९३२ |} ===स्वतंत्र भारत=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! संघ !! प्रथम कसोटी |- |align=left|{{cr|AUS}} || २८ नोव्हेंबर - ४ डिसेंबर १९४७ |- |align=left|{{cr|WIN}} || १०-२४ नोव्हेंबर १९४८ |- |align=left|{{cr|ENG}} || २-७ नोव्हेंबर १९५१ |- |align=left|{{cr|PAK}} || १६-१८ ऑक्टोबर १९५२ |- |align=left|{{cr|NZ}} || १९-२४ नोव्हेंबर १९५५ |- |align=left|{{cr|SL}} || १७-२२ सप्टेंबर १९८२ |- |align=left|{{cr|ZIM}} || १८-२२ ऑक्टोबर १९९२ |- |align=left|{{cr|SA}} || १३-१७ नोव्हेंबर १९९२ |- |align=left|{{cr|BAN}} || १०-१३ नोव्हेंबर २००० |- |align=left|{{cr|AFG|२०१३}} || १४-१५ जून २०१८ |- |align=left|{{cr|IRE}} || TBD |} ==विरुद्ध संघांविरुद्धची कामगिरी== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center" |- !scope="col" |विरुद्ध देश !scope="col" |[[कसोटी सामना|कसोटी]] !scope="col" |विजय !scope="col" |पराभव !scope="col" |टाय !scope="col" |अनिर्णित !scope="col" |विजय % !scope="col" |प्रथम !scope="col" |अलीकडील |- | colspan="9" style="text-align: center;" | '''[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|वि. संपूर्ण सदस्य देश]]''' |- style="background:#cfc;" !scope="row" style="text-align: left; background:#cfc;"|{{cr|Afghanistan|२०१३}} | २ || २ || ० || ० || ० || १००.०० || २०१८ || २०२६ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|Australia}} | ११२ || ३३ || ४८ || १ || ३० || २९.४६ || १९४७ || २०२५ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|Bangladesh}} | १५ || १३ || ० || ० || २ || ८६.६६ || २००० || २०२४ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|England}} | १४१ || ३७ || ५३ || ० || ५१ || २६.२४ || १९३२ || २०२५ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|New Zealand}} | ६५ || २२ || १६ || ० || २७ || ३३.८४ || १९५५ || २०२४ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|Pakistan}} | ५९ || ९ || १२ || ० || ३८ || १५.२५ || १९५२ || २००७ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|South Africa}} | ४६ || १६ || २० || ० || १० || ३४.७८ || १९९२ || २०२५ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|Sri Lanka}} | ४६ || २२ || ७ || ० || १७ || ४७.८२ || १९८२ || २०२२ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|West Indies}} | १०२ || २५ || ३० || ० || ४७ || २४.५० || १९४८ || २०२५ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{cr|Zimbabwe}} | ११ || ७ || २ || ० || २ || ६३.६३ || १९९२ || २००५ |- |- class="sortbottom" !scope="row" style="text-align:center" |'''एकूण''' |'''५९९'''||'''१८६'''||'''१८८'''||'''१'''||'''२२४'''||'''३१.०५'''||'''१९३२'''||'''२०२६''' |- |colspan=11|<small>''सदर आकडेवारी ६ — १० जून २०२६ रोजी [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास]] येथे झालेल्या {{cr-rt|IND}} वि. {{cr|Afghanistan|२०१३}} सामन्यापर्यंत अद्ययावत आहे.''</small><ref>{{Cite web|title=Records {{!}} Test matches {{!}} Team records {{!}} Results summary {{!}} ESPNcricinfo.com|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283877.html|access-date=6 December 2021|website=Cricinfo}}</ref><ref>{{Cite web|title=India Cricket Team Records & Stats {{!}} ESPNcricinfo.com|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=1;id=6;type=team|access-date=6 December 2021|website=Cricinfo}}</ref>{{navbar|India Test cricket records by opponent|mini=1|nodiv=1}} |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62605.html २१९] || २५-२८ जून १९३२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=538 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62616.html २३०] || १५-१८ डिसेंबर १९३३ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|भारत|ब्रिटिश}} [[बॉम्बे जिमखाना]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62617.html २३१] || ५-८ जानेवारी १९३४ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|भारत|ब्रिटिश}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62618.html २३२] || १०-१३ फेब्रुवारी १९३४ || {{cr|ENG}} || {{ध्वजचिन्ह|भारत|ब्रिटिश}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|ENG}} |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62638.html २५२] || २७-३० जून १९३६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62639.html २५३] || २५-२८ जुलै १९३६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62640.html २५४] || १५-१८ ऑगस्ट १९३६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62662.html २७६] || २२-२५ जून १९४६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62663.html २७७] || २०-२३ जुलै १९४६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62664.html २७८] || १७-२० ऑगस्ट १९४६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62676.html २९०] || २८ नोव्हेंबर - ४ डिसेंबर १९४७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62677.html २९१] || १२-१८ डिसेंबर १९४७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62678.html २९२] || १-५ जानेवारी १९४८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62679.html २९४] || २३-२८ जानेवारी १९४८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62680.html २९५] || ६-१० फेब्रुवारी १९४८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62690.html ३०४] || १०-२४ नोव्हेंबर १९४८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62691.html ३०५] || ९-१३ डिसेंबर १९४८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || अनिर्णित |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62692.html ३०८] || ३१ डिसेंबर १९४८ - ४ जानेवारी १९४९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62693.html ३१०] || २७-३१ जानेवारी १९४९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|WIN}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62694.html ३११] || ४-८ फेब्रुवारी १९४९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || अनिर्णित |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62725.html ३३९] || २-७ नोव्हेंबर १९५१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62726.html ३४२] || १४-१९ डिसेंबर १९५१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || अनिर्णित |- | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62727.html ३४४] || ३० डिसेंबर १९५१ - ४ जानेवारी १९५२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62728.html ३४६] || १२-१४ जानेवारी १९५२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|ENG}} |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62729.html ३४८] || ६-१० फेब्रुवारी १९५२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62737.html ३५१] || ५-९ जून १९५२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62738.html ३५२] || १९-२४ जून १९५२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62739.html ३५३] || १७-१९ जुलै १९५२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62740.html ३५४] || १४-१९ ऑगस्ट १९५२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62741.html ३५५] || १६-१८ ऑक्टोबर १९५२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62742.html ३५६] || २३-२६ ऑक्टोबर १९५२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[विद्यापीठ मैदान, लखनौ]] || {{cr|PAK}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62743.html ३५७] || १३-१६ नोव्हेंबर १९५२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62744.html ३५८] || २८ नोव्हेंबर - १ डिसेंबर १९५२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62745.html ३६०] || १२-१५ डिसेंबर १९५२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62751.html ३६३] || २१-२८ जानेवारी १९५३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62752.html ३६६] || ७-१२ फेब्रुवारी १९५३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62753.html ३६७] || १९-२५ फेब्रुवारी १९५३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62754.html ३६९] || ११-१७ मार्च १९५३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[बाउर्डा]], [[गयाना]] || अनिर्णित |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62755.html ३७१] || २८ मार्च - ४ एप्रिल १९५३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]], [[जमैका]] || अनिर्णित |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62782.html ३९४] || १-४ जानेवारी १९५५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[ढाका]] || अनिर्णित |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62783.html ३९५] || १५-१८ जानेवारी १९५५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[बहावलपूर|बहावलपूर स्टेडियम]], [[बहावलपूर]] || अनिर्णित |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62784.html ३९७] || २९ जानेवारी - १ फेब्रुवारी १९५५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[बाग-ए-जीना, लाहोर|बाग-ए-जीना]], [[लाहोर]] || अनिर्णित |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62785.html ३९८] || १३-१६ फेब्रुवारी १९५५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[पेशावर|पेशावर क्लब मैदान]], [[पेशावर]] || अनिर्णित |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62786.html ४००] || २६ फेब्रुवारी - १ मार्च १९५५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || अनिर्णित |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62802.html ४१६] || १९-२४ नोव्हेंबर १९५५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[लाल बहादूर शास्त्री मैदान, हैदराबाद|लाल बहादूर शास्त्री मैदान]], [[हैदराबाद]] || अनिर्णित |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62803.html ४१७] || २-७ डिसेंबर १९५५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62804.html ४१८] || १६-२१ डिसेंबर १९५५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62805.html ४१९] || २८ डिसेंबर १९५५ - २ जानेवारी १९५६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62806.html ४२०] || ६-११ जानेवारी १९५६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[मद्रास]] || {{cr|IND}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62817.html ४३१] || १९-२३ ऑक्टोबर १९५६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[जवाहरलाल नेहरू स्टेडियम, चेन्नई|महानगरपालिका मैदान]], [[मद्रास]] || {{cr|AUS}} |- | ५़१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62818.html ४३२] || २६-३१ ऑक्टोबर १९५६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[बॉम्बे]] || अनिर्णित |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62819.html ४३३] || २-६ नोव्हेंबर १९५६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|AUS}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62845.html ४५९] || २८ नोव्हेंबर - ३ डिसेंबर १९५८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[बॉम्बे]] || अनिर्णित |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62846.html ४६१] || १२-१७ डिसेंबर १९५८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|WIN}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62847.html ४६३] || ३१ डिसेंबर १९५८ - ४ जानेवारी १९५९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|WIN}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62848.html ४६५] || २१-२६ जानेवारी १९५९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|WIN}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62849.html ४६७] || ६-११ फेब्रुवारी १९५९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62860.html ४७४] || ४-८ जून १९५९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62861.html ४७५] || १८-२० जून १९५९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62862.html ४७६] || २-४ जुलै १९५९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62863.html ४७७] || २३-२८ जुलै १९५९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62864.html ४७८] || २०-२४ ऑगस्ट १९५९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62868.html ४८२] || १२-१६ डिसेंबर १९५९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|AUS}} |- | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62869.html ४८३] || १९-२४ डिसेंबर १९५९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62870.html ४८४] || १-६ जानेवारी १९६० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[बॉम्बे]] || अनिर्णित |- | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62871.html ४८६] || १३-१७ जानेवारी १९६० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[जवाहरलाल नेहरू स्टेडियम, चेन्नई|महानगरपालिका मैदान]], [[मद्रास]] || {{cr|AUS}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62872.html ४८७] || २३-२८ जानेवारी १९६० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62883.html ४९७] || २-७ डिसेंबर १९६० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || अनिर्णित |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62884.html ४९९] || १६-२१ डिसेंबर १९६० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || अनिर्णित |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62885.html ५०१] || ३० डिसेंबर १९६० - ४ जानेवारी १९६१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62886.html ५०३] || १३-१८ जानेवारी १९६१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62887.html ५०५] || ८-१३ फेब्रुवारी १९६१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62901.html ५१३] || ११-१६ नोव्हेंबर १९६१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || अनिर्णित |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62902.html ५१४] || १-६ डिसेंबर १९६१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || अनिर्णित |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62903.html ५१६] || १३-१८ डिसेंबर १९६१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62904.html ५१८] || ३० डिसेंबर १९६१ - ४ जानेवारी १९६२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62905.html ५२०] || १०-१५ जानेवारी १९६२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62911.html ५२५] || १६-२० फेब्रुवारी १९६२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62912.html ५२६] || ७-१२ मार्च १९६२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]], [[जमैका]] || {{cr|WIN}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62913.html ५२७] || २३-२८ मार्च १९६२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62914.html ५२८] || ४-९ एप्रिल १९६२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62915.html ५२९] || १३-१८ एप्रिल १९६२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]], [[जमैका]] || {{cr|WIN}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62939.html ५५१] || १०-१५ जानेवारी १९६४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62940.html ५५२] || २१-२६ जानेवारी १९६४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || अनिर्णित |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62941.html ५५४] || २९ जानेवारी - ३ फेब्रुवारी १९६४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62942.html ५५६] || ८-१३ फेब्रुवारी १९६४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62943.html ५५७] || १५-२० फेब्रुवारी १९६४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || अनिर्णित |- | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62952.html ५६६] || २-७ ऑक्टोबर १९६४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[जवाहरलाल नेहरू स्टेडियम, चेन्नई|महानगरपालिका मैदान]], [[मद्रास]] || {{cr|AUS}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62953.html ५६७] || १०-१५ ऑक्टोबर १९६४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[बॉम्बे]] || {{cr|IND}} |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62954.html ५६८] || १७-२२ ऑक्टोबर १९६४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62965.html ५७९] || २७ फेब्रुवारी - २ मार्च १९६५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62966.html ५८१] || ५-८ मार्च १९६५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62967.html ५८२] || १२-१५ मार्च १९६५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[बॉम्बे]] || अनिर्णित |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62968.html ५८३] || १९-२२ मार्च १९६५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62996.html ६१०] || १३-१८ डिसेंबर १९६६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[बॉम्बे]] || {{cr|WIN}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62997.html ६१२] || ३१ डिसेंबर १९६६ - ५ जानेवारी १९६७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|WIN}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62998.html ६१४] || १३-१८ जानेवारी १९६७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63004.html ६१८] || ८-१३ जून १९६७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63005.html ६१९] || २२-२६ जून १९६७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63006.html ६२०] || १३-१५ जुलै १९६७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63010.html ६२४] || २३-२८ डिसेंबर १९६७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63011.html ६२५] || ३० डिसेंबर १९६७ - ३ जानेवारी १९६८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63012.html ६२६] || १९-२४ जानेवारी १९६८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63013.html ६२८] || २६-३१ जानेवारी १९६८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63019.html ६३०] || १५-२० फेब्रुवारी १९६८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[कॅरिक्सब्रुक्स]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|IND}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63020.html ६३१] || २२-२७ फेब्रुवारी १९६८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लँसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZ}} |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63021.html ६३२] || २९ फेब्रुवारी - ४ मार्च १९६८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|IND}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63022.html ६३४] || ७-१२ मार्च १९६८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|IND}} |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63045.html ६५९] || २५-३० सप्टेंबर १९६९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63046.html ६६०] || ३-८ ऑक्टोबर १९६९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|NZ}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63047.html ६६१] || १५-२० ऑक्टोबर १९६९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[लाल बहादूर शास्त्री मैदान, हैदराबाद|लाल बहादूर शास्त्री मैदान]], [[हैदराबाद]] || अनिर्णित |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63051.html ६६४] || ४-९ नोव्हेंबर १९६९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|AUS}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63052.html ६६६] || १५-२० नोव्हेंबर १९६९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || अनिर्णित |- | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63053.html ६६७] || २८ नोव्हेंबर - २ डिसेंबर १९६९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63054.html ६६८] || १२-१६ डिसेंबर १९६९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|AUS}} |- | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63055.html ६६९] || २४-२८ डिसेंबर १९६९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|AUS}} |- | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63066.html ६८०] || १८-२३ फेब्रुवारी १९७१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]], [[जमैका]] || अनिर्णित |- | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63067.html ६८३] || ६-१० मार्च १९७१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|IND}} |- | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63068.html ६८४] || १९-२४ मार्च १९७१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[बाउर्डा]], [[गयाना]] || अनिर्णित |- | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63069.html ६८५] || १-६ एप्रिल १९७१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || अनिर्णित |- | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63070.html ६८६] || १३-१९ एप्रिल १९७१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63076.html ६९०] || २२-२७ जुलै १९७१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63077.html ६९१] || ५-१० ऑगस्ट १९७१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63078.html ६९२] || १९-२४ ऑगस्ट १९७१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|IND}} |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63089.html ७०३] || २०-२५ डिसेंबर १९७२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63090.html ७०६] || ३० डिसेंबर १९७२ - ४ जानेवारी १९७३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63091.html ७०८] || १२-१७ जानेवारी १९७३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63092.html ७०९] || २५-३० जानेवारी १९७३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || अनिर्णित |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63093.html ७११] || ६-११ फेब्रुवारी १९७३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || अनिर्णित |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63125.html ७३९] || ६-११ जून १९७४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63126.html ७४०] || २०-२४ जून १९७४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63127.html ७४१] || ४-८ जुलै १९७४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63131.html ७४५] || २२-२७ नोव्हेंबर १९७४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर]] || {{cr|WIN}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63132.html ७४७] || ११-१५ डिसेंबर १९७४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|WIN}} |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63133.html ७५०] || २७ डिसेंबर १९७४ - १ जानेवारी १९७५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63134.html ७५२] || ११-१५ जानेवारी १९७५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63135.html ७५३] || २३-२९ जानेवारी १९७५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|WIN}} |- | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63156.html ७६९] || २४-२८ जानेवारी १९७६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|IND}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63157.html ७७१] || ५-१० फेब्रुवारी १९७६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लँसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || अनिर्णित |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63158.html ७७२] || १३-१७ फेब्रुवारी १९७६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}} |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63159.html ७७३] || १०-१३ मार्च १९७६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63160.html ७७४] || २४-२९ मार्च १९७६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- | १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63161.html ७७५] || ७-१२ एप्रिल १९७६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|IND}} |- | १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63162.html ७७६] || २१-२५ एप्रिल १९७६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]], [[जमैका]] || {{cr|WIN}} |- | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63171.html ७८५] || १०-१५ नोव्हेंबर १९७६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63172.html ७८६] || १८-२३ नोव्हेंबर १९७६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || अनिर्णित |- | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63173.html ७८७] || २६ नोव्हेंबर - २ डिसेंबर १९७६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63174.html ७८८] || १७-२२ डिसेंबर १९७६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}} |- | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63175.html ७९१] || १-६ जानेवारी १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|ENG}} |- | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63176.html ७९३] || १४-१९ जानेवारी १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|ENG}} |- | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63177.html ७९४] || २८ जानेवारी - २ फेब्रुवारी १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63178.html ७९५] || ११-१६ फेब्रुवारी १९७७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || अनिर्णित |- | १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63195.html ८०९] || २-६ डिसेंबर १९७७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63196.html ८११] || १६-२१ डिसेंबर १९७७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63197.html ८१२] || ३० डिसेंबर १९७७ - ४ जानेवारी १९७८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63198.html ८१४] || ७-१२ जानेवारी १९७८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}} |- | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63199.html ८१६] || २८ जानेवारी - ३ फेब्रुवारी १९७८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63217.html ८३१] || १६-२१ ऑक्टोबर १९७८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[इक्बाल स्टेडियम, फैसलाबाद]] || अनिर्णित |- | १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63218.html ८३२] || २७ ऑक्टोबर - १ नोव्हेंबर १९७८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी मैदान]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63219.html ८३३] || १४-१९ नोव्हेंबर १९७८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची]] || {{cr|PAK}} |- | १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63226.html ८३५] || १-६ डिसेंबर १९७८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || अनिर्णित |- | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63227.html ८३७] || १५-२० डिसेंबर १९७८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर]] || अनिर्णित |- | १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63228.html ८३९] || २९ डिसेंबर १९७८ - ३ जानेवारी १९७९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63229.html ८४१] || १२-१६ जानेवारी १९७९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63230.html ८४२] || २४-२९ जानेवारी १९७९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- | १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63231.html ८४५] || २-८ फेब्रुवारी १९७९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || अनिर्णित |- | १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63237.html ८५१] || १२-१६ जुलै १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63238.html ८५२] || २-७ ऑगस्ट १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63239.html ८५३] || १६-२१ ऑगस्ट १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स]] || अनिर्णित |- | १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63240.html ८५४] || ३० ऑगस्ट - ४ सप्टेंबर १९७९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63241.html ८५५] || ११-१६ सप्टेंबर १९७९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63242.html ८५६] || १९-२४ सप्टेंबर १९७९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर]] || अनिर्णित |- | १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63243.html ८५७] || २-७ ऑक्टोबर १९७९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- | १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63244.html ८५८] || १३-१८ ऑक्टोबर १९७९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- | १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63245.html ८५९] || २६-३१ ऑक्टोबर १९७९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63246.html ८६०] || ३-७ नोव्हेंबर १९७९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63247.html ८६१] || २१-२६ नोव्हेंबर १९७९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर]] || अनिर्णित |- | १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63248.html ८६३] || ४-९ डिसेंबर १९७९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- | १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63249.html ८६५] || १६-२० डिसेंबर १९७९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63250.html ८६६] || २५-३० डिसेंबर १९७९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || अनिर्णित |- | १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63251.html ८६९] || १५-२० जानेवारी १९८० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63252.html ८७१] || २९ जानेवारी - ३ फेब्रुवारी १९८० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63262.html ८७४] || १५-१९ फेब्रुवारी १९८० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} |- | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63279.html ८९३] || २-४ जानेवारी १९८० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63280.html ८९४] || २३-२७ जानेवारी १९८० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63281.html ८९५] || ७-११ फेब्रुवारी १९८१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- | १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63286.html ८९७] || २१-२५ फेब्रुवारी १९८१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}} |- | १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63287.html ८९८] || ६-११ मार्च १९८१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लँसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || अनिर्णित |- | १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63288.html ८९९] || १३-१८ मार्च १९८१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || अनिर्णित |- | १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63298.html ९११] || २७ नोव्हेंबर - १ डिसेंबर १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | १९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63299.html ९१२] || ९-१४ डिसेंबर १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर]] || अनिर्णित |- | १९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63300.html ९१४] || २३-२८ डिसेंबर १९८१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- | १९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63301.html ९१६] || १-६ जानेवारी १९८२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | १९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63302.html ९१८] || १३-१८ जानेवारी १९८२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63303.html ९२०] || ३० जानेवारी - ४ फेब्रुवारी १९८२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || अनिर्णित |- | १९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63314.html ९२८] || १०-१५ जून १९८२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | १९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63315.html ९२९] || २४-२८ जून १९८२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित |- | १९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63316.html ९३०] || ८-१३ जून १९८२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63320.html ९३४] || १७-२२ सप्टेंबर १९८२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63329.html ९४१] || १०-१५ डिसेंबर १९८२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी मैदान]], [[लाहोर]] || अनिर्णित |- ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता |- | २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63330.html ९४२] || २३-२७ डिसेंबर १९८२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} |- | २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63331.html ९४५] || ३-८ जानेवारी १९८३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[इक्बाल स्टेडियम, फैसलाबाद|इक्बाल स्टेडियम]], [[फैसलाबाद]] || {{cr|PAK}} |- | २०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63332.html ९४६] || १४-१९ जानेवारी १९८३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नियाझ स्टेडियम]], [[हैदराबाद, पाकिस्तान]] || {{cr|PAK}} |- | २०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63333.html ९४७] || २३-२८ जानेवारी १९८३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी मैदान]], [[लाहोर]] || अनिर्णित |- | २०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63334.html ९४८] || ३० जानेवारी - ४ फेब्रुवारी १९८३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || अनिर्णित |- | २०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63335.html ९४९] || २३-२८ फेब्रुवारी १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]], [[जमैका]] || {{cr|WIN}} |- | २०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63336.html ९५२] || ११-१६ मार्च १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- | २०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63337.html ९५३] || ३१ मार्च - ५ एप्रिल १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[बाउर्डा]], [[गयाना]] || अनिर्णित |- | २०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63338.html ९५४] || १५-२० एप्रिल १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | २१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63339.html ९५६] || २८ एप्रिल - ३ मे १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[अँटिगा रिक्रिएशन मैदान]], [[अँटिगा]] || अनिर्णित |- | २११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63347.html ९६१] || १४-१९ सप्टेंबर १९८३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित |- | २१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63348.html ९६२] || २४-२९ सप्टेंबर १९८३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[गांधी मैदान]], [[जालंदर]] || अनिर्णित |- | २१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63349.html ९६३] || ५-१० ऑक्टोबर १९८३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || अनिर्णित |- | २१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63350.html ९६४] || २१-२५ ऑक्टोबर १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|WIN}} |- | २१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63351.html ९६५] || २९ ऑक्टोबर - ३ नोव्हेंबर १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- | २१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63352.html ९६७] || १२-१६ नोव्हेंबर १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार वल्लभभाई पटेल मैदान]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|WIN}} |- | २१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63353.html ९६८] || २४-२९ नोव्हेंबर १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || अनिर्णित |- | २१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63354.html ९७१] || १०-१४ डिसेंबर १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|WIN}} |- | २१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63355.html ९७२] || २४-२९ डिसेंबर १९८३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | २२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63381.html ९९५] || १७-२२ ऑक्टोबर १९८४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी मैदान]], [[लाहोर]] || अनिर्णित |- | २२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63382.html ९९६] || २४-२९ ऑक्टोबर १९८४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[इक्बाल स्टेडियम, फैसलाबाद|इक्बाल स्टेडियम]], [[फैसलाबाद]] || अनिर्णित |- | २२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63391.html १००१] || २८ नोव्हेंबर - ३ डिसेंबर १९८४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | २२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63392.html १००४] || १२-१७ डिसेंबर १९८४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}} |- | २२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63393.html १००७] || ३१ डिसेंबर १९८४ - ५ जानेवारी १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | २२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63394.html १००८] || १३-१८ जानेवारी १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|ENG}} |- | २२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63395.html १०११] || ३१ जानेवारी - ५ फेब्रुवारी १९८५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || अनिर्णित |- | २२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63409.html १०२३] || ३० ऑगस्ट - ४ सप्टेंबर १९८५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज स्पोर्ट्स क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | २२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63410.html १०२४] || ६-११ सप्टेंबर १९८५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | २२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63411.html १०२५] || १४-१९ सप्टेंबर १९८५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || अनिर्णित |- | २३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63418.html १०३२] || १३-१७ डिसेंबर १९८५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | २३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63419.html १०३३] || २६-३० डिसेंबर १९८५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | २३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63420.html १०३४] || २-६ जानेवारी १९८६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | २३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63432.html १०४६] || ५-१० जून १९८६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|IND}} |- | २३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63433.html १०४७] || १९-२३ जून १९८६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले मैदान]], [[लीड्स]] || {{cr|IND}} |- | २३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63434.html १०४८] || ३-८ जुलै १९८६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | २३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63438.html १०५२] || १८-२२ सप्टेंबर १९८६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || बरोबरीत |- | २३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63439.html १०५३] || २६-३० सप्टेंबर १९८६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- | २३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63440.html १०५४] || १५-१९ ऑक्टोबर १९८६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || अनिर्णित |- | २३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63449.html १०६१] || १७-२२ डिसेंबर १९८६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || अनिर्णित |- | २४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63450.html १०६३] || २७-३१ डिसेंबर १९८६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | २४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63451.html १०६४] || ४-७ जानेवारी १९८७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती मैदान]], [[कटक]] || {{cr|IND}} |- | २४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63452.html १०६६] || ३-८ फेब्रुवारी १९८७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | २४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63453.html १०६७] || ११-१६ फेब्रुवारी १९८७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | २४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63454.html १०६९] || २१-२६ फेब्रुवारी १९८७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंह मैदान]], [[जयपूर]] || अनिर्णित |- | २४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63455.html १०७१] || ४-९ मार्च १९८७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || अनिर्णित |- | २४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63456.html १०७३] || १३-१७ मार्च १९८७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|PAK}} |- | २४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63466.html १०८०] || २५-२९ नोव्हेंबर १९८७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|WIN}} |- | २४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63467.html १०८५] || ११-१६ डिसेंबर १९८७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || अनिर्णित |- | २४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63468.html १०८८] || २६-३१ डिसेंबर १९८७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | २५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63469.html १०८९] || ११-१५ जानेवारी १९८८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | २५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63493.html ११०७] || १२-१७ नोव्हेंबर १९८८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | २५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63494.html ११०९] || २४-२९ नोव्हेंबर १९८८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|NZ}} |- | २५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63495.html ११११] || २-६ डिसेंबर १९८८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[लाल बहादूर शास्त्री मैदान, हैदराबाद|लाल बहादूर शास्त्री मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | २५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63503.html १११७] || २५-३० मार्च १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[बाउर्डा]], [[गयाना]] || अनिर्णित |- | २५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63504.html १११८] || ७-१२ एप्रिल १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | २५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63505.html १११९] || १५-२० एप्रिल १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|WIN}} |- | २५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63506.html ११२०] || २८ एप्रिल - ३ मे १९८९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सबिना पार्क]], [[जमैका]] || {{cr|WIN}} |- | २५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63513.html ११२७] || १५-२० नोव्हेंबर १९८९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || अनिर्णित |- | २५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63514.html ११२८] || २३-२८ नोव्हेंबर १९८९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[इक्बाल स्टेडियम, फैसलाबाद|इक्बाल स्टेडियम]], [[फैसलाबाद]] || अनिर्णित |- | २६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63515.html ११३०] || १-६ डिसेंबर १९८९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || अनिर्णित |- | २६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63516.html ११३२] || ९-१४ डिसेंबर १९८९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[जिन्ना स्टेडियम, सियालकोट|जिन्ना स्टेडियम]], [[सियालकोट]] || अनिर्णित |- | २६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63523.html ११३६] || २-५ फेब्रुवारी १९९० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लँसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZ}} |- | २६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63524.html ११३८] || ९-१३ फेब्रुवारी १९९० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || अनिर्णित |- | २६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63525.html ११३९] || २२-२६ फेब्रुवारी १९९० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || अनिर्णित |- | २६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63534.html ११४८] || २६-३१ जून १९९० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | २६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63535.html ११४९] || ९-१४ ऑगस्ट १९९० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित |- | २६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63536.html ११५०] || २३-२८ ऑगस्ट १९९० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | २६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63548.html ११५६] || २३-२७ नोव्हेंबर १९९० || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[सेक्टर १६ स्टेडियम]], [[चंदिगढ]] || {{cr|IND}} |- | २६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63563.html ११७७] || २९ नोव्हेंबर - २ डिसेंबर १९९१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | २७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63564.html ११८०] || २६-२९ डिसेंबर १९९१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63565.html ११८१] || २-६ जानेवारी १९९२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | २७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63566.html ११८४] || २५-२९ जानेवारी १९९२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | २७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63567.html ११८६] || १-५ फेब्रुवारी १९९२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | २७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63583.html ११९७] || १८-२२ ऑक्टोबर १९९२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || अनिर्णित |- | २७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63586.html १२००] || १३-१७ नोव्हेंबर १९९२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|सहारा स्टेडियम किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || अनिर्णित |- | २७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63587.html १२०१] || २६-३० नोव्हेंबर १९९२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || अनिर्णित |- | २७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63588.html १२०६] || २६-२९ डिसेंबर १९९२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}} |- | २७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63589.html १२०९] || २-६ जानेवारी १९९३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स]], [[केप टाउन]] || अनिर्णित |- | २७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63598.html १२११] || २९ जानेवारी - २ फेब्रुवारी १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | २८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63599.html १२१३] || ११-१५ फेब्रुवारी १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | २८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63600.html १२१४] || १९-२३ फेब्रुवारी १९९३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | २८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63604.html १२१८] || १३-१७ मार्च १९९३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | २८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63615.html १२२६] || १७-२२ जुलै १९९३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || अनिर्णित |- | २८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63616.html १२२८] || २७ जुलै - १ ऑगस्ट १९९३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- | २८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63617.html १२२९] || ४-९ ऑगस्ट १९९३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | २८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63631.html १२४४] || १८-२२ जानेवारी १९९४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[के.डी. सिंग बाबू स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}} |- | २८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63632.html १२४५] || २६-३० जानेवारी १९९४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | २८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63633.html १२४७] || ८-१२ फेब्रुवारी १९९४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} |- | २८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63645.html १२५५] || १९-२३ मार्च १९९४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || अनिर्णित |- | २९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63660.html १२७४] || १८-२२ नोव्हेंबर १९९४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | २९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63661.html १२७७] || १-५ डिसेंबर १९९४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || अनिर्णित |- | २९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63662.html १२७८] || १०-१४ डिसेंबर १९९४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|WIN}} |- | २९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63694.html १३०८] || १८-२० ऑक्टोबर १९९५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | २९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63695.html १३०९] || २५-२९ ऑक्टोबर १९९५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | २९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63696.html १३१०] || ८-१२ नोव्हेंबर १९९५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || अनिर्णित |- | २९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63713.html १३२७] || ६-९ जून १९९६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | २९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63714.html १३२८] || २०-२४ जून १९९६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | २९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63715.html १३२९] || ४-९ जुलै १९९६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | २९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63721.html १३३५] || १०-१३ ऑक्टोबर १९९६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ३०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63724.html १३३८] || २०-२३ नोव्हेंबर १९९६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} |- ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता |- | ३०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63725.html १३४१] || २७ नोव्हेंबर - १ डिसेंबर १९९६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|RSA}} |- | ३०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63726.html १३४४] || ८-१२ डिसेंबर १९९६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- | ३०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63736.html १३४७] || २६-२८ डिसेंबर १९९६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|सहारा स्टेडियम किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|RSA}} |- | ३०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63737.html १३४९] || २-६ जानेवारी १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}} |- | ३०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63738.html १३५०] || १६-२० जानेवारी १९९७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || अनिर्णित |- | ३०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63745.html १३५७] || ६-१० मार्च १९९७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सबिना पार्क]], [[जमैका]] || अनिर्णित |- | ३०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63746.html १३६१] || १४-१८ मार्च १९९७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- | ३०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63747.html १३६३] || २७-३१ मार्च १९९७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ३०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63748.html १३६४] || ४-८ एप्रिल १९९७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[अँटिगा रिक्रिएशन मैदान]], [[अँटिगा]] || अनिर्णित |- | ३१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63749.html १३६५] || १७-२१ एप्रिल १९९७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[बाउर्डा]], [[गयाना]] || अनिर्णित |- | ३११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63762.html १३७४] || २-६ ऑगस्ट १९९७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ३१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63763.html १३७६] || ९-१३ ऑगस्ट १९९७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ३१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63775.html १३८५] || १९-२३ नोव्हेंबर १९९७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || अनिर्णित |- | ३१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63776.html १३८७] || २६-३० नोव्हेंबर १९९७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || अनिर्णित |- | ३१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63777.html १३९०] || ३-७ डिसेंबर १९९७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || अनिर्णित |- | ३१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63794.html १४०५] || ६-१० मार्च १९९८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | ३१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63795.html १४०९] || १८-२१ मार्च १९९८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | ३१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63796.html १४१३] || २५-२८ मार्च १९९८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- | ३१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63813.html १४२५] || ७-१० ऑक्टोबर १९९८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ३२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63826.html १४३५] || २६-३० डिसेंबर १९९८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}} |- | ३२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63827.html १४३८] || २-६ जानेवारी १९९९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || अनिर्णित |- | ३२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63828.html १४४२] || २८-३१ जानेवारी १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|PAK}} |- | ३२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63829.html १४४३] || ४-७ फेब्रुवारी १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ३२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63830.html १४४४] || १६-२० फेब्रुवारी १९९९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|PAK}} |- | ३२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63831.html १४४५] || २४-२८ फेब्रुवारी १९९९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ३२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63848.html १४६२] || १०-१४ ऑक्टोबर १९९९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || अनिर्णित |- | ३२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63849.html १४६४] || २२-२५ ऑक्टोबर १९९९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- | ३२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63850.html १४६५] || २९ ऑक्टोबर - २ नोव्हेंबर १९९९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || अनिर्णित |- | ३२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63865.html १४७६] || १०-१४ डिसेंबर १९९९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ३३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63866.html १४७९] || २६-३० डिसेंबर १९९९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ३३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63867.html १४८१] || २-४ जानेवारी २००० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ३३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63870.html १४८४] || २४-२६ फेब्रुवारी २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|SA}} |- | ३३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63871.html १४८६] || २-६ मार्च २००० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|SA}} |- | ३३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63898.html १५१२] || १०-१३ नोव्हेंबर २००० || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- | ३३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63905.html १५१५] || १८-२२ नोव्हेंबर २००० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ३३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63906.html १५१७] || २५-२९ नोव्हेंबर २००० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || अनिर्णित |- | ३३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63919.html १५३१] || २७ फेब्रुवारी - १ मार्च २००१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|AUS}} |- | ३३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63920.html १५३५] || ११-१५ मार्च २००१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | ३३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63921.html १५३९] || १८-२२ मार्च २००१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | ३४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63934.html १५४८] || ७-१० जून २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|IND}} |- | ३४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63935.html १५४९] || १५-१८ जून २००१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} |- | ३४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63943.html १५५५] || १४-१७ ऑगस्ट २००१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[गाली, श्रीलंका|गाली]] || {{cr|SL}} |- | ३४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63944.html १५५७] || २२-२५ ऑगस्ट २००१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|IND}} |- | ३४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63945.html १५५९] || २९ ऑगस्ट - २ सप्टेंबर २००१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ३४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63951.html १५६४] || ३-६ नोव्हेंबर २००१ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क|मानगुआंग ओव्हल]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}} |- | ३४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63952.html १५६९] || १६-२० नोव्हेंबर २००१ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || अनिर्णित |- | ३४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63961.html १५७४] || ३-६ डिसेंबर २००१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ३४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63962.html १५७५] || ११-१५ डिसेंबर २००१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || अनिर्णित |- | ३४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63963.html १५७८] || १९-२३ डिसेंबर २००१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित |- | ३५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63976.html १५८९] || २१-२५ फेब्रुवारी २००२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | ३५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63977.html १५९१] || २८ फेब्रुवारी - ४ मार्च २००२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ३५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63984.html १५९८] || ११-१५ एप्रिल २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[बाउर्डा]], [[गयाना]] || अनिर्णित |- | ३५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63985.html १५९९] || १९-२३ एप्रिल २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|IND}} |- | ३५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63986.html १६०१] || २-५ मे २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ३५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63987.html १६०२] || १०-१४ मे २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[अँटिगा रिक्रिएशन मैदान]], [[अँटिगा]] || अनिर्णित |- | ३५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63988.html १६०४] || १८-२२ मे २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सबिना पार्क]], [[जमैका]] || {{cr|WIN}} |- | ३५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63997.html १६१०] || २५-२९ जुलै २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ३५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63998.html १६१२] || ८-१२ ऑगस्ट २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | ३५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/63999.html १६१३] || २२-२६ ऑगस्ट २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले मैदान]], [[लीड्स]] || {{cr|IND}} |- | ३६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64000.html १६१४] || ५-९ सप्टेंबर २००२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ३६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64004.html १६१६] || ९-१२ ऑक्टोबर २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | ३६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64005.html १६१८] || १७-२० ऑक्टोबर २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | ३६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64006.html १६२२] || ३० ऑक्टोबर - ३ नोव्हेंबर २००२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | ३६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64020.html १६३१] || १२-१४ डिसेंबर २००२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}} |- | ३६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64021.html १६३३] || १९-२२ डिसेंबर २००२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}} |- | ३६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64046.html १६६०] || ८-१२ ऑक्टोबर २००३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || अनिर्णित |- | ३६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64047.html १६६२] || १६-२० ऑक्टोबर २००३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || अनिर्णित |- | ३६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64059.html १६७१] || ४-८ डिसेंबर २००३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | ३६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64060.html १६७३] || १२-१६ डिसेंबर २००३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- | ३७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64061.html १६७८] || २६-३० डिसेंबर २००३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ३७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64062.html १६८०] || २-६ जानेवारी २००४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ३७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64081.html १६९३] || २८ मार्च - १ एप्रिल २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[मुलतान क्रिकेट मैदान]], [[मुलतान]] || {{cr|IND}} |- | ३७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64082.html १६९५] || ५-८ एप्रिल २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी मैदान]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | ३७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64083.html १६९७] || १३-१६ एप्रिल २००४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|IND}} |- | ३७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64099.html १७१३] || ६-१० ऑक्टोबर २००४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- | ३७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64100.html १७१४] || १४-१८ ऑक्टोबर २००४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | ३७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64101.html १७१८] || २६-२९ ऑक्टोबर २००४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|AUS}} |- | ३७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64102.html १७२०] || ३-५ नोव्हेंबर २००४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | ३७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64109.html १७२२] || २०-२४ नोव्हेंबर २००४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || अनिर्णित |- | ३८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64110.html १७२४] || २८ नोव्हेंबर - २ डिसेंबर २००४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | ३८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64111.html १७२५] || १०-१३ डिसेंबर २००४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम (ढाका)|बंगबंधू नॅशनल स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- | ३८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64112.html १७२७] || १७-२० डिसेंबर २००४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[एम.ए. अझीझ स्टेडियम]], [[चट्टग्राम|चितगाव]] || {{cr|IND}} |- | ३८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64125.html १७३८] || ८-१२ मार्च २००५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || अनिर्णित |- | ३८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64126.html १७४१] || १६-२० मार्च २००५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | ३८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/64127.html १७४३] || २४-२८ मार्च २००५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|PAK}} |- | ३८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/219062.html १७६५] || १३-१६ सप्टेंबर २००५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|IND}} |- | ३८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/219613.html १७६७] || २०-२२ सप्टेंबर २००५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} |- | ३८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226361.html १७७५] || २-६ डिसेंबर २००५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | ३८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226362.html १७७६] || १०-१४ डिसेंबर २००५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ३९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226363.html १७७८] || १८-२२ डिसेंबर २००५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} |- | ३९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/232615.html १७८१] || १३-१७ जानेवारी २००६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी मैदान]], [[लाहोर]] || अनिर्णित |- | ३९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/233797.html १७८२] || २१-२५ जानेवारी २००६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[इक्बाल स्टेडियम, फैसलाबाद|इक्बाल स्टेडियम]], [[फैसलाबाद]] || अनिर्णित |- | ३९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/234783.html १७८३] || २९ जानेवारी - १ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} |- | ३९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/239025.html १७८५] || १-५ मार्च २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || अनिर्णित |- | ३९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238186.html १७८८] || ९-१३ मार्च २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ३९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238187.html १७९१] || १८-२२ मार्च २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} |- | ३९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/239920.html १८०५] || २-६ जून २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[अँटिगा रिक्रिएशन मैदान]], [[अँटिगा]] || अनिर्णित |- | ३९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/239921.html १८०६] || १०-१४ जून २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || अनिर्णित |- | ३९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/239922.html १८०७] || २२-२६ जून २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || अनिर्णित |- | ४०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/239923.html १८०८] || ३० जून - २ जुलै २००६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सबिना पार्क]], [[जमैका]] || {{cr|IND}} |- ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता |- | ४०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249215.html १८२३] || १५-१८ डिसेंबर २००६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|जोहान्सबर्ग]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} |- | ४०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249216.html १८२५] || २६-३० डिसेंबर २००६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|सहारा स्टेडियम किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}} |- | ४०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249217.html १८२७] || २-६ जानेवारी २००७ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलॅन्ड्स|न्यूलॅन्ड्स पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SA}} |- | ४०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/282691.html १८३२] || १८-२२ मे २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम|बीर श्रेष्ठो शहीद नुरुल अमीन क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || अनिर्णित |- | ४०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/282692.html १८३३] || २५-२७ मे २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- | ४०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/258468.html १८४०] || १९-२३ जुलै २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ४०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/258469.html १८४१] || २७-३१ जुलै २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|IND}} |- | ४०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/258470.html १८४२] || ९-१३ ऑगस्ट २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || अनिर्णित |- | ४०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297806.html १८४९] || २२-२६ नोव्हेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ४१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297807.html १८५०] || ३० नोव्हेंबर - ४ डिसेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | ४११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297808.html १८५२] || ८-१२ डिसेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित |- | ४१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291351.html १८५५] || २६-२९ डिसेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ४१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291352.html १८५७] || २-६ जानेवारी २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ४१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291353.html १८६२] || १६-१९ जानेवारी २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|IND}} |- | ४१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291354.html १८६३] || २४-२८ जानेवारी २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- | ४१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/332911.html १८७०] || २६-३० मार्च २००८ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | ४१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/332912.html १८७१] || ३-५ एप्रिल २००८ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|SA}} |- | ४१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/332913.html १८७३] || ११-१३ एप्रिल २००८ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- | ४१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/343729.html १८८२] || २३-२६ जुलै २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ४२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/343730.html १८८४] || ३१ जुलै - ३ ऑगस्ट २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[गाली, श्रीलंका|गाली]] || {{cr|IND}} |- | ४२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/343731.html १८८६] || ८-११ ऑगस्ट २००८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} |- | ४२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345669.html १८८७] || ९-१३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित |- | ४२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345670.html १८८९] || १७-२१ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ४२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345671.html १८९१] || २९ ऑक्टोबर - २ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- | ४२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/345672.html १८९२] || ६-१० नोव्हेंबर २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | ४२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361050.html १८९८] || ११-१५ डिसेंबर २००८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | ४२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361051.html १९०१] || १९-२३ डिसेंबर २००८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || अनिर्णित |- | ४२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/366628.html १९१५] || १८-२१ मार्च २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|IND}} |- | ४२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386496.html १९१७] || २६-३० मार्च २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || अनिर्णित |- | ४३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/366629.html १९१८] || ३-७ एप्रिल २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || अनिर्णित |- | ४३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430881.html १९३३] || १६-२० नोव्हेंबर २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || अनिर्णित |- | ४३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430882.html १९३५] || २४-२७ नोव्हेंबर २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- | ४३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430883.html १९३७] || २-६ डिसेंबर २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | ४३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/434256.html १९४९] || १७-२१ जानेवारी २०१० || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|IND}} |- | ४३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/434257.html १९५०] || २४-२७ जानेवारी २०१० || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- | ४३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/441825.html १९५१] || ६-९ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SA}} |- | ४३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/441826.html १९५२] || १४-१८ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | ४३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456669.html १९६४] || १८-२२ जुलै २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[गाली, श्रीलंका|गाली]] || {{cr|SL}} |- | ४३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456670.html १९६६] || २६-३० जुलै २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ४४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456671.html १९६८] || ३-७ ऑगस्ट २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- | ४४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/464526.html १९७२] || १-५ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ४४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/464527.html १९७३] || ९-१३ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | ४४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/464531.html १९७४] || ४-८ नोव्हेंबर २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || अनिर्णित |- | ४४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/464532.html १९७५] || १२-१६ नोव्हेंबर २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || अनिर्णित |- | ४४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/464533.html १९७८] || २०-२३ नोव्हेंबर २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | ४४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463146.html १९८५] || १६-२० डिसेंबर २०१० || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}} |- | ४४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463147.html १९८७] || २६-३० डिसेंबर २०१० || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|सहारा स्टेडियम किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} |- | ४४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463148.html १९८८] || २-६ जानेवारी २०११ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलॅन्ड्स|न्यूलॅन्ड्स पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || अनिर्णित |- | ४४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/489226.html १९९७] || २०-२३ जून २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सबिना पार्क]], [[जमैका]] || {{cr|IND}} |- | ४५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/489227.html १९९८] || २८ जून - २ जुलै २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || अनिर्णित |- | ४५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/489228.html १९९९] || ६-१० जुलै २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[विंडसर पार्क]], [[डॉमिनिका]] || अनिर्णित |- | ४५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474472.html २०००] || २१-२५ जुलै २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ४५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474473.html २००१] || २९ जुलै - १ ऑगस्ट २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ४५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474474.html २००३] || १०-१३ ऑगस्ट २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ४५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474475.html २००४] || १८-२२ ऑगस्ट २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ४५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/535997.html २०१५] || ६-९ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ४५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/535998.html २०१७] || १४-१७ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | ४५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/535999.html २०१९] || २२-२६ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || अनिर्णित |- | ४५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518950.html २०२५] || २६-३० डिसेंबर २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ४६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518951.html २०२७] || ३-६ जानेवारी २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ४६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518952.html २०२९] || १३-१५ जानेवारी २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ४६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518953.html २०३१] || २४-२८ जानेवारी २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ४६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565817.html २०५४] || २३-२६ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | ४६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565818.html २०५५] || ३१ ऑगस्ट - ३ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | ४६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565806.html २०५८] || १५-१९ नोव्हेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} |- | ४६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565807.html २०६२] || २३-२६ नोव्हेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}} |- | ४६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565808.html २०६५] || ५-९ डिसेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|ENG}} |- | ४६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565809.html २०६६] || १३-१७ डिसेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || अनिर्णित |- | ४६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/598812.html २०७४] || २२-२६ फेब्रुवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | ४७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/598813.html २०७६] || २-५ मार्च २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | ४७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/598814.html २०८१] || १४-१८ मार्च २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ४७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/598815.html २०८५] || २२-२४ मार्च २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ४७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/676525.html २१०१] || ६-८ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | ४७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/676527.html २१०२] || १४-१६ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | ४७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648665.html २१०८] || १८-२२ डिसेंबर २०१३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || अनिर्णित |- | ४७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648667.html २१११] || २६-३० डिसेंबर २०१३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|सहारा स्टेडियम किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}} |- | ४७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667651.html २११८] || ६-९ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}} |- | ४७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667653.html २१२०] || १४-१८ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || अनिर्णित |- | ४७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667711.html २१२८] || ९-१३ जुलै २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित |- | ४८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667713.html २१३०] || १७-२१ जुलै २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|IND}} |- | ४८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667715.html २१३२] || २७-३१ जुलै २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} |- | ४८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667717.html २१३४] || ७-९ ऑगस्ट २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}} |- | ४८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667719.html २१३७] || १५-१७ ऑगस्ट २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ४८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754737.html २१४८] || ९-१३ डिसेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ४८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754739.html २१४९] || १७-२० डिसेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ४८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754741.html २१५२] || २६-३० डिसेंबर २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ४८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754743.html २१५६] || ६-१० जानेवारी २०१५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | ४८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/870729.html २१६५] || १०-१४ जून २०१५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|खानसाहेब ओस्मान अली स्टेडियम]], [[बांगलादेश|नारायणगंज]] || अनिर्णित |- | ४८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895773.html २१७६] || १२-१५ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[गाली, श्रीलंका|गाली]] || {{cr|SL}} |- | ४९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895775.html २१७७] || २०-२४ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- | ४९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895777.html २१७९] || २८ ऑगस्ट - १ सप्टेंबर २०१५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- | ४९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903603.html २१८६] || ५-७ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ४९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903605.html २१८८] || १४-१८ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित |- | ४९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903607.html २१८९] || २५-२७ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | ४९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903609.html २१९१] || ३-७ डिसेंबर २०१५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- | ४९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022593.html २२०७] || २१-२४ जुलै २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स मैदान]], [[अँटिग्वा|नॉर्थ स्टँड, अँटिग्वा]] || {{cr|IND}} |- | ४९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022595.html २२११] || ३० जुलै - ३ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सबिना पार्क]], [[जमैका]] || अनिर्णित |- | ४९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022597.html २२१५] || ९-१३ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|IND}} |- | ४९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1022599.html २२१८] || १८-२२ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- | ५०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1030213.html २२२१] || २२-२६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता |- | ५०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1030215.html २२२२] || ३० सप्टेंबर - ३ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- | ५०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1030217.html २२२३] || ८-११ ऑक्टोबर २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} |- | ५०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1034809.html २२३२] || ९-१३ नोव्हेंबर २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]] || अनिर्णित |- | ५०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1034811.html २२३५] || १७-२१ नोव्हेंबर २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} |- | ५०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1034813.html २२३८] || २६-२९ नोव्हेंबर २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ५०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1034815.html २२३९] || ८-१२ डिसेंबर २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- | ५०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1034817.html २२४१] || १६-२० डिसेंबर २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- | ५०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1041761.html २२४९] || ९-१३ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | ५०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1062573.html २२५०] || २३-२५ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|AUS}} |- | ५१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1062574.html २२५१] || ४-७ मार्च २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | ५११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1062575.html २२५६] || १६-२० मार्च २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || अनिर्णित |- | ५१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1062576.html २२५८] || २५-२८ मार्च २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[धर्मशाळा, हिमाचल प्रदेश|धर्मशाळा]] || {{cr|IND}} |- | ५१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109602.html २२६५] || २६-२९ जुलै २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गॉल]] || {{cr|IND}} |- | ५१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109603.html २२६७] || ३-६ ऑगस्ट २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} |- | ५१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109604.html २२६९] || १२-१४ ऑगस्ट २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|IND}} |- | ५१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122723.html २२८१] || १६-२० नोव्हेंबर २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || अनिर्णित |- | ५१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122724.html २२८३] || २४-२७ नोव्हेंबर २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | ५१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122725.html २२८६] || २-६ डिसेंबर २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || अनिर्णित |- | ५१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122276.html २२९२] || ५-८ जानेवारी २०१८ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सहारा पार्क न्यूलॅन्ड्स|न्यूलॅन्ड्स पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SA}} |- | ५२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122277.html २२९३] || १३-१७ जानेवारी २०१८ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}} |- | ५२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122278.html २२९४] || २४-२७ जानेवारी २०१८ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} |- | ५२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133983.html २३०७] || १४-१५ जून २०१८ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- | ५२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119549.html २३१४] || १-४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- | ५२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119550.html २३१५] || ९-१२ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ५२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119551.html २३१६] || १८-२२ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|IND}} |- | ५२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119552.html २३१७] || ३० ऑगस्ट - २ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} |- | ५२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119553.html २३१८] || ७-११ सप्टेंबर २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- | ५२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157752.html २३१९] || ४-६ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}} |- | ५२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157753.html २३२१] || १२-१४ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | ५३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144993.html २३३३] || ६-१० डिसेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- | ५३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144994.html २३३४] || १४-१८ डिसेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | ५३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144995.html २३३७] || २६-३० डिसेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- | ५३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144996.html २३३९] || ३-७ जानेवारी २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ५३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188628.html २३५८] || २२-२५ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|IND}} || rowspan=18 | [[२०१९-२१ विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०१९-२१ कसोटी विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ५३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188629.html २३५९] || ३० ऑगस्ट - २ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[सबिना पार्क]], [[जमैका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187007.html २३६३] || २-६ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187008.html २३६४] || १०-१३ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187009.html २३६५] || २-६ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187016.html २३६६] || १४-१६ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187017.html २३६९] || २२-२४ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187685.html २३८५] || २१-२४ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ५४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187686.html २३८७] || २९ फेब्रुवारी - २ मार्च २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ५४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223869.html २३९६] || १७-२१ डिसेंबर २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223870.html २३९८] || २६-३० डिसेंबर २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223871.html २४०२] || ७-११ जानेवारी || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]]|| अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ५४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223872.html २४०४] || १५-१९ जानेवारी २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243384.html २४०९] || ५-९ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243385.html २४११] || १३-१७ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243386.html २४१२] || २४-२८ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243387.html २४१४] || ४-८ मार्च २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249875.html २४२५] || १८-२२ जून २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] <small>(२०१९-२१ कसोटी विश्वचषक फायनल)</small> || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ५५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1239543.html २४२८] || ४-८ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || अनिर्णित || rowspan=19 | [[२०२१-२३ विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२१-२३ कसोटी विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ५५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1239544.html २४२९] || १२-१६ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1239545.html २४३२] || २५-२९ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1239546.html २४३३] || २-६ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278674.htm २४३५] || २५-२९ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ५५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278675.html २४३८] || ३-७ डिसेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1277079.html २४४३] || २६-३० डिसेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1277080.html २४४५] || ३-७ जानेवारी २०२२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ५६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1277081.html २४४८] || ११-१५ जानेवारी २०२२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ५६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278682.html २४५२] || ४-८ मार्च २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278683.html २४५६] || १२-१६ मार्च २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1320741.html २४७०] || १-५ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1340848.html २४८१] || १४-१८ डिसेंबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1340849.html २४८४] || २२-२६ डिसेंबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348652.html २४९०] || ९-१३ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348653.html २४९३] || १७-२१ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348654.html २४९६] || १-५ मार्च २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348655.html २४९९] || ९-१३ मार्च २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ५७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1358412.html २५०५] || ७-११ जून २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]]<small>(२०२१-२३ कसोटी विश्वचषक फायनल)</small> || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381212.html २५१०] || १२-१६ जुलै २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[विंडसर पार्क (डॉमिनिका)|विंडसर पार्क]], [[डॉमिनिका]] || {{cr|IND}} || rowspan=19 | [[२०२३-२०२५ आयसीसी जागतिक कसोटी विजेतेपद|२०२३-२५ कसोटी विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ५७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381213.html २५१३] || २०-२४ जुलै २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ५७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387603.html २५२०] || २६-३० डिसेंबर २०२३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंच्युरियन पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ५७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387604.html २५२२] || ३-७ जानेवारी २०२४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान]], [[केपटाउन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389399.html २५२५] || २५-२९ जानेवारी २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, हैदराबाद]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389400.html २५२६] || २-६ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389401.html २५३०] || १५-१९ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389402.html २५३१] || २३-२७ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[जे.एस्.सी.ए आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रांची]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389403.html २५३४] || ७-११ मार्च २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439891.html २५५०] || १९-२३ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५८१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439892.html २५५२] || २७ सप्टेंबर - १ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439896.html २५५५] || १६-२० ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ५८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439897.html २५५७] || २४-२८ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ५८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439898.html २५६०] || १-५ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[चर्चगेट]], [[मुंबई]] || {{cr|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ५८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426555.html २५६१] || २२-२६ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426556.html २५६८] || ६-१० डिसेंबर २०२४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426557.html २५७०] || १४-१८ डिसेंबर २०२४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ५८८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426558.html २५७१] || २६-३० डिसेंबर २०२४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५८९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426559.html २५७५] || ३-७ जानेवारी २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५९० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448349.html २५८७] || २०-२४ जून २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले मैदान, लीड्स|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{cr|ENG}} || rowspan=9 | [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२५-२७ कसोटी विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ५९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448350.html २५९१] || २-६ जुलै २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448351.html २५९४] || १०-१४ जुलै २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448352.html २५९६] || २३-२७ जुलै २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ५९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448353.html २५९८] || ३१ जुलै - ४ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479569.html २६००] || २-६ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479570.html २६०१] || १०-१४ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479571.html २६०६] || १४-१८ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ५९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479572.html २६०९] || २२-२६ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|RSA}} |- | ५९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527150.html २६२१] || ६-१० जून २०२६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास]] || {{cr|IND}} || |- style="background:#cfc;" | ६०० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1544001.html] || १५-१९ ऑगस्ट २०२६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गॉल]] || TBD || [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२५-२७ कसोटी विश्वचषक]] |- ! सामना क्र. ! कसोटी क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता |- style="background:#cfc;" | ६०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1544002.html] || २३-२७ ऑगस्ट २०२६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || TBD || rowspan=9 | [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२५-२७ कसोटी विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ६०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539442.html] || १९-२३ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ६०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539443.html] || २७ नोव्हेंबर - १ डिसेंबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ६०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529244.html] || २१-२५ जानेवारी २०२७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ६०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529245.html] || २९ जानेवारी- २ फेब्रुवारी २०२७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम (चेन्नई)|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ६०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529246.html] || ११-१५ फेब्रुवारी २०२७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ६०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529247.html] || १९-२३ फेब्रुवारी २०२७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल|झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ६०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529248.html] || २७ फेब्रुवारी - ३ मार्च २०२७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ६०९ ||[ ] || जून २०२७ || TBD || TBD<small>(२०२५-२७ कसोटी विश्वचषक फायनल, पात्र ठरल्यास)</small> || TBD |} ==हे ही पहा== * [[भारतीय क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची यादी]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी]] * [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या महिला कसोटी सामन्यांची यादी]] * [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची यादी]] * [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी]] {{देशानुसार कसोटी सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:भारतीय क्रिकेट]] nstzyhz6j6n65s7jegyhbd8ma5vplpl 0 254856 2700234 2630703 2026-08-08T11:56:10Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700234 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट आचारी | name = रेचल गोएंका | image = Rachel_Goenka.jpg | caption = रेचल गोएंका | birth_date = {{Birth date and age|1988|04|06}} | birth_place = | nationality = भारतीय | education = | alma_mater = पेनसिल्व्हानिया राज्य विद्यापीठ <br/> बॅलीमालो कुकरी स्कूल <br/> ले कॉर्डन ब्ल्यू | occupation = रेस्टोरेंटर, शेफ | organization = | known_for = द सॅसी स्पून, सॅसी टीस्पून, हाऊस ऑफ मॅंडेरिन | notable_works = ''अ‍ॅडव्हेंचरस् विथ मिठाई'' (२०१९) | children = १ (मुलगा) | parents = <!-- overrides mother and father parameters --> | mother = झिटा गोएंका <ref name="ahmedabadmirror">{{cite news |title=Cooking up a match |url=https://ahmedabadmirror.indiatimes.com/ahmedabad/cover-story/women-of-steel/articleshow/35675469.cms |publisher=[[Ahmedabad Mirror]] |date=February 28, 2014}}</ref> | father = विवेक गोएंका <ref name=ahmedabadmirror/> | relatives = रामनाथ गोएंका (आजोबा) | awards = गॉरमँड वर्ल्ड कूकबुक पुरस्कार, २०२० | website = }} रेचल गोएंका ह्या भारतीय रेस्टोरेंटर, शेफ, लेखक आणि मुंबई येथील द चॉकलेट स्पून कंपनीच्या संस्थापक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी आहेत. त्या द सॅसी स्पून, एक युरोपियन रेस्टॉरंट, हाऊस ऑफ मॅंडेरिन, चायनीज रेस्टॉरंट, बार्झा बार आणि बाइट्स, बीच शॅक थीम असलेली पब, विक्ट चायना, एक आशियाई रेस्टो-बार आणि सेसी टीस्पून सारख्या रेस्टॉरंट्सची साखळी चालवितात. <ref name="pressreader">{{cite news |title=RACHEL GOENKA, 29 Restaurateur and chef, Sassy Spoon, Baraza Bars and Bites and Mandarin and Mirchi |url=https://www.pressreader.com/india/india-today/20171106/page/140/textview |publisher=[[इंडिया टुडे (नियतकालिक)|इंडिया टुडे]] |date=November 6, 2017}}</ref><ref name="indiatoday">{{cite news |last1=Halim |first1=Moeena |title=Mumbai restaurant, The Sassy Spoon, wins Critics' Choice Award |url=https://www.indiatoday.in/magazine/supplement/story/20160627-chef-rachel-goenka-restaurant-the-sassy-spoon-best-independent-restaurant-in-india-critics-choice-829099-2016-06-17 |publisher=[[इंडिया टुडे (नियतकालिक)|इंडिया टुडे]] |date=June 17, 2016}}</ref><ref>{{cite news |last1=Jain |first1=Aashika |title=#Shepreneurs: How These Women in Off-beat Roles Do Everything & Get Everything Done |url=https://www.entrepreneur.com/slideshow/329878#5 |publisher=[[Entrepreneur (magazine)]] |date=March 8, 2019 |accessdate=2020-04-25 |archive-date=2022-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220813093542/https://www.entrepreneur.com/slideshow/329878#5 |url-status=dead }}</ref> टाइम्स ऑफ इंडियाच्या टाइम्स हॉस्पिटॅलिटी आयकॉन्सने त्यांना २०१८ मध्ये वूमन एंटरप्रुअर ऑफ द इयर म्हणून निवडले, <ref name="pressreader"/> आणि २०१८ मध्ये सीईओ मासिकाच्या ३० महिला उद्योजकांपैकी एक म्हणून त्यांची निवड झाली. <ref name="theceo">{{cite news |title=30 Women Entrepreneurs to watch in 2018 in India |url=http://magazine.theceo.in/30-women-entrepreneurs/files/basic-html/page35.html |publisher=The CEO Magazine |date=March 2018 |page=35 |accessdate=2020-04-25 |archive-date=2020-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223125851/http://magazine.theceo.in/30-women-entrepreneurs/files/basic-html/page35.html |url-status=dead }}</ref> त्यांचा फोटो फिलिंग्ज <ref>{{cite journal |title=And all that sass... |journal=Feelings Magazine |date=September 2018 |pages=16, 17, 18, 19 |url=https://issuu.com/feelings/docs/feelings_english_edition_sep18}}</ref> डॉग्ज एन मोर <ref>{{cite web |title=Dogs and more Magazine |url=https://www.indiamags.com/icicibank/dogs-more-magazine |website=Indiamags |publisher=Dogs and more |access-date=2020-04-25 |archive-date=2020-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200725045128/https://www.indiamags.com/icicibank/dogs-more-magazine |url-status=dead }}</ref> आणि मदर अँड बेबी <ref name="magzter">{{cite journal |last1=Chopra Vikamsey |first1=Swati |title=Restaurateur Rachel Goenka gets teary-eyed as she revisits her pregnancy, labour and life after Kabir... |journal=Mother And Baby India |date=December 2018 |issue=81 |url=https://www.magzter.com/article/Lifestyle/Mother-Baby-India/Eat-Pray-Love |publisher=[[Next Gen Publishing]]}}</ref> सारख्या मासिकांच्या मुखपृष्ठावर दिसला होता. तिला अ‍ॅडव्हेंचर विथ मिथाई या पुस्तकासाठी तिला गौरमंड वर्ल्ड कूकबुक २०२० पुरस्कार देण्यात आला. <ref name="www.fnbnews.com">{{cite news |title=Goenka’s Adventures with Mithai bags Gourmand World Cookbook Award ’20 |url=http://www.fnbnews.com/Events/goenkas-adventures-with-mithai-bags-gourmand-world-cookbook-award-20-53651 |publisher=FBN News |date=December 31, 2019}}</ref> == संदर्भ == <references /> {{DEFAULTSORT:गोएंका, रेचल}} [[वर्ग:भारतीय आचारी]] [[वर्ग:भारतीय पाककृतींचे आचारी]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] q5ns891gu5hkwjy3x4rhfmr26mzfvoe 0 255578 2699996 2680372 2026-08-07T12:25:22Z ~2026-43430-74 186028 /* संदर्भ */ 2699996 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |इतर_नाव=|जवळचे_शहर=भुसावळ, जळगाव|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=<ref>{{cite book | title= District census handbook Jalgaon|page=172 }}</ref>|लोकसंख्या_क्रमांक=|लोकसंख्या_वर्ष=२०११|अधिकृत_भाषा=[[मराठी भाषा | मराठी]]|पिन_कोड=४२५३०६|एसटीडी_कोड=०२५८३|आरटीओ_कोड=एम एच १९|संकेतस्थळ=|स्थानिक_नाव=मुक्ताईनगर तालुका|प्रकार=तालुका|राज्य_नाव=महाराष्ट्र|अक्षांश=21|अक्षांशमिनिटे=02|रेखांश=76|रेखांशमिनिटे=03|अक्षांशसेकंद=09|रेखांशसेकंद=39 |नकाशा_शीर्षक=महाराष्ट्रामध्ये मुक्ताईनगर तालुका|उंची=229|मूळ_नकाशा=Maharashtra locator map.svg|तापमान_उन्हाळा=46 |जिल्हा=[[जळगाव जिल्हा| जळगाव]]|विभाग=नाशिक|प्रांत=महाराष्ट्र|नेता_पद=आमदार|नेता_नाव=[[चंद्रकांत निंबा पाटिल]]|विधानसभा_मतदारसंघ=[[मुक्ताईनगर विधानसभा मतदारसंघ]]|संसदीय_मतदारसंघ=[[रावेर लोकसभा मतदारसंघ]]|जनगणना_कोड=००१४|लोकसंख्या_एकूण=१६३४४४|मोठे_शहर=१) मुक्ताईनगर २) [[अंतुर्ली]]}} [[चित्र:Purna river of Muktainagar in Jalgaon, Maharashtra.jpg|इवलेसे|पुर्णा नदी, मुक्ताईनगर]] [[चित्र:Changdev Temple Muktainagar Dist Jalgaon P1220210 (3).JPG|इवलेसे|चांगदेव मंदिर, मुक्ताईनगर]] '''मुक्ताईनगर तालुका''' (इंग्रजी : Mukatainagar taluka) हा [[जळगाव जिल्हा|जळगाव जिल्ह्यातील]] एक तालुका आहे. हा तालुका [[उत्तर महाराष्ट्र]] मध्ये आहे.<ref>{{स्रोत बातमी|last=|first=|url=https://muktainagar.in|title=मुक्ताईनगर पुनर्वसन टप्पा २|publisher=मुक्ताईनगर|year=२०१९|isbn=|location=[[जळगाव]]|pages=१}}</ref>[[मुक्ताईनगर]] शहर हे मुक्ताईनगर तालुक्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. या तालुक्याची लोकसंख्या एकूण १,६३,४४४ आहे. आणि क्षेत्रफळ ६३,९६५ चौ.मी.आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=मुक्ताईनगर पुनर्वसन टप्पा २ न्याय|publisher=मुक्ताईनगर|year=२०२१|location=महाराष्ट्र|page=|url=https://silentnyaymuktainagar.github.io/}}</ref> == इतिहास == १९०६ नंंतर पूर्व खानदेश निर्माण झाला. इ.स. १९०६ पूर्वी पूर्व खानदेश हा खान्देश जिल्ह्यातील एक भाग होता. मुक्ताईनगर मधील क्षेत्र त्याकाळी या विभागांचा भाग होते. == शैक्षणिक सूवीधा == मुक्ताईनगर तालुक्यात [[श्रीमती गोदावरीबाई गणपतराव खडसे महाविद्यालय|गो.ग.खडसे महाविद्यालय]] आहे , त्यात कला आणि विज्ञानचे पद्विऊत्तर , पदवी अभ्यासक्रम शिकविले जातात.<ref>{{स्रोत बातमी|last=Khadse college|first=Computer department|url=https://khadsecollege.in/|title=खडसे महाविद्यालय|publisher=खडसे महाविद्यालय मुक्ताईनगर|year=२०२०|isbn=|location=[[मुक्ताईनगर]] , महाराष्ट्र|pages=१|accessdate=2020-12-30|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123173254/https://khadsecollege.in/|url-status=dead}}</ref> == हवामान == मुक्ताईनगर तालुक्यामध्ये उन्हाळ्यात तापमान ४६° सेल्सियस पर्यंत होते<ref>{{स्रोत बातमी|last=|first=|url=http://epaperlokmat.in/articlepage.php?articleid=LOK_HBSL_20200525_1_3&width=315.59999999999997px|title=मुक्ताईनगर मध्ये तापमान ४६°से.|publisher=लोकमत पेपर|year=२०२०|isbn=|location=जळगाव, महाराष्ट्र.|pages=१}}</ref> == राजकारण == मुक्ताईनगर तालुका हा [[मुक्ताईनगर विधानसभा मतदारसंघ|मुक्ताईनगर तालुका मतदारसंघ]] भाग आहे. मुक्ताईनगर तालुक्या बरोबरच बोदवड तालुकासुद्धा या मतदार संघाचा भाग आहे. हा तालुका [[रावेर (लोकसभा मतदारसंघ)|रावेर लोकसभा मतदारसंघ]] एक भाग आहे. १९८९ पासून तर २०१९ पर्यंत महाराष्ट्राचे माजी महसूल मंत्री [[एकनाथ खडसे]] येथील आमदार होते.<ref>https://maharashtratimes.com/maharashtra/jalgaon-news/what-eknath-khadse-said-after-defeat-of-daughter-rohini-on-muktainagar-vidhan-sabha-seat/articleshow/71741189.cms</ref> माजी राष्ट्रपती [[प्रतिभा पाटील]] १९६८ला येेेेथूनठी आमदारकीसाठी निवडून आल्या होत्या. ती निवडणुक त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीतील दुसरी निवडणूक होती; पहिल्यांदा त्या जळगाव विधानसभा मतदारसंघातून निवडून आल्या होत्या. रावेर लोकसभा मतदारसंघाच्या सध्याच्या खासदार [[रक्षा खडसे]] ह्या मुक्ताईनगर तालुक्यातील आहेत. २०१९ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत शिवसेना उमेदवार येथून निवडून आला. <ref>https://maharashtratimes.com/maharashtra/jalgaon-news/what-eknath-khadse-said-after-defeat-of-daughter-rohini-on-muktainagar-vidhan-sabha-seat/articleshow/71741189.cms</ref> == भूगोल == [[पूर्णा नदी]] या तालुक्यातून पूर्व ते पश्चिम दिशेला वाहते. तालुक्याच्या उत्तरेस सातपुडा पर्वत आहे. या तालुक्याच्या पूर्व सीमेवर बुलढाणा जिल्हा आहे तर उत्तरेस मध्य प्रदेश राज्य आहे. मुक्ताईनगर तालुक्याच्या पश्चिमेस भुसावळ तालुका आहे आणि मुक्ताईनगरची दक्षिण सीमा बोदवड तालुक्याला लागून आहे. ====वन्यजीवन==== मुक्ताईनगर तालुक्यातील उत्तरेकडील जंगलात कोल्ह्यांचे अस्तित्त्व आहे. अंतुर्ली जवळील जंगलात १ जानेवारी २०२१ला कोल्हा आढळला होता.<ref>https://www.lokmat.com/jalgaon/murder-one-amalner-town-a348/amp/</ref> १२ ऑगस्ट २०१८ला या तालुक्यातील उत्तर-पूर्व दिशेकडील जंगलात वाघ आढळून आला होता. या बातम्यांवरून निष्कर्ष काढता येतो की मुक्ताईनगर तालुक्यातील उत्तरेकडील जंगलात, डोलारखेडा गावाजवळील जंगलात वाघ आहेत.<ref>https://m.lokmat.com/jalgaon/tiger-found-dead/</ref><ref>https://m.lokmat.com/jalgaon/it-clear-those-tigers-were-killed-muktainagar-taluka/</ref><ref>https://www.esakal.com/uttar-maharashtra/muktainagar-news-tiger-suspected-death-105013</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:जळगाव जिल्हा]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] grxth62mwshiipswxt83av3e7kvisvj 2699997 2699996 2026-08-07T12:34:29Z ~2026-43430-74 186028 /* इतिहास */ 2699997 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |इतर_नाव=|जवळचे_शहर=भुसावळ, जळगाव|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=<ref>{{cite book | title= District census handbook Jalgaon|page=172 }}</ref>|लोकसंख्या_क्रमांक=|लोकसंख्या_वर्ष=२०११|अधिकृत_भाषा=[[मराठी भाषा | मराठी]]|पिन_कोड=४२५३०६|एसटीडी_कोड=०२५८३|आरटीओ_कोड=एम एच १९|संकेतस्थळ=|स्थानिक_नाव=मुक्ताईनगर तालुका|प्रकार=तालुका|राज्य_नाव=महाराष्ट्र|अक्षांश=21|अक्षांशमिनिटे=02|रेखांश=76|रेखांशमिनिटे=03|अक्षांशसेकंद=09|रेखांशसेकंद=39 |नकाशा_शीर्षक=महाराष्ट्रामध्ये मुक्ताईनगर तालुका|उंची=229|मूळ_नकाशा=Maharashtra locator map.svg|तापमान_उन्हाळा=46 |जिल्हा=[[जळगाव जिल्हा| जळगाव]]|विभाग=नाशिक|प्रांत=महाराष्ट्र|नेता_पद=आमदार|नेता_नाव=[[चंद्रकांत निंबा पाटिल]]|विधानसभा_मतदारसंघ=[[मुक्ताईनगर विधानसभा मतदारसंघ]]|संसदीय_मतदारसंघ=[[रावेर लोकसभा मतदारसंघ]]|जनगणना_कोड=००१४|लोकसंख्या_एकूण=१६३४४४|मोठे_शहर=१) मुक्ताईनगर २) [[अंतुर्ली]]}} [[चित्र:Purna river of Muktainagar in Jalgaon, Maharashtra.jpg|इवलेसे|पुर्णा नदी, मुक्ताईनगर]] [[चित्र:Changdev Temple Muktainagar Dist Jalgaon P1220210 (3).JPG|इवलेसे|चांगदेव मंदिर, मुक्ताईनगर]] '''मुक्ताईनगर तालुका''' (इंग्रजी : Mukatainagar taluka) हा [[जळगाव जिल्हा|जळगाव जिल्ह्यातील]] एक तालुका आहे. हा तालुका [[उत्तर महाराष्ट्र]] मध्ये आहे.<ref>{{स्रोत बातमी|last=|first=|url=https://muktainagar.in|title=मुक्ताईनगर पुनर्वसन टप्पा २|publisher=मुक्ताईनगर|year=२०१९|isbn=|location=[[जळगाव]]|pages=१}}</ref>[[मुक्ताईनगर]] शहर हे मुक्ताईनगर तालुक्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. या तालुक्याची लोकसंख्या एकूण १,६३,४४४ आहे. आणि क्षेत्रफळ ६३,९६५ चौ.मी.आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=मुक्ताईनगर पुनर्वसन टप्पा २ न्याय|publisher=मुक्ताईनगर|year=२०२१|location=महाराष्ट्र|page=|url=https://silentnyaymuktainagar.github.io/}}</ref> == इतिहास == १९०६ नंंतर पूर्व खानदेश निर्माण झाला. इ.स. १९०६ पूर्वी पूर्व खानदेश हा खान्देश जिल्ह्यातील एक भाग होता. मुक्ताईनगर मधील क्षेत्र त्याकाळी या विभागांचा भाग होते. २०२० मध्ये मुक्ताईनगर येथील भूमी अभिलेख कार्यालयाच्या मोजणी प्रक्रियेविषयी आणि पुनर्वसन टप्पा २ मधील काही जमिनींच्या नोंदींविषयी वाद उद्भवला. प्लॉट क्र. ७३, पुनर्वसन टप्पा २, मुक्ताईनगर, जळगाव येथील जमिनीच्या मालकी आणि मोजणीसंदर्भात एका सेवानिवृत्त शासकीय कर्मचाऱ्यांनी आक्षेप नोंदवले. त्यांच्या मते, चुकीची मोजणी, नोंदीतील विसंगती आणि प्रशासनिक निष्क्रियता यांमुळे अतिक्रमणासंबंधीचा वाद निर्माण झाला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://muktainagar.in/|title=न्यायाची मागणी — पुनर्वसन टप्पा २, प्लॉट क्र. ७३ {{!}} १५ तक्रारी, ४ RTI, एकही निष्पक्ष चौकशी नाही.|last=नारखेडे|first=दिनकर रामभाऊ|website=न्यायाची मागणी — पुनर्वसन टप्पा २, प्लॉट क्र. ७३|language=mr|access-date=2026-08-07}}</ref> == शैक्षणिक सूवीधा == मुक्ताईनगर तालुक्यात [[श्रीमती गोदावरीबाई गणपतराव खडसे महाविद्यालय|गो.ग.खडसे महाविद्यालय]] आहे , त्यात कला आणि विज्ञानचे पद्विऊत्तर , पदवी अभ्यासक्रम शिकविले जातात.<ref>{{स्रोत बातमी|last=Khadse college|first=Computer department|url=https://khadsecollege.in/|title=खडसे महाविद्यालय|publisher=खडसे महाविद्यालय मुक्ताईनगर|year=२०२०|isbn=|location=[[मुक्ताईनगर]] , महाराष्ट्र|pages=१|accessdate=2020-12-30|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123173254/https://khadsecollege.in/|url-status=dead}}</ref> == हवामान == मुक्ताईनगर तालुक्यामध्ये उन्हाळ्यात तापमान ४६° सेल्सियस पर्यंत होते<ref>{{स्रोत बातमी|last=|first=|url=http://epaperlokmat.in/articlepage.php?articleid=LOK_HBSL_20200525_1_3&width=315.59999999999997px|title=मुक्ताईनगर मध्ये तापमान ४६°से.|publisher=लोकमत पेपर|year=२०२०|isbn=|location=जळगाव, महाराष्ट्र.|pages=१}}</ref> == राजकारण == मुक्ताईनगर तालुका हा [[मुक्ताईनगर विधानसभा मतदारसंघ|मुक्ताईनगर तालुका मतदारसंघ]] भाग आहे. मुक्ताईनगर तालुक्या बरोबरच बोदवड तालुकासुद्धा या मतदार संघाचा भाग आहे. हा तालुका [[रावेर (लोकसभा मतदारसंघ)|रावेर लोकसभा मतदारसंघ]] एक भाग आहे. १९८९ पासून तर २०१९ पर्यंत महाराष्ट्राचे माजी महसूल मंत्री [[एकनाथ खडसे]] येथील आमदार होते.<ref>https://maharashtratimes.com/maharashtra/jalgaon-news/what-eknath-khadse-said-after-defeat-of-daughter-rohini-on-muktainagar-vidhan-sabha-seat/articleshow/71741189.cms</ref> माजी राष्ट्रपती [[प्रतिभा पाटील]] १९६८ला येेेेथूनठी आमदारकीसाठी निवडून आल्या होत्या. ती निवडणुक त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीतील दुसरी निवडणूक होती; पहिल्यांदा त्या जळगाव विधानसभा मतदारसंघातून निवडून आल्या होत्या. रावेर लोकसभा मतदारसंघाच्या सध्याच्या खासदार [[रक्षा खडसे]] ह्या मुक्ताईनगर तालुक्यातील आहेत. २०१९ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत शिवसेना उमेदवार येथून निवडून आला. <ref>https://maharashtratimes.com/maharashtra/jalgaon-news/what-eknath-khadse-said-after-defeat-of-daughter-rohini-on-muktainagar-vidhan-sabha-seat/articleshow/71741189.cms</ref> == भूगोल == [[पूर्णा नदी]] या तालुक्यातून पूर्व ते पश्चिम दिशेला वाहते. तालुक्याच्या उत्तरेस सातपुडा पर्वत आहे. या तालुक्याच्या पूर्व सीमेवर बुलढाणा जिल्हा आहे तर उत्तरेस मध्य प्रदेश राज्य आहे. मुक्ताईनगर तालुक्याच्या पश्चिमेस भुसावळ तालुका आहे आणि मुक्ताईनगरची दक्षिण सीमा बोदवड तालुक्याला लागून आहे. ====वन्यजीवन==== मुक्ताईनगर तालुक्यातील उत्तरेकडील जंगलात कोल्ह्यांचे अस्तित्त्व आहे. अंतुर्ली जवळील जंगलात १ जानेवारी २०२१ला कोल्हा आढळला होता.<ref>https://www.lokmat.com/jalgaon/murder-one-amalner-town-a348/amp/</ref> १२ ऑगस्ट २०१८ला या तालुक्यातील उत्तर-पूर्व दिशेकडील जंगलात वाघ आढळून आला होता. या बातम्यांवरून निष्कर्ष काढता येतो की मुक्ताईनगर तालुक्यातील उत्तरेकडील जंगलात, डोलारखेडा गावाजवळील जंगलात वाघ आहेत.<ref>https://m.lokmat.com/jalgaon/tiger-found-dead/</ref><ref>https://m.lokmat.com/jalgaon/it-clear-those-tigers-were-killed-muktainagar-taluka/</ref><ref>https://www.esakal.com/uttar-maharashtra/muktainagar-news-tiger-suspected-death-105013</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:जळगाव जिल्हा]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] aa9pai00lyhus0rd9j66dcj6an3h5pw 2699998 2699997 2026-08-07T12:50:54Z ~2026-43430-74 186028 /* इतिहास */ 2699998 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |इतर_नाव=|जवळचे_शहर=भुसावळ, जळगाव|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=<ref>{{cite book | title= District census handbook Jalgaon|page=172 }}</ref>|लोकसंख्या_क्रमांक=|लोकसंख्या_वर्ष=२०११|अधिकृत_भाषा=[[मराठी भाषा | मराठी]]|पिन_कोड=४२५३०६|एसटीडी_कोड=०२५८३|आरटीओ_कोड=एम एच १९|संकेतस्थळ=|स्थानिक_नाव=मुक्ताईनगर तालुका|प्रकार=तालुका|राज्य_नाव=महाराष्ट्र|अक्षांश=21|अक्षांशमिनिटे=02|रेखांश=76|रेखांशमिनिटे=03|अक्षांशसेकंद=09|रेखांशसेकंद=39 |नकाशा_शीर्षक=महाराष्ट्रामध्ये मुक्ताईनगर तालुका|उंची=229|मूळ_नकाशा=Maharashtra locator map.svg|तापमान_उन्हाळा=46 |जिल्हा=[[जळगाव जिल्हा| जळगाव]]|विभाग=नाशिक|प्रांत=महाराष्ट्र|नेता_पद=आमदार|नेता_नाव=[[चंद्रकांत निंबा पाटिल]]|विधानसभा_मतदारसंघ=[[मुक्ताईनगर विधानसभा मतदारसंघ]]|संसदीय_मतदारसंघ=[[रावेर लोकसभा मतदारसंघ]]|जनगणना_कोड=००१४|लोकसंख्या_एकूण=१६३४४४|मोठे_शहर=१) मुक्ताईनगर २) [[अंतुर्ली]]}} [[चित्र:Purna river of Muktainagar in Jalgaon, Maharashtra.jpg|इवलेसे|पुर्णा नदी, मुक्ताईनगर]] [[चित्र:Changdev Temple Muktainagar Dist Jalgaon P1220210 (3).JPG|इवलेसे|चांगदेव मंदिर, मुक्ताईनगर]] '''मुक्ताईनगर तालुका''' (इंग्रजी : Mukatainagar taluka) हा [[जळगाव जिल्हा|जळगाव जिल्ह्यातील]] एक तालुका आहे. हा तालुका [[उत्तर महाराष्ट्र]] मध्ये आहे.<ref>{{स्रोत बातमी|last=|first=|url=https://muktainagar.in|title=मुक्ताईनगर पुनर्वसन टप्पा २|publisher=मुक्ताईनगर|year=२०१९|isbn=|location=[[जळगाव]]|pages=१}}</ref>[[मुक्ताईनगर]] शहर हे मुक्ताईनगर तालुक्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. या तालुक्याची लोकसंख्या एकूण १,६३,४४४ आहे. आणि क्षेत्रफळ ६३,९६५ चौ.मी.आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=मुक्ताईनगर पुनर्वसन टप्पा २ न्याय|publisher=मुक्ताईनगर|year=२०२१|location=महाराष्ट्र|page=|url=https://silentnyaymuktainagar.github.io/}}</ref> == इतिहास == १९०६ नंंतर पूर्व खानदेश निर्माण झाला. इ.स. १९०६ पूर्वी पूर्व खानदेश हा खान्देश जिल्ह्यातील एक भाग होता. मुक्ताईनगर मधील क्षेत्र त्याकाळी या विभागांचा भाग होते. २०२० मध्ये कोविड काळात मुक्ताईनगर पुनर्वसन टप्पा २ मधील प्लॉट क्र. ७४ची मोजणी क्र. ७४५ करण्यात आली. ही मोजणी तत्कालीन भूकरमापक अंकत पाटील यांनी केली. मोजणीच्या प्रक्रियेत चुकीचा गट क्रमांक नोंदविण्यात आला, लगतधारकाचा चुकीचा पत्ता वापरण्यात आला आणि त्या चुकीच्या माहितीसह मोजणी अर्ज स्वीकारून पुढील प्रक्रिया करण्यात आली. == शैक्षणिक सूवीधा == मुक्ताईनगर तालुक्यात [[श्रीमती गोदावरीबाई गणपतराव खडसे महाविद्यालय|गो.ग.खडसे महाविद्यालय]] आहे , त्यात कला आणि विज्ञानचे पद्विऊत्तर , पदवी अभ्यासक्रम शिकविले जातात.<ref>{{स्रोत बातमी|last=Khadse college|first=Computer department|url=https://khadsecollege.in/|title=खडसे महाविद्यालय|publisher=खडसे महाविद्यालय मुक्ताईनगर|year=२०२०|isbn=|location=[[मुक्ताईनगर]] , महाराष्ट्र|pages=१|accessdate=2020-12-30|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123173254/https://khadsecollege.in/|url-status=dead}}</ref> == हवामान == मुक्ताईनगर तालुक्यामध्ये उन्हाळ्यात तापमान ४६° सेल्सियस पर्यंत होते<ref>{{स्रोत बातमी|last=|first=|url=http://epaperlokmat.in/articlepage.php?articleid=LOK_HBSL_20200525_1_3&width=315.59999999999997px|title=मुक्ताईनगर मध्ये तापमान ४६°से.|publisher=लोकमत पेपर|year=२०२०|isbn=|location=जळगाव, महाराष्ट्र.|pages=१}}</ref> == राजकारण == मुक्ताईनगर तालुका हा [[मुक्ताईनगर विधानसभा मतदारसंघ|मुक्ताईनगर तालुका मतदारसंघ]] भाग आहे. मुक्ताईनगर तालुक्या बरोबरच बोदवड तालुकासुद्धा या मतदार संघाचा भाग आहे. हा तालुका [[रावेर (लोकसभा मतदारसंघ)|रावेर लोकसभा मतदारसंघ]] एक भाग आहे. १९८९ पासून तर २०१९ पर्यंत महाराष्ट्राचे माजी महसूल मंत्री [[एकनाथ खडसे]] येथील आमदार होते.<ref>https://maharashtratimes.com/maharashtra/jalgaon-news/what-eknath-khadse-said-after-defeat-of-daughter-rohini-on-muktainagar-vidhan-sabha-seat/articleshow/71741189.cms</ref> माजी राष्ट्रपती [[प्रतिभा पाटील]] १९६८ला येेेेथूनठी आमदारकीसाठी निवडून आल्या होत्या. ती निवडणुक त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीतील दुसरी निवडणूक होती; पहिल्यांदा त्या जळगाव विधानसभा मतदारसंघातून निवडून आल्या होत्या. रावेर लोकसभा मतदारसंघाच्या सध्याच्या खासदार [[रक्षा खडसे]] ह्या मुक्ताईनगर तालुक्यातील आहेत. २०१९ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत शिवसेना उमेदवार येथून निवडून आला. <ref>https://maharashtratimes.com/maharashtra/jalgaon-news/what-eknath-khadse-said-after-defeat-of-daughter-rohini-on-muktainagar-vidhan-sabha-seat/articleshow/71741189.cms</ref> == भूगोल == [[पूर्णा नदी]] या तालुक्यातून पूर्व ते पश्चिम दिशेला वाहते. तालुक्याच्या उत्तरेस सातपुडा पर्वत आहे. या तालुक्याच्या पूर्व सीमेवर बुलढाणा जिल्हा आहे तर उत्तरेस मध्य प्रदेश राज्य आहे. मुक्ताईनगर तालुक्याच्या पश्चिमेस भुसावळ तालुका आहे आणि मुक्ताईनगरची दक्षिण सीमा बोदवड तालुक्याला लागून आहे. ====वन्यजीवन==== मुक्ताईनगर तालुक्यातील उत्तरेकडील जंगलात कोल्ह्यांचे अस्तित्त्व आहे. अंतुर्ली जवळील जंगलात १ जानेवारी २०२१ला कोल्हा आढळला होता.<ref>https://www.lokmat.com/jalgaon/murder-one-amalner-town-a348/amp/</ref> १२ ऑगस्ट २०१८ला या तालुक्यातील उत्तर-पूर्व दिशेकडील जंगलात वाघ आढळून आला होता. या बातम्यांवरून निष्कर्ष काढता येतो की मुक्ताईनगर तालुक्यातील उत्तरेकडील जंगलात, डोलारखेडा गावाजवळील जंगलात वाघ आहेत.<ref>https://m.lokmat.com/jalgaon/tiger-found-dead/</ref><ref>https://m.lokmat.com/jalgaon/it-clear-those-tigers-were-killed-muktainagar-taluka/</ref><ref>https://www.esakal.com/uttar-maharashtra/muktainagar-news-tiger-suspected-death-105013</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:जळगाव जिल्हा]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] j3so3g6ue1f04b3515xmdbg8v0wlsr8 2699999 2699998 2026-08-07T12:52:08Z ~2026-43430-74 186028 /* इतिहास */ 2699999 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |इतर_नाव=|जवळचे_शहर=भुसावळ, जळगाव|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=<ref>{{cite book | title= District census handbook Jalgaon|page=172 }}</ref>|लोकसंख्या_क्रमांक=|लोकसंख्या_वर्ष=२०११|अधिकृत_भाषा=[[मराठी भाषा | मराठी]]|पिन_कोड=४२५३०६|एसटीडी_कोड=०२५८३|आरटीओ_कोड=एम एच १९|संकेतस्थळ=|स्थानिक_नाव=मुक्ताईनगर तालुका|प्रकार=तालुका|राज्य_नाव=महाराष्ट्र|अक्षांश=21|अक्षांशमिनिटे=02|रेखांश=76|रेखांशमिनिटे=03|अक्षांशसेकंद=09|रेखांशसेकंद=39 |नकाशा_शीर्षक=महाराष्ट्रामध्ये मुक्ताईनगर तालुका|उंची=229|मूळ_नकाशा=Maharashtra locator map.svg|तापमान_उन्हाळा=46 |जिल्हा=[[जळगाव जिल्हा| जळगाव]]|विभाग=नाशिक|प्रांत=महाराष्ट्र|नेता_पद=आमदार|नेता_नाव=[[चंद्रकांत निंबा पाटिल]]|विधानसभा_मतदारसंघ=[[मुक्ताईनगर विधानसभा मतदारसंघ]]|संसदीय_मतदारसंघ=[[रावेर लोकसभा मतदारसंघ]]|जनगणना_कोड=००१४|लोकसंख्या_एकूण=१६३४४४|मोठे_शहर=१) मुक्ताईनगर २) [[अंतुर्ली]]}} [[चित्र:Purna river of Muktainagar in Jalgaon, Maharashtra.jpg|इवलेसे|पुर्णा नदी, मुक्ताईनगर]] [[चित्र:Changdev Temple Muktainagar Dist Jalgaon P1220210 (3).JPG|इवलेसे|चांगदेव मंदिर, मुक्ताईनगर]] '''मुक्ताईनगर तालुका''' (इंग्रजी : Mukatainagar taluka) हा [[जळगाव जिल्हा|जळगाव जिल्ह्यातील]] एक तालुका आहे. हा तालुका [[उत्तर महाराष्ट्र]] मध्ये आहे.<ref>{{स्रोत बातमी|last=|first=|url=https://muktainagar.in|title=मुक्ताईनगर पुनर्वसन टप्पा २|publisher=मुक्ताईनगर|year=२०१९|isbn=|location=[[जळगाव]]|pages=१}}</ref>[[मुक्ताईनगर]] शहर हे मुक्ताईनगर तालुक्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. या तालुक्याची लोकसंख्या एकूण १,६३,४४४ आहे. आणि क्षेत्रफळ ६३,९६५ चौ.मी.आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=मुक्ताईनगर पुनर्वसन टप्पा २ न्याय|publisher=मुक्ताईनगर|year=२०२१|location=महाराष्ट्र|page=|url=https://silentnyaymuktainagar.github.io/}}</ref> == इतिहास == १९०६ नंंतर पूर्व खानदेश निर्माण झाला. इ.स. १९०६ पूर्वी पूर्व खानदेश हा खान्देश जिल्ह्यातील एक भाग होता. मुक्ताईनगर मधील क्षेत्र त्याकाळी या विभागांचा भाग होते. २०२० मध्ये कोविड काळात मुक्ताईनगर पुनर्वसन टप्पा २ मधील पुनर्वसन टप्पा २ प्लॉट क्र. ७४ची मोजणी क्र. ७४५ करण्यात आली. ही मोजणी तत्कालीन भूकरमापक अंकत पाटील यांनी केली. मोजणीच्या प्रक्रियेत चुकीचा गट क्रमांक नोंदविण्यात आला, लगतधारकाचा चुकीचा पत्ता वापरण्यात आला आणि त्या चुकीच्या माहितीसह मोजणी अर्ज स्वीकारून पुढील प्रक्रिया करण्यात आली. मोजणी क्र. ७४५मुळे क्षेत्रफळाने कमी असलेल्या पुनर्वसन टप्पा २ मुक्ताईनगर प्लॉट क्र. ७४ ची हद्द वाढविण्यात आली आणि त्याचा थेट परिणाम शेजारील प्लॉट क्र. ७३वर झाला. सुमारे २,००० चौ.फुट क्षेत्रफळ असलेल्या प्लॉट क्र. ७३ची मूळ हद्द तोडली गेली आणि आज प्रत्यक्षात केवळ सुमारे ५००–६०० चौ.फुट क्षेत्र उरले आहे. म्हणजेच प्लॉट क्र. ७४ला अतिरिक्त क्षेत्र देताना प्लॉट क्र. ७३च्या मोठ्या भागावर परिणाम झाला. या प्रक्रियेत चुकीचा गट क्रमांक, चुकीचा लगतधारक पत्ता, संशयास्पद नोटीस प्रक्रिया आणि चुकीची हद्द निश्चिती अशा अनेक गंभीर त्रुटी एकाच मोजणीमध्ये आढळतात. त्यामुळे ही केवळ साधी तांत्रिक चूक नसून मोजणी क्र. ७४५ची संपूर्ण प्रक्रिया तपासण्याची आवश्यकता निर्माण होते. विद्यमान उपअधीक्षक भूमी अभिलेख (DYSLR), मुक्ताईनगर, वंदन जाधव यांनीही संबंधित मोजणीतील त्रुटी मान्य केल्या असल्यास, त्याची अधिकृत नोंद या प्रकरणासाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरते. तरीही प्लॉट क्र. ७३–७४चा प्रत्यक्ष पंचनामा करून मूळ आणि सध्याच्या हद्दींची तुलना करण्यात आलेली नसल्याने तहसील प्रशासनाच्या निष्क्रियतेवरही गंभीर प्रश्न निर्माण होतात. एवढ्या मोठ्या क्षेत्रफळाचा फायदा एका प्लॉटला मिळणे, त्यासाठी एकाच प्रक्रियेत अनेक मूलभूत त्रुटी होणे आणि त्यानंतरही वर्षानुवर्षे दुरुस्ती न होणे यामुळे मोठ्या आर्थिक देवाणघेवाणीचा व संगनमताचा संशय निर्माण होतो. मात्र ‘लाच देण्यात आली’ हे थेट तथ्य म्हणून लिहिण्यासाठी ACB, FIR, चौकशी अहवाल किंवा न्यायालयीन निष्कर्ष आवश्यक राहील. == शैक्षणिक सूवीधा == मुक्ताईनगर तालुक्यात [[श्रीमती गोदावरीबाई गणपतराव खडसे महाविद्यालय|गो.ग.खडसे महाविद्यालय]] आहे , त्यात कला आणि विज्ञानचे पद्विऊत्तर , पदवी अभ्यासक्रम शिकविले जातात.<ref>{{स्रोत बातमी|last=Khadse college|first=Computer department|url=https://khadsecollege.in/|title=खडसे महाविद्यालय|publisher=खडसे महाविद्यालय मुक्ताईनगर|year=२०२०|isbn=|location=[[मुक्ताईनगर]] , महाराष्ट्र|pages=१|accessdate=2020-12-30|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123173254/https://khadsecollege.in/|url-status=dead}}</ref> == हवामान == मुक्ताईनगर तालुक्यामध्ये उन्हाळ्यात तापमान ४६° सेल्सियस पर्यंत होते<ref>{{स्रोत बातमी|last=|first=|url=http://epaperlokmat.in/articlepage.php?articleid=LOK_HBSL_20200525_1_3&width=315.59999999999997px|title=मुक्ताईनगर मध्ये तापमान ४६°से.|publisher=लोकमत पेपर|year=२०२०|isbn=|location=जळगाव, महाराष्ट्र.|pages=१}}</ref> == राजकारण == मुक्ताईनगर तालुका हा [[मुक्ताईनगर विधानसभा मतदारसंघ|मुक्ताईनगर तालुका मतदारसंघ]] भाग आहे. मुक्ताईनगर तालुक्या बरोबरच बोदवड तालुकासुद्धा या मतदार संघाचा भाग आहे. हा तालुका [[रावेर (लोकसभा मतदारसंघ)|रावेर लोकसभा मतदारसंघ]] एक भाग आहे. १९८९ पासून तर २०१९ पर्यंत महाराष्ट्राचे माजी महसूल मंत्री [[एकनाथ खडसे]] येथील आमदार होते.<ref>https://maharashtratimes.com/maharashtra/jalgaon-news/what-eknath-khadse-said-after-defeat-of-daughter-rohini-on-muktainagar-vidhan-sabha-seat/articleshow/71741189.cms</ref> माजी राष्ट्रपती [[प्रतिभा पाटील]] १९६८ला येेेेथूनठी आमदारकीसाठी निवडून आल्या होत्या. ती निवडणुक त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीतील दुसरी निवडणूक होती; पहिल्यांदा त्या जळगाव विधानसभा मतदारसंघातून निवडून आल्या होत्या. रावेर लोकसभा मतदारसंघाच्या सध्याच्या खासदार [[रक्षा खडसे]] ह्या मुक्ताईनगर तालुक्यातील आहेत. २०१९ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत शिवसेना उमेदवार येथून निवडून आला. <ref>https://maharashtratimes.com/maharashtra/jalgaon-news/what-eknath-khadse-said-after-defeat-of-daughter-rohini-on-muktainagar-vidhan-sabha-seat/articleshow/71741189.cms</ref> == भूगोल == [[पूर्णा नदी]] या तालुक्यातून पूर्व ते पश्चिम दिशेला वाहते. तालुक्याच्या उत्तरेस सातपुडा पर्वत आहे. या तालुक्याच्या पूर्व सीमेवर बुलढाणा जिल्हा आहे तर उत्तरेस मध्य प्रदेश राज्य आहे. मुक्ताईनगर तालुक्याच्या पश्चिमेस भुसावळ तालुका आहे आणि मुक्ताईनगरची दक्षिण सीमा बोदवड तालुक्याला लागून आहे. ====वन्यजीवन==== मुक्ताईनगर तालुक्यातील उत्तरेकडील जंगलात कोल्ह्यांचे अस्तित्त्व आहे. अंतुर्ली जवळील जंगलात १ जानेवारी २०२१ला कोल्हा आढळला होता.<ref>https://www.lokmat.com/jalgaon/murder-one-amalner-town-a348/amp/</ref> १२ ऑगस्ट २०१८ला या तालुक्यातील उत्तर-पूर्व दिशेकडील जंगलात वाघ आढळून आला होता. या बातम्यांवरून निष्कर्ष काढता येतो की मुक्ताईनगर तालुक्यातील उत्तरेकडील जंगलात, डोलारखेडा गावाजवळील जंगलात वाघ आहेत.<ref>https://m.lokmat.com/jalgaon/tiger-found-dead/</ref><ref>https://m.lokmat.com/jalgaon/it-clear-those-tigers-were-killed-muktainagar-taluka/</ref><ref>https://www.esakal.com/uttar-maharashtra/muktainagar-news-tiger-suspected-death-105013</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:जळगाव जिल्हा]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] jt5nb0ppdfldiv4tnu42cumtz05j200 2700000 2699999 2026-08-07T12:52:11Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — अंक व शब्दामधील जागा काढली ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#अंक व शब्दामधील जागा|अधिक माहिती]]) 2700000 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |इतर_नाव=|जवळचे_शहर=भुसावळ, जळगाव|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=<ref>{{cite book | title= District census handbook Jalgaon|page=172 }}</ref>|लोकसंख्या_क्रमांक=|लोकसंख्या_वर्ष=२०११|अधिकृत_भाषा=[[मराठी भाषा | मराठी]]|पिन_कोड=४२५३०६|एसटीडी_कोड=०२५८३|आरटीओ_कोड=एम एच १९|संकेतस्थळ=|स्थानिक_नाव=मुक्ताईनगर तालुका|प्रकार=तालुका|राज्य_नाव=महाराष्ट्र|अक्षांश=21|अक्षांशमिनिटे=02|रेखांश=76|रेखांशमिनिटे=03|अक्षांशसेकंद=09|रेखांशसेकंद=39 |नकाशा_शीर्षक=महाराष्ट्रामध्ये मुक्ताईनगर तालुका|उंची=229|मूळ_नकाशा=Maharashtra locator map.svg|तापमान_उन्हाळा=46 |जिल्हा=[[जळगाव जिल्हा| जळगाव]]|विभाग=नाशिक|प्रांत=महाराष्ट्र|नेता_पद=आमदार|नेता_नाव=[[चंद्रकांत निंबा पाटिल]]|विधानसभा_मतदारसंघ=[[मुक्ताईनगर विधानसभा मतदारसंघ]]|संसदीय_मतदारसंघ=[[रावेर लोकसभा मतदारसंघ]]|जनगणना_कोड=००१४|लोकसंख्या_एकूण=१६३४४४|मोठे_शहर=१) मुक्ताईनगर २) [[अंतुर्ली]]}} [[चित्र:Purna river of Muktainagar in Jalgaon, Maharashtra.jpg|इवलेसे|पुर्णा नदी, मुक्ताईनगर]] [[चित्र:Changdev Temple Muktainagar Dist Jalgaon P1220210 (3).JPG|इवलेसे|चांगदेव मंदिर, मुक्ताईनगर]] '''मुक्ताईनगर तालुका''' (इंग्रजी : Mukatainagar taluka) हा [[जळगाव जिल्हा|जळगाव जिल्ह्यातील]] एक तालुका आहे. हा तालुका [[उत्तर महाराष्ट्र]] मध्ये आहे.<ref>{{स्रोत बातमी|last=|first=|url=https://muktainagar.in|title=मुक्ताईनगर पुनर्वसन टप्पा २|publisher=मुक्ताईनगर|year=२०१९|isbn=|location=[[जळगाव]]|pages=१}}</ref>[[मुक्ताईनगर]] शहर हे मुक्ताईनगर तालुक्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. या तालुक्याची लोकसंख्या एकूण १,६३,४४४ आहे. आणि क्षेत्रफळ ६३,९६५ चौ.मी.आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=मुक्ताईनगर पुनर्वसन टप्पा २ न्याय|publisher=मुक्ताईनगर|year=२०२१|location=महाराष्ट्र|page=|url=https://silentnyaymuktainagar.github.io/}}</ref> == इतिहास == १९०६ नंंतर पूर्व खानदेश निर्माण झाला. इ.स. १९०६ पूर्वी पूर्व खानदेश हा खान्देश जिल्ह्यातील एक भाग होता. मुक्ताईनगर मधील क्षेत्र त्याकाळी या विभागांचा भाग होते. २०२० मध्ये कोविड काळात मुक्ताईनगर पुनर्वसन टप्पा २ मधील पुनर्वसन टप्पा २ प्लॉट क्र. ७४ची मोजणी क्र. ७४५ करण्यात आली. ही मोजणी तत्कालीन भूकरमापक अंकत पाटील यांनी केली. मोजणीच्या प्रक्रियेत चुकीचा गट क्रमांक नोंदविण्यात आला, लगतधारकाचा चुकीचा पत्ता वापरण्यात आला आणि त्या चुकीच्या माहितीसह मोजणी अर्ज स्वीकारून पुढील प्रक्रिया करण्यात आली. मोजणी क्र. ७४५मुळे क्षेत्रफळाने कमी असलेल्या पुनर्वसन टप्पा २ मुक्ताईनगर प्लॉट क्र. ७४ ची हद्द वाढविण्यात आली आणि त्याचा थेट परिणाम शेजारील प्लॉट क्र. ७३वर झाला. सुमारे २,००० चौ.फुट क्षेत्रफळ असलेल्या प्लॉट क्र. ७३ची मूळ हद्द तोडली गेली आणि आज प्रत्यक्षात केवळ सुमारे ५००–६०० चौ.फुट क्षेत्र उरले आहे. म्हणजेच प्लॉट क्र. ७४ला अतिरिक्त क्षेत्र देताना प्लॉट क्र. ७३ च्या मोठ्या भागावर परिणाम झाला. या प्रक्रियेत चुकीचा गट क्रमांक, चुकीचा लगतधारक पत्ता, संशयास्पद नोटीस प्रक्रिया आणि चुकीची हद्द निश्चिती अशा अनेक गंभीर त्रुटी एकाच मोजणीमध्ये आढळतात. त्यामुळे ही केवळ साधी तांत्रिक चूक नसून मोजणी क्र. ७४५ची संपूर्ण प्रक्रिया तपासण्याची आवश्यकता निर्माण होते. विद्यमान उपअधीक्षक भूमी अभिलेख (DYSLR), मुक्ताईनगर, वंदन जाधव यांनीही संबंधित मोजणीतील त्रुटी मान्य केल्या असल्यास, त्याची अधिकृत नोंद या प्रकरणासाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरते. तरीही प्लॉट क्र. ७३–७४चा प्रत्यक्ष पंचनामा करून मूळ आणि सध्याच्या हद्दींची तुलना करण्यात आलेली नसल्याने तहसील प्रशासनाच्या निष्क्रियतेवरही गंभीर प्रश्न निर्माण होतात. एवढ्या मोठ्या क्षेत्रफळाचा फायदा एका प्लॉटला मिळणे, त्यासाठी एकाच प्रक्रियेत अनेक मूलभूत त्रुटी होणे आणि त्यानंतरही वर्षानुवर्षे दुरुस्ती न होणे यामुळे मोठ्या आर्थिक देवाणघेवाणीचा व संगनमताचा संशय निर्माण होतो. मात्र ‘लाच देण्यात आली’ हे थेट तथ्य म्हणून लिहिण्यासाठी ACB, FIR, चौकशी अहवाल किंवा न्यायालयीन निष्कर्ष आवश्यक राहील. == शैक्षणिक सूवीधा == मुक्ताईनगर तालुक्यात [[श्रीमती गोदावरीबाई गणपतराव खडसे महाविद्यालय|गो.ग.खडसे महाविद्यालय]] आहे , त्यात कला आणि विज्ञानचे पद्विऊत्तर , पदवी अभ्यासक्रम शिकविले जातात.<ref>{{स्रोत बातमी|last=Khadse college|first=Computer department|url=https://khadsecollege.in/|title=खडसे महाविद्यालय|publisher=खडसे महाविद्यालय मुक्ताईनगर|year=२०२०|isbn=|location=[[मुक्ताईनगर]] , महाराष्ट्र|pages=१|accessdate=2020-12-30|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123173254/https://khadsecollege.in/|url-status=dead}}</ref> == हवामान == मुक्ताईनगर तालुक्यामध्ये उन्हाळ्यात तापमान ४६° सेल्सियस पर्यंत होते<ref>{{स्रोत बातमी|last=|first=|url=http://epaperlokmat.in/articlepage.php?articleid=LOK_HBSL_20200525_1_3&width=315.59999999999997px|title=मुक्ताईनगर मध्ये तापमान ४६°से.|publisher=लोकमत पेपर|year=२०२०|isbn=|location=जळगाव, महाराष्ट्र.|pages=१}}</ref> == राजकारण == मुक्ताईनगर तालुका हा [[मुक्ताईनगर विधानसभा मतदारसंघ|मुक्ताईनगर तालुका मतदारसंघ]] भाग आहे. मुक्ताईनगर तालुक्या बरोबरच बोदवड तालुकासुद्धा या मतदार संघाचा भाग आहे. हा तालुका [[रावेर (लोकसभा मतदारसंघ)|रावेर लोकसभा मतदारसंघ]] एक भाग आहे. १९८९ पासून तर २०१९ पर्यंत महाराष्ट्राचे माजी महसूल मंत्री [[एकनाथ खडसे]] येथील आमदार होते.<ref>https://maharashtratimes.com/maharashtra/jalgaon-news/what-eknath-khadse-said-after-defeat-of-daughter-rohini-on-muktainagar-vidhan-sabha-seat/articleshow/71741189.cms</ref> माजी राष्ट्रपती [[प्रतिभा पाटील]] १९६८ला येेेेथूनठी आमदारकीसाठी निवडून आल्या होत्या. ती निवडणुक त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीतील दुसरी निवडणूक होती; पहिल्यांदा त्या जळगाव विधानसभा मतदारसंघातून निवडून आल्या होत्या. रावेर लोकसभा मतदारसंघाच्या सध्याच्या खासदार [[रक्षा खडसे]] ह्या मुक्ताईनगर तालुक्यातील आहेत. २०१९ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत शिवसेना उमेदवार येथून निवडून आला. <ref>https://maharashtratimes.com/maharashtra/jalgaon-news/what-eknath-khadse-said-after-defeat-of-daughter-rohini-on-muktainagar-vidhan-sabha-seat/articleshow/71741189.cms</ref> == भूगोल == [[पूर्णा नदी]] या तालुक्यातून पूर्व ते पश्चिम दिशेला वाहते. तालुक्याच्या उत्तरेस सातपुडा पर्वत आहे. या तालुक्याच्या पूर्व सीमेवर बुलढाणा जिल्हा आहे तर उत्तरेस मध्य प्रदेश राज्य आहे. मुक्ताईनगर तालुक्याच्या पश्चिमेस भुसावळ तालुका आहे आणि मुक्ताईनगरची दक्षिण सीमा बोदवड तालुक्याला लागून आहे. ====वन्यजीवन==== मुक्ताईनगर तालुक्यातील उत्तरेकडील जंगलात कोल्ह्यांचे अस्तित्त्व आहे. अंतुर्ली जवळील जंगलात १ जानेवारी २०२१ला कोल्हा आढळला होता.<ref>https://www.lokmat.com/jalgaon/murder-one-amalner-town-a348/amp/</ref> १२ ऑगस्ट २०१८ला या तालुक्यातील उत्तर-पूर्व दिशेकडील जंगलात वाघ आढळून आला होता. या बातम्यांवरून निष्कर्ष काढता येतो की मुक्ताईनगर तालुक्यातील उत्तरेकडील जंगलात, डोलारखेडा गावाजवळील जंगलात वाघ आहेत.<ref>https://m.lokmat.com/jalgaon/tiger-found-dead/</ref><ref>https://m.lokmat.com/jalgaon/it-clear-those-tigers-were-killed-muktainagar-taluka/</ref><ref>https://www.esakal.com/uttar-maharashtra/muktainagar-news-tiger-suspected-death-105013</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:जळगाव जिल्हा]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] h0ewkxcmptjedygr58n5s8u7ek75pyk 2700001 2700000 2026-08-07T12:54:41Z ~2026-43430-74 186028 /* इतिहास */ 2700001 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |इतर_नाव=|जवळचे_शहर=भुसावळ, जळगाव|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=<ref>{{cite book | title= District census handbook Jalgaon|page=172 }}</ref>|लोकसंख्या_क्रमांक=|लोकसंख्या_वर्ष=२०११|अधिकृत_भाषा=[[मराठी भाषा | मराठी]]|पिन_कोड=४२५३०६|एसटीडी_कोड=०२५८३|आरटीओ_कोड=एम एच १९|संकेतस्थळ=|स्थानिक_नाव=मुक्ताईनगर तालुका|प्रकार=तालुका|राज्य_नाव=महाराष्ट्र|अक्षांश=21|अक्षांशमिनिटे=02|रेखांश=76|रेखांशमिनिटे=03|अक्षांशसेकंद=09|रेखांशसेकंद=39 |नकाशा_शीर्षक=महाराष्ट्रामध्ये मुक्ताईनगर तालुका|उंची=229|मूळ_नकाशा=Maharashtra locator map.svg|तापमान_उन्हाळा=46 |जिल्हा=[[जळगाव जिल्हा| जळगाव]]|विभाग=नाशिक|प्रांत=महाराष्ट्र|नेता_पद=आमदार|नेता_नाव=[[चंद्रकांत निंबा पाटिल]]|विधानसभा_मतदारसंघ=[[मुक्ताईनगर विधानसभा मतदारसंघ]]|संसदीय_मतदारसंघ=[[रावेर लोकसभा मतदारसंघ]]|जनगणना_कोड=००१४|लोकसंख्या_एकूण=१६३४४४|मोठे_शहर=१) मुक्ताईनगर २) [[अंतुर्ली]]}} [[चित्र:Purna river of Muktainagar in Jalgaon, Maharashtra.jpg|इवलेसे|पुर्णा नदी, मुक्ताईनगर]] [[चित्र:Changdev Temple Muktainagar Dist Jalgaon P1220210 (3).JPG|इवलेसे|चांगदेव मंदिर, मुक्ताईनगर]] '''मुक्ताईनगर तालुका''' (इंग्रजी : Mukatainagar taluka) हा [[जळगाव जिल्हा|जळगाव जिल्ह्यातील]] एक तालुका आहे. हा तालुका [[उत्तर महाराष्ट्र]] मध्ये आहे.<ref>{{स्रोत बातमी|last=|first=|url=https://muktainagar.in|title=मुक्ताईनगर पुनर्वसन टप्पा २|publisher=मुक्ताईनगर|year=२०१९|isbn=|location=[[जळगाव]]|pages=१}}</ref>[[मुक्ताईनगर]] शहर हे मुक्ताईनगर तालुक्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. या तालुक्याची लोकसंख्या एकूण १,६३,४४४ आहे. आणि क्षेत्रफळ ६३,९६५ चौ.मी.आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=मुक्ताईनगर पुनर्वसन टप्पा २ न्याय|publisher=मुक्ताईनगर|year=२०२१|location=महाराष्ट्र|page=|url=https://silentnyaymuktainagar.github.io/}}</ref> == इतिहास == १९०६ नंंतर पूर्व खानदेश निर्माण झाला. इ.स. १९०६ पूर्वी पूर्व खानदेश हा खान्देश जिल्ह्यातील एक भाग होता. मुक्ताईनगर मधील क्षेत्र त्याकाळी या विभागांचा भाग होते. २०२० मध्ये कोविड काळात मुक्ताईनगर पुनर्वसन टप्पा २ मधील पुनर्वसन टप्पा २ प्लॉट क्र. ७४ची मोजणी क्र. ७४५ करण्यात आली. ही मोजणी तत्कालीन भूकरमापक अंकत पाटील यांनी केली. मोजणीच्या प्रक्रियेत चुकीचा गट क्रमांक नोंदविण्यात आला, लगतधारकाचा चुकीचा पत्ता वापरण्यात आला आणि त्या चुकीच्या माहितीसह मोजणी अर्ज स्वीकारून पुढील प्रक्रिया करण्यात आली. मोजणी क्र. ७४५मुळे क्षेत्रफळाने कमी असलेल्या पुनर्वसन टप्पा २ मुक्ताईनगर प्लॉट क्र. ७४ ची हद्द वाढविण्यात आली आणि त्याचा थेट परिणाम शेजारील प्लॉट क्र. ७३वर झाला. सुमारे २,००० चौ.फुट क्षेत्रफळ असलेल्या प्लॉट क्र. ७३ची मूळ हद्द तोडली गेली आणि आज प्रत्यक्षात केवळ सुमारे ५००–६०० चौ.फुट क्षेत्र उरले आहे. म्हणजेच प्लॉट क्र. ७४ला अतिरिक्त क्षेत्र देताना प्लॉट क्र. ७३ च्या मोठ्या भागावर परिणाम झाला. या प्रक्रियेत चुकीचा गट क्रमांक, चुकीचा लगतधारक पत्ता, संशयास्पद नोटीस प्रक्रिया आणि चुकीची हद्द निश्चिती अशा अनेक गंभीर त्रुटी एकाच मोजणीमध्ये आढळतात. त्यामुळे ही केवळ साधी तांत्रिक चूक नसून मोजणी क्र. ७४५ची संपूर्ण प्रक्रिया तपासण्याची आवश्यकता निर्माण होते. विद्यमान उपअधीक्षक भूमी अभिलेख (DYSLR), मुक्ताईनगर, वंदन जाधव यांनीही संबंधित मोजणीतील त्रुटी मान्य केल्या असल्यास, त्याची अधिकृत नोंद या प्रकरणासाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरते. तरीही प्लॉट क्र. ७३–७४चा प्रत्यक्ष पंचनामा करून मूळ आणि सध्याच्या हद्दींची तुलना करण्यात आलेली नसल्याने तहसील प्रशासनाच्या निष्क्रियतेवरही गंभीर प्रश्न निर्माण होतात. एवढ्या मोठ्या क्षेत्रफळाचा फायदा एका प्लॉटला मिळणे, त्यासाठी एकाच प्रक्रियेत अनेक मूलभूत त्रुटी होणे आणि त्यानंतरही वर्षानुवर्षे दुरुस्ती न होणे यामुळे मोठ्या आर्थिक देवाणघेवाणीचा व संगनमताचा संशय निर्माण होतो. मात्र ‘लाच देण्यात आली’ हे थेट तथ्य म्हणून लिहिण्यासाठी ACB, FIR, चौकशी अहवाल किंवा न्यायालयीन निष्कर्ष आवश्यक राहील. “चुकीचा गट क्रमांक, चुकीचा पत्ता, चुकीची हद्द आणि जवळपास १,५०० चौ.फुट क्षेत्राचा परिणाम—मोजणी क्र. ७४५ ही केवळ ‘चूक’ होती की नियोजनबद्ध जमीन हस्तांतरणाची प्रक्रिया, हा या प्रकरणातील सर्वात गंभीर प्रश्न आहे.” [https://muktainagar.in मुक्ताईनगर पुनर्वसन टप्पा २]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://muktainagar.in|title=Muktainagar Punarvasan Tappa 2|url-status=live}}</ref> == शैक्षणिक सूवीधा == मुक्ताईनगर तालुक्यात [[श्रीमती गोदावरीबाई गणपतराव खडसे महाविद्यालय|गो.ग.खडसे महाविद्यालय]] आहे , त्यात कला आणि विज्ञानचे पद्विऊत्तर , पदवी अभ्यासक्रम शिकविले जातात.<ref>{{स्रोत बातमी|last=Khadse college|first=Computer department|url=https://khadsecollege.in/|title=खडसे महाविद्यालय|publisher=खडसे महाविद्यालय मुक्ताईनगर|year=२०२०|isbn=|location=[[मुक्ताईनगर]] , महाराष्ट्र|pages=१|accessdate=2020-12-30|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123173254/https://khadsecollege.in/|url-status=dead}}</ref> == हवामान == मुक्ताईनगर तालुक्यामध्ये उन्हाळ्यात तापमान ४६° सेल्सियस पर्यंत होते<ref>{{स्रोत बातमी|last=|first=|url=http://epaperlokmat.in/articlepage.php?articleid=LOK_HBSL_20200525_1_3&width=315.59999999999997px|title=मुक्ताईनगर मध्ये तापमान ४६°से.|publisher=लोकमत पेपर|year=२०२०|isbn=|location=जळगाव, महाराष्ट्र.|pages=१}}</ref> == राजकारण == मुक्ताईनगर तालुका हा [[मुक्ताईनगर विधानसभा मतदारसंघ|मुक्ताईनगर तालुका मतदारसंघ]] भाग आहे. मुक्ताईनगर तालुक्या बरोबरच बोदवड तालुकासुद्धा या मतदार संघाचा भाग आहे. हा तालुका [[रावेर (लोकसभा मतदारसंघ)|रावेर लोकसभा मतदारसंघ]] एक भाग आहे. १९८९ पासून तर २०१९ पर्यंत महाराष्ट्राचे माजी महसूल मंत्री [[एकनाथ खडसे]] येथील आमदार होते.<ref>https://maharashtratimes.com/maharashtra/jalgaon-news/what-eknath-khadse-said-after-defeat-of-daughter-rohini-on-muktainagar-vidhan-sabha-seat/articleshow/71741189.cms</ref> माजी राष्ट्रपती [[प्रतिभा पाटील]] १९६८ला येेेेथूनठी आमदारकीसाठी निवडून आल्या होत्या. ती निवडणुक त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीतील दुसरी निवडणूक होती; पहिल्यांदा त्या जळगाव विधानसभा मतदारसंघातून निवडून आल्या होत्या. रावेर लोकसभा मतदारसंघाच्या सध्याच्या खासदार [[रक्षा खडसे]] ह्या मुक्ताईनगर तालुक्यातील आहेत. २०१९ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत शिवसेना उमेदवार येथून निवडून आला. <ref>https://maharashtratimes.com/maharashtra/jalgaon-news/what-eknath-khadse-said-after-defeat-of-daughter-rohini-on-muktainagar-vidhan-sabha-seat/articleshow/71741189.cms</ref> == भूगोल == [[पूर्णा नदी]] या तालुक्यातून पूर्व ते पश्चिम दिशेला वाहते. तालुक्याच्या उत्तरेस सातपुडा पर्वत आहे. या तालुक्याच्या पूर्व सीमेवर बुलढाणा जिल्हा आहे तर उत्तरेस मध्य प्रदेश राज्य आहे. मुक्ताईनगर तालुक्याच्या पश्चिमेस भुसावळ तालुका आहे आणि मुक्ताईनगरची दक्षिण सीमा बोदवड तालुक्याला लागून आहे. ====वन्यजीवन==== मुक्ताईनगर तालुक्यातील उत्तरेकडील जंगलात कोल्ह्यांचे अस्तित्त्व आहे. अंतुर्ली जवळील जंगलात १ जानेवारी २०२१ला कोल्हा आढळला होता.<ref>https://www.lokmat.com/jalgaon/murder-one-amalner-town-a348/amp/</ref> १२ ऑगस्ट २०१८ला या तालुक्यातील उत्तर-पूर्व दिशेकडील जंगलात वाघ आढळून आला होता. या बातम्यांवरून निष्कर्ष काढता येतो की मुक्ताईनगर तालुक्यातील उत्तरेकडील जंगलात, डोलारखेडा गावाजवळील जंगलात वाघ आहेत.<ref>https://m.lokmat.com/jalgaon/tiger-found-dead/</ref><ref>https://m.lokmat.com/jalgaon/it-clear-those-tigers-were-killed-muktainagar-taluka/</ref><ref>https://www.esakal.com/uttar-maharashtra/muktainagar-news-tiger-suspected-death-105013</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:जळगाव जिल्हा]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] pwil4shri9ex83jstup9r2x5be6ajd4 2700027 2700001 2026-08-07T15:45:57Z संतोष गोरे 135680 Restored revision 2680372 by [[Special:Contributions/~2026-24679-89|~2026-24679-89]] ([[User talk:~2026-24679-89|talk]]): अनावश्यक मजकूर (TwinkleGlobal) 2700027 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |इतर_नाव=|जवळचे_शहर=भुसावळ, जळगाव|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=<ref>{{cite book | title= District census handbook Jalgaon|page=172 }}</ref>|लोकसंख्या_क्रमांक=|लोकसंख्या_वर्ष=२०११|अधिकृत_भाषा=[[मराठी भाषा | मराठी]]|पिन_कोड=४२५३०६|एसटीडी_कोड=०२५८३|आरटीओ_कोड=एम एच १९|संकेतस्थळ=|स्थानिक_नाव=मुक्ताईनगर तालुका|प्रकार=तालुका|राज्य_नाव=महाराष्ट्र|अक्षांश=21|अक्षांशमिनिटे=02|रेखांश=76|रेखांशमिनिटे=03|अक्षांशसेकंद=09|रेखांशसेकंद=39 |नकाशा_शीर्षक=महाराष्ट्रामध्ये मुक्ताईनगर तालुका|उंची=229|मूळ_नकाशा=Maharashtra locator map.svg|तापमान_उन्हाळा=46 |जिल्हा=[[जळगाव जिल्हा| जळगाव]]|विभाग=नाशिक|प्रांत=महाराष्ट्र|नेता_पद=आमदार|नेता_नाव=[[चंद्रकांत निंबा पाटिल]]|विधानसभा_मतदारसंघ=[[मुक्ताईनगर विधानसभा मतदारसंघ]]|संसदीय_मतदारसंघ=[[रावेर लोकसभा मतदारसंघ]]|जनगणना_कोड=००१४|लोकसंख्या_एकूण=१६३४४४|मोठे_शहर=१) मुक्ताईनगर २) [[अंतुर्ली]]}} [[चित्र:Purna river of Muktainagar in Jalgaon, Maharashtra.jpg|इवलेसे|पुर्णा नदी, मुक्ताईनगर]] [[चित्र:Changdev Temple Muktainagar Dist Jalgaon P1220210 (3).JPG|इवलेसे|चांगदेव मंदिर, मुक्ताईनगर]] '''मुक्ताईनगर तालुका''' (इंग्रजी : Mukatainagar taluka) हा [[जळगाव जिल्हा|जळगाव जिल्ह्यातील]] एक तालुका आहे. हा तालुका [[उत्तर महाराष्ट्र]] मध्ये आहे.<ref>{{स्रोत बातमी|last=|first=|url=https://m.lokmat.com/jalgaon/corona-door-muktainagar-taluka/|title=लोकमत जळगाव - मुक्ताईनगर तालुक्याच्या दाराशी कोरोणा.|publisher=लोकमत बातमीपत्र|year=२०२०|isbn=|location=[[जळगाव]]|pages=१}}</ref>[[मुक्ताईनगर]] शहर हे मुक्ताईनगर तालुक्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. या तालुक्याची लोकसंख्या एकूण १,६३,४४४ आहे. आणि क्षेत्रफळ ६३,९६५ चौ.मी.आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=District census handbook|publisher=Directorate of census operations|year=2014|location=महाराष्ट्र|page=172}}</ref> == इतिहास == १९०६ नंंतर पूर्व खानदेश निर्माण झाला. इ.स. १९०६ पूर्वी पूर्व खानदेश हा खान्देश जिल्ह्यातील एक भाग होता. मुक्ताईनगर मधील क्षेत्र त्याकाळी या विभागांचा भाग होते. == शैक्षणिक सूवीधा == मुक्ताईनगर तालुक्यात [[श्रीमती गोदावरीबाई गणपतराव खडसे महाविद्यालय|गो.ग.खडसे महाविद्यालय]] आहे , त्यात कला आणि विज्ञानचे पद्विऊत्तर , पदवी अभ्यासक्रम शिकविले जातात.<ref>{{स्रोत बातमी|last=Khadse college|first=Computer department|url=https://khadsecollege.in/|title=खडसे महाविद्यालय|publisher=खडसे महाविद्यालय मुक्ताईनगर|year=२०२०|isbn=|location=[[मुक्ताईनगर]] , महाराष्ट्र|pages=१|accessdate=2020-12-30|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123173254/https://khadsecollege.in/|url-status=dead}}</ref> == हवामान == मुक्ताईनगर तालुक्यामध्ये उन्हाळ्यात तापमान ४६° सेल्सियस पर्यंत होते<ref>{{स्रोत बातमी|last=|first=|url=http://epaperlokmat.in/articlepage.php?articleid=LOK_HBSL_20200525_1_3&width=315.59999999999997px|title=मुक्ताईनगर मध्ये तापमान ४६°से.|publisher=लोकमत पेपर|year=२०२०|isbn=|location=जळगाव, महाराष्ट्र.|pages=१}}</ref> == राजकारण == मुक्ताईनगर तालुका हा [[मुक्ताईनगर विधानसभा मतदारसंघ|मुक्ताईनगर तालुका मतदारसंघ]] भाग आहे. मुक्ताईनगर तालुक्या बरोबरच बोदवड तालुकासुद्धा या मतदार संघाचा भाग आहे. हा तालुका [[रावेर (लोकसभा मतदारसंघ)|रावेर लोकसभा मतदारसंघ]] एक भाग आहे. १९८९ पासून तर २०१९ पर्यंत महाराष्ट्राचे माजी महसूल मंत्री [[एकनाथ खडसे]] येथील आमदार होते.<ref>https://maharashtratimes.com/maharashtra/jalgaon-news/what-eknath-khadse-said-after-defeat-of-daughter-rohini-on-muktainagar-vidhan-sabha-seat/articleshow/71741189.cms</ref> माजी राष्ट्रपती [[प्रतिभा पाटील]] १९६८ला येेेेथूनठी आमदारकीसाठी निवडून आल्या होत्या. ती निवडणुक त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीतील दुसरी निवडणूक होती; पहिल्यांदा त्या जळगाव विधानसभा मतदारसंघातून निवडून आल्या होत्या. रावेर लोकसभा मतदारसंघाच्या सध्याच्या खासदार [[रक्षा खडसे]] ह्या मुक्ताईनगर तालुक्यातील आहेत. २०१९ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत शिवसेना उमेदवार येथून निवडून आला. <ref>https://maharashtratimes.com/maharashtra/jalgaon-news/what-eknath-khadse-said-after-defeat-of-daughter-rohini-on-muktainagar-vidhan-sabha-seat/articleshow/71741189.cms</ref> == भूगोल == [[पूर्णा नदी]] या तालुक्यातून पूर्व ते पश्चिम दिशेला वाहते. तालुक्याच्या उत्तरेस सातपुडा पर्वत आहे. या तालुक्याच्या पूर्व सीमेवर बुलढाणा जिल्हा आहे तर उत्तरेस मध्य प्रदेश राज्य आहे. मुक्ताईनगर तालुक्याच्या पश्चिमेस भुसावळ तालुका आहे आणि मुक्ताईनगरची दक्षिण सीमा बोदवड तालुक्याला लागून आहे. ====वन्यजीवन==== मुक्ताईनगर तालुक्यातील उत्तरेकडील जंगलात कोल्ह्यांचे अस्तित्त्व आहे. अंतुर्ली जवळील जंगलात १ जानेवारी २०२१ला कोल्हा आढळला होता.<ref>https://www.lokmat.com/jalgaon/murder-one-amalner-town-a348/amp/</ref> १२ ऑगस्ट २०१८ला या तालुक्यातील उत्तर-पूर्व दिशेकडील जंगलात वाघ आढळून आला होता. या बातम्यांवरून निष्कर्ष काढता येतो की मुक्ताईनगर तालुक्यातील उत्तरेकडील जंगलात, डोलारखेडा गावाजवळील जंगलात वाघ आहेत.<ref>https://m.lokmat.com/jalgaon/tiger-found-dead/</ref><ref>https://m.lokmat.com/jalgaon/it-clear-those-tigers-were-killed-muktainagar-taluka/</ref><ref>https://www.esakal.com/uttar-maharashtra/muktainagar-news-tiger-suspected-death-105013</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:जळगाव जिल्हा]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] t62npy0f3e2en7ccd9cpo2qvg7drc02 0 267069 2700034 2696412 2026-08-07T15:59:36Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2700034 wikitext text/x-wiki खालील यादी भारतीय महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. भारताने ५ ऑगस्ट २००६ रोजी इंग्लंडविरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | भारताने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==विरुद्ध संघांविरुद्धची कामगिरी== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center" !scope="col" |विरुद्ध देश !scope="col" |[[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|सामने]] !scope="col" |विजय !scope="col" |पराभव !scope="col" |टाय !scope="col" |टाय+विजय !scope="col" |टाय+पराभव !scope="col" |अनिर्णित !scope="col" |विजय % !scope="col" |प्रथम !scope="col" |अलीकडील |- | style="text-align: center;" colspan="11" | '''[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|वि. संपूर्ण सदस्य देश]]''' |- style="background:#cfc;" ! scope="row" style="text-align: left; background:#cfc;"|{{crw|Australia}} | ३९ || ९ || २८ || ० || १ || ० || १ || २३.०७ || २००८ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Bangladesh}} | २४ || २१ || ३ || ० || ० || ० || ० || ८७.५० || २०१३ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|England}} | ३८ || १२ || २६ || ० || ० || ० || ० || ३१.५७ || २००६ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Ireland}} | २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०१८ || २०२३ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|New Zealand}} | १४ || ४ || १० || ० || ० || ० || ० || २८.५७ || २००९ || २०२४ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Pakistan}} | १७ || १४ || ३ || ० || ० || ० || ० || ८२.३५ || २००९ || २०२६ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|South Africa}} | २५ || ११ || ११ || ० || ० || ० || ३ || ४४.०० || २०१४ || २०२६ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Sri Lanka}} | ३१ || २५ || ५ || ० || ० || ० || १ || ८०.६४ || २००९ || २०२५ |- !scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|West Indies}} | २४ || १५ || ९ || ० || ० || ० || ० || ६२.५० || २०११ || २०२४ |- | colspan="11" style="text-align: center;" | '''[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|वि. असोसिएट सदस्य देश]]''' |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Malaysia}} | ३ || २ || ० || ० || ० || ० || १ || ६६.६७ || २०१८ || २०२३ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|NED}} | १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०२६ || २०२६ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Nepal}} | १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०२४ || २०२४ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Thailand}} | ३ || ३ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०१८ || २०२२ |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|UAE}} | २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १०० || २०२२ || २०२४ |- | colspan="11" style="text-align: center;" | '''वि. विशेष दर्जा असलेले संघ''' |- ! scope="row" style="text-align: left;"|{{crw|Barbados}} | १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२२ || २०२२ |- class="sortbottom" !scope="row" style="text-align:center" |'''एकूण''' | '''२२५''' || '''१२३''' || '''९५'''|| '''०''' || '''१''' || '''०''' || '''६'''|| '''५४.६६''' || '''२००६''' || '''२०२६''' |- |colspan=11|<small>''सदर आकडेवारी २८ जून २०२६ रोजी [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] येथे झालेल्या {{crw-rt|IND}} वि. {{crw|Australia}} सामन्यापर्यंत अद्ययावत आहे.''</small> |} ==भारताने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! विरुद्ध संघ !! प्रथम महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना |- |align=left|{{crw|ENG}} || ५ ऑगस्ट २००६ |- |align=left|{{crw|AUS}} || २८ ऑक्टोबर २००८ |- |align=left|{{crw|PAK}} || १३ जून २००९ |- |align=left|{{crw|SL}} || १५ जून २००९ |- |align=left|{{crw|NZL}} || १८ जून २००९ |- |align=left|{{crw|WIN}} || २२ जानेवारी २०११ |- |align=left|{{crw|BAN}} || २ एप्रिल २०१३ |- |align=left|{{crw|RSA}} || ३० नोव्हेंबर २०१४ |- |align=left|{{crw|MAS}} || ३ जून २०१८ |- |align=left|{{crw|THA}} || ४ जून २०१८ |- |align=left|{{crw|IRE}} || १५ नोव्हेंबर २०१८ |- |align=left|{{crw|Barbados}} || ३ ऑगस्ट २०२२ |- |align=left|{{crw|UAE}} || ४ ऑक्टोबर २०२२ |- |align=left|{{crw|NEP}} || २३ जुलै २०२४ |- |align=left|{{crw|NED}} || १७ जून २०२६ |} ==भारताने मैदानानुसार खेळलेल्या महिला ट्वेंटी२० सामन्यांची संख्या== ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225163.html ३] || ५ ऑगस्ट २००६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|IND}} || rowspan=2 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/369333.html २०] || २८ ऑक्टोबर २००८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी|हर्स्टव्हिल ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355977.html २९] || ११ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} || rowspan=4 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355981.html ३३] || १३ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355988.html ४०] || १८ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{crw|NZ}} |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439017.html ५६] || ४ मार्च २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बांद्रा|बांद्रा-कुर्ला संकुल मैदान]], [[बांद्रा]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439018.html ५७] || ६ मार्च २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बांद्रा|बांद्रा-कुर्ला संकुल मैदान]], [[बांद्रा]] || {{crw|IND}} |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439019.html ५८] || ८ मार्च २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बांद्रा|बांद्रा-कुर्ला संकुल मैदान]], [[बांद्रा]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412707.html ६५] || ६ मे २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412710.html ६८] || ८ मे २०१० || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412715.html ७३] || १० मे २०१० || {{crw|SL}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412716.html ७४] || १३ मे २०१० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|ब्यूजॉर स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|AUS}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488906.html ९८] || २२ जानेवारी २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488907.html ९९] || २३ जानेवारी २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{crw|WIN}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/488908.html १००] || २४ जानेवारी २०११ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500224.html १०७] || २३ जून २०११ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[इसेक्स|टोबी होव क्रिकेट मैदान]], [[इसेक्स|बिलिएरके]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०११ नॅटवेस्ट महिला टी२० चौरंगी मालिका|२०११ इंग्लंड महिला ट्वेंटी२० चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500225.html ११०] || २५ जून २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/492547.html ११२] || २६ जून २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500574.html ११३] || २७ जून २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[हँपशायर|ऑफिसर्स क्लब सर्व्हिस मैदान]], [[हँपशायर|अल्डरशॉट]] || {{crw|IND}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549390.html १३१] || १८ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|WIN}} || rowspan=12 | |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549391.html १३३] || १९ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|IND}} |- | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549392.html १३५] || २२ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Dominica}} [[विंडसर पार्क]], [[डॉमिनिका]] || {{crw|WIN}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549393.html १३६] || २३ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Dominica}} [[विंडसर पार्क]], [[डॉमिनिका]] || {{crw|WIN}} |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/549394.html १३८] || २७ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|IND}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552935.html १३९] || १८ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552936.html १४०] || १९ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552937.html १४१] || २१ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552938.html १४२] || २२ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552939.html १४३] || २३ मार्च २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/542850.html १५०] || २६ जून २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[केंट|कॅंटरबरी]] || {{crw|ENG}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/542851.html १५१] || २८ जून २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533302.html १६९] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०१२ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533306.html १७३] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533309.html १७६] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584772.html १७८] || ३ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584924.html १८४] || २८ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} || rowspan=2 | [[२०१२ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०१२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/584929.html १८६] || ३१ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|गुआंगोंगँग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625898.html १९७] || २ एप्रिल २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} || rowspan=9 | |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625899.html १९८] || ४ एप्रिल २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/625900.html १९९] || ५ एप्रिल २०१३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान|रिलायन्स स्टेडियम]], [[बडोदा]] || {{crw|IND}} |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707469.html २३१] || २५ जानेवारी २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|SL}} |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707471.html २३२] || २६ जानेवारी २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विजयनगरम|डॉ. पी.व्ही.जी. राजू क्रीडा संकुल मैदान]], [[विजयनगरम]] || {{crw|IND}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/707473.html २३३] || २८ जानेवारी २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|SL}} |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720551.html २४३] || ९ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720553.html २४४] || ११ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/720555.html २४५] || १३ मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख कमल स्टेडियम]], [[बांगलादेश|कॉक्स बाझार]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682973.html २५०] || २४ मार्च २०१४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|SL}} || rowspan=5 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682981.html २५४] || २६ मार्च २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682995.html २६१] || ३० मार्च २०१४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683005.html २६६] || १ एप्रिल २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683009.html २६८] || २ एप्रिल २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/797907.html २९४] || ३० नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=10 | |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/872485.html ३०७] || ११ जुलै २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|NZ}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/872487.html ३०८] || १३ जुलै २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|NZ}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/872489.html ३०९] || १५ जुलै २०१५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895787.html ३२५] || २६ जानेवारी २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|IND}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895789.html ३२६] || २९ जानेवारी २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895791.html ३२७] || ३१ जानेवारी २०१६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967869.html ३३१] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967871.html ३३२] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967873.html ३३३] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951375.html ३४०] || १५ मार्च २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951387.html ३४६] || १९ मार्च २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951395.html ३५०] || २२ मार्च २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान|हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951409.html ३५७] || २७ मार्च २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{crw|WIN}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1063546.html ३७०] || १८ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान]], [[विजयवाडा]] || {{crw|WIN}} || rowspan=3 | |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1063547.html ३७१] || २० नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान]], [[विजयवाडा]] || {{crw|WIN}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1063548.html ३७३] || २२ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान]], [[विजयवाडा]] || {{crw|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065333.html ३७४] || २६ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | [[महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक, २०१६|२०१६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065339.html ३७६] || २९ नोव्हेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065344.html ३७८] || १ डिसेंबर २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1065348.html ३८०] || ४ डिसेंबर २०१६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|THA}} [[आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IND}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123206.html ३९४] || १३ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123207.html ३९५] || १६ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} |- | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123208.html ३९६] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|RSA}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123209.html ३९७] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || अनिर्णित |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1123210.html ३९८] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131235.html ४०२] || २२ मार्च २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०१७-१८ महिला टी२० तिरंगी मालिका, भारत|२०१८ भारत महिला ट्वेंटी२० तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131237.html ४०५] || २५ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131238.html ४०६] || २६ मार्च २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131240.html ४०९] || २९ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148048.html ४१६] || ३ जून २०१८ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} || rowspan=6 | [[२०१८ महिला टी२० आशिया चषक|२०१८ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148052.html ४२०] || ४ जून २०१८ || {{crw|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148056.html ४२४] || ६ जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148059.html ४२८] || ७ जून २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|MAS}} [[रॉयल सेलंगोर क्लब]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148060.html ४२९] || ९ जून २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1148063.html ४३२] || १० जून २०१८ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|BAN}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157709.html ४९४] || १९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157710.html ४९५] || २१ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो|कोल्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || अनिर्णित |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157711.html ४९६] || २२ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157712.html ४९७] || २४ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|IND}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157713.html ४९९] || २५ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|फ्री ट्रेड झोन कॉमप्लेक्स मैदान]], [[पश्चिम प्रांत, श्रीलंका|कटुनायके]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150533.html ५१५] || ९ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[आयसीसी महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक, २०१८|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150537.html ५१८] || ११ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150545.html ५२६] || १५ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150549.html ५३०] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150554.html ५३५] || २२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|ENG}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153858.html ५७४] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=2 | |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153859.html ५७६] || ८ फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{crw|NZ}} |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153860.html ५७७] || १० फेब्रुवारी २०१९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=13 | |- | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172163.html ५९९] || ४ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{crw|ENG}} |- | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172164.html ६००] || ७ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{crw|ENG}} |- | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172165.html ६०१] || ९ मार्च २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{crw|ENG}} |- | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198478.html ७६९] || २४ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} |- | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198481.html ७७२] || १ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202366.html ७७५] || ३ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|IND}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198482.html ७७९] || ४ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[लालाभाई कॉनट्रॅक्टर मैदान]], [[सुरत]] || {{crw|RSA}} |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202252.html ७९६] || ९ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{crw|IND}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202253.html ७९८] || १० नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{crw|IND}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202254.html ७९९] || १४ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202255.html ८००] || १७ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202256.html ८०१] || २० नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183543.html ८३१] || ३१ जानेवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०१९-२० ऑस्ट्रेलिया महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183545.html ८३३] || २ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183546.html ८३८] || ७ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183547.html ८४०] || ८ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183549.html ८४५] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173048.html ८४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी शोग्राउंड मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173053.html ८५१] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173056.html ८५४] || २७ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173061.html ८५९] || २९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173070.html ८६६] || ८ मार्च २०२० || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1253272.html ८८६] || २० मार्च २०२१ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{crw|RSA}} || rowspan=13 | |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1253273.html ८८७] || २१ मार्च २०२१ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{crw|RSA}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1253274.html ८८८] || २३ मार्च २०२१ || {{crw|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{crw|IND}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1260097.html ९१६] || ९ जुलै २०२१ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, नॉर्थम्पटन|काउंटी मैदान]], [[नॉर्थम्पटनशायर|नॉर्थम्पटन]] || {{crw|ENG}} |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1260098.html ९१९] || ११ जुलै २०२१ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ससेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|होव]] || {{crw|IND}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1260099.html ९२०] || १४ जुलै २०२१ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- | १३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263621.html ९८१] || ७ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || अनिर्णित |- | १३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263622.html ९८२] || ९ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263623.html ९८३] || १० ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289031.html १०२६] || ९ फेब्रुवारी २०२२ || {{crw|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर|जॉन डेव्हिस ओव्हल]], [[न्यू झीलंड|क्वीन्सटाउन]] || {{crw|NZL}} |- | १३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319709.html ११४५] || २३ जून २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319710.html ११४९] || २५ जून २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- | १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1319711.html ११५२] || २७ जून २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289259.html ११७३] || २९ जुलै २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289263.html ११८१] || ३१ जुलै २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289268.html ११८७] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|Barbados}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289271.html ११९०] || ६ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289274.html ११९३] || ७ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- | १४२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1301334.html १२०९] || १० सप्टेंबर २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{crw|ENG}} || rowspan=3 | |- | १४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1301335.html १२१६] || १३ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|IND}} |- | १४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1301336.html १२१७] || १५ सप्टेंबर २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335786.html १२४०] || १ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} || rowspan=8 | [[२०२२ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335790.html १२५०] || ३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335792.html १२५२] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335797.html १२६७] || ७ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335799.html १२६९] || ८ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335803.html १२७३] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335806.html १२७५] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1335808.html १२७९] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345424.html १३१२] || ९ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | |- | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345425.html १३१३] || ११ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || बरोबरीत |- | १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345426.html १३१९] || १४ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345427.html १३२५] || १७ डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345428.html १३३२] || २० डिसेंबर २०२२ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344511.html १३४२] || १९ जानेवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२२-२३ दक्षिण आफ्रिका महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344513.html १३४४] || २३ जानेवारी २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344515.html १३४८] || २८ जानेवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344516.html १३४९] || ३० जानेवारी २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344517.html १३५०] || २ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338043.html १३५९] || १२ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338048.html १३६४] || १५ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338053.html १३६९] || १८ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338057.html १३७३] || २० फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338060.html १३७६] || २३ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|SA}} [[न्यूलँड्स क्रिकेट मैदान|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | १६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382163.html १५१०] || ९ जुलै २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|IND}} || rowspan=3 | |- | १६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382164.html १५१३] || ११ जुलै २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|IND}} |- | १७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1382165.html १५१७] || १३ जुलै २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399055.html १६६६] || २१ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || अनिर्णित || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399059.html १६६८] || २४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399062.html १६७१] || २५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{crw|IND}} |- | १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406073.html १७०३] || ६ डिसेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} || rowspan=14 | |- | १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406074.html १७०९] || ९ डिसेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} |- | १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406075.html १७१२] || १० डिसेंबर २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | १७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406081.html १७२८] || ५ जानेवारी २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | १७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406082.html १७२९] || ७ जानेवारी २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406083.html १७३०] || ९ जानेवारी २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429393.html १८५५] || २८ एप्रिल २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429394.html १८६१] || ३० एप्रिल २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429395.html १८६७] || २ मे २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429396.html १८८१] || ६ मे २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429397.html १८८४] || ९ मे २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|IND}} |- | १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434291.html १९४५] || ५ जुलै २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|SA}} |- | १८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434292.html १९५०] || ७ जुलै २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || अनिर्णित |- | १८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1434293.html १९५२] || ९ जुलै २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १८८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426757.html १९५९] || १९ जुलै २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२४ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०२४ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १८९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426760.html १९६२] || २१ जुलै २०२४ || {{crw|UAE}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426765.html १९६७] || २३ जुलै २०२४ || {{crw|NEP}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426768.html १९७१] || २६ जुलै २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426770.html १९७९] || २८ जुलै २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{crw|SL}} |- style="background:#cfc;" | १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432425.html २०६१] || ४ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432428.html २०६६] || ६ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432433.html २०७५] || ९ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432439.html २०९३] || १३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|AUS}} |- | १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459891.html २१५६] || १५ डिसेंबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डी वाय पाटील मैदान|डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} || rowspan=4 | |- | १९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459892.html २१५८] || १७ डिसेंबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डी वाय पाटील मैदान|डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|WIN}} |- | १९९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459893.html २१५९] || १९ डिसेंबर २०२४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[डी वाय पाटील मैदान|डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | २०० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448397.html २३८३] || २८ जून २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{crw|IND}} |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | २०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448398.html २३८४] || १ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|IND}} || rowspan=20 | |- | २०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448399.html २३८७] || ४ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} |- | २०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448400.html २३९७] || ९ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} |- | २०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448401.html २३९८] || १२ जुलै २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|ENG}} |- | २०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513735.html २६१९] || २१ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | २०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513736.html २६२०] || २३ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- | २०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513737.html २६२१] || २६ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | २०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513738.html २६२२] || २८ डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | २०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513739.html २६२३] || ३० डिसेंबर २०२५ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{crw|IND}} |- | २१० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478912.html २६७३] || १५ फेब्रुवारी २०२५ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|IND}} |- | २११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478913.html २६७५] || १९ फेब्रुवारी २०२५ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | २१२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478914.html २६७६] || २१ फेब्रुवारी २०२५ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|IND}} |- | २१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html २७२४] || १७ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}} |- | २१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २७२९] || १९ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान|किंग्जमेड]], [[डर्बन]] || {{crw|SA}} |- | २१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html २७३४] || २२ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|SA}} |- | २१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html २७३९] || २५ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{crw|IND}} |- | २१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html २७४५] || २७ एप्रिल २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] || {{crw|SA}} |- | २१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html २७८४] || २८ मे २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|IND}} |- | २१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html २७९२] || ३० मे २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} |- | २२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html २८००] || २ जून २०२६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | २२१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html २८५७] || १४ जून २०२६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|IND}} || rowspan=5 | [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html २८६५] || १७ जून २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले स्टेडियम|हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html २८८१] || २१ जून २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|SA}} |- style="background:#cfc;" | २२४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html २८८६] || २५ जून २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | २२५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html २९०७] || २८ जून २०२६ || {{crw|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २२६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548893.html] || ३० ऑगस्ट २०२६ || {{crw|THA}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || TBD || rowspan=3 | [[२०२६ महिला ट्वेंटी-२० आशिया चषक|२०२६ महिला ट्वेंटी२० आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | २२७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548897.html] || ३ सप्टेंबर २०२६ || {{crw|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || TBD |- style="background:#cfc;" | २२८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1548899.html] || ५ सप्टेंबर २०२६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || TBD |- style="background:#cfc;" | २२९ ||[ ] || १७ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|JPN}} [[ऐची प्रांत|कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[ऐची प्रांत|निशीन]] || TBD || [[२०२६ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिलांची स्पर्धा|२०२६ आशियाई खेळ]] |- | २३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535652.html] || १६ ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || TBD || rowspan=3 | |- | २३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535653.html] || २८ ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || TBD |- | २३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535654.html] || २० ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || TBD |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:भारतीय क्रिकेट]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] 3me3kq2s7yfti7s3orbh6im1kgzd0gs 0 286649 2700051 2656090 2026-08-07T18:28:06Z Uday raje malwal 186039 /* प्रेक्षणीय स्थळे */ दुवे जोडले 2700051 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार=गाव |इतर_नाव= | स्थानिक_नाव ='''उदमाळ''' | आकाशदेखावा = | आकाशदेखावा_शीर्षक = | शोधक_स्थान= right | अक्षांश = | रेखांश = | उंची = | राज्य_नाव = महाराष्ट्र |जवळचे_शहर= सुरगाणा | जिल्हा = [[नाशिक जिल्हा]] |अधिकृत_भाषा=मराठी | नेता_पद =[[सरपंच]] | नेता_नाव = |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = | क्षेत्रफळ_एकूण = |पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = | पिन कोड = | आरटीओ_कोड = एमएच/ |संकेतस्थळ= |कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]] |कोरे_उत्तर_१ = | तळटिपा =}} '''उदमाळ''' हे [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[नाशिक जिल्हा|नाशिक जिल्ह्यातील]] [[सुरगाणा तालुका|सुरगाणा तालुक्यातील]] एक गाव आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० [[सेल्सियस]]पर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २,००० मिमी पर्यंत असते. ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== *उदमाळ* हे भारतातील पहिले " डार्क स्काय कॅम्युनिटी " गांव म्हणून विकसित होणार आहे. येथून आकाशातील ताराचे निरक्षण करता येणार व आपल्या ब्राह्मण्ड काय काय चमत्कार आहे हे पण कळेल 🙏🏻 ** उदय माळवाळ ** ==नागरी सुविधा== ==जवळपासची गावे== ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} [[वर्ग:सुरगाणा तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे]] a7xheka91suta43nyduxveg8tckt4v2 0 294782 2700158 2699871 2026-08-08T05:12:01Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700158 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} [[File:Delhi districts.png|thumb|दिल्लीतील जिल्हे]] '''[[दिल्ली]]''' ह्या [[भारत|भारताच्या]] केंद्रशासित प्रदेशामध्ये एकूण १३ प्रशासकीय किंवा महसूल [[जिल्हा|जिल्हे]] आहेत, जे सर्व दिल्ली विभागांतर्गत येतात.<ref name=":0">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/for-speedy-justice-delhi-to-be-divided-into-11-districts/articleshow/15010736.cms?from=mdr|title=For speedy justice, Delhi to be divided into 11 districts|date=2012-07-17|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|issn=0971-8257|access-date=2023-05-08}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/delhi/delhi-gets-two-more-revenue-districts-southeast-shahdara/|title=Delhi gets two more revenue districts: Southeast, Shahdara|date=2012-09-12|website=द इंडियन एक्सप्रेस|language=en|access-date=2023-05-08}}</ref> प्रत्येक जिल्ह्यच्या प्रमुखपदी एक [[जिल्हाधिकारी]] असून [[दिल्ली सरकार]]ची धोरणे व कायदे राबवणे हे ह्या जिल्हाधिकाऱ्यांचे कर्तव्य आहे. जो दिल्लीच्या [[विभागीय आयुक्त]] (महसूल प्रधान सचिव) यांना अहवाल देतो.<ref>{{Cite web|url=https://revenue.delhi.gov.in/revenue/sub-division-offices|title=Sub division Offices {{!}} Department of Revenue|website=revenue.delhi.gov.in|access-date=2023-05-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://revenue.delhi.gov.in/revenue/list-adms-revenue-department|title=List of ADMs at Revenue Department {{!}} Department of Revenue|website=revenue.delhi.gov.in|access-date=2023-05-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://revenue.delhi.gov.in/revenue/welcome-department-revenue|title=Welcome To Department of Revenue {{!}} Department of Revenue|website=revenue.delhi.gov.in|access-date=2023-05-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://revenue.delhi.gov.in/revenue/organization-setup|title=Organization Setup {{!}} Department of Revenue|website=revenue.delhi.gov.in|access-date=2023-05-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://revenue.delhi.gov.in/revenue/list-revenuehq|title=List Of Revenue(HQ) {{!}} Department of Revenue|website=revenue.delhi.gov.in|access-date=2023-05-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://revenue.delhi.gov.in/revenue/list-dc-districts|title=List of DC in Districts {{!}} Department of Revenue|website=revenue.delhi.gov.in|access-date=2023-05-08}}</ref> हे १३ जिल्हे दिल्लीच्या ३९ उपविभागांमध्ये विभागलेले आहेत, प्रत्येकासाठी एक [[उपजिल्हाधिकारी|उपजिल्हाधीकारी]] (SDM) नेमलेला असतो.<ref>{{Cite web|url=https://revenue.delhi.gov.in/revenue/sub-division-offices|title=Sub division Offices {{!}} Department of Revenue|website=revenue.delhi.gov.in|access-date=2023-05-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://revenue.delhi.gov.in/revenue/list-sdms-revenue-department|title=List of SDMs at Revenue Department {{!}} Department of Revenue|website=revenue.delhi.gov.in|access-date=2023-05-08}}</ref> [[नवी दिल्ली]] भारताची राजधानी म्हणून काम करते आणि सरकारच्या तिन्ही शाखा, कार्यकारी ([[राष्ट्रपती भवन]]), विधिमंडळ ([[संसद भवन]]) आणि न्यायपालिका ([[भारताचे सर्वोच्च न्यायालय|सर्वोच्च न्यायालय]]) यांचे स्थान आहे. त्याचप्रमाणे, दिल्ली १५ पोलिस जिल्ह्यांमध्ये विभागली गेली आहे, प्रत्येकासाठी [[जिल्हा पोलीस अधीक्षक|जिल्हा पोलीस अधीक्षकाची]] (DCP) नेमणूक केलेली असते.<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/delhi-news/delhi-gets-15-new-police-stations-one-new-police-district-from-january-1/story-OMZbSaNFyYWiJ88vTY82uL.html|title=Delhi gets 15 new police stations, one new police district from January 1|date=2019-01-01|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2022-02-13}}</ref> == जिल्ह्यांची यादी == खाली दिल्लीतील १३ जिल्हे आणि ३९ उपविभागांची यादी आहे (सप्टेंबर २०१२ पासून प्रभावी).<ref>{{Cite web|url=https://edistrict.delhigovt.nic.in/in/en/Public/ContactDetails.html|title=Home {{!}} e-District Delhi|website=edistrict.delhigovt.nic.in|access-date=2023-05-08|archive-date=2021-09-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913133510/https://edistrict.delhigovt.nic.in/in/en/Public/ContactDetails.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/for-speedy-justice-delhi-to-be-divided-into-11-districts/articleshow/15010736.cms?from=mdr|title=For speedy justice, Delhi to be divided into 11 districts|date=2012-07-17|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|issn=0971-8257|access-date=2023-05-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/delhi/delhi-gets-two-more-revenue-districts-southeast-shahdara/|title=Delhi gets two more revenue districts: Southeast,Shahdara|date=2012-09-12|website=द इंडियन एक्सप्रेस|language=en|access-date=2023-05-08}}</ref> सिव्हिललाईन्स {| class="wikitable sortable" !क्र. !!जिल्हा !!मुख्यालय !!लोकसंख्या !!क्षेत्रफळ (किमी^२) !! उप-विभाग (तालुके) !!अधिकृत संकेतस्थळ |- |१ ! [[मध्य दिल्ली जिल्हा]] | दरियागंज || ५,७८,६७१ || २३ || २ <br>करोलबाग, पटेल नगर || [https://dccentral.delhi.gov.in/en संकेतस्थळ]{{मृत दुवा|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |२ ! [[मध्य उत्तर दिल्ली जिल्हा]] | || - || - || ३<br> शकूर बस्ती, शालीमार बाग, मॉडेल टाउन || |- |३ ! [[पूर्व दिल्ली जिल्हा]] | शास्त्री नगर || १७,०७,७२५ || ४९ || ३<br> गांधी नगर, विश्वास नगर, पटपरगंज || [https://dmeast.delhi.gov.in/ संकेतस्थळ] |- |४ ![[नवी दिल्ली]] |जामनगर हाऊस || १,३३,७१३ || ३५ || ३<br> नवी दिल्ली, दिल्ली छावणी || [https://dmnewdelhi.delhi.gov.in/ संकेतस्थळ] |- | ५ ! [[उत्तर दिल्ली जिल्हा]] |अलिपूर || ८,८३,४१८ || ५९ || ३<br> बुराडी, आदर्श नगर, बदली || [https://dmnorth.delhi.gov.in/ संकेतस्थळ] |- | ६ ! [[ईशान्य दिल्ली जिल्हा]] |नंद नगरी || २२,४०,७४९ || ५६ || ४<br> करावल नगर, गोकलपुरी, यमुना विहार, शाहदरा || [https://dmnortheast.delhi.gov.in/ संकेतस्थळ] |- | ७ ! [[वायव्य दिल्ली जिल्हा]] | कंझावाला || ३६,५१,२६१ || २,३४४ || ३<br> किराडी, नांगलोई जाट, रोहिणी || [https://dmnorthwest.delhi.gov.in/ संकेतस्थळ] |- | ८ ! [[जुनी दिल्ली जिल्हा]] | || || २<br> सदर बाजार, चांदनी चौक || |- | ९ ! बाह्य उत्तर दिल्ली | || || ३<br> मुंडका, नरेला, बवाना || |- | १० ! [[दक्षिण दिल्ली जिल्हा]] | साकेत || २७,३३,७५२ || २४९ || ४<br> छतरपूर, मालवीय नगर, देवळी, मेहरौली || [https://dmsouth.delhi.gov.in/ संकेतस्थळ] |- | ११ ! [[आग्नेय दिल्ली जिल्हा]] | लाजपत नगर || ६,३७,७७५ || १०२ || ३<br> जंगपुरा, कालकाजी, बदरपूर || [https://dmsoutheast.delhi.gov.in/about-district/ संकेतस्थळ] |- | १२ ! [[नैऋत्य दिल्ली जिल्हा]] | कपास हेरा || २२,९२,३६३ || ४२१ || ४<br> नजफगढ, मतियाला, द्वारका, बिजवासन || [https://dmsouthwest.delhi.gov.in/ संकेतस्थळ] |- | १३ ! [[पश्चिम दिल्ली जिल्हा]] | शिवाजी प्लेस || २५,३१,५८३ || १३१ || ३<br> विकासपुरी, जनकपुरी, राजौरी गार्डन || [https://dcwestrev.delhi.gov.in/ संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240101060202/https://dcwestrev.delhi.gov.in/ |date=2024-01-01 }} |- |} == दिल्लीतील नगरपालिकांची यादी == [[चित्र:Three_Municipalities_of_Delhi_as_of_2022.png|इवलेसे|दिल्लीतील नगरपालिका]] दिल्लीत तीन नगरपालिका (१ महानगरपालिका, १ नगरपरिषद आणि १ छावणी बोर्ड) आहेत. हे खालीलप्रमाणे आहेत. {| class="wikitable" !नगरपालिका !अधिकारक्षेत्र |- |[[दिल्ली महानगरपालिका]] |१२ झोन (मध्य, दक्षिण, पश्चिम, नजफगड, रोहिणी, सिव्हिल लाइन्स, करोल बाग, एसपी-सिटी, केशवपुरम, नरेला, शाहदरा उत्तर आणि शाहदरा दक्षिण)<ref>{{Cite web|url=https://mcdonline.nic.in/|title=Municipal Corporation of Delhi|website=mcdonline.nic.in|access-date=2022-06-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mcdonline.nic.in/portal/zones|title=Zones {{!}} Municipal Corporation of Delhi|website=mcdonline.nic.in|access-date=2023-05-08}}</ref> |- |[[नवी दिल्ली नगर परिषद]] |नवी दिल्ली<ref>{{Cite web|url=https://www.ndmc.gov.in/ndmc/introduction.aspx|title=Introduction - NDMC}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ndmc.gov.in/pdf/NDMC%20Base%20Map%20(Pan-City)%20-%20FINAL.pdf|title=Map of NDMC|website=www.ndmc.gov.in}}</ref> |- |दिल्ली छावणी |दिल्ली छावणी<ref>{{Cite web|url=https://delhi.cantt.gov.in/about-us/|title=About Us {{!}} Delhi Cantonment|website=delhi.cantt.gov.in}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://delhi.cantt.gov.in/city-map/|title=Delhi Cantonment map|website=delhi.cantt.gov.in}}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{भारतामधील जिल्हे}} [[वर्ग:दिल्लीमधील जिल्हे|*]] [[वर्ग:भारतामधील जिल्हे]] nvrufp34ib6zfyhf90o5akj8zqcdo2l 0 297010 2700004 2697327 2026-08-07T13:40:15Z ~2026-43451-15 186030 /* प्रसारित कार्यक्रम */ 2700004 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी |नाव = सन मराठी |चित्र = |चित्रसाईज = |चित्रमाहिती = |चित्र२साईज = |चित्र२माहिती = |सुरुवात = १७ ऑक्टोबर २०२१ |शेवटचे_प्रसारण = |चित्र_प्रकार = |प्रेक्षक_संख्या = |प्रेक्षक_संख्या_सध्या = |प्रेक्षक_संख्या_माहिती = |नेटवर्क = |मालक = सन समूह |ब्रीदवाक्य = सोहळा नात्यांचा |देश = [[भारत]] |प्रसारण क्षेत्र = |मुख्यालय = [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]] |जुने नाव = |बदललेले नाव = |भगिनी वाहिनी = |प्रसारण वेळ = संध्या. ६ ते रात्री १० (प्राइम टाइम) |संकेतस्थळ = }} '''सन मराठी''' ही सन टीव्ही नेटवर्कच्या मालकीचे मराठी भाषेतील मोफत प्रसारण असणारी दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे. या वाहिनीचे प्रथम प्रसारण १७ ऑक्टोबर २०२१ रोजी करण्यात आले. सन मराठी ही सन समूहाची बिगरदक्षिण भारतीय बाजारपेठेतील दुसरी आणि पश्चिम भारतीय बाजारपेठेतील पहिली वाहिनी आहे. या वाहिनीचे घोषवाक्य "सोहळा नात्यांचा" असे आहे. महिन्यांच्या प्रत्येक रविवारी [[सन मराठी महाएपिसोड]] प्रसारित केले जातात. == प्रसारित कार्यक्रम == {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ |- | ३ जून २०२६ | [[যামিনী]] | सकाळी ७ वाजता |- | १४ ऑक्टोबर २०२४ | सोहळा सख्यांचा | संध्या. ६ वाजता |- | २१ एप्रिल २०२५ | हुकुमाची राणी ही | संध्या. ६.३० वाजता |- | १ डिसेंबर २०२५ | मी संसार माझा रेखिते | संध्या. ७ वाजता |- | १० मार्च २०२५ | सखा माझा पांडुरंग | संध्या. ७.३० वाजता |- | २९ सप्टेंबर २०२५ | इन्स्पेक्टर मंजू | रात्री ८ वाजता |- | १३ जानेवारी २०२५ | जुळली गाठ गं | रात्री ८.३० वाजता |- | ५ जानेवारी २०२६ | तू अनोळखी तरी सोबती | रात्री ९ वाजता |- | ६ जुलै २०२६ | सौभाग्यवती वृंदा मोहन | रात्री ९.३० वाजता |} == पूर्व प्रसारित कार्यक्रम == === मालिका === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! शेवटचे प्रसारण ! रूपांतरण |- | rowspan="5"| १७ ऑक्टोबर २०२१ | आभाळाची माया | संध्या. ७ वाजता | १२ नोव्हेंबर २०२२ | तमिळ मालिका वनाथाई पोला |- | जाऊ नको दूर... बाबा | संध्या. ७.३० वाजता | ४ नोव्हेंबर २०२३ | तेलुगू मालिका पौर्णामी |- | कन्यादान | रात्री ८.३० वाजता | ४ मे २०२४ | बंगाली मालिका कन्यादान |- | संत गजानन शेगावीचे | रात्री ९ वाजता | ५ नोव्हेंबर २०२३ | |- | सुंदरी | रात्री १० वाजता | २९ जून २०२४ | कन्नड मालिका सुंदरी |- | ३० मे २०२२ | माझी माणसं | संध्या. ६.३० वाजता | १ जून २०२४ | तमिळ मालिका कायल |- | १४ नोव्हेंबर २०२२ | शाब्बास सूनबाई | संध्या. ७ वाजता | १५ जुलै २०२३ | तमिळ मालिका इथरनीचाल |- | २० फेब्रुवारी २०२३ | प्रेमास रंग यावे | रात्री ९.३० वाजता | ९ मार्च २०२५ | तमिळ मालिका आनंदारागम |- | १७ जुलै २०२३ | क्षेत्रपाल श्री देव वेतोबा | संध्या. ७ वाजता | १४ जानेवारी २०२४ | |- | १४ ऑगस्ट २०२३ | सावली होईन सुखाची | रात्री ११ वाजता | ८ जून २०२५ | |- | ६ नोव्हेंबर २०२३ | नवी जन्मेन मी | रात्री १०.३० वाजता | १० सप्टेंबर २०२५ | तमिळ मालिका सिंगापेन्ने |- | ११ डिसेंबर २०२३ | तुझी माझी जमली जोडी | रात्री १०.३० वाजता | १३ जुलै २०२५ | तमिळ मालिका इलाक्किया |- | १५ जानेवारी २०२४ | मुलगी पसंत आहे! | संध्या. ७ वाजता | १९ एप्रिल २०२५ | |- | १८ मार्च २०२४ | कॉन्स्टेबल मंजू | रात्री ८ वाजता | २७ सप्टेंबर २०२५ | |- | ६ मे २०२४ | आदिशक्ती | रात्री १० वाजता | ३० नोव्हेंबर २०२५ | कन्नड मालिका शांभवी |- | १ जुलै २०२४ | तिकळी | रात्री १०.३० वाजता | ५ जानेवारी २०२५ | |- | १४ जुलै २०२५ | तुझ्यासाठी तुझ्यासंगं | रात्री १० वाजता | १९ एप्रिल २०२६ | |} === अनुवादित मालिका === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! मालिका ! वेळ ! शेवटचे प्रसारण ! अनुवादित |- | १७ ऑक्टोबर २०२१ | नंदिनी (सोम-शनि) | रात्री १०.३० वाजता | ११ मार्च २०२३ | तमिळ मालिका नंदिनी |- | १४ मार्च २०२२ | जय हनुमान (सोम-शनि) | संध्या. ६ वाजता | ११ जून २०२२ | कन्नड मालिका जय हनुमान |- | १३ मार्च २०२३ | नेत्रा (सोम-शनि) | रात्री १०.३० वाजता | ५ ऑगस्ट २०२३ | तेलुगू मालिका नेत्रा |- | ७ ऑगस्ट २०२३ | पापनाशिनी गंगा (दर रविवारी) | रात्री १० वाजता | १४ जानेवारी २०२४ | हिंदी मालिका पापनाशिनी गंगा |- | २० ऑक्टोबर २०२४ | अनामिका (दर रविवारी) | रात्री १० वाजता | १७ नोव्हेंबर २०२४ | तमिळ मालिका अनामिका |} === कथाबाह्य कार्यक्रम === {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! कार्यक्रम ! वेळ ! शेवटचे प्रसारण |- | १ डिसेंबर २०२२ | श्री सच्चिदानंद सद्गुरू साईनाथ महाराज | दररोज सकाळी ७.३० वाजता | ३० नोव्हेंबर २०२३ |- | ८ मे २०२३ | गुरुकिल्ली भविष्याची | दररोज सकाळी ८ वाजता | १५ ऑगस्ट २०२३ |- | ८ जानेवारी २०२४ | वसा संस्कृतीचा, वारसा कीर्तनाचा | दररोज सकाळी ७.३० वाजता | २६ फेब्रुवारी २०२४ |- | २५ फेब्रुवारी २०२४ | लावणी महाराष्ट्राची | दर रविवारी रात्री ९ वाजता | १९ मे २०२४ |- | ४ ऑगस्ट २०२४ | होऊ दे चर्चा... कार्यक्रम आहे घरचा! | दर रविवारी रात्री ९ वाजता | १३ ऑक्टोबर २०२४ |- | १५ ऑगस्ट २०२५ | लागे कीर्तनाची गोडी | दररोज सकाळी ८ वाजता | ४ मार्च २०२६ |} == वेळेत बदल == {| class="wikitable sortable" ! प्रसारित दिनांक ! जुनी वेळ ! मालिका ! नवी वेळ |- | rowspan="2"| ३० मे २०२२ | रात्री ८ वाजता | आभाळाची माया | संध्या. ७ वाजता |- | संध्या. ७ वाजता | सुंदरी | रात्री १० वाजता |- | २० फेब्रुवारी २०२३ | रात्री ९.३० वाजता | नंदिनी | रात्री १०.३० वाजता |- | ८ ऑक्टोबर २०२३ | रात्री १०.३० वाजता | पापनाशिनी गंगा | रात्री १० वाजता (दर रविवारी) |- | १८ मार्च २०२४ | रात्री ८ वाजता | माझी माणसं | संध्या. ६.३० वाजता |- | rowspan="2"| ११ नोव्हेंबर २०२४ | रात्री १० वाजता | तिकळी | रात्री १०.३० वाजता |- | रात्री १०.३० वाजता | तुझी माझी जमली जोडी | रात्री १० वाजता |- | rowspan="2"| १३ जानेवारी २०२५ | रात्री ८.३० वाजता | आदिशक्ती | रात्री ९ वाजता |- | रात्री ९ वाजता | सावली होईन सुखाची | रात्री १०.३० वाजता |- | १० मार्च २०२५ | संध्या. ७.३० वाजता | नवी जन्मेन मी | रात्री ९.३० वाजता |- | rowspan="4"| २६ मे २०२५ | रात्री ९ वाजता | आदिशक्ती | रात्री ९.३० वाजता |- | रात्री ९.३० वाजता | नवी जन्मेन मी | रात्री १० वाजता |- | रात्री १० वाजता | तुझी माझी जमली जोडी | रात्री १०.३० वाजता |- | रात्री १०.३० वाजता | सावली होईन सुखाची | रात्री ११ वाजता |- | rowspan="2"| १४ जुलै २०२५ | रात्री ९.३० वाजता | आदिशक्ती | रात्री १० वाजता |- | रात्री १० वाजता | नवी जन्मेन मी | रात्री १०.३० वाजता |- | १ डिसेंबर २०२५ | रात्री ९.३० वाजता | तुझ्यासाठी तुझ्यासंगं | रात्री १० वाजता |- | rowspan="2"| २१ एप्रिल २०२६ | रात्री ९ वाजता | तू अनोळखी तरी सोबती | रात्री ९.३० वाजता |- | रात्री ९.३० वाजता | मी संसार माझा रेखिते | रात्री १०.१५ वाजता |- | rowspan="3"| २७ जुलै २०२६ | संध्या. ६.३० वाजता | सोहळा सख्यांचा | संध्या. ६ वाजता |- | संध्या. ७ वाजता | हुकुमाची राणी ही | संध्या. ६.३० वाजता |- | रात्री १०.१५ वाजता | मी संसार माझा रेखिते | संध्या. ७ वाजता |} == मेळा मनोरंजनाचा == {| class="wikitable sortable" ! तारीख ! स्थळ ! प्रसारित दिनांक |- | ५ जून २०२२ | [[नाशिक]] | १० जुलै २०२२ |- | ३१ जुलै २०२२ | [[अमरावती]] | ४ सप्टेंबर २०२२ |- | १५ जानेवारी २०२३ | [[कोल्हापूर]] | १९ फेब्रुवारी २०२३ |- | १९ मार्च २०२२ | [[छत्रपती संभाजीनगर]] | ७ मे २०२३ |- | ९ एप्रिल २०२३ | [[सोलापूर]] | २१ मे २०२३ |- | १० डिसेंबर २०२३ | [[कोल्हापूर]] | ३१ डिसेंबर २०२३ |- | २४ मार्च २०२४ | [[अहिल्यानगर]] | ५ मे २०२४ |- | ८ डिसेंबर २०२४ | [[कोल्हापूर]] | २९ डिसेंबर २०२४ |- | १६ फेब्रुवारी २०२५ | [[नाशिक]] | १६ मार्च २०२५ |- | ८ मे २०२५ | [[मिरा-भाईंदर]] | २२ जून २०२५ |- | १ जुलै २०२५ | [[पुणे]] | २७ जुलै २०२५ |} == बाह्य दुवे == [https://www.sunnetwork.in/Default.aspx?Lang=marathi/ सन मराठीचे अधिकृत संकेतस्थळ] {{मराठी दूरचित्रवाहिन्या}} [[वर्ग:सन मराठी]] [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]] cargsc8tuk1s3uhsnlujbq3z11ctil8 0 302299 2700189 2689842 2026-08-08T07:41:32Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700189 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''बर्निता बागची''' ([[१२ जून]], [[इ.स. १९७३|१९७३]] - ) एक [[बंगाली भाषा|बंगाली]] भाषिक भारतीय [[स्त्रीवाद|स्त्रीवादी]] वकील, इतिहासकार आणि साहित्यिक विद्वान आहेत. त्या उत्रेक विद्यापीठातील साहित्यिक अभ्यासातील प्राध्यापिका आहेत. त्यापूर्वी कोलकाता [[कोलकाता विद्यापीठ|विद्यापीठातील]] इन्स्टिट्यूट ऑफ डेव्हलपमेंट स्टडीज, कोलकाता येथे होत्या. त्यांचे शिक्षण जाधवपूर विद्यापीठ, कोलकाता येथील सेंट हिल्डा कॉलेज, ऑक्सफर्ड आणि [[ट्रिनिटी कॉलेज, केंब्रिज]] येथे झाले.<ref>[http://www.idsk.edu.in/barnita.htm About Barnita] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110721154704/http://www.idsk.edu.in/barnita.htm |date=21 July 2011 }}</ref> त्या एक स्त्रीवादी इतिहासकार, युटोपियन अभ्यास विद्वान, साहित्यिक अभ्यासक आणि मुली आणि महिला शिक्षण आणि लेखनाच्या संशोधक आहेत. [[बंगाली भाषा|बंगाली]] आणि दक्षिण आशियाई स्त्रीवादी बेगम रोकेया सखावत हुसैन या अनुवादक आणि अभ्यासक म्हणूनही त्या प्रसिद्ध आहेत. त्या अर्थशास्त्रज्ञ अमिया कुमार बागची आणि स्त्रीवादी समीक्षक आणि कार्यकर्त्या जसोधरा बागची यांची मुलगी आहेत. == निवडक लिखाण == * प्लिएबल प्युपिल्स अँड स्फिशियंट सेल्फ् डीरेक्टरस: नरेटिव्हज ऑफ फेमेल एड्युकेशन बाय फाइव्ह ब्रिटिश वोमन रायटर्स, १७७८-१८१४ {{ISBN|81-85229-83-X}} (२००४) * वेब्ज ऑफ हिस्टरी: इनफॉरमेशन, कम्युनिकेशन अँड टेक्नॉलॉजी फ्रॉम अर्ली टू पोस्ट कोलोनिअल इंडीया {{ISBN|81-7074-265-X}} (सहसंपादक, अमिया कुमार बागची आणि दीपंकर सिन्हा सह, २००५) * सुलतानस् ड्रीम अँड पद्मराग: टु फेमिनिस्ट युटोपियाज्, रोकेया सखावत हुसेन, बर्णिता बागची यांनी भाग-अनुवादित आणि परिचय {{ISBN|0-14-400003-2}} (२००५) * 'तारिणी भवनात: रोकेया सखावत होसेन्स पदमरग अंड डेर रीचटम डेस सुदासियाटीशचेन फेमिनिस्मस इन डर फोर्डरंग निचट कॉन्फेशन्सगेबुंडेनर, डेन गेश्लेच्टर्न गेरेचट वेरडेन्डर मेन्स्चलिचर एन्टविक्लंग', विक्लॉस्डहॉम्डेन्गेड वॉर्ड! बिल्डनीस वॉन रोकेया सखावत हुसेन{{ISBN|3-88939-835-9}} एड. जी ए झकारिया (बर्लिन: आय के ओ, २००६) == बाह्य दुवे == * [https://web.archive.org/web/20070927215757/http://www.epw.org.in/epw/uploads/articles/147.pdf इकॉनॉमिक अँड पॉलिटिकल वीकलीमध्ये बागची यांच्या प्लिएबल प्युपल्स अँड सफिशियंट सेल्फ-डायरेक्टर्स या पुस्तकाचे सच्चिदानंद मोहंती यांनी केलेले पुनरावलोकन] * [https://archive.today/20041128093856/http://uttorshuri.net/Gender.html उत्तरशुरीचे लिंग पृष्ठ, बांग्लादेशी स्त्रीवादी आणि सामाजिक विचारवंतांची वेबसाइट, रोकेया आणि दक्षिण आशियातील स्त्री शिक्षणावर बागची यांचे लेखन] * [http://www.awaazsaw.org/weblog/2003_09_28_awaazlogarc.html आवाज-दक्षिण आशिया वेबसाइट (यूकेमधून दक्षिण आशियातील धर्मनिरपेक्षतेसाठी काम करणारा सार्वजनिक हित गट) बागची यांच्या भारतीय बहुसांस्कृतिकतेवरील लेखनाचा संग्रह] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120220191804/http://www.awaazsaw.org/weblog/2003_09_28_awaazlogarc.html |date=2012-02-20 }} * [https://web.archive.org/web/20070929091340/http://asiapeace.org/acha/10-01-2003.htm Asiapeace.org, असोसिएशन फॉर कम्युनल हार्मनी इन आशिया (ACHA)ची वेबसाइट, बागची यांचे समक्रमणावरील लेखन] * [http://www.findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_20051202/ai_n15907480 द इंडिपेंडंट, लंडन, 2 डिसेंबर 2005 या वर्षीचे पुस्तक म्हणून बागची यांचा पद्मरागचा प्रस्तावना आणि अनुवाद निवडला.]{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20040808213349/http://www.igidr.ac.in/~barnita/murrep1.pdf 'मुर्शिदाबादमधील मुलींचे शिक्षण: फील्डच्या कथा,' 2003] * [https://web.archive.org/web/20160303210253/http://www.digitalopportunity.org/article/view/118205/ 'एंजेंडरिंग आयसीटी आणि सोशल कॅपिटल', 2005] * [http://www.countercurrents.org/comm-bagchi290903.htm 'भारतात बहुसंस्कृतिवाद जिवंत', लेख, 2003] * [http://www.countercurrents.org/gender-bagchi011003.htm 'रोकेया सखावत हुसेन' लेख, 2003] * [http://www.igidr.ac.in/pdf/publication/WP-2003-004.pdf 'इनसाइड तारिणी भवन: रोकेया सखावत हुसैन यांचा पदमरग आणि दक्षिण आशियाई स्त्रीवादाची समृद्धी अनसेक्टेरियन, जेंडर-जस्ट ह्युमन डेव्हलपमेंटमध्ये', लेख, 2003] * [https://web.archive.org/web/20070706170305/http://www.indianfolklore.org/pdf/newsletter/ifl_21.pdf 'बंगाली लोकसाहित्य आणि बालसाहित्य', लेख, 2006] * [https://web.archive.org/web/20071010164516/http://www.himalmag.com/2006/september/review_2.htm 'द हिरोइन्स ऑफ डिग्निफाइड स्ट्रगल', समीक्षा लेख, 2006] * [http://www.india-seminar.com/2002/510/510%20santosh%20kumar%20ghose.htm अनुवाद, संतोषकुमार घोष यांची 'होयना' लघुकथा, २००२] * [http://www.erudit.org/revue/ron/2005/v/n40/012463ar.html 'इंस्ट्रक्शन अ टॉरमेंट?: जेन ऑस्टेनचे अर्ली रायटिंग अँड कॉन्फ्लिक्टिंग व्हर्जन्स ऑफ फिमेल एज्युकेशन इन रोमँटिक-एरा 'कंझर्व्हेटिव्ह' ब्रिटिश महिला कादंबरी', 2005] * [http://www.mail-archive.com/sacw@insaf.net/msg00020.html 'स्टोरीलाइन्स'चे पुनरावलोकन, 2003] * [https://web.archive.org/web/20070929115057/http://www.thestatesman.net/page.arcview.php?clid=30&id=187174&usrsess=1 'हे नाही, हे नाही', पुनरावलोकन लेख, 2007] * [https://web.archive.org/web/20070929115442/http://www.thestatesman.net/page.arcview.php?clid=30&id=182985&usrsess=1 'सिक्युअरिंग जेंडर जस्टिस', पुनरावलोकन लेख, 2007] * [https://web.archive.org/web/20070929115703/http://www.thestatesman.net/page.arcview.php?clid=30&id=175496&usrsess=1 'हिंसा आणि वेळेचे कार्य', पुनरावलोकन लेख, 2007] * [https://web.archive.org/web/20070929090342/http://www.thestatesman.net/page.arcview.php?clid=30&id=179139&usrsess=1 'सामाजिक सक्तीची अंतिम साइट,' पुनरावलोकन लेख, 2007] * [https://web.archive.org/web/20070929115907/http://www.thestatesman.net/page.arcview.php?clid=30&id=159002&usrsess=1 'फेमिनिस्ट इकॉनॉमिक्स', समीक्षा लेख, 2006] * [https://web.archive.org/web/20070926213902/http://www.thestatesman.net/page.arcview.php?clid=30&id=160426&usrsess=1 'स्त्रीवादी इतिहास', समीक्षा लेख, 2006] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:बागची, बर्निता}} [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला]] [[वर्ग:भारतीय स्त्रीवादी लेखिका]] [[वर्ग:स्त्रीवादी अभ्यास करणारे विद्वान]] [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील महिला लेखिका]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अनुवादक]] [[वर्ग:जाधवपूर विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी]] [[वर्ग:सेंट हिल्डा कॉलेज, ऑक्सफर्डचे माजी विद्यार्थी]] [[वर्ग:ट्रिनिटी कॉलेज, केंब्रिजचे माजी विद्यार्थी]] [[वर्ग:कलकत्ता विद्यापीठातील शिक्षक]] [[वर्ग:उतरेक युनिव्हर्सिटी फॅकल्टी]] [[वर्ग:नेदरलँड्समधील भारतीय प्रवासी]] [[वर्ग:कोलकाता येथील लेखक]] [[वर्ग:भारतीय महिला शैक्षणिक सिद्धांतकार]] [[वर्ग:भारतीय महिला अनुवादक]] [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील शिक्षक]] [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील महिला शिक्षक]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील लेखिका]] [[वर्ग:इ.स. १९७३ मधील जन्म]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] 0y1klo2hor43d2ioy6mjx7h1gjiu8wu 0 323336 2700159 2631971 2026-08-08T05:16:49Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2700159 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट हुविष्क | पदवी = सम्राट | चित्र = HuvishkaBMCoin.jpg | चित्र_शीर्षक = सम्राट हुविष्क कालीन स्वर्ण मुद्रा | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. १५०]] - [[इ.स. १९०]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स. १५०]] | राज्यव्याप्ती = {{देशध्वज|अफगाणिस्तान}} <br/> {{देशध्वज|चीन}} <br/> {{देशध्वज|कझाकस्तान}} <br/> {{देशध्वज|भारत}} <br/> {{देशध्वज|नेपाळ}} <br/> {{देशध्वज|पाकिस्तान}} <br/> {{देशध्वज|ताजिकिस्तान}} <br/> {{देशध्वज|उझबेकिस्तान}} <br/> {{देशध्वज|तुर्कमेनिस्तान}} | राजधानी = [[मथुरा]] | पूर्ण_नाव = | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक =[[इ.स. १३०]] | जन्म_स्थान = [[काश्मीर]] | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स. १९०]] | मृत्यू_स्थान = [[लेह]] | पूर्वाधिकारी = [[कनिष्क]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[पहिला वासुदेव]] | वडील = [[सम्राट कनिष्क]] | आई = [[सम्राज्ञी सुप्रिया]] | पत्नी = [[भाग्यश्री (कुशाण महाराणी)|महाराणी भाग्यश्री]] | धर्म = [[शैव पंथ|शैव धर्म]] | पती = | इतर_पती = | संतती = [[पहिला वासुदेव]] | राजवंश = [[कुषाण]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''हुविष्क''' हा [[कुषाण साम्राज्य|कुशाण वंशाचा]] शासक होता जो [[सम्राट कनिष्क|कनिष्कच्या]] मृत्यूनंतर (सुमारे इ.स. १४०) सिंहासनावर आला. तो राणी भाग्यश्रीचा पती होता आणि वासुदेव I याचा वडील होता. तो [[सम्राट कनिष्क]] व [[सम्राज्ञी सुप्रिया]]चा मुलगा होता. [[वर्ग:कुषाण साम्राज्य]] [[वर्ग:भारतीय सम्राट]] 44bs8nzq28mpfz7xotx6xo2gh7xffvk 3 325732 2700203 2698348 2026-08-08T08:20:35Z संतोष गोरे 135680 /* चालुक्य राजवंश */ Reply 2700203 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Aryan Bagkar}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २०:१७, १८ फेब्रुवारी २०२३ (IST) == चालुक्य राजवंश == नमस्कार, तुम्ही तयार करीत असलेल्या चालुक्य सम्राटांविषयीच्या लेखांबद्दल धन्यवाद! काही मदत लागल्यास किंवा प्रश्न असल्यास कळवालच. [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १९:५२, १ ऑगस्ट २०२६ (IST) :नमस्कार, आपले योगदान पाहून छान वाटले. तुम्ही निर्माण केलेल्या लेखास विकिडाटा वर जोडणे अपेक्षित आहे. जर काही अडचण आली तर मी मदत करण्यास तयार आहे. -[[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">. संतोष गोरे .</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> ✉️</span>]] ) १३:५०, ८ ऑगस्ट २०२६ (IST) 6surpijyvecrzmuyresabpqz7aidtmx 0 325803 2700133 2467578 2026-08-08T02:23:08Z ~2026-39873-82 185239 /* विधी */ 2700133 wikitext text/x-wiki '''नारायण नागबळी''' हा तीन दिवसांचा [[हिंदू धर्म| हिंदू धर्मातील]] एक विधी आहे जो केवळ [[नाशिक जिल्हा|नाशिक जिल्ह्यातील]] [[त्र्यंबकेश्वर]] येथे केला जातो. वस्तुतः हे नारायन बळी आणि नाग बळी नावाचे दोन एकामागे एक केले जाणारे दोन विधी आहेत. यातील नारायण बळी विधी अकाली मृत्यू पावलेल्या कुटुंबातील सदस्यांच्या आत्म्यांना मुक्ती आणि गती देण्यासाठी तर नाग बळी हा [[साप]] (विशेषतः [[नाग]]) मारण्याच्या पापातून मुक्ती मिळवण्यासाठी केला जातो.<ref>{{cite book|last1=Bates|first1=Crispin (Editor)|last2=Mio|first2=Minoru (editor)|last3=Matsuo|first3=Mizuho (author)|title=Cities in South Asia. , pp.-9.|date=2015|publisher=Routledge|location=London|isbn=978-1-138-83276-3|pages=229–240|url=https://books.google.com/books?id=JU2sCQAAQBAJ&pg=PA143|accessdate=15 November 2017}}</ref> == विधी == प्रत्यक्षात, नारायण नागबळी या पूजनात दोन स्वतंत्र विधी असतात. यातील नारायण बळी भविकास तसेच त्याच्या कुटुंबीयास पूर्वजांच्या शापापासून मुक्त होण्यासाठी करतात, ज्याला [[पितृदोष]] असेही म्हणतात. तर नाग बळी हा एखाद्या व्यक्तीला, त्याने किंवा त्याच्या कुटुंबातील कोणीही सदस्याने साप मारल्याच्या पापापासून मुक्त होण्यासाठी करतात. अशी मान्यता आहे की, नारायण नाग बळी पूजन केल्याने, मृत आत्म्यांच्या अपूर्ण सांसारिक इच्छा पूर्ण होऊ शकतात, ज्यामुळे हयात व्यातीस संतती प्राप्ती किंवा संसारातील इतर त्रास कमी होऊ शकतो. नारायण बळी पूजन हा एक अंत्यविधीचाच आहे ज्यामध्ये गव्हाच्या पिठाचा पुतळा एक व्यक्ती म्हणून वापरला जातो. याद्वारे, अतृप्त इच्छा असलेल्या आत्म्यांना आवाहन केले जाते. हे आत्मे गव्हाच्या पिठाचा पुतळ्यात प्रवेश करता आणि त्यांचा परत विधिवत अंत्यसंस्कार करून त्यांना पुढील सद्गती मिळवून दिली जाते. त्याचप्रमाणे, नागबली हा विधी अनवधानाने किंवा अनिच्छेने साप किंवा नाग मारण्याच्या पापांपासून मुक्त होण्यास मदत करतो. नारायण नाग बळी पूजन केल्याने भूत पिशाच बाधा, व्यवसायात यश न मिळणे, आरोग्याच्या समस्या किंवा कुटुंबात शांतता नसणे, विवाहात अडथळे येणे इत्यादी समस्यांपासून मुक्ती मिळते अशी धार्मिक मान्यता आहे. या विधीमध्ये नारायण बली आणि नागबली असे दोन महत्त्वाचे भाग असतात, जे अनुक्रमे पहिल्या आणि दुसऱ्या दिवशी केले जातात. तिसरा दिवस गणेश पूजन, पुण्य वाचन आणि नाग पूजन या विधीसाठी राखीव आहे. [[गरुड पुराण|गरुड पुराणातील]] ४० व्या अध्यायात या विधीची माहिती आहे. हा विधी फक्त महाराष्ट्रातील [[त्र्यंबकेश्वर देवस्थान : त्र्यंबक आणि मुदगलेश्वर देवस्थान : मुदगल|त्र्यंबकेश्वर]] या हिंदू तीर्थक्षेत्रात केला जातो.<ref name=A>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=JU2sCQAAQBAJ&pg=PA143|title=Cities in South Asia., pp.8-9.|last=Bates|first=Crispin (Editor)|last2=Mio|first2=Minoru (editor)|last3=Matsuo|first3=Mizuho (author)|date=2015|publisher=Routledge|isbn=978-1-138-83276-3|location=London|page=8|access-date=15 November 2017}}</ref> === नारायण बळी === नारायण बळी पूजा हा [[गरुड पुराण|गरुड पुराणात]] वर्णन केलेला एक विधी आहे जो कुटुंबातील सदस्याच्या अनैसर्गिक मृत्यूच्या सर्व प्रकरणांमध्ये केला जातो. एखादी व्यक्तीचा अनैसर्गिकमृत्यू खालीलपैकी एका कारणाने होऊ शकतो : * उपासमार * प्राण्याद्वरे * अपघात * जाळून * शाप * साथीच्या रोगांमुळे किंवा इतर गंभीर आजारामुळे अकाली मृत्यू होणे * आत्महत्या, * डोंगर, झाड किंवा उंचीवरून पडणे, * पाण्यात बुडून, * हत्या/खून * साप चावणे, * वीज पडून हा विधी त्या मृत व्यक्तींसाठी देखील केला जातो ज्याने खूप पाप केले होते.<ref>Garuda Purana 40. 4 - 12</ref> या व वरील सर्व लोकांसाठी अंत्यसंस्काराचा विधी, तर्पण, श्राद्ध किंवा अशौच पालन होत नाहीत.<ref>Garuda Purana 40.31</ref> नारायण बळीमध्ये हिंदू अंत्यसंस्कार प्रथेप्रमाणे तेरा दिवसांचे विधी तीन दिवसांत केले जातात. त्र्यंबेश्वर येथील यातील तज्ज्ञ व अनुभवी पुजाऱ्या करून हा विधी करून घेतला जातो. ब्रह्मा, विष्णू, शिव, यम आणि प्रेत यांना विविध पाच विधी अर्पण केले जातात. त्र्यंबकेश्वरबाहेर इतर कुठेही ब्रह्मदेवासाठी कोणतीही पूजा विधी होत नाही. पूजेच्या शेवटी अर्ध्या गौरीची चिता रचून अग्नी दिला जातो.<ref name=A /> === नाग बळी === नाग बळी विधी हा नारायण बळी सारखाच आहे. फरक एवढाच की पिठाच्या मानवी शरीराऐवजी पिठापासून बनवलेला साप येथे वापरला जातो परंतु दोन्ही विधींचा उद्देश एकमेकास पूरक परंतु पूर्णपणे भिन्न आहेत.<ref name=A /> == संदर्भ == <references /> == बाह्य दुवे == * [http://www.trimbakeshwar.net त्रंबकेश्वर येथे त्रंबकेश्वर नारायण नागबली पूजा विधी] * [http://www.trambakeshwar.org/ त्र्यंबकेश्वर मंदिरात नारायण नागबली पूजा विधी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200111130849/http://www.trambakeshwar.org/ |date=2020-01-11 }} [[वर्ग:नाशिक जिल्हा]] [[वर्ग:हिंदू उपासना]] i1qs3nk86uxuofdx7wp5oopkhiwb64u 2700135 2700133 2026-08-08T02:24:52Z ~2026-39873-82 185239 /* विधी */ 2700135 wikitext text/x-wiki '''नारायण नागबळी''' हा तीन दिवसांचा [[हिंदू धर्म| हिंदू धर्मातील]] एक विधी आहे जो केवळ [[नाशिक जिल्हा|नाशिक जिल्ह्यातील]] [[त्र्यंबकेश्वर]] येथे केला जातो. वस्तुतः हे नारायन बळी आणि नाग बळी नावाचे दोन एकामागे एक केले जाणारे दोन विधी आहेत. यातील नारायण बळी विधी अकाली मृत्यू पावलेल्या कुटुंबातील सदस्यांच्या आत्म्यांना मुक्ती आणि गती देण्यासाठी तर नाग बळी हा [[साप]] (विशेषतः [[नाग]]) मारण्याच्या पापातून मुक्ती मिळवण्यासाठी केला जातो.<ref>{{cite book|last1=Bates|first1=Crispin (Editor)|last2=Mio|first2=Minoru (editor)|last3=Matsuo|first3=Mizuho (author)|title=Cities in South Asia. , pp.-9.|date=2015|publisher=Routledge|location=London|isbn=978-1-138-83276-3|pages=229–240|url=https://books.google.com/books?id=JU2sCQAAQBAJ&pg=PA143|accessdate=15 November 2017}}</ref> == विधी == प्रत्यक्षात, नारायण नागबळी या पूजनात दोन स्वतंत्र विधी असतात. यातील नारायण बळी भविकास तसेच त्याच्या कुटुंबीयास पूर्वजांच्या शापापासून मुक्त होण्यासाठी करतात, ज्याला [[पितृदोष]] असेही म्हणतात. तर नाग बळी हा एखाद्या व्यक्तीला, त्याने किंवा त्याच्या कुटुंबातील कोणीही सदस्याने साप मारल्याच्या पापापासून मुक्त होण्यासाठी करतात. अशी मान्यता आहे की, नारायण नाग बळी पूजन केल्याने, मृत आत्म्यांच्या अपूर्ण सांसारिक इच्छा पूर्ण होऊ शकतात, ज्यामुळे हयात व्यातीस संतती प्राप्ती किंवा संसारातील इतर त्रास कमी होऊ शकतो. नारायण बळी पूजन हा एक अंत्यविधीचाच आहे ज्यामध्ये गव्हाच्या पिठाचा पुतळा एक व्यक्ती म्हणून वापरला जातो. याद्वारे, अतृप्त इच्छा असलेल्या आत्म्यांना आवाहन केले जाते. हे आत्मे गव्हाच्या पिठाचा पुतळ्यात प्रवेश करता आणि त्यांचा परत विधिवत अंत्यसंस्कार करून त्यांना पुढील सद्गती मिळवून दिली जाते. त्याचप्रमाणे, नागबली हा विधी अनवधानाने किंवा अनिच्छेने साप किंवा नाग मारण्याच्या पापांपासून मुक्त होण्यास मदत करतो. नारायण नाग बळी पूजन केल्याने भूत पिशाच बाधा, व्यवसायात यश न मिळणे, आरोग्याच्या समस्या किंवा कुटुंबात शांतता नसणे, विवाहात अडथळे येणे इत्यादी समस्यांपासून मुक्ती मिळते अशी धार्मिक मान्यता आहे. या विधीमध्ये नारायण बली आणि नागबली असे दोन महत्त्वाचे भाग असतात, जे अनुक्रमे पहिल्या आणि दुसऱ्या दिवशी केले जातात. तिसरा दिवस गणेश पूजन, पुण्य वाचन आणि नाग पूजन या विधीसाठी राखीव आहे. [[गरुड पुराण|गरुड पुराणातील]] ४० व्या अध्यायात या विधीची माहिती आहे. हा विधी फक्त महाराष्ट्रातील [[त्र्यंबकेश्वर आणि मुदगलेश्वर|त्र्यंबकेश्वर]] या हिंदू तीर्थक्षेत्रात केला जातो.<ref name=A>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=JU2sCQAAQBAJ&pg=PA143|title=Cities in South Asia., pp.8-9.|last=Bates|first=Crispin (Editor)|last2=Mio|first2=Minoru (editor)|last3=Matsuo|first3=Mizuho (author)|date=2015|publisher=Routledge|isbn=978-1-138-83276-3|location=London|page=8|access-date=15 November 2017}}</ref> === नारायण बळी === नारायण बळी पूजा हा [[गरुड पुराण|गरुड पुराणात]] वर्णन केलेला एक विधी आहे जो कुटुंबातील सदस्याच्या अनैसर्गिक मृत्यूच्या सर्व प्रकरणांमध्ये केला जातो. एखादी व्यक्तीचा अनैसर्गिकमृत्यू खालीलपैकी एका कारणाने होऊ शकतो : * उपासमार * प्राण्याद्वरे * अपघात * जाळून * शाप * साथीच्या रोगांमुळे किंवा इतर गंभीर आजारामुळे अकाली मृत्यू होणे * आत्महत्या, * डोंगर, झाड किंवा उंचीवरून पडणे, * पाण्यात बुडून, * हत्या/खून * साप चावणे, * वीज पडून हा विधी त्या मृत व्यक्तींसाठी देखील केला जातो ज्याने खूप पाप केले होते.<ref>Garuda Purana 40. 4 - 12</ref> या व वरील सर्व लोकांसाठी अंत्यसंस्काराचा विधी, तर्पण, श्राद्ध किंवा अशौच पालन होत नाहीत.<ref>Garuda Purana 40.31</ref> नारायण बळीमध्ये हिंदू अंत्यसंस्कार प्रथेप्रमाणे तेरा दिवसांचे विधी तीन दिवसांत केले जातात. त्र्यंबेश्वर येथील यातील तज्ज्ञ व अनुभवी पुजाऱ्या करून हा विधी करून घेतला जातो. ब्रह्मा, विष्णू, शिव, यम आणि प्रेत यांना विविध पाच विधी अर्पण केले जातात. त्र्यंबकेश्वरबाहेर इतर कुठेही ब्रह्मदेवासाठी कोणतीही पूजा विधी होत नाही. पूजेच्या शेवटी अर्ध्या गौरीची चिता रचून अग्नी दिला जातो.<ref name=A /> === नाग बळी === नाग बळी विधी हा नारायण बळी सारखाच आहे. फरक एवढाच की पिठाच्या मानवी शरीराऐवजी पिठापासून बनवलेला साप येथे वापरला जातो परंतु दोन्ही विधींचा उद्देश एकमेकास पूरक परंतु पूर्णपणे भिन्न आहेत.<ref name=A /> == संदर्भ == <references /> == बाह्य दुवे == * [http://www.trimbakeshwar.net त्रंबकेश्वर येथे त्रंबकेश्वर नारायण नागबली पूजा विधी] * [http://www.trambakeshwar.org/ त्र्यंबकेश्वर मंदिरात नारायण नागबली पूजा विधी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200111130849/http://www.trambakeshwar.org/ |date=2020-01-11 }} [[वर्ग:नाशिक जिल्हा]] [[वर्ग:हिंदू उपासना]] l8e4qqoqg31q73q9lwknk063znxq3xd 2700138 2700135 2026-08-08T02:28:44Z संतोष गोरे 135680 /* विधी */ 2700138 wikitext text/x-wiki '''नारायण नागबळी''' हा तीन दिवसांचा [[हिंदू धर्म| हिंदू धर्मातील]] एक विधी आहे जो केवळ [[नाशिक जिल्हा|नाशिक जिल्ह्यातील]] [[त्र्यंबकेश्वर]] येथे केला जातो. वस्तुतः हे नारायन बळी आणि नाग बळी नावाचे दोन एकामागे एक केले जाणारे दोन विधी आहेत. यातील नारायण बळी विधी अकाली मृत्यू पावलेल्या कुटुंबातील सदस्यांच्या आत्म्यांना मुक्ती आणि गती देण्यासाठी तर नाग बळी हा [[साप]] (विशेषतः [[नाग]]) मारण्याच्या पापातून मुक्ती मिळवण्यासाठी केला जातो.<ref>{{cite book|last1=Bates|first1=Crispin (Editor)|last2=Mio|first2=Minoru (editor)|last3=Matsuo|first3=Mizuho (author)|title=Cities in South Asia. , pp.-9.|date=2015|publisher=Routledge|location=London|isbn=978-1-138-83276-3|pages=229–240|url=https://books.google.com/books?id=JU2sCQAAQBAJ&pg=PA143|accessdate=15 November 2017}}</ref> == विधी == प्रत्यक्षात, नारायण नागबळी या पूजनात दोन स्वतंत्र विधी असतात. यातील नारायण बळी भविकास तसेच त्याच्या कुटुंबीयास पूर्वजांच्या शापापासून मुक्त होण्यासाठी करतात, ज्याला [[पितृदोष]] असेही म्हणतात. तर नाग बळी हा एखाद्या व्यक्तीला, त्याने किंवा त्याच्या कुटुंबातील कोणीही सदस्याने साप मारल्याच्या पापापासून मुक्त होण्यासाठी करतात. अशी मान्यता आहे की, नारायण नाग बळी पूजन केल्याने, मृत आत्म्यांच्या अपूर्ण सांसारिक इच्छा पूर्ण होऊ शकतात, ज्यामुळे हयात व्यातीस संतती प्राप्ती किंवा संसारातील इतर त्रास कमी होऊ शकतो. नारायण बळी पूजन हा एक अंत्यविधीचाच आहे ज्यामध्ये गव्हाच्या पिठाचा पुतळा एक व्यक्ती म्हणून वापरला जातो. याद्वारे, अतृप्त इच्छा असलेल्या आत्म्यांना आवाहन केले जाते. हे आत्मे गव्हाच्या पिठाचा पुतळ्यात प्रवेश करता आणि त्यांचा परत विधिवत अंत्यसंस्कार करून त्यांना पुढील सद्गती मिळवून दिली जाते. त्याचप्रमाणे, नागबली हा विधी अनवधानाने किंवा अनिच्छेने साप किंवा नाग मारण्याच्या पापांपासून मुक्त होण्यास मदत करतो. नारायण नाग बळी पूजन केल्याने भूत पिशाच बाधा, व्यवसायात यश न मिळणे, आरोग्याच्या समस्या किंवा कुटुंबात शांतता नसणे, विवाहात अडथळे येणे इत्यादी समस्यांपासून मुक्ती मिळते अशी धार्मिक मान्यता आहे. या विधीमध्ये नारायण बली आणि नागबली असे दोन महत्त्वाचे भाग असतात, जे अनुक्रमे पहिल्या आणि दुसऱ्या दिवशी केले जातात. तिसरा दिवस गणेश पूजन, पुण्य वाचन आणि नाग पूजन या विधीसाठी राखीव आहे. [[गरुड पुराण|गरुड पुराणातील]] ४० व्या अध्यायात या विधीची माहिती आहे. हा विधी फक्त महाराष्ट्रातील [[त्र्यंबकेश्वर]] या हिंदू तीर्थक्षेत्रात केला जातो.<ref name=A>{{स्रोत पुस्तक |url=https://books.google.com/books?id=JU2sCQAAQBAJ&pg=PA143|title=Cities in South Asia., pp.8-9. |last=Bates |first=Crispin (Editor) |last2=Mio |first2=Minoru (editor) |last3=Matsuo |first3=Mizuho (author) |date=2015 |publisher=Routledge |isbn=978-1-138-83276-3 |location=London |page=8 |access-date=15 November 2017}}</ref> === नारायण बळी === नारायण बळी पूजा हा [[गरुड पुराण|गरुड पुराणात]] वर्णन केलेला एक विधी आहे जो कुटुंबातील सदस्याच्या अनैसर्गिक मृत्यूच्या सर्व प्रकरणांमध्ये केला जातो. एखादी व्यक्तीचा अनैसर्गिकमृत्यू खालीलपैकी एका कारणाने होऊ शकतो : * उपासमार * प्राण्याद्वरे * अपघात * जाळून * शाप * साथीच्या रोगांमुळे किंवा इतर गंभीर आजारामुळे अकाली मृत्यू होणे * आत्महत्या, * डोंगर, झाड किंवा उंचीवरून पडणे, * पाण्यात बुडून, * हत्या/खून * साप चावणे, * वीज पडून हा विधी त्या मृत व्यक्तींसाठी देखील केला जातो ज्याने खूप पाप केले होते.<ref>Garuda Purana 40. 4 - 12</ref> या व वरील सर्व लोकांसाठी अंत्यसंस्काराचा विधी, तर्पण, श्राद्ध किंवा अशौच पालन होत नाहीत.<ref>Garuda Purana 40.31</ref> नारायण बळीमध्ये हिंदू अंत्यसंस्कार प्रथेप्रमाणे तेरा दिवसांचे विधी तीन दिवसांत केले जातात. त्र्यंबेश्वर येथील यातील तज्ज्ञ व अनुभवी पुजाऱ्या करून हा विधी करून घेतला जातो. ब्रह्मा, विष्णू, शिव, यम आणि प्रेत यांना विविध पाच विधी अर्पण केले जातात. त्र्यंबकेश्वरबाहेर इतर कुठेही ब्रह्मदेवासाठी कोणतीही पूजा विधी होत नाही. पूजेच्या शेवटी अर्ध्या गौरीची चिता रचून अग्नी दिला जातो.<ref name=A /> === नाग बळी === नाग बळी विधी हा नारायण बळी सारखाच आहे. फरक एवढाच की पिठाच्या मानवी शरीराऐवजी पिठापासून बनवलेला साप येथे वापरला जातो परंतु दोन्ही विधींचा उद्देश एकमेकास पूरक परंतु पूर्णपणे भिन्न आहेत.<ref name=A /> == संदर्भ == <references /> == बाह्य दुवे == * [http://www.trimbakeshwar.net त्रंबकेश्वर येथे त्रंबकेश्वर नारायण नागबली पूजा विधी] * [http://www.trambakeshwar.org/ त्र्यंबकेश्वर मंदिरात नारायण नागबली पूजा विधी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200111130849/http://www.trambakeshwar.org/ |date=2020-01-11 }} [[वर्ग:नाशिक जिल्हा]] [[वर्ग:हिंदू उपासना]] f2ocabl3w807pcmttwh8xrx8rh2d7jq 2 326690 2700160 2478378 2026-08-08T05:22:02Z Jayjijau 24187 add a photo 2700160 wikitext text/x-wiki नमस्कार,[[चित्र:संतोष भाऊसाहेब काळे.jpg|अल्ट=संतोष भाऊसाहेब काळे|इवलेसे|संतोष भाऊसाहेब काळे]] मी संतोष भाऊसाहेब काळे हे माझे पहिले सदस्य पान असून, मराठी व इंग्रजी विकिपीडियावर मी सदस्य आहे. राहणार देहरे, अंजना सदन, देववाडा, मालोबा बालोबा मंदिराजवळ, तालुका नगर, जिल्हा अहमदनगर[[चित्र:Santosh Kale.png]] <references group="http://santosh-kale.blogspot.com/2012_04_18_archive.html" responsive="" /> {| class="wikitable" |+ !ही व्यक्ती मूळ रूपात भारतीय आहे. |- |ही व्यक्ती मराठी व इंग्रजी विकिपीडियावर सदस्य आहे |- |This user has been on Wikipedia for 11 years. |} dgojse01m5j1ra2kr17rmnba5tmrt4h 0 331723 2700222 2625856 2026-08-08T10:15:50Z ~2026-43673-12 186054 /* */ 2700222 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विधानसभा सदस्य |सन्मानवाचक पूर्वप्रत्यय= |नाव= जितेश भैय्या अंतापूरकर |कार्यकाळ_आरंभ= २०२४ | चित्र नाव = | चित्र आकारमान = 250px |पक्ष = [[भारतीय जनता पार्टी|भाजप]] |कार्यकाळ_समाप्ती= |मागील पक्ष= कॉंग्रेस |पुढील=आमदार |मतदारसंघ_विस1=[[देगलूर विधानसभा मतदारसंघ|देगलूर विधानसभा मतदारसंघ]] |कार्यकाळ_आरंभ1=२०२१ |कार्यकाळ_समाप्ती1=२०२४ |निवास = |व्यवसाय = |छाया= }} '''जितेश रावसाहेब अंतापूरकर''' मराठी राजकारणी आहेत. हे [[देगलूर विधानसभा मतदारसंघ|देगलूर मतदारसंघातून]] [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसकडून]] [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राच्या]] [[महाराष्ट्राची चौदावी विधानसभा|चौदाव्या विधानसभेवर]] पोटनिवडणुकीत निवडून गेले. शिक्षण: MBA(एम.बी.ए.) {{विस्तार}} {{DEFAULTSORT:अंतापूरकर, जितेश रावसाहेब}} [[वर्ग:महाराष्ट्राचे विद्यमान आमदार]] [[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य]] [[वर्ग:देगलूरचे आमदार]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार]] [[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] klg3grl8x2q7b1dq44i83jz723do42p 0 341959 2700107 2410912 2026-08-07T23:52:04Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700107 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२३-२४ | team1_image = Flag of India.svg | team1_name = भारत | team2_image = Flag of Australia.svg | team2_name = ऑस्ट्रेलिया | from_date = २१ डिसेंबर २०२३ | to_date = ९ जानेवारी २०२४ | team1_captain = [[हरमनप्रीत कौर]] | team2_captain = [[अलिसा हिली]] | no_of_tests = 1 | team1_tests_won = 1 | team2_tests_won = 0 | team1_tests_most_runs = [[स्मृती मानधना]] (१०८) | team2_tests_most_runs = [[ताहलिया मॅकग्रा]] (१२३) | team1_tests_most_wickets = [[स्नेह राणा]] (७) | team2_tests_most_wickets = [[ॲशले गार्डनर]] (५) | no_of_ODIs = 3 | team1_ODIs_won = 0 | team2_ODIs_won = 3 | team1_ODIs_most_runs = [[जेमिमाह रॉड्रिग्ज]] (१५१) | team2_ODIs_most_runs = [[फोबी लिचफिल्ड]] (२६०) | team1_ODIs_most_wickets = [[दीप्ती शर्मा]] (७) | team2_ODIs_most_wickets = [[जॉर्जिया वेरहॅम]] (७) | player_of_ODI_series = [[फोबी लिचफिल्ड]] (ऑस्ट्रेलिया) | no_of_twenty20s = 3 | team1_twenty20s_won = 1 | team2_twenty20s_won = 2 | team1_twenty20s_most_runs = [[स्मृती मानधना]] (१०६) | team2_twenty20s_most_runs = [[अलिसा हिली]] (८९)<br/>[[बेथ मूनी]] (८९) | team1_twenty20s_most_wickets = [[दीप्ती शर्मा]] (५) | team2_twenty20s_most_wickets = [[जॉर्जिया वेरहॅम]] (५) | player_of_twenty20_series = [[अलिसा हिली]] (ऑस्ट्रेलिया) }} ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट संघाने डिसेंबर २०२३ ते जानेवारी २०२४ या कालावधीत एक कसोटी सामना, तीन एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) सामने आणि तीन ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय (टी२०आ) सामने खेळण्यासाठी भारताचा दौरा केला.<ref>{{cite web |access-date=27 October 2023 |title=Team India (Senior Women) to host England and Australia in action-packed home season |url=https://www.bcci.tv/articles/2023/news/55556053/team-india-senior-women-to-host-england-and-australia-in-action-packed-home-season?platform=international&type=men |work=Board of Control for Cricket in India (BCCI)}}</ref><ref>{{cite web |access-date=26 October 2023 |title=DY Patil Stadium to host India's first women's Test since 2014 |url=https://www.espncricinfo.com/story/england-women-to-tour-india-in-december-for-three-t20is-one-test-1405465 |work=ESPN Cricinfo}}</ref><ref>{{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/35245-schedule-for-england-and-australia-womens-tour-of-india-2023-announced.html |title=Schedule for England and Australia Women’s tour of India 2023 Announced |work=Female Cricket |access-date=14 November 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.indiatvnews.com/sports/cricket/bcci-announces-schedule-for-india-womens-bilateral-series-against-england-and-australia-at-home-2023-10-27-899932 |title=BCCI announces schedule for India women's bilateral series against England and Australia at home |work=INDIA TV |access-date=14 November 2023}}</ref> भारताने एकमेव कसोटी ८ गडी राखून जिंकली, हा त्यांचा ऑस्ट्रेलियाविरुद्धचा पहिला कसोटी विजय होता.<ref>{{cite web |title=India beat Australia in Mumbai for historic maiden win |url=https://www.icc-cricket.com/news/3835479 |access-date=24 December 2023 |work=International Cricket Council}}</ref><ref>{{cite web |title=India seal historic maiden victory over Australia |url=https://www.cricket.com.au/news/3835476/india-australia-test-mumbai-day-four-match-report-highlights-video-stats |access-date=24 December 2023 |work=Cricket Australia}}</ref> ==खेळाडू== {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto" |- !colspan=3|{{crw|IND}} !colspan=3|{{crw|AUS}} |- ! कसोटी<ref>{{cite web |title=Team India (Senior Women) squad for England T20Is and two Tests announced |url=https://www.bcci.tv/articles/2023/news/55556066/team-india-senior-women-squad-for-england-t20is-and-two-tests-announced |access-date=2 December 2023 |work=Board of Control for Cricket in India}}</ref> ! वनडे<ref>{{cite web |access-date=25 December 2023 |title=Team India’s ODI & T20I squad against Australia announced |url=https://www.bcci.tv/articles/2023/news/55556077/team-india-s-odi-t20i-squad-announced?platform=international&type=women |website=Board of Control for Cricket in India |archive-date=2023-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231225071907/https://www.bcci.tv/articles/2023/news/55556077/team-india-s-odi-t20i-squad-announced?platform=international&type=women |url-status=dead }}</ref> ! टी२०आ<ref>{{cite web |access-date=25 December 2023 |title=Ishaque, Patil, Kashyap, Sadhu get maiden ODI call-up for Australia series |url=https://www.espncricinfo.com/story/ind-vs-aus-women-s-odi-richa-ghosh-shreyanka-patil-renuka-thakur-come-in-as-india-name-strong-squad-1414167 |website=ESPNcricinfo}}</ref> ! कसोटी<ref>{{cite web |title=Healy and Brown named for India tour, Cheatle recalled, but no captain yet |url=https://www.espncricinfo.com/story/australia-news-alyssa-healy-and-darcie-brown-named-for-india-tour-but-no-captain-is-confirmed-yet-1408736 |access-date=8 December 2023 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ! वनडे<ref>{{cite web |title=Cheatle bolts back into Aussie squad for India tour |url=https://www.cricket.com.au/news/3785221/australia-squad-womens-tour-of-india-lauren-cheatle-return-captaincy-announcement-lanning-healy |access-date=8 December 2023 |work=Cricket Australia}}</ref> ! टी२०आ<ref>{{cite web |title=Top WBBL wicket-taker Lauren Cheatle eyes Australian Test debut in India |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/nov/14/top-wbbl-wicket-taker-lauren-cheatle-eyes-australian-test-debut-in-india |access-date=8 December 2023 |work=The Guardian}}</ref> |- style="vertical-align:top" | * [[हरमनप्रीत कौर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * [[स्मृती मानधना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उपकर्णधार]]) * [[यस्तिका भाटिया]] ([[यष्टिरक्षक]]) * [[हरलीन देओल]] * [[रिचा घोष]] ([[यष्टिरक्षक]]) * [[राजेश्वरी गायकवाड]] * [[सायका इशाक]] * [[जेमिमाह रॉड्रिग्ज]] * [[दीप्ती शर्मा]] * [[मेघना सिंग]] * [[तितास साधू]] * [[शुभा सतीश]] * [[रेणुका सिंग]] * [[स्नेह राणा]] * [[पूजा वस्त्रकार]] * [[शेफाली वर्मा]] | * [[हरमनप्रीत कौर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * [[स्मृती मानधना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उपकर्णधार]]) * [[यस्तिका भाटिया]] ([[यष्टिरक्षक]]) * [[हरलीन देओल]] * [[रिचा घोष]] ([[यष्टिरक्षक]]) * [[सायका इशाक]] * मन्नत कश्यप * [[अमनजोत कौर]] * [[श्रेयंका पाटील]] * [[स्नेह राणा]] * [[जेमिमाह रॉड्रिग्ज]] * [[तितास साधू]] * [[दीप्ती शर्मा]] * [[रेणुका सिंग]] * [[पूजा वस्त्रकार]] * [[शेफाली वर्मा]] | * [[हरमनप्रीत कौर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * [[स्मृती मानधना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उपकर्णधार]]) * [[कनिका आहुजा]] * [[यस्तिका भाटिया]] ([[यष्टिरक्षक]]) * [[रिचा घोष]] ([[यष्टिरक्षक]]) * [[सायका इशाक]] * मन्नत कश्यप * [[अमनजोत कौर]] * [[मिन्नू मणी]] * [[श्रेयंका पाटील]] * [[जेमिमाह रॉड्रिग्ज]] * [[तितास साधू]] * [[दीप्ती शर्मा]] * [[रेणुका सिंग]] * [[पूजा वस्त्रकार]] * [[शेफाली वर्मा]] | * [[अलिसा हिली]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक]]) * [[ताहलिया मॅकग्रा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उपकर्णधार]]) * [[डार्सी ब्राउन]] * [[लॉरेन चीटल]] * [[ॲशले गार्डनर]] * [[किम गर्थ]] * [[हेदर ग्रॅहम]] * [[जेस जोनासेन]] * [[अलाना किंग]] * [[फोबी लिचफिल्ड]] * [[बेथ मूनी]] ([[यष्टिरक्षक]]) * [[एलिस पेरी]] * [[मेगन शुट]] * [[ॲनाबेल सदरलँड]] * [[जॉर्जिया वेरहॅम]] | * [[अलिसा हिली]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक]]) * [[ताहलिया मॅकग्रा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उपकर्णधार]]) * [[डार्सी ब्राउन]] * [[ॲशले गार्डनर]] * [[किम गर्थ]] * [[हेदर ग्रॅहम]] * [[जेस जोनासेन]] * [[अलाना किंग]] * [[फोबी लिचफिल्ड]] * [[बेथ मूनी]] ([[यष्टिरक्षक]]) * [[एलिस पेरी]] * [[मेगन शुट]] * [[ॲनाबेल सदरलँड]] * [[जॉर्जिया वेरहॅम]] | * [[अलिसा हिली]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक]]) * [[ताहलिया मॅकग्रा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उपकर्णधार]]) * [[डार्सी ब्राउन]] * [[ॲशले गार्डनर]] * [[किम गर्थ]] * [[हेदर ग्रॅहम]] * [[ग्रेस हॅरिस]] * [[जेस जोनासेन]] * [[अलाना किंग]] * [[फोबी लिचफिल्ड]] * [[बेथ मूनी]] ([[यष्टिरक्षक]]) * [[एलिस पेरी]] * [[मेगन शुट]] * [[ॲनाबेल सदरलँड]] * [[जॉर्जिया वेरहॅम]] |} १४ नोव्हेंबर २०२३ रोजी [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]]ने (सीए) कोणत्याही कर्णधाराचे नाव न घेता संघांची घोषणा केली.<ref>{{cite web |title=Australia selectors prepare for life after Lanning ahead of India |url=https://www.espncricinfo.com/story/australia-selectors-prepare-for-life-after-meg-lanning-ahead-of-india-1408631 |access-date=8 December 2023 |work=ESPNcricinfo}}</ref><ref>{{cite web |title='Have to do a lot to stop me' - Alyssa Healy confident of India Test fitness |url=https://www.espncricinfo.com/story/alyssa-healy-confident-of-india-test-fitness-have-to-do-a-lot-to-stop-me-1411901 |access-date=8 December 2023 |work=ESPNcricinfo}}</ref> ८ डिसेंबर २०२३ रोजी, [[अलिसा हिली]] आणि [[ताहलिया मॅकग्रा]] यांना तिन्ही फॉरमॅटमध्ये अनुक्रमे कर्णधार आणि उपकर्णधार म्हणून नियुक्त करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=A new chapter: Australia name new full-time captain ahead of India tour |url=https://www.icc-cricket.com/news/3814374 |access-date=8 December 2023 |work=International Cricket Council}}</ref><ref>{{cite web |title=Healy named Australia captain, McGrath handed deputy role |url=https://www.cricket.com.au/news/3813732/alyssa-healy-appointed-australia-odi-t20-test-captain-replacing-meg-lanning-tahlia-mcgrath-vice-captain |access-date=8 December 2023 |work=Cricket Australia}}</ref> ==एकमेव कसोटी== {{Two-innings cricket match | date = २१-२४ डिसेंबर २०२३ | team1 = {{crw-rt|AUS}} | team2 = {{crw|IND}} | score-team1-inns1 = २१९ (७७.४ षटके) | runs-team1-inns1 = [[ताहलिया मॅकग्रा]] ५० (५६) | wickets-team1-inns1 = [[पूजा वस्त्रकार]] ४/५३ (१६ षटके) | score-team2-inns1 = ४०६ (१२६.३ षटके) | runs-team2-inns1 = [[दीप्ती शर्मा]] ७८ (१७१) | wickets-team2-inns1 = [[ॲशली गार्डनर]] ४/१०० (४१ षटके) | score-team1-inns2 = २६१ (१०५.४ षटके) | runs-team1-inns2 = [[ताहलिया मॅकग्रा]] ७३ (१७७) | wickets-team1-inns2 = [[स्नेह राणा]] ४/६३ (२२ षटके) | score-team2-inns2 = ७५/२ (१८.४ षटके) | runs-team2-inns2 = [[स्मृती मानधना]] ३८[[नाबाद|*]] (६१) | wickets-team2-inns2 = [[ॲशली गार्डनर]] १/१८ (९ षटके) | result = भारताने ८ गडी राखून विजय मिळवला | venue = [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] | umpires = [[अनिल चौधरी]] (भारत) आणि [[नारायणन जननी]] (भारत) | motm = [[स्नेह राणा]] (भारत) | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406077.html धावफलक] | toss = ऑस्ट्रेलियाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[रिचा घोष]] (भारत) आणि [[लॉरेन चीटल]] (ऑस्ट्रेलिया) या दोघांनीही कसोटी पदार्पण केले. * भारताचा ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध कसोटी सामन्यातील हा पहिलाच विजय ठरला.<ref>{{cite web |title=IND W vs AUS W, Only Test: Sneh Rana, Pooja Vastrakar guide India to first-ever win vs Australia|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/indw-sv-ausw-only-test-sneh-rana-pooja-vastrakar-smriti-mandhana-harmanpreet-kaur-historic-win-2479877-2023-12-24 |access-date=24 December 2023 |work=India Today}}</ref> }} ==एकदिवसीय मालिका== ===पहिला एकदिवसीय=== {{Single-innings cricket match | date = २८ डिसेंबर २०२३ | time = १३:३० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|AUS}} | score1 = २८२/८ (५० षटके) | runs1 = [[जेमिमाह रॉड्रिग्ज]] ८२ (७७) | wickets1 = [[जॉर्जिया वेरहॅम]] २/५५ (९ षटके) | score2 = २८५/४ (४६.३ षटके) | runs2 = [[फोबी लिचफिल्ड]] ७८ (८९) | wickets2 = [[रेणुका सिंग]] १/३० (७ षटके) | result = ऑस्ट्रेलियाने ६ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406078.html धावफलक] | venue = [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] | umpires = साईदर्शन कुमार (भारत) आणि गायत्री वेणुगोपालन (भारत) | motm = [[फोबी लिचफिल्ड]] (ऑस्ट्रेलिया) | toss = भारताने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[सायका इशाक]]ने (भारत) वनडे पदार्पण केले. }} ===दुसरा एकदिवसीय=== {{Single-innings cricket match | date = ३० डिसेंबर २०२३ | time = १३:३० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|AUS}} | team2 = {{crw|IND}} | score1 = २५८/८ (५० षटके) | runs1 = [[फोबी लिचफिल्ड]] ६३ (९८) | wickets1 = [[दीप्ती शर्मा]] ५/३८ (१० षटके) | score2 = २५५/८ (५० षटके) | runs2 = [[रिचा घोष]] ९६ (११७) | wickets2 = [[ॲनाबेल सदरलँड]] ३/४७ (९ षटके) | result = ऑस्ट्रेलियाने ३ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406079.html धावफलक] | venue = [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] | umpires = [[वृंदा राठी]] (भारत) आणि [[नवदीप सिंग]] (भारत) | motm = [[ॲनाबेल सदरलँड]] (ऑस्ट्रेलिया) | toss = ऑस्ट्रेलियाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[श्रेयंका पाटील]] (भारत) यांनी वनडे पदार्पण केले. * सामन्याच्या दुसर्‍या डावात [[हरलीन देओल]]ने (भारत) [[स्नेह राणा]]ची [[बदली खेळाडू (क्रिकेट)|बदली खेळाडू]] म्हणून जागा घेतली.<ref>{{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/sneh-rana-concussion-substitute-harleen-deol-india-vs-australia-2nd-odi-mumbai-ind-w-aus-w-news/article67690394.ece/|title=IND-W vs AUS-W: Harleen Deol replaces Sneh Rana as concussion substitute in 2nd ODI |work=Spotstar |access-date=30 December 2023}}</ref> }} ===तिसरा एकदिवसीय=== {{Single-innings cricket match | date = २ जानेवारी २०२४ | time = १३:३० | daynight = y | team1 = {{crw-rt|AUS}} | team2 = {{crw|IND}} | score1 = ३३८/७ (५० षटके) | runs1 = [[फोबी लिचफिल्ड]] ११९ (१२५) | wickets1 = [[श्रेयंका पाटील]] ३/५७ (१० षटके) | score2 = १४८ (३२.४ षटके) | runs2 = [[स्मृती मानधना]] २९ (२९) | wickets2 = [[जॉर्जिया वेरहॅम]] ३/२३ (६.४ षटके) | result = ऑस्ट्रेलियाने १९० धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406080.html धावफलक] | venue = [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] | umpires = साईदर्शन कुमार (भारत) आणि गायत्री वेणुगोपालन (भारत) | motm = [[फोबी लिचफिल्ड]] (ऑस्ट्रेलिया) | toss = ऑस्ट्रेलियाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = मन्नत कश्यप (भारत) हिने वनडे पदार्पण केले. * [[दीप्ती शर्मा]] (भारत) हिने वनडेतील तिची १००वी विकेट घेतली.<ref>{{cite web |url= https://www.news18.com/cricket/ind-w-vs-aus-w-deepti-sharma-reaches-100-odi-wickets-for-india-becomes-fourth-indian-woman-to-achieve-feat-8725414.html|title=IND W vs AUS W: Deepti Sharma Reaches 100 ODI Wickets For India, Becomes Fourth Indian Woman To Achieve Feat|work=News18|access-date=3 January 2024}}</ref> }} ==टी२०आ मालिका== ===पहिला टी२०आ=== {{Single-innings cricket match | date = ५ जानेवारी २०२४ | time = १९:०० | night = y | team1 = {{crw-rt|AUS}} | team2 = {{crw|IND}} | score1 = १४१ (१९.२ षटके) | runs1 = [[फोबी लिचफिल्ड]] ४९ (३२) | wickets1 = [[तितास साधू]] ४/१७ (४ षटके) | score2 = १४५/१ (१७.४ षटके) | runs2 = [[शेफाली वर्मा]] ६४[[नाबाद|*]] (४४) | wickets2 = [[जॉर्जिया वेरहॅम]] १/२० (३.४ षटके) | result = भारताने ९ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406081.html धावफलक] | venue = [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] | umpires = [[नारायणन जननी]] (भारत) आणि विनोद शेषन (भारत) | motm = [[तितास साधू]] (भारत) | toss = भारताने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[स्मृती मानधना]]ने (भारत) टी२०आ मध्ये तिच्या ३,००० धावा पूर्ण केल्या.<ref>{{cite web |url= https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/smriti-mandhana-india-vs-australia-womens-t20-3000-t20i-runs-records-numbers-stats-ind-v-aus/article67709991.ece/ |title=IND-W vs AUS-W, 1st T20I: Smriti Mandhana becomes sixth batter to score 3000 runs in women’s T20Is |work=Sportstar |access-date=6 January 2024}}</ref> }} ===दुसरा टी२०आ=== {{Single-innings cricket match | date = ७ जानेवारी २०२४ | time = १९:०० | night = y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|AUS}} | score1 = १३०/८ (२० षटके) | runs1 = [[दीप्ती शर्मा]] ३० (२७) | wickets1 = [[जॉर्जिया वेरहॅम]] २/१७ (४ षटके) | score2 = १३३/४ (१९ षटके) | runs2 = [[एलिस पेरी]] ३४[[नाबाद|*]] (२१) | wickets2 = [[दीप्ती शर्मा]] २/२२ (४ षटके) | result = ऑस्ट्रेलियाने ६ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406082.html धावफलक] | venue = [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] | umpires = मदनगोपाल कुप्पूराज (भारत) आणि गायत्री वेणुगोपालन (भारत) | motm = [[किम गर्थ]] (ऑस्ट्रेलिया) | toss = ऑस्ट्रेलियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = ३०० आंतरराष्ट्रीय सामने खेळणारी [[एलिस पेरी]] ही ऑस्ट्रेलियाची पहिली महिला क्रिकेट खेळाडू ठरली.<ref>{{cite web |url= https://www.espncricinfo.com/story/ellyse-perry-reaches-300-not-out-for-australia-open-to-400-1415862 |title=Perry reaches 300 not out for Australia, open to 400 |work=ESPNcricinfo |access-date=7 January 2024}}</ref> * [[दीप्ती शर्मा]]ने (भारत) टी२०आ मध्ये तिची १,००० धाव पूर्ण केली.<ref>{{cite web |url= https://www.latestly.com/socially/sports/cricket/deepti-sharma-becomes-first-indian-in-womens-cricket-to-score-1000-runs-and-take-100-wickets-in-t20-internationals-achieves-feat-during-ind-w-vs-aus-w-2nd-t20i-2023-24-5676986.html/amp |title=Deepti Sharma Becomes First Indian in Women’s Cricket To Score 1000 Runs and Take 100 Wickets in T20 Internationals, Achieves Feat During IND-W vs AUS-W 2nd T20I 2023–24 |work=Lastly |access-date=8 January 2024}}</ref> }} ===तिसरा टी२०आ=== {{Single-innings cricket match | date = ९ जानेवारी २०२४ | time = १९:०० | night = y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|AUS}} | score1 = १४७/६ (२० षटके) | runs1 = [[रिचा घोष]] ३४ (२८) | wickets1 = [[ॲनाबेल सदरलँड]] २/१२ (४ षटके) | score2 = १४९/३ (१८.४ षटके) | runs2 = [[अलिसा हिली]] ५५ (३८) | wickets2 = [[पूजा वस्त्रकार]] २/२६ (३.४ षटके) | result = ऑस्ट्रेलिया ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406083.html धावफलक] | venue = [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] | umpires = विनोद शेषन (भारत) आणि गायत्री वेणुगोपालन (भारत) | motm = [[ॲनाबेल सदरलँड]] (ऑस्ट्रेलिया) | toss = ऑस्ट्रेलियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/australia-women-in-india-2023-24-1406065 ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर मालिका मुख्यपृष्ठ] {{२०२२-२०२५ आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप}} {{भारतीय महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ}} {{ऑस्ट्रेलिया महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२३-२४}} {{DEFAULTSORT:ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२३-२४}} [[वर्ग:इ.स. २०२३ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचे भारत दौरे|२०२३-२४]] [[वर्ग: महिला क्रिकेट]] pzt0lvqw5v1qv6qudew5fswsko3pa3g 10 342425 2700012 2490251 2026-08-07T14:01:40Z Ganesh591 62733 2700012 wikitext text/x-wiki {{navbox |name = आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम |title = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट]] हंगाम |state = collapsed |listclass = hlist |list1 = * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८७६-७७|१८७६-७७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८७८-७९|१८७८-७९]] |list2 = * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८८०|१८८०]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८८१-८२|१८८१-८२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८८२|१८८२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८८२-८३|१८८२-८३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८८४|१८८४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८८४-८५|१८८४-८५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८८६|१८८६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८८६-८७|१८८६-८७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८८७-८८|१८८७-८८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८८८|१८८८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८८८-८९|१८८८-८९]] |list3 = * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८९०|१८९०]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८९१-९२|१८९१-९२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८९३|१८९३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८९३-९४|१८९३-९४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८९४-९५|१८९४-९५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८९५|१८९५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८९५-९६|१८९५-९६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८९६|१८९६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८९६-९७|१८९६-९७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८९७|१८९७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८९७-९८|१८९७-९८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८९८-९९|१८९८-९९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १८९९|१८९९]] |list4 = * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९००|१९००]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९०१|१९०१]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९०१-०२|१९०१-०२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९०२|१९०२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९०२-०३|१९०२-०३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९०३|१९०३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९०३-०४|१९०३-०४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९०४|१९०४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९०४-०५|१९०४-०५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९०५|१९०५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९०५-०६|१९०५-०६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९०६|१९०६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९०७|१९०७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९०७-०८|१९०७-०८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९०८|१९०८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९०८-०९|१९०८-०९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९०९|१९०९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९०९-१०|१९०९-१०]] |list5 = * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९१०|१९१०]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९१०-११|१९१०-११]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९११|१९११]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९११-१२|१९११-१२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९१२|१९१२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९१३|१९१३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९१३-१४|१९१३-१४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९१४|१९१४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९१९|१९१९]] |list6 = * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२०|१९२०]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२०-२१|१९२०-२१]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२१|१९२१]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२१-२२|१९२१-२२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२२|१९२२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२२-२३|१९२२-२३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२३|१९२३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२३-२४|१९२३-२४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२४|१९२४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२४-२५|१९२४-२५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२५|१९२५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२५-२६|१९२५-२६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२६|१९२६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२६-२७|१९२६-२७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२७|१९२७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२७-२८|१९२७-२८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२८|१९२८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२८-२९|१९२८-२९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२९|१९२९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९२९-३०|१९२९-३०]] |list7 = * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३०|१९३०]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३०-३१|१९३०-३१]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३१|१९३१]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३१-३२|१९३१-३२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३२|१९३२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३२-३३|१९३२-३३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३३|१९३३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३३-३४|१९३३-३४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३४|१९३४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३४-३५|१९३४-३५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३५|१९३५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३५-३६|१९३५-३६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३६|१९३६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३६-३७|१९३६-३७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३७|१९३७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३७-३८|१९३७-३८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३८|१९३८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३८-३९|१९३८-३९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३९|१९३९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३९-४०|१९३९-४०]] |list8 = * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४०|१९४०]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४०-४१|१९४०-४१]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४१|१९४१]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४१-४२|१९४१-४२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४२|१९४२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४२-४३|१९४२-४३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४३|१९४३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४३-४४|१९४३-४४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४४|१९४४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४४-४५|१९४४-४५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४५|१९४५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४५-४६|१९४५-४६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४६|१९४६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४६-४७|१९४६-४७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४७|१९४७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४७-४८|१९४७-४८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४८|१९४८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४८-४९|१९४८-४९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४९|१९४९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४९-५०|१९४९-५०]] |list9 = * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५०|१९५०]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५०-५१|१९५०-५१]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५१|१९५१]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५१-५२|१९५१-५२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५२|१९५२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५२-५३|१९५२-५३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५३|१९५३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५३-५४|१९५३-५४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५४|१९५४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५४-५५|१९५४-५५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५५|१९५५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५५-५६|१९५५-५६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५६|१९५६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५६-५७|१९५६-५७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५७|१९५७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५७-५८|१९५७-५८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५८|१९५८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५८-५९|१९५८-५९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५९|१९५९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५९-६०|१९५९-६०]] |list10 = * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६०|१९६०]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६०-६१|१९६०-६१]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६१|१९६१]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६१-६२|१९६१-६२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६२|१९६२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६२-६३|१९६२-६३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६३|१९६३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६३-६४|१९६३-६४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६४|१९६४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६४-६५|१९६४-६५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६५|१९६५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६५-६६|१९६५-६६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६६|१९६६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६६-६७|१९६६-६७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६७|१९६७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६७-६८|१९६७-६८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६८|१९६८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६८-६९|१९६८-६९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६९|१९६९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९६९-७०|१९६९-७०]] |list11 = * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७०|१९७०]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७०-७१|१९७०-७१]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७१|१९७१]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७१-७२|१९७१-७२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७२|१९७२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७२-७३|१९७२-७३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७३|१९७३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७३-७४|१९७३-७४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७४|१९७४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७४-७५|१९७४-७५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७५|१९७५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७५-७६|१९७५-७६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७६|१९७६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७६-७७|१९७६-७७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७७|१९७७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७७-७८|१९७७-७८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७८|१९७८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७८-७९|१९७८-७९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७९|१९७९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७९-८०|१९७९-८०]] |list12 = * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८०|१९८०]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८०-८१|१९८०-८१]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८१|१९८१]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८१-८२|१९८१-८२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८२|१९८२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८२-८३|१९८२-८३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८३|१९८३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८३-८४|१९८३-८४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८४|१९८४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८४-८५|१९८४-८५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८५|१९८५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८५-८६|१९८५-८६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८६|१९८६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८६-८७|१९८६-८७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८७|१९८७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८७-८८|१९८७-८८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८८|१९८८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८८-८९|१९८८-८९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८९|१९८९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८९-९०|१९८९-९०]] |list13 = * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९०|१९९०]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९०-९१|१९९०-९१]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९१|१९९१]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९१-९२|१९९१-९२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९२|१९९२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९२-९३|१९९२-९३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९३|१९९३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९३-९४|१९९३-९४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९४|१९९४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९४-९५|१९९४-९५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९५|१९९५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९५-९६|१९९५-९६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९६|१९९६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९६-९७|१९९६-९७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९७|१९९७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९७-९८|१९९७-९८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९८|१९९८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९८-९९|१९९८-९९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९९|१९९९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९९-२०००|१९९९-२०००]] |list14 = * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०००|२०००]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०००-०१|२०००-०१]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००१|२००१]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००१-०२|२००१-०२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००२|२००२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००२-०३|२००२-०३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००३|२००३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००३-०४|२००३-०४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००४|२००४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००४-०५|२००४-०५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००५|२००५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००५-०६|२००५-०६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००६|२००६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००६-०७|२००६-०७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००७|२००७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००७-०८|२००७-०८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००८|२००८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००८-०९|२००८-०९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००९|२००९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००९-१०|२००९-१०]] |list15 = * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१०|२०१०]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१०-११|२०१०-११]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०११|२०११]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०११-१२|२०११-१२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१२|२०१२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१२-१३|२०१२-१३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१३|२०१३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१३-१४|२०१३-१४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१४|२०१४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१४-१५|२०१४-१५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१५|२०१५]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१५-१६|२०१५-१६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१६|२०१६]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१६-१७|२०१६-१७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१७|२०१७]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१७-१८|२०१७-१८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१८|२०१८]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१८-१९|२०१८-१९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१९|२०१९]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१९-२०|२०१९-२०]] |list16 = * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२०|२०२०]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२०-२१|२०२०-२१]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२१|२०२१]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२१-२२|२०२१-२२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२२|२०२२]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२२-२३|२०२२-२३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२३|२०२३]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२३-२४|२०२३-२४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४|२०२४]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४-२५|२०२४-२५]] |list17 = * '''असोसिएट हंगाम''' |list18 = * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१८|२०१८]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१८-१९|२०१८-१९]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१९|२०१९]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१९-२०|२०१९-२०]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२०|२०२०]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२०-२१|२०२०-२१]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२१|२०२१]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२१-२२|२०२१-२२]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२२|२०२२]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२२-२३|२०२२-२३]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२३|२०२३]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२३-२४|२०२३-२४]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४|२०२४]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४-२५|२०२४-२५]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५|२०२५]] }}<noinclude> [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षानुवर्षे नेव्हिगेशनल बॉक्स]] </noinclude> oz0vv6c4s2l2i5uutad58z05gb2vxfn 0 343676 2700170 2372351 2026-08-08T05:50:29Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700170 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = निक वेल्च | image = | country = झिम्बाब्वे | fullname = निकोलस रॉय वेल्च | birth_date = {{birth date and age|1998|2|5|df=yes}} | birth_place = [[हरारे]], झिम्बाब्वे | batting = उजव्या हाताचा | bowling = उजवा हात [[लेग ब्रेक]] | role = [[फलंदाजी (क्रिकेट)|फलंदाज]] | international = true | T20Idebutdate = २४ ऑक्टोबर | T20Idebutyear = २०२३ | T20Idebutagainst = नामिबिया | T20Icap = ७३ | lastT20Idate = २९ नोव्हेंबर | lastT20Iyear = २०२३ | lastT20Iagainst = नायजेरिया | club1 = [[माशोनालँड ईगल्स]] | year1 = २०१३/१४ | club2 = [[लॉफबरो एमसीसी युनिव्हर्सिटी|लॉफबरो एमसीसीयू]] | year2 = २०१९ | club3 = [[लीसेस्टरशायर काउंटी क्रिकेट क्लब|लीसेस्टरशायर]] | year3 = {{nowrap|२०२०-२०२३}} | clubnumber3 = ६७ | club4 = माशोनालँड ईगल्स | year4 = २०२३/२४ | columns = 4 | hidedeliveries = true | column1 = [[ट्वेन्टी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०आ]] | matches1 = ७ | runs1 = ९७ | bat avg1 = १३.८५ | 100s/50s1 = ०/० | top score1 = २५ | catches/stumpings1 = ०/- | column2 = [[प्रथम वर्गीय क्रिकेट|प्रथम श्रेणी]] | matches2 = १९ | runs2 = ५९५ | bat avg2 = २३.८० | 100s/50s2 = १/२ | top score2 = १०० | catches/stumpings2 = १२/- | column3 = [[लिस्ट अ क्रिकेट|लिस्ट अ]] | matches3 = २८ | runs3 = ८७७ | bat avg3 = ३२.४८ | 100s/50s3 = १/७ | top score3 = १२७[[नाबाद|*]] | catches/stumpings3 = १०/- | column4 = [[ट्वेन्टी-२०|टी-२०]] | matches4 = ३७ | runs4 = ७८९ | bat avg4 = २२.५४ | 100s/50s4 = ०/२ | top score4 = ६८ | catches/stumpings4 = ६/- | date = २१ जानेवारी २०२४ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/696145.html क्रिकइन्फो }} '''निकोलस रॉय वेल्च''' (जन्म ५ फेब्रुवारी १९९८) हा झिम्बाब्वेचा क्रिकेट खेळाडू आहे जो मॅशोनालँड ईगल्सकडून खेळला होता.<ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/696145.html |title=Nick Welch |accessdate=26 March 2019 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> झिम्बाब्वेमध्ये देशांतर्गत क्रिकेट खेळल्यानंतर, सप्टेंबर २०२० मध्ये लीसेस्टरशायर काउंटी क्रिकेट क्लबसाठी खेळण्यासाठी तो इंग्लंडला गेला.<ref>{{cite web |url=https://www.leicestershireccc.co.uk/news/2020/september/welch-signs-with-running-foxes.html |title=Welch signs with Running Foxes |work=Leicestershire County Cricket Club |accessdate=13 September 2020 |archive-date=2020-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929134909/https://www.leicestershireccc.co.uk/news/2020/september/welch-signs-with-running-foxes.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.thecricketer.com/Topics/news/leicestershire_sign_batsman_nick_welch_2022_season.html |title=Leicestershire sign batsman Nick Welch until end of 2022 season |work=The Cricketer |accessdate=13 September 2020}}</ref> त्याच महिन्यात त्याला यूकेचे नागरिकत्वही मिळाले.<ref>{{cite web|url=https://www.chronicle.co.zw/zimbabwe-cricket-prodigy-gets-uk-citizenship/ |title=Zimbabwe cricket prodigy gets UK citizenship |work=Chronicle |accessdate=20 September 2020}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT: वेल्च, निक}} [[वर्ग:झिम्बाब्वेचे क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग: पुरुष चरित्रलेख]] 340f2vx5bpngq0gozl35zghip2ntkz4 0 344818 2700018 2409697 2026-08-07T15:01:12Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2700018 wikitext text/x-wiki {{इतिहासलेखन}} {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट संप्रती मौर्य | पदवी = सम्राट | चित्र = Emperor Samprati Maurya.jpg | चित्र_शीर्षक = संप्रती मौर्य | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स.पू. २२४]] - [[इ.स.पू. २१५]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स.पू. २२४]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = संप्रती मौर्य | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक =[[पाटलीपुत्र]], [[मौर्य साम्राज्य]] | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स.पू. २१५]] | मृत्यू_स्थान = [[पाटलीपुत्र]], [[मौर्य साम्राज्य]] | पूर्वाधिकारी = | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = | वडील = [[कुणाल|युवराज कुणाल]] | आई = [[कंचनमाला|युवराज्ञी कंचनमाला]] | पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = [[शालिशुक]] | राजवंश = [[मौर्य वंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[जैन धर्म]] | तळटिपा = }} '''संप्रती मौर्य''' हा [[कुणाल|युवराज कुणाल]] आणि [[कंचनमाला|युवराज्ञी कंचनमाला]] यांचा पुत्र होता. तो [[सम्राट अशोक]] आणि [[पद्मावती (अशोकपत्नी)|महाराणी पद्मावती]] यांचा नातू होता. तो [[मौर्य साम्राज्य|मौर्य साम्राज्याचा]] पाचवा सम्राट होता. [[वर्ग:मौर्य साम्राज्य]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] bok709t7z36ips358483brklamw3dcy 2700024 2700018 2026-08-07T15:34:30Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2700024 wikitext text/x-wiki {{इतिहासलेखन}} {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट संप्रती मौर्य | पदवी = सम्राट | चित्र = Emperor Samprati Maurya.jpg | चित्र_शीर्षक = संप्रती मौर्य | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स.पू. २२४]] - [[इ.स.पू. २१५]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स.पू. २२४]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = संप्रती मौर्य | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक =[[पाटलीपुत्र]], [[मौर्य साम्राज्य]] | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स.पू. २१५]] | मृत्यू_स्थान = [[पाटलीपुत्र]], [[मौर्य साम्राज्य]] | पूर्वाधिकारी = [[दशरथ मौर्य]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[शालिशुक]] | वडील = [[कुणाल|युवराज कुणाल]] | आई = [[कंचनमाला|युवराज्ञी कंचनमाला]] | पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = [[शालिशुक]] | राजवंश = [[मौर्य वंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[जैन धर्म]] | तळटिपा = }} '''संप्रती मौर्य''' हा [[कुणाल|युवराज कुणाल]] आणि [[कंचनमाला|युवराज्ञी कंचनमाला]] यांचा पुत्र होता. तो [[सम्राट अशोक]] आणि [[पद्मावती (अशोकपत्नी)|महाराणी पद्मावती]] यांचा नातू होता. तो [[मौर्य साम्राज्य|मौर्य साम्राज्याचा]] पाचवा सम्राट होता. [[वर्ग:मौर्य साम्राज्य]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] i076biv3p4fea1kphajqdq8bpitzuze 0 345713 2700208 2692627 2026-08-08T09:40:58Z ~2026-43673-12 186054 /* नांदेड-लातूर रेल्वेमार्ग */ 2700208 wikitext text/x-wiki {{बदल}} '''नांदेड-देगलूर-बिदर''' हा प्रस्तावित लोहमार्ग असून महाराष्ट्र व कर्नाटक सरकारने ५०:५० वाटा वाटून घेण्याचे निश्चित केले आहे. यासाठी * [[बिदर]] येथे अनेक ऐतिहासिक गुरुद्वारे आहेत, त्यामुळे नांदेडच्या [[तख्त सचखंड श्री हुजुर अबचलनगर साहिब]] गुरुद्वाऱ्याला भेट देणाऱ्या पर्यटकांना लगेच बिदरच्या नानकझिरा-साहिब [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Guru_Nanak_Jhira_Sahib] गुरुद्वाऱ्याचे दर्शन होण्यासाठी तसेच ** बेंगळूरुचे अंतर कमी होण्यासाठी हा लोहमार्ग महत्त्वाचा ठरतो. प्रस्तावित नांदेड-बिदर या नव्या रेल्वेमार्गाची एकूण लांबी १५७.०५० किलोमीटर असून *त्यापैकी १००.७५ किमी मार्ग महाराष्ट्रातील आहे आणि ** उर्वरित ५६.३० कि.मी. मार्ग कर्नाटकमध्ये आहे. ह्या सरळ अशा रेल्वेमार्गामुळे बिदर ते नांदेड हे अंतर १४५ कि.मी.ने कमी होईल. == स्थानके == {{BS-map |title=नांदेड बिदर रेल्वेमार्ग |navbar=नांदेड बिदर रेल्वेमार्ग |title-bg=#27404E |title-color=white |collapse={{{collapse|}}} |map= {{BS|KBHFa||{{rws|नांदेड जंक्शन}} {{rint|rail}} {{rint|park}}}} {{BS|pHST||{{rws|मालटेकडी}}}} {{BS|HST||{{rws|मातासाहिब मुगट}}}} {{BS|pHST||{{rws|मारतळा}}}} {{BS|HST||{{rws|कामळज}}}} {{BS|pHST||{{rws|नायगांव रोड}}}} {{BS|pHST||{{rws|नरसी}}}} {{BS|pHST||{{rws|बेटमोगरा}}}} {{BS7|||CONTgq|ABZg+r|||||''{{rws|लातूररोड}}कडे''}} {{BS|HST||{{rws|खानापूर}}}} {{BS2|STRq|ABZgr||देगलूर जंक्शन}} {{BS|pHST||{{rws|करडखेड}}}} {{BS|pHST||{{rws|मरखेल}} (केबिन)}} {{BS|pHST||{{rws|हाणेगांव}}}} {{BS|HST||{{rws|औराद}}}} {{BS|pHST||{{rws|संतपूर}}}} {{BS|pHST||{{rws|जानवाडा}}}} {{BS|pHST||{{rws|बालूर}}}} {{BS|HST||{{rws|हलबर्गा}}}} {{BS|pHST||{{rws|माणगांव}}}} {{BS7||||ABZg+l|CONTfq||||''[[साईनगर शिर्डी रेल्वे स्थानक|शिर्डी]]कडे''}} {{BS|HST||{{rws|धृपत}}{{rint|rail}}}} {{BS|pHST||{{rws|हौदगाव}}}} {{BS|pHST||{{rws|संवत्सर}}}} {{BS|HST||{{rws|कोपरगाव}}}} {{BS|HST||{{rws|येवला}}}} {{BS7|||CONTgq|ABZg+r|||||''{{rws|औरंगाबाद}}कडे''}} {{BS|HST||{{rws|अंकाई}}{{rint|rail}}}} {{BS|pHST||{{rws|अंकाई किल्ला}}}} {{BS|KBHFe||{{rws|बिदर जंक्शन}} {{rint|rail}}}} }}<noinclude> * लोहमार्गावरील प्रस्तावित स्थानके # [[हुजूर साहेब नांदेड रेल्वे स्थानक]] # [[मुगट जंक्शन रेल्वे स्थानक]] # आमदूरा (मारतळा) # कृष्णुर/कामळज (माळकौठा) # [[नायगांव]] # नरसी-कामरसपल्ली # बेटमोगरा (माऊली) # आदमपूर # खानापूर जंक्शन # [[देगलूर]] जं.(बोधन-लातूररोड रेल्वेमार्ग) # करडखेड # मरखेल # हाणेगांव # [[औराद]] # संतपूर (हौदगाव) # जानवाडा(धृपत-माणगांव) # बालूर # हलबर्गा # [[बिदर]] == नांदेड-लातूर रेल्वेमार्ग == * १०४ किमीचा लोहमार्ग मंजूर मार्गे: अहमदपूर == लातूर रोड-बोधन लोहमार्ग == {{बदल}} लातूररोड ते बोधन (मार्गे: जळकोट-मुखेड-नरसी-बिलोली) रेल्वेमार्ग प्रस्तावित आहे. * सदरील मार्ग हा १३० किलोमीटर अंतराचा असून या रेल्वे मार्गावर कुठेही नदी, पर्वत किंवा अडथळ्याचे ठिकाण नसून सरळ मार्ग आहे. [[देगलूर]] येथे बिदर मार्गामुळे संभावित जंक्शन तयार होईल. या भौगोलिक परिस्थितीचा फायदा घेऊन जनतेच्या हितासाठी हा दोन जिल्ह्यांना, ५ मंडळांना जोडणारा रेल्वे मार्ग सुरू व्हावा व हा नवीन रेल्वे मार्ग मंजूर झाल्यास लातूरमधील [[जळकोट]], [[चाकुर]] तर नांदेड जिल्ह्यातील [[मुखेड]], [[कंधार]], नरसी-[[नायगाव]], [[बिलोली]] व [[देगलूर]] या तालुक्यांचा विकास होणार आहे. * मुंबई ते [[विशाखापट्टणम]] (मार्गे-[[वारंगल]]) या महत्त्वाच्या बंदरांना जोडणाऱ्या रेल्वे संपर्काचा हा एक महत्त्वाचा दुवा ठरणार असून ** सुमारे 135 किलोमीटर लांबीचा हा रेल्वेमार्ग बोधन, बिलोली, नरसी, धामणगाव, मुखेड, सांगवी, लादगा, कुमठा, जळकोट आणि लातूर रोड या भागांतून जाणार आहे. '''बोधन-बिलोली-नरसी-मुखेड-जळकोट ते लातूर रोड रेल्वेमार्ग''' (बोधन-जळकोट-लातूररोड लोहमार्ग) [[वर्ग:भारतीय रेल्वे]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक]] [[वर्ग:कर्नाटकमधील रेल्वे वाहतूक]] 4bwo0kc403canqfn7nstt2ufg0kyqgj 2700209 2700208 2026-08-08T09:41:52Z ~2026-43673-12 186054 /* स्थानके */ 2700209 wikitext text/x-wiki {{बदल}} '''नांदेड-देगलूर-बिदर''' हा प्रस्तावित लोहमार्ग असून महाराष्ट्र व कर्नाटक सरकारने ५०:५० वाटा वाटून घेण्याचे निश्चित केले आहे. यासाठी * [[बिदर]] येथे अनेक ऐतिहासिक गुरुद्वारे आहेत, त्यामुळे नांदेडच्या [[तख्त सचखंड श्री हुजुर अबचलनगर साहिब]] गुरुद्वाऱ्याला भेट देणाऱ्या पर्यटकांना लगेच बिदरच्या नानकझिरा-साहिब [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Guru_Nanak_Jhira_Sahib] गुरुद्वाऱ्याचे दर्शन होण्यासाठी तसेच ** बेंगळूरुचे अंतर कमी होण्यासाठी हा लोहमार्ग महत्त्वाचा ठरतो. प्रस्तावित नांदेड-बिदर या नव्या रेल्वेमार्गाची एकूण लांबी १५७.०५० किलोमीटर असून *त्यापैकी १००.७५ किमी मार्ग महाराष्ट्रातील आहे आणि ** उर्वरित ५६.३० कि.मी. मार्ग कर्नाटकमध्ये आहे. ह्या सरळ अशा रेल्वेमार्गामुळे बिदर ते नांदेड हे अंतर १४५ कि.मी.ने कमी होईल. == स्थानके == {{BS-map |title=नांदेड बिदर रेल्वेमार्ग |navbar=नांदेड बिदर रेल्वेमार्ग |title-bg=#27404E |title-color=white |collapse={{{collapse|}}} |map= {{BS|KBHFa||{{rws|नांदेड जंक्शन}} {{rint|rail}} {{rint|park}}}} {{BS|pHST||{{rws|मालटेकडी}}}} {{BS|HST||{{rws|मातासाहिब मुगट}}}} {{BS|pHST||{{rws|मारतळा}}}} {{BS|HST||{{rws|कामळज}}}} {{BS|pHST||{{rws|नायगांव रोड}}}} {{BS|pHST||{{rws|नरसी}}}} {{BS|pHST||{{rws|बेटमोगरा}}}} {{BS7|||CONTgq|ABZg+r|||||''{{rws|लातूररोड}}कडे''}} {{BS|HST||{{rws|खानापूर}}}} {{BS2|STRq|ABZgr||देगलूर जंक्शन}} {{BS|pHST||{{rws|करडखेड}}}} {{BS|pHST||{{rws|मरखेल}} (केबिन)}} {{BS|pHST||{{rws|हाणेगांव}}}} {{BS|HST||{{rws|औराद}}}} {{BS|pHST||{{rws|संतपूर}}}} {{BS|pHST||{{rws|जानवाडा}}}} {{BS|pHST||{{rws|बालूर}}}} {{BS|HST||{{rws|हलबर्गा}}}} {{BS|pHST||{{rws|माणगांव}}}} {{BS7||||ABZg+l|CONTfq||||''[[साईनगर शिर्डी रेल्वे स्थानक|शिर्डी]]कडे''}} {{BS|HST||{{rws|धृपत}}{{rint|rail}}}} {{BS|pHST||{{rws|हौदगाव}}}} {{BS|HST||{{rws|येवला}}}} {{BS7|||CONTgq|ABZg+r|||||''{{rws|औरंगाबाद}}कडे''}} {{BS|HST||{{rws|अंकाई}}{{rint|rail}}}} {{BS|pHST||{{rws|अंकाई किल्ला}}}} {{BS|KBHFe||{{rws|बिदर जंक्शन}} {{rint|rail}}}} }}<noinclude> * लोहमार्गावरील प्रस्तावित स्थानके # [[हुजूर साहेब नांदेड रेल्वे स्थानक]] # [[मुगट जंक्शन रेल्वे स्थानक]] # आमदूरा (मारतळा) # कृष्णुर/कामळज (माळकौठा) # [[नायगांव]] # नरसी-कामरसपल्ली # बेटमोगरा (माऊली) # आदमपूर # खानापूर जंक्शन # [[देगलूर]] जं.(बोधन-लातूररोड रेल्वेमार्ग) # करडखेड # मरखेल # हाणेगांव # [[औराद]] # संतपूर (हौदगाव) # जानवाडा(धृपत-माणगांव) # बालूर # हलबर्गा # [[बिदर]] == नांदेड-लातूर रेल्वेमार्ग == * १०४ किमीचा लोहमार्ग मंजूर मार्गे: अहमदपूर == लातूर रोड-बोधन लोहमार्ग == {{बदल}} लातूररोड ते बोधन (मार्गे: जळकोट-मुखेड-नरसी-बिलोली) रेल्वेमार्ग प्रस्तावित आहे. * सदरील मार्ग हा १३० किलोमीटर अंतराचा असून या रेल्वे मार्गावर कुठेही नदी, पर्वत किंवा अडथळ्याचे ठिकाण नसून सरळ मार्ग आहे. [[देगलूर]] येथे बिदर मार्गामुळे संभावित जंक्शन तयार होईल. या भौगोलिक परिस्थितीचा फायदा घेऊन जनतेच्या हितासाठी हा दोन जिल्ह्यांना, ५ मंडळांना जोडणारा रेल्वे मार्ग सुरू व्हावा व हा नवीन रेल्वे मार्ग मंजूर झाल्यास लातूरमधील [[जळकोट]], [[चाकुर]] तर नांदेड जिल्ह्यातील [[मुखेड]], [[कंधार]], नरसी-[[नायगाव]], [[बिलोली]] व [[देगलूर]] या तालुक्यांचा विकास होणार आहे. * मुंबई ते [[विशाखापट्टणम]] (मार्गे-[[वारंगल]]) या महत्त्वाच्या बंदरांना जोडणाऱ्या रेल्वे संपर्काचा हा एक महत्त्वाचा दुवा ठरणार असून ** सुमारे 135 किलोमीटर लांबीचा हा रेल्वेमार्ग बोधन, बिलोली, नरसी, धामणगाव, मुखेड, सांगवी, लादगा, कुमठा, जळकोट आणि लातूर रोड या भागांतून जाणार आहे. '''बोधन-बिलोली-नरसी-मुखेड-जळकोट ते लातूर रोड रेल्वेमार्ग''' (बोधन-जळकोट-लातूररोड लोहमार्ग) [[वर्ग:भारतीय रेल्वे]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक]] [[वर्ग:कर्नाटकमधील रेल्वे वाहतूक]] 3r53ql1y1gupme327ck4fz1zi85he75 2700210 2700209 2026-08-08T09:42:59Z ~2026-43673-12 186054 /* स्थानके */ 2700210 wikitext text/x-wiki {{बदल}} '''नांदेड-देगलूर-बिदर''' हा प्रस्तावित लोहमार्ग असून महाराष्ट्र व कर्नाटक सरकारने ५०:५० वाटा वाटून घेण्याचे निश्चित केले आहे. यासाठी * [[बिदर]] येथे अनेक ऐतिहासिक गुरुद्वारे आहेत, त्यामुळे नांदेडच्या [[तख्त सचखंड श्री हुजुर अबचलनगर साहिब]] गुरुद्वाऱ्याला भेट देणाऱ्या पर्यटकांना लगेच बिदरच्या नानकझिरा-साहिब [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Guru_Nanak_Jhira_Sahib] गुरुद्वाऱ्याचे दर्शन होण्यासाठी तसेच ** बेंगळूरुचे अंतर कमी होण्यासाठी हा लोहमार्ग महत्त्वाचा ठरतो. प्रस्तावित नांदेड-बिदर या नव्या रेल्वेमार्गाची एकूण लांबी १५७.०५० किलोमीटर असून *त्यापैकी १००.७५ किमी मार्ग महाराष्ट्रातील आहे आणि ** उर्वरित ५६.३० कि.मी. मार्ग कर्नाटकमध्ये आहे. ह्या सरळ अशा रेल्वेमार्गामुळे बिदर ते नांदेड हे अंतर १४५ कि.मी.ने कमी होईल. == स्थानके == {{BS-map |title=नांदेड बिदर रेल्वेमार्ग |navbar=नांदेड बिदर रेल्वेमार्ग |title-bg=#27404E |title-color=white |collapse={{{collapse|}}} |map= {{BS|KBHFa||{{rws|नांदेड जंक्शन}} {{rint|rail}} {{rint|park}}}} {{BS|pHST||{{rws|मालटेकडी}}}} {{BS|HST||{{rws|मातासाहिब मुगट}}}} {{BS|pHST||{{rws|मारतळा}}}} {{BS|HST||{{rws|कामळज}}}} {{BS|pHST||{{rws|नायगांव रोड}}}} {{BS|pHST||{{rws|नरसी}}}} {{BS|pHST||{{rws|बेटमोगरा}}}} {{BS7|||CONTgq|ABZg+r|||||''{{rws|लातूररोड}}कडे''}} {{BS|HST||{{rws|खानापूर}}}} {{BS2|STRq|ABZgr||देगलूर जंक्शन}} {{BS|pHST||{{rws|करडखेड}}}} {{BS|pHST||{{rws|मरखेल}} (केबिन)}} {{BS|pHST||{{rws|हाणेगांव}}}} {{BS|HST||{{rws|औराद}}}} {{BS|pHST||{{rws|संतपूर}}}} {{BS|pHST||{{rws|जानवाडा}}}} {{BS|pHST||{{rws|बालूर}}}} {{BS|HST||{{rws|हलबर्गा}}}} {{BS7||||ABZg+l|CONTfq||||''[[साईनगर शिर्डी रेल्वे स्थानक|शिर्डी]]कडे''}} {{BS|HST||{{rws|धृपत}}{{rint|rail}}}} {{BS|pHST||{{rws|हौदगाव}}}} {{BS7|||CONTgq|ABZg+r|||||''{{rws|औरंगाबाद}}कडे''}} {{BS|HST||{{rws|अंकाई}}{{rint|rail}}}} {{BS|pHST||{{rws|अंकाई किल्ला}}}} {{BS|KBHFe||{{rws|बिदर जंक्शन}} {{rint|rail}}}} }}<noinclude> * लोहमार्गावरील प्रस्तावित स्थानके # [[हुजूर साहेब नांदेड रेल्वे स्थानक]] # [[मुगट जंक्शन रेल्वे स्थानक]] # आमदूरा (मारतळा) # कृष्णुर/कामळज (माळकौठा) # [[नायगांव]] # नरसी-कामरसपल्ली # बेटमोगरा (माऊली) # आदमपूर # खानापूर जंक्शन # [[देगलूर]] जं.(बोधन-लातूररोड रेल्वेमार्ग) # करडखेड # मरखेल # हाणेगांव # [[औराद]] # संतपूर (हौदगाव) # जानवाडा(धृपत-माणगांव) # बालूर # हलबर्गा # [[बिदर]] == नांदेड-लातूर रेल्वेमार्ग == * १०४ किमीचा लोहमार्ग मंजूर मार्गे: अहमदपूर == लातूर रोड-बोधन लोहमार्ग == {{बदल}} लातूररोड ते बोधन (मार्गे: जळकोट-मुखेड-नरसी-बिलोली) रेल्वेमार्ग प्रस्तावित आहे. * सदरील मार्ग हा १३० किलोमीटर अंतराचा असून या रेल्वे मार्गावर कुठेही नदी, पर्वत किंवा अडथळ्याचे ठिकाण नसून सरळ मार्ग आहे. [[देगलूर]] येथे बिदर मार्गामुळे संभावित जंक्शन तयार होईल. या भौगोलिक परिस्थितीचा फायदा घेऊन जनतेच्या हितासाठी हा दोन जिल्ह्यांना, ५ मंडळांना जोडणारा रेल्वे मार्ग सुरू व्हावा व हा नवीन रेल्वे मार्ग मंजूर झाल्यास लातूरमधील [[जळकोट]], [[चाकुर]] तर नांदेड जिल्ह्यातील [[मुखेड]], [[कंधार]], नरसी-[[नायगाव]], [[बिलोली]] व [[देगलूर]] या तालुक्यांचा विकास होणार आहे. * मुंबई ते [[विशाखापट्टणम]] (मार्गे-[[वारंगल]]) या महत्त्वाच्या बंदरांना जोडणाऱ्या रेल्वे संपर्काचा हा एक महत्त्वाचा दुवा ठरणार असून ** सुमारे 135 किलोमीटर लांबीचा हा रेल्वेमार्ग बोधन, बिलोली, नरसी, धामणगाव, मुखेड, सांगवी, लादगा, कुमठा, जळकोट आणि लातूर रोड या भागांतून जाणार आहे. '''बोधन-बिलोली-नरसी-मुखेड-जळकोट ते लातूर रोड रेल्वेमार्ग''' (बोधन-जळकोट-लातूररोड लोहमार्ग) [[वर्ग:भारतीय रेल्वे]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक]] [[वर्ग:कर्नाटकमधील रेल्वे वाहतूक]] kbjmi8nhvvwfmk1wq0wsporzab5x6u1 2700212 2700210 2026-08-08T09:46:16Z ~2026-43673-12 186054 /* स्थानके */ 2700212 wikitext text/x-wiki {{बदल}} '''नांदेड-देगलूर-बिदर''' हा प्रस्तावित लोहमार्ग असून महाराष्ट्र व कर्नाटक सरकारने ५०:५० वाटा वाटून घेण्याचे निश्चित केले आहे. यासाठी * [[बिदर]] येथे अनेक ऐतिहासिक गुरुद्वारे आहेत, त्यामुळे नांदेडच्या [[तख्त सचखंड श्री हुजुर अबचलनगर साहिब]] गुरुद्वाऱ्याला भेट देणाऱ्या पर्यटकांना लगेच बिदरच्या नानकझिरा-साहिब [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Guru_Nanak_Jhira_Sahib] गुरुद्वाऱ्याचे दर्शन होण्यासाठी तसेच ** बेंगळूरुचे अंतर कमी होण्यासाठी हा लोहमार्ग महत्त्वाचा ठरतो. प्रस्तावित नांदेड-बिदर या नव्या रेल्वेमार्गाची एकूण लांबी १५७.०५० किलोमीटर असून *त्यापैकी १००.७५ किमी मार्ग महाराष्ट्रातील आहे आणि ** उर्वरित ५६.३० कि.मी. मार्ग कर्नाटकमध्ये आहे. ह्या सरळ अशा रेल्वेमार्गामुळे बिदर ते नांदेड हे अंतर १४५ कि.मी.ने कमी होईल. == स्थानके == {{BS-map |title=नांदेड बिदर रेल्वेमार्ग |navbar=नांदेड बिदर रेल्वेमार्ग |title-bg=#27404E |title-color=white |collapse={{{collapse|}}} |map= {{BS|KBHFa||{{rws|नांदेड जंक्शन}} {{rint|rail}} {{rint|park}}}} {{BS|pHST||{{rws|मालटेकडी}}}} {{BS|HST||{{rws|मातासाहिब मुगट}}}} {{BS|pHST||{{rws|मारतळा}}}} {{BS|HST||{{rws|कामळज}}}} {{BS|pHST||{{rws|नायगांव रोड}}}} {{BS|pHST||{{rws|नरसी}}}} {{BS|pHST||{{rws|बेटमोगरा}}}} {{BS7|||CONTgq|ABZg+r|||||''{{rws|लातूररोड}}कडे''}} {{BS|HST||{{rws|खानापूर}}}} {{BS2|STRq|ABZgr||देगलूर जंक्शन}} {{BS|pHST||{{rws|करडखेड}}}} {{BS|pHST||{{rws|मरखेल}} (केबिन)}} {{BS|pHST||{{rws|हाणेगांव}}}} {{BS|HST||{{rws|औराद}}}} {{BS|pHST||{{rws|संतपूर}}}} {{BS|pHST||{{rws|जानवाडा}}}} {{BS|pHST||{{rws|बालूर}}}} {{BS|HST||{{rws|हलबर्गा}}}} {{BS7||||ABZg+l|CONTfq||||''[[साईनगर शिर्डी रेल्वे स्थानक|शिर्डी]]कडे''}} {{BS|HST||{{rws|धृपत}}{{rint|rail}}}} {{BS|pHST||{{rws|हौदगाव}}}} {{BS7|||CONTgq|ABZg+r|||||''{{rws|औरंगाबाद}}कडे''}} {{BS|HST||{{rws|अंकाई}}{{rint|rail}}}} {{BS|pHST||{{rws|अंकाई किल्ला}}}} {{BS|KBHFe||{{rws|बिदर जंक्शन}} {{rint|rail}}}} }}<noinclude> * लोहमार्गावरील प्रस्तावित स्थानके # [[हुजूर साहेब नांदेड रेल्वे स्थानक]] # [[मुगट जंक्शन रेल्वे स्थानक]] # आमदूरा (मारतळा) # कृष्णुर/कामळज (माळकौठा) # [[नायगांव]] # नरसी-कामरसपल्ली # बेटमोगरा (माऊली) # आदमपूर # खानापूर जंक्शन # [[देगलूर]]जं.(बोधन-लातूररोड रेल्वेमार्ग) # करडखेड # मरखेल # हाणेगांव # [[औराद]] # संतपूर (हौदगाव) # जानवाडा(धृपत-माणगांव) # बालूर # हलबर्गा # [[बिदर]] == नांदेड-लातूर रेल्वेमार्ग == * १०४ किमीचा लोहमार्ग मंजूर मार्गे: अहमदपूर == लातूर रोड-बोधन लोहमार्ग == {{बदल}} लातूररोड ते बोधन (मार्गे: जळकोट-मुखेड-नरसी-बिलोली) रेल्वेमार्ग प्रस्तावित आहे. * सदरील मार्ग हा १३० किलोमीटर अंतराचा असून या रेल्वे मार्गावर कुठेही नदी, पर्वत किंवा अडथळ्याचे ठिकाण नसून सरळ मार्ग आहे. [[देगलूर]] येथे बिदर मार्गामुळे संभावित जंक्शन तयार होईल. या भौगोलिक परिस्थितीचा फायदा घेऊन जनतेच्या हितासाठी हा दोन जिल्ह्यांना, ५ मंडळांना जोडणारा रेल्वे मार्ग सुरू व्हावा व हा नवीन रेल्वे मार्ग मंजूर झाल्यास लातूरमधील [[जळकोट]], [[चाकुर]] तर नांदेड जिल्ह्यातील [[मुखेड]], [[कंधार]], नरसी-[[नायगाव]], [[बिलोली]] व [[देगलूर]] या तालुक्यांचा विकास होणार आहे. * मुंबई ते [[विशाखापट्टणम]] (मार्गे-[[वारंगल]]) या महत्त्वाच्या बंदरांना जोडणाऱ्या रेल्वे संपर्काचा हा एक महत्त्वाचा दुवा ठरणार असून ** सुमारे 135 किलोमीटर लांबीचा हा रेल्वेमार्ग बोधन, बिलोली, नरसी, धामणगाव, मुखेड, सांगवी, लादगा, कुमठा, जळकोट आणि लातूर रोड या भागांतून जाणार आहे. '''बोधन-बिलोली-नरसी-मुखेड-जळकोट ते लातूर रोड रेल्वेमार्ग''' (बोधन-जळकोट-लातूररोड लोहमार्ग) [[वर्ग:भारतीय रेल्वे]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक]] [[वर्ग:कर्नाटकमधील रेल्वे वाहतूक]] btgtllbs6vgfxoujlkuqbr07qnkbu3b 2700213 2700212 2026-08-08T09:46:38Z ~2026-43673-12 186054 /* स्थानके */ 2700213 wikitext text/x-wiki {{बदल}} '''नांदेड-देगलूर-बिदर''' हा प्रस्तावित लोहमार्ग असून महाराष्ट्र व कर्नाटक सरकारने ५०:५० वाटा वाटून घेण्याचे निश्चित केले आहे. यासाठी * [[बिदर]] येथे अनेक ऐतिहासिक गुरुद्वारे आहेत, त्यामुळे नांदेडच्या [[तख्त सचखंड श्री हुजुर अबचलनगर साहिब]] गुरुद्वाऱ्याला भेट देणाऱ्या पर्यटकांना लगेच बिदरच्या नानकझिरा-साहिब [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Guru_Nanak_Jhira_Sahib] गुरुद्वाऱ्याचे दर्शन होण्यासाठी तसेच ** बेंगळूरुचे अंतर कमी होण्यासाठी हा लोहमार्ग महत्त्वाचा ठरतो. प्रस्तावित नांदेड-बिदर या नव्या रेल्वेमार्गाची एकूण लांबी १५७.०५० किलोमीटर असून *त्यापैकी १००.७५ किमी मार्ग महाराष्ट्रातील आहे आणि ** उर्वरित ५६.३० कि.मी. मार्ग कर्नाटकमध्ये आहे. ह्या सरळ अशा रेल्वेमार्गामुळे बिदर ते नांदेड हे अंतर १४५ कि.मी.ने कमी होईल. == स्थानके == {{BS-map |title=नांदेड बिदर रेल्वेमार्ग |navbar=नांदेड बिदर रेल्वेमार्ग |title-bg=#27404E |title-color=white |collapse={{{collapse|}}} |map= {{BS|KBHFa||{{rws|नांदेड जंक्शन}} {{rint|rail}} {{rint|park}}}} {{BS|pHST||{{rws|मालटेकडी}}}} {{BS|HST||{{rws|मातासाहिब मुगट}}}} {{BS|pHST||{{rws|मारतळा}}}} {{BS|HST||{{rws|कामळज}}}} {{BS|pHST||{{rws|नायगांव रोड}}}} {{BS|pHST||{{rws|नरसी}}}} {{BS|pHST||{{rws|बेटमोगरा}}}} {{BS7|||CONTgq|ABZg+r|||||''{{rws|लातूररोड}}कडे''}} {{BS|HST||{{rws|खानापूर}}}} {{BS2|STRq|ABZgr||देगलूर जंक्शन}} {{BS|pHST||{{rws|करडखेड}}}} {{BS|pHST||{{rws|मरखेल}} (केबिन)}} {{BS|pHST||{{rws|हाणेगांव}}}} {{BS|HST||{{rws|औराद}}}} {{BS|pHST||{{rws|संतपूर}}}} {{BS|pHST||{{rws|जानवाडा}}}} {{BS|pHST||{{rws|बालूर}}}} {{BS|HST||{{rws|हलबर्गा}}}} {{BS7||||ABZg+l|CONTfq||||''[[साईनगर शिर्डी रेल्वे स्थानक|शिर्डी]]कडे''}} {{BS|HST||{{rws|धृपत}}{{rint|rail}}}} {{BS|pHST||{{rws|हौदगाव}}}} {{BS7|||CONTgq|ABZg+r|||||''{{rws|औरंगाबाद}}कडे''}} {{BS|HST||{{rws|अंकाई}}{{rint|rail}}}} {{BS|pHST||{{rws|अंकाई किल्ला}}}} {{BS|KBHFe||{{rws|बिदर जंक्शन}} {{rint|rail}}}} }}<noinclude> * लोहमार्गावरील प्रस्तावित स्थानके # [[हुजूर साहेब नांदेड रेल्वे स्थानक]] # [[मुगट जंक्शन रेल्वे स्थानक]] # आमदूरा (मारतळा) # कृष्णुर/कामळज (माळकौठा) # [[नायगांव]] # नरसी-कामरसपल्ली # बेटमोगरा (माऊली) # आदमपूर # खानापूर जंक्शन # [[देगलूर]]-जं.(बोधन-लातूररोड रेल्वेमार्ग) # करडखेड # मरखेल # हाणेगांव # [[औराद]] # संतपूर (हौदगाव) # जानवाडा(धृपत-माणगांव) # बालूर # हलबर्गा # [[बिदर]] == नांदेड-लातूर रेल्वेमार्ग == * १०४ किमीचा लोहमार्ग मंजूर मार्गे: अहमदपूर == लातूर रोड-बोधन लोहमार्ग == {{बदल}} लातूररोड ते बोधन (मार्गे: जळकोट-मुखेड-नरसी-बिलोली) रेल्वेमार्ग प्रस्तावित आहे. * सदरील मार्ग हा १३० किलोमीटर अंतराचा असून या रेल्वे मार्गावर कुठेही नदी, पर्वत किंवा अडथळ्याचे ठिकाण नसून सरळ मार्ग आहे. [[देगलूर]] येथे बिदर मार्गामुळे संभावित जंक्शन तयार होईल. या भौगोलिक परिस्थितीचा फायदा घेऊन जनतेच्या हितासाठी हा दोन जिल्ह्यांना, ५ मंडळांना जोडणारा रेल्वे मार्ग सुरू व्हावा व हा नवीन रेल्वे मार्ग मंजूर झाल्यास लातूरमधील [[जळकोट]], [[चाकुर]] तर नांदेड जिल्ह्यातील [[मुखेड]], [[कंधार]], नरसी-[[नायगाव]], [[बिलोली]] व [[देगलूर]] या तालुक्यांचा विकास होणार आहे. * मुंबई ते [[विशाखापट्टणम]] (मार्गे-[[वारंगल]]) या महत्त्वाच्या बंदरांना जोडणाऱ्या रेल्वे संपर्काचा हा एक महत्त्वाचा दुवा ठरणार असून ** सुमारे 135 किलोमीटर लांबीचा हा रेल्वेमार्ग बोधन, बिलोली, नरसी, धामणगाव, मुखेड, सांगवी, लादगा, कुमठा, जळकोट आणि लातूर रोड या भागांतून जाणार आहे. '''बोधन-बिलोली-नरसी-मुखेड-जळकोट ते लातूर रोड रेल्वेमार्ग''' (बोधन-जळकोट-लातूररोड लोहमार्ग) [[वर्ग:भारतीय रेल्वे]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक]] [[वर्ग:कर्नाटकमधील रेल्वे वाहतूक]] d186n7h1hav6gl4j6mu4qeynejhbvz4 0 348555 2700154 2699421 2026-08-08T04:47:59Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700154 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमानतळ |name=त्रेव्हिसो विमानतळ|nativename=''{{small|Aeroporto di Treviso A. Canova}}''|image=Treviso Airport logo.svg|image-width=250|image2=Aeroporto_di_Treviso_A_Canova.jpg|image2-width=250|IATA=TSF|ICAO=LIPH|pushpin_map=इटलीमध्ये स्थान |type=लष्करी/सार्वजनिक |owner=सेव्ह ग्रूप|operator=एर त्रे एस.पी.ए|city-served=[[त्रेव्हिसो]], [[व्हेनिस]] आणि [[पादुआ]]|location=[[त्रेव्हिसो]] (इटली)|elevation-f=५९|elevation-m=१८ |coordinates={{coord|45|39|03|N|012|11|52|E|region:IT_type:airport|display=inline,title}}|website=[http://www.trevisoairport.it trevisoairport.it]|metric-rwy=y|r1-number=07/25|r1-length-m=२,४२०|r1-length-f=७,९४०|r1-surface=डांबरी|stat1-header=प्रवासी|stat1-data=३०,३४,३२६ |stat2-header={{nowrap|प्रवासी संख्या बदल २०२२-२३}}|stat2-data={{increase}} १५.१%|stat3-header=विमानोड्डाणे |stat3-data=२२,५२६ |stat4-header={{nowrap |विमानोड्डाणे बदल २०२२-२३}} |stat4-data={{increase}} ३.५%|stat-year=२०२३ |footnotes=स्रोत: Italian [[Aeronautical Information Publication|AIP]] at [[European Organisation for the Safety of Air Navigation|EUROCONTROL]]<ref name="AIP">[http://www.ead.eurocontrol.int/publicuser/protect/pu/main.jsp EAD Basic]</ref><br />Statistics from Assaeroporti <ref name="Assaeroporti">{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://assaeroporti.com/wp-content/plugins/multipage_xls_reader/pdf_file/2019.pdf |title=Associazione Italiana Gestori Aeroportuali |access-date=2024-04-27 |archive-date=2020-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200128131618/https://assaeroporti.com/wp-content/plugins/multipage_xls_reader/pdf_file/2019.pdf |url-status=dead }}</ref> }} '''त्रेव्हिसो विमानतळ''', {{Lang-it|Aeroporto di Treviso A. Canova}}; {{विमानतळ संकेत|TSF|LIPH}} तथा '''व्हेनिस-त्रेव्हिसो विमानतळ''' हा [[इटली]]<nowiki/>च्या [[त्रेव्हिसो]] शहरातील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे. हा विमानतळ [[व्हेनिस]] शहरापासून ३१ किमी (१९ मैल) अंतरावर असून मुख्यत्वे किफायती विमानकंपन्या येथे येजा करतात. [[रायनएर]]<nowiki/>ने येथे डिसेंबर २०२०मध्ये येथे नवीन ठाणे सुरू केले व १८ नवीन मार्गांवर उड्डाणे सुरू केली. <ref>[https://www.aviation24.be/airlines/ryanair/ryanair-announces-new-base-at-treviso-venice-with-2-based-aircraft-and-18-new-routes/ aviation24.be - Ryanair announces new base at Treviso (Venice), with 2 based aircraft and 18 new routes] 4 December 2020.</ref> याशिवाय [[विझ्झ एर]] येथून सेवा पुरवते. == विमानकंपन्या आणि गंतव्यस्थाने == खालील विमान कंपन्या त्रेव्हिसो विमानतळावर नियमित नियोजित आणि भाड्याने उड्डाणे चालवतात: <ref>[http://www.trevisoairport.it/en/flights/seasonal-schedule.html trevisoairport.it - Schedule] retrieved 15 May 2016.</ref> {{विमानतळ गंतव्यस्थान यादी <!-- --> |[[डॅन एर (रोमानिया)|डॅन एर]]| '''हंगामी:''' [[जॉर्ज एनेस्कू आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बकाउ]]<ref>{{cite web |last1=Orban |first1=André |title=Romanian growth: DAN AIR doubles fleet capacity and adds six new routes |url=https://www.aviation24.be/airlines/dan-air/romanian-growth-dan-air-doubles-fleet-capacity-and-adds-six-new-routes/ |website=Aviation24.be |access-date=4 February 2026 |date=3 February 2026}}</ref> <!-- --> |[[रायनएर]]| [[अलिकान्ते-एल्चे मिगुएल हर्नांडेझ विमानतळ|अलिकान्ते]],<ref name="AlicanteRyanair">{{cite news |last1=Seppone |first1=Nicola |title=Ryanair annuncia 22 nuove rotte dal Veneto per l'estate 2023 |url=https://www.theflightclub.it/2023/01/ryanair-annuncia-22-nuove-rotte-dal-veneto-per-lestate-2023/ |access-date=27 April 2026 |work=The Flight Club |date=26 January 2023 |language=it-IT}}</ref> [[बोवे-तिल्ले विमानतळ|बोवे]],<ref>{{cite news |last1=Davies |first1=Rachael |last2=Baldwin |first2=Sian |title=Full list of Ryanair flights cancelled due to France air traffic controllers strike |url=https://www.standard.co.uk/news/world/ryanair-flights-cancelled-france-air-traffic-controllers-strike-full-list-b1236176.html |access-date=27 April 2026 |work=The Standard |date=4 July 2025 |language=en}}</ref> [[बर्मिंगहॅम विमानतळ|बर्मिंगहॅम]],<ref>{{cite news |last1=Leach |first1=Harry |title=Ryanair launches new BHX flight route to stunning Italy city |url=https://www.birminghammail.co.uk/news/midlands-news/ryanair-launches-new-flights-birmingham-30243335 |access-date=27 April 2026 |work=Birmingham Live |date=28 October 2024 |language=en}}</ref> [[ब्रसेल्स-शार्लरोई]],<ref name="AlicanteRyanair"/> [[बुखारेस्ट विमानतळ|बुखारेस्ट-ओटोपेनी]],<ref name="AlicanteRyanair"/> [[बुडापेस्ट विमानतळ|बुडापेस्ट]],<ref name="PortoRyanair"/> [[आईंडहोव्हेन विमानतळ|आईंडहोव्हेन]],<ref>{{cite news |title=DA EINDHOVEN A VENEZIA TREVISO CON RYANAIR |url=https://inviaggioconmircopolo.com/da-eindhoven-a-venezia-treviso-con-ryanair/ |access-date=27 April 2026 |work=in viaggio con Mirco Polo |date=13 November 2025 |language=it-IT}}</ref> [[ग्दान्स्क लेच वालेंसा विमानतळ|ग्दान्स्क]],<ref name="GdańskRyanair">{{cite news |last1=Arena |first1=Lauren |title=Ryanair adds 12 new routes from Venice |url=https://www.businesstravelnewseurope.com/Air-Travel/Ryanair-adds-12-new-routes-from-Venice |access-date=27 April 2026 |date=27 January 2023 |language=en}}</ref> [[कातोविस विमानतळ|कातोविस]],<ref name="GdańskRyanair"/> [[जॉन पॉल दुसरा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ क्राकोव-बालिस|क्राकोव]] (२४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी समाप्त),<ref name="KrakowRyanair">{{cite news |title=Ryanair strengthens its presence in Veneto |url=https://www.aviontourism.com/en/useful-information/airlines/low-cost/ryanair-strengthens-its-presence-in-veneto-77771 |access-date=27 April 2026 |date=31 July 2025 |language=en}}</ref><ref name="Ryanair : nuove rotte in vendita">{{cite web |url=https://italiavola.com/2026/05/27/ryanair-nuove-rotte-in-vendita/|title=Ryanair : nuove rotte in vendita |language=it |date=27 May 2026 |trans-title=Ryanair : new routes on sale}}</ref> [[लंडन-ल्युटन]] (२१ ऑक्टोबर २०२६ रोजी समाप्त),<ref>{{cite news |last1=Shukla |first1=Shweta |title=Ryanair Unveils Two Aircraft and 7 New Routes from London |url=https://aviationa2z.com/index.php/2023/09/27/ryanair-unveils-two-aircraft-and-7-new-routes-from-london/ |access-date=27 April 2026 |work=Aviation A2Z |date=27 September 2023}}</ref><ref name="Ryanair : nuove rotte in vendita"/> [[माद्रिद विमानतळ|माद्रिद]],<ref>{{cite news |last1=Dwyer |first1=Mark |title=Ryanair Announce Crew Training Centre for Madrid |url=https://flyinginireland.com/2023/10/ryanair-announce-crew-training-centre-for-madrid/ |access-date=27 April 2026 |date=8 October 2023}}</ref> [[मालागा विमानतळ|मालागा]] (२४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी समाप्त),<ref>{{cite web |url=https://italiavola.com/2026/06/16/ryanair-aggiunge-unaltra-rotta/|title=Ryanair aggiunge un’altra rotta |date=16 June 2026 |website=Italiavola |language=Italian|trans-title=Ryanair adds another route}}</ref> [[माल्टा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माल्टा]],<ref name="AlicanteRyanair"/> [[मराकेश मेनारा विमानतळ|मराकेश]],<ref name="KrakowRyanair"/> [[मार्सेय प्रोव्हन्स विमानतळ|मार्सेय]],<ref name="GdańskRyanair"/> [[पाल्मा दे मायोर्का विमानतळ|पाल्मा दे मायोर्का]],<ref name="PortoRyanair"/> [[पोर्तो विमानतळ|पोर्तो]],<ref name="PortoRyanair">{{cite news |last1=Lassetter |first1=Jon |title=Ryanair resumes service from Venice Treviso as the airport becomes the carrier’s 15th Italian base |url=https://airserviceone.com/ryanair-resumes-service-from-venice-treviso-as-the-airport-becomes-the-carriers-15th-italian-base/ |access-date=27 April 2026 |work=Air Service One |date=3 June 2021}}</ref> [[व्हाचलाव हाव्हेल विमानतळ प्राग|प्राग]],<ref name="AlicanteRyanair"/> [[रिगा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रिगा]],<ref name="PortoRyanair"/> [[सांतांदेर विमानतळ|सांतांदेर]],<ref name="GdańskRyanair"/> [[सेव्हिल विमानतळ|सेव्हिल]],<ref name="AlicanteRyanair"/> [[सोफिया विमानतळ|सोफिया]],<ref name="PortoRyanair"/> [[तेनेरीफ दक्षिण विमानतळ|तेनेरीफ-दक्षिण]],<ref name="PortoRyanair"/> [[थेसालोनिकी विमानतळ|थेसालोनिकी]] (२४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी समाप्त),<ref>{{cite news |title=Central Macedonia Region Participates in Tourism Events in Sicily and Athens |url=https://tornosnews.gr/en/featured/central-macedonia-region-participates-in-tourism-events-in-sicily-and-athens.html |access-date=27 April 2026 |date=5 April 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://corporate.ryanair.com/news/ryanair-closes-3-aircraft-thessaloniki-base-for-winter-26/|title=RYANAIR CLOSES 3 AIRCRAFT THESSALONIKI BASE FOR WINTER ‘26 |website=Ryanair Corporate|date=8 May 2026}}</ref> [[तिराना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ नेने तेरेझा|तिराना]],<ref>{{cite web | url=https://italiavola.com/2023/06/08/ryanair-sbarca-in-albania-attacco-frontale-a-wizz-air/ | title=Ryanair sbarca in Albania. Attacco frontale a Wizz Air | date=8 June 2023 }}</ref> [[तुलूझ-ब्लानाक विमानतळ|तुलूझ]],<ref name="GdańskRyanair"/> [[व्हॅलेन्सिया विमानतळ|व्हॅलेन्सिया]],<ref name="PortoRyanair"/> [[व्हिएन्ना विमानतळ|व्हिएन्ना]],<ref>{{cite news |title=Ryanair apre la Vienna – Treviso |url=https://italiavola.com/2023/09/21/ryanair-apre-la-vienna-treviso/ |access-date=27 April 2026 |work=Italiavola & Travel |date=21 September 2023 |language=it-IT}}</ref> [[व्हिल्नियस विमानतळ|व्हिल्नियस]],<ref name="AlicanteRyanair"/> [[वॉर्सा मोदलीन विमानतळ|वॉर्सा-मोदलीन]],<ref>{{cite news |title=Jak dojechać z lotniska Treviso do Wenecji? |url=https://www.podrozepoeuropie.pl/jak-dojechac-z-lotniska-treviso-do-wenecji/ |access-date=27 April 2026 |date=25 April 2025}}</ref> [[व्रोत्स्वाफ विमानतळ|व्रोत्स्वाफ]]<ref>{{cite news |last1=Moch |first1=Bartosz |title=Dokąd polecimy jesienią i zimą z Wrocławia? 50 połączeń, w tym nowość! Oto nowy rozkład lotów |url=https://www.wroclaw.pl/komunikacja/port-lotniczy-wroclaw-rozklad-lotow-zima-2022-2023-dokad-polecimy |access-date=27 April 2026 |work=Wroclaw |date=28 October 2022 |language=pl}}</ref> <br /> '''हंगामी:''' [[क्वीन अलिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अम्मान-क्वीन अलिया]],<ref>{{Cite web | url=https://centreforaviation.com/news/ryanair-schedules-venice-treviso-amman-service-for-oct-2025-1322592 | title=Ryanair schedules Venice Treviso-Amman service for Oct-2025 | website=centreforaviation.com}}</ref> [[चानिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|चानिया]],<ref>{{cite news |title=Ryanair unveils 74 new Greek routes Greek City Times |url=https://greekcitytimes.com/2021/04/16/ryanair-74-new-greek-routes/ |access-date=27 April 2026 |work=Greek City Times |date=16 April 2021}}</ref> [[कोर्फू आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोर्फू]],<ref name="PortoRyanair"/> [[क्रोटोने विमानतळ|क्रोटोने]],<ref>{{cite web | url=https://www.ilcrotonese.it/2024/01/16/leggi-notizia/argomenti/cronaca-7/articolo/aeroporto-crotone-ryanair-ufficializza-i-voli-per-lestate.html | title=Aeroporto Crotone, Ryanair ufficializza i voli per l'estate | date=16 January 2024 }}{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ईस्ट मिडलँड्स विमानतळ|ईस्ट मिडलँड्स]],<ref>{{cite news |last1=DeFalco |first1=Daniel |title=Full list of 70 East Midlands Airport routes for 2025 - including four new ones |url=https://www.nottinghamworld.com/travel/east-midlands-airport-routes-2025-4931478 |access-date=27 April 2026 |work=NottinghamWorld |date=6 January 2025 |language=en}}</ref> [[कॉस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कॉस]],<ref name="PortoRyanair"/> [[मेनॉर्का विमानतळ|मेनॉर्का]],<ref name="GdańskRyanair"/> [[पोझ्नान-वाविच विमानतळ|पोझ्नान]]<ref name="PortoRyanair"/> <!-- --> |[[विझ एर]] | [[ॲन्री कोआंदा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बुखारेस्ट-ओटोपेनी]],<ref>{{cite news |last1=Matei |first1=Ioana |title=Coronavirusul loveşte în companiile aeriene. Ce decizie a luat operatorul de zboruri low-cost Wizz Air |url=https://www.businessmagazin.ro/actualitate/coronavirusul-loveste-in-companiile-aeriene-ce-decizie-a-luat-operatorul-de-zboruri-low-cost-wizz-air-18900154 |access-date=27 April 2026 |work=BusinessMagazin |date=27 February 2020}}</ref> [[याशी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|याशी]],<ref name="TimisoaraWizzAir"/> [[सुचेव्हा शेफान चेल मारे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सुचेव्हा]],<ref>{{cite news |last1=McCalman |first1=Iselle |title=Wizz Air Malta to move Suceava-Venice Marco Polo to Treviso |url=https://www.ch-aviation.com/news/157799-wizz-air-malta-to-move-suceava-venice-marco-polo-to-treviso |access-date=27 April 2026 |work=ch-aviation |date=15 September 2025}}</ref> [[तिराना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तिराना]]<ref>{{cite news |title=Airlines that Fly to Albania • IIA |url=https://invest-in-albania.org/albania/airlines-that-fly-to-albania/ |access-date=27 April 2026 |work=invest-in-albania.org |date=8 April 2019}}</ref> <br/> '''हंगामी:''' [[त्रैयान व्हुइया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|तिमिश्वारा]]<ref name="TimisoaraWizzAir">{{cite news |last1=Dumitrescu |first1=Radu |title=Wizz Air cancels a dozen routes from Romania for this winter |url=https://www.romania-insider.com/boardingpass-wizz-air-cancels-winter-routes-romania |access-date=27 April 2026 |work=Romania Insider |date=30 May 2023 |language=en}}</ref> <!-- --> }} == स्थानिक वाहतूक == === बस === विमानतळापासून त्रेव्हिसो शहराच्या मध्यवर्ती भागातील [[मोबिलिता दि मार्का]] आणि इतर कंपन्यांच्या च्या बससेवे द्वारे [[त्रेव्हिसो चेंत्राले रेल्वे स्थानक|त्रेव्हिसो चेंत्राले रेल्वे स्थानकाला]] आणि इतर ठिकाणी जाता येते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.mobilitadimarca.it/ajaxfilemanager/uploaded/ORARI/140707-orario006.pdf|title=LINEA 6 TREVISO STAZIONE FS - MIANI PARK - AEROPORTO - QUINTO|website=Mobilita di Marca|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150513234226/http://www.mobilitadimarca.it/ajaxfilemanager/uploaded/ORARI/140707-orario006.pdf|archive-date=2015-05-13|access-date=2015-07-20}}</ref> याशिवाय बार्झी बस सर्व्हिस कंपनीच्या बस [[विझ्झ एर]] आणि [[रायनएर]]<nowiki/>च्या विमानांच्या वेळेत निघतात आणि ४० मिनिटांत [[व्हेनिस]]<nowiki/>ला पोहोचतात. येथून [[व्हेनिस मार्को पोलो विमानतळ]] आणि [[त्रिएस्ते]]<nowiki/>मधील[[फ्रिउली व्हेनेझिया जुलिया विमानतळ]] मार्गे [[स्लोव्हेनिया]]<nowiki/>च्या [[लियुब्लियाना|ल्युब्लियाना]] शहरापर्यंतची बससेवा उपलब्ध आहे <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://drd.si/en/default.aspx?ID=199|title=Time-tables &#124; DRD bus slovenia|access-date=2024-04-27|archive-date=2017-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170809003157/http://www.drd.si/en/default.aspx?ID=199|url-status=dead}}</ref> येथून [[पादोव्हा|पादुआ]]<nowiki/>ला जाण्यासाठी १०१ क्रमांकाची [[सार्वजनिक]] बस सेवा मोबिलिता दि मार्का द्वारे चालविली जाते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mobilitadimarca.it/files/filemanager/source/ORARI/2024/101_2024.pdf|title=101 Treviso - Scorzè - Noale - Padova|website=Mobilita di Marca}}</ref> == हे सुद्धा पहा == * [[व्हेनिस मार्को पोलो विमानतळ]] * [[फ्रिउली व्हेनेझिया जुलिया विमानतळ]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इटलीमधील विमानतळ]] [[वर्ग:व्हेनिसमधील विमानतळ]] [[वर्ग:त्रेव्हिसो|विमानतळ]] 5ygbmt2tbh4t16d7om7i4oejv7thmp4 0 356198 2700153 2699360 2026-08-08T04:41:20Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700153 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=तेजल हसबनीस|female=true|image=|caption=|fullname=  तेजल संजय हसबनीस|birth_date={{birth date and age|1997|8|16|df=yes}}|birth_place=[[पुणे]], [[महाराष्ट्र]], भारत|batting=उजव्या हाताने|bowling=उजव्या हाताने ऑफ ब्रेक|international=true|country=भारत|internationalspan=|oneodi=true|odidebutdate=२४ ऑक्टोबर|odidebutyear=२०२४|odidebutagainst=न्यूझीलंड|odicap=१४६<!--Tejal Hasabnis was represented odi cap no. 146 where as ESPNcricinfo mentioned 145-->|lastodidate=|lastodiyear=|lastodiagainst=|odishirt=२३|club1=[[महाराष्ट्र महिला क्रिकेट संघ|महाराष्ट्र]]|year1=२०१३–सद्य|club2=[[पश्चिम विभाग महिला क्रिकेट संघ|पश्चिम विभाग]]|year2=२०१३–१४|source=http://www.espncricinfo.com/india/content/player/798119.html ईएसपीएन क्रिकइन्फो|date=२२ जानेवारी|year=२०२०}}'''तेजल संजय हसबनीस''' (जन्म १६ ऑगस्ट १९९७) एक भारतीय [[क्रिकेट]]<nowiki/>पटू आहे.<ref>[http://www.espncricinfo.com/india/content/player/798119.html तेजल हसबनीस] क्रिकइन्फो</ref><ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/1350/1350473/1350473.html|title=तेजल हसबनीस|website=क्रिकेट अर्काईव्ह|access-date=२५ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> ती महाराष्ट्र आणि पश्चिम विभागाकडून खेळते. जानेवारी २०१९ मध्ये, २०१८-१९ वरिष्ठ महिला चॅलेंजर ट्रॉफीसाठी तिला इंडिया ग्रीन संघात स्थान देण्यात आले.<ref>{{cite news|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/105746/shikha-pandey-punam-raut-and-mona-meshram-to-lead-in-womens-challenger-trophy-2018-19|title=पांडे, राऊत आणि मेश्राम चॅलेंजर ट्रॉफीमध्ये नेतृत्व करणार आहेत|date=२१ डिसेंबर २०१८|website=क्रिकबझ्झ|accessdate=२५ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> == कारकीर्द == ती पश्चिम विभागाकडून [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट]] खेळली,<ref>{{cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/1350/1350473/Womens_First-Class_Matches.html|title=तेजल हसबनीसने खेळलेले महिलांचे प्रथम श्रेणी सामने|work=क्रिकेट अर्काईव्ह}}</ref> महाराष्ट्रासाठी [[लिस्ट-अ सामने|लिस्ट अ]] क्रिकेट आणि [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|टी२० क्रिकेट]] आणि महाराष्ट्राच्या पश्चिम विभागासाठी खेळली.<ref>{{cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/1350/1350473/Womens_List_A_Matches.html|title=तेजल हसबनीसने खेळलेले महिलांचे लिस्ट अ सामने|work=क्रिकेट अर्काईव्ह}}</ref><ref>{{cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/1350/1350473/Womens_Twenty20_Matches.html|title=तेजल हसबनीसने खेळलेले महिलांचे ट्वेन्टी २० सामने|work=क्रिकेट अर्काईव्ह}}</ref> ऑगस्ट २०२४ मध्ये, तिला ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यासाठी भारत अ संघात स्थान देण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.bcci.tv/bccilink/articles/OPdzzIhF|title=ऑस्ट्रेलिया अ विरुद्धच्या बहु-स्वरूपी मालिकेसाठी भारत अ महिला संघाची घोषणा|work=बीसीसीआय|access-date=२५ ऑक्टोबर २०२४|archive-date=2024-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20240715123020/https://www.bcci.tv/bccilink/articles/OPdzzIhF|url-status=dead}}</ref> त्या दौऱ्यात तिने ऑस्ट्रेलिया अ विरुद्ध सलग तीन अर्धशतके ठोकली.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/australia-a-women-vs-india-a-women-2024-1443790/australia-a-women-vs-india-a-women-1st-match-1443797/full-scorecard|title=ऑस्ट्रेलिया अमहिला वि भारत अ महिला, मॅके, १४ ऑगस्ट २०२४, भारत अ महिलांचा ऑस्ट्रेलियाचा दौरा|work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|access-date=२५ ऑक्टोबर २०२४}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/australia-a-women-vs-india-a-women-2024-1443790/australia-a-women-vs-india-a-women-2nd-match-1443798/match-report|title=डार्क १०६*, मॅकच्या अर्धशतकांनी ऑस्ट्रेलिया अ साठी व्हाईट-बॉल ट्रॉफी गुंडाळली|work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|access-date=२५ ऑक्टोबर २०२४}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/aus-a-vs-india-a-priya-mishra-five-for-helps-india-a-post-first-win-of-australia-tour-1447831|title=प्रिया मिश्राच्या पाच बळींनी भारत अ संघाला ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यात पहिला विजय मिळवून दिला|work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|access-date=२५ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> ऑक्टोबर २०२४ मध्ये, तिला [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२४-२५|न्यू झीलंड विरुद्धच्या मालिके]]<nowiki/>साठी राष्ट्रीय संघात प्रथमच बोलावण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.bcci.tv/bccilink/articles/EEI1QDRi|title=न्यूझीलंड विरुद्ध आयडीएफसी फर्स्ट बँक वनडे मालिकेसाठी भारताचा संघ जाहीर|work=बीसीसीआय|url-status=dead|access-date=२५ ऑक्टोबर २०२४|archive-date=2024-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20241126233711/https://www.bcci.tv/bccilink/articles/EEI1QDRi}}</ref> तिने २४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी त्याच मालिकेतील पहिल्या [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] सामन्यामध्ये पदार्पण केले.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1454391.html|title=भारत महिला वि न्यूझीलंड महिला, अहमदाबाद, २४ ऑक्टोबर २०२४,|work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|access-date=२५ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> == संदर्भयादी == {{संदर्भयादी}} db0bb2hyq30w7wc9wt5dds5xmm78lk2 0 363558 2700198 2554567 2026-08-08T08:14:05Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700198 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''बी. कोदैनायगी''' ह्या [[भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था]] (इस्रो) येथे काम करणाऱ्या ''वैद्युत संचरण आणि उपकरणीकरण अभियांत्रिकी'' शाखेच्या अभियंता (इलेक्ट्रॉनिक्स आणि इन्स्ट्रुमेंटेशन इंजिनिअर) आहेत. [[अग्निबाण]] (रॉकेट) प्रक्षेपणात वापरल्या जाणाऱ्या घन इंधन अग्निबाण प्रक्षेपक (सॉलिड रॉकेट मोटर्स)साठी नियंत्रण प्रणालींच्या उपकरणांचे तांत्रिक काम त्यांच्याकडे आहे. २०१७ मध्ये [[राष्ट्रपती भवन|राष्ट्रपती भवनात]] त्यांना भारतातील महिलांसाठीचा सर्वोच्च पुरस्कार, [[नारी शक्ती पुरस्कार]] प्रदान करण्यात आला. == प्रारंभिक आयुष्य == कोदैनायगी ह्या भारतातील [[पुडुचेरी (केंद्रशासित प्रदेश)|पुडुचेरी]] येथील रहिवासी आहेत.<ref name="three">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/mail-today/story/international-womens-day-unsung-sheroes-nari-shakti-puraskaar-women-and-child-development-ministry-964482-2017-03-08|title=International Women's Day: 33 unsung sheroes to be awarded Nari Shakti Puraskaar|last=Rai|first=Arpan|date=March 8, 2017|website=India Today|language=en|access-date=2020-04-06}}</ref> भारतातील पहिले अंतराळ प्रक्षेपण पाहून त्या प्रेरित झाल्या. याच कारणाने त्यांनी अभियंता होण्याचा निर्णय घेतला. त्यांनी कोइम्बतूर येथील सरकारी तंत्रज्ञान महाविद्यालयातून पदवी प्राप्त केली.<ref name="dc" /> त्यानंतर त्यांना पहिली नोकरी १९८४ मध्ये [[भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था|भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेत]] मिळाली.<ref name="dc">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.deccanchronicle.com/science/science/260217/indias-rocket-women.html|title=India’s rocket women|last=Srikanth|first=Manoj Joshi and B. R.|date=2017-02-26|website=Deccan Chronicle|language=en|access-date=2020-04-06}}</ref> तेथे त्यांनी [[पूरक उपग्रह प्रक्षेपण यान]] (ऑगमेंटेड सॅटेलाईट लाँच व्हेईकल) प्रकल्पावर काम केले. == कारकिर्द == कोदैनायगी ह्या नंतर इलेक्ट्रॉनिक्स, इन्स्ट्रुमेंटेशन आणि कंट्रोल सिस्टीम्स पाहणाऱ्या क्वालिटी डिव्हिजनच्या ग्रुप हेड बनल्या.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.upscsuccess.com/nari-shakti-puraskar-2016/|title=Nari Shakti Puraskar 2016|last=admin|date=2017-03-10|website=UPSCSuccess|language=en-US|access-date=2020-04-06|archive-date=2020-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406162208/https://www.upscsuccess.com/nari-shakti-puraskar-2016/|url-status=dead}}</ref> [[सतीश धवन अंतराळ केंद्र|सतीश धवन अंतराळ केंद्रात]] जिथे इंधन आणि इग्निटरची चाचणी घेतल्या जाते. [[सतीश धवन अंतराळ केंद्र|सतीश धवन अंतराळ केंद्रात]] तीस वर्षे काम केल्यानंतर, कोदैनायगी आणि त्यांच्या टीमने [[पीएसएलव्ही सी-३७]] मोहिमेदरम्यान [[पी.एस.एल.व्ही.|ध्रुवीय उपग्रह प्रक्षेपण वाहनातील]] घन रॉकेट मोटर्सवर काम करण्यास सुरुवात केली.<ref name="three" /> या टीमने पीएसएलव्ही सी-३७ यानाद्वारे १५ फेब्रुवारी २०१७ रोजी सूर्य-समकालिक कक्षेत १०४ उपग्रह यशस्वीरित्या स्थापित केले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.isro.gov.in/launcher/pslv-c37-cartosat-2-series-satellite|title=PSLV-C37 / Cartosat −2 Series Satellite – ISRO|website=www.isro.gov.in|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20191211145536/https://www.isro.gov.in/launcher/pslv-c37-cartosat-2-series-satellite|archive-date=2019-12-11|access-date=2020-04-06}}</ref> कोदैनायगी यांचीकअशी भावना आहे की त्या कामाच्या ठिकाणी मोकळेपणाने वावरू शकतात आणि आपले काम नीट पार पाडू शकतात. इथे त्यांना कधीही स्त्री पुरुष भेदभावाचा सामना करावा लागला नाही.<ref name="dc" /> == पुरस्कार आणि सन्मान == [[File:Pranab Mukherjee presenting the Nari Shakti Puruskars for the year 2016 to Ms. B. Codanayaguy, Puducherry, at a function, on the occasion of the International Women’s Day, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi.jpg|इवलेसे|राष्ट्रपती प्रणब मुखर्जी यांच्या हस्ते नारी शक्ती पुरस्कार स्वीकारताना]] मार्च २०१७ मध्ये, भारताच्या राष्ट्रपतींकडून पुरस्कार देण्यासाठी तीन महिला शास्त्रज्ञांना निवडण्यात आले होते. ज्यात कोदैनायगी व्यतिरिक्त [[सुभा वारियर]] आणि [[अनत्ता सोनी]] यांचा समावेश होता.<ref name="three" /> २०१७ मध्ये [[जागतिक महिला दिन|जागतिक महिला दिनी]], त्यांना [[नवी दिल्ली]] येथील [[राष्ट्रपती भवन|राष्ट्रपती भवनात]] तत्कालीन राष्ट्रपती [[प्रणब मुखर्जी]] यांच्या हस्ते [[नारी शक्ती पुरस्कार]] प्रदान करण्यात आला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://wcd.nic.in/nari-shakti-awardees-ms-b-codanayaguy-puducherry|title=Nari Shakti Awardees- {{!}} Ministry of Women & Child Development {{!}} GoI|website=wcd.nic.in|access-date=2020-04-06}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{नारी शक्ती पुरस्कार}} {{DEFAULTSORT:कोदैनायगी, बी}} [[वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)]] [[वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेमधील व्यक्ती]] [[वर्ग:हयात व्यक्ती]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] 7y81dhaz7z4plod1xea6t2xrrfqz43p 0 367913 2700206 2637885 2026-08-08T08:56:11Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700206 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | team1_image = Flag of England.svg | team1_name = इंग्लड | team2_image = Flag of India.svg | team2_name = भारत | from_date = २० जून | to_date = ४ ऑगस्ट २०२५ | team1_captain = [[बेन स्टोक्स]]{{efn|[[ऑली पोप]]ने ५व्या सामन्यात इंग्लडचे नेतृत्व केले}} | team2_captain = [[शुभमन गिल]] | no_of_tests = 5 | team1_tests_won = 2 | team2_tests_won = 2 | team1_tests_most_runs = [[जो रूट]] (५३७) | team2_tests_most_runs = [[शुभमन गिल]] (७५४) | team1_tests_most_wickets = [[जॉश टँग]] (१९) | team2_tests_most_wickets = [[मोहम्मद सिराज]] (२३) | player_of_test_series = [[हॅरी ब्रुक]] (इं) आणि [[शुभमन गिल]] (भा) }} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारतीय क्रिकेट संघ]]ा<nowiki/>ने जून ते ऑगस्ट २०२५ दरम्यान [[इंग्लंड क्रिकेट संघ]]ाविरुद्ध खेळण्यासाठी [[इंग्लंड]]<nowiki/>चा दौरा केला.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/england-to-host-india-men-and-women-tours-in-2025-1448317 |trans-title=२०२५ मध्ये इंग्लंड भारताच्या पुरुष आणि महिला दौऱ्यांचे आयोजन करणार |title=England to host India Men and Women tours in 2025 |work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=८ जुलै २०२५}}</ref> या दौऱ्यावर पाच कसोटी खेळवले गेले.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/england-reveal-blockbuster-schedule-for-2025-summer |trans-title=इंग्लंडने २०२५ च्या उन्हाळ्यासाठी ब्लॉकबस्टर वेळापत्रक जाहीर|title=England reveal blockbuster schedule for 2025 summer |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |date=२२ ऑगस्ट २०२४|access-date=८ जुलै २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/131378/leeds-to-host-england-india-test-series-opener-in-2025 |trans-title=२०२५ इंग्लंड-भारत कसोटी मालिकेचा पहिला सामना लीड्सवर.|title=Leeds to host England-India Test series opener in 2025 |work=[[क्रिकबझ्झ]] |date=२२ ऑगस्ट २०२४|access-date=८ जुलै २०२५}}</ref> ही मालिका [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२५-२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धेचा]] भाग होती.<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/india-tour-of-england-test-series-2025-schedule-dates-and-venues-2586256-2024-08-22 |trans-title=२०२५ मध्ये इंग्लंडमधील ५ कसोटी सामन्यांच्या मालिकेने भारतच्या नवीन जागतिक क्रिकेट फेरीची सुरुवात होणार.|title=India to kickstart new WTC cycle with 5-Test series in England in 2025 |work=[[इंडिया टुडे]] |date=२२ ऑगस्ट २०२४|access-date=८ जुलै २०२५}}</ref> ऑगस्ट २०२४ मध्ये, [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]ाने (ECB) २०२५ च्या घरगुती आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा भाग म्हणून दौऱ्याच्या वेळापत्रकाची पुष्टी केली.<ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4089748/england-men-and-women-2025-summer-international-fixtures-revealed |trans-title=इंग्लंडमधील पुरुष आणि महिला संघांचे २०२५ उन्हाळी आंतरराष्ट्रीय सामने जाहीर|title=England Men and Women 2025 summer international fixtures revealed |website=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=८ जुलै २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12173/13200990/england-men-and-women-to-play-india-and-west-indies-in-2025-home-summer-full-schedule |trans-title=२०२५ च्या उन्हाळ्यात इंग्लंडचे पुरुष आणि महिला संघ भारत आणि वेस्ट इंडिजविरुद्ध खेळणार - संपूर्ण वेळापत्रक|title=England men and women to play India and West Indies in 2025 home summer - full schedule |work=[[स्काय स्पोर्ट्स]] |access-date=८ जुलै २०२५}}</ref> भारत-इंग्लंड कसोटी मालिकेला आता [[अँडरसन–तेंडुलकर चषक]] म्हणून ओळखले जाते. मालिकेचे नाव [[सचिन तेंडुलकर]] आणि [[जेम्स अँडरसन]] ह्या क्रिकेट विश्वातील दोन दिग्गजांच्या सन्मानार्थ बदलण्यात आले आहे. [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] (ECB) आणि [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] (BCCI) यांनी गुरुवारी संयुक्तपणे ही नवीन ओळख जाहीर केली. ११ जून रोजी [[लॉर्ड्स]] येथे ऑस्ट्रेलिया आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यातील विश्व कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामन्याच्या पहिल्या दिवशी तेंडुलकर आणि अँडरसन यांनी ट्रॉफीचे अधिकृतपणे अनावरण केले. यापूर्वी, भारत-इंग्लंड मालिका यजमान देशानुसार वेगवेगळ्या चषकासाठी खेळली जात होती. [[इंग्लंड]]<nowiki/>मध्ये, ती [[पतौडी ट्रॉफी]] होती, ज्याचे नाव भारताचे माजी कर्णधार [[मन्सूर अली खान पतौडी]] यांच्या नावावर होते. भारतात, ती [[अँथनी डि मेलो चषक]] होती, जी भारतीय क्रिकेट प्रशासनाच्या सुरुवातीच्या शिल्पकारांपैकी एकाच्या नावावर होती.<ref>{{Cite web|url=https://ddnews.gov.in/en/india-england-to-now-play-for-the-tendulkar-anderson-trophy/|title=India, England to now play for the Tendulkar-Anderson trophy|website=ddnews.gov.in|language=en-US|trans-title=भारत आणि इंग्लंड आता तेंडुलकर-अँडरसन ट्रॉफीसाठी खेळणार|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250717221421/https://ddnews.gov.in/en/india-england-to-now-play-for-the-tendulkar-anderson-trophy/|archive-date=2025-07-17|access-date=५ ऑगस्ट २०२५}}</ref> सचिन तेंडुलकरने बीसीसीआय आणि ईसीबीच्या पाठिंब्याने सुरू केलेला, पतौडी मेडल ऑफ एक्सलन्स हा कसोटी मालिकेतील विजेत्या कर्णधारासाठी नव्याने सादर केलेला पुरस्कार आहे.<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/sachin-tendulkar-helped-create-pataudi-medal-for-winning-captain-of-india-vs-england-test-series-1490913|title='Wanted to keep Pataudi legacy alive' - how Tendulkar helped in creating Pataudi medal|website=ESPNcricinfo|language=en|trans-title='पतौडी वारसा जिवंत ठेवायचा होता' - तेंडुलकरने पतौडी पदक निर्माण करण्यात कशी मदत केली|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250622104714/https://www.espncricinfo.com/story/sachin-tendulkar-helped-create-pataudi-medal-for-winning-captain-of-india-vs-england-test-series-1490913|archive-date=2025-06-22|access-date=५ ऑगस्ट २०२५}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;margin:auto" |- !{{cr|ENG}}<ref>{{cite web |access-date=८ जुलै २०२५ |trans-title=भारताविरुद्धच्या दुसऱ्या कसोटीसाठी इंग्लंडच्या संघात जोफ्रा आर्चरचा समावेश.|title=England add Jofra Archer to squad for second Test against India |url=https://www.ecb.co.uk/news/4296952/england-add-jofra-archer-to-squad-for-second-test-against-india |work=[[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]}}</ref> !{{cr|IND}}<ref>{{cite web |access-date=८ जुलै २०२५ |trans-title=इंग्लंड कसोटी मालिकेसाठी भारतीय संघाची (वरिष्ठ पुरुष) घोषणा |title=India's squad (Senior Men's) for England Test series announced |url=https://www.bcci.tv/bccilink/articles/rs5Qu1IX |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] }}{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- style="vertical-align:top" | * [[बेन स्टोक्स]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[ऑली पोप]] * [[ख्रिस वोक्स]] * [[गस ॲटकिन्सन]] * [[जेकब बेथेल]] * [[जेमी ओव्हरटन]] * [[जेमी स्मिथ]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जो रूट]] * [[जोफ्रा आर्चर]] * [[जॉश टँग]] * [[झॅक क्रॉली]] * [[बेन डकेट]] * [[ब्रायडन कार्स]] * [[लियाम डॉसन]] * [[शोएब बशीर]] * [[सॅम कूक]] * [[हॅरी ब्रूक]] | * [[शुभमन गिल]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[ऋषभ पंत]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]], [[यष्टीरक्षक|य]]) * [[अभिमन्यू ईश्वरन]] * [[अर्शदीप सिंग]] * [[आकाश दीप]] * [[अंशुल कंबोज]] * [[करुण नायर]] * [[कुलदीप यादव]] * [[केएल राहुल]] * [[जसप्रीत बुमराह]] * [[ध्रुव जुरेल]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[नारायण जगदीशन]] * [[नितीशकुमार रेड्डी]] * [[प्रसिद्ध कृष्ण]] * [[मोहम्मद सिराज]] * [[यशस्वी जैस्वाल]] * [[रवींद्र जडेजा]] * [[वॉशिंग्टन सुंदर]] * [[शार्दुल ठाकूर]] * [[साई सुदर्शन]] * [[हर्षित राणा]] |} १७ जून रोजी, पहिल्या कसोटीसाठी [[हर्षित राणा]]ला भारतीय संघात समाविष्ट करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=८ जुलै २०२५ |trans-title=संघ अपडेट: लीड्समधील पहिल्या कसोटीसाठी हर्षित राणा टीम इंडियाशी जोडले गेले|title=Squad Update: Harshit Rana links up with Team India for first Test in Leeds |url=https://www.bcci.tv/bccilink/articles/UrFP8JfF |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]]}}</ref> नंतर हर्षित राणाला भारतीय संघातून वगळण्यात आले. तो दुसऱ्या कसोटी सामन्यासाठी भारतासोबत बर्मिंगहॅमला गेला नाही.<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/india-pacer-sent-home-after-defeat-to-england-in-first-test-he-will-have-to-fly-back-101750861526277.html |trans-title=पहिल्या कसोटीत इंग्लंडविरुद्धच्या पराभवानंतर भारतीय वेगवान गोलंदाजाला मायदेशी पाठवण्यात आले: 'त्याला परत जावे लागेल'|title=India pacer sent home after defeat to England in first Test: 'He will have to fly back' |work=[[हिंदुस्थान टाईम्स]] |access-date=८ जुलै २०२५}}</ref> २० जुलै रोजी, [[अंशुल कंबोज]]<nowiki/>ला राखीव वेगवान गोलंदाज म्हणून संघात समाविष्ट करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/eng-vs-ind-4th-test-akash-deep-arshdeep-singh-injured-anshul-kamboj-called-up-as-cover-1495995|title=Akash Deep, Arshdeep likely out of fourth Test; Kamboj called-up as cover|work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|trans-title=आकाश दीप, अर्शदीप चौथ्या कसोटीतून बाहेर पडण्याची शक्यता; कंबोजला कव्हर म्हणून बोलावण्यात आले|url-status=live|access-date=५ ऑगस्ट २०२५}}</ref> २१ जुलै रोजी, [[नितीश कुमार रेड्डी|नितीश]] [[नितीश कुमार रेड्डी|कुमार रेड्डी]]<nowiki/>ला डाव्या गुडघ्याला दुखापत झाल्यामुळे उर्वरित सामन्यातून बाहेर काढण्यात आले आणि [[अर्शदीप सिंग]]<nowiki/>ला डाव्या अंगठ्याला दुखापत झाल्यामुळे चौथ्या कसोटीतून बाहेर काढण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.bcci.tv/bccilink/articles/Nw2woCaq|title=Squad Update: Nitish Kumar Reddy ruled out of the series. Arshdeep Singh ruled out of fourth Test|work=बीसीसीआय|trans-title=संघ अपडेट: नितीश कुमार रेड्डी मालिकेतून बाहेर. अर्शदीप सिंग चौथ्या कसोटीतून बाहेर|url-status=live|access-date=५ ऑगस्ट २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/eng-vs-ind-test-series-knee-injury-threatens-to-cut-short-nitish-kumar-reddy-england-tour-1496029|title=Knee injury rules Nitish Reddy out of England tour, Arshdeep out of fourth Test|work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|trans-title=गुडघ्याच्या दुखापतीमुळे नितीश रेड्डी इंग्लंड दौऱ्यातून बाहेर, तर अर्शदीप चौथ्या कसोटीतून बाहेर|url-status=live|access-date=५ ऑगस्ट २०२५}}</ref> २२ जुलै रोजी, [[आकाश दीप]]<nowiki/>ला मांडीच्या दुखापतीमुळे चौथ्या कसोटीतून बाहेर काढण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/eng-vs-ind-injured-akash-deep-ruled-out-of-fourth-test-1496193|title=दुखापतग्रस्त आकाश दीप मँचेस्टर कसोटीतून बाहेर|work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|url-status=live|access-date=५ ऑगस्ट २०२५}}</ref> चौथ्या कसोटीदरम्यान, [[ऋषभ पंत]]<nowiki/>चा पाय फ्रॅक्चर झाला आणि तो मालिकेतून बाहेर पडला, नंतर त्याच्या जागी [[जगदीशन नारायण|नारायण जगदीशन]]<nowiki/>ची निवड करण्यात आली.<ref>{{cite web|url=https://www.bcci.tv/bccilink/articles/T6TxbOBe|title=Rishabh Pant ruled out of fifth Test due to injury; N Jagadeesan named replacement|work=बीसीसीआय|trans-title=दुखापतीमुळे ऋषभ पंत पाचव्या कसोटीतून बाहेर; एन जगदीसनची जागा घेतली|url-status=live|access-date=५ ऑगस्ट २०२५}}</ref> २६ जून रोजी, [[जोफ्रा आर्चर]]ला दुसऱ्या कसोटीसाठी इंग्लंड संघात समाविष्ट करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4296952/england-add-jofra-archer-to-squad-for-second-test-against-india |trans-title=भारताविरुद्धच्या दुसऱ्या कसोटीसाठी इंग्लंडच्या संघात जोफ्रा आर्चरचा समावेश.|title=England add Jofra Archer to squad for second Test against India |work=[[इंग्लड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=८ जुलै २०२५}}</ref> ६ जुलै रोजी, गस अ‍ॅटकिन्सनला तिसऱ्या कसोटीसाठी संघात समाविष्ट करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=८ जुलै २०२५|trans-title=भारताविरुद्धच्या तिसऱ्या कसोटीसाठी इंग्लंडच्या संघात गस अ‍ॅटकिन्सनचा समावेश|title=England add Gus Atkinson to squad for third Test against India |url=https://www.ecb.co.uk/news/4304293/england-add-gus-atkinson-to-squad-for-third-test-against-india |work=इंग्लड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड}}</ref> १४ जुलै रोजी, [[शोएब बशीर]]<nowiki/>ला डाव्या हाताच्या बोटाला फ्रॅक्चर झाल्यामुळे मालिकेच्या उर्वरित सामन्यातून बाहेर काढण्यात आले,<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/135019/bashir-ruled-out-of-remainder-of-anderson-tendulkar-trophy-2025|title=Bashir ruled out of remainder of Anderson-Tendulkar Trophy 2025|work=क्रिकबझ्झ|trans-title=बशीर अँडरसन-तेंडुलकर ट्रॉफी २०२५ च्या उर्वरित सामन्यांमधून बाहेर|url-status=live|access-date=५ ऑगस्ट २०२५}}</ref> त्याच्या जागी [[लियाम डॉसन]]<nowiki/>ची निवड करण्यात आली.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/england-name-bashir-s-replacement-for-fourth-india-test|title=England name Bashir’s replacement for fourth India Test|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|trans-title=इंग्लंडने चौथ्या भारत कसोटीसाठी बशीरच्या जागी खेळाडूची निवड केली|url-status=live|access-date=५ ऑगस्ट २०२५}}</ref> दरम्यान, [[सॅम कूक|सॅम कुक]] आणि [[जेमी ओव्हरटन]] यांना काउंटी चॅम्पियनशिपमध्ये खेळण्यासाठी त्यांच्या संबंधित काउंटींमध्ये सोडण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.ecb.co.uk/news/4305825/england-men-name-squad-for-4th-rothesay-test-against-india|title=England Men name squad for 4th Rothesay Test against India|work=इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड|trans-title=भारताविरुद्धच्या चौथ्या कसोटीसाठी इंग्लंडच्या पुरुष संघाची घोषणा|url-status=live|access-date=५ ऑगस्ट २०२५}}</ref> तथापि, नंतर ओव्हरटनला पाचव्या कसोटीसाठी संघात परत बोलावण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/jamie-overton-added-england-squad-fifth-test-1497140|title=Jamie Overton added to England squad for fifth Test against India|work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|trans-title=भारताविरुद्धच्या पाचव्या कसोटीसाठी इंग्लंड संघात जेमी ओव्हरटनचा समावेश|url-status=live|access-date=५ ऑगस्ट २०२५}}</ref> ३० जुलै रोजी, [[बेन स्टोक्स]]<nowiki/>ला उजव्या खांद्याच्या दुखापतीमुळे पाचव्या कसोटीतून बाहेर काढण्यात आले आणि [[ऑली पोप]]<nowiki/>ची कर्णधार म्हणून निवड करण्यात आली.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/eng-vs-ind-the-oval-injured-ben-stokes-out-of-fifth-test-jofra-archer-and-brydon-carse-rested-1497319|title=Injured Stokes out of fifth Test against India, England rest Archer and Carse|work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो|trans-title=दुखापतग्रस्त स्टोक्स भारताविरुद्धच्या पाचव्या कसोटीतून बाहेर, इंग्लंडने आर्चर आणि कार्सेला विश्रांती दिली|url-status=live|access-date=५ ऑगस्ट २०२५}}</ref> ==सराव सामने== {{Infobox cricket series |series=भारत अ क्रिकेट संघाचा इंग्लड दौरा २०२५ |partof=भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लड दौरा २०२५ |date=३० मे – ९ जून २०२५ |place={{flagicon|ENG}} [[इंग्लड]] |team1={{flagdeco|ENG}} [[इंग्लंड लायन्स क्रिकेट संघ|इंग्लड लायन्स]] |team2={{flagdeco|IND}} [[भारत अ क्रिकेट संघ|भारत अ]] |captain1= [[जेम्स रेव]] |captain2= [[अभिमन्यू ईश्वरन]] |result = २ सामन्यांची मालिका ०-० अशी अनिर्णित |runs1 = [[टॉम हेन्स]] (२३२) |runs2 = [[करुण नायर ]] (२५९) |wickets1 = [[क्रिस वोक्स]] (५)<br/>[[जॉर्ज हिल]] (५) |wickets2 = [[अंशुल कंबोज]] (५) }} === १ली अनधिकृत कसोटी === {{Two-innings cricket match | date = ३० मे – २ जून २०२५ | team1 = [[भारत अ क्रिकेट संघ|भारत अ]] {{flagdeco|IND}} | team2 = {{flagdeco|ENG}} [[इंग्लंड लायन्स क्रिकेट संघ|इंग्लड लायन्स]] | score-team1-inns1 = ५५७ (१२५.१ षटके) | runs-team1-inns1 = [[करुण नायर]] २०४ (२८१) | wickets-team1-inns1 = [[जॉश हल]] ३/७२ (२० षटके) | score-team2-inns1 = ५८७ (१४५.५ षटके) | runs-team2-inns1 = [[टॉम हेन्स]] १७१ (२७९) | wickets-team2-inns1 = [[मुकेश कुमार]] ३/९२ (२५ षटके) | score-team1-inns2 = २४१/२ (४१ षटके) | runs-team1-inns2 = [[अभिमन्यू ईश्वरन]] ६८ (८७) | wickets-team1-inns2 = [[रेहान अहमद]] २/४१ (१२ षटके) | score-team2-inns2 = | runs-team2-inns2 = | wickets-team2-inns2 = | result = सामना अनिर्णित | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486333.html धावफलक] | venue = [[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]] | umpires = [[टॉम लंगली]] (इं) आणि [[जेम्स मिडलब्रूक]] (इं) | motm = | toss = इंग्लंड लायन्सने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[एडी जॅक]]चे (इंग्लंड लायन्स) प्रथम श्रेणी क्रिकेट पदार्पण. * इंग्लंड लायन्सच्या [[डॅन मौस्ली]]चे प्रथम श्रेणी क्रिकेटमध्ये त्याचे पहिले शतक झळकावले.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/india-a-in-england-2025-1486324/england-lions-vs-india-a-1st-unofficial-test-1486333/match-report-3 |trans-title=कॅन्टरबरीमध्ये हेन्स, मौस्ली आणि होल्डन यांनी भारत अ संघ संघाला सतावले|title=Haines, Mousley and Holden make India A toil in Canterbury |work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो |access-date=८ जुलै २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.wisden.com/series/england-vs-india-m-2025/cricket-news/england-lions-india-a-day-three-report-haines-holden-mousely |trans-title=इंग्लंड लायन्स विरुद्ध इंडिया अ, तिसऱ्या दिवसाचा अहवाल: हेन्स, होल्डन, मौस्ली दुसऱ्या दिवशी धावांच्या जोरावर स्टार|title=England Lions vs India A, day three report: Haines, Holden, Mousley star on another day of runs |work=विस्डेन |date=१ जून २०२५|access-date=८ जुलै २०२५}}</ref> }} === २री अनधिकृत कसोटी === {{Two-innings cricket match | date = ६–९ जून २०२५ | team1 = [[भारत अ क्रिकेट संघ|भारत अ]] {{flagdeco|IND}} | team2 = {{flagdeco|ENG}} [[इंग्लंड लायन्स क्रिकेट संघ|इंग्लड लायन्स]] | score-team1-inns1 = ३४८ (८९.३ षटके) | runs-team1-inns1 = [[लोकेश राहुल]] ११६ (१६८) | wickets-team1-inns1 = [[क्रिस वोक्स]] ३/६० (२० षटके) | score-team2-inns1 = ३२७ (८९ षटके) | runs-team2-inns1 = [[एमिलियो गाय]] ७१ (११७) | wickets-team2-inns1 = [[खलील अहमद]] ४/७० (१९ षटके) | score-team1-inns2 = ४१७/७[[घोषणा आणि जप्ती (क्रिकेट)|घो]] (९२ षटके) | runs-team1-inns2 = [[तनुष कोटियन]] ९०[[नाबाद|*]] (१०८) | wickets-team1-inns2 = [[जॉर्ज हिल]] ३/६४ (२० षटके) | score-team2-inns2 = ३२/३ (११ षटके) | runs-team2-inns2 = [[बेन मॅककिनी]] १६[[नाबाद|*]] (३०) | wickets-team2-inns2 = [[अंशुल कंबोज]] २/६ (३ षटके) | result = सामना अनिर्णित | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486334.html धावफलक] | venue = [[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान ]], [[नॉरदॅम्प्टन]] | umpires = [[डेव्हिड मिलन्स]] (इं) आणि सुरेंदिरन षण्मुगम (इं) | motm = | toss = इंग्लंड लायन्सने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} == कसोटी मालिका== ===१ली कसोटी=== {{Two-innings cricket match | date = २०–२४ जून २०२५ | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|ENG}} | score-team1-inns1 = ४७१ (११३ षटके) | runs-team1-inns1 = [[शुभमन गिल]] १४७ (२२७) | wickets-team1-inns1 = [[बेन स्टोक्स]] ४/६६ (२० षटके) | score-team2-inns1 = ४६५ (१००.४ षटके) | runs-team2-inns1 = [[ऑली पोप]] १०६ (१३७) | wickets-team2-inns1 = [[जसप्रीत बुमराह]] ५/८३ (२४.४ षटके) | score-team1-inns2 = ३६४ (९६ षटके) | runs-team1-inns2 = [[लोकेश राहुल]] १३७ (२४७) | wickets-team1-inns2 = [[जॉश टँग]] ३/७२ (१८ षटके) | score-team2-inns2 = ३७३/५ (८२ षटके) | runs-team2-inns2 = [[बेन डकेट]] १४९ (१७०) | wickets-team2-inns2 = [[शार्दूल ठाकूर]] २/५१ (१० षटके) | result = इंग्लंड ५ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448349.html धावफलक] | venue = [[हेडिंग्ले स्टेडियम]], [[लीड्स]] | umpires = [[ख्रिस गाफने]] (न्यू) आणि [[पॉल रायफेल]] (ऑ) | motm = [[बेन डकेट]] (इं) | toss = इंग्लंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[शुभमन गिल]]ने [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट कर्णधारांची यादी#पुरुष कसोटी कर्णधार|कसोटीमध्ये पहिल्यांदाच]] भारताचे नेतृत्व केले.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/india-tour-of-england/ind-vs-eng-shubman-gills-captaincy-debut-a-look-at-how-past-indian-skippers-fared/articleshow/121955739.cms |trans-title=भारत विरुद्ध इंग्लड: शुभमन गिलचे कर्णधारपदी पदार्पण – मागील भारतीय कर्णधारांच्या कामगिरीवर एक नजर|title=IND vs ENG: Shubman Gill's captaincy debut – A look at how past Indian skippers fared |work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]] |date=२० जून २०२५|access-date=९ जुलै २०२५}}</ref> * [[साई सुदर्शन]]ने भारताकडून कसोटी पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/sai-sudharsan-debut-test-included-india-xi-headingley-test/article69716931.ece |trans-title=इंग्लंड विरुद्ध भारत: साई सुदर्शनने हेडिंग्ले येथे भारतासाठी कसोटी पदार्पण केले|title=ENG vs IND: Sai Sudharsan makes Test debut for India at Headingley |work=[[Sportstar]] |date=२० जून २०२५ |access-date=९ जुलै २०२५}}</ref> * [[शुभमन गिल]]च्या (भारत) कसोटी क्रिकेटमध्ये २,००० धावा पूर्ण.<ref>{{cite web |access-date=९ जुलै २०२५|trans-title=भारत विरुद्ध इंग्लंड पहिली कसोटी: शुभमन गिलचे कर्णधारपदाच्या पदार्पणातच शतक, एलिट क्लबमध्ये प्रवेश|title=Ind vs Eng 1st Test: Shubman Gill slams century on captaincy debut, enters elite club |url=https://www.mid-day.com/sports/cricket/article/ind-vs-eng-1st-test-captain-shubman-gill-leads-from-front-with-sublime-test-ton-23574534 |work=Mid-Day|date=२० जून २०२५ }}</ref> * [[ऋषभ पंत]]च्या (भारत) कसोटी क्रिकेटमध्ये ३,००० धावा पूर्ण, तो SENA देशांमध्ये आघाडीचा आशियाई यष्टिरक्षक आणि सर्वाधिक कसोटी शतके (७) असलेला भारतीय यष्टिरक्षक बनला. हे दोन्ही विक्रम करताना त्याने [[महेंद्रसिंग धोनी]]ला मागे टाकले आणि विश्व कसोटी चॅम्पियनशिपमध्ये भारतीय खेळाडूंकडून सर्वाधिक षटकार (६२) मारताना [[रोहित शर्मा]]ला मागे टाकले. <ref>{{cite web |access-date=९ जुलै २०२५|trans-title=इंग्लंड विरुद्ध भारत: महेंद्रसिंग धोनीनंतर ऋषभ पंत ३००० कसोटी धावा करणारा दुसरा भारतीय यष्टीरक्षक.|title=ENG vs IND: Rishabh Pant becomes second Indian wicketkeeper to 3000 Test runs after MS Dhoni |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/rishabh-pant-3000-test-runs-ms-dhoni-second-indian-india-vs-england-eng-v-india-1st-test/article69718956.ece |work=Sportstar|date=२० जून २०२५ }}</ref> * भारताच्या [[जसप्रीत बुमराह]]ने कोणत्याही आशियाई गोलंदाजाकडून SENA देशांमध्ये सर्वाधिक कसोटी बळी घेण्याचा विक्रम केला आणि कपिल देव यांच्या परदेशात बळीचे पंचक साजरे करण्याच्या विक्रमाशी बरोबरी केली.<ref>{{cite web |access-date=९ जुलै २०२५|trans-title=जसप्रीत बुमराहने मोडला वसीम अक्रमचा आश्चर्यकारक विक्रम, तो दुसऱ्या क्रमांकावर का आहे हे सिद्ध केले|title=Jasprit Bumrah breaks Wasim Akram's mind-boggling record, proves why he's second to none |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/jasprit-bumrah-proves-why-he-is-second-to-none-eclipses-wasim-akram-to-achieve-mind-boggling-sena-record-101750521055809.html |work=[[हिंदुस्तान टाइम्स]]|date=२१ जून २०२५ }}</ref> * [[क्रिस वोक्स]]च्या (इंग्लड) कसोटी क्रिकेटमध्ये २,००० धावा पूर्ण.<ref>{{cite web |access-date=९ जुलै २०२५|trans-title=|title=Headingley Ashes snub looks puzzling with yet more magic on cards |url=https://www.telegraph.co.uk/cricket/2025/06/22/england-vs-india-live-first-test-day-three-score-latest/ |work=[[टेलिग्राफ]]|date=२२ जून २०२५ |last1=हॉल्ट |first1=निक |last2=मॅकफर्सन |first2=विल |last3=बेरी|first3=सायल्ड|last4=विग्मोर |first4=टीम|last5=बागची |first5=रॉब |last6=क्रिचर्ड|first6=किरन }}</ref> * भारताच्या [[लोकेश राहुल]]ने इंग्लंडविरुद्ध १,००० कसोटी धावा पूर्ण केल्या आणि SENA कसोटीत भारतीय सलामीवीराने केलेल्या दुसऱ्या क्रमांकाच्या सर्वाधिक पन्नासपेक्षा जास्त धावांच्या विक्रमाशी बरोबरी केली.<ref>{{cite web |access-date=९ जुलै २०२५|trans-title=भारत विरुद्ध इंग्लंड पहिल्या कसोटीत अर्धशतक झळकावून केएल राहुलने SENA देशांमध्ये वीरेंद्र सेहवागच्या कसोटी विक्रमाशी बरोबरी केली.|title=KL Rahul equals Virender Sehwag's Test record in SENA after slamming fifty in IND vs ENG 1st Test |url=https://www.indiatvnews.com/sports/cricket/kl-rahul-equals-virender-sehwag-test-record-in-sena-after-slamming-fifty-in-ind-vs-eng-1st-test-2025-06-23-995869 |work=[[इंडिया टीव्ही]]|date=२३ जून २०२५ }}</ref> * [[ऋषभ पंत]] कसोटीच्या दोन्ही डावात शतके करणारा पहिला भारतीय यष्टीरक्षक ठरला.<ref>{{cite web |access-date=९ जुलै २०२५ |trans-title=ऋषभ पंतने कसोटी क्रिकेटमध्ये दोन शतके ठोकून रचला इतिहास, असा पराक्रम जो महेंद्रसिंग धोनीनेही कधीही साध्य केला नाही.|title=Rishabh Pant creates history in Test cricket with twin tons, a feat even MS Dhoni never achieved |url=https://www.firstpost.com/firstcricket/rishabh-pant-century-india-vs-england-1st-test-day-4-headingley-13899844.html |work=फर्स्टपोस्ट|date=२३ जून २०२५ }}</ref> * एकाच कसोटीत पहिल्यांदाच पाच भारतीय फलंदाजांनी शतके ठोकली.<ref>{{cite web |access-date=९ जुलै २०२५|trans-title=भारत विरुद्ध इंग्लंड: इतिहासात पहिल्यांदाच! टीम इंडियाने रचला अभूतपूर्व कसोटी विक्रम|title=India vs England: First time in history! Team India creates unprecedented Test record |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/india-tour-of-england/india-vs-england-first-time-in-history-team-india-creates-unprecedented-test-record/articleshow/122030103.cms |work=[[टाइम्स ऑफ इंडिया]]|date=२३ जून २०२५ }}</ref> पराभूत संघाने कसोटीत पाच शतके ठोकण्याची ही पहिलीच घटना होती. * बेन स्टोक्स (इंग्लंड) कसोटी क्रिकेटमध्ये ५० बळी घेणारा इंग्लंडचा तिसरा कर्णधार ठरला. * जागतिक कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धेतील गुण: इंग्लंड १२, भारत ०. }} ===२री कसोटी=== {{Two-innings cricket match | date = २–६ जुलै २०२५ | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|ENG}} | score-team1-inns1 = ५८७ (१५१ षटके) | runs-team1-inns1 = [[शुभमन गिल]] २६९ (३८७) | wickets-team1-inns1 = [[शोएब बशीर]] ३/१६७ (४५ षटके) | score-team2-inns1 = ४०७ (८९.३ षटके) | runs-team2-inns1 = [[जेमी स्मिथ]] १८४[[नाबाद|*]] (२०७) | wickets-team2-inns1 = [[मोहम्मद सिराज]] ६/७० (१९.३ षटके) | score-team1-inns2 = ४२७/६[[घोषणा आणि जप्ती (क्रिकेट)#घोषणा|घो]] (८३ षटके) | runs-team1-inns2 = [[शुभमन गिल]] १६१ (१६२) | wickets-team1-inns2 = [[जॉश टँग]] २/९३ (१५ षटके) | score-team2-inns2 = २७१ (६८.१ षटके) | runs-team2-inns2 = [[जेमी स्मिथ]] ८८ (९९) | wickets-team2-inns2 = [[आकाश दीप]] ६/९९ (२१.१ षटके) | result = भारत ३३६ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448350.html धावफलक] | venue = [[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] | umpires = [[ख्रिस गाफने]] (न्यू) आणि [[शारफुदौला]] (बां) | motm = [[शुभमन गिल]] (भा) | toss = इंग्लंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.. | rain = | notes = [[शुभमन गिल]] (भारत) ने कसोटीतील आपले पहिले द्विशतक झळकावले.<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/shubman-gill-maiden-test-double-century-india-vs-england-edgbaston-10104329/ |trans-title=शुभमन गिलने पहिले कसोटी द्विशतक झळकावत भारतीय कर्णधार म्हणून कामगिरी सुरूच ठेवली आहे.|title=Shubman Gill continues plunder as Indian captain with maiden Test double century |work=[[द इंडियन एक्सप्रेस]] |access-date=१० जुलै २०२५}}</ref> त्याने कसोटीत भारतीय कर्णधार म्हणून सर्वाधिक वैयक्तिक धावा करण्याचा विराट कोहलीचा (२५४) विक्रमही मोडला.<ref>{{cite web |access-date=१० जुलै २०२५ |trans-title=शुभमन गिलने मोडला विराट कोहलीचा भारतीय कर्णधार म्हणून सर्वोत्तम कसोटी धावसंख्येचा विक्रम|title=Shubman Gill Breaks Virat Kohli's Record Of Best Test Score By Indian Captain |url=https://www.news18.com/cricket/shubman-gill-breaks-virat-kohlis-record-of-best-test-score-by-indian-captain-ws-l-9419340.html |work=न्यूज१८}}</ref> * [[रवींद्र जाडेजा]] हा विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धेच्या इतिहासात २००० धावा करणारा आणि १०० बळी घेणारा पहिला खेळाडू ठरला.<ref>{{cite web |access-date=१० जुलै २०२५ |trans-title=रवींद्र जडेजाने इतिहास रचला, असा विक्रम करणारा जगातील पहिला खेळाडू बनला...|title=Ravindra Jadeja Creates History, Becomes 1st Player In The World To... |url=https://www.news18.com/cricket/ravindra-jadeja-creates-history-becomes-1st-player-in-the-world-to-ws-l-9419001.html |work=न्यूज१८}}</ref> * [[जेमी स्मिथ]]ने इंग्लंडचा यष्टीरक्षक म्हणून सर्वाधिक धावा करणारा [[ॲलेक स्टुअर्ट]]चा विक्रम (१७३) मोडला.<ref>{{cite web |access-date=१० जुलै २०२५ |trans-title=इंग्लंड विरुद्ध भारत: जेमी स्मिथने भारताविरुद्ध १८४ धावांची खेळी करत इंग्लंडसाठी २८ वर्ष जुना विक्रम मोडला|title=ENG vs IND: Jamie Smith breaks 28-year-old record for England with classy 184 vs India |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/eng-vs-ind-jamie-smith-breaks-alec-stewarts-record-with-classy-184-2751030-2025-07-04 |work=इंडिया टुडे}}</ref> * [[यशस्वी जयस्वाल]]च्या (भारत) कसोटी क्रिकेट मध्ये २००० धावा पूर्ण.<ref>{{cite web |access-date=१० जुलै २०२५ |trans-title=यशस्वी जयस्वाल कसोटीत सर्वात जलद २००० धावा करणारा भारतीय फलंदाज ठरला|title=Yashasvi Jaiswal Becomes Fastest Indian Batter To Score 2000 Runs In Tests|url=https://www.news18.com/cricket/yashasvi-jaiswal-becomes-fastest-indian-batter-to-score-2000-runs-in-tests-ws-l-9421822.html |work=न्यूज१८}}</ref> * [[आकाश दीप]] (भारत) ने कसोटीत पहिल्यांदाच [[पंचबळी|बळीचे पंचक]] (5-Wicket Haul) आणि सामन्यात दहा विकेट्स घेतल्या.<ref>{{cite web |access-date=१० जुलै २०२५|trans-title=आकाश दीप इंग्लंडविरुद्ध असे केले जे ४९ वर्षांत कसोटी क्रिकेटमधील इतर कोणत्याही गोलंदाजाने केले नाही; अक्रम, मॅकग्रा, वॉर्न जवळपासही नाहीत|title=Akash Deep does to England what no other bowler in Test cricket has in 49 years; Akram, McGrath, Warne not even close |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/akash-deep-does-to-england-what-no-other-bowler-in-world-cricket-has-in-49-years-akram-mcgrath-warne-not-even-close-101751812298242.html |work=Hindustan Times}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/cricket/akash-deep-becomes-2nd-indian-bowler-to-take-10-wicket-haul-in-tests-in-england-ws-l-9424347.html |trans-title=इंग्लंडमध्ये कसोटीत १० बाळी घेणारा आकाश दीप दुसरा भारतीय गोलंदाज ठरला.|title=Akash Deep Becomes 2nd Indian Bowler To Take 10-Wicket Haul In Tests In England |work=News18 |access-date=१० जुलै २०२५}}</ref> * या ठिकाणी भारताचा हा पहिलाच कसोटी विजय होता.<ref>{{cite web |access-date=१० जुलै २०२५ |trans-title=एजबॅस्टन येथे दुसऱ्या कसोटीत भारताने इंग्लंडवर ऐतिहासिक विजय मिळवला, मालिका १-१ अशी बरोबरीत|title=India Beat England In 2nd Test For Historic Win At Edgbaston, Level Series 1-1 |url=https://www.news18.com/cricket/india-beat-england-in-2nd-test-for-historic-win-at-edgbaston-level-series-1-1-ws-l-9424538.html |work=News18}}</ref> या ठिकाणी विजय मिळवणारा हा पहिला आशियाई संघही ठरला.<ref>{{cite web |access-date=१० जुलै २०२५ |trans-title=एजबॅस्टनचा 'किल्ला' ओलांडणारा भारत पहिला आशियाई संघ|title=India first Asian team to breach 'fortress' Edgbaston|url=https://www.indianexpress.com/article/sports/cricket/india-first-asian-team-to-breach-fortress-edgbaston-england-2nd-test-10110336/ |work=द इंडियन एक्सप्रेस}}</ref> * हा भारताचा घराबाहेर धावांच्या फरकाने मिळालेला सर्वात मोठा कसोटी विजय होता.<ref>{{cite web |access-date=१० जुलै २०२५|trans-title=धावांच्या फरकाने भारताचा सर्वात मोठा विजय: शुभमन गिल आणि कंपनीचा इंग्लंडविरुद्ध कसोटीतील चौथा सर्वात मोठा विजय|title=India's biggest win margin by runs: Shubman Gill & Co record fourth biggest win in Tests against England |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/india-biggest-win-margin-by-runs-tests-record-full-list-india-vs-england-2nd-test-stats/article69779946.ece |work=स्पोर्टस्टार}}</ref> * जागतिक कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धेतील गुण: भारत १२, इंग्लंड ० }} ===३री कसोटी=== {{Two-innings cricket match | date = १०–१४ जुलै २०२५ | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|IND}} | score-team1-inns1 = ३८७ (११२.३ षटके) | runs-team1-inns1 = [[जो रूट]] १०४ (१९९) | wickets-team1-inns1 = [[जसप्रीत बुमराह]] ५/७४ (२७ षटके) | score-team2-inns1 = ३८७ (११९.२ षटके) | runs-team2-inns1 = [[लोकेश राहुल]] १०० (१७७) | wickets-team2-inns1 = [[क्रिस वोक्स]] ३/८४ (२७ षटके) | score-team1-inns2 = १९२ (६२.१ षटके) | runs-team1-inns2 = [[जो रूट]] ४० (९६) | wickets-team1-inns2 = [[वॉशिंग्टन सुंदर]] ४/२२ (१२.१ षटके) | score-team2-inns2 = १७० (७४.५ षटके) | runs-team2-inns2 = [[रवींद्र जाडेजा]] ६१* (१८१) | wickets-team2-inns2 = [[बेन स्टोक्स]] ३/४८ (२४ षटके) | result = इंग्लंड २२ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448351.html धावफलक] | venue = [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] | umpires = [[पॉल रायफेल]] (ऑ) आणि [[शारफुदौला]] (बां) | motm = [[बेन स्टोक्स]] (इं) | toss = इंग्लंडने नाणेफेक जिंकून निर्णय घेतला | rain = | notes = [[जो रूट]] (इं) हा भारताविरुद्ध ३,००० कसोटी धावा पूर्ण करणारा पहिला क्रिकेट खेळाडू ठरला.<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/joe-root-first-batter-3000-runs-against-india-batting-stats-record-ind-vs-eng-3rd-test-lords/article69796945.ece/ |trans-title=भारत विरुद्ध इंग्लंड, ३री कसोटी: जो रूट भारताविरुद्ध ३००० धावा करणारा पहिला फलंदाज ठरला|title=IND vs ENG, 3rd Test: Joe Root becomes 1st batter to score 3000 runs against India |work=[[स्पोर्टस्टार]] |access-date=१४ जुलै २०२५}}</ref> * [[जेमी स्मिथ]] (इं) कसोटीत १,००० धावा पूर्ण करणारा संयुक्तपणे सर्वात जलद यष्टीरक्षक-फलंदाज बनला.<ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/cricket/jamie-smith-becomes-joint-fastest-wicketkeeper-batter-to-score-1000-runs-in-tests-ws-l-9434505.html |trans-title=जेमी स्मिथ कसोटीत १००० धावा करणारा संयुक्तपणे सर्वात जलद यष्टीरक्षक-फलंदाज बनला|title=Jamie Smith Becomes Joint-Fastest Wicketkeeper-Batter To Score 1000 Runs In Tests |work=न्यूज१८|access-date=१४ जुलै २०२५}}</ref> * जागतिक कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धेतील गुण: इंग्लंड १०, भारत ०{{efn|name=|षटकांची गती कमी राखल्याने इंग्लंडचे दोन गुण वजा करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/england-docked-points-for-slow-over-rate |trans-title=लॉर्ड्स कसोटीत स्लो ओव्हररेटमुळे इंग्लंडने विश्व कसोटी अजिंक्यपद गुण गमावले|title=England docked WTC points for slow over rate in Lord's Test |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=५ ऑगस्ट २०२५}}</ref>}} }} ===४थी कसोटी=== {{Two-innings cricket match | date = २३–२७ जुलै २०२५ | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr| ENG}} | score-team1-inns1 = ३५८ (११४.१ षटके) | runs-team1-inns1 = [[साई सुदर्शन]] ६१ (१५१) | wickets-team1-inns1 = [[बेन स्टोक्स]] ५/७२ (२४ षटके) | score-team2-inns1 = ६६९ (१५७.१ षटके) | runs-team2-inns1 = [[जो रूट]] १५० (२४८) | wickets-team2-inns1 = [[रवींद्र जडेजा]] ४/१४३ (३७.१ षटके) | score-team1-inns2 = ४२५/४ (१४३ षटके) | runs-team1-inns2 = [[रवींद्र जडेजा]] १०७[[नाबाद|*]] (१८५) | wickets-team1-inns2 = [[क्रिस वोक्स]] २/६७ (२३ षटके) | score-team2-inns2 = | runs-team2-inns2 = | wickets-team2-inns2 = | result = सामना अनिर्णित | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448352.html धावफलक] | venue = [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] | umpires = [[अहसान रझा]] (पा) आणि [[रॉड टकर]] (ऑ) | motm = [[बेन स्टोक्स]] (इं) | toss = इंग्लंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[अंशुल कंबोज]]ने भारतातर्फे कसोटी पदार्पण केले. * [[यशस्वी जयस्वाल]] (भा) ने इंग्लंडविरुद्ध १००० कसोटी धावा पूर्ण केल्या.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/india-tour-of-england/ind-vs-eng-test-yashasvi-jaiswal-creates-history-becomes-joint-second-fastest-indian-to-milestone/articleshow/122861830.cms|trans-title= भारत विरुद्ध इंग्लंड कसोटी: यशस्वी जयस्वालने इतिहास रचला, सर्वात जलद टप्पा गाठणारा संयुक्तपणे दुसरा भारतीय गोलंदाज बनला.|title=IND vs ENG Test: Yashasvi Jaiswal creates history, becomes joint-second fastest Indian to milestone |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |access-date=२८ जुलै २०२५}}</ref> * [[लोकेश राहुल]], [[ऋषभ पंत]] आणि [[रवींद्र जडेजा]] (भा) या सर्वांनी इंग्लंडमध्ये कसोटीत १००० धावा पूर्ण केल्या.<ref>{{cite web |access-date=२८ जुलै २०२५|trans-title=मँचेस्टर कसोटीत केएल राहुलने विराट कोहलीला मागे टाकले, तेंडुलकर, द्रविड यांच्यासह धावा करणाऱ्या आयकॉनिक क्लबमध्ये सामील झाला |title=KL Rahul surpasses Virat Kohli, joins Tendulkar, Dravid in iconic run-scoring club during Manchester Test |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/kl-rahul-surpasses-virat-kohli-joins-tendulkar-dravid-in-iconic-run-scoring-club-during-manchester-test-101753270209940.html |work=हिंदुस्थान टाइम्स}}</ref><ref>{{cite web |trans-title=रवींद्र जडेजा परदेशात १००० धावा आणि ३० विकेट्स घेणारा तिसरा क्रिकेट खेळाडू ठरला. |access-date=२८ जुलै २०२५ |title=Ravindra Jadeja becomes third cricketer to score 1000 runs and take 30 wickets in away country |url=https://www.livemint.com/sports/cricket-news/ravindra-jadeja-becomes-third-cricketer-to-score-1000-runs-and-take-30-wickets-in-away-country-11753632965921.html |work=मिंट |archive-date=2025-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250730035956/https://www.livemint.com/sports/cricket-news/ravindra-jadeja-becomes-third-cricketer-to-score-1000-runs-and-take-30-wickets-in-away-country-11753632965921.html |url-status=dead }}</ref> इंग्लंडमध्ये असे करणारा पंत हा पहिलाच यष्टिरक्षक बनला.<ref>{{cite web |access-date=२८ जुलै २०२५|trans-title=ऋषभ पंतने इतिहास रचला, जगातील पहिला यष्टीरक्षक-फलंदाज बनला... |title=Rishabh Pant Creates History, Becomes 1st Wicketkeeper-Batter In The World To... |url=https://www.news18.com/cricket/rishabh-pant-creates-history-becomes-1st-wicketkeeper-batter-in-the-world-to-2-ws-l-9459171.html |work=न्यूज१८}}</ref> * [[जो रूट]] (इं) हा [[रिकी पॉन्टिंग]]ला (ऑ) मागे टाकत [[कसोटी क्रिकेटमध्ये १०,००० किंवा त्याहून अधिक धावा करणाऱ्या खेळाडूंची यादी|कसोटीत सर्वाधिक धावा करणारा दुसरा फलंदाज]] बनला.<ref>{{cite web|first=मॅथ्यू |last=हेन्री|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cm202gepe72o |trans-title=इंग्लंडचे भारतावर वर्चस्व, रूटने पॉन्टिंगला मागे टाकले |title=Root passes Ponting as England dominate India |work=[[बीबीसी]] |access-date=२८ जुलै २०२५}}</ref> * भारताच्या [[जसप्रीत बुमराह]]ने इंग्लंडमध्ये ५० वा बळी घेतला.<ref>{{cite web |access-date=२८ जुलै २०२५ |trans-title=इंग्लंडमध्ये ५० कसोटी बळी घेणारा बुमराह तिसरा आशियाई गोलंदाज ठरला |title=Bumrah becomes third Asian seamer to complete 50 Test wickets in England |url=https://www.livemint.com/sports/cricket-news/bumrah-becomes-third-asian-seamer-to-complete-50-test-wickets-in-england-11753482769925.html |work=मिंट }}{{मृत दुवा|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[बेन स्टोक्स]]ने (इं) कसोटीत ७,००० वा धावा काढल्या.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/stokes-joins-exclusive-test-all-rounders-list |trans-title=स्टोक्सचा समावेश कसोटी अष्टपैलू खेळाडूंच्या यादीत |title=Stokes joins exclusive Test all-rounders list|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|access-date=२८ जुलै २०२५}}</ref> तो त्याच कसोटी सामन्यात शतक आणि पाच बळी घेणारा पहिला इंग्लिश कर्णधारही बनला.<ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/cricket/ben-stokes-creates-history-becomes-1st-cricketer-in-148-years-to-ws-l-9465301.html |trans-title=बेन स्टोक्सने इतिहास रचला, १४८ वर्षांत पहिला क्रिकेट खेळाडू बनला... |title=Ben Stokes Creates History, Becomes 1st Cricketer In 148 Years To... |work=न्यूज१८|access-date=२८ जुलै २०२५}}</ref> * या मैदानावर इंग्लंडची ही सर्वोच्च धावसंख्या होती.<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/highest-team-totals-against-india-tests-record-stats-england-669-runs-ind-vs-eng-4th-test/article69858279.ece |trans-title=भारताविरुद्ध सर्वोच्च कसोटी धावसंख्या: इंग्लंडने चौथ्या कसोटीत ६६९ धावा केल्या, भारताविरुद्धची नवव्या क्रमांकाची धावसंख्या. |title=Highest Test totals against India: England posts 669 runs during 4th Test, 9th-highest score vs India|work=[[स्पोर्टस्टार]] |access-date=२८ जुलै २०२५}}</ref> * [[शुभमन गिल]] (भारत) ने SENA देशांमध्ये खेळल्या जाणाऱ्या कसोटी मालिकेत आशियाई फलंदाजातर्फे सर्वाधिक धावा करण्याचा विराट कोहलीचा (६९२) विक्रम मागे टाकला.<ref>{{cite web |trans-title= शुभमन गिलने [[विराट कोहली]]चा सर्वाधिक धावा करण्याचा विक्रम मोडला...|access-date=२८ जुलै २०२५|title=Shubman Gill Breaks Virat Kohli's All-Time Batting Record Of Scoring Most Runs In...|url=https://www.news18.com/cricket/shubman-gill-breaks-virat-kohlis-record-of-scoring-most-runs-in-a-test-series-by-an-asian-batter-played-in-sena-countries-ws-l-9466040.html |work=न्यूज१८}}</ref> * [[वॉशिंग्टन सुंदर]] (भारत) ने कसोटीतील त्याचे पहिले शतक झळकावले.<ref>{{cite web |access-date=२८ जुलै २०२५|trans-title=गिल, जडेजा आणि सुंदर यांच्या आक्रमक शतकांमुळे कठीण सामना अनिर्णीत |title=Defiant centurions Gill, Jadeja & Sundar eke out hard-fought draw |url=https://m.cricbuzz.com/cricket-news/135146/defiant-centurions-gill-jadeja-sundar-eke-out-hard-fought-draw |work=[[क्रिकबझ्झ]]}}</ref> * विश्व कसोटी अजिंक्यपद गुण: इंग्लंड ४, भारत ४. }} ===५वी कसोटी=== {{Two-innings cricket match | date = ३१ जुलै – ४ ऑगस्ट २०२५ | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|ENG}} | score-team1-inns1 = २२४ (६९.४ षटके) | runs-team1-inns1 = [[करूण नायर]] ५७ (१०९) | wickets-team1-inns1 = [[गस ॲटकिन्सन]] ५/३३ (२१.४ षटके) | score-team2-inns1 = २४७ (५१.२ षटके) | runs-team2-inns1 = [[झॅक क्रॉली]] ६४ (५७) | wickets-team2-inns1 = [[प्रसिद्ध कृष्ण]] ४/६२ (१६ षटके) | score-team1-inns2 = ३९६ (८८ षटके) | runs-team1-inns2 = [[यशस्वी जैस्वाल]] ११८ (१६४) | wickets-team1-inns2 = [[जॉश टँग]] ५/१२५ (३० षटके) | score-team2-inns2 = ३६७ (८५.१ षटके) | runs-team2-inns2 = [[हॅरी ब्रूक]] १११ (९८) | wickets-team2-inns2 = [[मोहम्मद सिराज]] ५ /१०४ (३०.१ षटके) | result = भारत ६ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1448353.html धावफलक] | venue = [[द ओव्हल]], [[लंडन]] | umpires = [[कुमार धर्मसेना]] (श्री) आणि [[अहसान रझा]] (पा) | motm = [[मोहम्मद सिराज]] (भा) | toss = इंग्लंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = हा भारताचा धावांच्या फरकाने सर्वात लहान कसोटी विजय होता.<ref>{{cite web |access-date=५ ऑगस्ट २०२५ |trans-title=धावांच्या बाबतीत भारताचा कसोटी सामन्यांमध्ये सर्वात लहान विजय|title=India's Smallest Wins In Tests By Runs|url=https://www.news18.com/cricket/indias-smallest-wins-in-tests-by-runs-ws-l-9483632.html|work=न्यूज१८}}</ref> *विश्व कसोटी अजिंक्यपद गुण: भारत १२, इंग्लंड ०. }} == आकडेवारी == ==== सर्वाधिक धावा==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! धावा !! फलंदाज !! सामने !! डाव !! नाबाद !! सरासरी !! सर्वाधिक !! १०० !! ५० |- ! ७५४ |style="text-align:left|{{cricon|IND}} [[शुभमन गिल]] || ५ || १० || ० || ७५.४० || २६९ || ४ || ० |- ! ५३७ | style="text-align:left" |{{cricon|ENG}} [[जो रूट]] || ५ || ९ || १ || ६७.१२ || १५० || ३ || १ |- ! ५३२ | style="text-align:left" |{{cricon|IND}} [[लोकेश राहुल]] || ५|| १० || ० || ५३.२० || १३७ || २ || २ |- ! ५१६ |style="text-align:left|{{cricon|IND}} [[रवींद्र जडेजा]] || ५ || १० || ४ || ८६.०० || १०७* || १ || ५ |- ! ४८१ | style="text-align:left" |{{cricon|ENG}} [[हॅरी ब्रुक]] || ५ || ९ || ० || ५३.४४ || १५८ || २ || २ |- ! colspan="9" |<small>स्रोत: [[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |trans-title=अँडरसन-तेंडुलकर ट्रॉफी, २०२५ मध्ये सर्वाधिक धावा|title=Most runs in Anderson–Tendulkar Trophy, 2025 |accessdate=६ ऑगस्ट २०२५|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |url=https://www.espncricinfo.com/records/series/batting-most-runs-career/anderson-tendulkar-trophy-2025-16595}}</ref></small> |} ==== सर्वाधिक बळी ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !बळी!! गोलंदाज !! सामने !! डाव !! धावा !! षटके !! {{tooltip|सर्वोत्तम|एका डावात सर्वोत्तम गोलंदाजी}} !! {{tooltip|सरासरी|गोलंदाजी सरासरी}} !! {{tooltip|५वि|एका डावात पाच बळी}} |- ! २३ | style="text-align: left;" |{{cricon|IND}} [[मोहम्मद सिराज]] || ५ || ९ || ७४६ || १८५.३ || ६/७० || ३२.४३ || २ |- ! १९ | style="text-align: left;" |{{cricon|ENG}} [[जॉश टँग]] || ३|| ६ || ५५२|| १२७.० || ५/१२५|| २९.०५ || १ |- ! १७ | style="text-align: left;" |{{cricon|ENG}} [[बेन स्टोक्स]] || ४ || ८ || ४२९|| १४०.० || ५/७२ || २५.२३ || १ |- ! rowspan=2|१४ | style="text-align: left;" |{{cricon|IND}} [[जसप्रीत बुमराह]] || ३ || ५ || ३६४ || ११९.४ || ५/७४ || २६.०० || २ |- | style="text-align: left;" |{{cricon|IND}} [[प्रसिद्ध कृष्ण]] || ३ || ६|| ५१९ || १०५.० || ४/६२ || ३७.०७ || ० |- ! colspan="9" |<small>स्रोत: [[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web|trans-title=अँडरसन-तेंडुलकर ट्रॉफी, २०२५ मध्ये सर्वाधिक बळी|title=Most wickets in Anderson–Tendulkar Trophy, 2025 |accessdate=६ ऑगस्ट २०२५ |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |url=https://www.espncricinfo.com/records/series/bowling-most-wickets-career/anderson-tendulkar-trophy-2025-16595}}</ref></small> |} == नोंदी == {{notelist}} == संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/india-in-england-2025-1445348 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} [[वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|इंग्लंड]] [[वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे|२०२५]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे इंग्लंड दौरे|भारत]] 5m77sbdnpqp3rwdrkk683v4t3ksdq1l 10 368114 2700014 2619142 2026-08-07T14:13:50Z Ganesh591 62733 2700014 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५ |title = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] |listclass = hlist |state = {{{state|autocollapse}}} |above = आधीचा मोसम: [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४-२५]] |group1 = एप्रिल २०२५ |list1 = * [[नॉर्वे महिला क्रिकेट संघाचा पोर्तुगाल दौरा, २०२५|नॉर्वे महिलांचा पोर्तुगाल दौरा]] * [[नॉर्वे क्रिकेट संघाचा पोर्तुगाल दौरा, २०२५|नॉर्वेचा पोर्तुगाल दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#युगांडा महिला संघाचा नामिबिया दौरा|युगांडा महिलांचा नामिबिया दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ कार्तिनी चषक|कार्तिनी चषक]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका|हाँग काँग चौरंगी मालिका]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका|सायप्रस महिला चौरंगी मालिका]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ उत्तर अमेरिका चषक|उत्तर अमेरिका चषक]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#झिम्बाब्वेचा बांगलादेश दौरा|झिम्बाब्वेचा बांगलादेश दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका|मलेशिया चौरंगी मालिका]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#झिम्बाब्वे महिलांचा अमेरिका दौरा|झिम्बाब्वे महिलांचा अमेरिका दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा|कालाहारी महिला स्पर्धा]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ श्रीलंका महिला तिरंगी मालिका|श्रीलंका महिला तिरंगी मालिका]] |group2 = मे २०२५ |list2 = * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#बहरीन महिला संघाचा ओमान दौरा|बहरीन महिलांचा ओमान दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#सायप्रस महिला संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा|सायप्रस महिलांचा चेक प्रजासत्ताक दौरा]] * [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा#चौरंगी मालिका|थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (११वी फेरी)|नेदरलँड्स तिरंगी मालिका]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#क्रोएशिया महिला संघाचा माल्टा दौरा|क्रोएशिया महिलांचा माल्टा दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#एस्टोनियाचा माल्टा दौरा|एस्टोनियाचा माल्टा दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका|पुरुष सानो सिटी तिरंगी मालिका]] * [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा|महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता]] * [[जर्मनी महिला क्रिकेट संघाचा ग्रीस दौरा, २०२५|जर्मनी महिलांचा ग्रीस दौरा]] * [[कूक द्वीपसमूह क्रिकेट संघाचा जपान दौरा, २०२५|कूक द्वीपसमूहाचा जपान दौरा]] * [[बल्गेरिया महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५|बल्गेरिया महिलांचा एस्टोनिया दौरा]] * [[स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५|स्लोव्हेनियाचा ऑस्ट्रिया दौरा]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ अमेरिका तिरंगी मालिका (१२वी फेरी)|अमेरिका तिरंगी मालिका]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#बांगलादेशचा संयुक्त अरब अमिराती दौरा|बांगलादेशचा संयुक्त अरब अमिराती दौरा]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#वेस्ट इंडीजचा आयर्लंड दौरा|वेस्ट इंडीजचा आयर्लंड दौरा]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#वेस्ट इंडीज महिलांचा इंग्लंड दौरा|वेस्ट इंडीज महिलांचा इंग्लंड दौरा]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#झिम्बाब्वेचा इंग्लंड दौरा|झिम्बाब्वेचा इंग्लंड दौरा]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#बांगलादेशचा पाकिस्तान दौरा|बांगलादेशचा पाकिस्तान दौरा]] * [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा|महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता विभाग दोन]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#स्वित्झर्लंड महिला संघाचा बेल्जियम दौरा|स्वित्झर्लंड महिलांचा बेल्जियम दौरा]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#वेस्ट इंडीजचा इंग्लंड दौरा|वेस्ट इंडीजचा इंग्लंड दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ पुरुष मदिना चषक|पुरुष मदिना चषक]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#स्वित्झर्लंडचा ऑस्ट्रिया दौरा|स्वित्झर्लंडचा ऑस्ट्रिया दौरा]] |group3 = जून २०२५ |list3 = * [[२०२५ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|स्कॉटलंड तिरंगी मालिका]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी|महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी]] * [[२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा|क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#गर्न्सीचा जर्सी दौरा|गर्न्सीचा जर्सी दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#स्लोव्हेनियाचा सर्बिया दौरा|स्लोव्हेनियाचा सर्बिया दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#अमेरिका महिला संघाचा नेदरलँड्स दौरा|अमेरिका महिलांचा नेदरलँड्स दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक|पुरुष मध्य युरोप चषक]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ महिला मध्य युरोप चषक|महिला मध्य युरोप चषक]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#विश्व कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामना|विश्व कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामना]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ नो फ्रिल्स टी२०आ मालिका|नो फ्रिल्स टी२०आ मालिका]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा वेस्ट इंडीज दौरा|दक्षिण आफ्रिका महिलांचा वेस्ट इंडीज दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक|पुरुष नॉर्डिक चषक]] * [[२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धा|महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स आमंत्रण स्पर्धा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#डेन्मार्कमध्ये फिनलंड विरुद्ध नॉर्वे|डेन्मार्कमध्ये फिनलंड विरुद्ध नॉर्वे]] * [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#बांगलादेशचा श्रीलंका दौरा|बांगलादेशचा श्रीलंका दौरा]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#भारताचा इंग्लंड दौरा|भारताचा इंग्लंड दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#स्लोव्हेनियाचा हंगेरी दौरा|स्लोव्हेनियाचा हंगेरी दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#स्वित्झर्लंडचा लक्झेंबर्ग दौरा|स्वित्झर्लंडचा लक्झेंबर्ग दौरा]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#ऑस्ट्रेलियाचा वेस्ट इंडीज दौरा|ऑस्ट्रेलियाचा वेस्ट इंडीज दौरा]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#दक्षिण आफ्रिकेचा झिम्बाब्वे दौरा|दक्षिण आफ्रिकेचा झिम्बाब्वे दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक|पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा]] |group4 = जुलै २०२५ |list4 = * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#इंडोनेशिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|इंडोनेशिया महिलांचा सिंगापूर दौरा]] * [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी|पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी]] * [[२०२५ मलावी चौरंगी टी२० चषक|मलावी चौरंगी टी२० चषक]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#जर्सी महिला संघाचा गर्न्सी दौरा|जर्सी महिलांचा गर्न्सी दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका|रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका|बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका|बल्गेरिया तिरंगी मालिका]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ झिम्बाब्वे तिरंगी मालिका|झिम्बाब्वे तिरंगी मालिका]] * [[२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका|पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी|आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका|रवांडा तिरंगी मालिका]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका|फिनलंड महिला तिरंगी मालिका]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#सौदी अरेबियाचा कतार दौरा|सौदी अरेबियाचा कतार दौरा]] * [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा|महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता विभाग दोन]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#झिम्बाब्वे महिलांचा आयर्लंड दौरा|झिम्बाब्वे महिलांचा आयर्लंड दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ बुडापेस्ट चषक|बुडापेस्ट चषक]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#फिनलंडचा एस्टोनिया दौरा|फिनलंडचा एस्टोनिया दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ बाल्टिक चषक|बाल्टिक चषक]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#न्यू झीलंडचा झिम्बाब्वे दौरा|न्यू झीलंडचा झिम्बाब्वे दौरा]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा]] |group5 = ऑगस्ट २०२५ |list5 = * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#जिब्राल्टर महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा|जिब्राल्टर महिलांचा एस्टोनिया दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#स्वित्झर्लंडचा एस्टोनिया दौरा|स्वित्झर्लंडचा एस्टोनिया दौरा]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#पाकिस्तानी महिलांचा आयर्लंड दौरा|पाकिस्तान महिलांचा आयर्लंड दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#सायप्रसचा क्रोएशिया दौरा|सायप्रसचा क्रोएशिया दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ व्हायकिंग चषक|व्हायकिंग चषक]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#दक्षिण आफ्रिकेचा ऑस्ट्रेलिया दौरा|दक्षिण आफ्रिकेचा ऑस्ट्रेलिया दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#कंबोडिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|कंबोडिया महिलांचा सिंगापूर दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#पापुआ न्यू गिनीचा गर्न्सी दौरा|पापुआ न्यू गिनीचा गर्न्सी दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका|नॉर्वे तिरंगी मालिका]] * [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा|महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता विभाग एक]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#चेक प्रजासत्ताकाचा रोमानिया दौरा|चेक प्रजासत्ताकाचा रोमानिया दौरा]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग अ (जर्सी)|क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग अ (जर्सी)]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#बेल्जियमचा ऑस्ट्रिया दौरा|बेल्जियमचा ऑस्ट्रिया दौरा]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ कॅनडा तिरंगी मालिका (१४वी फेरी)|कॅनडा तिरंगी मालिका]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ पूर्व युरोप चषक|पूर्व युरोप चषक]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#श्रीलंकेचा झिम्बाब्वे दौरा|श्रीलंकेचा झिम्बाब्वे दौरा]] * [[२०२५ महिला नॉर्डिक चषक|महिला नॉर्डिक चषक]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ संयुक्त अरब अमिराती टी२० तिरंगी मालिका|संयुक्त अरब अमिराती टी२० तिरंगी मालिका]] * [[स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा गर्न्सी दौरा, २०२५|स्वित्झर्लंडचा गर्न्सी दौरा]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#नेदरलँड्सचा बांगलादेश दौरा|नेदरलँड्सचा बांगलादेश दौरा]] * [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा|महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता विभाग एक]] * [[२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका|युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका]] |group6 = सप्टेंबर २०२५ |list6 = * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#जपान महिला संघाचा फिजी दौरा|जपान महिलांचा फिजी दौरा]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#दक्षिण आफ्रिकेचा इंग्लंड दौरा|दक्षिण आफ्रिकेचा इंग्लंड दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#चेक प्रजासत्ताक महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा|चेक प्रजासत्ताक महिलांचा एस्टोनिया दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#स्वीडनचा आईल ऑफ मान दौरा|स्वीडनचा आईल ऑफ मान दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा|महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#मोझांबिकचा इस्वातिनी दौरा|मोझांबिकचा इस्वातिनी दौरा]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका|लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका]] * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५#इंग्लंडचा आयर्लंड दौरा|इंग्लंडचा आयर्लंड दौरा]] |group7 = चालू स्पर्धा |list7 = * [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २|क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] * [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग|क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५|असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट]] |below = पुढील मोसम: [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] }} bopnf11fel68p0nr92ar445wlhaq4xt 2700015 2700014 2026-08-07T14:27:53Z Ganesh591 62733 2700015 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५ |title = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] |listclass = hlist |state = {{{state|autocollapse}}} |above = आधीचा मोसम: [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४-२५]] |group1 = एप्रिल २०२५ |list1 = * [[नॉर्वे महिला क्रिकेट संघाचा पोर्तुगाल दौरा, २०२५|नॉर्वे महिलांचा पोर्तुगाल दौरा]] * [[नॉर्वे क्रिकेट संघाचा पोर्तुगाल दौरा, २०२५|नॉर्वेचा पोर्तुगाल दौरा]] * [[युगांडा महिला क्रिकेट संघाचा नामिबिया दौरा, २०२५|युगांडा महिलांचा नामिबिया दौरा]] * [[२०२५ कार्तिनी चषक|कार्तिनी चषक]] * [[२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] * [[२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका|हाँग काँग चौरंगी मालिका]] * [[२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] * [[२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका|सायप्रस महिला चौरंगी मालिका]] * [[२०२५ उत्तर अमेरिका चषक|उत्तर अमेरिका चषक]] * [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५|झिम्बाब्वेचा बांगलादेश दौरा]] * [[२०२५ मलेशिया ओपन टी२०आ चौरंगी मालिका|मलेशिया ओपन टी२०आ चौरंगी मालिका]] * [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा अमेरिका दौरा, २०२५|झिम्बाब्वे महिलांचा अमेरिका दौरा]] * [[२०२५ बीसीए कालाहारी महिला टी२०आ स्पर्धा|बीसीए कालाहारी महिला टी२०आ स्पर्धा]] * [[२०२५ श्रीलंका महिला तिरंगी मालिका|श्रीलंका महिला तिरंगी मालिका]] |group2 = मे २०२५ |list2 = * [[बहरैन महिला क्रिकेट संघाचा ओमान दौरा, २०२५|बहरैन महिलांचा ओमान दौरा]] * [[सायप्रस महिला क्रिकेट संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा, २०२५|सायप्रस महिलांचा चेक प्रजासत्ताक दौरा]] * [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा|थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] * [[२०२५ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|नेदरलँड्स तिरंगी मालिका]] * [[क्रोएशिया महिला क्रिकेट संघाचा माल्टा दौरा, २०२५|क्रोएशिया महिलांचा माल्टा दौरा]] * [[एस्टोनिया क्रिकेट संघाचा माल्टा दौरा, २०२५|एस्टोनियाचा माल्टा दौरा]] * [[२०२५ पुरुष सानो आंतरराष्ट्रीय टी२०आ तिरंगी मालिका|पुरुष सानो आंतरराष्ट्रीय टी२०आ तिरंगी मालिका]] * [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा|महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता]] * [[जर्मनी महिला क्रिकेट संघाचा ग्रीस दौरा, २०२५|जर्मनी महिलांचा ग्रीस दौरा]] * [[कूक द्वीपसमूह क्रिकेट संघाचा जपान दौरा, २०२५|कूक द्वीपसमूहाचा जपान दौरा]] * [[बल्गेरिया महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५|बल्गेरिया महिलांचा एस्टोनिया दौरा]] * [[स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५|स्लोव्हेनियाचा ऑस्ट्रिया दौरा]] * [[२०२५ अमेरिका तिरंगी मालिका|अमेरिका तिरंगी मालिका]] * [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा संयुक्त अरब अमिराती दौरा, २०२५|बांगलादेशचा संयुक्त अरब अमिराती दौरा]] * [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२५|वेस्ट इंडीजचा आयर्लंड दौरा]] * [[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२५|वेस्ट इंडीज महिलांचा इंग्लंड दौरा]] * [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२५|झिम्बाब्वेचा इंग्लंड दौरा]] * [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२५|बांगलादेशचा पाकिस्तान दौरा]] * [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा|महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता – विभाग दोन]] * [[स्वित्झर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा बेल्जियम दौरा, २०२५|स्वित्झर्लंड महिलांचा बेल्जियम दौरा]] * [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२५|वेस्ट इंडीजचा इंग्लंड दौरा]] * [[२०२५ पुरुष मदिना चषक|पुरुष मदिना चषक]] * [[स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५|स्वित्झर्लंडचा ऑस्ट्रिया दौरा]] |group3 = जून २०२५ |list3 = * [[२०२५ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|स्कॉटलंड तिरंगी मालिका]] * [[२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय चषक|महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय चषक]] * [[२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा|क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा]] * [[२०२५ टी२०आ आंतर-द्वीपीय मालिका|पुरुष आंतर-द्वीपीय मालिका]] * [[स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा सर्बिया दौरा, २०२५|स्लोव्हेनियाचा सर्बिया दौरा]] * [[अमेरिका महिला क्रिकेट संघाचा नेदरलँड्स दौरा, २०२५|अमेरिका महिलांचा नेदरलँड्स दौरा]] * [[२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक|पुरुष मध्य युरोप चषक]] * [[कंबोडिया क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५|कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा]] * [[२०२५ महिला मध्य युरोप चषक|महिला मध्य युरोप चषक]] * [[२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामना|विश्व कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामना]] * [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|नो फ्रील्स आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका]] * [[दक्षिण आफ्रिका महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५|दक्षिण आफ्रिका महिलांचा वेस्ट इंडीज दौरा]] * [[२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक|पुरुष नॉर्डिक चषक]] * [[२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धा|महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स आमंत्रण स्पर्धा]] * [[फिनलंड क्रिकेट संघाचा नॉर्वे दौरा (डेन्मार्कमध्ये), २०२५|फिनलंडचा नॉर्वे दौरा (डेन्मार्कमध्ये)]] * [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] * [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०२५|बांगलादेशचा श्रीलंका दौरा]] * [[भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२५|भारताचा इंग्लंड दौरा]] * [[स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा हंगेरी दौरा, २०२५|स्लोव्हेनियाचा हंगेरी दौरा]] * [[स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा लक्झेंबर्ग दौरा, २०२५|स्वित्झर्लंडचा लक्झेंबर्ग दौरा]] * [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५|ऑस्ट्रेलियाचा वेस्ट इंडीज दौरा]] * [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२५|दक्षिण आफ्रिकेचा झिम्बाब्वे दौरा]] * [[२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक|पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक]] * [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२५|भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा]] |group4 = जुलै २०२५ |list4 = * [[इंडोनेशिया महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५|इंडोनेशिया महिलांचा सिंगापूर दौरा]] * [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी|पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी]] * [[२०२५ मलावी चौरंगी टी२० चषक|मलावी चौरंगी टी२० चषक]] * [[२०२५ टी२०आ आंतर-द्वीपीय मालिका|महिला आंतर-द्वीपीय मालिका]] * [[२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका|रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका]] * [[२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका|बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका]] * [[२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका|बल्गेरिया तिरंगी मालिका]] * [[२०२५ झिम्बाब्वे तिरंगी मालिका|झिम्बाब्वे तिरंगी मालिका]] * [[२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका|पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका]] * [[२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स चषक|आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स चषक]] * [[२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका|रवांडा तिरंगी मालिका]] * [[२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका|फिनलंड महिला तिरंगी मालिका]] * [[सौदी अरेबिया क्रिकेट संघाचा कतार दौरा, २०२५|सौदी अरेबियाचा कतार दौरा]] * [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा|महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता – विभाग दोन]] * [[पाकिस्तानी क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५|पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा]] * [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२५|झिम्बाब्वे महिलांचा आयर्लंड दौरा]] * [[२०२५ बुडापेस्ट चषक|बुडापेस्ट चषक]] * [[फिनलंड क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५|फिनलंडचा एस्टोनिया दौरा]] * [[२०२५ बाल्टिक चषक|बाल्टिक चषक]] * [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२५|न्यू झीलंडचा झिम्बाब्वे दौरा]] * [[पाकिस्तानी क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२५|पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा]] |group5 = ऑगस्ट २०२५ |list5 = * [[जिब्राल्टर महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५|जिब्राल्टर महिलांचा एस्टोनिया दौरा]] * [[स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५|स्वित्झर्लंडचा एस्टोनिया दौरा]] * [[पाकिस्तानी महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२५|पाकिस्तान महिलांचा आयर्लंड दौरा]] * [[सायप्रस क्रिकेट संघाचा क्रोएशिया दौरा, २०२५|सायप्रसचा क्रोएशिया दौरा]] * [[२०२५ व्हायकिंग चषक|व्हायकिंग चषक]] * [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२५|दक्षिण आफ्रिकेचा ऑस्ट्रेलिया दौरा]] * [[कंबोडिया महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५|कंबोडिया महिलांचा सिंगापूर दौरा]] * [[२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका|नॉर्वे तिरंगी मालिका]] * [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा|महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता – विभाग एक]] * [[चेक प्रजासत्ताक क्रिकेट संघाचा रोमेनिया दौरा, २०२५|चेक प्रजासत्ताकाचा रोमेनिया दौरा]] * [[२०२५ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग अ (जर्सी)|क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग अ – जर्सी]] * [[बेल्जियम क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५|बेल्जियमचा ऑस्ट्रिया दौरा]] * [[२०२५ कॅनडा तिरंगी मालिका|कॅनडा तिरंगी मालिका]] * [[२०२५ पूर्व युरोप चषक|पूर्व युरोप चषक]] * [[श्रीलंका क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२५|श्रीलंकेचा झिम्बाब्वे दौरा]] * [[२०२५ महिला नॉर्डिक चषक|महिला नॉर्डिक चषक]] * [[२०२५ संयुक्त अरब अमिराती आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका|संयुक्त अरब अमिराती टी२० तिरंगी मालिका]] * [[स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा गर्न्सी दौरा, २०२५|स्वित्झर्लंडचा गर्न्सी दौरा]] * [[नेदरलँड्स क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५|नेदरलँड्सचा बांगलादेश दौरा]] * [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा|महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता – विभाग एक]] * [[२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका|युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका]] |group6 = सप्टेंबर २०२५ |list6 = * [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२५|दक्षिण आफ्रिकेचा इंग्लंड दौरा]] * [[चेक प्रजासत्ताक महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५|चेक प्रजासत्ताक महिलांचा एस्टोनिया दौरा]] * [[स्वीडन क्रिकेट संघाचा आईल ऑफ मान दौरा, २०२५|स्वीडनचा आईल ऑफ मान दौरा]] * [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा|महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता]] * [[मोझांबिक क्रिकेट संघाचा इस्वातिनी दौरा, २०२५|मोझांबिकचा इस्वातिनी दौरा]] * [[२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका|लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका]] * [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२५|इंग्लंडचा आयर्लंड दौरा]] |group7 = चालू स्पर्धा |list7 = * [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २|क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] * [[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग|क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग]] |below = पुढील मोसम: [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] }} 5lmt0xtrer45ha7fo6dowdawhj4dcfn 0 368928 2700143 2675061 2026-08-08T02:58:22Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700143 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट चित्रपट|संगीत=रोहन-रोहन|देश=भारत|भाषा=मराठी|नाव=चिकीचिकी बुबूमबूम|दिग्दर्शन=प्रसाद खांडेकर|निर्मिती=सुनील नारकर|प्रमुख कलाकार=[[स्वप्नील जोशी]], [[प्रार्थना बेहेरे]], [[प्राजक्ता माळी]], वनिता खरात, प्रसाद खांडेकर|प्रदर्शन तारीख=२८ फेब्रुवारी २०२५|निर्मिती वर्ष=२०२५|imdb_id=tt35301430}} '''''चिकीचिकी बुबूमबूम''''' हा २०२५ चा भारतीय [[मराठी भाषा|मराठी भाषेतील]] विनोदी चित्रपट आहे जो प्रसाद खांडेकर यांनी प्रजाकर प्रॉडक्शन, नारकर फिल्म्स अँड एंटरटेनमेंट आणि स्वर्ण पट कथा यांच्या बॅनरखाली दिग्दर्शित, सह-लेखित आणि सह-निर्मित केला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://news18marathi.com/entertainment/prajakta-mali-swapnil-joshi-and-prarthana-beheres-new-movie-watch-the-first-look-of-chiki-chiki-booboom-boom-1308285.html|title=प्राजक्ता माळीचा नवा सिनेमा, फर्स्ट लूक समोर, पुन्हा एकत्र दिसणार 'मितवा'ची जोडी|date=2024-12-31|website=न्यूझ१८ मराठी|access-date=2025-02-06|archive-date=2025-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20250319092910/https://news18marathi.com/entertainment/prajakta-mali-swapnil-joshi-and-prarthana-beheres-new-movie-watch-the-first-look-of-chiki-chiki-booboom-boom-1308285.html|url-status=dead}}</ref> या चित्रपटात [[स्वप्नील जोशी]], [[प्रार्थना बेहेरे]], [[प्राजक्ता माळी]], प्रसाद खांडेकर, रोहित माने, प्रथमेश शिवलकर, [[नम्रता संभेराव]] आणि वनिता खरात यांचा समावेश आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/manoranjan/marathi-cinema/prasad-khandekar-announces-new-marathi-movie-chiki-chiki-booboom-boom-shares-first-poster-sva-00-4799232/|title=प्राजक्ता माळी, स्वप्नील-प्रार्थना अन् 'महाराष्ट्राची हास्यजत्रा'च्या कलाकारांची फौज! 'या' दिवशी येणार नवा सिनेमा! पहा पहिला लूक|date=2024-12-31|website=लोकसत्ता|access-date=2025-02-06}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/prajakta-mali-new-film-announcement-chiki-chiki-booboom-boom-directed-by-prasad-khandekar-starring-swapnil-joshi-prarthana-behere/articleshow/116824998.cms|title=प्राजक्ता माळीच्या चाहत्यांसाठी न्यू इअर गिफ्ट, 'फुलवंती' दिसणार या सिनेमात, लूक आहे खूपच भारी|website=महाराष्ट्र टाइम्स|access-date=2025-02-06|archive-date=2025-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20250214152428/https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/prajakta-mali-new-film-announcement-chiki-chiki-booboom-boom-directed-by-prasad-khandekar-starring-swapnil-joshi-prarthana-behere/articleshow/116824998.cms|url-status=dead}}</ref> ही कथा कॉलेजमधील बॅकबेंचर्सच्या पुनर्मिलनभोवती फिरते, जी मजा, उत्साह आणि गोंधळाने भरलेली असते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dainikprabhat.com/chiki-chiki-booboom-boom-marathi-movie-teaser-released/|title=स्वप्नील जोशीच्या 'चिकी चिकी बुबूम बुम' चित्रप|date=2025-02-04|website=दैनिक प्रभात|access-date=2025-02-06}}</ref> या गाण्याला रोहन-रोहन या जोडीने संगीत दिले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://pudhari.news/soneri/chiki-chiki-booboom-boom-new-marathi-movie-in-new-year|title=नव्या वर्षात 'चिकी चिकी बुबूम बुम' चित्रपटाची धमाल ट्रीट|date=2025-01-03|website=पुढारी न्यूझ|access-date=2025-02-06}}</ref> == कलाकार == * [[स्वप्नील जोशी]] * [[प्रार्थना बेहेरे]] * [[प्राजक्ता माळी]] * [[नम्रता संभेराव]] * [[अभिजीत चव्हाण]] * [[निखिल रत्नपारखी]] * प्रसाद खांडेकर * रोहित माने * निखिल बने * चेतना भट * सचिन गोस्वामी * प्रथमेश शिवलकर * प्रियदर्शिनी इंदलकर * अपर्णा क्षेमकल्याणी * प्रमोद बनसोडे * ओंकार राऊत * प्रभाकर मोरे * वनिता खरात == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ankegm3urpxvg488p7cgyjscxner05f 0 371468 2700063 2645066 2026-08-07T19:03:04Z ~2026-43394-40 186041 /* सद्य ताफा */ 2700063 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = फ्लाय९१ | चित्र = Fly91_Logo.svg | चित्र_आकारमान = | IATA = IC<ref name="HT">{{cite news|last=Joshi|first=Ameya|title=Proving flights: What FLY91 and other new airlines must do to get a flying permit|url=https://www.hindustantimes.com/business/fly91-becomes-latest-airline-to-start-operations-but-can-it-soar-101709373492226.html|work=The Hindustan Times|quote=The airline has chosen “IC” as its code, which like its planes have a history in India. IC was the IATA code for Indian Airlines which operated from 1953 until 2011 when it was merged with Air India.|date=2 March 2024|access-date=12 March 2024|language=en}}</ref> | ICAO = GOA<ref name="FAA">{{Cite web |url=https://www.faa.gov/air_traffic/publications/atpubs/cnt_html/chap3_section_1.html |title=Aircraft Company/Telephony/Three−Letter Designator Encode |website=www.faa.gov}}</ref>|callsign=GOAN<ref name="FAA" /> | callsign = GOAN<ref name="FAA" /> | स्थापना = {{start date and age|2023|01|09|df=y|p=n|br=n}}<ref name="ANI">{{cite news|title=Convergent Finance LLP and Manoj Chacko to co-found pure-play regional airline branded Fly91|url=https://www.aninews.in/news/business/business/convergent-finance-llp-and-manoj-chacko-to-co-found-pure-play-regional-airline-branded-fly9120230109103148/|quote=Convergent Finance LLP ("Convergent"), in collaboration with Manoj Chacko leading an experienced team, announces the formation of 'Fly91', a pure-play domestic regional airline.|work=ANI News|date=9 January 2023|access-date=14 March 2024|language=en}}</ref><ref name="TW">{{cite news|last=Kelkar|first=Nachiket|title=Fly91, new airline promoted by former Kingfisher Airlines exec, plans to take off by Dec 2023|url=https://www.theweek.in/news/biz-tech/2023/01/09/fly91-new-airline-promoted-by-former-kingfisher-airlines-exec-plans-to-take-off-by-dec-2023.html|work=[[The Week (Indian magazine)|The Week]]|date=9 January 2023|access-date=12 March 2024|language=en}}</ref> | बंद = | विमानतळ =[[मनोहर आंतरराष्ट्रीय विमातळ]] {{small|([[गोवा]])}} | मुख्य_शहरे = | फ्रिक्वंट_फ्लायर = | एलायंस = | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ३ | मुख्य कंपनी = जस्ट उडो एव्हिएशन प्रायव्हेट लिमिटेड | ब्रीदवाक्य = ''Bharat Unbound'' | मुख्यालय = ॲल्कॉन हाऊस, कदंब प्लॅटो मार्ग, [[रायबंदर]], [[उत्तर गोवा जिल्हा]], [[गोवा]], [[भारत]] | मुख्य व्यक्ती = हर्ष राघवन, अध्यक्ष आणि संस्थापक <br/> मनोज चाको, [[संचालक (व्यवसाय)|व्यवस्थापन संचालक]] आणि [[मुख्य कार्यकारी अधिकारी]] | संकेतस्थळ = [https://fly91.in/ संकेतस्थळ] }} {{बदल}} '''जस्ट उडो एव्हिएशन प्रायव्हेट लिमिटेड''', '''फ्लाय९१''' म्हणून व्यवसाय करत असलेली <ref name="CAPA">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://centreforaviation.com/data/profiles/airlines/fly91|title=Fly91 Airline Profile|website=CAPA|access-date=12 March 2024}}</ref> एक [[भारतातील विमानवाहतूक कंपन्यांची यादी|भारतीय]] किफायती [[प्रादेशिक विमान वाहतूक कंपनी]] आहे. या कंपनीचे मुख्यालय [[रायबंदर]], [[गोवा]], [[भारत]] येथे आहे. या कंपनीचे तळ, [[उत्तर गोवा जिल्हा|उत्तर गोवा जिल्ह्यातील]] [[मोपा]] येथील [[मनोहर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मनोहर आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] येथून, तीन [[ए.टी.आर. ७२]] विमानांच्या ताफ्यासह, [[भारतीय शहरांचे वर्गीकरण|भारतातील स्तर-२ आणि ३ शहरांमध्ये]] सेवा पोचविते. <ref name="IT">{{स्रोत बातमी|last=Saha|first=Poulomi|url=https://www.indiatoday.in/business/story/exclusive-fly91-goa-based-regional-carrier-manoj-chacko-exclusive-after-aviation-ministry-noc-2364962-2023-04-26|title=We want to be a last mile carrier: Fly91 CEO Manoj Chacko after aviation ministry's nod – Exclusive|date=26 April 2023|work=India Today|language=en|access-date=13 March 2024}}</ref> जानेवारी २०२३ मध्ये [[किंगफिशर एरलाइन्स|किंगफिशर एरलाइन्समध्ये]] सहभागी असलेल्या माजी विमानसेवा दिग्गज, हर्ष राघवन आणि मनोज चाको यांनी या कंपनीची स्थापना केली. १८ मार्च २०२४ पासून गोवा येथील तळावरून [[सिंधुदुर्ग विमानतळ|सिंधुदुर्ग]], [[केंपेगौडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बंगळुरू]] आणि [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हैदराबाद]] येथे व्यावसायिक ऑपरेशन्स सुरू केले आणि एप्रिल २०२४ पासून [[अगत्ती विमानतळ|लक्षद्वीप]], [[जळगाव]] आणि इतर प्रादेशिक शहरांमध्ये उड्डाणे सुरू केली. <ref name="TH">{{स्रोत बातमी|url=https://www.thehindu.com/news/national/fly91-announces-commencement-of-flight-operations-from-march-18/article67942242.ece|title=Fly91 announces commencement of flight operations from March 18|date=12 March 2024|work=The Hindu|language=en|access-date=12 March 2024}}</ref> <ref name="TBM">{{स्रोत बातमी|url=https://travelbizmonitor.com/fly91-launches-inaugural-flights-from-goa-to-agatti-and-jalgaon/|title=FLY91 Launches Inaugural Flights from Goa to Agatti and Jalgaon|date=19 April 2024|work=Travel Biz Monitor|language=en|access-date=19 April 2024}}</ref> == कॉर्पोरेट व्यवहार == फ्लाय९१, हे जस्ट उडो एव्हिएशन प्रायव्हेट लिमिटेडचे ब्रँड नाव आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://fly91.in/|title=FLY91 – Bharat Unbound|website=Fly91|access-date=13 March 2024}}</ref> कंपनीचे मुख्यालय [[गोवा]], [[भारत|भारतातील]] [[दक्षिण गोवा जिल्हा|दक्षिण गोवा जिल्ह्यातील]] [[पणजी|पणजीजवळील]] [[रायबंदर]] येथे आहे, या कंपनीचे नोंदणीकृत कार्यालय [[मुंबई|मुंबईत]] आहे आणि [[उत्तर गोवा जिल्हा|उत्तर गोवा जिल्ह्यातील]] [[मोपा]] येथील [[मनोहर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मनोहर आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर]] तळ आहे. फ्लाय९१ चे अध्यक्ष आणि संस्थापक हर्ष राघवन आहेत आणि, [[संचालक (व्यवसाय)|व्यवस्थापन संचालक]] आणि [[मुख्य कार्यकारी अधिकारी]] मनोज चाको आहेत. या कंपनीने {{INRConvert|200|c}} निधी इक्विटीद्वारे मिळवून कामे सुरू केली आहे. <ref name="TBM2">{{स्रोत बातमी|url=https://travelbizmonitor.com/new-regional-airline-fly91-to-take-wings-with-initial-investment-of-inr-200cr/|title=New regional airline 'Fly91' to take wings with initial investment of INR 200cr|date=10 January 2023|work=Travel Biz Monitor|language=en|access-date=13 March 2024}}</ref> एप्रिल २०२४ पर्यंत, फ्लाय९१ कडे २०० कर्मचारी होते आणि विमानांची पोचवणी झाल्यावर प्रत्येक विमानामागे २५ कर्मचारी भरती केले जातील, ज्यामुळे २०२४ च्या अखेरीस एकूण कर्मचाऱ्यांची संख्या ३५० होईल असे सांगितले होते. सध्या त्यांच्याकडे दोन भाडेतत्त्वावर घेतलेली [[ए.टी.आर. ७२]] विमाने आहेत आणि २०२४ च्या अखेरीस एकूण सहा विमाने असतील असे सांगितले होते. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation-fly91-set-to-transform-regional-air-travel-expects-to-have-350-staff-in-first-year-of-operations-3427770/|title=FLY91 set to transform regional air travel, expects to have 350 staff in first year of operations|date=17 March 2024|work=The Financial Express|language=en|access-date=19 April 2024}}</ref> <ref name="CHA">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ch-aviation.com/portal/airline/F91|title=Fly91|website=ch-aviation|access-date=19 April 2024}}</ref> === संस्थाचिन्ह आणि लिव्हरी === [[चित्र:Overhaul.jpg|इवलेसे|फ्लाय९१ च्या मालकीचे [[ए.टी.आर. ७२]]]] या कंपनीच्या संस्थाचिन्ह आणि लिव्हरीमध्ये पेस्टल निळा आणि पिवळा रंग आहे, जो [[अरबी समुद्र|अरबी समुद्राच्या]] निसर्गरम्य, शांत आणि प्रसन्न वातावरणावरून, [[गोवा|गोव्याच्या]] समुद्रकिनाऱ्यावरून आणि [[सह्याद्री|पश्चिम घाटावरून]] प्रेरित आहे. या कंपनीचे ब्रीदवाक्य "''भारत अनबाउंड"'' इंग्रजीत विमानाच्या मागील बाजूस दर्शविले आहे.. लिव्हरीमध्ये चालक कक्षाच्या बाहेरील खिडक्यांभोवती एक काळा चालक कक्षाचा मास्क देखील आहे, जो [[एर कॅनडा|एअर कॅनडासारख्या]] कंपन्या त्यांच्या विमानाच्या स्वरूपसौंदर्यीकरणासाठी वापरतात. शेपटीवर, कंपनीचे नाव पेस्टल निळ्या पार्श्वभूमीवर पांढऱ्या मथळ्यांमध्ये वैशिष्ट्यीकृत आहे. "फ्लाय९१" हे नाव [[आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक|भारताच्या देशाच्या दूरध्वनी संकेत]] "+९१" वरून आले आहे. <ref>{{स्रोत बातमी|last=Aashu|url=https://timesofaviation.com/indian-startup-airline-fly91-reveals-its-livery/|title=Indian startup airline Fly91 reveals its livery|date=10 August 2023|work=Times of Aviation|language=en|access-date=12 March 2024}}{{मृत दुवा|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == गंतव्यस्थाने == या विमान वाहतूक कंपनीने १८ मार्च २०२४ पासून [[मोपा|गोव्यातील मोपा]] येथील [[मनोहर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मनोहर आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरून]] आपले कामकाज सुरू केले. मे २०२४ पर्यंत, खालील ठिकाणी सेवा सुरू होत्या: <ref name="TFE">{{स्रोत बातमी|url=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation-regional-airline-fly91-to-start-commercial-flights-from-march-18-details-inside-3422548/|title=Regional airline FLY91 to start commercial flights from March 18 – Details inside|date=12 March 2024|work=The Financial Express|language=en|access-date=12 March 2024}}</ref> {| class="sortable wikitable" !राज्य ! शहर ! विमानतळ ! class="unsortable" | नोंदी ! class="unsortable" | संदर्भ |- | [[गोवा]] | [[मोपा]] | [[मनोहर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | align="center" | <ref name="TH"/> |- | [[कर्नाटक]] | [[बंगळूर|बेंगळुरू]] | [[केंपेगौडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | | align="center" | |- | [[लक्षद्वीप]] | [[अगत्ती|अगाटी]] | [[अगत्ती विमानतळ|अगाटी विमानतळ]] | | align="center" | <ref name="AGX">{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/goa-gets-direct-connection-to-lakshadweeps-agatti/articleshow/109226438.cms|title=Goa gets direct connection to Lakshadweep's Agatti|date=12 April 2024|work=The Times of India|language=en|access-date=19 April 2024}}</ref> |- | rowspan="5" | [[महाराष्ट्र]] | [[जळगाव]] | [[जळगाव विमानतळ]] | | align="center" | <ref name="TBM"/> |- | [[नांदेड]] | [[श्री गुरू गोविंद सिंग जी विमानतळ|नांदेड विमानतळ]] | | <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://infra.economictimes.indiatimes.com/news/aviation/fly91-expands-maharashtra-network-adds-goa-solapur-and-nanded-flights/121743825|title=FLY91 expands Maharashtra network, adds Goa-Solapur and Nanded flights - ET Infra|last=www.ETInfra.com|website=ETInfra.com|language=en|access-date=2025-06-10}}</ref> |- | [[पुणे]] | [[पुणे विमानतळ]] | | align="center" | <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.thehindu.com/business/regional-airline-fly91-adds-pune-as-its-seventh-destination/article68215925.ece|title=Regional airline FLY91 adds Pune as its seventh destination|date=25 May 2024|work=The Hindu|language=en|access-date=26 May 2024}}</ref> |- | [[सोलापूर जिल्हा|सोलापूर]] | [[सोलापूर विमानतळ]] | | |- | [[सिंधुदुर्ग]] | [[सिंधुदुर्ग विमानतळ]] | | align="center" | <ref name="TBM" /> |- | [[तेलंगणा]] | [[हैदराबाद]] | [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | | |} == ताफा == === सद्य ताफा === ऑगस्ट २०२५ पर्यंत, फ्लाय९१ खालील विमाने वापरात होते :<ref>{{Cite magazine|date=September 2025|title=Global Airline Guide 2025 - Fly91|magazine=Airliner World|page=61}}</ref> {| class="wikitable" style="margin:1em auto; text-align:center;" |+'''फ्लाय९१ चा ताफा''' ! विमान ! सेवेत ! ऑर्डर ! प्रवासी ! नोंदी | |- | [[ए.टी.आर. ७२|एटीआर ७२-६००]] | 6 | 0 | ७२ | |[[चित्र:Fly91_atr_72-600.jpg|150x150अंश]] |- ! एकूण ! 6 ! 0 ! colspan="4" | |} == सेवा == कंपनीने काम सुरू केल्यानंतर, त्यांचा जाळ्यामधील गंतव्यस्थानांपर्यंतचा प्रवास १ ते १.५ तासांच्या वेळेत पार पाडला आहे. विमानात खाद्य आणि पेये खरेदी करण्यासाठी सेवा मिळते. १८ ओळींपैकी पाच ते सहा ओळींमध्ये सीट निवडायला शुल्क लागू आहे. [[इंडिगो]] आणि [[अलायन्स एर|अलायन्स एअर]] सारख्या इतर [[ए.टी.आर. ७२]] वापरकर्त्यांप्रमाणेच, प्रादेशिक संधानतेसाठी शेवटच्या मैलाच्या वाहक म्हणून ही कंपनी, प्रवाशांचा अनुभवात भर करण्यासाठी अधिक सुविधा देखील देते. शारीरिकदृष्ट्या अपंग प्रवाशांसाठी व्हीलचेअर, आपत्कालीन आणि वैद्यकीय सुविधांसारखे विशेषाधिकार प्रदान उपलब्ध असतात आणि पाळीव प्राणी विमानात घेऊन जाण्याची परवानगी देखील आहे. <ref>{{स्रोत बातमी|last=Sinha|first=Saurabh|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/agatti-ahoy-manoj-chackos-regional-carrier-fly-91-takes-off-today/articleshow/108425936.cms|title=Agatti ahoy: Manoj Chacko's regional carrier, Fly 91 takes off today|date=12 March 2024|work=The Times of India|language=en|quote=The average flight duration for Fly 91 routes will range from 55 to 90 minutes. "We will offer buy-on-board service for snacks and beverages, with seat selection charges applicable to five to six rows out of the 18," he added. IndiGo operates ATRs, and following Air India's divestment, Alliance Air remains the only state-owned fixed-wing airline. "I aim to provide last-mile connectivity rather than compete with anyone, but to coexist," Chacko asserted.|access-date=14 March 2024}}</ref> <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://fly91.in/forms-and-downloads|title=Forms and Downloads|work=Fly91|access-date=19 April 2024}}</ref> <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://support.fly91.in/portal/en/kb/articles/travel-with-pet|title=Travel with Pet|work=Fly91|language=en|access-date=19 April 2024}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{भारतामधील विमानवाहतूक कंपन्या}} [[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]] m8z8yspewqvr5u4lsfy6k9v8jzetc3v 0 371775 2700108 2632687 2026-08-07T23:55:19Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700108 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२५–२६ | team1_image = Flag of India.svg | team1_name = भारत | team2_image = Flag of Australia.svg | team2_name = ऑस्ट्रेलिया | from_date = १४ | to_date = २० सप्टेंबर २०२५ | team1_captain = [[हरमनप्रीत कौर]] | team2_captain = [[अलिसा हीली]] | no_of_ODIs = 3 | team1_ODIs_won = 1 | team2_ODIs_won = 2 | team1_ODIs_most_runs = [[स्मृती मंधाना]] (३००) | team2_ODIs_most_runs = [[बेथ मूनी]] (२३३) | team1_ODIs_most_wickets = [[क्रांती गौड]] (५) | team2_ODIs_most_wickets = [[मेगन शुट]] (५) | player_of_ODI_series = [[स्मृती मंधाना]] (भा) }} ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाने सप्टेंबर २०२५ मध्ये भारताच्या महिला क्रिकेट संघाविरुद्ध खेळण्यासाठी भारताचा दौरा केला.<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/134488/australia-women-to-tour-india-for-odi-series-in-september |trans-title=सप्टेंबरमध्ये ऑस्ट्रेलिया महिला एकदिवसीय मालिकेसाठी भारत दौऱ्यावर येणार.|title=Australia women to tour India for ODI series in September |work=क्रिकबझ्झ |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/india-vs-australia-women-wodi-series-schedule-dates-venue-womens-cricket-world-cup-2025-news/article69632569.ece |trans-title=ऑस्ट्रेलिया महिला संघ भारतात तीन सामन्यांच्या एकदिवसीय मालिकेसाठी सज्ज: तारखा जाहीर|title=Australia women set for three-match ODI series in India: Dates revealed |work=[[स्पोर्टस्टार]] |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref> या दौऱ्यावर तीन आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळवले गेले.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/india-to-host-australia-for-three-odis-ahead-of-womens-world-cup-1488115 |trans-title=महिला विश्वचषकापूर्वी भारत ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध तीन एकदिवसीय सामन्यांचे आयोजन करणार.|title=India to host Australia for three ODIs ahead of women's World Cup |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref> ही मालिका [[२०२५ महिला क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी दोन्ही संघांच्या तयारीचा एक भाग होती.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/india-to-host-australia-in-odis-before-women-s-world-cup |trans-title=महिला विश्वचषकापूर्वी भारत ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध एकदिवसीय सामन्यांचे आयोजन करणार आहे.|title=India to host Australia in ODIs before Women’s World Cup |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/67779-schedule-announced-australia-women-to-tour-india-in-september-2025-for-3-odis.html |trans-title=वेळापत्रक जाहीर: ऑस्ट्रेलिया महिला संघ सप्टेंबर २०२५ मध्ये ३ एकदिवसीय सामन्यांसाठी भारत दौऱ्यावर येणार आहे.|title=Schedule Announced: Australia Women to tour India in September 2025 for 3 ODIs |work=महिला क्रिकेट |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref> मे २०२५ मध्ये, [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]]ाने (बीसीसीआय) दौऱ्याच्या वेळापत्रकाची पुष्टी केली.<ref>{{cite web |trans-title=बीसीसीआयतर्फे ऑस्ट्रेलिया महिला, ऑस्ट्रेलिया पुरुष अ आणि दक्षिण आफ्रिका पुरुष अ संघाच्या भारत दौऱ्याचे वेळापत्रक जाहीर.|title=BCCI announces fixtures for Australia Women's, Australia Men's A and South Africa Men's A team tours of India |url=https://www.bcci.tv/bccilink/articles/42BP2q6u |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.indiatvnews.com/sports/cricket/bcci-announces-schedule-for-australia-s-tour-of-india-three-odis-to-be-played-just-before-women-s-world-cup-2025-05-29-992401 |trans-title=महिला विश्वचषकापूर्वी ऑस्ट्रेलियाच्या भारत दौऱ्याचे वेळापत्रक बीसीसीआयकडून जाहीर, तीन एकदिवसीय सामने खेळवले जाणार|title=BCCI announces schedule for Australia's tour of India, three ODIs to be played just before Women's World Cup |work=[[इंडिया टीव्ही]] |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref> पहिल्या आणि दुसऱ्या एकदिवसीय सामन्याचे ठिकाण [[महाराजा यादवीन्द्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|मुल्लानपूर]] येथे बदलण्यात आले आणि तिसऱ्या एकदिवसीय सामन्याचे ठिकाण जून २०२५ मध्ये [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम (चेन्नई)|चेन्नई]]वरून [[अरुण जेटली स्टेडियम|नवी दिल्ली]] येथे बदलण्यात आले. <ref>{{cite web |trans-title=बीसीसीआयने टीम इंडिया (आंतरराष्ट्रीय घरचा हंगाम) आणि दक्षिण आफ्रिका दौऱ्यासाठी अद्ययावत ठिकाणांची घोषणा केली.|title=BCCI announces updated venues for Team India (Int'l home season) & South Africa A Tour of India |url=https://www.bcci.tv/articles/2025/news/55556221/bcci-announces-updated-venues-for-team-india-int-l-home-season-south-africa-a-tour-of-india |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]] |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;margin:auto" |- !{{crw|IND}}<ref>{{cite web |url=https://www.bcci.tv/bccilink/articles/w4gLi20Z |trans-title=आयसीसी महिला क्रिकेट विश्वचषक आणि ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या एकदिवसीय मालिकेसाठी भारतीय संघाची घोषणा |title=India's squad for ICC Women’s Cricket World Cup and ODI series against Australia announced |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५ }}{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> !{{crw|AUS}}<ref>{{cite cupweb|url=https://www.cricket.com.au/news/4356282/australia-womens-odi-cricket-world--squad-2025-india-sri-lanka-molineux-wareham-knott-healy-voll |trans-title=विश्वचषक बचावासाठी ऑस्ट्रेलियाचा संघ जाहीर, मोलिनेक्सचे पुनरागमन|title=Molineux returns as Australia reveal squad for World Cup defence |work=[[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref> |- style="vertical-align:top" | * [[हरमनप्रीत कौर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[स्मृती मंधाना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * <s>[[यस्तिका भाटिया]] ([[यष्टीरक्षक|य]])</s> * [[श्री चरनी]] * [[उमा छेत्री]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[हर्लीन देओल]] * [[रिचा घोष]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[क्रांती गौड]] * [[तेजल हसबनीस]] * [[स्नेह राणा]] * [[प्रतिका रावळ]] * [[अरुंधती रेड्डी]] * [[जेमायमाह रॉड्रिगेस]] * [[सायली सातघरे]] * [[दीप्ती शर्मा]] * [[रेणुका सिंग ठाकूर]] * [[राधा यादव]] | * [[अलिसा हीली]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]]) * [[ताहलिया मॅकग्रा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[डार्सी ब्राउन]] * [[निकोल फाल्टम]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[ॲशली गार्डनर]] * [[किम गार्थ]] * [[ग्रेस हॅरिस]] * [[अलाना किंग]] * [[चार्ली नॉट]] * [[फीबी लिचफिल्ड]] * [[सोफी मॉलिनू]] * [[बेथ मूनी]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[एलिस पेरी]] * [[मेगन शुट]] * [[ॲनाबेल सदरलँड]] * [[जॉर्जिया व्हॉल]] * [[जॉर्जिया वेरहॅम]] |} ४ सप्टेंबर रोजी, डाव्या गुडघ्याच्या दुखापतीमुळे [[यस्तिका भाटिया]] मालिकेतून बाहेर पडली आणि तिची जागा [[उमा छेत्री]]ने घेतली. <ref>{{cite web|url=https://www.bcci.tv/bccilink/articles/VAbarBVt |trans-title=संघाची अपडेट: यास्तिका भाटियाच्या जागी उमा छेत्रीची निवड|title=Squad Update: Uma Chetry named replacement for Yastika Bhatia |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]] |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/135493/yastika-bhatia-ruled-out-of-australia-odis-and-world-cup |trans-title=यास्तिका भाटिया ऑस्ट्रेलिया एकदिवसीय आणि विश्वचषकातून बाहेर पडली|title= Yastika Bhatia ruled out of Australia ODIs and World Cup |work=क्रिकबझ्झ |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref> १७ सप्टेंबर रोजी, [[जेमायमाह रॉड्रिगेस]]ला विषाणूजन्य तापामुळे मालिकेतील उर्वरित सामन्यांमधून बाहेर पडावे लागले आणि तिच्या जागी [[तेजल हसबनीस]]ची निवड करण्यात आली.<ref>{{cite web|url=https://www.bcci.tv/bccilink/articles/BDoc2KrX |trans-title=जेमायमाह रॉड्रिगेसच्या जागी तेजल हसबनीसची निवड|title=Tejal Hasabnis named as a replacement for Jemimah Rodrigues |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]] |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/jemimah-rodrigues-out-of-remainder-of-australia-odi-series-with-viral-fever-1503270 |trans-title=व्हायरल तापामुळे रॉड्रिग्ज ऑस्ट्रेलियाच्या उर्वरित एकदिवसीय मालिकेतून बाहेर|title=Rodrigues out of remainder of Australia ODI series with viral fever |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref> ==आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका== ===१ला आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १४ सप्टेंबर २०२५ | time = १३:३० | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|AUS}} | score1 = २८१/७ (५० षटके) | runs1 = [[प्रतिका रावळ]] 64 (96) | wickets1 = [[मेगन शुट]] 2/45 (७ षटके) | score2 = २८२/२ (४४.१ षटके) | runs2 = [[फीबी लिचफिल्ड]] ८८ (८०) | wickets2 = [[स्नेह राणा]] १/५१ (१० षटके) | result = ऑस्ट्रेलिया ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488248.html धावफलक] | venue = [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास|मुल्लनपूर]] | umpires = [[लॉरेन अगेनबॅग]] (द) आणि [[गायत्री वेणूगोपालन]] (भा) | motm = [[फीबी लिचफिल्ड]] (ऑ) | toss = भारताने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = या ठिकाणी खेळला जाणारा हा पहिला महिला एकदिवसीय सामना होता.<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cities/chandigarh-news/international-cricket-to-debut-at-new-chandigarh-stadium-with-ind-vs-aus-women-series-in-sept-101749501030700.html |trans-title=सप्टेंबरमध्ये भारत विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया महिला मालिकेने न्यू चंदीगड स्टेडियमवर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटची सुरुवात होणार.|title=International cricket to debut at New Chandigarh stadium with Ind vs Aus women series in Sept |work=[[हिंदुस्थान टाइम्स]] |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bhaskarenglish.in/local/chandigarh/news/mullanpur-stadium-to-host-international-matches-india-australia-women-to-play-2-odis-india-vs-south-africa-135205269.html |trans-title=मुल्लानपूर स्टेडियममध्ये आंतरराष्ट्रीय सामने होणार: भारत-ऑस्ट्रेलिया महिला संघ खेळणार २ एकदिवसीय सामने; भारत दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध एका सामना खेळणार.|title=Mullanpur Stadium to host international matches: India-Australia women's teams to play 2 ODIs; India to face South Africa in 1 match |work=भास्कर इंग्लिश |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref> * [[हरमनप्रीत कौर]]चा (भा) हा १५०वा आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना होता.<ref>{{cite web|url=https://revsportz.in/renuka-singh-thakur-back-from-a-stress-fracture-and-harmanpreet-kaurs-150-game-landmark/ |trans-title=रेणुकाचे पुनरागमन, हरमनप्रीतचा १५० सामन्यांचा लँडमार्क आणि ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध भारतापुढे मोठे आव्हान |title=Renuka’s Return, Harmanpreet’s 150-Game Landmark and India’s Mountain to Climb Against Australia |work=रेव्हस्पोर्ट्झ |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/73648-harmanpreet-kaur-reaches-150-odis-matches-legends-mithali-raj-and-jhulan-goswami.html |trans-title=हरमनप्रीत कौरने गाठले १५० आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय, दिग्गज मिताली राज आणि झुलन गोस्वामी यांना सामील|title=Harmanpreet Kaur Reaches 150 ODIs, Matches Legends Mithali Raj and Jhulan Goswami |work=महिला क्रिकेट |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref> * [[मेगन शुट]]चा (ऑ) हा १५०वा आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना होता.<ref>{{cite web|url=https://www.cricket.com.au/news/4362588/australia-india-first-odi-one-dayer-new-chandigarh-report-scores-healy-schutt-smriti-harmanpreet |trans-title=पहिल्या एकदिवसीय सामन्यात ऑस्ट्रेलियाची प्रथम गोलंदाजी, शुट एलिट क्लबमध्ये सामील|title=Schutt joins elite club as Aussies bowl first in opening ODI |work=[[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/73654-megan-schutt-celebrates-landmark-100th-odi-during-australias-tour-of-india-2025.html |trans-title=२०२५ मध्ये ऑस्ट्रेलियाच्या भारत दौऱ्यादरम्यान मेगन शुटचा १०० वा एकदिवसीय सामना साजरा.|title=Megan Schutt Celebrates Landmark 100th ODI During Australia’s Tour of India 2025 |work=महिला क्रिकेट |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref> }} ===२रा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १७ सप्टेंबर २०२५ | time = १३:३० | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|IND}} | team2 = {{crw|AUS}} | score1 = २९२ (४९.५ षटके) | runs1 = [[स्मृती मंधाना]] ११७ (९१) | wickets1 = [[डार्सी ब्राउन]] ३/४२ (८ षटके) | score2 = १९० (४०.५ षटके) | runs2 = [[ॲनाबेल सदरलँड]] ४५ (४२) | wickets2 = [[क्रांती गौड]] ३/२८ (९.५ षटके) | result = भारत १०२ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488249.html धावफलक] | venue = [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास|मुल्लनपूर]] | umpires = [[नारायणन जननी]] (भा) आणि [[वृंदा राठी]] (भा) | motm = [[स्मृती मंधाना]] (भा) | toss = ऑस्ट्रेलियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = महिला एकदिवसीय सामन्यांमध्ये भारताने ऑस्ट्रेलियाविरुद्धची सर्वोच्च धावसंख्या नोंदवली.<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/india-registers-its-highest-total-against-australia-womens-odis-stats-records-ind-w-vs-aus-w-news/article70061057.ece |trans-title=महिला एकदिवसीय सामन्यांमध्ये भारताने नोंदवली ऑस्ट्रेलियाविरुद्धची सर्वोच्च धावसंख्या|title=India registers its highest total against Australia in women’s ODIs |work=[[स्पोर्टस्टार]] |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref> * [[२००६-०७ भारतीय महिला चौरंगी मालिका| १८ वर्षांनंतर घरच्या मैदाना]]वर ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध भारताचा हा पहिलाच एकदिवसीय विजय होता.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/australia-women-in-india-2025-26-1488246/india-women-vs-australia-women-2nd-odi-1488249/match-report |trans-title=२००७ नंतर ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध घरच्या मैदानावर मानधनाच्या शतकामुळे भारताचा पहिला विजय|title=Mandhana ton hands India first win at home against Australia since 2007 |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref> * महिला एकदिवसीय सामन्यांमध्ये हा ऑस्ट्रेलियाचा सर्वात मोठा पराभव (धावांच्या बाबतीत) होता.<ref>{{cite web|url=https://www.cricket.com.au/news/4364321/australia-india-second-odi-one-dayer-new-chandigarh-report-scores-healy-mandhana-voll-brown-harmanpreet |trans-title=दुसऱ्या एकदिवसीय सामन्यात ऑस्ट्रेलियाचा विक्रमी पराभव, भारताची जोरदार धावसंख्या|title=Australia crumble to record defeat, India run rampant in second ODI |work=क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/ind-w-vs-aus-w-2nd-odi-score-report-highlights-smriti-century-radha-catch-india-v-australia-biggest-loss-fielding/article70062497.ece |trans-title=भारत महिला विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया महिला, दुसरा एकदिवसीय सामना: भारताच्या अष्टपैलू प्रयत्नांमुळे ऑस्ट्रेलियाचा सर्वात मोठा पराभव, मालिका १-१ अशा बरोबरीत|title=IND-W vs AUS-W, 2nd ODI: India’s all-round effort hands Australia its heaviest defeat to level series 1-1 |work=Sportstar |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref> }} ===३रा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = २० सप्टेंबर २०२५ | time = १३:३० | daynight = Y | team1 = {{crw-rt|AUS}} | team2 = {{crw|IND}} | score1 = ४१२ (४७.५ षटके) | runs1 = [[बेथ मूनी]] १३८ (७५) | wickets1 = [[अरुंधती रेड्डी]] ३/८६ (८.५ षटके) | score2 = ३६९ (४७ षटके) | runs2 = [[स्मृती मंधाना]] १२५ (६३) | wickets2 = [[किम गार्थ]] ३/६९ (९ षटके) | result = ऑस्ट्रेलिया ४३ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488250.html धावफलक] | venue = [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]] | umpires = [[लॉरेन अगेनबॅग]] (द) आणि [[नारायणन जननी]] (भा) | motm = [[बेथ मूनी]] (ऑ) | toss = ऑस्ट्रेलियाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[राधा यादव]]चा (भा) हा १००वा आंतरराष्ट्रीय सामना होता.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/74122-radha-yadav-completes-100th-international-appearance-for-india.html |trans-title=|title=राधा यादव Completes 100th International Appearance for India |work=महिला क्रिकेट |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref> * स्मृती मानधनाने भारतातर्फे पुरुष आणि महिलांच्या एकदिवसीय सामन्यांमध्ये चेंडूंच्या बाबतीत सर्वात जलद शतक (५० चेंडू) केले आणि महिलांच्या एकदिवसीय सामन्यांमध्ये दुसरे सर्वात जलद शतक केले.<ref>{{cite web|url=https://www.livemint.com/sports/cricket-news/smriti-mandhana-gears-up-for-world-cup-with-fastest-odi-century-by-an-indian-list-of-records-broken-in-ind-w-vs-ausw-11758375279790.html |trans-title=स्मृती मानधना एका भारतीय खेळाडूने सर्वात जलद एकदिवसीय शतकासह विश्वचषकासाठी सज्ज - भारत-महिला विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया-महिला मध्ये मोडलेल्या विक्रमांची यादी|title=Smriti Mandhana gears up for World Cup with fastest ODI century by an Indian - List of records broken in IND-W vs AUS-W |work=मिंट |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/india-w-vs-australia-w-smriti-mandhana-fastest-hundred-odi-history-2790618-2025-09-20 |trans-title=भारत विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया: स्मृती मंधानाने विराट कोहलीचा एकदिवसीय सामन्यात सर्वात जलद शतक करण्याचा विक्रम मोडला.|title=IND vs AUS: Smriti Mandhana breaks Virat Kohli's record for fastest Indian century in ODIs |work=इंडिया टुडे |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/smriti-mandhana-second-fastest-century-womens-odis-records-stats-india-w-vs-australia-w-3rd-odi-news/article70074042.ece |trans-title=स्मृती मानधनाने महिला एकदिवसीय सामन्यात दुसरे सर्वात जलद शतक झळकावले|title=Smriti Mandhana smashes second-fastest century in women’s ODIs |work=स्पोर्टस्टार |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref> * [[हरमनप्रीत कौर]]ने (भा) आंतरराष्ट्रीय कारकिर्दीतील ८००० धावा पूर्ण केल्या.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/74156-harmanpreet-kaur-scripts-history-becomes-only-the-3rd-indian-to-surpass-8000-international-runs.html |trans-title=हरमनप्रीत कौरने रचला इतिहास, ८,००० आंतरराष्ट्रीय धावा ओलांडणारी ती केवळ तिसरी भारतीय ठरली.|title=Harmanpreet Kaur Scripts History, Becomes Only The 3rd Indian to Surpass 8,000 International Runs |work=महिला क्रिकेट |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref> * [[मेगन शुट]]ने (ऑ) आंतरराष्ट्रीय कारकिर्दीतील ३००वा बळी घेतला.<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/74227-megan-schutt-completes-300-international-wickets-only-2nd-australian-after-ellyse-perry.html |trans-title=मेगन शटने ३०० आंतरराष्ट्रीय विकेट पूर्ण केल्या, एलिस पेरीनंतरची फक्त दुसरी ऑस्ट्रेलियन खेळाडू|title=Megan Schutt Completes 300 International Wickets, only 2nd Australian After Ellyse Perry |work=महिला क्रिकेट |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref> * या सामन्याने महिलांच्या एकदिवसीय सामन्यात सर्वाधिक धावा (७८१) केल्या, ज्याने २०१७ मध्ये [[२०१७ महिला क्रिकेट विश्वचषक#४थी फेरी|इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिकेने केलेल्या ६७८ धावांच्या]] मागील विक्रमाला मागे टाकले.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/highest-match-aggregates-283148 |trans-title=महिला एकदिवसीय सामन्यांमध्ये सर्वाधिक धावसंख्या|title=Highest match aggregates in WODIs |work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/india-vs-australia-3rd-match-highest-match-aggregate-in-womens-odis-list-stats-records/article70074815.ece |trans-title=महिला एकदिवसीय सामन्यांमध्ये भारत आणि ऑस्ट्रेलियाने सर्वाधिक धावसंख्या नोंदवली|title=India, Australia register highest match aggregate in women’s ODIs |work=स्पोर्टस्टार |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref> * भारताने ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध त्यांची सर्वोच्च धावसंख्या नोंदवली आणि महिला एकदिवसीय सामन्यांमध्ये ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध ३००+ धावा करणारा पहिला संघ बनला.<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/ind-w-vs-aus-w-3rd-odi-smriti-fastest-century-record-broken-milestones-list-stats-india-women-v-australia/article70074576.ece |trans-title=स्मृतीचे सर्वात जलद शतक, ऑस्ट्रेलियाची सर्वोच्च धावसंख्या — सर्व विक्रम मोडले, भारत विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया तिसऱ्या वनडे सामन्यात गाठलेले टप्पे|title=Smriti’s fastest century, Australia’s highest total — All records broken, milestones achieved during IND vs AUS 3rd WODI |work=स्पोर्टस्टार |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/cricket/indian-womens-cricket-team-create-history-become-first-side-in-the-world-to-ws-l-9586244.html |trans-title=भारतीय महिला क्रिकेट संघाने इतिहास रचला, जगातील पहिला संघ बनला...|title=Indian Women's Cricket Team Create History, Become First Side In The World To... |work=न्यूज१८ |access-date=१४ ऑक्टोबर २०२५}}</ref> }} == संदर्भयादी == {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/australia-women-in-india-2025-26-1488246 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{भारताचे आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] [[वर्ग:ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचे भारत दौरे]] [[वर्ग:ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|भारत ]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे भारत दौरे]] [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] qe25bpqgtsttasgpr4me81g3rw8ohyp 0 373677 2700156 2693453 2026-08-08T04:57:59Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700156 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२५–२६ | team1_image = Flag of India.svg | team1_name = भारत | team2_image = Flag of South Africa.svg | team2_name = दक्षिण आफ्रिका | from_date = १४ नोव्हेंबर | to_date = १९ डिसेंबर २०२५ | team1_captain = [[शुभमन गिल]]{{efn|name="Pant"|दुसऱ्या कसोटीमध्ये [[ऋषभ पंत]]ने संघाचे नेतृत्व केले.}} <small>(कसोटी)</small><br>[[लोकेश राहुल]] <small>(ए.दि.)</small> | team2_captain = [[टेंबा बावुमा]]{{efn|name="Markram"|पहिल्या एकदिवसीय सामन्यामध्ये [[एडन मार्करम]]ने दक्षिण आफ्रिकेचे नेतृत्व केले.}} <small>(कसोटी आणि ए.दि.)</small><br>[[एडन मार्करम]] <small>(टी२०)</small> | no_of_tests = 2 | team1_tests_won = 0 | team2_tests_won = 2 | team1_tests_most_runs = [[वॉशिंग्टन सुंदर]] (१२४) | team2_tests_most_runs = [[ट्रिस्टन स्टब्स]] (१६३) | team1_tests_most_wickets = [[रवींद्र जडेजा]] (१०) | team2_tests_most_wickets = [[सायमन हार्मर]] (१७) | player_of_test_series = [[सायमन हार्मर]] (द) | no_of_ODIs = 3 | team1_ODIs_won = 2 | team2_ODIs_won = 1 | team1_ODIs_most_runs = [[विराट कोहली]] (३०२) | team2_ODIs_most_runs = [[मॅथ्यू ब्रीट्झके]] (१६४) | team1_ODIs_most_wickets = [[कुलदीप यादव]] (९) | team2_ODIs_most_wickets = [[मार्को यान्सिन]] (४) | player_of_ODI_series = [[विराट कोहली]] (भा) | no_of_twenty20s = 5 | team1_twenty20s_won = 3 | team2_twenty20s_won = 1 | team1_twenty20s_most_runs = [[टिळक वर्मा]] (१८७) | team2_twenty20s_most_runs = [[क्विंटन डी कॉक]] (१५६) | team1_twenty20s_most_wickets = [[वरुण चक्रवर्ती]] (१०) | team2_twenty20s_most_wickets = [[लुंगी न्गिदी]] (६) | player_of_twenty20_series = [[वरुण चक्रवर्ती]] (भा) }} [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ]] नोव्हेंबर आणि डिसेंबर २०२५ मध्ये [[भारतीय क्रिकेट संघ]]ाविरुद्ध खेळण्यासाठी [[भारत]]ाच्या दौऱ्यावर आला होता.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/bcci-announces-india-s-home-schedule-for-2025-with-west-indies-south-africa-set-to-visit |trans-title=२०२५ च्या घरच्या वेळापत्रकात भारत वेस्ट इंडिज आणि दक्षिण आफ्रिकेचे यजमानपद भूषवणार|title=India to host West Indies, South Africa in packed 2025 home schedule |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=१३ नोव्हेंबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/133924/guwahati-to-host-indias-second-test-against-south-africa |trans-title=भारत विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका यांच्यातील दुसरा कसोटी सामना गुवाहाटी येथे होणार.|title=Guwahati to host India's second Test against South Africa |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=१३ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> या दौऱ्यावर दोन [[कसोटी सामना|कसोटी]], तीन [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि पाच [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने खेळवले गेले.<ref>{{cite web |trans-title=पुरुषांचा भविष्यातील दौरा कार्यक्रम |title=Men's Future Tours Program |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |access-date=१३ नोव्हेंबर २०२५ |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |archive-date=2022-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |url-status=dead }}</ref> ही कसोटी मालिका [[२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा|२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] स्पर्धेचा भाग होती.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/india-announce-men-s-home-bilateral-international-fixtures-for-2025-26-1479374 |trans-title=भारत वेस्ट इंडिज आणि दक्षिण आफ्रिकेचे यजमानपद भूषवणार; गुवाहाटीला पहिला कसोटी सामना|title=India to host West Indies and South Africa; Guwahati gets its first Test match |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१३ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> एप्रिल २०२५ मध्ये, [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]]ाने २०२५-२६ च्या घरगुती आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा भाग म्हणून दौऱ्याच्या वेळापत्रकांची पुष्टी केली.<ref>{{cite web|url=https://www.bcci.tv/bccilink/articles/SY9lTZWw |trans-title=बीसीसीआयने जाहीर केले २०२५ च्या टीम इंडियाचे (वरिष्ठ पुरुष) आंतरराष्ट्रीय होम सीझनसाठी वेळापत्रक|title=BCCI announces fixtures for Team India (Senior Men) international home season 2025 |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]] |access-date=१३ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> जून २०२५ मध्ये पहिल्या कसोटीचे ठिकाण [[अरुण जेटली स्टेडियम|दिल्ली]]हून [[इडन गार्डन्स|कोलकाता]] येथे बदलण्यात आले.<ref>{{cite web |trans-title=बीसीसीआयने टीम इंडिया (आंतरराष्ट्रीय घरच्या हंगामात) आणि दक्षिण आफ्रिका दौऱ्यासाठी अद्ययावत ठिकाणांची घोषणा केली. |title=BCCI announces updated venues for Team India (Int'l home season) & South Africa A Tour of India |url=https://www.bcci.tv/articles/2025/news/55556221/bcci-announces-updated-venues-for-team-india-int-l-home-season-south-africa-a-tour-of-india |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] |access-date=१३ नोव्हेंबर २०२५ |archive-date=2025-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224053348/https://www.bcci.tv/articles/2025/news/55556221/bcci-announces-updated-venues-for-team-india-int-l-home-season-south-africa-a-tour-of-india |url-status=dead }}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;margin:auto" |- !colspan="3" |{{cr|IND}} !colspan="3" |{{cr|SA}} |- !कसोटी<ref>{{cite web |url=https://www.bcci.tv/bccilink/articles/9dHttqtw |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या कसोटी मालिकेसाठी भारतीय संघाची घोषणा |title=India's squad for Test series against South Africa announced |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ |बीसीसीआय]] |access-date=१४ नोव्हेंबर २०२५ }}{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bcci.tv/articles/2025/news/55556297/india-s-squad-for-idfc-first-bank-t20i-series-against-south-africa-announced |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या आयडीएफसी फर्स्ट बँक टी२० मालिकेसाठी भारतीय संघाची घोषणा|title=India's squad for IDFC First Bank T20I series against South Africa announced |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ |बीसीसीआय]] |access-date=४ डिसेंबर २०२५}}</ref> !आं.ए.दि.<ref>{{cite web|url=https://www.bcci.tv/bccilink/articles/IKhXR6uw |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या आयडीएफसी फर्स्ट बँक वनडे मालिकेसाठी भारतीय संघाची घोषणा|title=India's squad for IDFC First Bank ODI series against South Africa announced |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ |बीसीसीआय]] |access-date=२६ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> !आं.टी२० !कसोटी<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/bavuma-back-as-proteas-announce-test-squad-for-india-series |trans-title=भारताच्या मालिकेसाठी प्रोटीज संघाची घोषणा, बावुमाचे पुनरागमन|title=Bavuma back as Proteas announce Test squad for India series |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=२६ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> !आं.ए.दि.<ref>{{cite web|url=https://cricket.co.za/proteas-mens-squads-announced-for-india-white-ball-tour/ |trans-title=भारताच्या व्हाईट बॉल दौऱ्यासाठी प्रोटीयाज पुरुष संघाची घोषणा|title=Proteas Men's squads announced for India white ball tour |work=[[क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका]] |access-date=21 November 2025}}</ref> !आं.टी२०<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/south-africa-announce-odi-and-t20i-squads-for-india-tour |trans-title=भारत दौऱ्यासाठी दक्षिण आफ्रिकेचा एकदिवसीय आणि टी-२० संघ जाहीर|title=South Africa announce ODI and T20I squads for India tour |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] | access-date= २६ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> |- style="vertical-align:top" | * [[शुभमन गिल]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[ऋषभ पंत]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]], [[यष्टीरक्षक|य]]) * [[जसप्रीत बुमराह]] * [[आकाश दीप]] * [[रवींद्र जडेजा]] * [[यशस्वी जैस्वाल]] * [[ध्रुव जुरेल]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[देवदत्त पडिक्कल]] * [[अक्षर पटेल]] * [[लोकेश राहुल]] * [[नितीश कुमार रेड्डी]]{{efn|name="Squad2T"|फक्त दुसऱ्या कसोटीसाठी संघात समावेश.}} * [[मोहम्मद सिराज]] * [[साई सुदर्शन]] * [[वॉशिंग्टन सुंदर]] * [[कुलदीप यादव]] | * [[लोकेश राहुल]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]]) * [[ऋतुराज गायकवाड]] * [[रवींद्र जडेजा]] * [[यशस्वी जैस्वाल]] * [[ध्रुव जुरेल]] * [[विराट कोहली]] * [[प्रसिद्ध कृष्ण]] * [[ऋषभ पंत]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[हर्षित राणा]] * [[नितीशकुमार रेड्डी]] * [[रोहित शर्मा]] * [[अर्शदीप सिंग]] * [[वॉशिंग्टन सुंदर]] * [[टिळक वर्मा]] * [[कुलदीप यादव]] | * [[सूर्यकुमार यादव]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[शुभमन गिल]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[शाहबाज अहमद]]{{efn|name="Squad4&5T20"|फक्त ४थ्या आणि ५व्या आं.टी२० सामन्यासाठी संघात समावेश.}} * [[जसप्रीत बुमराह]] * [[वरुण चक्रवर्ती]] * [[शिवम दुबे]] * [[हार्दिक पांड्या]] * [[अक्षर पटेल]] * [[हर्षित राणा]] * [[संजू सॅमसन]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[अभिषेक शर्मा]] * [[जितेश शर्मा]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[अर्शदीप सिंग]] * [[वॉशिंग्टन सुंदर]] * [[टिळक वर्मा]] * [[कुलदीप यादव]] | * [[टेंबा बावुमा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[कॉर्बिन बॉश]] * [[डेवाल्ड ब्रेव्हिस]] * [[टोनी डी झॉर्झी]] * [[झुबेर हमझा]] * [[सायमन हार्मर]] * [[मार्को यान्सिन]] * [[केशव महाराज]] * [[एडन मार्करम]] * [[वियान मल्डर]] * [[सेनुरन मुथुसामी]] * [[लुंगी न्गिदी]]{{efn|name="Squad2T"}} * <s>[[कागिसो रबाडा]]</s> * [[रायन रिकलटन]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[ट्रिस्टन स्टब्स]] * [[काइल व्हेरेइन]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) | * [[टेंबा बावुमा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[ओटनील बार्टमन]] * [[कॉर्बिन बॉश]] * [[मॅथ्यू ब्रीट्झके]] * [[डेवाल्ड ब्रेव्हिस]] * [[नांद्रे बर्गर]] * [[क्विंटन डी कॉक]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[टोनी डी झॉर्झी]] * [[रुबिन हर्मन]] * [[केशव महाराज]] * [[मार्को यान्सिन]] * [[एडन मार्करम]] * [[रायन रिकलटन]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[प्रेनेलन सुब्रायेन]] | * [[एडन मार्करम]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[ओटनील बार्टमन]] * [[कॉर्बिन बॉश]] * [[डेवाल्ड ब्रेव्हिस]] * [[क्विंटन डी कॉक]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * <s>[[टोनी डी झॉर्झी]]</s> * [[डोनोव्हन फरेरा]] * [[रीझा हेंड्रिक्स]] * [[मार्को यान्सिन]] * [[जॉर्ज लिंडे]] * <s>[[क्वेना मफाका]]</s> * [[डेव्हिड मिलर]] * [[लुंगी न्गिदी]] * [[ॲनरिक नॉर्त्ये]] * [[लुथो सिपामला]] * [[ट्रिस्टन स्टब्स]] |} १२ नोव्हेंबर रोजी, दक्षिण आफ्रिका अ विरुद्धच्या अनधिकृत एकदिवसीय मालिकेसाठी भारत अ संघात सामील होण्यासाठी [[नितीश कुमार रेड्डी]]ला पहिल्या कसोटीसाठी संघातून वगळण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.bcci.tv/bccilink/articles/WaDcduMW |trans-title=पहिल्या कसोटीसाठी नितीश कुमार रेड्डीला भारतीय संघातून वगळले.|title=Nitish Kumar Reddy released from India’s squad for the first Test |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]] |access-date=२६ नोव्हेंबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://cricbuzz.com/cricket-news/136297/nitish-reddy-released-from-indias-squad-for-kolkata-test |trans-title=कोलकाता कसोटीसाठी भारतीय संघातून नितीश रेड्डीला वगळले.|title=Nitish Reddy released from India's squad for Kolkata Test |work=[[क्रिकबझ्झ]] |access-date=२६ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> २१ नोव्हेंबर रोजी, [[शुभमन गिल]]ला मानेला दुखापत झाल्यामुळे दुसऱ्या कसोटीतून बाहेर काढण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.bcci.tv/bccilink/articles/bvZVtLC6 |trans-title=शुभमन गिल गुवाहाटीतील दुसऱ्या कसोटीतून बाहेर|title=Shubman Gill ruled out of 2nd Test in Guwahati |work=[[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]] |access-date=२६ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> १८ नोव्हेंबर रोजी, [[कागिसो रबाडा]]च्या सोबत [[लुंगी न्गिडी]]ला कसोटी संघात समाविष्ट करण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/india-vs-south-africa/ind-vs-sa-guwahati-test-proteas-add-lungi-ngidi-as-cover-for-kagiso-rabada/articleshow/125415340.cms |trans-title=भारत विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका: गुवाहाटी कसोटी - कागिसो रबाडाच्या जागी आफ्रिकेने लुंगी न्गिडीला संघात घेतले|title=IND vs SA: Guwahati Test - Proteas add Lungi Ngidi as cover for Kagiso Rabada |work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]] |access-date=२६ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> २१ नोव्हेंबर रोजी, [[कागिसो रबाडा]]ला बरगडीच्या हाडाच्या दुखापतीमुळे दुसऱ्या कसोटीतून बाहेर काढण्यात आले.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ind-vs-sa-rib-injury-rules-kagiso-rabada-out-of-second-test-too-1512099 |trans-title=बरगड्यांच्या दुखापतीमुळे कागिसो रबाडा दुसऱ्या कसोटीतूनही बाहेर|title=Rib injury rules Kagiso Rabada out of second Test too |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=२६ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> ६ डिसेंबर रोजी, [[टोनी डी झॉर्झी]] दुखापतीमुळे टी२० मालिकेतून बाहेर पडला आणि [[क्वेना मफाका]]ने टी२० मालिकेतून माघार घेतली आणि त्याच्या जागी [[लुथो सिपामला]]ची निवड करण्यात आली.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ind-vs-sa-injured-nandre-burger-toni-de-zorzi-ruled-out-of-third-odi-against-india-1514613 |trans-title=दुखापतग्रस्त बर्गर, डी झोर्झी भारताविरुद्धच्या तिसऱ्या एकदिवसीय सामन्यातून बाहेर|title=Injured Burger, de Zorzi out of third ODI against India |work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो |access-date=७ डिसेंबर २०२५}}</ref> == कसोटी मालिका == ===१ली कसोटी=== {{Two-innings cricket match | date = १४–१८ नोव्हेंबर २०२५ | team1 = {{cr-rt|RSA}} | team2 = {{cr|IND}} | score-team1-inns1 = १५९ (५५ षटके) | runs-team1-inns1 = [[एडन मार्करम]] ३१ (४८) | wickets-team1-inns1 = [[जसप्रीत बुमराह]] ५/२७ (१४ षटके) | score-team2-inns1 = १८९ (६२.२ षटके) | runs-team2-inns1 = [[लोकेश राहुल]] ३९ (११९) | wickets-team2-inns1 = [[सायमन हार्मर]] ४/३० (१५.२ षटके) | score-team1-inns2 = १५३ (५४ षटके) | runs-team1-inns2 = [[टेंबा बावुमा]] ५५ (१३६) | wickets-team1-inns2 = [[रवींद्र जडेजा]] ४/५० (२० षटके) | score-team2-inns2 = ९३ (३५ षटके) | runs-team2-inns2 = [[वॉशिंग्टन सुंदर]] ३१ (९२) | wickets-team2-inns2 = [[सायमन हार्मर]] ४/२१ (१४ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ३० धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479571.html धावफलक] | venue = [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] | umpires = [[ख्रिस गाफने]] (न्यू) आणि [[रॉड टकर ]] (ऑ) | motm = [[सायमन हार्मर]] (द) | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला | rain = | notes = [[लोकेश राहुल]] आणि [[रवींद्र जडेजा]] (भा) या दोघांनी कसोटीत त्यांच्या ४,००० धावा पूर्ण केल्या.<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/ind-vs-sa-kl-rahul-4000-runs-test-cricket-stats-records-india-south-africa-day-2-kolkata-news/article70282900.ece |trans-title=भारत विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका: के.एल. राहुलच्या कसोटी क्रिकेटमध्ये ४००० धावा पूर्ण|title=IND vs SA: K.L. Rahul completes 4000 runs in Test cricket |work=[[सुपरस्टार]] |access-date=१६ नोव्हेंबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://cricket.one/match-hub/ravindra-jadeja-enters-exclusive-club-becomes-4th-player-to-attain-massive-test-milestone/69181f1439a217ec3c759351|trans-title=रवींद्र जडेजा एका खास क्लबमध्ये सामील; कसोटी क्रिकेटमध्ये मोठा टप्पा गाठणारा ठरला चौथा खेळाडू.|title=Ravindra Jadeja enters exclusive club; becomes 4th player to attain massive Test milestone|work=वन क्रिकेट|access-date=१६ नोव्हेंबर २०२५|archive-date=2025-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20251115102915/https://cricket.one/match-hub/ravindra-jadeja-enters-exclusive-club-becomes-4th-player-to-attain-massive-test-milestone/69181f1439a217ec3c759351|url-status=dead}}</ref> * विश्व कसोटी अजिंक्यपद गुण: दक्षिण आफ्रिका १२, भारत ०. }} ===२री कसोटी=== {{Two-innings cricket match | date = २२–२६ नोव्हेंबर २०२५ | team1 = {{cr-rt|RSA}} | team2 = {{cr|IND}} | score-team1-inns1 = ४८९ (१५१.१ षटके) | runs-team1-inns1 = [[सेनुरन मुथुसामी]] १०९ (२०६) | wickets-team1-inns1 = [[कुलदीप यादव]] ४/११५ (२९.१ षटके) | score-team2-inns1 = २०१ (८३.५ षटके) | runs-team2-inns1 = [[यशस्वी जयस्वाल]] ५८ (९७) | wickets-team2-inns1 = [[मार्को यान्सेन]] ६/४८ (१९.५ षटके) | score-team1-inns2 = २६०/५[[घोषणा आणि जप्ती|घो]] (७८.३ षटके) | runs-team1-inns2 = [[ट्रिस्टन स्टब्स]] ९४ (१८०) | wickets-team1-inns2 = [[रवींद्र जडेजा]] ४/६२ (२८.३ षटके) | score-team2-inns2 = १४० (६३.५ षटके) | runs-team2-inns2 = [[रवींद्र जडेजा]] ५४ (८७) | wickets-team2-inns2 = [[सायमन हार्मर]] ६.३७ (२३ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ४०८ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479572.html धावफलक] | venue = [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] | umpires = [[रिचर्ड केटलबोरो]] (इं) आणि [[रॉड टकर ]] (ऑ) | motm = [[मार्को यान्सेन]] (द) | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = ह्या मैदानावरील [[कसोटी क्रिकेट मैदानांची यादी|पहिला कसोटी सामना]].<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/india-vs-south-africa-test-series-2025-schedule-dates-venues-fixtures-guwahati-first-ever-match-barsapara-cricket-stadium/article69361309.ece |trans-title=भारत विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका मालिकेदरम्यान गुवाहाटीमध्ये पहिला कसोटी सामना होणार.|title=Guwahati to host maiden Test during India vs South Africa series |work=[[स्पोर्टस्टार]] |access-date=१४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://assamtribune.com/sports/guwahati-to-host-its-first-ever-test-cricket-match-in-november-1572070 |trans-title=नोव्हेंबरमध्ये गुवाहाटीमध्ये पहिला कसोटी सामना होणार.|title=Guwahati to host its first ever test cricket match in November |work=द आसाम ट्रिब्यून |access-date=१४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[ऋषभ पंत]] (भा) याने कसोटीत भारताचे प्रथमच नेतृत्व केले.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/ind-vs-sa-2nd-test-shubman-gill-ruled-out-of-guwahati-test-rishabh-pant-to-lead-india-1512095|trans-title=गिल गुवाहाटी कसोटीतून बाहेर, पंतकडे भारताचे नेतृत्व|title=Gill ruled out of Guwahati Test, Pant to lead India |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=२१ नोव्हेंबर २०२५ |access-date=२५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[एडन मार्करम]]चा हा ५०वा कसोटी सामना होता. * कसोटी क्रिकेटच्या १४८ वर्षांच्या इतिहासात चहापानाचा अवकाश उपहारापूर्वी घेण्यात आला असे प्रथमच घडले.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/india-sa-guwahati-test-to-have-tea-break-before-lunch-1510705 |trans-title=भारत-दक्षिण आफ्रिका गुवाहाटी कसोटीत दुपारच्या जेवणापूर्वी चहापानाचा ब्रेक|title=India-South Africa Guwahati Test to have tea break before lunch |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=११ नोव्हेंबर २०२५ |access-date=२५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * [[सेनुरन मुथुसामी]]ने (द) त्याचे पहिले कसोटी [[शतक (क्रिकेट)|शतक]] झळकावले.<ref>{{cite web|url=https://m.economictimes.com/news/sports/sas-muthusamy-joins-elite-list-with-maiden-test-ton-at-guwahati-indias-test-woes-continue-with-unwanted-records/articleshow/125517864.cms |trans-title=गुवाहाटी येथे पहिले कसोटी शतक झळकावून दक्षिण आफ्रिकेचा मुथुस्वामी एलिट यादीत सामील, अवांछित विक्रमांसह भारताचे कसोटी संकट सुरूच आहे.|title=SA's Muthusamy joins elite list with maiden Test ton at Guwahati, India's Test woes continue with unwanted records |work=[[द इकॉनॉमिक टाइम्स]] |access-date=२५ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> * हा भारताचा धावांच्या फरकाने सर्वात मोठा कसोटी पराभव होता.<ref>{{cite web |access-date=२६ नोव्हेंबर २०२५|trans-title=भारत विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका: भारताचा कसोटी इतिहासातील सर्वात मोठा पराभव|title=IND vs SA: India records its worst loss in Test history |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/indian/india-worst-test-loss-408-runs-record-south-africa-ind-sa-series/article70324954.ece |work=स्पोर्टस्टार}}</ref> [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, १९९९-२०००|२०००]] नंतर दक्षिण आफ्रिकेचा भारतात पहिलाच कसोटी मालिका विजय होता.<ref>{{cite web |access-date=२६ नोव्हेंबर २०२५ |trans-title=भारताचा कसोटी इतिहासातील सर्वात मोठा पराभव, दक्षिण आफ्रिकेने दिल ऐतिहासिक व्हाईटवॉश |title=India Suffer Their Biggest Defeat In Test History As South Africa Secure Historic Whitewash |url=https://www.news18.com/cricket/india-suffer-their-biggest-defeat-in-test-history-as-south-africa-secure-historic-whitewash-ws-bkl-9732148.html |work=न्यूज१८}}</ref> * विश्व कसोटी अजिंक्यपद गुण: दक्षिण आफ्रिका १२, भारत ०. }} ==आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका== ===१ला आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ३० नोव्हेंबर २०२५ | time = १३:३० | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|RSA}} | score1 = ३४९/८ (५० षटके) | runs1 = [[विराट कोहली]] १३५ (१२०) | wickets1 = [[ओटनील बार्टमन]] २/६० (१० षटके) | score2 = ३३२ (४९.२ षटके) | runs2 = [[मॅथ्यू ब्रीट्झके]] ७२ (८०) | wickets2 = [[कुलदीप यादव]] ४/६८ (१० षटके) | result = भारत १७ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479573.html धावफलक] | venue = [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] | umpires = [[जयरामण मदनगोपाळ]] (भा) आणि [[सॅम नोजास्की]] (ऑ) | motm = | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[रोहित शर्मा]]ने (भा) आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांमध्ये सर्वाधिक षटकार मारण्याचा [[शहिद आफ्रिदी]]चा विक्रम मोडला.<ref>{{cite web|title=Rohit Sharma Record: बाप, बाप होता है....; आज पाकिस्तानला कळाले 'हिटमॅन' का आहे डेंजर|url=https://news18marathi.com/sport/hitman-rohit-sharma-has-set-new-world-record-for-most-sixes-hit-by-batter-in-odi-surpassed-shahid-afridi-1544060.html|website=News18Marathi.com|access-date=१ डिसेंबर २०२५}}{{मृत दुवा|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |trans-title=एकदिवसीय सामन्यात सर्वाधिक षटकार - रोहितने मोडल आफ्रिदीचा १५ वर्षांचा विक्रम|title=Most sixes in ODIs - Rohit breaks Afridi's 15-year record |url=https://www.espncricinfo.com/story/rohit-sharma-breaks-shahid-afridi-s-15-year-record-for-most-sixes-in-odis-1513873 |website=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१ डिसेंबर २०२५}}</ref> *''[[विराट कोहली]]ने (भा) क्रिकेटच्या एका प्रकारात सर्वाधिक शतकांचा [[सचिन तेंडुलकर]]चा विक्रम मोडला (५२).<ref>{{cite web |access-date=१ डिसेंबर २०२५ |title=IND vs SA: "सचिनला जेव्हा तुम्ही मागे टाकता...", विराट कोहली मास्टर ब्लास्टरपेक्षा उत्कृष्ट? सुनील गावस्करांचं मोठं वक्तव्य |url=https://www.loksatta.com/krida/sunil-gavaskar-declares-virat-kohli-goat-of-odis-after-he-broke-sachin-tendulkar-world-record-with-52nd-hundred-ind-vs-sa-bdg-99-5542835/ |work=लोकसत्ता }}</ref><ref>{{cite web |access-date=१ डिसेंबर २०२५ |trans-title=विराट कोहलीने रचला इतिहास, मोडला सचिन तेंडुलकरचा सर्वकालीन 'शतकांचा विक्रम' |title=Virat Kohli Shatters Sachin Tendulkar's All-Time 'Centuries Record', Scripts History |url=https://sports.ndtv.com/india-vs-south-africa-2025-india/virat-kohli-breaks-sachin-tendulkars-world-record-with-52nd-hundred-in-odi-cricket-9725178 |work=एनडीटीव्ही स्पोर्ट्स |archive-date=2025-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251201074557/https://sports.ndtv.com/india-vs-south-africa-2025-india/virat-kohli-breaks-sachin-tendulkars-world-record-with-52nd-hundred-in-odi-cricket-9725178 |url-status=dead }}</ref> }} ===२रा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ३ डिसेंबर २०२५ | time = १३:३० | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|RSA}} | score1 = ३५८/५ (५० षटके) | runs1 = [[ऋतुराज गायकवाड]] १०५ (८३) | wickets1 = [[मार्को यान्सिन]] २/६३ (१० षटके) | score2 = ३६२/६ (४९.२ षटके) | runs2 = [[एडन मार्करम]] ११० (९८) | wickets2 = [[अर्शदीप सिंग]] २/५४ (१० षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ४ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479574.html धावफलक] | venue = [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] | umpires = [[रोहन पंडित]] (भा) आणि [[रॉड टकर]] (ऑ) | motm = [[एडन मार्करम]] (द) | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला | rain = | notes = [[ऋतुराज गायकवाड]]ने (भा) एकदिवसीय सामन्यांमधील त्याचे पहिले शतक झळकावले.<ref>{{cite web |access-date=४ डिसेंबर २०२५|trans-title=भारत वि दक्षिण आफ्रिका: ऋतुराज गायकवाडने झळकावले पहिले एकदिवसीय शतक |title=IND vs SA: Ruturaj Gaikwad slams maiden ODI hundred |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/indian/ruturaj-gaikwad-century-first-hundred-india-vs-south-africa-2nd-odi/article70353051.ece |work=[[स्पोर्टस्टार]]}}</ref> * आंतराराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यातील भारतातील हा सर्वात मोठा संयुक्त यशस्वी धावांचा पाठलाग होता.<ref>{{cite web |access-date=४ डिसेंबर २०२५ |trans-title=भारताविरुद्ध एकदिवसीय सामन्यात सर्वाधिक यशस्वी धावांचा पाठलाग करण्याच्या विक्रमाची दक्षिण आफ्रिकेने केली बरोबरी |title=South Africa Equal Record Of Highest Successful Run Chase In ODIs Against India |url=https://www.news18.com/cricket/south-africa-equal-record-of-highest-successful-run-chase-in-odis-against-india-ws-l-9748167.html |work=न्यूज१८</ref> * हा दक्षिण आफ्रिकेचा मायदेशाबाहेरील धावांचा सर्वात मोठा पाठलाग होता.<ref>{{cite web |access-date=४ डिसेंबर २०२५ |trans-title=केएल राहुल आणि कंपनी विरुद्ध दक्षिण आफ्रिकेने 'सर्वोच्च' एकदिवसीय धावांचा पाठलाग पूर्ण केल्याने भारताला धक्का, मालिका १-१ अशी बरोबरीत |title=India Left Stunned As South Africa Complete 'Highest' ODI Chase vs KL Rahul And Co To Level Series 1-1 |url=https://sports.ndtv.com/india-vs-south-africa-2025-india/india-left-stunned-as-south-africa-complete-highest-odi-chase-vs-kl-rahul-and-co-to-level-series-1-1-9746333 |work=एनडीटीव्ही स्पोर्ट }}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> }} ===३रा आं.ए.दि. सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ६ डिसेंबर २०२५ | time = १३:३० | daynight = Y | team1 = {{cr-rt|SA}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = २७० (४७.५ षटके) | runs1 = [[क्विंटन डी कॉक]] १०६ (८९) | wickets1 = [[कुलदीप यादव]] ४/४१ (१० षटके) | score2 = २७१/१ (३९.५ षटके) | runs2 = [[यशस्वी जयस्वाल]] ११६[[नाबाद|*]] (१२१) | wickets2 = [[केशव महाराज]] १/४४ (१० षटके) | result = भारत ९ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479575.html धावफलक] | venue = [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम्]] | umpires = [[जयरामण मदनगोपाळ]] (भा) आणि [[सॅम नोजास्की]] (ऑ) | motm = [[यशस्वी जयस्वाल]] (भा) | toss = भारताने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[क्विंटन डी कॉक]]ने (द) आशियामध्ये बिगर-आशियाई खेळाडू म्हणून सर्वाधिक शतके (१०) केली,<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/india-vs-south-africa/quinton-de-kock-on-record-run-scores-7th-century-against-india-goes-past-virat-kohli-ab-de-villiers-equals-sachin-tendulkar-in-major-odi-charts/articleshow/125803770.cms |trans-title=क्विंटन डी कॉकच्या विक्रमी धावा: भारताविरुद्ध झळकावले ७वे शतक, विराट कोहली, एबी डिव्हिलियर्स यांना टाकले मागे; प्रमुख एकदिवसीय क्रमवारीत सचिन तेंडुलकरशी केली बरोबरी|title=Quinton de Kock on record run: Scores 7th century against India, goes past Virat Kohli, AB de Villiers; equals Sachin Tendulkar in major ODI charts |work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]] |access-date=७ डिसेंबर २०२५}}</ref> आणि आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कारकीर्दीतील १३,००० धावा पूर्ण केल्या.<ref>{{cite web|url=https://www.aninews.in/news/sports/cricket/quinton-de-kock-becomes-7th-sa-batter-to-score-13000-international-runs20251206165438 |trans-title=क्विंटन डी कॉक बनला १३,००० आंतरराष्ट्रीय धावा करणारा ७वा दक्षिण आफ्रिकी फलंदाज |title=Quinton de Kock becomes 7th SA batter to score 13,000 international runs |work=एएनआय न्यूज |access-date=७ डिसेंबर २०२५}}</ref> * [[रोहित शर्मा]]ने (भा) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कारकिर्दीमध्ये २०,००० धावा पूर्ण केल्या,<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/ind-vs-sa-rohit-sharma-major-record-20000-runs-international-cricket-2831851-2025-12-06 |trans-title=रोहित शर्मा विराट कोहलीची नक्कल करत २०,००० धावा करणारा चौथा भारतीय फलंदाज बनला|title=Rohit Sharma emulates Virat Kohli, becomes 4th Indian batter to 20,000 runs |work=[[इंडिया टुडे]] |access-date=७ डिसेंबर २०२५}}</ref> आणि एकदिवसीय सामन्यांमध्ये घरच्या मैदानावर ५,००० धावा केल्या.<ref>{{cite web|url=https://www.bhaskarenglish.in/sports/cricket/news/rohit-sharma-completes-20000-international-runs-virat-kohli-most-sixes-in-a-series-5000-runs-at-home-for-hitman-top-records-ind-vs-sa-3rd-odi-136604939.html |trans-title=रोहित शर्माने २०,००० आंतरराष्ट्रीय धावा पूर्ण केल्या:मायदेशात ५००० धावाही पूर्ण केल्या, विराट कोहलीचे एका मालिकेत सर्वाधिक षटकार; अव्वल विक्रम|title=Rohit Sharma completes 20,000 international runs:Also reaches 5000 runs at home, Virat Kohli's most sixes in a series; top records |work=भास्कर इंग्लिश |access-date=७ डिसेंबर २०२५}}</ref> * [[यशस्वी जयस्वाल]]ने (भा) एकदिवसीय सामन्यांमध्ये त्याचे पहिले शतक केले.<ref>{{cite web |trans-title=यशस्वी जयस्वालने आपले पहिले एकदिवसीय शतक झळकावले, पुरुष क्रिकेटच्या सर्व स्वरूपात शतके करणारा तो सहावा भारतीय ठरला.|title=Yashasvi Jaiswal scores his maiden ODI century, becomes 6th Indian to score tons in all formats of men’s cricket |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/yashasvi-jaiswal-maiden-odi-century-6th-indian-india-south-africa-3rd-odi-10406370/ |work=[[द इंडियन एक्सप्रेस]] |access-date=७ डिसेंबर २०२५}}</ref> }} ==आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका== ===१ला आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ९ डिसेंबर २०२५ | time = १९:०० | night = Y | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|RSA}} | score1 = १७५/६ (२० षटके) | runs1 = [[हार्दिक पांड्या]] ५९ (२८) | wickets1 = [[लुंगी न्गिडी]] ३/३१ (४ षटके) | score2 = ७४ (१२.३ षटके) | runs2 = [[डेवाल्ड ब्रेव्हिस]] २२ (१४) | wickets2 = [[अक्षर पटेल]] २/७ (२० षटके) | result = भारत १०१ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479576.html धावफलक] | venue = [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] | umpires = [[जयरामण मदनगोपाळ]] (भा) आणि [[वीरेंद्र शर्मा]] (भा) | motm = [[हार्दिक पांड्या]] (भा) | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[तिलक वर्मा]]ने (भा) आंतरराष्ट्रीय टी२० कारकीर्दीतील १,००० धावा पूर्ण केल्या. तसे करणारा तो सर्वात तरुण भारतीय खेळाडू देखील बनला.<ref>{{cite web |access-date=१० डिसेंबर २०२५|trans-title=तिलक वर्माने रचला इतिहास, पहिला भारतीय क्रिकेट खेळाडू बनला...|title=Tilak Varma Creates History, Becomes 1st Indian Cricketer To... |url=https://www.news18.com/cricket/tilak-varma-creates-history-becomes-1st-indian-cricketer-to-ws-klno-9759777.html |work=न्यूज१८}}</ref> * [[हार्दिक पांड्या]]ने (भा) आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये त्याचा १०० वा षटकार मारला.<ref>{{cite web |access-date=१० डिसेंबर २०२५ |trans-title=हार्दिकने भारताच्या टी२० मध्ये १०० षटकारांच्या क्लबमध्ये रोहित, सूर्यकुमार आणि कोहलीसोबत घातली भर.|title=Hardik joins Rohit, Suryakumar and Kohli in India's 100-sixes club in T20Is |url=https://www.tribuneindia.com/news/sports/hardik-joins-rohit-suryakumar-and-kohli-in-indias-100-sixes-club-in-t20is/ |work=द ट्रिब्युन (इंडिया)}}</ref> * [[जसप्रीत बुमराह]]ने (भा) टी२० मध्ये त्याचा १००वा बळी घेतला.<ref>{{cite web |access-date=१० डिसेंबर २०२५ |trans-title=भारत विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका, पहिला टी२० सामना: जसप्रीत बुमराह १०० टी२० बळी घेणारा दुसरा भारतीय ठरला|title=IND vs SA, 1st T20I: Jasprit Bumrah becomes second Indian to take 100 T20I wickets |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/ind-vs-sa-1st-t20i-jasprit-bumrah-100-wickets-t20i-average-economy-stats-records-latest/article70376372.ece |work=[[स्पोर्टस्टार]]}}</ref> तो क्रिकेटच्या तिन्ही स्वरूपात १०० बळी घेणारा पहिला भारतीय गोलंदाजही ठरला.<ref>{{cite web |access-date=१० डिसेंबर २०२५ |trans-title=जसप्रीत बुमराह ठरला सर्व स्वरूपांमध्ये १०० बळी घेणारा पहिला भारतीय गोलंदाज.|title=Jasprit Bumrah becomes first India bowler with 100 wickets in all formats |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/jasprit-bumrah-first-indian-bowler-100-wickets-three-international-formats-2833478-2025-12-09 |work=[[इंडिया टुडे]]}}</ref> * आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये दक्षिण आफ्रिकेची ही सर्वात कमी धावसंख्या होती.<ref>{{cite web |access-date=१० डिसेंबर २०२५ |trans-title=दक्षिण आफ्रिकेचा संघ ७४ धावांवर बाद झाला, जो टी२० क्रिकेटमधील त्यांचा सर्वात कमी संघ धावसंख्या आहे.|title=South Africa bowled out for 74, its lowest team total in T20I cricket |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/south-africa-lowest-score-in-t20i-cricket-74-all-out-record-ind-vs-sa-1st-t20/article70377633.ece |work=[[स्पोर्टस्टार]]}}</ref> }} ===२रा आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ११ डिसेंबर २०२५ | time = १९:०० | night = Y | team1 = {{cr-rt|SA}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = २१३/४ (२० षटके) | runs1 = [[क्विंटन डी कॉक]] ९० (४६) | wickets1 = [[वरूण चक्रवर्ती]] २/२९ (४ षटके) | score2 = १६२ (१९.१ षटके) | runs2 = [[तिलक वर्मा]] ६२ (३४) | wickets2 = [[ओटनील बार्टमन]] ४/२४ (४ षटके) | result = दक्षिण आफ्रिका ५१ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479577.html धावफलक] | venue = [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास|मुल्लनपूर]] | umpires = [[के.एन. अनंतपद्मनाभन]] (भा) आणि [[रोहन पंडित]] (भा) | motm = [[क्विंटन डी कॉक]] (द) | toss = भारताने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = ह्या मैदानावरील हा पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना होता.<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/mullanpur-maharaja-yadavindra-singh-pca-stadium-t20i-match-9921526/ |trans-title=भारत आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यातील दुसरा टी२० सामना: मुल्लानपूर येथे पहिला आंतरराष्ट्रीय सामना होणार.|title=Mullanpur to host first int’l match: Second T20I between India and South Africa |work=[[द इंडियन एक्सप्रेस]] |access-date=१४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bhaskarenglish.in/local/chandigarh/news/mullanpur-stadium-to-host-international-matches-india-australia-women-to-play-2-odis-india-vs-south-africa-135205269.html |trans-title=मुल्लानपूर स्टेडियममध्ये आंतरराष्ट्रीय सामने होणार: भारत-ऑस्ट्रेलिया महिला संघ २ एकदिवसीय सामने खेळणार; भारताचा सामना दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध एका सामन्यात होणार.|title=Mullanpur Stadium to host international matches:India-Australia women's teams to play 2 ODIs; India to face South Africa in 1 match |work=भास्कर इंग्लिश|access-date=१४ नोव्हेंबर २०२५}}</ref> }} ===३रा आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १४ डिसेंबर २०२५ | time = १९:०० | night = Y | team1 = {{cr-rt|RSA}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = ११७ (२० षटके) | runs1 = [[एडन मार्करम]] ६१ (४६) | wickets1 = [[वरुण चक्रवर्ती]] २/११ (४ षटके) | score2 = १२०/३ (१५.५ षटके) | runs2 = [[अभिषेक शर्मा]] ३५ (१८) | wickets2 = [[कॉर्बिन बॉश]] १/१८ (३ षटके) | result = भारत ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479578.html धावफलक] | venue = [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाला]] | umpires = [[जयरामण मदनगोपाळ]] (भा) आणि [[वीरेंद्र शर्मा]] (भा) | motm = [[अर्शदीप सिंग]] (भ) | toss = भारताने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[कुलदीप यादव]]चा (भा) हा ५०वा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना होता. * [[हार्दिक पांड्या]]ने (भा) आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये त्याचा १००वा बळी घेतला.<ref>{{cite web |access-date=१५ डिसेंबर २०२५|trans-title=भारत वि दक्षिण आफ्रिका, ३रा आं.टी२०: हार्दिक पंड्याने भारतासाठी १०० आं.टी२० विकेट्स पूर्ण केल्या|title=IND vs SA, 3rd T20I: Hardik Pandya reaches 100 T20I wickets for India |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/ind-vs-sa-3rd-t20i-hardik-pandya-100-wickets-t20i-average-economy-stats-records-latest/article70384997.ece |work=[[स्पोर्ट्सस्टार]]}}</ref> * [[वरुण चक्रवर्ती]]ने (भा) आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये त्याचा ५०वा बळी घेतला.<ref>{{cite web |access-date=१५ डिसेंबर २०२५ |trans-title=वरुण चक्रवर्ती टी२० आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये ५० बळी घेणारा दुसरा सर्वात वेगवान भारतीय गोलंदाज ठरला.|title=Varun Chakravarthy becomes 2nd fastest Indian to reach 50 T20I wickets |url=https://www.tribuneindia.com/news/sports/varun-chakravarthy-becomes-2nd-fastest-indian-to-reach-50-t20i-wickets/ |work=द ट्रिब्युन (इंडिया)}}</ref> }} ===४था आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १७ डिसेंबर २०२५ | time = १९:०० | night = Y | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|RSA}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = सामना रद्द | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479579.html धावफलक] | venue = [[इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] | umpires = [[के.एन. अनंतपद्मनाभन]] (भा) आणि [[रोहन पंडित]] (भा) | motm = | toss = नाणेफेक नाही | rain = अति दाट धुक्यामुळे खेळणे शक्य झाले नाही. | notes = }} ===५वा आं.टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १९ डिसेंबर २०२५ | time = १९:०० | night = Y | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|RSA}} | score1 = २३१/५ (२० षटके) | runs1 = [[टिळक वर्मा]] ७३ (४२) | wickets1 = [[कॉर्बिन बॉश]] २/४४ (३ षटके) | score2 = २०१/८ (२० षटके) | runs2 = [[क्विंटन डी कॉक]] ६५ (३५) | wickets2 = [[वरुण चक्रवर्ती]] ४/५३ (४ षटके) | result = भारत ३० धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479580.html धावफलक] | venue = [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] | umpires = [[रोहन पंडित]] (भा) आणि [[वीरेंद्र शर्मा]] (भा) | motm = [[हार्दिक पांड्या]] (भा) | toss = दक्षिण आफ्रिकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = [[क्विंटन डी कॉक]]चा (द) हा १००वा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना होता. * [[शिवम दुबे]]चा (भा) हा ५०वा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना होता. * [[संजू सॅमसन]]च्या (भा) आंतरराष्ट्रीय टी२० कारकिर्दीतील १,००० धावा पूर्ण.<ref>{{cite web |access-date=२२ डिसेंबर २०२५ |trans-title=भारत विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका, पाचवा टी२०: संजू सॅमसनने आंतरराष्ट्रीय टी२० सामन्यांमध्ये १००० धावा पूर्ण केल्या.|title=IND vs SA, 5th T20I: Sanju Samson completes 1000 runs in T20Is |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/sanju-samson-1000-t20i-runs-india-vs-south-africa-5th-match-stats-records-news/article70416182.ece |work=स्पोर्टस्टार}}</ref> * [[हार्दिक पांड्या]]च्या (भा) आंतरराष्ट्रीय टी२० कारकिर्दीतील २,००० धावा पूर्ण.<ref>{{Cite web |access-date=२२ डिसेंबर २०२५ |trans-title=हार्दिक पांड्याने टी२० आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमध्ये २००० धावा पूर्ण केल्या, आणि त्याने या सर्वात लहान फॉरमॅटमध्ये झळकावले भारतासाठी दुसरे सर्वात वेगवान अर्धशतक.|title=Hardik Pandya completes 2000 runs in T20Is, smashes second-fastest fifty for India in shortest format |url=https://www.tribuneindia.com/news/sports/hardik-pandya-completes-2000-runs-in-t20is-smashes-second-fastest-fifty-for-india-in-shortest-format/ |work=द ट्रिब्यून}}</ref> }} ==नोंदी== {{Notelist}} {{reflist|group="n"}} == संदर्भयादी == {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/south-africa-in-india-2025-26-1479563 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{भारताचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{२०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] [[वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचे भारत दौरे|२०२५]] [[वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|भारत]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे भारतीय दौरे]] [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] 0vmpdrrgsb1i3p7ykyhny2jq3vcaj2v 0 380357 2700080 2690383 2026-08-07T20:12:38Z TheonlyPuneriintown 157039 शुद्धलेखन 2700080 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} {{बदल}} '''मरे न्यूटन रोथबार्ड''' ({{IPAc-en|US|ˈ|r|ɔː|θ|b|ɑːr|d}}; [[२ मार्च]], [[इ.स. १९२६|१९२६]] - [[७ जानेवारी]], [[इ.स. १९९५|१९९५]]) एक [[ऑस्ट्रियन आर्थिक मतवाद|ऑस्ट्रियन मतवादाचे]] अमेरिकन [[अर्थतज्ज्ञ]],<ref name="nytimes">{{cite web|url=https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|title=Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68|last=Stout|first=David|date=January 11, 1995|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|archive-date=September 5, 2019|access-date=July 3, 2025}}</ref><ref>{{cite book|title=Biographical Dictionary of American Economists|last=Lewis|first=David Charles|publisher=Thoemmes|year=2006|isbn=978-1-84371112-4|editor=Ross Emmett|chapter=Rothbard, Murray Newton (1926–1995)}}</ref><ref>{{cite book|title=Biographical Dictionary of American Economists|last=Lewis|first=David Charles|publisher=Thoemmes|year=2006|isbn=978-1-84371112-4|editor=Ross Emmett|chapter=Rothbard, Murray Newton (1926–1995)}}</ref><ref name=":12">[[Ronald Hamowy]], ed., 2008, ''[https://books.google.com/books?isbn=1412965802 The Encyclopedia of Libertarianism]'', [[Cato Institute]], Sage, {{ISBN|1-41296580-2}}, p. 62: "a leading economist of the Austrian school"; pp. 11, 365, 458: "Austrian economist".</ref> [[आर्थिक इतिहासकार]],<ref>{{cite journal|last1=Bessner|first1=Daniel|date=December 8, 2014|title=Murray Rothbard, Political Strategy, and the Making of Modern libertarianism|journal=Intellectual History Review|volume=24|issue=4|pages=441–56|doi=10.1080/17496977.2014.970371|s2cid=143391240}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Matthews|first1=Peter Hans|last2=Ortmann|first2=Andreas|date=July 2002|title=An Austrian (Mis)Reads Adam Smith: A Critique of Rothbard as Intellectual Historian|journal=Review of Political Economy|volume=14|issue=3|pages=379–92|citeseerx=10.1.1.535.510|doi=10.1080/09538250220147895|s2cid=39872371}}</ref> [[राजकीय सिद्धांतकार]],<ref name="Enemy">{{cite book|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}</ref> आणि कार्यकर्ता होते. रोथबार्ड २०व्या शतकाच्या सुरुवातीच्या अमेरिकेच्या स्वातंत्र्यवादी चळवळामध्ये एक अत्यंत महत्त्वाचे व्यक्तिमत्त्व होते, खास करून त्यातील [[दक्षिणपंथी राजकारण|दक्षिणपंथी]] भाग, आणि [[अराजक भांडवलशाही|अराजक भांडवलशाहीचे]] संस्थापक व सिद्धांतवादी होते.<ref name="Hamowy">{{cite book|title=The Encyclopedia of Libertarianism|last=Doherty|first=Brian|publisher=Sage Publications|year=2008|isbn=978-1-4129-6580-4|editor-last=Hamowy|editor-first=Ronald|editor-link=Ronald Hamowy|location=Thousand Oaks, CA|pages=10, 441–43|chapter=Rothbard, Murray (1926–1995)|author-link=Brian Doherty (journalist)}}</ref><ref name="Hamowy2">{{cite book|title=The Encyclopedia of Libertarianism|last=Doherty|first=Brian|publisher=Sage Publications|year=2008|isbn=978-1-4129-6580-4|editor-last=Hamowy|editor-first=Ronald|editor-link=Ronald Hamowy|location=Thousand Oaks, CA|pages=10, 441–43|chapter=Rothbard, Murray (1926–1995)|author-link=Brian Doherty (journalist)}}</ref><ref>{{Cite book|title=The Politics of Postanarchism|last=Newman|first=Saul|date=2010|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-3495-8|page=43|doi=10.3366/edinburgh/9780748634958.001.0001}}</ref> त्यांनी राजकीय सिद्धांत, इतिहास, अर्थशास्त्र आणि इतर विषयांवर वीसहून अधिक पुस्तके लिहिली.<ref name="Hamowy3">{{cite book|title=The Encyclopedia of Libertarianism|last=Doherty|first=Brian|publisher=Sage Publications|year=2008|isbn=978-1-4129-6580-4|editor-last=Hamowy|editor-first=Ronald|editor-link=Ronald Hamowy|location=Thousand Oaks, CA|pages=10, 441–43|chapter=Rothbard, Murray (1926–1995)|author-link=Brian Doherty (journalist)}}</ref> रोथबार्ड यांनी असा युक्तिवाद केला की "कॉर्पोरेट राज्याच्या मक्तेदारी प्रणाली" <ref>Rothbard, Murray. [http://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard40.html "The Great Society: A Libertarian Critique" ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150618045339/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard40.html}}, Lew Rockwell.</ref> द्वारे पुरविल्या जाणाऱ्या सर्व सेवा खाजगी कंपन्यांद्वारे अधिक कार्यक्षमतेने पुरविल्या जाऊ शकतात आणि लिहिले की [[राज्य]] "पद्धतशीर आणि व्यापक लूट" आहे. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Logic of Action Two: Applications and Criticism from the Austrian School|last=Rothbard|first=Murray|publisher=Edward Elgar|year=1997|isbn=978-1858985701|location=Cheltenham, UK|page=67|chapter=The Myth of Neutral Taxation}} First published in ''The Cato Journal'', Fall 1981.</ref> <ref name="Hans-Hermann Hoppe">{{स्रोत पुस्तक|title=The Ethics of Liberty|last=Hoppe|first=Hans-Hermann|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=1998|chapter=Introduction|author-link=Hans-Hermann Hoppe|access-date=September 13, 2014|chapter-url=https://mises.org/rothbard/ethics/hoppeintro.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20140914001855/https://mises.org/rothbard/ethics/hoppeintro.asp|archive-date=September 14, 2014}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Ethics of Liberty|last=Rothbard|first=Murray|publisher=[[New York University Press]]|year=2002|isbn=978-0814775066|location=New York|pages=167–68|chapter=The Nature of the State|access-date=September 13, 2014|orig-year=1982|chapter-url=https://mises.org/rothbard/ethics/twentytwo.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20140914001703/https://mises.org/rothbard/ethics/twentytwo.asp|archive-date=September 14, 2014}}</ref> त्यांनी आंशिक राखीव बँकिंगला फसवणुकीचा एक प्रकार म्हटले आणि मध्यवर्ती बँकिंगला विरोध केला. <ref name="Mystery">{{स्रोत पुस्तक|url=https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The|title=The Mystery of Banking|last=Rothbard|first=Murray|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2008|isbn=978-1933550282|edition=2nd|location=Auburn, AL|pages=111–13|access-date=September 13, 2014|orig-year=1983|archive-url=https://web.archive.org/web/20140914003927/https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The|archive-date=September 14, 2014}}</ref> त्यांनी इतर राष्ट्रांच्या कारभारात सर्व लष्करी, राजकीय आणि आर्थिक हस्तक्षेपाला स्पष्टपणे विरोध केला. <ref name="Casey">{{स्रोत पुस्तक|title=Murray Rothbard|last=Casey|first=Gerard|publisher=Continuum|year=2010|isbn=978-1441142092|editor-last=Meadowcroft|editor-first=John|series=Major Conservative and Libertarian Thinkers|volume=15|location=London|pages=4–5, 129|author-link=Gerard Casey (philosopher)}}</ref> <ref>Klausner, Manuel S. (Feb. 1973). [https://web.archive.org/web/20210913075343/https://reason.com/1973/02/01/the-new-isolationism/ "The New Isolationism."] An Interview with Murray Rothbard and [[Leonard Liggio]]. ''[[Reason (magazine)|Reason]]''. [https://reason.com/issue/february-1973/ Full issue.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913075646/https://reason.com/issue/february-1973/}} </ref> रोथबार्ड यांनी मुख्य प्रवाहातील आर्थिक पद्धती नाकारल्या आणि त्यांच्याऐवजी लुडविग वॉन मिसेस यांच्या कृतीशास्त्राचा स्वीकार केला. त्यांच्या लेखन आणि स्वातंत्र्यवादी कार्यकर्तेसोबतच, त्यांनी १९६६ पासून ब्रुकलिन तंत्रनिकेतन संस्थेमध्ये अर्धवेळ अर्थशास्त्र शिकवले आणि १९८६ नंतर नेवाडा विद्यापीठ, लास वेगास येथे एका प्रतिष्ठित पदावर शिकवले. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> <ref name=":10">{{स्रोत पुस्तक|title=American Conservatism: An Encyclopedia|publisher=ISI Books|year=2006|isbn=978-1-932236-43-9|editor-last=Frohnen|editor-first=Bruce|location=Wilmington, [[Delaware|DE]]|page=750|chapter=Rothbard, Murray (1926–95)|quote=Only after several decades of teaching at the Polytechnic Institute of New York did Rothbard obtain an endowed chair, and like that of Mises at NYU, his own at the University of Nevada at Las Vegas was established by an admiring benefactor.|editor-last2=Beer|editor-first2=Jeremy|editor-last3=Nelson|editor-first3=Jeffrey O.}}</ref> तेल उद्योगातील अब्जाधीश चार्ल्स कोच यांच्या सहकार्याने रोथबार्ड यांनी १९७०च्या दशकात केटो इन्स्टिट्यूट आणि सेंटर फॉर लिबर्टेरियन स्टडीज यांच्या स्थापनेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. <ref name="Hamowy">{{स्रोत पुस्तक|title=The Encyclopedia of Libertarianism|last=Doherty|first=Brian|publisher=Sage Publications|year=2008|isbn=978-1-4129-6580-4|editor-last=Hamowy|editor-first=Ronald|editor-link=Ronald Hamowy|location=Thousand Oaks, CA|pages=10, 441–43|chapter=Rothbard, Murray (1926–1995)|author-link=Brian Doherty (journalist)}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDoherty2008">[[Brian Doherty (journalist)|Doherty, Brian]] (2008). "Rothbard, Murray (1926–1995)". In [[Ronald Hamowy|Hamowy, Ronald]] (ed.). ''The Encyclopedia of Libertarianism''. Thousand Oaks, CA: Sage Publications. pp.&nbsp;10, <span class="nowrap">441–</span>43. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-4129-6580-4|<bdi>978-1-4129-6580-4</bdi>]].</cite></ref> त्यांनी केटो आणि कोच यांच्याशी संबंध तोडले आणि १९८२ मध्ये ल्यू रॉकवेल आणि बर्टन ब्लूमर्ट यांच्यासोबत [[अलाबामा|अलाबामामध्ये]] मिसेस संस्थेची स्थापना केली. {{Sfn|Hawley|2016|page=128-129, 164}} <ref name=":18">{{स्रोत पुस्तक|title=Marginal Revolutionaries: How Austrian economists fought the war of ideas|last=Wasserman|first=Janek|date=2019|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-24917-0|location=New Haven|pages=257}}</ref> जरी ते दक्षिणपंथी स्वातंत्र्यवादी होते, तरी रोथबार्ड [[मिल्टन फ्रीडमन]], [[आयन रँड]] आणि [[ॲडम स्मिथ]] यांचे टीकाकार होते. रोथबार्ड यांनी समतावाद आणि नागरी अधिकार चळवळीला विरोध केला आणि कल्याणकारी राज्याच्या वाढीसाठी महिलांचे मतदान आणि सक्रियतेला जबाबदार धरले. <ref name=":11">{{जर्नल स्रोत|last=Jensen|first=Jacob|date=April 2022|title=Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism|url=https://muse.jhu.edu/article/855169|journal=Journal of the History of Ideas|language=en|volume=83|issue=2|pages=315–32|doi=10.1353/jhi.2022.0015|issn=1086-3222|pmid=35603616|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169|archive-date=July 12, 2022|access-date=April 17, 2023}}</ref> <ref name=":8" /> <ref name=":5">O'Malley, Michael (2012). ''Face Value: The Entwined Histories of Money and Race in America.'' Chicago, Illinois: University of Chicago Press. पृ. २०५–०७</ref> त्यांनी [[ऐतिहासिक सुधारणावाद|ऐतिहासिक सुधारणावादाला]] प्रोत्साहन दिले आणि होलोकॉस्ट नाकारणाऱ्या हॅरी एल्मर बार्न्सांशी मैत्री केली. <ref name=":16">{{ज्ञानकोश स्रोत}} </ref> <ref name=":7">{{जर्नल स्रोत|last=Jackson|first=John P. Jr|year=2021|title=The Pre-History of American Holocaust Denial|url=https://muse.jhu.edu/article/804147|journal=American Jewish History|volume=105|issue=1|pages=25–48|doi=10.1353/ajh.2021.0002|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904004649/https://muse.jhu.edu/article/804147|archive-date=September 4, 2021|access-date=October 23, 2022}}</ref> <ref name=":17">[[Kevin D. Williamson|Williamson, Kevin D]]. (January 23, 2012). [http://www.nationalreview.com/nrd/articles/293707/courting-cranks/page/0/3?cb=1 "Courting the Cranks."]''[[National Review]]'', January 2013 ed., p. 4 {{Subscription required}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171020023729/http://www.nationalreview.com/nrd/articles/293707/courting-cranks/page/0/3?cb=1}} </ref> त्यांच्या कारकिर्दीच्या उत्तरार्धात, रोथबार्ड यांनी पारंपरिक पुराणमतवादासोबत (ज्याला ते पारंपरिक स्वातंत्र्यवाद म्हणत होते) स्वातंत्र्यवादी युतीचे समर्थन केले, दक्षिणपंथी लोकवादाला पसंती दिली आणि डेव्हिड ड्यूक व [[जोसेफ मॅककार्थी|जोसेफ मॅकार्थी]] यांना राजकीय रणनीतीसाठी आदर्श म्हणून वर्णन केले. <ref name="Paul Newsletters">{{जर्नल स्रोत|last=Sanchez|first=Julian|last2=Weigel|first2=David|date=January 16, 2008|title=Who Wrote Ron Paul's Newsletters?|url=http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage|journal=[[Reason (magazine)|Reason]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131002130521/http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage|archive-date=October 2, 2013|access-date=August 14, 2013}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Individualists: Radicals, Reactionaries, and the Struggle for the Soul of Libertarianism|last=Zwolinski|first=Matt|last2=Tomasi|first2=John|publisher=Princeton University Press|year=2023|isbn=978-0-691-15554-8|location=United Kingdom|page=244}}</ref> <ref name=":8">{{स्रोत पुस्तक|title=Right-wing critics of American conservatism|last=Hawley|first=George|date=2016|publisher=University Press of Kansas|isbn=978-0-7006-2193-4|location=Lawrence|pages=159–167}}</ref> <ref name=":15">{{स्रोत पुस्तक|title=Routledge handbook of anarchy and anarchist thought|last=Massimino|first=Cory|date=2021|publisher=Routledge, Taylor & Francis group|isbn=978-1-138-73758-7|editor-last=Chartier|editor-first=Gary|series=Routledge handbooks|location=London|chapter=Two cheers for Rothbardianism|editor-last2=Van Schoelandt|editor-first2=Chad}}</ref> २०१० च्या दशकात, अति-दक्षिणावर प्रभाव म्हणून ते पुन्हा चर्चेत आले. <ref name=":11" /> <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Slobodian|first=Quinn|author-link=Quinn Slobodian|date=November 2019|title=Anti-'68ers and the Racist-Libertarian Alliance: How a Schism among Austrian School Neoliberals Helped Spawn the Alt Right|journal=Cultural Politics|volume=15|issue=3|pages=372–86|doi=10.1215/17432197-7725521}}</ref> <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Cooper|first=Melinda|date=November 2021|title=The Alt-Right: Neoliberalism, Libertarianism and the Fascist Temptation|journal=[[Theory, Culture & Society]]|volume=38|issue=6|pages=29–50|doi=10.1177/0263276421999446}}</ref> == जीवन आणि कार्य == === शिक्षण === रोथबार्ड यांचे पालक डेव्हिड आणि रे रोथबार्ड हे अनुक्रमे पोलंड आणि रूसमधून अमेरिकेत आलेले [[ज्यू लोक|यहूदी]] स्थलांतरित होते. डेव्हिड एक रसायनशास्त्रज्ञ होते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/etexts/hhhonmnr.asp|title=Murray N. Rothbard: Economics, Science, and Liberty|last=Hoppe|first=Hans-Hermann|year=1999|publisher=The Ludwig von Mises Institute|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141102050422/https://mises.org/etexts/hhhonmnr.asp|archive-date=November 2, 2014|access-date=September 13, 2014}} Reprinted from ''15 Great Austrian Economists'', edited by Randall G. Holcombe.</ref> रोथबार्ड न्यू यॉर्क शहरातील एका खाजगी शाळा, बर्च वॅथेन लेनोक्स शाळेमध्ये शिकले. <ref name="Raimondo2000-34">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=YBsyVMg5HToC&pg=PA34|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books, Publishers|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|page=34|access-date=June 28, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20191016074108/https://books.google.com/books?id=YBsyVMg5HToC&pg=PA34|archive-date=October 16, 2019}}</ref> रोथबार्ड यांनी नंतर सांगितले की, [[द ब्राँक्स|ब्राँक्समध्ये]] त्यांनी शिक्षण घेतलेल्या "अधःपतन करणाऱ्या आणि समतावादी सार्वजनिक शिक्षण प्रणाली" पेक्षा त्यांना बर्च वॅथेन खूप जास्त आवडत होते. <ref name="OldRight">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lewrockwell.com/1970/01/murray-n-rothbard/life-in-the-old-right/|title=Life in the Old Right|last=Rothbard|first=Murray|publisher=Lew Rockwell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170906090636/https://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard45.html|archive-date=September 6, 2017|access-date=March 16, 2015}}</ref> रोथबार्ड यांनी लिहिले की ते "[[दक्षिणपंथी राजकारण|दक्षिणपंथी]] " (" जुन्या दक्षिणपंथाचे " अनुयायी) म्हणून वाढले, त्यांचे मित्र आणि शेजारी " [[साम्यवाद|साम्यवादी]] किंवा त्यांचे समर्थक" होते. ते तरुणपणी न्यू यॉर्क युवा रिपब्लिकन क्लबचे सदस्य होते. <ref name="auto">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://nyyrc.com/history/|title=History|website=NYYRC|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012210513/https://nyyrc.com/history/|archive-date=October 12, 2019|access-date=October 15, 2019}}</ref> रोथबार्ड यांनी आपल्या वडिलांचे वर्णन एक [[व्‍यक्तिवाद|व्यक्तिवादी]] म्हणून केले आहे, ज्यांनी किमान सरकार, [[मुक्त बाजार]], [[खाजगी मालमत्ता]] आणि "स्वतःच्या गुणवत्तेवर प्रगती करण्याचा दृढनिश्चय स्वीकारला होता... सर्व [[समाजवाद]] मला अमानुषपणे जबरदस्तीचा आणि घृणास्पद वाटला." <ref name="OldRight">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lewrockwell.com/1970/01/murray-n-rothbard/life-in-the-old-right/|title=Life in the Old Right|last=Rothbard|first=Murray|publisher=Lew Rockwell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170906090636/https://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard45.html|archive-date=September 6, 2017|access-date=March 16, 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRothbard">Rothbard, Murray. [https://www.lewrockwell.com/1970/01/murray-n-rothbard/life-in-the-old-right/ "Life in the Old Right"]. Lew Rockwell. [https://web.archive.org/web/20170906090636/https://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard45.html Archived] from the original on September 6, 2017<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 16,</span> 2015</span>.</cite></ref> १९५२ मध्ये, त्यांचे वडील न्यू जर्सीमधील टाइड वॉटर तेल शुद्धीकरण कारखान्यामध्ये, ज्याचे ते व्यवस्थापन करत होते, कामगार संपादरम्यान अडकले, ज्यामुळे संघटित कामगारांबद्दलची त्यांची नापसंती सिद्ध झाली. <ref name=":13">{{स्रोत पुस्तक|title=Radicals for capitalism : a freewheeling history of the modern American libertarian movement|last=Doherty|first=Brian|date=2007|publisher=PublicAffairs|isbn=978-1-58648-350-0|location=New York|oclc=76141517}}</ref> रोथबार्ड यांनी [[कोलंबिया विद्यापीठ|कोलंबिया विद्यापीठात]] शिक्षण घेतले, जिथे त्यांनी १९४५ मध्ये गणितात कला स्नातक (BA) पदवी आणि १९५६ मध्ये अर्थशास्त्रात विद्यावाचस्पती मिळवली. त्यांचा पहिला राजकीय सक्रिय सहभाग १९४८ मध्ये, वंशभेदवादी दक्षिण कॅरोलिनाचे स्ट्रोम थर्मंड यांच्या अध्यक्षीय प्रचार मोहिमेच्या वतीने झाला. ''दी अमेरिकन कंझर्व्हेटिव्हनुसार'', १९४८ च्या अध्यक्षीय निवडणुकीत, रोथबार्ड यांनी, "कोलंबियातील एक यहूदी विद्यार्थी म्हणून, 'स्ट्रोम थर्मंडांसाठी विद्यार्थी' नावाची शाखा स्थापन करून आपल्या सहकाऱ्यांना धक्का दिला होता, कारण त्यांचा राज्यांच्या अधिकारांवर इतका ठाम विश्वास होता". <ref>{{Cite magazine|last=McCarthy|first=Daniel|date=March 12, 2007|title=Enemies of the State|url=http://www.amconmag.com/article/2007/mar/12/00027/|magazine=[[The American Conservative]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110605015227/http://www.amconmag.com/article/2007/mar/12/00027/|archive-date=June 5, 2011|access-date=August 13, 2013}}</ref> त्यांची विद्यावाचस्पती मिळण्यास झालेला विलंब हा अंशतः त्यांचे मार्गदर्शक जोसेफ डॉर्फमन यांच्याशी झालेल्या मतभेदांमुळे आणि अंशतः आर्थर बर्न्स यांनी त्यांचा प्रबंध नाकारल्यामुळे होता. बर्न्स हे रोथबार्ड कुटुंबाचे जुने मित्र आणि [[मॅनहॅटन|मॅनहॅटनमधील]] त्यांच्या फ्लॅट वास्तूच्या शेजारी होते. बर्न्स यांनी [[ड्वाइट डी. आयझेनहॉवर|राष्ट्राध्यक्ष आयझेनहॉवर]] यांच्या आर्थिक सल्लागार परिषदेचे प्रमुख म्हणून काम पाहण्यास कोलंबिया विद्यापीठाच्या प्राध्यापक पदावरून रजा घेतल्यानंतरच रोथबार्ड यांचा प्रबंध स्वीकारण्यात आला आणि त्यांना डॉक्टरेट मिळाली. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref>:४३-४४<ref name="French">French, Doug (December 27, 2010) [https://mises.org/daily/4919/Burns-Diary-Exposes-the-Myth-of-Fed-Independence Burns Diary Exposes the Myth of Fed Independence] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140914010342/https://mises.org/daily/4919/Burns-Diary-Exposes-the-Myth-of-Fed-Independence}}, [[Ludwig von Mises Institute]] </ref> रोथबार्ड यांनी नंतर सांगितले की त्यांचे सर्व सहकारी विद्यार्थी कट्टर [[वामपंथी राजकारण|वामपंथी]] होते आणि त्यावेळी कोलंबियामध्ये असलेल्या केवळ दोन रिपब्लिकनपैकी ते एक होते. <ref name="Enemy" /> : ४  === लग्न, व्होल्कर निधी आणि शिक्षणक्षेत्र === १९४० च्या दशकात, रोथबार्ड यांनी आर्थिक शिक्षतेसाठी संस्था या विचारपीठात लिओनार्ड रीड यांच्यासाठी लेखांची छाननी केली, फ्रँक चोडोरोव्ह यांच्याशी ओळख झाली आणि अल्बर्ट जे नॉक, गॅरेट गॅरेट, इसाबेल पॅटरसन, हे. लू. मेंकेन आणि ऑस्ट्रियन संप्रदायाचे अर्थतज्ज्ञ लुडविग फॉन मिसेस यांच्या स्वातंत्र्यवादी विचारांच्या कार्यांचे विस्तृत वाचन केले. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> : ४६ <ref name=":13">{{स्रोत पुस्तक|title=Radicals for capitalism : a freewheeling history of the modern American libertarian movement|last=Doherty|first=Brian|date=2007|publisher=PublicAffairs|isbn=978-1-58648-350-0|location=New York|oclc=76141517}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDoherty2007">Doherty, Brian (2007). ''Radicals for capitalism : a freewheeling history of the modern American libertarian movement''. New York: PublicAffairs. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-58648-350-0|<bdi>978-1-58648-350-0</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/76141517 76141517].</cite></ref> १९४९ मध्ये मिसेस यांचे ''मानवी कृती (ह्युमन ॲक्शन)'' हे पुस्तक वाचून रोथबार्ड अतिशय प्रभावित झाले .<ref name=":18">{{स्रोत पुस्तक|title=Marginal Revolutionaries: How Austrian economists fought the war of ideas|last=Wasserman|first=Janek|date=2019|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-24917-0|location=New Haven|pages=257}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWasserman2019">Wasserman, Janek (2019). ''Marginal Revolutionaries: How Austrian economists fought the war of ideas''. New Haven: Yale University Press. p.&nbsp;257. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-300-24917-0|<bdi>978-0-300-24917-0</bdi>]].</cite></ref> १९५० च्या दशकात, जेव्हा मिसेस न्यू यॉर्क विद्यापीठाच्या स्टर्न व्यापारी शाळेच्या वॉल स्ट्रीट विभागात शिकवत होते, तेव्हा रोथबार्ड त्यांच्या अनौपचारिक परिसंवादाला उपस्थित राहिले. <ref name=":14" /> रोथबार्ड यांना स्वातंत्र्यवादी चळवळीला प्रोत्साहन द्यायचे होते; १९५० च्या दशकाच्या मध्यापर्यंत, त्यांनी न्यू यॉर्क शहरात 'बास्तिया मंडळ' नावाचा एक स्वातंत्र्यवादी आणि अराजकतावादी सामाजिक गट स्थापन करण्यास मदत केली. <ref name=":12" /> <ref name=":13" /> १९५० च्या दशकात ते माँट पेलरीन समाजातही सामील झाले. <ref name=":14">{{स्रोत पुस्तक|title=Crack-up capitalism: market radicals and the dream of a world without democracy|last=Slobodian|first=Quinn|date=2023|publisher=Metropolitan Books, Henry Holt and Co.|isbn=978-1-250-75390-8|edition=1st|location=New York}}</ref> रोथबार्ड यांनी विल्यम व्होल्कर निधीचे लक्ष वेधून घेतले, जो गट १९५० च्या दशकात आणि १९६० च्या दशकाच्या सुरुवातीला दक्षिणपंथी प्रोत्साहनला देण्यास आर्थिक पाठबळ त्यांनी दिले. <ref>David Gordon, 2010, ed., [https://mises.org/document/5777/Strictly-Confidential-The-Private-Volker-Fund-Memos-of-Murray-N-RothbardStrictly Confidential: The Private Volker Fund Memos of Murray N. Rothbard] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140914002006/https://mises.org/document/5777/Strictly-Confidential-The-Private-Volker-Fund-Memos-of-Murray-N-Rothbard}} Quote from Rothbard: "The Volker Fund concept was to find and grant research funds to hosts of libertarian and right-wing scholars and to draw these scholars together via seminars, conferences, etc."</ref> व्होल्कर निधीने रोथबार्ड यांना ''मानवी कृती'' हे पुस्तक अशा स्वरूपात समजावून सांगण्यास पैसे दिले, जेणेकरून महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांना मिसेसच्या विचारांची ओळख करून देता येईल; त्यांनी पैसा आणि पत यावर लिहिलेल्या एका नमुना प्रकरणाला मिसेसची मान्यता मिळाली. दहा वर्षे, व्होल्कर निधीने त्यांना "वरिष्ठ विश्लेषक" म्हणून मानधन दिले. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref>  रोथबार्ड यांनी आपले काम पुढे चालू ठेवताना, प्रकल्पाचा विस्तार केला. याचा परिणाम १९६२ मध्ये प्रकाशित झालेले ''माणूस, अर्थव्यवस्था, व राज्य(मॅन, इकॉनोमी, अँड स्टेट)'' या त्यांच्या पुस्तकात. त्यांच्या प्रकाशनानंतर, मिसेसने रोथबार्ड यांच्या कार्याची भरभरून प्रशंसा केली. <ref name="Essential">{{स्रोत पुस्तक|url=https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|title=The Essential Rothbard|last=Gordon|first=David|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2007|isbn=978-1-933550-10-7|location=Auburn, Alabama|oclc=123960448|author-link=David Gordon (philosopher)|access-date=July 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|archive-date=May 22, 2021}}</ref> राज्याच्या अस्तित्वाचे प्राथमिक समर्थन सुरक्षेला मानणाऱ्या मिसेसच्या विपरीत, रोथबार्ड यांनी १९५० च्या दशकात लष्कर, पोलीस आणि न्यायपालिकेसाठीही खाजगी बाजारपेठेचा युक्तिवाद करण्याची सुरुवात केली. <ref name=":11">{{जर्नल स्रोत|last=Jensen|first=Jacob|date=April 2022|title=Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism|url=https://muse.jhu.edu/article/855169|journal=Journal of the History of Ideas|language=en|volume=83|issue=2|pages=315–32|doi=10.1353/jhi.2022.0015|issn=1086-3222|pmid=35603616|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169|archive-date=July 12, 2022|access-date=April 17, 2023}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFJensen2022">Jensen, Jacob (April 2022). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://muse.jhu.edu/article/855169 "Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism"]</span>. ''Journal of the History of Ideas''. '''83''' (2): <span class="nowrap">315–</span>32. [[डिजीटल ऑब्जेक्ट आयडेंटीफायर|doi]]:[[doi:10.1353/jhi.2022.0015|10.1353/jhi.2022.0015]]. [[आयएसएसएन|ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/1086-3222 1086-3222]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35603616 35603616]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:248985277 248985277]. [https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169 Archived] from the original on July 12, 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 17,</span> 2023</span>.</cite></ref> रोथबार्ड यांच्या १९६३ च्या ''अमेरिकेची महामन्दी(अमेरिकास ग्रेट डिप्रेशन)'' या पुस्तकात महामंदीसाठी सरकारी धोरणांमधील अपयशाला जबाबदार धरले आणि [[भांडवलशाही]] अस्थिर असते या व्यापक मताला आव्हान दिले. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Encyclopedia of Philosophy and the Social Sciences|last=Kaldis|first=Byron|publisher=[[Sage Publications]]|year=2013|isbn=978-1506332611|location=United States|page=44}}</ref> [[चित्र:Murray_Rothbard.jpg|डावे|इवलेसे|१९५० च्या दशकात रोथबार्ड]] १९५३ मध्ये, रोथबार्ड यांनी न्यू यॉर्क शहरात जोआन बीट्रिस शुमाकर (१९२८-१९९९) <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/library/joann-beatrice-schumacher-rothbard-1928-1999|title=JoAnn Beatrice Schumacher Rothbard (1928–1999)|date=October 30, 1999|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804030902/https://mises.org/library/joann-beatrice-schumacher-rothbard-1928-1999|archive-date=August 4, 2020|access-date=July 20, 2020}}</ref> यांच्याशी लग्न केले, ज्यांना ते जोई म्हणत होते. <ref name="Essential">{{स्रोत पुस्तक|url=https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|title=The Essential Rothbard|last=Gordon|first=David|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2007|isbn=978-1-933550-10-7|location=Auburn, Alabama|oclc=123960448|author-link=David Gordon (philosopher)|access-date=July 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|archive-date=May 22, 2021}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (2007). [https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf ''The Essential Rothbard''] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Auburn, Alabama: [[Ludwig von Mises Institute]]. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-933550-10-7|<bdi>978-1-933550-10-7</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/123960448 123960448]. [https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf Archived] <span class="cs1-format">(PDF)</span> from the original on May 22, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 7,</span> 2021</span>.</cite></ref>  जोआन एक इतिहासकार, रोथबार्ड यांचे वैयक्तिक संपादक, जवळचे सल्लागार तसेच त्यांच्या रोथबार्ड बैठकांची यजमान होती. त्यांचे वैवाहिक जीवन प्रेमळ होते आणि रोथबार्ड जोआनला अनेकदा आपल्या जीवनाचा आणि कर्तृत्वाचा "अपरिहार्य आधारस्तंभ" म्हणत होते. तिच्या मते, व्होल्कर निधीच्या आश्रयामुळे रोथबार्ड यांना त्यांच्या लग्नाच्या पहिल्या १५ वर्षांत एक स्वतंत्र सिद्धांतकार आणि तज्ज्ञ म्हणून घरून काम करणे शक्य झाले. <ref>Scott Sublett, "Libertarians' Storied Guru", ''Washington Times'', July 30, 1987 </ref> १९६२ मध्ये व्होल्कर निधी कोसळला, ज्यामुळे रोथबार्ड यांना न्यू यॉर्कमधील विविध शैक्षणिक संस्थांमध्ये नोकरी शोधावी लागली. १९६६ मध्ये वयाच्या ४० व्या वर्षी त्यांना ब्रुकलिन तंत्रनिकेतन संस्थेमध्ये अभियांत्रिकी विद्यार्थ्यांना अर्थशास्त्र शिकवण्याची अर्धवेळ नोकरी मिळाली. त्या संस्थेत अर्थशास्त्र विभाग किंवा अर्थशास्त्रातील पदवी अभ्यासक्रम नव्हते आणि रोथबार्ड यांनी तेथील सामाजिक विज्ञान विभागाला "[[मार्क्सवाद|मार्क्सवादी]]" म्हणून हिणवले. त्यांचे चरित्रकार, जस्टिन रायमोंडो {{Sfn|Hawley|2016}} लिहितात की, रोथबार्ड यांना ब्रुकलिन तंत्रिकेतनात शिकवणे आवडले कारण आठवड्यातून फक्त दोन दिवस काम केल्यामुळे त्यांना स्वातंत्र्यवादी राजकारणातील घडामोडींमध्ये योगदान देण्याचे स्वातंत्र्य मिळाले. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> रोथबार्ड यांनी १९८६ पर्यंत या भूमिकेत काम केले. <ref name="nytimes">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|title=Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68|last=Stout|first=David|date=January 11, 1995|website=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|archive-date=September 5, 2019|access-date=July 3, 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStout1995">Stout, David (January 11, 1995). [https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html "Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68"]. ''[[न्यू यॉर्क टाइम्स|The New York Times]]''. Archived from [https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html the original] on September 5, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 3,</span> 2025</span>.</cite></ref> <ref name="Klein">Peter G. Klein, ed., F.A. Hayek, ''The Fortunes of Liberalism: Essays on Austrian Economics and the Ideal of Freedom'', [[University of Chicago Press]], 2012, [https://books.google.com/books?id=hrS-xhUGKHIC&pg=PA54 p. 54] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230503213142/https://books.google.com/books?id=hrS-xhUGKHIC&pg=PA54}}, {{ISBN|0-22632116-9}} </ref> तेव्हा ६० वर्षी असलेले रोथबार्ड यांनी ब्रुकलिन तंत्रिकेतन संस्था सोडून नेवाडा विद्यापीठ, लास वेगास (UNLV) येथील ली व्यापार शाळेमध्ये प्रवेश घेतला, जिथे त्यांनी एस. जे. हॉल प्रतिष्ठित अर्थव्यवस्थेचे प्राध्यापक हे पद भूषवले, जे एका स्वातंत्र्यवादी उद्योगपतीनेही दान केलेले पद होते. <ref>Rockwell, Llewellyn H. (May 31, 2007). [https://mises.org/daily/2584/ "Three National Treasures."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140914010718/https://mises.org/daily/2584/}} Mises.org</ref> <ref name=":10">{{स्रोत पुस्तक|title=American Conservatism: An Encyclopedia|publisher=ISI Books|year=2006|isbn=978-1-932236-43-9|editor-last=Frohnen|editor-first=Bruce|location=Wilmington, [[Delaware|DE]]|page=750|chapter=Rothbard, Murray (1926–95)|quote=Only after several decades of teaching at the Polytechnic Institute of New York did Rothbard obtain an endowed chair, and like that of Mises at NYU, his own at the University of Nevada at Las Vegas was established by an admiring benefactor.|editor-last2=Beer|editor-first2=Jeremy|editor-last3=Nelson|editor-first3=Jeffrey O.}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFrohnenBeerNelson2006">Frohnen, Bruce; Beer, Jeremy; Nelson, Jeffrey O., eds. (2006). "Rothbard, Murray (1926–95)". ''American Conservatism: An Encyclopedia''. Wilmington, [[डेलावेर|DE]]: ISI Books. p.&nbsp;750. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-932236-43-9|<bdi>978-1-932236-43-9</bdi>]]. <q>Only after several decades of teaching at the Polytechnic Institute of New York did Rothbard obtain an endowed chair, and like that of Mises at NYU, his own at the University of Nevada at Las Vegas was established by an admiring benefactor.</q></cite></ref> रोथबार्ड यांचे मित्र, विद्यार्थी आणि सहकारी मिसेसी अर्थशास्त्रज्ञ हान्स-हेर्मन हॉप यांच्या मते, रोथबार्डने शिक्षणक्षेत्रात "सीमान्त जीवन" जगले, पण ते त्यांच्या लेखनातून मोठ्या संख्येने "विद्यार्थी आणि शिष्य" आकर्षित करू शकले, ज्यामुळे ते "समकालीन स्वातंत्र्यवादी चळवळीचे निर्माते आणि प्रमुख प्रवर्तकांपैकी एक" बनले. <ref name=":9">Hoppe, Hans-Hermann (1999). [https://mises.org/etexts/HHHonMNR.pdf "Murray N. Rothbard: Economics, Science, and Liberty."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140224060422/http://mises.org/etexts/hhhonmnr.pdf}} Mises.org</ref> स्वातंत्र्यवादी अर्थशास्त्रज्ञ जेफ्री हर्बेनर, जे रोथबार्डला आपला मित्र आणि "बौद्धिक मार्गदर्शक" म्हणत, त्यांनी एका श्रद्धांजलीपर लेखात म्हटले आहे की रोथबार्डला मुख्य प्रवाहातील शिक्षणक्षेत्रातून "केवळ बहिष्कार" मिळाला. <ref>Herbener, J. (1995). L. Rockwell (ed.), [http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf ''Murray Rothbard, In Memoriam''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141220074229/http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf}}. Auburn, AL.: [[Ludwig von Mises Institute]]. पृ. ८७</ref> रोथबार्ड यांनी १९८६ पासून त्यांच्या मृत्यूपर्यंत UNLV मधील आपले पद सांभाळले. <ref name="nytimes">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|title=Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68|last=Stout|first=David|date=January 11, 1995|website=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|archive-date=September 5, 2019|access-date=July 3, 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStout1995">Stout, David (January 11, 1995). [https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html "Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68"]. ''[[न्यू यॉर्क टाइम्स|The New York Times]]''. Archived from [https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html the original] on September 5, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 3,</span> 2025</span>.</cite></ref> === जुना दक्षिणपंथ === आपल्या आयुष्यात, रोथबार्ड यांनी जुन्या दक्षिणपंथी आणि स्वातंत्र्यवादी तत्त्वांचा प्रचार करण्यास अनेक वेगवेगळ्या राजकीय चळवळींमध्ये सहभाग घेतले. जॉर्ज हॉली लिहितात की, "दुर्दैवाने रोथबार्ड यांच्यासाठी, ज्यावेळी ते एक बुद्धिजीवी म्हणून परिपक्व होत होते, त्याच वेळी जुना दक्षिणपंथ एक बौद्धिक आणि राजकीय शक्ती म्हणून संपुष्टात येत होती", आणि धाकटे विल्यम फ्रॅं. बकले यांच्यासारख्या कट्टर साम्यवादविरोधी पुराणमतवादी चळवळीने जुन्या दक्षिणपंथी अलगतावादाची जागा घेतली. <ref name=":8">{{स्रोत पुस्तक|title=Right-wing critics of American conservatism|last=Hawley|first=George|date=2016|publisher=University Press of Kansas|isbn=978-0-7006-2193-4|location=Lawrence|pages=159–167}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHawley2016">Hawley, George (2016). ''Right-wing critics of American conservatism''. Lawrence: University Press of Kansas. pp.&nbsp;<span class="nowrap">159–</span>167. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-7006-2193-4|<bdi>978-0-7006-2193-4</bdi>]].</cite></ref> रोथबार्ड हे सिनेटर [[जोसेफ मॅककार्थी|जोसेफ मॅकार्थी]] यांचे प्रशंसक होते — मॅकार्थींच्या [[शीत युद्ध|शीतयुद्धाच्या]] विचारांसाठी नव्हे, तर त्यांच्या लोकलुब्धतेसाठी, ज्याचे श्रेय रोथबार्ड यांनी "कॉर्पोरेट उदारमतवाद" असे संबोधलेल्या प्रस्थापित एकमताला विस्कळीत करण्याचे दिले. <ref name=":8">{{स्रोत पुस्तक|title=Right-wing critics of American conservatism|last=Hawley|first=George|date=2016|publisher=University Press of Kansas|isbn=978-0-7006-2193-4|location=Lawrence|pages=159–167}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHawley2016">Hawley, George (2016). ''Right-wing critics of American conservatism''. Lawrence: University Press of Kansas. pp.&nbsp;<span class="nowrap">159–</span>167. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-7006-2193-4|<bdi>978-0-7006-2193-4</bdi>]].</cite></ref> रोथबार्ड यांनी बकले यांच्या ''नॅशनल रिव्ह्यूमध्ये'' अनेक लेख लिहिले, पण त्यांनी पुराणमतवादी चळवळीवर सैन्यवादामुळे टीका केल्यामुळे बकले आणि मासिकाशी त्यांचे संबंध बिघडले. <ref name=":8" /> विशेषतः, अशा सैन्यवादामुळे राज्याच्या सत्तेचे समर्थन आणि विस्तार कसा होऊ शकतो याला रोथबार्ड यांचा विरोध होता. <ref name=":11">{{जर्नल स्रोत|last=Jensen|first=Jacob|date=April 2022|title=Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism|url=https://muse.jhu.edu/article/855169|journal=Journal of the History of Ideas|language=en|volume=83|issue=2|pages=315–32|doi=10.1353/jhi.2022.0015|issn=1086-3222|pmid=35603616|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169|archive-date=July 12, 2022|access-date=April 17, 2023}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFJensen2022">Jensen, Jacob (April 2022). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://muse.jhu.edu/article/855169 "Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism"]</span>. ''Journal of the History of Ideas''. '''83''' (2): <span class="nowrap">315–</span>32. [[डिजीटल ऑब्जेक्ट आयडेंटीफायर|doi]]:[[doi:10.1353/jhi.2022.0015|10.1353/jhi.2022.0015]]. [[आयएसएसएन|ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/1086-3222 1086-3222]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35603616 35603616]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:248985277 248985277]. [https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169 Archived] from the original on July 12, 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 17,</span> 2023</span>.</cite></ref> रोथबार्ड यांनी १९५९ मध्ये होलोकॉस्ट नाकारणाऱ्या हॅरी एल्मर बार्न्सांशी मैत्री केली <ref name=":7">{{जर्नल स्रोत|last=Jackson|first=John P. Jr|year=2021|title=The Pre-History of American Holocaust Denial|url=https://muse.jhu.edu/article/804147|journal=American Jewish History|volume=105|issue=1|pages=25–48|doi=10.1353/ajh.2021.0002|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904004649/https://muse.jhu.edu/article/804147|archive-date=September 4, 2021|access-date=October 23, 2022}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFJackson2021">Jackson, John P. Jr (2021). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://muse.jhu.edu/article/804147 "The Pre-History of American Holocaust Denial"]</span>. ''American Jewish History''. '''105''' (1): <span class="nowrap">25–</span>48. [[डिजीटल ऑब्जेक्ट आयडेंटीफायर|doi]]:[[doi:10.1353/ajh.2021.0002|10.1353/ajh.2021.0002]]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:239763082 239763082]. [https://web.archive.org/web/20210904004649/https://muse.jhu.edu/article/804147 Archived] from the original on September 4, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 23,</span> 2022</span>.</cite></ref> रॉबर्ट लेफेवरच्या ''रॅम्पार्ट जर्नल ऑफ इंडिव्हिज्युअलिस्ट थॉटच्या'' १९६६ च्या एका अंकात, जो [[ऐतिहासिक सुधारणावाद|ऐतिहासिक सुधारणावादाला]] समर्पित होता, रोथबार्ड यांनी असा युक्तिवाद केला की पहिले महायुद्ध, दुसरे महायुद्ध आणि शीतयुद्ध सुरू करण्यास पाश्चात्य लोकशाही देश जबाबदार होते. <ref name=":7" /> रोथबार्ड यांनी १९६८ मध्ये बार्न्सांच्या मृत्यूपूर्वी आणि नंतर त्यांच्या जर्नलमध्ये बार्न्सांचे लेखन प्रकाशित केले, ज्यात केटो संस्थेच्या जर्नलमध्ये मरणोत्तर प्रकाशित केलेल्या लेखनही आहेत. <ref name=":7" /> === आयन रँड यांच्याशी संघर्ष === [[चित्र:Ayn_Rand_(1943_Talbot_portrait).jpg|इवलेसे|[[आयन रँड]], वस्तुवादाच्या संस्थापिका.]] १९५४ मध्ये, रोथबार्ड, मिसेसच्या परिसंवादामधील इतर अनेक उपस्थितांसोबत, वस्तुवादाच्या संस्थापिका कादंबरीकार [[आयन रँड]] यांच्या मंडळात सामील झाले. लवकरच ते तिच्यापासून वेगळे झाले, आणि इतर गोष्टींबरोबरच त्यांनी लिहिले की, तिच्या कल्पना तिने दावा केल्याप्रमाणे इतके मूळ नव्हत्या, तर [[ॲरिस्टॉटल]], [[थॉमस अ‍ॅक्विनास|थॉमस ॲक्विनास]] आणि हर्बर्ट स्पेन्सर यांच्या कल्पनांसारख्या होत्या. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> १९५८ मध्ये, रँडची कादंबरी ''ॲटलसनी खांदे उडवले(ॲटलास श्रग्ड)'' प्रकाशित झाल्यानंतर, रोथबार्डने तिला एक "चाहत्याचे पत्र" लिहिले, ज्यात त्यांनी त्या पुस्तकाला "एक अथांग खजिना" आणि "केवळ आतापर्यंत लिहिलेली सर्वश्रेष्ठ कादंबरीच नव्हे, तर काल्पनिक किंवा वैचारिक, आतापर्यंत लिहिलेल्या सर्वश्रेष्ठ पुस्तकांपैकी एक" म्हटले. त्यांनी असेही लिहिले: "तुम्ही [रॅंड] मला नैसर्गिक अधिकार आणि नैसर्गिक कायद्याच्या तत्त्वज्ञानाच्या संपूर्ण क्षेत्राची ओळख करून दिली," ज्यामुळे त्यांना "नैसर्गिक अधिकारांची गौरवशाली परंपरा" शिकण्याची प्रेरणा मिळाली. <ref name="Enemy" /> : १२१, १३२–३४ <ref name="Burns">{{स्रोत पुस्तक|title=Goddess of the Market: Ayn Rand and the American Right|title-link=Goddess of the Market|last=Burns|first=Jennifer|publisher=Oxford Univ. Press|year=2009|isbn=978-0-19-532487-7|author-link=Jennifer Burns (historian)}}</ref> : १४५, १८२ <ref>[https://mises.org/journals/jls/21_4/21_4_3.pdf "Mises and Rothbard Letters to Ayn Rand"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140711225127/http://mises.org/journals/jls/21_4/21_4_3.pdf}}, ''[[Journal of Libertarian Studies]]'', Volume 21, No. 4 (Winter 2007): 11–16.</ref> रोथबार्ड काही महिन्यांसाठी रँडच्या मंडळात पुन्हा सामील झाला पण लवकरच विविध मतभेदांमुळे, ज्यात [[अराजकता|अराजकतावादाच्या]] त्यांच्या व्याख्येचा बचाव करणेही होते, ते रँडशी पुन्हा संबंधी तुटले. === स्वातंत्र्यवाद आणि केटो संस्था === [[चित्र:Rothbard_'70s.jpg|डावे|इवलेसे|१९७० च्या दशकात रोथबार्ड]] १९६९ ते १९८४ पर्यंत, रोथबार्डने ''द लिबर्टेरियन फोरमचे'' संपादन केले, सुरुवातीला हेस यांच्यासोबतच (जरी हेस यांचा सहभाग १९७१ मध्ये संपला). <ref>{{स्रोत बातमी|last=Riggenbach|first=Jeff|url=https://mises.org/daily/4330|title=Karl Hess and the Death of Politics|date=May 13, 2010|work=Mises Institute|publisher=Ludwig von Mises Institute|access-date=August 13, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131021020555/http://mises.org/daily/4330|archive-date=October 21, 2013|url-status=live}}</ref> कमी वाचकसंख्या असूनही, या नियतकालिकाने ''नॅशनल रिव्ह्यूशी'' संबंधित पुराणमतवाद्यांना देशभर चर्चेत गुंतवले. रोथबार्ड यांनी [[रॉनल्ड रेगन|रोनाल्ड रेगन]] यांची १९८० ची अध्यक्षीय निवडणूक ही स्वातंत्र्यवादी तत्त्वांचा विजय होता हे मत नाकारले आणि ''लिबर्टेरियन फोरममधील'' लेखांच्या मालिकेतून रेगन यांच्या आर्थिक कार्यक्रमावर आक्रमण चढवला. १९८२ मध्ये, रोथबार्डने रेगन यांच्या खर्चात कपात करण्याच्या दाव्यांना "फसवणूक" आणि "ढोंग" म्हटले आणि रेगन समर्थकांवर त्यांच्या धोरणांमुळे महागाई आणि बेरोजगारी यशस्वीरित्या कमी झाल्याचा खोटा आभास निर्माण करण्यास आर्थिक आकडेवारीमध्ये फेरफार केल्याचा आरोप केला. <ref>Ronald Lora, William Henry Longton, editors, ''The Conservative Press in Twentieth-Century America'', Chapter "The Libertarian Forum", Greenwood Publishing Group, 1999, [https://books.google.com/books?id=Ioakmq8yxA4C&dq=Murray+Rothbard+nonintervention+foreign+policy&pg=PA372 p. 372] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160510233147/https://books.google.com/books?id=Ioakmq8yxA4C&pg=PA372&dq=Murray+Rothbard+nonintervention+foreign+policy&hl=en&sa=X&ei=0HT4UbrPAsKCyAHn44HIAg&ved=0CGQQ6AEwCQ}}, {{ISBN|0313213909}},</ref> १९८७ मध्ये त्यांनी "रेगनॉमिक्सच्या मिथकांवर" देखील टीका केली <ref name="mises3">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/library/myths-reaganomics|title=The Myths of Reaganomics &#124; Mises Institute|date=June 9, 2004|website=mises.org|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171020062853/https://mises.org/library/myths-reaganomics|archive-date=October 20, 2017|access-date=August 28, 2017}}</ref> रोथबार्ड यांनी वामपंथी स्वातंत्र्यवाद्यांच्या "उन्मादी शून्यवाद" वर टीका केली, पण त्याचबरोबरही राज्यव्यवस्था उलथवून टाकण्यास केवळ शिक्षणावर अवलंबून राहण्यात समाधान मानणाऱ्या दक्षिणपंथी स्वातंत्र्यवाद्यांवरही टीका केली; त्यांचा विश्वास होता की स्वातंत्र्यवाद्यांनी स्वातंत्र्य मिळवण्यास त्यांच्यासाठी उपलब्ध असलेल्या कोणत्याही नैतिक युक्तीचा अवलंब केला पाहिजे. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Conservative Press in Twentieth-Century America|last=Perry|first=Marvin|publisher=Greenwood Publishing Group|year=1999|isbn=978-0-313-21390-8|editor-last=Lora|editor-first=Ronald|location=Westport, Connecticut|page=369|chapter=Libertarian Forum 1969–1986|oclc=40481045|editor-last2=Henry|editor-first2=William Longton}}</ref> रँडॉल्फ बॉर्न यांची "युद्ध हे राज्याचे आरोग्य आहे" ही कल्पना आत्मसात करून, रोथबार्ड यांनी आपल्या आयुष्यात सर्व युद्धांना विरोध केला आणि युद्धविरोधी चळवळीतही भाग घेतला. <ref name="Gordon">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/about/3249|title=Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)|last=Gordon|first=David|authorlink=David Gordon (philosopher)|date=February 26, 2007|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249|archive-date=February 2, 2012|access-date=August 13, 2013}}</ref> १९७० आणि १९८० च्या दशकात, रोथबार्ड स्वातंत्र्यवादी पक्षामध्ये सक्रिय होते. ते पक्षाच्या अंतर्गत राजकारणात वारंवार सामील होते. रोथबार्ड यांनी १९७६ मध्ये स्वातंत्र्यवादी अभ्यासाच्या केंद्रामध्ये आणि १९७७ मध्ये ''जर्नल ऑफ लिबर्टेरियन स्टडीजची'' स्थापना केली. ते १९७७ मध्ये केटो संस्थेच्या संस्थापकांपैकी एक होते (ज्यांना चार्ल्स कोच यांनी दिलेला निधी स्वातंत्र्यवादासाठी एक मोठा आर्थिक ओघ होता) {{Sfn|Hawley|2016}} आणि "जॉन ट्रेंचर्ड आणि थॉमस गॉर्डन यांच्या ब्रिटिश वृत्तपत्रीय निबंधांच्या ''केटोचे पत्र'' या शक्तिशाली मालिकेच्या नावावरून या स्वातंत्र्यवादी विचार मंचेला नाव देण्याची कल्पना त्यांनी मांडली, ज्याचा अमेरिकेच्या संस्थापक पित्यांवर क्रांती घडवून आणण्यात निर्णायक प्रभाव होता". <ref name="Burris">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/|title=Kochs v. Soros: A Partial Backstory|last=Burris|first=Charles|date=February 4, 2011|publisher=[[LewRockwell.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314082157/http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/|archive-date=March 14, 2022|access-date=August 14, 2013}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.cato.org/pubs/papers/25th_annual_report.pdf|title=25 years at the Cato Institute: The 2001 Annual Report|pages=11–12|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20070508204943/http://www.cato.org/pubs/papers/25th_annual_report.pdf|archive-date=May 8, 2007|access-date=August 18, 2013}}</ref> === मिसेस संस्था === १९८२ मध्ये, केटो संस्थेशी संबंध बिघडल्यानंतर, रोथबार्डने (ल्यू रॉकवेल आणि बर्टन ब्लूमर्ट यांच्यासोबत) ऑबर्न, अलाबामा येथे लुडविग फॉन मिसेस संस्थेची सह-स्थापना केली <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/wire/story-mises-institute|title=The Story of the Mises Institute|date=September 19, 2018|publisher=Ludwig von Mises Institute|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200823180918/https://mises.org/wire/story-mises-institute|archive-date=August 23, 2020|access-date=February 8, 2022}}</ref> आणि १९९५ पर्यंत ते शैक्षणिक घडामोडींचे उपाध्यक्ष होते. <ref name="nytimes">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|title=Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68|last=Stout|first=David|date=January 11, 1995|website=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|archive-date=September 5, 2019|access-date=July 3, 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStout1995">Stout, David (January 11, 1995). [https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html "Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68"]. ''[[न्यू यॉर्क टाइम्स|The New York Times]]''. Archived from [https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html the original] on September 5, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 3,</span> 2025</span>.</cite></ref> रोथबार्ड यांनी १९८७ मध्ये संस्थेचे ''ऑस्ट्रियन अर्थव्यवस्थेची समीक्षा(रिव्ह्यू ऑफ ऑस्ट्रियन इकॉनॉमिक्स)'' हे एक विषम अर्थशास्त्रीय <ref>Lee, Frederic S., and Cronin, Bruce C. (2010). [http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1536-7150.2010.00751.x/pdf "Research Quality Rankings of Heterodox Economic Journals in a Contested Discipline."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180311153929/http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1536-7150.2010.00751.x/pdf}} ''American Journal of Economics and Sociology''. 69(5): 1428</ref> नियतकालिक देखील सुरू केले, ज्याचे नाव नंतर ''ऑस्ट्रियन अर्थव्यवस्थेची त्रैमासिक जर्नल(क्वार्टर्ली जर्नल ऑफ ऑस्ट्रियन इकॉनॉमिक्स)'' असे बदलले. <ref name="Gordon">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/about/3249|title=Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)|last=Gordon|first=David|authorlink=David Gordon (philosopher)|date=February 26, 2007|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249|archive-date=February 2, 2012|access-date=August 13, 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (February 26, 2007). [https://mises.org/about/3249 "Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)"]. [[Ludwig von Mises Institute]]. [https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249 Archived] from the original on February 2, 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 13,</span> 2013</span>.</cite></ref> वेबसाइटनुसार, रोथबार्ड यांनी "मिसेस संस्था आणि '<nowiki/>''द रोथबार्ड-रॉकवेल रिपोर्ट''' या प्रकाशनाच्या संगोपनासाठी ल्यू रॉकवेल (नंतर त्यांचे जुने मित्र ब्लूमर्ट सामील झाले) यांच्यासोबत जवळून काम केले; जे रोथबार्डच्या १९९५ मधील मृत्यूनंतर ''LewRockwell.com'' या वेबसाइटमध्ये विकसित झाले". <ref name="Burris">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/|title=Kochs v. Soros: A Partial Backstory|last=Burris|first=Charles|date=February 4, 2011|publisher=[[LewRockwell.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314082157/http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/|archive-date=March 14, 2022|access-date=August 14, 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBurris2011">Burris, Charles (February 4, 2011). [http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/ "Kochs v. Soros: A Partial Backstory"]. [[LewRockwell.com]]. [https://web.archive.org/web/20220314082157/http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/ Archived] from the original on March 14, 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 14,</span> 2013</span>.</cite></ref> === पारंपरिक स्वातंत्र्यवाद === [[चित्र:Lewrockwell.jpg|इवलेसे|222x222अंश|ल्यू रॉकवेल]] १९८९ मध्ये, रोथबार्ड यांनी स्वातंत्र्यवादी पक्ष सोडली आणि [[शीत युद्ध|शीतयुद्धोत्तर]] हस्तक्षेप-विरोधी दक्षिणपंथींशी संबंध जोडण्यास सुरुवात केली. त्यांनी स्वतःला पारंपरिक स्वातंत्र्यवादी(paleolibertarian) म्हटले, जी मुख्य प्रवाहातील स्वातंत्र्यवादाच्या सांस्कृतिक उदारमतवादाविरुद्ध एक पुराणमतवादी प्रतिक्रिया होती. <ref name="Paul Newsletters">{{जर्नल स्रोत|last=Sanchez|first=Julian|last2=Weigel|first2=David|date=January 16, 2008|title=Who Wrote Ron Paul's Newsletters?|url=http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage|journal=[[Reason (magazine)|Reason]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131002130521/http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage|archive-date=October 2, 2013|access-date=August 14, 2013}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSanchezWeigel2008">Sanchez, Julian; Weigel, David (January 16, 2008). [http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage "Who Wrote Ron Paul's Newsletters?"]. ''[[Reason (magazine)|Reason]]''. [https://web.archive.org/web/20131002130521/http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage Archived] from the original on October 2, 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 14,</span> 2013</span>.</cite></ref> <ref>Rothbard, Murray (November 1994). [http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch16.html "Big Government Libertarianism"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170131223653/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch16.html}}, LewRockwell.com</ref> पारंपरिक स्वातंत्र्यवादाने सांस्कृतिक पुराणमतवाद आणि स्वातंत्र्यवादी अर्थशास्त्र यांच्या संश्लेषणाद्वारे असंतुष्ट कामगार-वर्गातील श्वेतवर्णी लोकांना आकर्षित करण्याचा प्रयत्न केला. रीझननुसार, रोथबार्ड यांनी दक्षिणपंथी लोकवादाचे समर्थन केले, कारण मुख्य प्रवाहातील विचारवंत स्वातंत्रवादी दृष्टिकोन स्वीकारत नसल्यामुळे ते निराश झाले होते. त्यांनी सुचवले की, माजी कू क्लक्स क्लॅन ग्रँड विझार्ड डेव्हिड ड्यूक व विस्कॉन्सिनचे सिनेटर [[जोसेफ मॅककार्थी|जोसेफ मॅकार्थी]], <ref name=":4">{{स्रोत बातमी|last=Rothbard|first=Murray|url=https://mises.org/library/strategy-right|title=A Strategy for the Right|date=2010|work=Mises Institute|publisher=[[mises.org]]|access-date=September 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030205243/https://mises.org/library/strategy-right|archive-date=October 30, 2020|url-status=live}}</ref> हे "आउटरीच टू द रेडनेक्स" (ग्रामीण भागातील लोकांपर्यंत पोहोचणे) या प्रयत्नासाठी आदर्श होते, ज्याचा उपयोग एक व्यापक स्वातंत्र्यवादी/पारंपरिक पुराणमतवादी युती करू शकली असती. एकत्र काम करून, ही युती "कॉर्पोरेट उदारमतवादी" मोठे उद्योग आणि माध्यम क्षेत्रातील उच्चभ्रूंच्या "अपवित्र युतीचा" पर्दाफाश करेल, ज्यांनी मोठ्या सरकारच्या माध्यमातून एका परजीवी निम्नवर्गाला विशेषाधिकार दिले आहेत आणि त्याला वाढण्यास कारणीभूत ठरले आहेत. रोथबार्ड यांनी या "निम्नवर्गा" वर "अमेरिकेतील बहुसंख्य मध्यम आणि कामगार वर्गाला लुटण्याचा आणि त्यांचे शोषण करण्याचा" आरोप केला. <ref name="Paul Newsletters" /> ड्यूकच्या राजकीय कार्यक्रमाबद्दल, रोथबार्ड यांनी प्रतिपादन केले की त्यात "असे काहीही नाही" जे "पारंपरिक पुराणमतवादी किंवा पारंपरिक स्वातंत्र्यवादी स्वीकारू शकत नाहीत; कमी कर, नोकरशाही मोडून काढणे, कल्याणकारी व्यवस्थेत कपात करणे, सकारात्मक कृती आणि वांशिक आरक्षणांवर आक्रमण करणे, श्वेतवर्णींसह सर्व अमेरकेच्या लोकांसाठी समान हक्कांची मागणी करणे". <ref name="lewrockwell">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch5.html|title=Right-wing Populism|last=Rothbard|first=Murray|date=January 1992|publisher=[[LewRockwell.com]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160524131828/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch5.html|archive-date=May 24, 2016|access-date=August 14, 2013}} Originally published in the January 1992 Rothbard-Rockwell Report.</ref> त्यांनी चार्ल्स मरे यांच्या वादग्रस्त पुस्तक ''<nowiki/>'द बेल कर्व्ह''' मधील "वंशवादी विज्ञानाची" प्रशंसा देखील केली. {{Sfn|Hawley|2016}} === वैयक्तिक जीवन === [[चित्र:Murray&Joey.jpg|डावे|इवलेसे|रोथबार्ड त्यांच्या बायको जोईसोबत]] जोई रोथबार्ड यांनी एका श्रद्धांजलीपर लेखात म्हटले आहे की, त्यांच्या नौऱ्याचा स्वभाव आनंदी आणि उत्साही होता आणि रात्री उशिरापर्यंत जागे राहणारे रोथबार्ड, "१२ वाजेच्या आधी न उठता ४० वर्षे आपला उदरनिर्वाह करू शकले. हे त्यांच्यासाठी महत्त्वाचे होते." त्यांनी सांगितले की रोथबार्ड प्रत्येक दिवशी सुरुवात त्यांचे सहकारी ल्यू रॉकवेल यांच्याशी फोनवर बोलून करत होते: "ते एकमेकांची विचारपूस करत असताना त्यांच्या हसण्याच्या लखलखाटाने घर किंवा फ्लॅट हादरून जात असे. मरेला वाटायचे की दिवसाची सुरुवात करण्याचा हा सर्वोत्तम मार्ग आहे". <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf|title=Murray Rothbard, In Memoriam|last=Rothbard|first=JoAnn|publisher=von Mises Institute|location=Auburn, AL|pages=vii–ix|access-date=December 16, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141220074229/http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf|archive-date=December 20, 2014}}</ref> रोथबार्ड अधार्मिक आणि देवाच्या बाबतीत अज्ञेयवादी होते, <ref>Sciabarra, Chris (2000). ''Total Freedom: Toward a Dialectical Libertarianism'', Penn State Press, 2000. p. 358, {{ISBN|0-27102049-0}}</ref> <ref>Vance, Laurence M (March 15, 2011). "Is Libertarianism Compatible with Religion?" Lew Rockwell. </ref> त्यांनी स्वतःचे वर्णन "अज्ञेयवादी आणि सुधारणावादी यहूदी यांचे मिश्रण" असे केले. <ref name="Raimondo2000-67">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=YBsyVMg5HToC&pg=PA67|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|page=67|access-date=June 28, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20191016074204/https://books.google.com/books?id=YBsyVMg5HToC&pg=PA67|archive-date=October 16, 2019}}</ref> स्वतःला अज्ञेयवादी आणि [[नास्तिकता|नास्तिक]] म्हणून ओळखत असूनही, ते "धर्माबद्दलच्या वामपंथी स्वातंत्र्यवादी शत्रुत्वावर" टीका करत होते. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: the Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-57392809-0|page=326|quote=In the same letter, he reiterates his atheism: "On the religion question, we paleolibertarians are not theocrats," he writes. "Obviously, I could not be myself, both as a libertarian and as an atheist." However, he continued, "the left-libertarian hostility to religion, based as it is on ignorance and the bitterness of "aging adolescent rebels against bourgeois America", is "monstrous."}}</ref> रोथबार्ड यांच्या उत्तरार्धात, त्यांच्या अनेक मित्रांना वाटत होते की ते [[कॅथलिक चर्च|कॅथलिक धर्म]] स्वीकारतील, पण त्यांनी तसे कधीच केले नाही. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Murray Rothbard|last=Casey|first=Gerard|publisher=Continuum|year=2010|isbn=978-1-4411-4209-2|editor-last=Meadowcroft|editor-first=John|series=Major Conservative and Libertarian Thinkers|volume=15|location=London|page=15|author-link=Gerard Casey (philosopher)}}</ref> === मृत्यू === ७ जानेवारी १९९५ रोजी, मॅनहॅटनमधील सेंट ल्यूक्स-रुझवेल्ट हॉस्पिटल सेंटरमध्ये, वयाच्या ६८ व्या वर्षी [[हृदयाघात|हृदयविकाराच्या झटक्याने]] रोथबार्ड यांचे निधन झाले. <ref name="nytimes">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|title=Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68|last=Stout|first=David|date=January 11, 1995|website=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|archive-date=September 5, 2019|access-date=July 3, 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStout1995">Stout, David (January 11, 1995). [https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html "Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68"]. ''[[न्यू यॉर्क टाइम्स|The New York Times]]''. Archived from [https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html the original] on September 5, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 3,</span> 2025</span>.</cite></ref> ''[[न्यू यॉर्क टाइम्स|न्यू यॉर्क टाइम्सच्या]]'' मृत्युलेखामध्ये रोथबार्ड यांना "एक अर्थशास्त्रज्ञ आणि सामाजिक तत्त्वज्ञ, ज्यांनी सरकारी हस्तक्षेपाविरुद्ध वैयक्तिक स्वातंत्र्याचा जोरदार बचाव केला" असे म्हटले आहे. <ref name="nytimes" /> मिसेस संस्थेचे अध्यक्ष ल्यू रॉकवेल यांनी ''न्यू यॉर्क टाइम्सला'' सांगितले की रोथबार्ड हे "दक्षिणपंथी अराजकवादाचे संस्थापक" होते. <ref name="nytimes" /> धाकटे विल्यम फ्रॅं. बकले यांनी ''नॅशनल रिव्ह्यूमध्ये'' एक टीकात्मक मृत्युलेख लिहिला, ज्यात त्यांनी रोथबार्ड यांच्या "सदोष निर्णयक्षमतेवर" आणि [[शीत युद्ध|शीतयुद्धावरील]] मतांवर टीका केली. <ref name="Casey">{{स्रोत पुस्तक|title=Murray Rothbard|last=Casey|first=Gerard|publisher=Continuum|year=2010|isbn=978-1441142092|editor-last=Meadowcroft|editor-first=John|series=Major Conservative and Libertarian Thinkers|volume=15|location=London|pages=4–5, 129|author-link=Gerard Casey (philosopher)}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCasey2010">[[Gerard Casey (philosopher)|Casey, Gerard]] (2010). Meadowcroft, John (ed.). ''Murray Rothbard''. Major Conservative and Libertarian Thinkers. Vol.&nbsp;15. London: Continuum. pp.&nbsp;<span class="nowrap">4–</span>5, 129. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1441142092|<bdi>978-1441142092</bdi>]].</cite></ref> : मिसेस संस्थेमधील हॉप, रॉकवेल आणि रोथबार्ड यांच्या इतर सहकाऱ्यांनी वेगळे मत मांडले आणि असा युक्तिवाद केला की ते इतिहासातील सर्वात महत्त्वाच्या तत्त्वज्ञांपैकी एक होते. <ref name="Murray N. Rothbard, In Memoriam">''[http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf Murray N. Rothbard, In Memoriam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141220074229/http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf}}'', Preface by JoAnn Rothbard, edited by Llewellyn H. Rockwell, Jr, published by Ludwig von Mises Institute, 1995.</ref> == मते == === ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्र === रोथबार्ड हे त्यांचे गुरू लुडविग फॉन मिसेस यांच्या ऑस्ट्रियन संप्रदायाचे समर्थक आणि अभ्यासक होते. मिसेसप्रमाणेच, रोथबार्ड यांनी अर्थशास्त्रात वैज्ञानिक पद्धतीचा वापर नाकारला आणि अर्थमिती, अनुभवजन्य व सांख्यिकीय विश्लेषण आणि मुख्य प्रवाहातील सामाजिक विज्ञानाची इतर साधने या क्षेत्राबाहेरची आहेत असे मानले (आर्थिक इतिहास ती साधने वापरू शकतो, पण प्रत्यक्ष अर्थशास्त्र नाही). <ref name="mises.org">Rothbard, Murray (1976). [https://mises.org/rothbard/praxeology.pdf ''Praxeology: The Methodology of Austrian Economics''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140731160019/http://mises.org/rothbard/praxeology.pdf}}. Mises.org</ref> त्याऐवजी त्यांनी मिसेस यांची पूर्णपणे ''पूर्व-अनुभवी'' पद्धती असलेल्या कृतीशास्त्र स्वीकार केला. कृतीशास्त्र आर्थिक नियमांना भूमितीय किंवा गणितीय स्वयंसिद्धांसारखे मानते: जे निश्चित, अपरिवर्तनीय, वस्तुनिष्ठ आणि तार्किक विचाराने ओळखता येण्यासारखे असतात. <ref name="mises.org" /> <sup class="noprint Inline-Template noprint Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs a reference to an independent source. (March 2023)">स्वतंत्र स्रोताची आवश्यकता आहे</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> मिसेसी अर्थशास्त्रज्ञ हान्स-हेर्मन हॉप यांच्या मते, वैज्ञानिक पद्धत आणि [[अनुभववाद|अनुभववादाचा]] त्याग करणे हे मिसेसी दृष्टिकोनाला "इतर सर्व सध्याच्या आर्थिक संप्रदायांपासून" वेगळे करते, ज्या मिसेसी दृष्टिकोनाला "अंधश्रद्धाळू आणि अशास्त्रीय" म्हणून नाकारतात. चॅपमन विद्यापीठ आणि अर्थिक अभ्यासाठी संस्थेचे मार्क स्काउसेन, जे मुख्य प्रवाहातील अर्थशास्त्राचे टीकाकार आहेत, <ref name="mises">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/media/2938/Where-Modern-Economics-Went-Wrong|title=Where Modern Economics Went Wrong|website=mises.org|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140916033639/http://mises.org/media/2938/Where-Modern-Economics-Went-Wrong|archive-date=September 16, 2014|access-date=August 28, 2017}}</ref> रोथबार्ड यांची प्रतिभावान, त्यांची लेखनशैली प्रभावी, त्यांचे आर्थिक युक्तिवाद बारिक आणि तार्किकदृष्ट्या कठोर आणि त्यांची मिसेसियन कार्यपद्धती योग्य असल्याचे कौतुक करतात. <ref name=":3">Mark Skousen. ''[https://books.google.com/books?id=6sisXMv_AecC&pg=PA390 The Making of Modern Economics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160527151449/https://books.google.com/books?id=6sisXMv_AecC&lpg=PP1&pg=PA390}}'' (M.E. Sharpe, 2009, p. 390). Skousen writes that Rothbard "refused to write for the academic journals."</ref> पण स्काउसेन हे मान्यही करतात की रोथबार्ड हे मुख्य प्रवाहातील अर्थशास्त्राच्या "शाखेच्या बाहेर" होते आणि त्यांच्या वैचारिक मंडळाबाहेर त्यांच्या कार्याकडे दुर्लक्ष झाले. रोथबार्ड यांनी ऑस्ट्रियन व्यवसाय चक्र सिद्धांतावर विस्तृतपणे लिहिले आणि या दृष्टिकोनाचा भाग म्हणून, त्यांनी मध्यवर्ती बँकिंग, वैध चलन आणि आंशिक-राखीव बँकिंगला तीव्र विरोध केला, तसेच [[सुवर्ण विनिमय परिमाण|सुवर्ण मानक]] आणि बँकांसाठी १००% राखीव निधीच्या आवश्यकतेचे समर्थन केले. <ref name="Mystery">{{स्रोत पुस्तक|url=https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The|title=The Mystery of Banking|last=Rothbard|first=Murray|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2008|isbn=978-1933550282|edition=2nd|location=Auburn, AL|pages=111–13|access-date=September 13, 2014|orig-year=1983|archive-url=https://web.archive.org/web/20140914003927/https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The|archive-date=September 14, 2014}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRothbard2008">Rothbard, Murray (2008) [1983]. [https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The ''The Mystery of Banking''] (2nd&nbsp;ed.). Auburn, AL: [[Ludwig von Mises Institute]]. pp.&nbsp;<span class="nowrap">111–</span>13. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1933550282|<bdi>978-1933550282</bdi>]]. [https://web.archive.org/web/20140914003927/https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The Archived] from the original on September 14, 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">September 13,</span> 2014</span>.</cite></ref> : ८९-९४, ९६-९७ <ref name="Gordon">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/about/3249|title=Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)|last=Gordon|first=David|authorlink=David Gordon (philosopher)|date=February 26, 2007|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249|archive-date=February 2, 2012|access-date=August 13, 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (February 26, 2007). [https://mises.org/about/3249 "Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)"]. [[Ludwig von Mises Institute]]. [https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249 Archived] from the original on February 2, 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 13,</span> 2013</span>.</cite></ref> <ref name="golddollar">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/daily/1829|title=The Case for a 100 Percent Gold Dollar|last=Rothbard|first=Murray|year=1991|publisher=Ludwig von Mises Institute|orig-year=1962|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130801065845/http://mises.org/daily/1829|archive-date=August 1, 2013|access-date=August 13, 2013}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/north/north769.html|title=What Is Money? Part 5: Fractional Reserve Banking|last=North|first=Gary|authorlink=Gary North (economist)|date=October 10, 2009|publisher=LewRockwell.com|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140313211006/http://archive.lewrockwell.com/north/north769.html|archive-date=March 13, 2014|access-date=August 13, 2013}}</ref> === नैतिकता === [[चित्र:Ludwig_von_Mises.jpg|इवलेसे|लुडविग फॉन मिसेस]] जरी रोथबार्ड यांनी त्यांच्या सामाजिक सिद्धांतासाठी आणि अर्थशास्त्रासाठी लुडविग फॉन मिसेसची निगमनात्मक पद्धत स्वीकारली असली तरी, <ref>Grimm, Curtis M.; Hunn, Lee; Smith, Ken G. ''Strategy as Action: Competitive Dynamics and Competitive Advantage''. New York: Oxford University Press. 2006. p. 43 {{ISBN?}}</ref> नीतीशास्त्राच्या प्रश्नावर ते मिसेसपेक्षा वेगळे होते. विशेषतः, त्यांनी मिसेसचा हा विश्वास नाकारला की नैतिक मूल्ये व्यक्तिनिष्ठ राहतात आणि तत्त्व-आधारित, [[नैसर्गिक कायदा|नैसर्गिक कायद्याच्या]] तर्काच्या बाजूने उपयुक्ततावादाला विरोध केला. आपल्या मुक्त-बाजारपेठी विचारांच्या समर्थनार्थ, मिसेसने उपयुक्ततावादी आर्थिक युक्तिवादांचा वापर करून असा दावा केला की हस्तक्षेपवादी धोरणांमुळे समाजाची स्थिती बिघडते. रोथबार्ड यांनी प्रतिवाद केला की हस्तक्षेपवादी धोरणांमुळे, काही सरकारी कर्मचारी आणि सामाजिक कार्यक्रमांच्या लाभार्थ्यांसह, काही लोकांना प्रत्यक्षात फायदा होतो. म्हणून, मिसेसच्या विपरीत, रोथबार्ड यांनी मुक्त बाजारपेठेसाठी वस्तुनिष्ठ, नैसर्गिक-कायद्याच्या आधाराचा युक्तिवाद केला. <ref name="Essential">{{स्रोत पुस्तक|url=https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|title=The Essential Rothbard|last=Gordon|first=David|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2007|isbn=978-1-933550-10-7|location=Auburn, Alabama|oclc=123960448|author-link=David Gordon (philosopher)|access-date=July 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|archive-date=May 22, 2021}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (2007). [https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf ''The Essential Rothbard''] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Auburn, Alabama: [[Ludwig von Mises Institute]]. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-933550-10-7|<bdi>978-1-933550-10-7</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/123960448 123960448]. [https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf Archived] <span class="cs1-format">(PDF)</span> from the original on May 22, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 7,</span> 2021</span>.</cite></ref> त्यांनी या तत्त्वाला " स्व-मालकी " म्हटले, ही कल्पना [[जॉन लॉक|जॉन लॉकच्या]] लेखनावर ढोबळपणे आधारित केली आणि तसेच अभिजात उदारमतवाद आणि जुन्या दक्षिणपंथी साम्राज्यविरोधातून संकल्पना घेतल्या. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> : १३४  रोथबार्ड यांनी मूळ विनियोगासाठी मालमत्तेचा श्रम सिद्धांत स्वीकारला <ref>Dominiak, Łukasz. (2017). "Libertarianism and Original Appropriation". Historia i Polityka22: 43‒56. </ref> <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Dominiak|first=Łukasz|year=2023|title=Mixing Labor, Taking Possession, and Libertarianism: Response to Walter Block|url=https://repozytorium.umk.pl/server/api/core/bitstreams/ca04b8ba-40df-4c1f-8b46-1acc0f84213b/content|journal=Studia z Historii Filozofii|volume=14|issue=3|pages=169–195|doi=10.12775/szhf.2023.026|archive-url=https://web.archive.org/web/20251121112652/https://repozytorium.umk.pl/server/api/core/bitstreams/ca04b8ba-40df-4c1f-8b46-1acc0f84213b/content|archive-date=21 November 2025}}</ref> परंतु लॉकची अट नाकारली, असा युक्तिवाद करत की जर एखादी व्यक्ती मालकी नसलेल्या जमिनीमध्ये आपले श्रम मिसळते, तर ती व्यक्ती कायमची योग्य मालक बनते आणि त्या वेळेनंतर, ती खाजगी मालमत्ता बनते जी केवळ व्यापार किंवा देणगीद्वारे हस्तांतरित होऊ शकते. <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Kyriazi|first=Harold|year=2004|title=31 Reckoning with Rothbard|journal=American Journal of Economics and Sociology|volume=63|issue=2|pages=451–84|doi=10.1111/j.1536-7150.2004.00298.x}}</ref> रोथबार्ड समतावादाचे प्रखर टीकाकार होते. रोथबार्डच्या १९७४ च्या ''नैसर्गाविरुद्ध बंड हे समतावाद आणि इतर लेख(इगॅलिटेरियनिझम ॲज अ रिव्होल्ट अगेन्स्ट नेचर अँड अदर एसेज)'' या पुस्तकातील शीर्षक निबंधात म्हटले आहे: "समानता ही नैसर्गिक व्यवस्थेत नाही, आणि प्रत्येकाला प्रत्येक बाबतीत (कायद्यासमोर वगळता) समान बनवण्याच्या मोहिमेचे निश्चितपणे विनाशकारी परिणाम होतील." <ref>George C. Leef, [http://www.fee.org/the_freeman/detail/egalitarianism-as-a-revolt-against-nature-and-other-essays-by-murray-rothbard-edited-by-david-gordon#axzz2i8c6D5oO "Book Review of ''Egalitarianism as a Revolt Against Nature and Other Essays'' by Murray Rothbard", edited by David Gordon (2000 ed.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019180503/http://www.fee.org/the_freeman/detail/egalitarianism-as-a-revolt-against-nature-and-other-essays-by-murray-rothbard-edited-by-david-gordon#axzz2i8c6D5oO}}, ''[[The Freeman (publication)|The Freeman]]'', July 2001.</ref> त्यात रोथबार्डने लिहिले: "समतावादी वामपंथाच्या केंद्रस्थानी हा विचित्र विश्वास आहे की वास्तवाला कोणतीही रचना नाही; की संपूर्ण जग एक कोरी पाटी आहे जी केवळ मानवी इच्छेच्या वापराने कोणत्याही क्षणी कोणत्याही इच्छित दिशेने बदलली जाऊ शकते." <ref>Rothbard, Murray (2003). [http://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard31.html "Egalitarianism as a Revolt Against Nature and Other Essays"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150618045321/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard31.html}}, essay published in full at [[Lewrockwell.com]]. See also Rothbard's essay [https://mises.org/daily/3007 "The Struggle Over Egalitarianism Continues"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140914021835/https://mises.org/daily/3007}}, the 1991 introduction to republication of ''Freedom, Inequality, Primitivism, and the Division of Labor'', [[Ludwig Von Mises Institute]], 2008. </ref> [[नोआम चॉम्स्की|नोम चॉम्स्कींनी]] रोथबार्ड यांच्या आदर्श समाजावर टीका करताना म्हटले की, "हे एक असे द्वेषपूर्ण जग आहे की, कोणत्याही माणसाला त्यात राहण्याची इच्छा होणार नाही... सगळ्यात पहिले, ते एका क्षणासाठीही काम करू शकणार नाही—आणि जरी ते करू शकले असते, तरी तुम्हाला फक्त तिथून बाहेर पडावेसे वाटेल, किंवा आत्महत्या करावीशी वाटेल किंवा असेच काहीतरी." <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=TykKulVqY9UC|title=Understanding Power: The Indispensable Chomsky|last=Schoeffel|first=John|last2=Chomsky|first2=Noam|date=2011|publisher=ReadHowYouWant.com|isbn=978-1-4587-8817-7|language=en|access-date=October 31, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806062507/https://books.google.com/books?id=TykKulVqY9UC|archive-date=August 6, 2020}}</ref> तत्त्वज्ञ जेम्स वे. चाइल्ड यांनी तर रोथबार्ड आणि तशा इतर स्वातंत्र्यवादी फसवणुकीचा निकष टिकवू शकतात की नाही यावरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Child|first=James W|date=July 1994|title=Can libertarianism sustain a fraud standard?|url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/293652?journalCode=et|journal=Ethics|volume=104|issue=4|pages=722–738|doi=10.1086/293652|url-access=subscription}}</ref> <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Ferguson|first=Benjamin|date=July 2018|title=Can Libertarians Get Away with Fraud?|journal=Economics and Philosophy|volume=34|issue=2|pages=165–184|doi=10.1017/S0266267117000311|doi-access=free}}</ref> === अराजक-भांडवलशाही === अराजक-भांडवलवाद्यांच्या मते, विविध सिद्धांतकारांनी अराजक-भांडवलशाहीसारखे कायदेशीर तत्त्वज्ञान मांडले आहे; तथापि, १९७१ मध्ये "अराजक-भांडवलशाही" आणि "अराजक-भांडवलवाद" या संज्ञा रोथबार्ड यांनी तयार केल्याचे श्रेय दिले जाते (जरी "अराजक-भांडवलशाही" हा शब्द कार्ल हेस यांच्या 1969 च्या ''राजनीतिचा मृत्यु (द डेथ ऑफ पॉलिटिक्स)'' या निबंधात सर्वात आधी आढळला होता)''.'' <ref name="HessDoP">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://fare.tunes.org/books/Hess/dop.html|title=The Death of Politics|last=Hess|first=Karl|date=2003|website=Faré's Home Page|publisher=Playboy|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802164945/http://fare.tunes.org/books/Hess/dop.html|archive-date=August 2, 2019|access-date=9 October 2023|quote=Laissez-faire capitalism, or '''anarchocapitalism''' [sic], is simply the economic form of the libertarian ethic. Laissez-faire capitalism encompasses the notion that men should exchange goods and services, without regulation, solely on the basis of value for value. It recognizes charity and communal enterprises as voluntary versions of this same ethic. Such a system would be straight barter, except for the widely felt need for a division of labor in which men, voluntarily, accept value tokens such as cash and credit. Economically, this system is anarchy, and proudly so.}}</ref> <ref name="Johnson2015">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://c4ss.org/content/39997|title=Karl Hess on Anarcho-Capitalism|last=Johnson|first=Charles|date=28 August 2015|website=Center for a Stateless Society|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231004131548/https://c4ss.org/content/39997|archive-date=October 4, 2023|access-date=9 October 2023|quote=In fact, the earliest documented, printed use of the word "anarcho-capitalism" that I can find [...] actually comes neither from Wollstein nor from Rothbard, but from Karl Hess's manifesto "The Death of Politics," which was published in ''Playboy'' in March, 1969.]}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="The material near this tag may rely on a self-published source. (November 2023)">स्वयं-प्रकाशित स्रोत?</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> <ref name="Leeson">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=_pQ4DwAAQBAJ&pg=PA180|title=Hayek: A Collaborative Biography, Part IX: The Divine Right of the 'Free' Market|last=Leeson|first=Robert|publisher=Springer|year=2017|isbn=978-3-319-60708-5|page=180|quote=To the original 'anarchocapitalist' (Rothbard coined the term) [...].|access-date=November 27, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230425065230/https://books.google.com/books?id=_pQ4DwAAQBAJ&pg=PA180|archive-date=April 25, 2023}}</ref> <ref name="Flood2010">Flood, Anthony (2010). [http://anthonyflood.com/rothbardknowyourrights.htm Untitled preface to Rothbard's "Know Your Rights"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110811135031/http://anthonyflood.com/rothbardknowyourrights.htm}}, originally published in ''WIN: Peace and Freedom through Nonviolent Action'', Volume 7, No. 4, 1 March 1971, 6–10. Flood's quote: "Rothbard's neologism, 'anarchocapitalism,' probably makes its first appearance in print here."</ref> त्याने ऑस्ट्रियन संप्रदाय, अभिजात उदारमतवाद आणि १९व्या शतकातील अमेरिकेच्या व्यक्तिवादी अराजकतावादी यांच्या घटकांचे संश्लेषण करून अराजकतावादाचे एक दक्षिणपंथी स्वरूप तयार केले. <ref>''Blackwell Encyclopaedia of Political Thought'', 1987, {{ISBN|978-0-631-17944-3}}, p. 290; quote: "A student and disciple of the Austrian economist Ludwig von Mises, Rothbard combined the laissez-faire economics of his teacher with the absolutist views of human rights and rejection of the state he had absorbed from studying the individualist American anarchists of the 19th century such as Lysander Spooner and Benjamin Tucker."</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Hayek: A Collaborative Biography, Part IX: The Divine Right of the 'Free' Market|last=Robert Leeson|publisher=Springer|year=2017|isbn=978-3-319-60708-5|page=180|quote=To the original 'anarchocapitalist' (Rothbard coined the term) [...].}}</ref> <ref name=":11">{{जर्नल स्रोत|last=Jensen|first=Jacob|date=April 2022|title=Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism|url=https://muse.jhu.edu/article/855169|journal=Journal of the History of Ideas|language=en|volume=83|issue=2|pages=315–32|doi=10.1353/jhi.2022.0015|issn=1086-3222|pmid=35603616|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169|archive-date=July 12, 2022|access-date=April 17, 2023}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFJensen2022">Jensen, Jacob (April 2022). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://muse.jhu.edu/article/855169 "Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism"]</span>. ''Journal of the History of Ideas''. '''83''' (2): <span class="nowrap">315–</span>32. [[डिजीटल ऑब्जेक्ट आयडेंटीफायर|doi]]:[[doi:10.1353/jhi.2022.0015|10.1353/jhi.2022.0015]]. [[आयएसएसएन|ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/1086-3222 1086-3222]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35603616 35603616]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:248985277 248985277]. [https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169 Archived] from the original on July 12, 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 17,</span> 2023</span>.</cite></ref> त्यांचे शिष्य हान्स-हेर्मन हॉप यांच्या मते, "रोथबार्ड यांच्याशिवाय उल्लेख करण्यासारखी कोणतीही अराजक-भांडवलशाही चळवळ अस्तित्वात नसती". <ref name="H-H Hoppe">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/hoppe/hoppe5.html|title=Anarcho-Capitalism: An Annotated Bibliography|last=Hoppe|first=Hans-Hermann|authorlink=Hans-Hermann Hoppe|date=December 31, 2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140111070712/http://archive.lewrockwell.com/hoppe/hoppe5.html|archive-date=January 11, 2014|access-date=June 2, 2013}}</ref> ल्यू रॉकवेल यांनी एका श्रद्धांजलीपर लेखात रोथबार्ड यांना, त्यांनी वर्णन केलेल्या "स्वातंत्र्यवादी अराजकतावाद" च्या सर्व विविध प्रवाहांचा "विवेक" म्हटले आहे आणि सांगितले की त्यांचे समर्थक अनेकदा त्यांच्या उदाहरणाने वैयक्तिकरित्या प्रेरित झाले होते. <ref>Rockwell, Llewellyn (1995). [http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf "Murray N. Rothbard: In Memoriam."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141220074229/http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf}} p. 117</ref> १९४० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात पदव्युत्तर शिक्षण घेत असताना, रोथबार्ड यांनी विचार केला की स्वातंत्र्यवादी आणि ''अनिर्बंध'' तत्त्वांचे कठोर पालन करण्यास राज्याचे पूर्णपणे उच्चाटन करणे आवश्यक आहे तरी का. त्यांनी अर्थव्यव्सस्थेच्या अभ्यासासाठी संस्थेचे संस्थापक बाल्डी हार्पर यांना भेट दिली, <ref name="The Encyclopedia of Libertarianism by Hamowy">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&q=libertarian+encyclopedia|title=The Encyclopedia of Libertarianism|date=2008|publisher=Sage|isbn=978-1-4129-6580-4|editor-last=[[Ronald Hamowy]]|location=Thousand Oaks, CA|page=623|access-date=November 4, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415022033/https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&q=libertarian+encyclopedia|archive-date=April 15, 2021}}{{स्रोत बातमी|last=Rothbard|first=Murray N.|title=Floyd Arthur 'Baldy' Harper, RIP|date=August 17, 2007|work=Mises Daily}}</ref> ज्यांना कोणत्याही सरकारच्या गरजेबद्दल शंका होती. रोथबार्ड म्हणाले की या काळात, ते लायसँडर स्पूनर आणि बेंजामिन टक्कर यांसारख्या १९ व्या शतकातील अमेरिकेच्या व्यक्तिवादी अराजकतावाद्यांनी आणि बेल्जियन अर्थशास्त्रज्ञ गुस्ताव्ह द मोलिनारी यांनी प्रभावित झाले होते, ज्यांनी अशी प्रणाली कशी कार्य करू शकते याबद्दल लिहिले होते. <ref name="Essential">{{स्रोत पुस्तक|url=https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|title=The Essential Rothbard|last=Gordon|first=David|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2007|isbn=978-1-933550-10-7|location=Auburn, Alabama|oclc=123960448|author-link=David Gordon (philosopher)|access-date=July 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|archive-date=May 22, 2021}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (2007). [https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf ''The Essential Rothbard''] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Auburn, Alabama: [[Ludwig von Mises Institute]]. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-933550-10-7|<bdi>978-1-933550-10-7</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/123960448 123960448]. [https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf Archived] <span class="cs1-format">(PDF)</span> from the original on May 22, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 7,</span> 2021</span>.</cite></ref> अशाप्रकारे, त्यांनी "मिसेसच्या अनिर्बंध अर्थशास्त्राला व्यक्तिवादी अराजकतावाद्यांच्या मानवाधिकारांच्या निरंकुश विचारांशी आणि राज्याच्या नकाराशी जोडले." <ref name="Miller">{{स्रोत पुस्तक|title=Blackwell Encyclopaedia of Political Thought|publisher=[[Blackwell Publishing]]|year=1991|isbn=978-0-631-17944-3|editor-last=Miller|editor-first=David|editor-link=David Miller (political theorist)|page=290}}</ref> एडवर्ड स्ट्रिंगहॅमच्या मते: "१९४० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात, मरे रोथबार्ड यांनी ठरवले की खाजगी-मालमत्ता अराजकतावाद हा मुक्त-बाजारपेठ विचारांचा तार्किक निष्कर्ष आहे [...]." <ref name="Stringham2007">{{स्रोत पुस्तक|title=Anarchy and the Law: The Political Economy of Choice|last=Stringham|first=Edward Peter|publisher=Transaction Publishers|year=2007|location=New Brunswick, NJ|page=3|chapter=Chapter 1: Introduction|chapter-url=https://deliverypdf.ssrn.com/delivery.php?ID=241124005024104084119023003122010066007003009040033092067067101077117023028084030102114017055054029044016124100023087125120022008000007082048031117095082018065072020041095026023125102088018095067108021106075117108123010108108003084003077099006003082&EXT=pdf&INDEX=TRUE}}{{मृत दुवा}} </ref> === वंश, लिंग आणि नागरी अधिकार === जॉर्ज मेसन विद्यापीठातील इतिहासाचे सहयोगी प्राध्यापक मायकल ओ'मॅली, रोथबार्ड यांचा नागरी हक्क चळवळ आणि [[महिलांचा मताधिकार|महिला मताधिकार]] चळवळीबद्दलचा सूर "तिरस्कारपूर्ण आणि शत्रुत्वपूर्ण" असल्याचे वर्णन करतात. रोथबार्ड यांनी महिला हक्क कार्यकर्त्यांवर टीका केली, आणि कल्याणकारी राज्याच्या वाढीचे श्रेय राजकीयदृष्ट्या सक्रिय अविवाहित स्त्रियांना दिले, "ज्यांच्या दुसऱ्यांच्या कामात ढवळाढवळ करण्याच्या प्रवृत्ती घर आणि कुटुंबाच्या जबाबदाऱ्यांनी बांधलेल्या नव्हत्या". <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://mises.org/library/book/progressive-era|title=The Progressive Era|last=Rothbard|first=Murray|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2017|isbn=978-1610166744|location=Auburn, AL|pages=332|access-date=August 19, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20201023131723/https://cdn.mises.org/The%20Progressive%20Era_0.pdf|archive-date=October 23, 2020}}</ref> रोथबार्ड यांनी असा युक्तिवाद केला की पुरोगमी युगातील आणि त्यानंतरच्या विविध प्रकारच्या पुरोगामित्वाला, ज्यांना ते अमेरिकेवर एक हानिकारक प्रभाव मानत होते, त्यांचे नेतृत्व यांकी प्रोटेस्टंट (सहा [[न्यू इंग्लंड]] राज्ये आणि अपस्टेट न्यू यॉर्कमधील इंग्रजी वंशाचे [[प्रोटेस्टंट पंथ|प्रोटेस्टंट]] लोक), यहूदी स्त्रिया आणि "समलिंगी अविवाहित स्त्रिया" यांच्या युतीने केले होते. <ref>Murray N. Rothbard (August 11, 2006). [https://mises.org/daily/2225 "Origins of the Welfare State in America"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141011063900/http://mises.org/daily/2225}}. ''mises.org''.</ref> रोथबार्ड यांनी, [[स्त्रीवाद|स्त्रीवादाच्याच]] विषयावर लिहिताना म्हटले की, "अनेक अमेरिकेचे पुरुष मातृसत्ताक समाजात राहतात, जिथे पहिले 'मॉमइझम' (आईवरील अति आधार, 'आईवाद'), नंतर महिला शिक्षिका आणि त्यानंतर त्यांच्या बायकोंचे वर्चस्व असते", आणि स्त्रिया फायद्यात होत्या कारण त्यांना त्यांच्या नौऱ्यांचा पाठिंबा होता. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.rothbard.it/articles/women-liberation.pdf|title=The Great Women's Liberation Issue: Setting It Straight|last=Rothbard|first=Murray Newton|date=May 1970|publisher=Individualist}}</ref> रोथबार्ड यांचा स्त्रीवादाबद्दलचा नकारात्मक दृष्टिकोन १९९१ च्या 'महान थॉमस आणि हिल कार्यक्रम: भयानक विभागाला थांबवणे'''(द ग्रेट थॉमस अँड हिल शो: स्टॉपिंग द मॉन्स्ट्रस रेजिमेंट)'' या लेखातही आढळतो, जिथे त्यांनी लिहिले, "माझ्या नास्तिक स्वातंत्र्यवादी मित्रांना दुखावण्याचा धोका पत्करूनही, मला वाटते की हे दररोज अजून स्पष्ट होत आहे की पुराणमतवादी बरोबर आहेत: की प्रत्येक समाजात कोणता ना कोणता धर्म प्रभावी ठरणार आहे. आणि जर, उदा., ख्रिस्ती धर्माचा तिरस्कार करून त्याला बाहेर फेकले गेले, तर धर्माचे कोणतेतरी भयानक स्वरूप त्याची जागा घेणार आहे: मग तो साम्यवाद असो, न्यू एज गूढवाद असो, स्त्रीवाद असो किंवा वामपंथी शुद्धतावाद असो. मानवी स्वभावाच्या या मूलभूत सत्याला टाळण्यात काही अर्थ नाही." <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch69.html|title=THE GREAT THOMAS & HILL SHOW: STOPPING THE MONSTROUS REGIMENT|last=Rothbard|first=Murray Newton|date=December 1991|website=archive.lewrockwell.com}}</ref> रोथबार्ड यांनी "संपूर्ण 'नागरी हक्क' रचना" काढून टाकण्याची मागणी केली, जी त्यांच्या मते "प्रत्येक अमेरिकेच्या नागरिकाच्या मालमत्तेच्या हक्कांना पायदळी तुडवते." त्यांनी १९६४ चा नागरी हक्क कायदा, ज्यात रोजगारातील भेदभावासंबंधीच्या शीर्षक ७ चा होता, रद्द करण्याच्या बाजूने सातत्याने मत मांडले, <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch69.html|title=The Great Thomas & Hill Show: Stopping the Monstrous Regiment|website=archive.lewrockwell.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170418134336/https://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch69.html|archive-date=April 18, 2017|access-date=July 31, 2016}}</ref> आणि शाळांचे राज्य-अनिवार्य एकीकरण स्वातंत्र्यवादी तत्त्वांचे उल्लंघन करते या कारणास्तव ''ब्राउन विरुद्ध शिक्षण मंडळ'' हा निर्णय रद्द करण्याची मागणी केली. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lewrockwell.com/2015/11/lew-rockwell/open-borders-assault-private-property/|title=Open Borders Are an Assault on Private Property – LewRockwell LewRockwell.com|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160604161028/https://www.lewrockwell.com/2015/11/lew-rockwell/open-borders-assault-private-property/|archive-date=June 4, 2016|access-date=July 31, 2016}}</ref> "दक्षिणपंथी लोकवाद" नावाच्या एका निबंधात, रोथबार्ड यांनी "मध्यम आणि कामगार वर्गापर्यंत पोहोचण्यासाठी" काही उपाययोजना प्रस्तावित केल्या, ज्यात पोलिसांना "रस्त्यावरील गुन्हेगारांवर" कठोर कारवाई करण्याचे आवाहन करणे होते. त्यांनी लिहिले की "पोलिसांना मोकळे सोडले पाहिजे" आणि "त्यांना तात्काळ शिक्षा देण्याची परवानगी दिली पाहिजे, अर्थातच चूक झाल्यास ते जबाबदार असतील". त्यांनी पोलिसांना "रस्त्यांवरील भिकारी आणि भटके लोक हटवावेत" याचेही समर्थन केले. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch5.html|title=Right-Wing Populism|website=archive.lewrockwell.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160524131828/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch5.html|archive-date=May 24, 2016|access-date=July 31, 2016}}</ref> <ref name=":15">{{स्रोत पुस्तक|title=Routledge handbook of anarchy and anarchist thought|last=Massimino|first=Cory|date=2021|publisher=Routledge, Taylor & Francis group|isbn=978-1-138-73758-7|editor-last=Chartier|editor-first=Gary|series=Routledge handbooks|location=London|chapter=Two cheers for Rothbardianism|editor-last2=Van Schoelandt|editor-first2=Chad}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMassimino2021">Massimino, Cory (2021). "Two cheers for Rothbardianism". In Chartier, Gary; Van Schoelandt, Chad (eds.). ''Routledge handbook of anarchy and anarchist thought''. Routledge handbooks. London: Routledge, Taylor & Francis group. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-138-73758-7|<bdi>978-1-138-73758-7</bdi>]].</cite></ref> रोथबार्ड यांची नागरी हक्क चळवळीतील अनेक नेत्यांबद्दल तीव्र मते होती. त्यांच्या मते कृष्णवर्णीय फुटीरतावादी [[माल्कम एक्स]] हे एक "महान कृष्णवर्णीय नेते" होते आणि एकीकरणवादी [[मार्टिन ल्यूथर किंग|मार्टिन ल्यूथर किंग ज्युनियर]] यांना श्वेतवर्णीय लोकांना पसंत होते कारण ते "विकसित होत असलेल्या निग्रो क्रांतीवरील प्रमुख प्रतिबंधक शक्ती होते". <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> जेकब जेन्सेन लिहितात की, १९६० च्या दशकातील रोथबार्ड यांची भाष्ये, ज्यात विभक्त समुदायांमध्ये "ब्लॅक पॉवर" आणि "व्हाइट पॉवर" या दोन्हींना मान्यता दिली होती, ती वांशिक विलगीकरणाला पाठिंबा देण्यासारखीच होती. {{Sfn|Jensen|2022}} १९९३ मध्ये, रोथबार्ड यांनी "विभक्त कृष्णवर्णीय राष्ट्रा"ची संकल्पना नाकारली आणि विचारले, "कोणाला असे वाटते का की... नवीन आफ्रिका अमेरिकेकडून कोणत्याही मोठ्या "परकीय मदती"शिवाय स्वतःच्या बळावर पुढे जाण्यास समाधानी असेल?" <ref>Rothbard, Murray N. (February 1993). [http://archive.lewrockwell.com/1970/01/murray-n-rothbard/their-malcolm-and-mine/ "Their Malcolm ... and Mine."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220330013408/http://archive.lewrockwell.com/1970/01/murray-n-rothbard/their-malcolm-and-mine/}} LewRockwell.com</ref> रोथबार्ड यांनी असेही सुचवले की मार्टिन ल्यूथर किंग ज्युनियर यांना असलेला विरोध, ज्यांना त्यांनी "सक्तीचे एकीकरणवादी" म्हणून हिणवले होते, तो त्यांच्या " पारंपरिक स्वातंत्र्यवादी " राजकीय चळवळीच्या सदस्यांसाठी एक कसोटी असायला हवा. <ref>Rothbard, Murray (November 1994). [http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch16.html "Big-Government Libertarians."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170131223653/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch16.html}} ''LewRockwell.com''</ref> === युद्धाबद्दलची मते === रँडॉल्फ बॉर्नप्रमाणे, रोथबार्ड यांचा असा विश्वास होता की "युद्ध हे राज्याचे आरोग्य आहे". डेव्हिड गॉर्डन यांच्या मते, रोथबार्ड यांच्या आक्रमक परराष्ट्र धोरणाला विरोध करण्याचे हेच कारण होते. <ref name="Gordon">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/about/3249|title=Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)|last=Gordon|first=David|authorlink=David Gordon (philosopher)|date=February 26, 2007|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249|archive-date=February 2, 2012|access-date=August 13, 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (February 26, 2007). [https://mises.org/about/3249 "Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)"]. [[Ludwig von Mises Institute]]. [https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249 Archived] from the original on February 2, 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 13,</span> 2013</span>.</cite></ref> रोथबार्ड यांचा असा विश्वास होता की नवीन युद्धे थांबवणे आवश्यक आहे आणि सरकारने नागरिकांना पूर्वीच्या युद्धांमध्ये कसे ओढले हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे. "युद्ध, शांती, व राज्य" आणि "राज्याचे शरीरशास्त्र" या दोन निबंधांनी या विचारांचा विस्तार केला. रोथबार्ड यांनी विल्फ्रेदो पारेतो, गाएतानो मोस्का आणि रॉबर्ट मिशेल्स यांच्या विचारांचा उपयोग करून राज्य कर्मचारी, उद्दिष्ट्ये आणि विचारधारेचे साचा तयार केले. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://antiwar.com/stromberg/?articleid=4296|title=Murray Rothbard on States, War, and Peace: Part I|last=Stromberg|first=Joseph R.|date=January 10, 2005|publisher=[[Antiwar.com]]|orig-year=first published June 12, 2000|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110823091728/http://antiwar.com/stromberg/?articleid=4296|archive-date=August 23, 2011|access-date=May 1, 2009}} Also see [http://www.antiwar.com/stromberg/?articleid=4420 Part II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090417215914/http://antiwar.com/stromberg/?articleid=4420}}, originally published June 20, 2000.</ref> <ref>See both essays: Rothbard, Murray. [http://www.lewrockwell.com/rothbard/rothbard26.html "War, Peace, and the State"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130515223625/http://www.lewrockwell.com/rothbard/rothbard26.html}}, first published 1963; [http://www.lewrockwell.com/rothbard/rothbard62.html "Anatomy of the State"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120908063653/http://www.lewrockwell.com/rothbard/rothbard62.html}}, first published 1974.</ref> <sup class="noprint Inline-Template noprint Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs a reference to an independent source. (March 2023)">स्वतंत्र स्रोताची आवश्यकता आहे</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFATULTSORT:रॉथबार्ट, मरे}} [[वर्ग:अमेरिकन अर्थतज्ज्ञ]] [[वर्ग:इ.स. १९९५ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] rxdnyds0gcnzaw1qx3po5gfo0qyndoi 2700081 2700080 2026-08-07T20:12:42Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — अंक व शब्दामधील जागा काढली ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#अंक व शब्दामधील जागा|अधिक माहिती]]) 2700081 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} {{बदल}} '''मरे न्यूटन रोथबार्ड''' ({{IPAc-en|US|ˈ|r|ɔː|θ|b|ɑːr|d}}; [[२ मार्च]], [[इ.स. १९२६|१९२६]] - [[७ जानेवारी]], [[इ.स. १९९५|१९९५]]) एक [[ऑस्ट्रियन आर्थिक मतवाद|ऑस्ट्रियन मतवादाचे]] अमेरिकन [[अर्थतज्ज्ञ]],<ref name="nytimes">{{cite web|url=https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|title=Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68|last=Stout|first=David|date=January 11, 1995|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|archive-date=September 5, 2019|access-date=July 3, 2025}}</ref><ref>{{cite book|title=Biographical Dictionary of American Economists|last=Lewis|first=David Charles|publisher=Thoemmes|year=2006|isbn=978-1-84371112-4|editor=Ross Emmett|chapter=Rothbard, Murray Newton (1926–1995)}}</ref><ref>{{cite book|title=Biographical Dictionary of American Economists|last=Lewis|first=David Charles|publisher=Thoemmes|year=2006|isbn=978-1-84371112-4|editor=Ross Emmett|chapter=Rothbard, Murray Newton (1926–1995)}}</ref><ref name=":12">[[Ronald Hamowy]], ed., 2008, ''[https://books.google.com/books?isbn=1412965802 The Encyclopedia of Libertarianism]'', [[Cato Institute]], Sage, {{ISBN|1-41296580-2}}, p. 62: "a leading economist of the Austrian school"; pp. 11, 365, 458: "Austrian economist".</ref> [[आर्थिक इतिहासकार]],<ref>{{cite journal|last1=Bessner|first1=Daniel|date=December 8, 2014|title=Murray Rothbard, Political Strategy, and the Making of Modern libertarianism|journal=Intellectual History Review|volume=24|issue=4|pages=441–56|doi=10.1080/17496977.2014.970371|s2cid=143391240}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Matthews|first1=Peter Hans|last2=Ortmann|first2=Andreas|date=July 2002|title=An Austrian (Mis)Reads Adam Smith: A Critique of Rothbard as Intellectual Historian|journal=Review of Political Economy|volume=14|issue=3|pages=379–92|citeseerx=10.1.1.535.510|doi=10.1080/09538250220147895|s2cid=39872371}}</ref> [[राजकीय सिद्धांतकार]],<ref name="Enemy">{{cite book|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}</ref> आणि कार्यकर्ता होते. रोथबार्ड २०व्या शतकाच्या सुरुवातीच्या अमेरिकेच्या स्वातंत्र्यवादी चळवळामध्ये एक अत्यंत महत्त्वाचे व्यक्तिमत्त्व होते, खास करून त्यातील [[दक्षिणपंथी राजकारण|दक्षिणपंथी]] भाग, आणि [[अराजक भांडवलशाही|अराजक भांडवलशाहीचे]] संस्थापक व सिद्धांतवादी होते.<ref name="Hamowy">{{cite book|title=The Encyclopedia of Libertarianism|last=Doherty|first=Brian|publisher=Sage Publications|year=2008|isbn=978-1-4129-6580-4|editor-last=Hamowy|editor-first=Ronald|editor-link=Ronald Hamowy|location=Thousand Oaks, CA|pages=10, 441–43|chapter=Rothbard, Murray (1926–1995)|author-link=Brian Doherty (journalist)}}</ref><ref name="Hamowy2">{{cite book|title=The Encyclopedia of Libertarianism|last=Doherty|first=Brian|publisher=Sage Publications|year=2008|isbn=978-1-4129-6580-4|editor-last=Hamowy|editor-first=Ronald|editor-link=Ronald Hamowy|location=Thousand Oaks, CA|pages=10, 441–43|chapter=Rothbard, Murray (1926–1995)|author-link=Brian Doherty (journalist)}}</ref><ref>{{Cite book|title=The Politics of Postanarchism|last=Newman|first=Saul|date=2010|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-3495-8|page=43|doi=10.3366/edinburgh/9780748634958.001.0001}}</ref> त्यांनी राजकीय सिद्धांत, इतिहास, अर्थशास्त्र आणि इतर विषयांवर वीसहून अधिक पुस्तके लिहिली.<ref name="Hamowy3">{{cite book|title=The Encyclopedia of Libertarianism|last=Doherty|first=Brian|publisher=Sage Publications|year=2008|isbn=978-1-4129-6580-4|editor-last=Hamowy|editor-first=Ronald|editor-link=Ronald Hamowy|location=Thousand Oaks, CA|pages=10, 441–43|chapter=Rothbard, Murray (1926–1995)|author-link=Brian Doherty (journalist)}}</ref> रोथबार्ड यांनी असा युक्तिवाद केला की "कॉर्पोरेट राज्याच्या मक्तेदारी प्रणाली" <ref>Rothbard, Murray. [http://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard40.html "The Great Society: A Libertarian Critique" ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150618045339/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard40.html}}, Lew Rockwell.</ref> द्वारे पुरविल्या जाणाऱ्या सर्व सेवा खाजगी कंपन्यांद्वारे अधिक कार्यक्षमतेने पुरविल्या जाऊ शकतात आणि लिहिले की [[राज्य]] "पद्धतशीर आणि व्यापक लूट" आहे. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Logic of Action Two: Applications and Criticism from the Austrian School|last=Rothbard|first=Murray|publisher=Edward Elgar|year=1997|isbn=978-1858985701|location=Cheltenham, UK|page=67|chapter=The Myth of Neutral Taxation}} First published in ''The Cato Journal'', Fall 1981.</ref> <ref name="Hans-Hermann Hoppe">{{स्रोत पुस्तक|title=The Ethics of Liberty|last=Hoppe|first=Hans-Hermann|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=1998|chapter=Introduction|author-link=Hans-Hermann Hoppe|access-date=September 13, 2014|chapter-url=https://mises.org/rothbard/ethics/hoppeintro.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20140914001855/https://mises.org/rothbard/ethics/hoppeintro.asp|archive-date=September 14, 2014}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Ethics of Liberty|last=Rothbard|first=Murray|publisher=[[New York University Press]]|year=2002|isbn=978-0814775066|location=New York|pages=167–68|chapter=The Nature of the State|access-date=September 13, 2014|orig-year=1982|chapter-url=https://mises.org/rothbard/ethics/twentytwo.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20140914001703/https://mises.org/rothbard/ethics/twentytwo.asp|archive-date=September 14, 2014}}</ref> त्यांनी आंशिक राखीव बँकिंगला फसवणुकीचा एक प्रकार म्हटले आणि मध्यवर्ती बँकिंगला विरोध केला. <ref name="Mystery">{{स्रोत पुस्तक|url=https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The|title=The Mystery of Banking|last=Rothbard|first=Murray|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2008|isbn=978-1933550282|edition=2nd|location=Auburn, AL|pages=111–13|access-date=September 13, 2014|orig-year=1983|archive-url=https://web.archive.org/web/20140914003927/https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The|archive-date=September 14, 2014}}</ref> त्यांनी इतर राष्ट्रांच्या कारभारात सर्व लष्करी, राजकीय आणि आर्थिक हस्तक्षेपाला स्पष्टपणे विरोध केला. <ref name="Casey">{{स्रोत पुस्तक|title=Murray Rothbard|last=Casey|first=Gerard|publisher=Continuum|year=2010|isbn=978-1441142092|editor-last=Meadowcroft|editor-first=John|series=Major Conservative and Libertarian Thinkers|volume=15|location=London|pages=4–5, 129|author-link=Gerard Casey (philosopher)}}</ref> <ref>Klausner, Manuel S. (Feb. 1973). [https://web.archive.org/web/20210913075343/https://reason.com/1973/02/01/the-new-isolationism/ "The New Isolationism."] An Interview with Murray Rothbard and [[Leonard Liggio]]. ''[[Reason (magazine)|Reason]]''. [https://reason.com/issue/february-1973/ Full issue.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913075646/https://reason.com/issue/february-1973/}} </ref> रोथबार्ड यांनी मुख्य प्रवाहातील आर्थिक पद्धती नाकारल्या आणि त्यांच्याऐवजी लुडविग वॉन मिसेस यांच्या कृतीशास्त्राचा स्वीकार केला. त्यांच्या लेखन आणि स्वातंत्र्यवादी कार्यकर्तेसोबतच, त्यांनी १९६६ पासून ब्रुकलिन तंत्रनिकेतन संस्थेमध्ये अर्धवेळ अर्थशास्त्र शिकवले आणि १९८६ नंतर नेवाडा विद्यापीठ, लास वेगास येथे एका प्रतिष्ठित पदावर शिकवले. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> <ref name=":10">{{स्रोत पुस्तक|title=American Conservatism: An Encyclopedia|publisher=ISI Books|year=2006|isbn=978-1-932236-43-9|editor-last=Frohnen|editor-first=Bruce|location=Wilmington, [[Delaware|DE]]|page=750|chapter=Rothbard, Murray (1926–95)|quote=Only after several decades of teaching at the Polytechnic Institute of New York did Rothbard obtain an endowed chair, and like that of Mises at NYU, his own at the University of Nevada at Las Vegas was established by an admiring benefactor.|editor-last2=Beer|editor-first2=Jeremy|editor-last3=Nelson|editor-first3=Jeffrey O.}}</ref> तेल उद्योगातील अब्जाधीश चार्ल्स कोच यांच्या सहकार्याने रोथबार्ड यांनी १९७० च्या दशकात केटो इन्स्टिट्यूट आणि सेंटर फॉर लिबर्टेरियन स्टडीज यांच्या स्थापनेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. <ref name="Hamowy">{{स्रोत पुस्तक|title=The Encyclopedia of Libertarianism|last=Doherty|first=Brian|publisher=Sage Publications|year=2008|isbn=978-1-4129-6580-4|editor-last=Hamowy|editor-first=Ronald|editor-link=Ronald Hamowy|location=Thousand Oaks, CA|pages=10, 441–43|chapter=Rothbard, Murray (1926–1995)|author-link=Brian Doherty (journalist)}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDoherty2008">[[Brian Doherty (journalist)|Doherty, Brian]] (2008). "Rothbard, Murray (1926–1995)". In [[Ronald Hamowy|Hamowy, Ronald]] (ed.). ''The Encyclopedia of Libertarianism''. Thousand Oaks, CA: Sage Publications. pp.&nbsp;10, <span class="nowrap">441–</span>43. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-4129-6580-4|<bdi>978-1-4129-6580-4</bdi>]].</cite></ref> त्यांनी केटो आणि कोच यांच्याशी संबंध तोडले आणि १९८२ मध्ये ल्यू रॉकवेल आणि बर्टन ब्लूमर्ट यांच्यासोबत [[अलाबामा|अलाबामामध्ये]] मिसेस संस्थेची स्थापना केली. {{Sfn|Hawley|2016|page=128-129, 164}} <ref name=":18">{{स्रोत पुस्तक|title=Marginal Revolutionaries: How Austrian economists fought the war of ideas|last=Wasserman|first=Janek|date=2019|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-24917-0|location=New Haven|pages=257}}</ref> जरी ते दक्षिणपंथी स्वातंत्र्यवादी होते, तरी रोथबार्ड [[मिल्टन फ्रीडमन]], [[आयन रँड]] आणि [[ॲडम स्मिथ]] यांचे टीकाकार होते. रोथबार्ड यांनी समतावाद आणि नागरी अधिकार चळवळीला विरोध केला आणि कल्याणकारी राज्याच्या वाढीसाठी महिलांचे मतदान आणि सक्रियतेला जबाबदार धरले. <ref name=":11">{{जर्नल स्रोत|last=Jensen|first=Jacob|date=April 2022|title=Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism|url=https://muse.jhu.edu/article/855169|journal=Journal of the History of Ideas|language=en|volume=83|issue=2|pages=315–32|doi=10.1353/jhi.2022.0015|issn=1086-3222|pmid=35603616|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169|archive-date=July 12, 2022|access-date=April 17, 2023}}</ref> <ref name=":8" /> <ref name=":5">O'Malley, Michael (2012). ''Face Value: The Entwined Histories of Money and Race in America.'' Chicago, Illinois: University of Chicago Press. पृ. २०५–०७</ref> त्यांनी [[ऐतिहासिक सुधारणावाद|ऐतिहासिक सुधारणावादाला]] प्रोत्साहन दिले आणि होलोकॉस्ट नाकारणाऱ्या हॅरी एल्मर बार्न्सांशी मैत्री केली. <ref name=":16">{{ज्ञानकोश स्रोत}} </ref> <ref name=":7">{{जर्नल स्रोत|last=Jackson|first=John P. Jr|year=2021|title=The Pre-History of American Holocaust Denial|url=https://muse.jhu.edu/article/804147|journal=American Jewish History|volume=105|issue=1|pages=25–48|doi=10.1353/ajh.2021.0002|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904004649/https://muse.jhu.edu/article/804147|archive-date=September 4, 2021|access-date=October 23, 2022}}</ref> <ref name=":17">[[Kevin D. Williamson|Williamson, Kevin D]]. (January 23, 2012). [http://www.nationalreview.com/nrd/articles/293707/courting-cranks/page/0/3?cb=1 "Courting the Cranks."]''[[National Review]]'', January 2013 ed., p. 4 {{Subscription required}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171020023729/http://www.nationalreview.com/nrd/articles/293707/courting-cranks/page/0/3?cb=1}} </ref> त्यांच्या कारकिर्दीच्या उत्तरार्धात, रोथबार्ड यांनी पारंपरिक पुराणमतवादासोबत (ज्याला ते पारंपरिक स्वातंत्र्यवाद म्हणत होते) स्वातंत्र्यवादी युतीचे समर्थन केले, दक्षिणपंथी लोकवादाला पसंती दिली आणि डेव्हिड ड्यूक व [[जोसेफ मॅककार्थी|जोसेफ मॅकार्थी]] यांना राजकीय रणनीतीसाठी आदर्श म्हणून वर्णन केले. <ref name="Paul Newsletters">{{जर्नल स्रोत|last=Sanchez|first=Julian|last2=Weigel|first2=David|date=January 16, 2008|title=Who Wrote Ron Paul's Newsletters?|url=http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage|journal=[[Reason (magazine)|Reason]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131002130521/http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage|archive-date=October 2, 2013|access-date=August 14, 2013}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Individualists: Radicals, Reactionaries, and the Struggle for the Soul of Libertarianism|last=Zwolinski|first=Matt|last2=Tomasi|first2=John|publisher=Princeton University Press|year=2023|isbn=978-0-691-15554-8|location=United Kingdom|page=244}}</ref> <ref name=":8">{{स्रोत पुस्तक|title=Right-wing critics of American conservatism|last=Hawley|first=George|date=2016|publisher=University Press of Kansas|isbn=978-0-7006-2193-4|location=Lawrence|pages=159–167}}</ref> <ref name=":15">{{स्रोत पुस्तक|title=Routledge handbook of anarchy and anarchist thought|last=Massimino|first=Cory|date=2021|publisher=Routledge, Taylor & Francis group|isbn=978-1-138-73758-7|editor-last=Chartier|editor-first=Gary|series=Routledge handbooks|location=London|chapter=Two cheers for Rothbardianism|editor-last2=Van Schoelandt|editor-first2=Chad}}</ref> २०१० च्या दशकात, अति-दक्षिणावर प्रभाव म्हणून ते पुन्हा चर्चेत आले. <ref name=":11" /> <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Slobodian|first=Quinn|author-link=Quinn Slobodian|date=November 2019|title=Anti-'68ers and the Racist-Libertarian Alliance: How a Schism among Austrian School Neoliberals Helped Spawn the Alt Right|journal=Cultural Politics|volume=15|issue=3|pages=372–86|doi=10.1215/17432197-7725521}}</ref> <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Cooper|first=Melinda|date=November 2021|title=The Alt-Right: Neoliberalism, Libertarianism and the Fascist Temptation|journal=[[Theory, Culture & Society]]|volume=38|issue=6|pages=29–50|doi=10.1177/0263276421999446}}</ref> == जीवन आणि कार्य == === शिक्षण === रोथबार्ड यांचे पालक डेव्हिड आणि रे रोथबार्ड हे अनुक्रमे पोलंड आणि रूसमधून अमेरिकेत आलेले [[ज्यू लोक|यहूदी]] स्थलांतरित होते. डेव्हिड एक रसायनशास्त्रज्ञ होते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/etexts/hhhonmnr.asp|title=Murray N. Rothbard: Economics, Science, and Liberty|last=Hoppe|first=Hans-Hermann|year=1999|publisher=The Ludwig von Mises Institute|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141102050422/https://mises.org/etexts/hhhonmnr.asp|archive-date=November 2, 2014|access-date=September 13, 2014}} Reprinted from ''15 Great Austrian Economists'', edited by Randall G. Holcombe.</ref> रोथबार्ड न्यू यॉर्क शहरातील एका खाजगी शाळा, बर्च वॅथेन लेनोक्स शाळेमध्ये शिकले. <ref name="Raimondo2000-34">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=YBsyVMg5HToC&pg=PA34|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books, Publishers|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|page=34|access-date=June 28, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20191016074108/https://books.google.com/books?id=YBsyVMg5HToC&pg=PA34|archive-date=October 16, 2019}}</ref> रोथबार्ड यांनी नंतर सांगितले की, [[द ब्राँक्स|ब्राँक्समध्ये]] त्यांनी शिक्षण घेतलेल्या "अधःपतन करणाऱ्या आणि समतावादी सार्वजनिक शिक्षण प्रणाली" पेक्षा त्यांना बर्च वॅथेन खूप जास्त आवडत होते. <ref name="OldRight">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lewrockwell.com/1970/01/murray-n-rothbard/life-in-the-old-right/|title=Life in the Old Right|last=Rothbard|first=Murray|publisher=Lew Rockwell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170906090636/https://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard45.html|archive-date=September 6, 2017|access-date=March 16, 2015}}</ref> रोथबार्ड यांनी लिहिले की ते "[[दक्षिणपंथी राजकारण|दक्षिणपंथी]] " (" जुन्या दक्षिणपंथाचे " अनुयायी) म्हणून वाढले, त्यांचे मित्र आणि शेजारी " [[साम्यवाद|साम्यवादी]] किंवा त्यांचे समर्थक" होते. ते तरुणपणी न्यू यॉर्क युवा रिपब्लिकन क्लबचे सदस्य होते. <ref name="auto">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://nyyrc.com/history/|title=History|website=NYYRC|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012210513/https://nyyrc.com/history/|archive-date=October 12, 2019|access-date=October 15, 2019}}</ref> रोथबार्ड यांनी आपल्या वडिलांचे वर्णन एक [[व्‍यक्तिवाद|व्यक्तिवादी]] म्हणून केले आहे, ज्यांनी किमान सरकार, [[मुक्त बाजार]], [[खाजगी मालमत्ता]] आणि "स्वतःच्या गुणवत्तेवर प्रगती करण्याचा दृढनिश्चय स्वीकारला होता... सर्व [[समाजवाद]] मला अमानुषपणे जबरदस्तीचा आणि घृणास्पद वाटला." <ref name="OldRight">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lewrockwell.com/1970/01/murray-n-rothbard/life-in-the-old-right/|title=Life in the Old Right|last=Rothbard|first=Murray|publisher=Lew Rockwell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170906090636/https://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard45.html|archive-date=September 6, 2017|access-date=March 16, 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRothbard">Rothbard, Murray. [https://www.lewrockwell.com/1970/01/murray-n-rothbard/life-in-the-old-right/ "Life in the Old Right"]. Lew Rockwell. [https://web.archive.org/web/20170906090636/https://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard45.html Archived] from the original on September 6, 2017<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 16,</span> 2015</span>.</cite></ref> १९५२ मध्ये, त्यांचे वडील न्यू जर्सीमधील टाइड वॉटर तेल शुद्धीकरण कारखान्यामध्ये, ज्याचे ते व्यवस्थापन करत होते, कामगार संपादरम्यान अडकले, ज्यामुळे संघटित कामगारांबद्दलची त्यांची नापसंती सिद्ध झाली. <ref name=":13">{{स्रोत पुस्तक|title=Radicals for capitalism : a freewheeling history of the modern American libertarian movement|last=Doherty|first=Brian|date=2007|publisher=PublicAffairs|isbn=978-1-58648-350-0|location=New York|oclc=76141517}}</ref> रोथबार्ड यांनी [[कोलंबिया विद्यापीठ|कोलंबिया विद्यापीठात]] शिक्षण घेतले, जिथे त्यांनी १९४५ मध्ये गणितात कला स्नातक (BA) पदवी आणि १९५६ मध्ये अर्थशास्त्रात विद्यावाचस्पती मिळवली. त्यांचा पहिला राजकीय सक्रिय सहभाग १९४८ मध्ये, वंशभेदवादी दक्षिण कॅरोलिनाचे स्ट्रोम थर्मंड यांच्या अध्यक्षीय प्रचार मोहिमेच्या वतीने झाला. ''दी अमेरिकन कंझर्व्हेटिव्हनुसार'', १९४८ च्या अध्यक्षीय निवडणुकीत, रोथबार्ड यांनी, "कोलंबियातील एक यहूदी विद्यार्थी म्हणून, 'स्ट्रोम थर्मंडांसाठी विद्यार्थी' नावाची शाखा स्थापन करून आपल्या सहकाऱ्यांना धक्का दिला होता, कारण त्यांचा राज्यांच्या अधिकारांवर इतका ठाम विश्वास होता". <ref>{{Cite magazine|last=McCarthy|first=Daniel|date=March 12, 2007|title=Enemies of the State|url=http://www.amconmag.com/article/2007/mar/12/00027/|magazine=[[The American Conservative]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110605015227/http://www.amconmag.com/article/2007/mar/12/00027/|archive-date=June 5, 2011|access-date=August 13, 2013}}</ref> त्यांची विद्यावाचस्पती मिळण्यास झालेला विलंब हा अंशतः त्यांचे मार्गदर्शक जोसेफ डॉर्फमन यांच्याशी झालेल्या मतभेदांमुळे आणि अंशतः आर्थर बर्न्स यांनी त्यांचा प्रबंध नाकारल्यामुळे होता. बर्न्स हे रोथबार्ड कुटुंबाचे जुने मित्र आणि [[मॅनहॅटन|मॅनहॅटनमधील]] त्यांच्या फ्लॅट वास्तूच्या शेजारी होते. बर्न्स यांनी [[ड्वाइट डी. आयझेनहॉवर|राष्ट्राध्यक्ष आयझेनहॉवर]] यांच्या आर्थिक सल्लागार परिषदेचे प्रमुख म्हणून काम पाहण्यास कोलंबिया विद्यापीठाच्या प्राध्यापक पदावरून रजा घेतल्यानंतरच रोथबार्ड यांचा प्रबंध स्वीकारण्यात आला आणि त्यांना डॉक्टरेट मिळाली. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref>:४३-४४<ref name="French">French, Doug (December 27, 2010) [https://mises.org/daily/4919/Burns-Diary-Exposes-the-Myth-of-Fed-Independence Burns Diary Exposes the Myth of Fed Independence] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140914010342/https://mises.org/daily/4919/Burns-Diary-Exposes-the-Myth-of-Fed-Independence}}, [[Ludwig von Mises Institute]] </ref> रोथबार्ड यांनी नंतर सांगितले की त्यांचे सर्व सहकारी विद्यार्थी कट्टर [[वामपंथी राजकारण|वामपंथी]] होते आणि त्यावेळी कोलंबियामध्ये असलेल्या केवळ दोन रिपब्लिकनपैकी ते एक होते. <ref name="Enemy" /> : ४  === लग्न, व्होल्कर निधी आणि शिक्षणक्षेत्र === १९४० च्या दशकात, रोथबार्ड यांनी आर्थिक शिक्षतेसाठी संस्था या विचारपीठात लिओनार्ड रीड यांच्यासाठी लेखांची छाननी केली, फ्रँक चोडोरोव्ह यांच्याशी ओळख झाली आणि अल्बर्ट जे नॉक, गॅरेट गॅरेट, इसाबेल पॅटरसन, हे. लू. मेंकेन आणि ऑस्ट्रियन संप्रदायाचे अर्थतज्ज्ञ लुडविग फॉन मिसेस यांच्या स्वातंत्र्यवादी विचारांच्या कार्यांचे विस्तृत वाचन केले. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> : ४६ <ref name=":13">{{स्रोत पुस्तक|title=Radicals for capitalism : a freewheeling history of the modern American libertarian movement|last=Doherty|first=Brian|date=2007|publisher=PublicAffairs|isbn=978-1-58648-350-0|location=New York|oclc=76141517}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDoherty2007">Doherty, Brian (2007). ''Radicals for capitalism : a freewheeling history of the modern American libertarian movement''. New York: PublicAffairs. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-58648-350-0|<bdi>978-1-58648-350-0</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/76141517 76141517].</cite></ref> १९४९ मध्ये मिसेस यांचे ''मानवी कृती (ह्युमन ॲक्शन)'' हे पुस्तक वाचून रोथबार्ड अतिशय प्रभावित झाले .<ref name=":18">{{स्रोत पुस्तक|title=Marginal Revolutionaries: How Austrian economists fought the war of ideas|last=Wasserman|first=Janek|date=2019|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-24917-0|location=New Haven|pages=257}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWasserman2019">Wasserman, Janek (2019). ''Marginal Revolutionaries: How Austrian economists fought the war of ideas''. New Haven: Yale University Press. p.&nbsp;257. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-300-24917-0|<bdi>978-0-300-24917-0</bdi>]].</cite></ref> १९५० च्या दशकात, जेव्हा मिसेस न्यू यॉर्क विद्यापीठाच्या स्टर्न व्यापारी शाळेच्या वॉल स्ट्रीट विभागात शिकवत होते, तेव्हा रोथबार्ड त्यांच्या अनौपचारिक परिसंवादाला उपस्थित राहिले. <ref name=":14" /> रोथबार्ड यांना स्वातंत्र्यवादी चळवळीला प्रोत्साहन द्यायचे होते; १९५० च्या दशकाच्या मध्यापर्यंत, त्यांनी न्यू यॉर्क शहरात 'बास्तिया मंडळ' नावाचा एक स्वातंत्र्यवादी आणि अराजकतावादी सामाजिक गट स्थापन करण्यास मदत केली. <ref name=":12" /> <ref name=":13" /> १९५० च्या दशकात ते माँट पेलरीन समाजातही सामील झाले. <ref name=":14">{{स्रोत पुस्तक|title=Crack-up capitalism: market radicals and the dream of a world without democracy|last=Slobodian|first=Quinn|date=2023|publisher=Metropolitan Books, Henry Holt and Co.|isbn=978-1-250-75390-8|edition=1st|location=New York}}</ref> रोथबार्ड यांनी विल्यम व्होल्कर निधीचे लक्ष वेधून घेतले, जो गट १९५० च्या दशकात आणि १९६० च्या दशकाच्या सुरुवातीला दक्षिणपंथी प्रोत्साहनला देण्यास आर्थिक पाठबळ त्यांनी दिले. <ref>David Gordon, 2010, ed., [https://mises.org/document/5777/Strictly-Confidential-The-Private-Volker-Fund-Memos-of-Murray-N-RothbardStrictly Confidential: The Private Volker Fund Memos of Murray N. Rothbard] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140914002006/https://mises.org/document/5777/Strictly-Confidential-The-Private-Volker-Fund-Memos-of-Murray-N-Rothbard}} Quote from Rothbard: "The Volker Fund concept was to find and grant research funds to hosts of libertarian and right-wing scholars and to draw these scholars together via seminars, conferences, etc."</ref> व्होल्कर निधीने रोथबार्ड यांना ''मानवी कृती'' हे पुस्तक अशा स्वरूपात समजावून सांगण्यास पैसे दिले, जेणेकरून महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांना मिसेसच्या विचारांची ओळख करून देता येईल; त्यांनी पैसा आणि पत यावर लिहिलेल्या एका नमुना प्रकरणाला मिसेसची मान्यता मिळाली. दहा वर्षे, व्होल्कर निधीने त्यांना "वरिष्ठ विश्लेषक" म्हणून मानधन दिले. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref>  रोथबार्ड यांनी आपले काम पुढे चालू ठेवताना, प्रकल्पाचा विस्तार केला. याचा परिणाम १९६२ मध्ये प्रकाशित झालेले ''माणूस, अर्थव्यवस्था, व राज्य(मॅन, इकॉनोमी, अँड स्टेट)'' या त्यांच्या पुस्तकात. त्यांच्या प्रकाशनानंतर, मिसेसने रोथबार्ड यांच्या कार्याची भरभरून प्रशंसा केली. <ref name="Essential">{{स्रोत पुस्तक|url=https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|title=The Essential Rothbard|last=Gordon|first=David|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2007|isbn=978-1-933550-10-7|location=Auburn, Alabama|oclc=123960448|author-link=David Gordon (philosopher)|access-date=July 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|archive-date=May 22, 2021}}</ref> राज्याच्या अस्तित्वाचे प्राथमिक समर्थन सुरक्षेला मानणाऱ्या मिसेसच्या विपरीत, रोथबार्ड यांनी १९५० च्या दशकात लष्कर, पोलीस आणि न्यायपालिकेसाठीही खाजगी बाजारपेठेचा युक्तिवाद करण्याची सुरुवात केली. <ref name=":11">{{जर्नल स्रोत|last=Jensen|first=Jacob|date=April 2022|title=Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism|url=https://muse.jhu.edu/article/855169|journal=Journal of the History of Ideas|language=en|volume=83|issue=2|pages=315–32|doi=10.1353/jhi.2022.0015|issn=1086-3222|pmid=35603616|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169|archive-date=July 12, 2022|access-date=April 17, 2023}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFJensen2022">Jensen, Jacob (April 2022). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://muse.jhu.edu/article/855169 "Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism"]</span>. ''Journal of the History of Ideas''. '''83''' (2): <span class="nowrap">315–</span>32. [[डिजीटल ऑब्जेक्ट आयडेंटीफायर|doi]]:[[doi:10.1353/jhi.2022.0015|10.1353/jhi.2022.0015]]. [[आयएसएसएन|ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/1086-3222 1086-3222]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35603616 35603616]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:248985277 248985277]. [https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169 Archived] from the original on July 12, 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 17,</span> 2023</span>.</cite></ref> रोथबार्ड यांच्या १९६३ च्या ''अमेरिकेची महामन्दी(अमेरिकास ग्रेट डिप्रेशन)'' या पुस्तकात महामंदीसाठी सरकारी धोरणांमधील अपयशाला जबाबदार धरले आणि [[भांडवलशाही]] अस्थिर असते या व्यापक मताला आव्हान दिले. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Encyclopedia of Philosophy and the Social Sciences|last=Kaldis|first=Byron|publisher=[[Sage Publications]]|year=2013|isbn=978-1506332611|location=United States|page=44}}</ref> [[चित्र:Murray_Rothbard.jpg|डावे|इवलेसे|१९५० च्या दशकात रोथबार्ड]] १९५३ मध्ये, रोथबार्ड यांनी न्यू यॉर्क शहरात जोआन बीट्रिस शुमाकर (१९२८-१९९९) <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/library/joann-beatrice-schumacher-rothbard-1928-1999|title=JoAnn Beatrice Schumacher Rothbard (1928–1999)|date=October 30, 1999|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804030902/https://mises.org/library/joann-beatrice-schumacher-rothbard-1928-1999|archive-date=August 4, 2020|access-date=July 20, 2020}}</ref> यांच्याशी लग्न केले, ज्यांना ते जोई म्हणत होते. <ref name="Essential">{{स्रोत पुस्तक|url=https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|title=The Essential Rothbard|last=Gordon|first=David|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2007|isbn=978-1-933550-10-7|location=Auburn, Alabama|oclc=123960448|author-link=David Gordon (philosopher)|access-date=July 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|archive-date=May 22, 2021}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (2007). [https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf ''The Essential Rothbard''] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Auburn, Alabama: [[Ludwig von Mises Institute]]. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-933550-10-7|<bdi>978-1-933550-10-7</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/123960448 123960448]. [https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf Archived] <span class="cs1-format">(PDF)</span> from the original on May 22, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 7,</span> 2021</span>.</cite></ref>  जोआन एक इतिहासकार, रोथबार्ड यांचे वैयक्तिक संपादक, जवळचे सल्लागार तसेच त्यांच्या रोथबार्ड बैठकांची यजमान होती. त्यांचे वैवाहिक जीवन प्रेमळ होते आणि रोथबार्ड जोआनला अनेकदा आपल्या जीवनाचा आणि कर्तृत्वाचा "अपरिहार्य आधारस्तंभ" म्हणत होते. तिच्या मते, व्होल्कर निधीच्या आश्रयामुळे रोथबार्ड यांना त्यांच्या लग्नाच्या पहिल्या १५ वर्षांत एक स्वतंत्र सिद्धांतकार आणि तज्ज्ञ म्हणून घरून काम करणे शक्य झाले. <ref>Scott Sublett, "Libertarians' Storied Guru", ''Washington Times'', July 30, 1987 </ref> १९६२ मध्ये व्होल्कर निधी कोसळला, ज्यामुळे रोथबार्ड यांना न्यू यॉर्कमधील विविध शैक्षणिक संस्थांमध्ये नोकरी शोधावी लागली. १९६६ मध्ये वयाच्या ४० व्या वर्षी त्यांना ब्रुकलिन तंत्रनिकेतन संस्थेमध्ये अभियांत्रिकी विद्यार्थ्यांना अर्थशास्त्र शिकवण्याची अर्धवेळ नोकरी मिळाली. त्या संस्थेत अर्थशास्त्र विभाग किंवा अर्थशास्त्रातील पदवी अभ्यासक्रम नव्हते आणि रोथबार्ड यांनी तेथील सामाजिक विज्ञान विभागाला "[[मार्क्सवाद|मार्क्सवादी]]" म्हणून हिणवले. त्यांचे चरित्रकार, जस्टिन रायमोंडो {{Sfn|Hawley|2016}} लिहितात की, रोथबार्ड यांना ब्रुकलिन तंत्रिकेतनात शिकवणे आवडले कारण आठवड्यातून फक्त दोन दिवस काम केल्यामुळे त्यांना स्वातंत्र्यवादी राजकारणातील घडामोडींमध्ये योगदान देण्याचे स्वातंत्र्य मिळाले. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> रोथबार्ड यांनी १९८६ पर्यंत या भूमिकेत काम केले. <ref name="nytimes">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|title=Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68|last=Stout|first=David|date=January 11, 1995|website=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|archive-date=September 5, 2019|access-date=July 3, 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStout1995">Stout, David (January 11, 1995). [https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html "Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68"]. ''[[न्यू यॉर्क टाइम्स|The New York Times]]''. Archived from [https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html the original] on September 5, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 3,</span> 2025</span>.</cite></ref> <ref name="Klein">Peter G. Klein, ed., F.A. Hayek, ''The Fortunes of Liberalism: Essays on Austrian Economics and the Ideal of Freedom'', [[University of Chicago Press]], 2012, [https://books.google.com/books?id=hrS-xhUGKHIC&pg=PA54 p. 54] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230503213142/https://books.google.com/books?id=hrS-xhUGKHIC&pg=PA54}}, {{ISBN|0-22632116-9}} </ref> तेव्हा ६० वर्षी असलेले रोथबार्ड यांनी ब्रुकलिन तंत्रिकेतन संस्था सोडून नेवाडा विद्यापीठ, लास वेगास (UNLV) येथील ली व्यापार शाळेमध्ये प्रवेश घेतला, जिथे त्यांनी एस. जे. हॉल प्रतिष्ठित अर्थव्यवस्थेचे प्राध्यापक हे पद भूषवले, जे एका स्वातंत्र्यवादी उद्योगपतीनेही दान केलेले पद होते. <ref>Rockwell, Llewellyn H. (May 31, 2007). [https://mises.org/daily/2584/ "Three National Treasures."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140914010718/https://mises.org/daily/2584/}} Mises.org</ref> <ref name=":10">{{स्रोत पुस्तक|title=American Conservatism: An Encyclopedia|publisher=ISI Books|year=2006|isbn=978-1-932236-43-9|editor-last=Frohnen|editor-first=Bruce|location=Wilmington, [[Delaware|DE]]|page=750|chapter=Rothbard, Murray (1926–95)|quote=Only after several decades of teaching at the Polytechnic Institute of New York did Rothbard obtain an endowed chair, and like that of Mises at NYU, his own at the University of Nevada at Las Vegas was established by an admiring benefactor.|editor-last2=Beer|editor-first2=Jeremy|editor-last3=Nelson|editor-first3=Jeffrey O.}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFrohnenBeerNelson2006">Frohnen, Bruce; Beer, Jeremy; Nelson, Jeffrey O., eds. (2006). "Rothbard, Murray (1926–95)". ''American Conservatism: An Encyclopedia''. Wilmington, [[डेलावेर|DE]]: ISI Books. p.&nbsp;750. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-932236-43-9|<bdi>978-1-932236-43-9</bdi>]]. <q>Only after several decades of teaching at the Polytechnic Institute of New York did Rothbard obtain an endowed chair, and like that of Mises at NYU, his own at the University of Nevada at Las Vegas was established by an admiring benefactor.</q></cite></ref> रोथबार्ड यांचे मित्र, विद्यार्थी आणि सहकारी मिसेसी अर्थशास्त्रज्ञ हान्स-हेर्मन हॉप यांच्या मते, रोथबार्डने शिक्षणक्षेत्रात "सीमान्त जीवन" जगले, पण ते त्यांच्या लेखनातून मोठ्या संख्येने "विद्यार्थी आणि शिष्य" आकर्षित करू शकले, ज्यामुळे ते "समकालीन स्वातंत्र्यवादी चळवळीचे निर्माते आणि प्रमुख प्रवर्तकांपैकी एक" बनले. <ref name=":9">Hoppe, Hans-Hermann (1999). [https://mises.org/etexts/HHHonMNR.pdf "Murray N. Rothbard: Economics, Science, and Liberty."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140224060422/http://mises.org/etexts/hhhonmnr.pdf}} Mises.org</ref> स्वातंत्र्यवादी अर्थशास्त्रज्ञ जेफ्री हर्बेनर, जे रोथबार्डला आपला मित्र आणि "बौद्धिक मार्गदर्शक" म्हणत, त्यांनी एका श्रद्धांजलीपर लेखात म्हटले आहे की रोथबार्डला मुख्य प्रवाहातील शिक्षणक्षेत्रातून "केवळ बहिष्कार" मिळाला. <ref>Herbener, J. (1995). L. Rockwell (ed.), [http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf ''Murray Rothbard, In Memoriam''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141220074229/http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf}}. Auburn, AL.: [[Ludwig von Mises Institute]]. पृ. ८७</ref> रोथबार्ड यांनी १९८६ पासून त्यांच्या मृत्यूपर्यंत UNLV मधील आपले पद सांभाळले. <ref name="nytimes">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|title=Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68|last=Stout|first=David|date=January 11, 1995|website=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|archive-date=September 5, 2019|access-date=July 3, 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStout1995">Stout, David (January 11, 1995). [https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html "Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68"]. ''[[न्यू यॉर्क टाइम्स|The New York Times]]''. Archived from [https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html the original] on September 5, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 3,</span> 2025</span>.</cite></ref> === जुना दक्षिणपंथ === आपल्या आयुष्यात, रोथबार्ड यांनी जुन्या दक्षिणपंथी आणि स्वातंत्र्यवादी तत्त्वांचा प्रचार करण्यास अनेक वेगवेगळ्या राजकीय चळवळींमध्ये सहभाग घेतले. जॉर्ज हॉली लिहितात की, "दुर्दैवाने रोथबार्ड यांच्यासाठी, ज्यावेळी ते एक बुद्धिजीवी म्हणून परिपक्व होत होते, त्याच वेळी जुना दक्षिणपंथ एक बौद्धिक आणि राजकीय शक्ती म्हणून संपुष्टात येत होती", आणि धाकटे विल्यम फ्रॅं. बकले यांच्यासारख्या कट्टर साम्यवादविरोधी पुराणमतवादी चळवळीने जुन्या दक्षिणपंथी अलगतावादाची जागा घेतली. <ref name=":8">{{स्रोत पुस्तक|title=Right-wing critics of American conservatism|last=Hawley|first=George|date=2016|publisher=University Press of Kansas|isbn=978-0-7006-2193-4|location=Lawrence|pages=159–167}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHawley2016">Hawley, George (2016). ''Right-wing critics of American conservatism''. Lawrence: University Press of Kansas. pp.&nbsp;<span class="nowrap">159–</span>167. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-7006-2193-4|<bdi>978-0-7006-2193-4</bdi>]].</cite></ref> रोथबार्ड हे सिनेटर [[जोसेफ मॅककार्थी|जोसेफ मॅकार्थी]] यांचे प्रशंसक होते — मॅकार्थींच्या [[शीत युद्ध|शीतयुद्धाच्या]] विचारांसाठी नव्हे, तर त्यांच्या लोकलुब्धतेसाठी, ज्याचे श्रेय रोथबार्ड यांनी "कॉर्पोरेट उदारमतवाद" असे संबोधलेल्या प्रस्थापित एकमताला विस्कळीत करण्याचे दिले. <ref name=":8">{{स्रोत पुस्तक|title=Right-wing critics of American conservatism|last=Hawley|first=George|date=2016|publisher=University Press of Kansas|isbn=978-0-7006-2193-4|location=Lawrence|pages=159–167}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHawley2016">Hawley, George (2016). ''Right-wing critics of American conservatism''. Lawrence: University Press of Kansas. pp.&nbsp;<span class="nowrap">159–</span>167. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-7006-2193-4|<bdi>978-0-7006-2193-4</bdi>]].</cite></ref> रोथबार्ड यांनी बकले यांच्या ''नॅशनल रिव्ह्यूमध्ये'' अनेक लेख लिहिले, पण त्यांनी पुराणमतवादी चळवळीवर सैन्यवादामुळे टीका केल्यामुळे बकले आणि मासिकाशी त्यांचे संबंध बिघडले. <ref name=":8" /> विशेषतः, अशा सैन्यवादामुळे राज्याच्या सत्तेचे समर्थन आणि विस्तार कसा होऊ शकतो याला रोथबार्ड यांचा विरोध होता. <ref name=":11">{{जर्नल स्रोत|last=Jensen|first=Jacob|date=April 2022|title=Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism|url=https://muse.jhu.edu/article/855169|journal=Journal of the History of Ideas|language=en|volume=83|issue=2|pages=315–32|doi=10.1353/jhi.2022.0015|issn=1086-3222|pmid=35603616|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169|archive-date=July 12, 2022|access-date=April 17, 2023}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFJensen2022">Jensen, Jacob (April 2022). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://muse.jhu.edu/article/855169 "Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism"]</span>. ''Journal of the History of Ideas''. '''83''' (2): <span class="nowrap">315–</span>32. [[डिजीटल ऑब्जेक्ट आयडेंटीफायर|doi]]:[[doi:10.1353/jhi.2022.0015|10.1353/jhi.2022.0015]]. [[आयएसएसएन|ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/1086-3222 1086-3222]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35603616 35603616]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:248985277 248985277]. [https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169 Archived] from the original on July 12, 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 17,</span> 2023</span>.</cite></ref> रोथबार्ड यांनी १९५९ मध्ये होलोकॉस्ट नाकारणाऱ्या हॅरी एल्मर बार्न्सांशी मैत्री केली <ref name=":7">{{जर्नल स्रोत|last=Jackson|first=John P. Jr|year=2021|title=The Pre-History of American Holocaust Denial|url=https://muse.jhu.edu/article/804147|journal=American Jewish History|volume=105|issue=1|pages=25–48|doi=10.1353/ajh.2021.0002|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904004649/https://muse.jhu.edu/article/804147|archive-date=September 4, 2021|access-date=October 23, 2022}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFJackson2021">Jackson, John P. Jr (2021). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://muse.jhu.edu/article/804147 "The Pre-History of American Holocaust Denial"]</span>. ''American Jewish History''. '''105''' (1): <span class="nowrap">25–</span>48. [[डिजीटल ऑब्जेक्ट आयडेंटीफायर|doi]]:[[doi:10.1353/ajh.2021.0002|10.1353/ajh.2021.0002]]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:239763082 239763082]. [https://web.archive.org/web/20210904004649/https://muse.jhu.edu/article/804147 Archived] from the original on September 4, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 23,</span> 2022</span>.</cite></ref> रॉबर्ट लेफेवरच्या ''रॅम्पार्ट जर्नल ऑफ इंडिव्हिज्युअलिस्ट थॉटच्या'' १९६६ च्या एका अंकात, जो [[ऐतिहासिक सुधारणावाद|ऐतिहासिक सुधारणावादाला]] समर्पित होता, रोथबार्ड यांनी असा युक्तिवाद केला की पहिले महायुद्ध, दुसरे महायुद्ध आणि शीतयुद्ध सुरू करण्यास पाश्चात्य लोकशाही देश जबाबदार होते. <ref name=":7" /> रोथबार्ड यांनी १९६८ मध्ये बार्न्सांच्या मृत्यूपूर्वी आणि नंतर त्यांच्या जर्नलमध्ये बार्न्सांचे लेखन प्रकाशित केले, ज्यात केटो संस्थेच्या जर्नलमध्ये मरणोत्तर प्रकाशित केलेल्या लेखनही आहेत. <ref name=":7" /> === आयन रँड यांच्याशी संघर्ष === [[चित्र:Ayn_Rand_(1943_Talbot_portrait).jpg|इवलेसे|[[आयन रँड]], वस्तुवादाच्या संस्थापिका.]] १९५४ मध्ये, रोथबार्ड, मिसेसच्या परिसंवादामधील इतर अनेक उपस्थितांसोबत, वस्तुवादाच्या संस्थापिका कादंबरीकार [[आयन रँड]] यांच्या मंडळात सामील झाले. लवकरच ते तिच्यापासून वेगळे झाले, आणि इतर गोष्टींबरोबरच त्यांनी लिहिले की, तिच्या कल्पना तिने दावा केल्याप्रमाणे इतके मूळ नव्हत्या, तर [[ॲरिस्टॉटल]], [[थॉमस अ‍ॅक्विनास|थॉमस ॲक्विनास]] आणि हर्बर्ट स्पेन्सर यांच्या कल्पनांसारख्या होत्या. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> १९५८ मध्ये, रँडची कादंबरी ''ॲटलसनी खांदे उडवले(ॲटलास श्रग्ड)'' प्रकाशित झाल्यानंतर, रोथबार्डने तिला एक "चाहत्याचे पत्र" लिहिले, ज्यात त्यांनी त्या पुस्तकाला "एक अथांग खजिना" आणि "केवळ आतापर्यंत लिहिलेली सर्वश्रेष्ठ कादंबरीच नव्हे, तर काल्पनिक किंवा वैचारिक, आतापर्यंत लिहिलेल्या सर्वश्रेष्ठ पुस्तकांपैकी एक" म्हटले. त्यांनी असेही लिहिले: "तुम्ही [रॅंड] मला नैसर्गिक अधिकार आणि नैसर्गिक कायद्याच्या तत्त्वज्ञानाच्या संपूर्ण क्षेत्राची ओळख करून दिली," ज्यामुळे त्यांना "नैसर्गिक अधिकारांची गौरवशाली परंपरा" शिकण्याची प्रेरणा मिळाली. <ref name="Enemy" /> : १२१, १३२–३४ <ref name="Burns">{{स्रोत पुस्तक|title=Goddess of the Market: Ayn Rand and the American Right|title-link=Goddess of the Market|last=Burns|first=Jennifer|publisher=Oxford Univ. Press|year=2009|isbn=978-0-19-532487-7|author-link=Jennifer Burns (historian)}}</ref> : १४५, १८२ <ref>[https://mises.org/journals/jls/21_4/21_4_3.pdf "Mises and Rothbard Letters to Ayn Rand"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140711225127/http://mises.org/journals/jls/21_4/21_4_3.pdf}}, ''[[Journal of Libertarian Studies]]'', Volume 21, No. 4 (Winter 2007): 11–16.</ref> रोथबार्ड काही महिन्यांसाठी रँडच्या मंडळात पुन्हा सामील झाला पण लवकरच विविध मतभेदांमुळे, ज्यात [[अराजकता|अराजकतावादाच्या]] त्यांच्या व्याख्येचा बचाव करणेही होते, ते रँडशी पुन्हा संबंधी तुटले. === स्वातंत्र्यवाद आणि केटो संस्था === [[चित्र:Rothbard_'70s.jpg|डावे|इवलेसे|१९७० च्या दशकात रोथबार्ड]] १९६९ ते १९८४ पर्यंत, रोथबार्डने ''द लिबर्टेरियन फोरमचे'' संपादन केले, सुरुवातीला हेस यांच्यासोबतच (जरी हेस यांचा सहभाग १९७१ मध्ये संपला). <ref>{{स्रोत बातमी|last=Riggenbach|first=Jeff|url=https://mises.org/daily/4330|title=Karl Hess and the Death of Politics|date=May 13, 2010|work=Mises Institute|publisher=Ludwig von Mises Institute|access-date=August 13, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131021020555/http://mises.org/daily/4330|archive-date=October 21, 2013|url-status=live}}</ref> कमी वाचकसंख्या असूनही, या नियतकालिकाने ''नॅशनल रिव्ह्यूशी'' संबंधित पुराणमतवाद्यांना देशभर चर्चेत गुंतवले. रोथबार्ड यांनी [[रॉनल्ड रेगन|रोनाल्ड रेगन]] यांची १९८० ची अध्यक्षीय निवडणूक ही स्वातंत्र्यवादी तत्त्वांचा विजय होता हे मत नाकारले आणि ''लिबर्टेरियन फोरममधील'' लेखांच्या मालिकेतून रेगन यांच्या आर्थिक कार्यक्रमावर आक्रमण चढवला. १९८२ मध्ये, रोथबार्डने रेगन यांच्या खर्चात कपात करण्याच्या दाव्यांना "फसवणूक" आणि "ढोंग" म्हटले आणि रेगन समर्थकांवर त्यांच्या धोरणांमुळे महागाई आणि बेरोजगारी यशस्वीरित्या कमी झाल्याचा खोटा आभास निर्माण करण्यास आर्थिक आकडेवारीमध्ये फेरफार केल्याचा आरोप केला. <ref>Ronald Lora, William Henry Longton, editors, ''The Conservative Press in Twentieth-Century America'', Chapter "The Libertarian Forum", Greenwood Publishing Group, 1999, [https://books.google.com/books?id=Ioakmq8yxA4C&dq=Murray+Rothbard+nonintervention+foreign+policy&pg=PA372 p. 372] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160510233147/https://books.google.com/books?id=Ioakmq8yxA4C&pg=PA372&dq=Murray+Rothbard+nonintervention+foreign+policy&hl=en&sa=X&ei=0HT4UbrPAsKCyAHn44HIAg&ved=0CGQQ6AEwCQ}}, {{ISBN|0313213909}},</ref> १९८७ मध्ये त्यांनी "रेगनॉमिक्सच्या मिथकांवर" देखील टीका केली <ref name="mises3">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/library/myths-reaganomics|title=The Myths of Reaganomics &#124; Mises Institute|date=June 9, 2004|website=mises.org|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171020062853/https://mises.org/library/myths-reaganomics|archive-date=October 20, 2017|access-date=August 28, 2017}}</ref> रोथबार्ड यांनी वामपंथी स्वातंत्र्यवाद्यांच्या "उन्मादी शून्यवाद" वर टीका केली, पण त्याचबरोबरही राज्यव्यवस्था उलथवून टाकण्यास केवळ शिक्षणावर अवलंबून राहण्यात समाधान मानणाऱ्या दक्षिणपंथी स्वातंत्र्यवाद्यांवरही टीका केली; त्यांचा विश्वास होता की स्वातंत्र्यवाद्यांनी स्वातंत्र्य मिळवण्यास त्यांच्यासाठी उपलब्ध असलेल्या कोणत्याही नैतिक युक्तीचा अवलंब केला पाहिजे. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Conservative Press in Twentieth-Century America|last=Perry|first=Marvin|publisher=Greenwood Publishing Group|year=1999|isbn=978-0-313-21390-8|editor-last=Lora|editor-first=Ronald|location=Westport, Connecticut|page=369|chapter=Libertarian Forum 1969–1986|oclc=40481045|editor-last2=Henry|editor-first2=William Longton}}</ref> रँडॉल्फ बॉर्न यांची "युद्ध हे राज्याचे आरोग्य आहे" ही कल्पना आत्मसात करून, रोथबार्ड यांनी आपल्या आयुष्यात सर्व युद्धांना विरोध केला आणि युद्धविरोधी चळवळीतही भाग घेतला. <ref name="Gordon">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/about/3249|title=Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)|last=Gordon|first=David|authorlink=David Gordon (philosopher)|date=February 26, 2007|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249|archive-date=February 2, 2012|access-date=August 13, 2013}}</ref> १९७० आणि १९८० च्या दशकात, रोथबार्ड स्वातंत्र्यवादी पक्षामध्ये सक्रिय होते. ते पक्षाच्या अंतर्गत राजकारणात वारंवार सामील होते. रोथबार्ड यांनी १९७६ मध्ये स्वातंत्र्यवादी अभ्यासाच्या केंद्रामध्ये आणि १९७७ मध्ये ''जर्नल ऑफ लिबर्टेरियन स्टडीजची'' स्थापना केली. ते १९७७ मध्ये केटो संस्थेच्या संस्थापकांपैकी एक होते (ज्यांना चार्ल्स कोच यांनी दिलेला निधी स्वातंत्र्यवादासाठी एक मोठा आर्थिक ओघ होता) {{Sfn|Hawley|2016}} आणि "जॉन ट्रेंचर्ड आणि थॉमस गॉर्डन यांच्या ब्रिटिश वृत्तपत्रीय निबंधांच्या ''केटोचे पत्र'' या शक्तिशाली मालिकेच्या नावावरून या स्वातंत्र्यवादी विचार मंचेला नाव देण्याची कल्पना त्यांनी मांडली, ज्याचा अमेरिकेच्या संस्थापक पित्यांवर क्रांती घडवून आणण्यात निर्णायक प्रभाव होता". <ref name="Burris">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/|title=Kochs v. Soros: A Partial Backstory|last=Burris|first=Charles|date=February 4, 2011|publisher=[[LewRockwell.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314082157/http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/|archive-date=March 14, 2022|access-date=August 14, 2013}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.cato.org/pubs/papers/25th_annual_report.pdf|title=25 years at the Cato Institute: The 2001 Annual Report|pages=11–12|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20070508204943/http://www.cato.org/pubs/papers/25th_annual_report.pdf|archive-date=May 8, 2007|access-date=August 18, 2013}}</ref> === मिसेस संस्था === १९८२ मध्ये, केटो संस्थेशी संबंध बिघडल्यानंतर, रोथबार्डने (ल्यू रॉकवेल आणि बर्टन ब्लूमर्ट यांच्यासोबत) ऑबर्न, अलाबामा येथे लुडविग फॉन मिसेस संस्थेची सह-स्थापना केली <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/wire/story-mises-institute|title=The Story of the Mises Institute|date=September 19, 2018|publisher=Ludwig von Mises Institute|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200823180918/https://mises.org/wire/story-mises-institute|archive-date=August 23, 2020|access-date=February 8, 2022}}</ref> आणि १९९५ पर्यंत ते शैक्षणिक घडामोडींचे उपाध्यक्ष होते. <ref name="nytimes">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|title=Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68|last=Stout|first=David|date=January 11, 1995|website=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|archive-date=September 5, 2019|access-date=July 3, 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStout1995">Stout, David (January 11, 1995). [https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html "Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68"]. ''[[न्यू यॉर्क टाइम्स|The New York Times]]''. Archived from [https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html the original] on September 5, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 3,</span> 2025</span>.</cite></ref> रोथबार्ड यांनी १९८७ मध्ये संस्थेचे ''ऑस्ट्रियन अर्थव्यवस्थेची समीक्षा(रिव्ह्यू ऑफ ऑस्ट्रियन इकॉनॉमिक्स)'' हे एक विषम अर्थशास्त्रीय <ref>Lee, Frederic S., and Cronin, Bruce C. (2010). [http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1536-7150.2010.00751.x/pdf "Research Quality Rankings of Heterodox Economic Journals in a Contested Discipline."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180311153929/http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1536-7150.2010.00751.x/pdf}} ''American Journal of Economics and Sociology''. 69(5): 1428</ref> नियतकालिक देखील सुरू केले, ज्याचे नाव नंतर ''ऑस्ट्रियन अर्थव्यवस्थेची त्रैमासिक जर्नल(क्वार्टर्ली जर्नल ऑफ ऑस्ट्रियन इकॉनॉमिक्स)'' असे बदलले. <ref name="Gordon">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/about/3249|title=Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)|last=Gordon|first=David|authorlink=David Gordon (philosopher)|date=February 26, 2007|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249|archive-date=February 2, 2012|access-date=August 13, 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (February 26, 2007). [https://mises.org/about/3249 "Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)"]. [[Ludwig von Mises Institute]]. [https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249 Archived] from the original on February 2, 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 13,</span> 2013</span>.</cite></ref> वेबसाइटनुसार, रोथबार्ड यांनी "मिसेस संस्था आणि '<nowiki/>''द रोथबार्ड-रॉकवेल रिपोर्ट''' या प्रकाशनाच्या संगोपनासाठी ल्यू रॉकवेल (नंतर त्यांचे जुने मित्र ब्लूमर्ट सामील झाले) यांच्यासोबत जवळून काम केले; जे रोथबार्डच्या १९९५ मधील मृत्यूनंतर ''LewRockwell.com'' या वेबसाइटमध्ये विकसित झाले". <ref name="Burris">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/|title=Kochs v. Soros: A Partial Backstory|last=Burris|first=Charles|date=February 4, 2011|publisher=[[LewRockwell.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314082157/http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/|archive-date=March 14, 2022|access-date=August 14, 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBurris2011">Burris, Charles (February 4, 2011). [http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/ "Kochs v. Soros: A Partial Backstory"]. [[LewRockwell.com]]. [https://web.archive.org/web/20220314082157/http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/ Archived] from the original on March 14, 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 14,</span> 2013</span>.</cite></ref> === पारंपरिक स्वातंत्र्यवाद === [[चित्र:Lewrockwell.jpg|इवलेसे|222x222अंश|ल्यू रॉकवेल]] १९८९ मध्ये, रोथबार्ड यांनी स्वातंत्र्यवादी पक्ष सोडली आणि [[शीत युद्ध|शीतयुद्धोत्तर]] हस्तक्षेप-विरोधी दक्षिणपंथींशी संबंध जोडण्यास सुरुवात केली. त्यांनी स्वतःला पारंपरिक स्वातंत्र्यवादी(paleolibertarian) म्हटले, जी मुख्य प्रवाहातील स्वातंत्र्यवादाच्या सांस्कृतिक उदारमतवादाविरुद्ध एक पुराणमतवादी प्रतिक्रिया होती. <ref name="Paul Newsletters">{{जर्नल स्रोत|last=Sanchez|first=Julian|last2=Weigel|first2=David|date=January 16, 2008|title=Who Wrote Ron Paul's Newsletters?|url=http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage|journal=[[Reason (magazine)|Reason]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131002130521/http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage|archive-date=October 2, 2013|access-date=August 14, 2013}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSanchezWeigel2008">Sanchez, Julian; Weigel, David (January 16, 2008). [http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage "Who Wrote Ron Paul's Newsletters?"]. ''[[Reason (magazine)|Reason]]''. [https://web.archive.org/web/20131002130521/http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage Archived] from the original on October 2, 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 14,</span> 2013</span>.</cite></ref> <ref>Rothbard, Murray (November 1994). [http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch16.html "Big Government Libertarianism"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170131223653/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch16.html}}, LewRockwell.com</ref> पारंपरिक स्वातंत्र्यवादाने सांस्कृतिक पुराणमतवाद आणि स्वातंत्र्यवादी अर्थशास्त्र यांच्या संश्लेषणाद्वारे असंतुष्ट कामगार-वर्गातील श्वेतवर्णी लोकांना आकर्षित करण्याचा प्रयत्न केला. रीझननुसार, रोथबार्ड यांनी दक्षिणपंथी लोकवादाचे समर्थन केले, कारण मुख्य प्रवाहातील विचारवंत स्वातंत्रवादी दृष्टिकोन स्वीकारत नसल्यामुळे ते निराश झाले होते. त्यांनी सुचवले की, माजी कू क्लक्स क्लॅन ग्रँड विझार्ड डेव्हिड ड्यूक व विस्कॉन्सिनचे सिनेटर [[जोसेफ मॅककार्थी|जोसेफ मॅकार्थी]], <ref name=":4">{{स्रोत बातमी|last=Rothbard|first=Murray|url=https://mises.org/library/strategy-right|title=A Strategy for the Right|date=2010|work=Mises Institute|publisher=[[mises.org]]|access-date=September 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030205243/https://mises.org/library/strategy-right|archive-date=October 30, 2020|url-status=live}}</ref> हे "आउटरीच टू द रेडनेक्स" (ग्रामीण भागातील लोकांपर्यंत पोहोचणे) या प्रयत्नासाठी आदर्श होते, ज्याचा उपयोग एक व्यापक स्वातंत्र्यवादी/पारंपरिक पुराणमतवादी युती करू शकली असती. एकत्र काम करून, ही युती "कॉर्पोरेट उदारमतवादी" मोठे उद्योग आणि माध्यम क्षेत्रातील उच्चभ्रूंच्या "अपवित्र युतीचा" पर्दाफाश करेल, ज्यांनी मोठ्या सरकारच्या माध्यमातून एका परजीवी निम्नवर्गाला विशेषाधिकार दिले आहेत आणि त्याला वाढण्यास कारणीभूत ठरले आहेत. रोथबार्ड यांनी या "निम्नवर्गा" वर "अमेरिकेतील बहुसंख्य मध्यम आणि कामगार वर्गाला लुटण्याचा आणि त्यांचे शोषण करण्याचा" आरोप केला. <ref name="Paul Newsletters" /> ड्यूकच्या राजकीय कार्यक्रमाबद्दल, रोथबार्ड यांनी प्रतिपादन केले की त्यात "असे काहीही नाही" जे "पारंपरिक पुराणमतवादी किंवा पारंपरिक स्वातंत्र्यवादी स्वीकारू शकत नाहीत; कमी कर, नोकरशाही मोडून काढणे, कल्याणकारी व्यवस्थेत कपात करणे, सकारात्मक कृती आणि वांशिक आरक्षणांवर आक्रमण करणे, श्वेतवर्णींसह सर्व अमेरकेच्या लोकांसाठी समान हक्कांची मागणी करणे". <ref name="lewrockwell">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch5.html|title=Right-wing Populism|last=Rothbard|first=Murray|date=January 1992|publisher=[[LewRockwell.com]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160524131828/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch5.html|archive-date=May 24, 2016|access-date=August 14, 2013}} Originally published in the January 1992 Rothbard-Rockwell Report.</ref> त्यांनी चार्ल्स मरे यांच्या वादग्रस्त पुस्तक ''<nowiki/>'द बेल कर्व्ह''' मधील "वंशवादी विज्ञानाची" प्रशंसा देखील केली. {{Sfn|Hawley|2016}} === वैयक्तिक जीवन === [[चित्र:Murray&Joey.jpg|डावे|इवलेसे|रोथबार्ड त्यांच्या बायको जोईसोबत]] जोई रोथबार्ड यांनी एका श्रद्धांजलीपर लेखात म्हटले आहे की, त्यांच्या नौऱ्याचा स्वभाव आनंदी आणि उत्साही होता आणि रात्री उशिरापर्यंत जागे राहणारे रोथबार्ड, "१२ वाजेच्या आधी न उठता ४० वर्षे आपला उदरनिर्वाह करू शकले. हे त्यांच्यासाठी महत्त्वाचे होते." त्यांनी सांगितले की रोथबार्ड प्रत्येक दिवशी सुरुवात त्यांचे सहकारी ल्यू रॉकवेल यांच्याशी फोनवर बोलून करत होते: "ते एकमेकांची विचारपूस करत असताना त्यांच्या हसण्याच्या लखलखाटाने घर किंवा फ्लॅट हादरून जात असे. मरेला वाटायचे की दिवसाची सुरुवात करण्याचा हा सर्वोत्तम मार्ग आहे". <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf|title=Murray Rothbard, In Memoriam|last=Rothbard|first=JoAnn|publisher=von Mises Institute|location=Auburn, AL|pages=vii–ix|access-date=December 16, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141220074229/http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf|archive-date=December 20, 2014}}</ref> रोथबार्ड अधार्मिक आणि देवाच्या बाबतीत अज्ञेयवादी होते, <ref>Sciabarra, Chris (2000). ''Total Freedom: Toward a Dialectical Libertarianism'', Penn State Press, 2000. p. 358, {{ISBN|0-27102049-0}}</ref> <ref>Vance, Laurence M (March 15, 2011). "Is Libertarianism Compatible with Religion?" Lew Rockwell. </ref> त्यांनी स्वतःचे वर्णन "अज्ञेयवादी आणि सुधारणावादी यहूदी यांचे मिश्रण" असे केले. <ref name="Raimondo2000-67">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=YBsyVMg5HToC&pg=PA67|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|page=67|access-date=June 28, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20191016074204/https://books.google.com/books?id=YBsyVMg5HToC&pg=PA67|archive-date=October 16, 2019}}</ref> स्वतःला अज्ञेयवादी आणि [[नास्तिकता|नास्तिक]] म्हणून ओळखत असूनही, ते "धर्माबद्दलच्या वामपंथी स्वातंत्र्यवादी शत्रुत्वावर" टीका करत होते. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: the Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-57392809-0|page=326|quote=In the same letter, he reiterates his atheism: "On the religion question, we paleolibertarians are not theocrats," he writes. "Obviously, I could not be myself, both as a libertarian and as an atheist." However, he continued, "the left-libertarian hostility to religion, based as it is on ignorance and the bitterness of "aging adolescent rebels against bourgeois America", is "monstrous."}}</ref> रोथबार्ड यांच्या उत्तरार्धात, त्यांच्या अनेक मित्रांना वाटत होते की ते [[कॅथलिक चर्च|कॅथलिक धर्म]] स्वीकारतील, पण त्यांनी तसे कधीच केले नाही. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Murray Rothbard|last=Casey|first=Gerard|publisher=Continuum|year=2010|isbn=978-1-4411-4209-2|editor-last=Meadowcroft|editor-first=John|series=Major Conservative and Libertarian Thinkers|volume=15|location=London|page=15|author-link=Gerard Casey (philosopher)}}</ref> === मृत्यू === ७ जानेवारी १९९५ रोजी, मॅनहॅटनमधील सेंट ल्यूक्स-रुझवेल्ट हॉस्पिटल सेंटरमध्ये, वयाच्या ६८ व्या वर्षी [[हृदयाघात|हृदयविकाराच्या झटक्याने]] रोथबार्ड यांचे निधन झाले. <ref name="nytimes">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|title=Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68|last=Stout|first=David|date=January 11, 1995|website=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|archive-date=September 5, 2019|access-date=July 3, 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStout1995">Stout, David (January 11, 1995). [https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html "Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68"]. ''[[न्यू यॉर्क टाइम्स|The New York Times]]''. Archived from [https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html the original] on September 5, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 3,</span> 2025</span>.</cite></ref> ''[[न्यू यॉर्क टाइम्स|न्यू यॉर्क टाइम्सच्या]]'' मृत्युलेखामध्ये रोथबार्ड यांना "एक अर्थशास्त्रज्ञ आणि सामाजिक तत्त्वज्ञ, ज्यांनी सरकारी हस्तक्षेपाविरुद्ध वैयक्तिक स्वातंत्र्याचा जोरदार बचाव केला" असे म्हटले आहे. <ref name="nytimes" /> मिसेस संस्थेचे अध्यक्ष ल्यू रॉकवेल यांनी ''न्यू यॉर्क टाइम्सला'' सांगितले की रोथबार्ड हे "दक्षिणपंथी अराजकवादाचे संस्थापक" होते. <ref name="nytimes" /> धाकटे विल्यम फ्रॅं. बकले यांनी ''नॅशनल रिव्ह्यूमध्ये'' एक टीकात्मक मृत्युलेख लिहिला, ज्यात त्यांनी रोथबार्ड यांच्या "सदोष निर्णयक्षमतेवर" आणि [[शीत युद्ध|शीतयुद्धावरील]] मतांवर टीका केली. <ref name="Casey">{{स्रोत पुस्तक|title=Murray Rothbard|last=Casey|first=Gerard|publisher=Continuum|year=2010|isbn=978-1441142092|editor-last=Meadowcroft|editor-first=John|series=Major Conservative and Libertarian Thinkers|volume=15|location=London|pages=4–5, 129|author-link=Gerard Casey (philosopher)}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCasey2010">[[Gerard Casey (philosopher)|Casey, Gerard]] (2010). Meadowcroft, John (ed.). ''Murray Rothbard''. Major Conservative and Libertarian Thinkers. Vol.&nbsp;15. London: Continuum. pp.&nbsp;<span class="nowrap">4–</span>5, 129. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1441142092|<bdi>978-1441142092</bdi>]].</cite></ref> : मिसेस संस्थेमधील हॉप, रॉकवेल आणि रोथबार्ड यांच्या इतर सहकाऱ्यांनी वेगळे मत मांडले आणि असा युक्तिवाद केला की ते इतिहासातील सर्वात महत्त्वाच्या तत्त्वज्ञांपैकी एक होते. <ref name="Murray N. Rothbard, In Memoriam">''[http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf Murray N. Rothbard, In Memoriam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141220074229/http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf}}'', Preface by JoAnn Rothbard, edited by Llewellyn H. Rockwell, Jr, published by Ludwig von Mises Institute, 1995.</ref> == मते == === ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्र === रोथबार्ड हे त्यांचे गुरू लुडविग फॉन मिसेस यांच्या ऑस्ट्रियन संप्रदायाचे समर्थक आणि अभ्यासक होते. मिसेसप्रमाणेच, रोथबार्ड यांनी अर्थशास्त्रात वैज्ञानिक पद्धतीचा वापर नाकारला आणि अर्थमिती, अनुभवजन्य व सांख्यिकीय विश्लेषण आणि मुख्य प्रवाहातील सामाजिक विज्ञानाची इतर साधने या क्षेत्राबाहेरची आहेत असे मानले (आर्थिक इतिहास ती साधने वापरू शकतो, पण प्रत्यक्ष अर्थशास्त्र नाही). <ref name="mises.org">Rothbard, Murray (1976). [https://mises.org/rothbard/praxeology.pdf ''Praxeology: The Methodology of Austrian Economics''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140731160019/http://mises.org/rothbard/praxeology.pdf}}. Mises.org</ref> त्याऐवजी त्यांनी मिसेस यांची पूर्णपणे ''पूर्व-अनुभवी'' पद्धती असलेल्या कृतीशास्त्र स्वीकार केला. कृतीशास्त्र आर्थिक नियमांना भूमितीय किंवा गणितीय स्वयंसिद्धांसारखे मानते: जे निश्चित, अपरिवर्तनीय, वस्तुनिष्ठ आणि तार्किक विचाराने ओळखता येण्यासारखे असतात. <ref name="mises.org" /> <sup class="noprint Inline-Template noprint Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs a reference to an independent source. (March 2023)">स्वतंत्र स्रोताची आवश्यकता आहे</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> मिसेसी अर्थशास्त्रज्ञ हान्स-हेर्मन हॉप यांच्या मते, वैज्ञानिक पद्धत आणि [[अनुभववाद|अनुभववादाचा]] त्याग करणे हे मिसेसी दृष्टिकोनाला "इतर सर्व सध्याच्या आर्थिक संप्रदायांपासून" वेगळे करते, ज्या मिसेसी दृष्टिकोनाला "अंधश्रद्धाळू आणि अशास्त्रीय" म्हणून नाकारतात. चॅपमन विद्यापीठ आणि अर्थिक अभ्यासाठी संस्थेचे मार्क स्काउसेन, जे मुख्य प्रवाहातील अर्थशास्त्राचे टीकाकार आहेत, <ref name="mises">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/media/2938/Where-Modern-Economics-Went-Wrong|title=Where Modern Economics Went Wrong|website=mises.org|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140916033639/http://mises.org/media/2938/Where-Modern-Economics-Went-Wrong|archive-date=September 16, 2014|access-date=August 28, 2017}}</ref> रोथबार्ड यांची प्रतिभावान, त्यांची लेखनशैली प्रभावी, त्यांचे आर्थिक युक्तिवाद बारिक आणि तार्किकदृष्ट्या कठोर आणि त्यांची मिसेसियन कार्यपद्धती योग्य असल्याचे कौतुक करतात. <ref name=":3">Mark Skousen. ''[https://books.google.com/books?id=6sisXMv_AecC&pg=PA390 The Making of Modern Economics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160527151449/https://books.google.com/books?id=6sisXMv_AecC&lpg=PP1&pg=PA390}}'' (M.E. Sharpe, 2009, p. 390). Skousen writes that Rothbard "refused to write for the academic journals."</ref> पण स्काउसेन हे मान्यही करतात की रोथबार्ड हे मुख्य प्रवाहातील अर्थशास्त्राच्या "शाखेच्या बाहेर" होते आणि त्यांच्या वैचारिक मंडळाबाहेर त्यांच्या कार्याकडे दुर्लक्ष झाले. रोथबार्ड यांनी ऑस्ट्रियन व्यवसाय चक्र सिद्धांतावर विस्तृतपणे लिहिले आणि या दृष्टिकोनाचा भाग म्हणून, त्यांनी मध्यवर्ती बँकिंग, वैध चलन आणि आंशिक-राखीव बँकिंगला तीव्र विरोध केला, तसेच [[सुवर्ण विनिमय परिमाण|सुवर्ण मानक]] आणि बँकांसाठी १००% राखीव निधीच्या आवश्यकतेचे समर्थन केले. <ref name="Mystery">{{स्रोत पुस्तक|url=https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The|title=The Mystery of Banking|last=Rothbard|first=Murray|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2008|isbn=978-1933550282|edition=2nd|location=Auburn, AL|pages=111–13|access-date=September 13, 2014|orig-year=1983|archive-url=https://web.archive.org/web/20140914003927/https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The|archive-date=September 14, 2014}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRothbard2008">Rothbard, Murray (2008) [1983]. [https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The ''The Mystery of Banking''] (2nd&nbsp;ed.). Auburn, AL: [[Ludwig von Mises Institute]]. pp.&nbsp;<span class="nowrap">111–</span>13. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1933550282|<bdi>978-1933550282</bdi>]]. [https://web.archive.org/web/20140914003927/https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The Archived] from the original on September 14, 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">September 13,</span> 2014</span>.</cite></ref> : ८९-९४, ९६-९७ <ref name="Gordon">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/about/3249|title=Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)|last=Gordon|first=David|authorlink=David Gordon (philosopher)|date=February 26, 2007|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249|archive-date=February 2, 2012|access-date=August 13, 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (February 26, 2007). [https://mises.org/about/3249 "Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)"]. [[Ludwig von Mises Institute]]. [https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249 Archived] from the original on February 2, 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 13,</span> 2013</span>.</cite></ref> <ref name="golddollar">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/daily/1829|title=The Case for a 100 Percent Gold Dollar|last=Rothbard|first=Murray|year=1991|publisher=Ludwig von Mises Institute|orig-year=1962|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130801065845/http://mises.org/daily/1829|archive-date=August 1, 2013|access-date=August 13, 2013}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/north/north769.html|title=What Is Money? Part 5: Fractional Reserve Banking|last=North|first=Gary|authorlink=Gary North (economist)|date=October 10, 2009|publisher=LewRockwell.com|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140313211006/http://archive.lewrockwell.com/north/north769.html|archive-date=March 13, 2014|access-date=August 13, 2013}}</ref> === नैतिकता === [[चित्र:Ludwig_von_Mises.jpg|इवलेसे|लुडविग फॉन मिसेस]] जरी रोथबार्ड यांनी त्यांच्या सामाजिक सिद्धांतासाठी आणि अर्थशास्त्रासाठी लुडविग फॉन मिसेसची निगमनात्मक पद्धत स्वीकारली असली तरी, <ref>Grimm, Curtis M.; Hunn, Lee; Smith, Ken G. ''Strategy as Action: Competitive Dynamics and Competitive Advantage''. New York: Oxford University Press. 2006. p. 43 {{ISBN?}}</ref> नीतीशास्त्राच्या प्रश्नावर ते मिसेसपेक्षा वेगळे होते. विशेषतः, त्यांनी मिसेसचा हा विश्वास नाकारला की नैतिक मूल्ये व्यक्तिनिष्ठ राहतात आणि तत्त्व-आधारित, [[नैसर्गिक कायदा|नैसर्गिक कायद्याच्या]] तर्काच्या बाजूने उपयुक्ततावादाला विरोध केला. आपल्या मुक्त-बाजारपेठी विचारांच्या समर्थनार्थ, मिसेसने उपयुक्ततावादी आर्थिक युक्तिवादांचा वापर करून असा दावा केला की हस्तक्षेपवादी धोरणांमुळे समाजाची स्थिती बिघडते. रोथबार्ड यांनी प्रतिवाद केला की हस्तक्षेपवादी धोरणांमुळे, काही सरकारी कर्मचारी आणि सामाजिक कार्यक्रमांच्या लाभार्थ्यांसह, काही लोकांना प्रत्यक्षात फायदा होतो. म्हणून, मिसेसच्या विपरीत, रोथबार्ड यांनी मुक्त बाजारपेठेसाठी वस्तुनिष्ठ, नैसर्गिक-कायद्याच्या आधाराचा युक्तिवाद केला. <ref name="Essential">{{स्रोत पुस्तक|url=https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|title=The Essential Rothbard|last=Gordon|first=David|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2007|isbn=978-1-933550-10-7|location=Auburn, Alabama|oclc=123960448|author-link=David Gordon (philosopher)|access-date=July 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|archive-date=May 22, 2021}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (2007). [https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf ''The Essential Rothbard''] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Auburn, Alabama: [[Ludwig von Mises Institute]]. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-933550-10-7|<bdi>978-1-933550-10-7</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/123960448 123960448]. [https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf Archived] <span class="cs1-format">(PDF)</span> from the original on May 22, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 7,</span> 2021</span>.</cite></ref> त्यांनी या तत्त्वाला " स्व-मालकी " म्हटले, ही कल्पना [[जॉन लॉक|जॉन लॉकच्या]] लेखनावर ढोबळपणे आधारित केली आणि तसेच अभिजात उदारमतवाद आणि जुन्या दक्षिणपंथी साम्राज्यविरोधातून संकल्पना घेतल्या. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> : १३४  रोथबार्ड यांनी मूळ विनियोगासाठी मालमत्तेचा श्रम सिद्धांत स्वीकारला <ref>Dominiak, Łukasz. (2017). "Libertarianism and Original Appropriation". Historia i Polityka22: 43‒56. </ref> <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Dominiak|first=Łukasz|year=2023|title=Mixing Labor, Taking Possession, and Libertarianism: Response to Walter Block|url=https://repozytorium.umk.pl/server/api/core/bitstreams/ca04b8ba-40df-4c1f-8b46-1acc0f84213b/content|journal=Studia z Historii Filozofii|volume=14|issue=3|pages=169–195|doi=10.12775/szhf.2023.026|archive-url=https://web.archive.org/web/20251121112652/https://repozytorium.umk.pl/server/api/core/bitstreams/ca04b8ba-40df-4c1f-8b46-1acc0f84213b/content|archive-date=21 November 2025}}</ref> परंतु लॉकची अट नाकारली, असा युक्तिवाद करत की जर एखादी व्यक्ती मालकी नसलेल्या जमिनीमध्ये आपले श्रम मिसळते, तर ती व्यक्ती कायमची योग्य मालक बनते आणि त्या वेळेनंतर, ती खाजगी मालमत्ता बनते जी केवळ व्यापार किंवा देणगीद्वारे हस्तांतरित होऊ शकते. <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Kyriazi|first=Harold|year=2004|title=31 Reckoning with Rothbard|journal=American Journal of Economics and Sociology|volume=63|issue=2|pages=451–84|doi=10.1111/j.1536-7150.2004.00298.x}}</ref> रोथबार्ड समतावादाचे प्रखर टीकाकार होते. रोथबार्डच्या १९७४ च्या ''नैसर्गाविरुद्ध बंड हे समतावाद आणि इतर लेख(इगॅलिटेरियनिझम ॲज अ रिव्होल्ट अगेन्स्ट नेचर अँड अदर एसेज)'' या पुस्तकातील शीर्षक निबंधात म्हटले आहे: "समानता ही नैसर्गिक व्यवस्थेत नाही, आणि प्रत्येकाला प्रत्येक बाबतीत (कायद्यासमोर वगळता) समान बनवण्याच्या मोहिमेचे निश्चितपणे विनाशकारी परिणाम होतील." <ref>George C. Leef, [http://www.fee.org/the_freeman/detail/egalitarianism-as-a-revolt-against-nature-and-other-essays-by-murray-rothbard-edited-by-david-gordon#axzz2i8c6D5oO "Book Review of ''Egalitarianism as a Revolt Against Nature and Other Essays'' by Murray Rothbard", edited by David Gordon (2000 ed.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019180503/http://www.fee.org/the_freeman/detail/egalitarianism-as-a-revolt-against-nature-and-other-essays-by-murray-rothbard-edited-by-david-gordon#axzz2i8c6D5oO}}, ''[[The Freeman (publication)|The Freeman]]'', July 2001.</ref> त्यात रोथबार्डने लिहिले: "समतावादी वामपंथाच्या केंद्रस्थानी हा विचित्र विश्वास आहे की वास्तवाला कोणतीही रचना नाही; की संपूर्ण जग एक कोरी पाटी आहे जी केवळ मानवी इच्छेच्या वापराने कोणत्याही क्षणी कोणत्याही इच्छित दिशेने बदलली जाऊ शकते." <ref>Rothbard, Murray (2003). [http://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard31.html "Egalitarianism as a Revolt Against Nature and Other Essays"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150618045321/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard31.html}}, essay published in full at [[Lewrockwell.com]]. See also Rothbard's essay [https://mises.org/daily/3007 "The Struggle Over Egalitarianism Continues"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140914021835/https://mises.org/daily/3007}}, the 1991 introduction to republication of ''Freedom, Inequality, Primitivism, and the Division of Labor'', [[Ludwig Von Mises Institute]], 2008. </ref> [[नोआम चॉम्स्की|नोम चॉम्स्कींनी]] रोथबार्ड यांच्या आदर्श समाजावर टीका करताना म्हटले की, "हे एक असे द्वेषपूर्ण जग आहे की, कोणत्याही माणसाला त्यात राहण्याची इच्छा होणार नाही... सगळ्यात पहिले, ते एका क्षणासाठीही काम करू शकणार नाही—आणि जरी ते करू शकले असते, तरी तुम्हाला फक्त तिथून बाहेर पडावेसे वाटेल, किंवा आत्महत्या करावीशी वाटेल किंवा असेच काहीतरी." <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=TykKulVqY9UC|title=Understanding Power: The Indispensable Chomsky|last=Schoeffel|first=John|last2=Chomsky|first2=Noam|date=2011|publisher=ReadHowYouWant.com|isbn=978-1-4587-8817-7|language=en|access-date=October 31, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806062507/https://books.google.com/books?id=TykKulVqY9UC|archive-date=August 6, 2020}}</ref> तत्त्वज्ञ जेम्स वे. चाइल्ड यांनी तर रोथबार्ड आणि तशा इतर स्वातंत्र्यवादी फसवणुकीचा निकष टिकवू शकतात की नाही यावरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Child|first=James W|date=July 1994|title=Can libertarianism sustain a fraud standard?|url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/293652?journalCode=et|journal=Ethics|volume=104|issue=4|pages=722–738|doi=10.1086/293652|url-access=subscription}}</ref> <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Ferguson|first=Benjamin|date=July 2018|title=Can Libertarians Get Away with Fraud?|journal=Economics and Philosophy|volume=34|issue=2|pages=165–184|doi=10.1017/S0266267117000311|doi-access=free}}</ref> === अराजक-भांडवलशाही === अराजक-भांडवलवाद्यांच्या मते, विविध सिद्धांतकारांनी अराजक-भांडवलशाहीसारखे कायदेशीर तत्त्वज्ञान मांडले आहे; तथापि, १९७१ मध्ये "अराजक-भांडवलशाही" आणि "अराजक-भांडवलवाद" या संज्ञा रोथबार्ड यांनी तयार केल्याचे श्रेय दिले जाते (जरी "अराजक-भांडवलशाही" हा शब्द कार्ल हेस यांच्या 1969 च्या ''राजनीतिचा मृत्यु (द डेथ ऑफ पॉलिटिक्स)'' या निबंधात सर्वात आधी आढळला होता)''.'' <ref name="HessDoP">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://fare.tunes.org/books/Hess/dop.html|title=The Death of Politics|last=Hess|first=Karl|date=2003|website=Faré's Home Page|publisher=Playboy|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802164945/http://fare.tunes.org/books/Hess/dop.html|archive-date=August 2, 2019|access-date=9 October 2023|quote=Laissez-faire capitalism, or '''anarchocapitalism''' [sic], is simply the economic form of the libertarian ethic. Laissez-faire capitalism encompasses the notion that men should exchange goods and services, without regulation, solely on the basis of value for value. It recognizes charity and communal enterprises as voluntary versions of this same ethic. Such a system would be straight barter, except for the widely felt need for a division of labor in which men, voluntarily, accept value tokens such as cash and credit. Economically, this system is anarchy, and proudly so.}}</ref> <ref name="Johnson2015">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://c4ss.org/content/39997|title=Karl Hess on Anarcho-Capitalism|last=Johnson|first=Charles|date=28 August 2015|website=Center for a Stateless Society|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231004131548/https://c4ss.org/content/39997|archive-date=October 4, 2023|access-date=9 October 2023|quote=In fact, the earliest documented, printed use of the word "anarcho-capitalism" that I can find [...] actually comes neither from Wollstein nor from Rothbard, but from Karl Hess's manifesto "The Death of Politics," which was published in ''Playboy'' in March, 1969.]}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="The material near this tag may rely on a self-published source. (November 2023)">स्वयं-प्रकाशित स्रोत?</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> <ref name="Leeson">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=_pQ4DwAAQBAJ&pg=PA180|title=Hayek: A Collaborative Biography, Part IX: The Divine Right of the 'Free' Market|last=Leeson|first=Robert|publisher=Springer|year=2017|isbn=978-3-319-60708-5|page=180|quote=To the original 'anarchocapitalist' (Rothbard coined the term) [...].|access-date=November 27, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230425065230/https://books.google.com/books?id=_pQ4DwAAQBAJ&pg=PA180|archive-date=April 25, 2023}}</ref> <ref name="Flood2010">Flood, Anthony (2010). [http://anthonyflood.com/rothbardknowyourrights.htm Untitled preface to Rothbard's "Know Your Rights"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110811135031/http://anthonyflood.com/rothbardknowyourrights.htm}}, originally published in ''WIN: Peace and Freedom through Nonviolent Action'', Volume 7, No. 4, 1 March 1971, 6–10. Flood's quote: "Rothbard's neologism, 'anarchocapitalism,' probably makes its first appearance in print here."</ref> त्याने ऑस्ट्रियन संप्रदाय, अभिजात उदारमतवाद आणि १९व्या शतकातील अमेरिकेच्या व्यक्तिवादी अराजकतावादी यांच्या घटकांचे संश्लेषण करून अराजकतावादाचे एक दक्षिणपंथी स्वरूप तयार केले. <ref>''Blackwell Encyclopaedia of Political Thought'', 1987, {{ISBN|978-0-631-17944-3}}, p. 290; quote: "A student and disciple of the Austrian economist Ludwig von Mises, Rothbard combined the laissez-faire economics of his teacher with the absolutist views of human rights and rejection of the state he had absorbed from studying the individualist American anarchists of the 19th century such as Lysander Spooner and Benjamin Tucker."</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Hayek: A Collaborative Biography, Part IX: The Divine Right of the 'Free' Market|last=Robert Leeson|publisher=Springer|year=2017|isbn=978-3-319-60708-5|page=180|quote=To the original 'anarchocapitalist' (Rothbard coined the term) [...].}}</ref> <ref name=":11">{{जर्नल स्रोत|last=Jensen|first=Jacob|date=April 2022|title=Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism|url=https://muse.jhu.edu/article/855169|journal=Journal of the History of Ideas|language=en|volume=83|issue=2|pages=315–32|doi=10.1353/jhi.2022.0015|issn=1086-3222|pmid=35603616|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169|archive-date=July 12, 2022|access-date=April 17, 2023}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFJensen2022">Jensen, Jacob (April 2022). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://muse.jhu.edu/article/855169 "Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism"]</span>. ''Journal of the History of Ideas''. '''83''' (2): <span class="nowrap">315–</span>32. [[डिजीटल ऑब्जेक्ट आयडेंटीफायर|doi]]:[[doi:10.1353/jhi.2022.0015|10.1353/jhi.2022.0015]]. [[आयएसएसएन|ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/1086-3222 1086-3222]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35603616 35603616]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:248985277 248985277]. [https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169 Archived] from the original on July 12, 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 17,</span> 2023</span>.</cite></ref> त्यांचे शिष्य हान्स-हेर्मन हॉप यांच्या मते, "रोथबार्ड यांच्याशिवाय उल्लेख करण्यासारखी कोणतीही अराजक-भांडवलशाही चळवळ अस्तित्वात नसती". <ref name="H-H Hoppe">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/hoppe/hoppe5.html|title=Anarcho-Capitalism: An Annotated Bibliography|last=Hoppe|first=Hans-Hermann|authorlink=Hans-Hermann Hoppe|date=December 31, 2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140111070712/http://archive.lewrockwell.com/hoppe/hoppe5.html|archive-date=January 11, 2014|access-date=June 2, 2013}}</ref> ल्यू रॉकवेल यांनी एका श्रद्धांजलीपर लेखात रोथबार्ड यांना, त्यांनी वर्णन केलेल्या "स्वातंत्र्यवादी अराजकतावाद" च्या सर्व विविध प्रवाहांचा "विवेक" म्हटले आहे आणि सांगितले की त्यांचे समर्थक अनेकदा त्यांच्या उदाहरणाने वैयक्तिकरित्या प्रेरित झाले होते. <ref>Rockwell, Llewellyn (1995). [http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf "Murray N. Rothbard: In Memoriam."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141220074229/http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf}} p. 117</ref> १९४० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात पदव्युत्तर शिक्षण घेत असताना, रोथबार्ड यांनी विचार केला की स्वातंत्र्यवादी आणि ''अनिर्बंध'' तत्त्वांचे कठोर पालन करण्यास राज्याचे पूर्णपणे उच्चाटन करणे आवश्यक आहे तरी का. त्यांनी अर्थव्यव्सस्थेच्या अभ्यासासाठी संस्थेचे संस्थापक बाल्डी हार्पर यांना भेट दिली, <ref name="The Encyclopedia of Libertarianism by Hamowy">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&q=libertarian+encyclopedia|title=The Encyclopedia of Libertarianism|date=2008|publisher=Sage|isbn=978-1-4129-6580-4|editor-last=[[Ronald Hamowy]]|location=Thousand Oaks, CA|page=623|access-date=November 4, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415022033/https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&q=libertarian+encyclopedia|archive-date=April 15, 2021}}{{स्रोत बातमी|last=Rothbard|first=Murray N.|title=Floyd Arthur 'Baldy' Harper, RIP|date=August 17, 2007|work=Mises Daily}}</ref> ज्यांना कोणत्याही सरकारच्या गरजेबद्दल शंका होती. रोथबार्ड म्हणाले की या काळात, ते लायसँडर स्पूनर आणि बेंजामिन टक्कर यांसारख्या १९ व्या शतकातील अमेरिकेच्या व्यक्तिवादी अराजकतावाद्यांनी आणि बेल्जियन अर्थशास्त्रज्ञ गुस्ताव्ह द मोलिनारी यांनी प्रभावित झाले होते, ज्यांनी अशी प्रणाली कशी कार्य करू शकते याबद्दल लिहिले होते. <ref name="Essential">{{स्रोत पुस्तक|url=https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|title=The Essential Rothbard|last=Gordon|first=David|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2007|isbn=978-1-933550-10-7|location=Auburn, Alabama|oclc=123960448|author-link=David Gordon (philosopher)|access-date=July 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|archive-date=May 22, 2021}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (2007). [https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf ''The Essential Rothbard''] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Auburn, Alabama: [[Ludwig von Mises Institute]]. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-933550-10-7|<bdi>978-1-933550-10-7</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/123960448 123960448]. [https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf Archived] <span class="cs1-format">(PDF)</span> from the original on May 22, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 7,</span> 2021</span>.</cite></ref> अशाप्रकारे, त्यांनी "मिसेसच्या अनिर्बंध अर्थशास्त्राला व्यक्तिवादी अराजकतावाद्यांच्या मानवाधिकारांच्या निरंकुश विचारांशी आणि राज्याच्या नकाराशी जोडले." <ref name="Miller">{{स्रोत पुस्तक|title=Blackwell Encyclopaedia of Political Thought|publisher=[[Blackwell Publishing]]|year=1991|isbn=978-0-631-17944-3|editor-last=Miller|editor-first=David|editor-link=David Miller (political theorist)|page=290}}</ref> एडवर्ड स्ट्रिंगहॅमच्या मते: "१९४० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात, मरे रोथबार्ड यांनी ठरवले की खाजगी-मालमत्ता अराजकतावाद हा मुक्त-बाजारपेठ विचारांचा तार्किक निष्कर्ष आहे [...]." <ref name="Stringham2007">{{स्रोत पुस्तक|title=Anarchy and the Law: The Political Economy of Choice|last=Stringham|first=Edward Peter|publisher=Transaction Publishers|year=2007|location=New Brunswick, NJ|page=3|chapter=Chapter 1: Introduction|chapter-url=https://deliverypdf.ssrn.com/delivery.php?ID=241124005024104084119023003122010066007003009040033092067067101077117023028084030102114017055054029044016124100023087125120022008000007082048031117095082018065072020041095026023125102088018095067108021106075117108123010108108003084003077099006003082&EXT=pdf&INDEX=TRUE}}{{मृत दुवा}} </ref> === वंश, लिंग आणि नागरी अधिकार === जॉर्ज मेसन विद्यापीठातील इतिहासाचे सहयोगी प्राध्यापक मायकल ओ'मॅली, रोथबार्ड यांचा नागरी हक्क चळवळ आणि [[महिलांचा मताधिकार|महिला मताधिकार]] चळवळीबद्दलचा सूर "तिरस्कारपूर्ण आणि शत्रुत्वपूर्ण" असल्याचे वर्णन करतात. रोथबार्ड यांनी महिला हक्क कार्यकर्त्यांवर टीका केली, आणि कल्याणकारी राज्याच्या वाढीचे श्रेय राजकीयदृष्ट्या सक्रिय अविवाहित स्त्रियांना दिले, "ज्यांच्या दुसऱ्यांच्या कामात ढवळाढवळ करण्याच्या प्रवृत्ती घर आणि कुटुंबाच्या जबाबदाऱ्यांनी बांधलेल्या नव्हत्या". <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://mises.org/library/book/progressive-era|title=The Progressive Era|last=Rothbard|first=Murray|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2017|isbn=978-1610166744|location=Auburn, AL|pages=332|access-date=August 19, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20201023131723/https://cdn.mises.org/The%20Progressive%20Era_0.pdf|archive-date=October 23, 2020}}</ref> रोथबार्ड यांनी असा युक्तिवाद केला की पुरोगमी युगातील आणि त्यानंतरच्या विविध प्रकारच्या पुरोगामित्वाला, ज्यांना ते अमेरिकेवर एक हानिकारक प्रभाव मानत होते, त्यांचे नेतृत्व यांकी प्रोटेस्टंट (सहा [[न्यू इंग्लंड]] राज्ये आणि अपस्टेट न्यू यॉर्कमधील इंग्रजी वंशाचे [[प्रोटेस्टंट पंथ|प्रोटेस्टंट]] लोक), यहूदी स्त्रिया आणि "समलिंगी अविवाहित स्त्रिया" यांच्या युतीने केले होते. <ref>Murray N. Rothbard (August 11, 2006). [https://mises.org/daily/2225 "Origins of the Welfare State in America"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141011063900/http://mises.org/daily/2225}}. ''mises.org''.</ref> रोथबार्ड यांनी, [[स्त्रीवाद|स्त्रीवादाच्याच]] विषयावर लिहिताना म्हटले की, "अनेक अमेरिकेचे पुरुष मातृसत्ताक समाजात राहतात, जिथे पहिले 'मॉमइझम' (आईवरील अति आधार, 'आईवाद'), नंतर महिला शिक्षिका आणि त्यानंतर त्यांच्या बायकोंचे वर्चस्व असते", आणि स्त्रिया फायद्यात होत्या कारण त्यांना त्यांच्या नौऱ्यांचा पाठिंबा होता. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.rothbard.it/articles/women-liberation.pdf|title=The Great Women's Liberation Issue: Setting It Straight|last=Rothbard|first=Murray Newton|date=May 1970|publisher=Individualist}}</ref> रोथबार्ड यांचा स्त्रीवादाबद्दलचा नकारात्मक दृष्टिकोन १९९१ च्या 'महान थॉमस आणि हिल कार्यक्रम: भयानक विभागाला थांबवणे'''(द ग्रेट थॉमस अँड हिल शो: स्टॉपिंग द मॉन्स्ट्रस रेजिमेंट)'' या लेखातही आढळतो, जिथे त्यांनी लिहिले, "माझ्या नास्तिक स्वातंत्र्यवादी मित्रांना दुखावण्याचा धोका पत्करूनही, मला वाटते की हे दररोज अजून स्पष्ट होत आहे की पुराणमतवादी बरोबर आहेत: की प्रत्येक समाजात कोणता ना कोणता धर्म प्रभावी ठरणार आहे. आणि जर, उदा., ख्रिस्ती धर्माचा तिरस्कार करून त्याला बाहेर फेकले गेले, तर धर्माचे कोणतेतरी भयानक स्वरूप त्याची जागा घेणार आहे: मग तो साम्यवाद असो, न्यू एज गूढवाद असो, स्त्रीवाद असो किंवा वामपंथी शुद्धतावाद असो. मानवी स्वभावाच्या या मूलभूत सत्याला टाळण्यात काही अर्थ नाही." <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch69.html|title=THE GREAT THOMAS & HILL SHOW: STOPPING THE MONSTROUS REGIMENT|last=Rothbard|first=Murray Newton|date=December 1991|website=archive.lewrockwell.com}}</ref> रोथबार्ड यांनी "संपूर्ण 'नागरी हक्क' रचना" काढून टाकण्याची मागणी केली, जी त्यांच्या मते "प्रत्येक अमेरिकेच्या नागरिकाच्या मालमत्तेच्या हक्कांना पायदळी तुडवते." त्यांनी १९६४ चा नागरी हक्क कायदा, ज्यात रोजगारातील भेदभावासंबंधीच्या शीर्षक ७ चा होता, रद्द करण्याच्या बाजूने सातत्याने मत मांडले, <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch69.html|title=The Great Thomas & Hill Show: Stopping the Monstrous Regiment|website=archive.lewrockwell.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170418134336/https://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch69.html|archive-date=April 18, 2017|access-date=July 31, 2016}}</ref> आणि शाळांचे राज्य-अनिवार्य एकीकरण स्वातंत्र्यवादी तत्त्वांचे उल्लंघन करते या कारणास्तव ''ब्राउन विरुद्ध शिक्षण मंडळ'' हा निर्णय रद्द करण्याची मागणी केली. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lewrockwell.com/2015/11/lew-rockwell/open-borders-assault-private-property/|title=Open Borders Are an Assault on Private Property – LewRockwell LewRockwell.com|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160604161028/https://www.lewrockwell.com/2015/11/lew-rockwell/open-borders-assault-private-property/|archive-date=June 4, 2016|access-date=July 31, 2016}}</ref> "दक्षिणपंथी लोकवाद" नावाच्या एका निबंधात, रोथबार्ड यांनी "मध्यम आणि कामगार वर्गापर्यंत पोहोचण्यासाठी" काही उपाययोजना प्रस्तावित केल्या, ज्यात पोलिसांना "रस्त्यावरील गुन्हेगारांवर" कठोर कारवाई करण्याचे आवाहन करणे होते. त्यांनी लिहिले की "पोलिसांना मोकळे सोडले पाहिजे" आणि "त्यांना तात्काळ शिक्षा देण्याची परवानगी दिली पाहिजे, अर्थातच चूक झाल्यास ते जबाबदार असतील". त्यांनी पोलिसांना "रस्त्यांवरील भिकारी आणि भटके लोक हटवावेत" याचेही समर्थन केले. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch5.html|title=Right-Wing Populism|website=archive.lewrockwell.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160524131828/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch5.html|archive-date=May 24, 2016|access-date=July 31, 2016}}</ref> <ref name=":15">{{स्रोत पुस्तक|title=Routledge handbook of anarchy and anarchist thought|last=Massimino|first=Cory|date=2021|publisher=Routledge, Taylor & Francis group|isbn=978-1-138-73758-7|editor-last=Chartier|editor-first=Gary|series=Routledge handbooks|location=London|chapter=Two cheers for Rothbardianism|editor-last2=Van Schoelandt|editor-first2=Chad}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMassimino2021">Massimino, Cory (2021). "Two cheers for Rothbardianism". In Chartier, Gary; Van Schoelandt, Chad (eds.). ''Routledge handbook of anarchy and anarchist thought''. Routledge handbooks. London: Routledge, Taylor & Francis group. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-138-73758-7|<bdi>978-1-138-73758-7</bdi>]].</cite></ref> रोथबार्ड यांची नागरी हक्क चळवळीतील अनेक नेत्यांबद्दल तीव्र मते होती. त्यांच्या मते कृष्णवर्णीय फुटीरतावादी [[माल्कम एक्स]] हे एक "महान कृष्णवर्णीय नेते" होते आणि एकीकरणवादी [[मार्टिन ल्यूथर किंग|मार्टिन ल्यूथर किंग ज्युनियर]] यांना श्वेतवर्णीय लोकांना पसंत होते कारण ते "विकसित होत असलेल्या निग्रो क्रांतीवरील प्रमुख प्रतिबंधक शक्ती होते". <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> जेकब जेन्सेन लिहितात की, १९६० च्या दशकातील रोथबार्ड यांची भाष्ये, ज्यात विभक्त समुदायांमध्ये "ब्लॅक पॉवर" आणि "व्हाइट पॉवर" या दोन्हींना मान्यता दिली होती, ती वांशिक विलगीकरणाला पाठिंबा देण्यासारखीच होती. {{Sfn|Jensen|2022}} १९९३ मध्ये, रोथबार्ड यांनी "विभक्त कृष्णवर्णीय राष्ट्रा"ची संकल्पना नाकारली आणि विचारले, "कोणाला असे वाटते का की... नवीन आफ्रिका अमेरिकेकडून कोणत्याही मोठ्या "परकीय मदती"शिवाय स्वतःच्या बळावर पुढे जाण्यास समाधानी असेल?" <ref>Rothbard, Murray N. (February 1993). [http://archive.lewrockwell.com/1970/01/murray-n-rothbard/their-malcolm-and-mine/ "Their Malcolm ... and Mine."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220330013408/http://archive.lewrockwell.com/1970/01/murray-n-rothbard/their-malcolm-and-mine/}} LewRockwell.com</ref> रोथबार्ड यांनी असेही सुचवले की मार्टिन ल्यूथर किंग ज्युनियर यांना असलेला विरोध, ज्यांना त्यांनी "सक्तीचे एकीकरणवादी" म्हणून हिणवले होते, तो त्यांच्या " पारंपरिक स्वातंत्र्यवादी " राजकीय चळवळीच्या सदस्यांसाठी एक कसोटी असायला हवा. <ref>Rothbard, Murray (November 1994). [http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch16.html "Big-Government Libertarians."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170131223653/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch16.html}} ''LewRockwell.com''</ref> === युद्धाबद्दलची मते === रँडॉल्फ बॉर्नप्रमाणे, रोथबार्ड यांचा असा विश्वास होता की "युद्ध हे राज्याचे आरोग्य आहे". डेव्हिड गॉर्डन यांच्या मते, रोथबार्ड यांच्या आक्रमक परराष्ट्र धोरणाला विरोध करण्याचे हेच कारण होते. <ref name="Gordon">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/about/3249|title=Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)|last=Gordon|first=David|authorlink=David Gordon (philosopher)|date=February 26, 2007|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249|archive-date=February 2, 2012|access-date=August 13, 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (February 26, 2007). [https://mises.org/about/3249 "Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)"]. [[Ludwig von Mises Institute]]. [https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249 Archived] from the original on February 2, 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 13,</span> 2013</span>.</cite></ref> रोथबार्ड यांचा असा विश्वास होता की नवीन युद्धे थांबवणे आवश्यक आहे आणि सरकारने नागरिकांना पूर्वीच्या युद्धांमध्ये कसे ओढले हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे. "युद्ध, शांती, व राज्य" आणि "राज्याचे शरीरशास्त्र" या दोन निबंधांनी या विचारांचा विस्तार केला. रोथबार्ड यांनी विल्फ्रेदो पारेतो, गाएतानो मोस्का आणि रॉबर्ट मिशेल्स यांच्या विचारांचा उपयोग करून राज्य कर्मचारी, उद्दिष्ट्ये आणि विचारधारेचे साचा तयार केले. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://antiwar.com/stromberg/?articleid=4296|title=Murray Rothbard on States, War, and Peace: Part I|last=Stromberg|first=Joseph R.|date=January 10, 2005|publisher=[[Antiwar.com]]|orig-year=first published June 12, 2000|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110823091728/http://antiwar.com/stromberg/?articleid=4296|archive-date=August 23, 2011|access-date=May 1, 2009}} Also see [http://www.antiwar.com/stromberg/?articleid=4420 Part II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090417215914/http://antiwar.com/stromberg/?articleid=4420}}, originally published June 20, 2000.</ref> <ref>See both essays: Rothbard, Murray. [http://www.lewrockwell.com/rothbard/rothbard26.html "War, Peace, and the State"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130515223625/http://www.lewrockwell.com/rothbard/rothbard26.html}}, first published 1963; [http://www.lewrockwell.com/rothbard/rothbard62.html "Anatomy of the State"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120908063653/http://www.lewrockwell.com/rothbard/rothbard62.html}}, first published 1974.</ref> <sup class="noprint Inline-Template noprint Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs a reference to an independent source. (March 2023)">स्वतंत्र स्रोताची आवश्यकता आहे</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFATULTSORT:रॉथबार्ट, मरे}} [[वर्ग:अमेरिकन अर्थतज्ज्ञ]] [[वर्ग:इ.स. १९९५ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 1bll1bdx4nwsctlnfm5bv5nnak8sjan 2700084 2700081 2026-08-07T20:19:15Z TheonlyPuneriintown 157039 शुद्धलेखन् 2700084 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} {{बदल}} '''मरे न्यूटन रोथबार्ड''' ({{IPAc-en|US|ˈ|r|ɔː|θ|b|ɑːr|d}}; [[२ मार्च]], [[इ.स. १९२६|१९२६]] - [[७ जानेवारी]], [[इ.स. १९९५|१९९५]]) एक [[ऑस्ट्रियन आर्थिक मतवाद|ऑस्ट्रियन मतवादाचे]] अमेरिकन [[अर्थतज्ज्ञ]],<ref name="nytimes">{{cite web|url=https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|title=Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68|last=Stout|first=David|date=January 11, 1995|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|archive-date=September 5, 2019|access-date=July 3, 2025}}</ref><ref>{{cite book|title=Biographical Dictionary of American Economists|last=Lewis|first=David Charles|publisher=Thoemmes|year=2006|isbn=978-1-84371112-4|editor=Ross Emmett|chapter=Rothbard, Murray Newton (1926–1995)}}</ref><ref>{{cite book|title=Biographical Dictionary of American Economists|last=Lewis|first=David Charles|publisher=Thoemmes|year=2006|isbn=978-1-84371112-4|editor=Ross Emmett|chapter=Rothbard, Murray Newton (1926–1995)}}</ref><ref name=":12">[[Ronald Hamowy]], ed., 2008, ''[https://books.google.com/books?isbn=1412965802 The Encyclopedia of Libertarianism]'', [[Cato Institute]], Sage, {{ISBN|1-41296580-2}}, p. 62: "a leading economist of the Austrian school"; pp. 11, 365, 458: "Austrian economist".</ref> [[आर्थिक इतिहासकार]],<ref>{{cite journal|last1=Bessner|first1=Daniel|date=December 8, 2014|title=Murray Rothbard, Political Strategy, and the Making of Modern libertarianism|journal=Intellectual History Review|volume=24|issue=4|pages=441–56|doi=10.1080/17496977.2014.970371|s2cid=143391240}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Matthews|first1=Peter Hans|last2=Ortmann|first2=Andreas|date=July 2002|title=An Austrian (Mis)Reads Adam Smith: A Critique of Rothbard as Intellectual Historian|journal=Review of Political Economy|volume=14|issue=3|pages=379–92|citeseerx=10.1.1.535.510|doi=10.1080/09538250220147895|s2cid=39872371}}</ref> [[राजकीय सिद्धांतकार]],<ref name="Enemy">{{cite book|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}</ref> आणि कार्यकर्ता होते. रोथबार्ड २०व्या शतकाच्या सुरुवातीच्या अमेरिकेच्या स्वातंत्र्यवादी चळवळामध्ये एक अत्यंत महत्त्वाचे व्यक्तिमत्त्व होते, खास करून त्यातील [[दक्षिणपंथी राजकारण|दक्षिणपंथी]] भाग, आणि [[अराजक भांडवलशाही|अराजक भांडवलशाहीचे]] संस्थापक व सिद्धांतवादी होते.<ref name="Hamowy">{{cite book|title=The Encyclopedia of Libertarianism|last=Doherty|first=Brian|publisher=Sage Publications|year=2008|isbn=978-1-4129-6580-4|editor-last=Hamowy|editor-first=Ronald|editor-link=Ronald Hamowy|location=Thousand Oaks, CA|pages=10, 441–43|chapter=Rothbard, Murray (1926–1995)|author-link=Brian Doherty (journalist)}}</ref><ref name="Hamowy2">{{cite book|title=The Encyclopedia of Libertarianism|last=Doherty|first=Brian|publisher=Sage Publications|year=2008|isbn=978-1-4129-6580-4|editor-last=Hamowy|editor-first=Ronald|editor-link=Ronald Hamowy|location=Thousand Oaks, CA|pages=10, 441–43|chapter=Rothbard, Murray (1926–1995)|author-link=Brian Doherty (journalist)}}</ref><ref>{{Cite book|title=The Politics of Postanarchism|last=Newman|first=Saul|date=2010|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-3495-8|page=43|doi=10.3366/edinburgh/9780748634958.001.0001}}</ref> त्यांनी राजकीय सिद्धांत, इतिहास, अर्थशास्त्र आणि इतर विषयांवर वीसहून अधिक पुस्तके लिहिली.<ref name="Hamowy3">{{cite book|title=The Encyclopedia of Libertarianism|last=Doherty|first=Brian|publisher=Sage Publications|year=2008|isbn=978-1-4129-6580-4|editor-last=Hamowy|editor-first=Ronald|editor-link=Ronald Hamowy|location=Thousand Oaks, CA|pages=10, 441–43|chapter=Rothbard, Murray (1926–1995)|author-link=Brian Doherty (journalist)}}</ref> रोथबार्ड यांनी असा युक्तिवाद केला की "कॉर्पोरेट राज्याच्या मक्तेदारी प्रणाली" <ref>Rothbard, Murray. [http://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard40.html "The Great Society: A Libertarian Critique" ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150618045339/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard40.html}}, Lew Rockwell.</ref> द्वारे पुरविल्या जाणाऱ्या सर्व सेवा खाजगी कंपन्यांद्वारे अधिक कार्यक्षमतेने पुरविल्या जाऊ शकतात आणि लिहिले की [[राज्य]] "पद्धतशीर आणि व्यापक लूट" आहे. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Logic of Action Two: Applications and Criticism from the Austrian School|last=Rothbard|first=Murray|publisher=Edward Elgar|year=1997|isbn=978-1858985701|location=Cheltenham, UK|page=67|chapter=The Myth of Neutral Taxation}} First published in ''The Cato Journal'', Fall 1981.</ref> <ref name="Hans-Hermann Hoppe">{{स्रोत पुस्तक|title=The Ethics of Liberty|last=Hoppe|first=Hans-Hermann|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=1998|chapter=Introduction|author-link=Hans-Hermann Hoppe|access-date=September 13, 2014|chapter-url=https://mises.org/rothbard/ethics/hoppeintro.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20140914001855/https://mises.org/rothbard/ethics/hoppeintro.asp|archive-date=September 14, 2014}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Ethics of Liberty|last=Rothbard|first=Murray|publisher=[[New York University Press]]|year=2002|isbn=978-0814775066|location=New York|pages=167–68|chapter=The Nature of the State|access-date=September 13, 2014|orig-year=1982|chapter-url=https://mises.org/rothbard/ethics/twentytwo.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20140914001703/https://mises.org/rothbard/ethics/twentytwo.asp|archive-date=September 14, 2014}}</ref> त्यांनी आंशिक राखीव बँकिंगला फसवणुकीचा एक प्रकार म्हटले आणि मध्यवर्ती बँकिंगला विरोध केला. <ref name="Mystery">{{स्रोत पुस्तक|url=https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The|title=The Mystery of Banking|last=Rothbard|first=Murray|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2008|isbn=978-1933550282|edition=2nd|location=Auburn, AL|pages=111–13|access-date=September 13, 2014|orig-year=1983|archive-url=https://web.archive.org/web/20140914003927/https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The|archive-date=September 14, 2014}}</ref> त्यांनी इतर राष्ट्रांच्या कारभारात सर्व लष्करी, राजकीय आणि आर्थिक हस्तक्षेपाला स्पष्टपणे विरोध केला. <ref name="Casey">{{स्रोत पुस्तक|title=Murray Rothbard|last=Casey|first=Gerard|publisher=Continuum|year=2010|isbn=978-1441142092|editor-last=Meadowcroft|editor-first=John|series=Major Conservative and Libertarian Thinkers|volume=15|location=London|pages=4–5, 129|author-link=Gerard Casey (philosopher)}}</ref> <ref>Klausner, Manuel S. (Feb. 1973). [https://web.archive.org/web/20210913075343/https://reason.com/1973/02/01/the-new-isolationism/ "The New Isolationism."] An Interview with Murray Rothbard and [[Leonard Liggio]]. ''[[Reason (magazine)|Reason]]''. [https://reason.com/issue/february-1973/ Full issue.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913075646/https://reason.com/issue/february-1973/}} </ref> रोथबार्ड यांनी मुख्य प्रवाहातील आर्थिक पद्धती नाकारल्या आणि त्यांच्याऐवजी लुडविग वॉन मिसेस यांच्या कृतीशास्त्राचा स्वीकार केला. त्यांच्या लेखन आणि स्वातंत्र्यवादी कार्यकर्तेसोबतच, त्यांनी १९६६ पासून ब्रुकलिन तंत्रनिकेतन संस्थेमध्ये अर्धवेळ अर्थशास्त्र शिकवले आणि १९८६ नंतर नेवाडा विद्यापीठ, लास वेगास येथे एका प्रतिष्ठित पदावर शिकवले. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> <ref name=":10">{{स्रोत पुस्तक|title=American Conservatism: An Encyclopedia|publisher=ISI Books|year=2006|isbn=978-1-932236-43-9|editor-last=Frohnen|editor-first=Bruce|location=Wilmington, [[Delaware|DE]]|page=750|chapter=Rothbard, Murray (1926–95)|quote=Only after several decades of teaching at the Polytechnic Institute of New York did Rothbard obtain an endowed chair, and like that of Mises at NYU, his own at the University of Nevada at Las Vegas was established by an admiring benefactor.|editor-last2=Beer|editor-first2=Jeremy|editor-last3=Nelson|editor-first3=Jeffrey O.}}</ref> तेल उद्योगातील अब्जाधीश चार्ल्स कोच यांच्या सहकार्याने रोथबार्ड यांनी १९७० च्या दशकात केटो इन्स्टिट्यूट आणि सेंटर फॉर लिबर्टेरियन स्टडीज यांच्या स्थापनेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. <ref name="Hamowy">{{स्रोत पुस्तक|title=The Encyclopedia of Libertarianism|last=Doherty|first=Brian|publisher=Sage Publications|year=2008|isbn=978-1-4129-6580-4|editor-last=Hamowy|editor-first=Ronald|editor-link=Ronald Hamowy|location=Thousand Oaks, CA|pages=10, 441–43|chapter=Rothbard, Murray (1926–1995)|author-link=Brian Doherty (journalist)}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDoherty2008">[[Brian Doherty (journalist)|Doherty, Brian]] (2008). "Rothbard, Murray (1926–1995)". In [[Ronald Hamowy|Hamowy, Ronald]] (ed.). ''The Encyclopedia of Libertarianism''. Thousand Oaks, CA: Sage Publications. pp.&nbsp;10, <span class="nowrap">441–</span>43. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-4129-6580-4|<bdi>978-1-4129-6580-4</bdi>]].</cite></ref> त्यांनी केटो आणि कोच यांच्याशी संबंध तोडले आणि १९८२ मध्ये ल्यू रॉकवेल आणि बर्टन ब्लूमर्ट यांच्यासोबत [[अलाबामा|अलाबामामध्ये]] मिसेस संस्थेची स्थापना केली. {{Sfn|Hawley|2016|page=128-129, 164}} <ref name=":18">{{स्रोत पुस्तक|title=Marginal Revolutionaries: How Austrian economists fought the war of ideas|last=Wasserman|first=Janek|date=2019|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-24917-0|location=New Haven|pages=257}}</ref> जरी ते दक्षिणपंथी स्वातंत्र्यवादी होते, तरी रोथबार्ड [[मिल्टन फ्रीडमन]], [[आयन रँड]] आणि [[ॲडम स्मिथ]] यांचे टीकाकार होते. रोथबार्ड यांनी समतावाद आणि नागरी अधिकार चळवळीला विरोध केला आणि कल्याणकारी राज्याच्या वाढीसाठी महिलांचे मतदान आणि सक्रियतेला जबाबदार धरले. <ref name=":11">{{जर्नल स्रोत|last=Jensen|first=Jacob|date=April 2022|title=Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism|url=https://muse.jhu.edu/article/855169|journal=Journal of the History of Ideas|language=en|volume=83|issue=2|pages=315–32|doi=10.1353/jhi.2022.0015|issn=1086-3222|pmid=35603616|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169|archive-date=July 12, 2022|access-date=April 17, 2023}}</ref> <ref name=":8" /> <ref name=":5">O'Malley, Michael (2012). ''Face Value: The Entwined Histories of Money and Race in America.'' Chicago, Illinois: University of Chicago Press. पृ. २०५–०७</ref> त्यांनी [[ऐतिहासिक सुधारणावाद|ऐतिहासिक सुधारणावादाला]] प्रोत्साहन दिले आणि होलोकॉस्ट नाकारणाऱ्या हॅरी एल्मर बार्न्सांशी मैत्री केली. <ref name=":16">{{ज्ञानकोश स्रोत}} </ref> <ref name=":7">{{जर्नल स्रोत|last=Jackson|first=John P. Jr|year=2021|title=The Pre-History of American Holocaust Denial|url=https://muse.jhu.edu/article/804147|journal=American Jewish History|volume=105|issue=1|pages=25–48|doi=10.1353/ajh.2021.0002|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904004649/https://muse.jhu.edu/article/804147|archive-date=September 4, 2021|access-date=October 23, 2022}}</ref> <ref name=":17">[[Kevin D. Williamson|Williamson, Kevin D]]. (January 23, 2012). [http://www.nationalreview.com/nrd/articles/293707/courting-cranks/page/0/3?cb=1 "Courting the Cranks."]''[[National Review]]'', January 2013 ed., p. 4 {{Subscription required}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171020023729/http://www.nationalreview.com/nrd/articles/293707/courting-cranks/page/0/3?cb=1}} </ref> त्यांच्या कारकिर्दीच्या उत्तरार्धात, रोथबार्ड यांनी पारंपरिक पुराणमतवादासोबत (ज्याला ते पारंपरिक स्वातंत्र्यवाद म्हणत होते) स्वातंत्र्यवादी युतीचे समर्थन केले, दक्षिणपंथी लोकवादाला पसंती दिली आणि डेव्हिड ड्यूक व [[जोसेफ मॅककार्थी|जोसेफ मॅकार्थी]] यांना राजकीय रणनीतीसाठी आदर्श म्हणून वर्णन केले. <ref name="Paul Newsletters">{{जर्नल स्रोत|last=Sanchez|first=Julian|last2=Weigel|first2=David|date=January 16, 2008|title=Who Wrote Ron Paul's Newsletters?|url=http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage|journal=[[Reason (magazine)|Reason]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131002130521/http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage|archive-date=October 2, 2013|access-date=August 14, 2013}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Individualists: Radicals, Reactionaries, and the Struggle for the Soul of Libertarianism|last=Zwolinski|first=Matt|last2=Tomasi|first2=John|publisher=Princeton University Press|year=2023|isbn=978-0-691-15554-8|location=United Kingdom|page=244}}</ref> <ref name=":8">{{स्रोत पुस्तक|title=Right-wing critics of American conservatism|last=Hawley|first=George|date=2016|publisher=University Press of Kansas|isbn=978-0-7006-2193-4|location=Lawrence|pages=159–167}}</ref> <ref name=":15">{{स्रोत पुस्तक|title=Routledge handbook of anarchy and anarchist thought|last=Massimino|first=Cory|date=2021|publisher=Routledge, Taylor & Francis group|isbn=978-1-138-73758-7|editor-last=Chartier|editor-first=Gary|series=Routledge handbooks|location=London|chapter=Two cheers for Rothbardianism|editor-last2=Van Schoelandt|editor-first2=Chad}}</ref> २०१० च्या दशकात, अति-दक्षिणावर प्रभाव म्हणून ते पुन्हा चर्चेत आले. <ref name=":11" /> <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Slobodian|first=Quinn|author-link=Quinn Slobodian|date=November 2019|title=Anti-'68ers and the Racist-Libertarian Alliance: How a Schism among Austrian School Neoliberals Helped Spawn the Alt Right|journal=Cultural Politics|volume=15|issue=3|pages=372–86|doi=10.1215/17432197-7725521}}</ref> <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Cooper|first=Melinda|date=November 2021|title=The Alt-Right: Neoliberalism, Libertarianism and the Fascist Temptation|journal=[[Theory, Culture & Society]]|volume=38|issue=6|pages=29–50|doi=10.1177/0263276421999446}}</ref> == जीवन आणि कार्य == === शिक्षण === रोथबार्ड यांचे पालक डेव्हिड आणि रे रोथबार्ड हे अनुक्रमे पोलंड आणि रूसमधून अमेरिकेत आलेले [[ज्यू लोक|यहूदी]] स्थलांतरित होते. डेव्हिड एक रसायनशास्त्रज्ञ होते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/etexts/hhhonmnr.asp|title=Murray N. Rothbard: Economics, Science, and Liberty|last=Hoppe|first=Hans-Hermann|year=1999|publisher=The Ludwig von Mises Institute|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141102050422/https://mises.org/etexts/hhhonmnr.asp|archive-date=November 2, 2014|access-date=September 13, 2014}} Reprinted from ''15 Great Austrian Economists'', edited by Randall G. Holcombe.</ref> न्यू यॉर्क शहरातील बर्च वॅथेन लेनोक्स या खाजगी शाळेत शिकले. <ref name="Raimondo2000-34">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=YBsyVMg5HToC&pg=PA34|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books, Publishers|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|page=34|access-date=June 28, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20191016074108/https://books.google.com/books?id=YBsyVMg5HToC&pg=PA34|archive-date=October 16, 2019}}</ref> रोथबार्ड यांनी नंतर सांगितले की, [[द ब्राँक्स|ब्राँक्समध्ये]] त्यांनी शिक्षण घेतलेल्या "त्यांच्या मते अधोगतीला गेलेल्या आणि समतावादी सार्वजनिक शिक्षणव्यवस्थेपेक्षा" त्यांना बर्च वॅथेन खूप जास्त आवडत होते. <ref name="OldRight">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lewrockwell.com/1970/01/murray-n-rothbard/life-in-the-old-right/|title=Life in the Old Right|last=Rothbard|first=Murray|publisher=Lew Rockwell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170906090636/https://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard45.html|archive-date=September 6, 2017|access-date=March 16, 2015}}</ref> रोथबार्ड यांनी लिहिले की ते "[[दक्षिणपंथी राजकारण|दक्षिणपंथी]] " (" जुन्या दक्षिणपंथाचे " अनुयायी) म्हणून वाढले, त्यांचे मित्र आणि शेजारी " [[साम्यवाद|साम्यवादी]] किंवा त्यांचे समर्थक" होते. ते तरुणपणी न्यू यॉर्क युवा रिपब्लिकन क्लबचे सदस्य होते. <ref name="auto">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://nyyrc.com/history/|title=History|website=NYYRC|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012210513/https://nyyrc.com/history/|archive-date=October 12, 2019|access-date=October 15, 2019}}</ref> रोथबार्ड यांनी आपल्या वडिलांचे वर्णन एक [[व्‍यक्तिवाद|व्यक्तिवादी]] म्हणून केले आहे, ज्यांनी किमान सरकार, [[मुक्त बाजार]], [[खाजगी मालमत्ता]] आणि "स्वतःच्या कर्तृत्वाच्या बळावर प्रगती करण्याचा दृढनिश्चय... सर्व [[समाजवाद]] मला अमानुषपणे जबरदस्तीचा आणि घृणास्पद वाटला." <ref name="OldRight">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lewrockwell.com/1970/01/murray-n-rothbard/life-in-the-old-right/|title=Life in the Old Right|last=Rothbard|first=Murray|publisher=Lew Rockwell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170906090636/https://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard45.html|archive-date=September 6, 2017|access-date=March 16, 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRothbard">Rothbard, Murray. [https://www.lewrockwell.com/1970/01/murray-n-rothbard/life-in-the-old-right/ "Life in the Old Right"]. Lew Rockwell. [https://web.archive.org/web/20170906090636/https://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard45.html Archived] from the original on September 6, 2017<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 16,</span> 2015</span>.</cite></ref> १९५२ मध्ये, त्यांचे वडील न्यू जर्सीमधील टाइड वॉटर तेल शुद्धीकरण कारखान्यामध्ये, ज्याचे ते व्यवस्थापन करत होते, कामगार संपादरम्यान अडकले, ज्यामुळे संघटित कामगारांबद्दलची त्यांची नापसंती सिद्ध झाली. <ref name=":13">{{स्रोत पुस्तक|title=Radicals for capitalism : a freewheeling history of the modern American libertarian movement|last=Doherty|first=Brian|date=2007|publisher=PublicAffairs|isbn=978-1-58648-350-0|location=New York|oclc=76141517}}</ref> रोथबार्ड यांनी [[कोलंबिया विद्यापीठ|कोलंबिया विद्यापीठात]] शिक्षण घेतले, जिथे त्यांनी १९४५ मध्ये गणितात कला स्नातक (BA) पदवी आणि १९५६ मध्ये अर्थशास्त्रात विद्यावाचस्पती मिळवली. त्यांचा पहिला राजकीय सक्रिय सहभाग १९४८ मध्ये, वंशभेदवादी दक्षिण कॅरोलिनाचे स्ट्रोम थर्मंड यांच्या अध्यक्षीय प्रचार मोहिमेच्या वतीने झाला. ''दी अमेरिकन कंझर्व्हेटिव्हनुसार'', १९४८ च्या अध्यक्षीय निवडणुकीत, रोथबार्ड यांनी, "कोलंबियातील एक यहूदी विद्यार्थी म्हणून, 'स्ट्रोम थर्मंडांसाठी विद्यार्थी' नावाची शाखा स्थापन करून आपल्या सहकाऱ्यांना धक्का दिला होता, कारण त्यांचा राज्यांच्या अधिकारांवर इतका ठाम विश्वास होता". <ref>{{Cite magazine|last=McCarthy|first=Daniel|date=March 12, 2007|title=Enemies of the State|url=http://www.amconmag.com/article/2007/mar/12/00027/|magazine=[[The American Conservative]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110605015227/http://www.amconmag.com/article/2007/mar/12/00027/|archive-date=June 5, 2011|access-date=August 13, 2013}}</ref> त्यांची विद्यावाचस्पती मिळण्यास झालेला विलंब हा अंशतः त्यांचे मार्गदर्शक जोसेफ डॉर्फमन यांच्याशी झालेल्या मतभेदांमुळे आणि अंशतः आर्थर बर्न्स यांनी त्यांचा प्रबंध नाकारल्यामुळे होता. बर्न्स हे रोथबार्ड कुटुंबाचे जुने मित्र आणि [[मॅनहॅटन|मॅनहॅटनमधील]] त्यांच्या फ्लॅट वास्तूच्या शेजारी होते. बर्न्स यांनी [[ड्वाइट डी. आयझेनहॉवर|राष्ट्राध्यक्ष आयझेनहॉवर]] यांच्या आर्थिक सल्लागार परिषदेचे प्रमुख म्हणून काम पाहण्यास कोलंबिया विद्यापीठाच्या प्राध्यापक पदावरून रजा घेतल्यानंतरच रोथबार्ड यांचा प्रबंध स्वीकारण्यात आला आणि त्यांना डॉक्टरेट मिळाली. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref>:४३-४४<ref name="French">French, Doug (December 27, 2010) [https://mises.org/daily/4919/Burns-Diary-Exposes-the-Myth-of-Fed-Independence Burns Diary Exposes the Myth of Fed Independence] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140914010342/https://mises.org/daily/4919/Burns-Diary-Exposes-the-Myth-of-Fed-Independence}}, [[Ludwig von Mises Institute]] </ref> रोथबार्ड यांनी नंतर सांगितले की त्यांचे सर्व सहकारी विद्यार्थी कट्टर [[वामपंथी राजकारण|वामपंथी]] होते आणि त्यावेळी कोलंबियामध्ये असलेल्या केवळ दोन रिपब्लिकनपैकी ते एक होते. <ref name="Enemy" /> : ४  === लग्न, व्होल्कर निधी आणि शिक्षणक्षेत्र === १९४० च्या दशकात, रोथबार्ड यांनी आर्थिक शिक्षतेसाठी संस्था या विचारपीठात लिओनार्ड रीड यांच्यासाठी लेखांची छाननी केली, फ्रँक चोडोरोव्ह यांच्याशी ओळख झाली आणि अल्बर्ट जे नॉक, गॅरेट गॅरेट, इसाबेल पॅटरसन, हे. लू. मेंकेन आणि ऑस्ट्रियन संप्रदायाचे अर्थतज्ज्ञ लुडविग फॉन मिसेस यांच्या स्वातंत्र्यवादी विचारांच्या कार्यांचे विस्तृत वाचन केले. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> : ४६ <ref name=":13">{{स्रोत पुस्तक|title=Radicals for capitalism : a freewheeling history of the modern American libertarian movement|last=Doherty|first=Brian|date=2007|publisher=PublicAffairs|isbn=978-1-58648-350-0|location=New York|oclc=76141517}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDoherty2007">Doherty, Brian (2007). ''Radicals for capitalism : a freewheeling history of the modern American libertarian movement''. New York: PublicAffairs. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-58648-350-0|<bdi>978-1-58648-350-0</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/76141517 76141517].</cite></ref> १९४९ मध्ये मिसेस यांचे ''मानवी कृती (ह्युमन ॲक्शन)'' हे पुस्तक वाचून रोथबार्ड अतिशय प्रभावित झाले .<ref name=":18">{{स्रोत पुस्तक|title=Marginal Revolutionaries: How Austrian economists fought the war of ideas|last=Wasserman|first=Janek|date=2019|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-24917-0|location=New Haven|pages=257}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWasserman2019">Wasserman, Janek (2019). ''Marginal Revolutionaries: How Austrian economists fought the war of ideas''. New Haven: Yale University Press. p.&nbsp;257. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-300-24917-0|<bdi>978-0-300-24917-0</bdi>]].</cite></ref> १९५० च्या दशकात, जेव्हा मिसेस न्यू यॉर्क विद्यापीठाच्या स्टर्न व्यापारी शाळेच्या वॉल स्ट्रीट विभागात शिकवत होते, तेव्हा रोथबार्ड त्यांच्या अनौपचारिक परिसंवादाला उपस्थित राहिले. <ref name=":14" /> रोथबार्ड यांना स्वातंत्र्यवादी चळवळीला प्रोत्साहन द्यायचे होते; १९५० च्या दशकाच्या मध्यापर्यंत, त्यांनी न्यू यॉर्क शहरात 'बास्तिया मंडळ' नावाचा एक स्वातंत्र्यवादी आणि अराजकतावादी सामाजिक गट स्थापन करण्यास मदत केली. <ref name=":12" /> <ref name=":13" /> १९५० च्या दशकात ते माँट पेलरीन समाजातही सामील झाले. <ref name=":14">{{स्रोत पुस्तक|title=Crack-up capitalism: market radicals and the dream of a world without democracy|last=Slobodian|first=Quinn|date=2023|publisher=Metropolitan Books, Henry Holt and Co.|isbn=978-1-250-75390-8|edition=1st|location=New York}}</ref> रोथबार्ड यांनी विल्यम व्होल्कर निधीचे लक्ष वेधून घेतले, जो गट १९५० च्या दशकात आणि १९६० च्या दशकाच्या सुरुवातीला दक्षिणपंथी प्रोत्साहनला देण्यास आर्थिक पाठबळ त्यांनी दिले. <ref>David Gordon, 2010, ed., [https://mises.org/document/5777/Strictly-Confidential-The-Private-Volker-Fund-Memos-of-Murray-N-RothbardStrictly Confidential: The Private Volker Fund Memos of Murray N. Rothbard] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140914002006/https://mises.org/document/5777/Strictly-Confidential-The-Private-Volker-Fund-Memos-of-Murray-N-Rothbard}} Quote from Rothbard: "The Volker Fund concept was to find and grant research funds to hosts of libertarian and right-wing scholars and to draw these scholars together via seminars, conferences, etc."</ref> व्होल्कर निधीने रोथबार्ड यांना ''मानवी कृती'' हे पुस्तक अशा स्वरूपात समजावून सांगण्यास पैसे दिले, जेणेकरून महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांना मिसेसच्या विचारांची ओळख करून देता येईल; त्यांनी पैसा आणि पत यावर लिहिलेल्या एका नमुना प्रकरणाला मिसेसची मान्यता मिळाली. दहा वर्षे, व्होल्कर निधीने त्यांना "वरिष्ठ विश्लेषक" म्हणून मानधन दिले. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref>  रोथबार्ड यांनी आपले काम पुढे चालू ठेवताना, प्रकल्पाचा विस्तार केला. याचा परिणाम १९६२ मध्ये प्रकाशित झालेले ''माणूस, अर्थव्यवस्था, व राज्य(मॅन, इकॉनोमी, अँड स्टेट)'' या त्यांच्या पुस्तकात. त्यांच्या प्रकाशनानंतर, मिसेसने रोथबार्ड यांच्या कार्याची भरभरून प्रशंसा केली. <ref name="Essential">{{स्रोत पुस्तक|url=https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|title=The Essential Rothbard|last=Gordon|first=David|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2007|isbn=978-1-933550-10-7|location=Auburn, Alabama|oclc=123960448|author-link=David Gordon (philosopher)|access-date=July 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|archive-date=May 22, 2021}}</ref> राज्याच्या अस्तित्वाचे प्राथमिक समर्थन सुरक्षेला मानणाऱ्या मिसेसच्या विपरीत, रोथबार्ड यांनी १९५० च्या दशकात लष्कर, पोलीस आणि न्यायपालिकेसाठीही खाजगी बाजारपेठेचा युक्तिवाद करण्याची सुरुवात केली. <ref name=":11">{{जर्नल स्रोत|last=Jensen|first=Jacob|date=April 2022|title=Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism|url=https://muse.jhu.edu/article/855169|journal=Journal of the History of Ideas|language=en|volume=83|issue=2|pages=315–32|doi=10.1353/jhi.2022.0015|issn=1086-3222|pmid=35603616|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169|archive-date=July 12, 2022|access-date=April 17, 2023}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFJensen2022">Jensen, Jacob (April 2022). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://muse.jhu.edu/article/855169 "Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism"]</span>. ''Journal of the History of Ideas''. '''83''' (2): <span class="nowrap">315–</span>32. [[डिजीटल ऑब्जेक्ट आयडेंटीफायर|doi]]:[[doi:10.1353/jhi.2022.0015|10.1353/jhi.2022.0015]]. [[आयएसएसएन|ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/1086-3222 1086-3222]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35603616 35603616]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:248985277 248985277]. [https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169 Archived] from the original on July 12, 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 17,</span> 2023</span>.</cite></ref> रोथबार्ड यांच्या १९६३ च्या ''अमेरिकेची महामन्दी(अमेरिकास ग्रेट डिप्रेशन)'' या पुस्तकात महामंदीसाठी सरकारी धोरणांमधील अपयशाला जबाबदार धरले आणि [[भांडवलशाही]] अस्थिर असते या व्यापक मताला आव्हान दिले. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Encyclopedia of Philosophy and the Social Sciences|last=Kaldis|first=Byron|publisher=[[Sage Publications]]|year=2013|isbn=978-1506332611|location=United States|page=44}}</ref> [[चित्र:Murray_Rothbard.jpg|डावे|इवलेसे|१९५० च्या दशकात रोथबार्ड]] १९५३ मध्ये, रोथबार्ड यांनी न्यू यॉर्क शहरात जोआन बीट्रिस शुमाकर (१९२८-१९९९) <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/library/joann-beatrice-schumacher-rothbard-1928-1999|title=JoAnn Beatrice Schumacher Rothbard (1928–1999)|date=October 30, 1999|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804030902/https://mises.org/library/joann-beatrice-schumacher-rothbard-1928-1999|archive-date=August 4, 2020|access-date=July 20, 2020}}</ref> यांच्याशी लग्न केले, ज्यांना ते जोई म्हणत होते. <ref name="Essential">{{स्रोत पुस्तक|url=https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|title=The Essential Rothbard|last=Gordon|first=David|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2007|isbn=978-1-933550-10-7|location=Auburn, Alabama|oclc=123960448|author-link=David Gordon (philosopher)|access-date=July 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|archive-date=May 22, 2021}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (2007). [https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf ''The Essential Rothbard''] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Auburn, Alabama: [[Ludwig von Mises Institute]]. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-933550-10-7|<bdi>978-1-933550-10-7</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/123960448 123960448]. [https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf Archived] <span class="cs1-format">(PDF)</span> from the original on May 22, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 7,</span> 2021</span>.</cite></ref>  जोआन एक इतिहासकार, रोथबार्ड यांचे वैयक्तिक संपादक, जवळचे सल्लागार तसेच त्यांच्या रोथबार्ड बैठकांची यजमान होती. त्यांचे वैवाहिक जीवन प्रेमळ होते आणि रोथबार्ड जोआनला अनेकदा आपल्या जीवनाचा आणि कर्तृत्वाचा "अपरिहार्य आधारस्तंभ" म्हणत होते. तिच्या मते, व्होल्कर निधीच्या आश्रयामुळे रोथबार्ड यांना त्यांच्या लग्नाच्या पहिल्या १५ वर्षांत एक स्वतंत्र सिद्धांतकार आणि तज्ज्ञ म्हणून घरून काम करणे शक्य झाले. <ref>Scott Sublett, "Libertarians' Storied Guru", ''Washington Times'', July 30, 1987 </ref> १९६२ मध्ये व्होल्कर निधी कोसळला, ज्यामुळे रोथबार्ड यांना न्यू यॉर्कमधील विविध शैक्षणिक संस्थांमध्ये नोकरी शोधावी लागली. १९६६ मध्ये वयाच्या ४० व्या वर्षी त्यांना ब्रुकलिन तंत्रनिकेतन संस्थेमध्ये अभियांत्रिकी विद्यार्थ्यांना अर्थशास्त्र शिकवण्याची अर्धवेळ नोकरी मिळाली. त्या संस्थेत अर्थशास्त्र विभाग किंवा अर्थशास्त्रातील पदवी अभ्यासक्रम नव्हते आणि रोथबार्ड यांनी तेथील सामाजिक विज्ञान विभागाला "[[मार्क्सवाद|मार्क्सवादी]]" म्हणून हिणवले. त्यांचे चरित्रकार, जस्टिन रायमोंडो {{Sfn|Hawley|2016}} लिहितात की, रोथबार्ड यांना ब्रुकलिन तंत्रिकेतनात शिकवणे आवडले कारण आठवड्यातून फक्त दोन दिवस काम केल्यामुळे त्यांना स्वातंत्र्यवादी राजकारणातील घडामोडींमध्ये योगदान देण्याचे स्वातंत्र्य मिळाले. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> रोथबार्ड यांनी १९८६ पर्यंत या भूमिकेत काम केले. <ref name="nytimes">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|title=Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68|last=Stout|first=David|date=January 11, 1995|website=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|archive-date=September 5, 2019|access-date=July 3, 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStout1995">Stout, David (January 11, 1995). [https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html "Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68"]. ''[[न्यू यॉर्क टाइम्स|The New York Times]]''. Archived from [https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html the original] on September 5, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 3,</span> 2025</span>.</cite></ref> <ref name="Klein">Peter G. Klein, ed., F.A. Hayek, ''The Fortunes of Liberalism: Essays on Austrian Economics and the Ideal of Freedom'', [[University of Chicago Press]], 2012, [https://books.google.com/books?id=hrS-xhUGKHIC&pg=PA54 p. 54] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230503213142/https://books.google.com/books?id=hrS-xhUGKHIC&pg=PA54}}, {{ISBN|0-22632116-9}} </ref> तेव्हा ६० वर्षी असलेले रोथबार्ड यांनी ब्रुकलिन तंत्रिकेतन संस्था सोडून नेवाडा विद्यापीठ, लास वेगास (UNLV) येथील ली व्यापार शाळेमध्ये प्रवेश घेतला, जिथे त्यांनी एस. जे. हॉल प्रतिष्ठित अर्थव्यवस्थेचे प्राध्यापक हे पद भूषवले, जे एका स्वातंत्र्यवादी उद्योगपतीनेही दान केलेले पद होते. <ref>Rockwell, Llewellyn H. (May 31, 2007). [https://mises.org/daily/2584/ "Three National Treasures."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140914010718/https://mises.org/daily/2584/}} Mises.org</ref> <ref name=":10">{{स्रोत पुस्तक|title=American Conservatism: An Encyclopedia|publisher=ISI Books|year=2006|isbn=978-1-932236-43-9|editor-last=Frohnen|editor-first=Bruce|location=Wilmington, [[Delaware|DE]]|page=750|chapter=Rothbard, Murray (1926–95)|quote=Only after several decades of teaching at the Polytechnic Institute of New York did Rothbard obtain an endowed chair, and like that of Mises at NYU, his own at the University of Nevada at Las Vegas was established by an admiring benefactor.|editor-last2=Beer|editor-first2=Jeremy|editor-last3=Nelson|editor-first3=Jeffrey O.}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFrohnenBeerNelson2006">Frohnen, Bruce; Beer, Jeremy; Nelson, Jeffrey O., eds. (2006). "Rothbard, Murray (1926–95)". ''American Conservatism: An Encyclopedia''. Wilmington, [[डेलावेर|DE]]: ISI Books. p.&nbsp;750. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-932236-43-9|<bdi>978-1-932236-43-9</bdi>]]. <q>Only after several decades of teaching at the Polytechnic Institute of New York did Rothbard obtain an endowed chair, and like that of Mises at NYU, his own at the University of Nevada at Las Vegas was established by an admiring benefactor.</q></cite></ref> रोथबार्ड यांचे मित्र, विद्यार्थी आणि सहकारी मिसेसी अर्थशास्त्रज्ञ हान्स-हेर्मन हॉप यांच्या मते, रोथबार्डने शिक्षणक्षेत्रात "सीमान्त जीवन" जगले, पण ते त्यांच्या लेखनातून मोठ्या संख्येने "विद्यार्थी आणि शिष्य" आकर्षित करू शकले, ज्यामुळे ते "समकालीन स्वातंत्र्यवादी चळवळीचे निर्माते आणि प्रमुख प्रवर्तकांपैकी एक" बनले. <ref name=":9">Hoppe, Hans-Hermann (1999). [https://mises.org/etexts/HHHonMNR.pdf "Murray N. Rothbard: Economics, Science, and Liberty."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140224060422/http://mises.org/etexts/hhhonmnr.pdf}} Mises.org</ref> स्वातंत्र्यवादी अर्थशास्त्रज्ञ जेफ्री हर्बेनर, जे रोथबार्डला आपला मित्र आणि "बौद्धिक मार्गदर्शक" म्हणत, त्यांनी एका श्रद्धांजलीपर लेखात म्हटले आहे की रोथबार्डला मुख्य प्रवाहातील शिक्षणक्षेत्रातून "केवळ बहिष्कार" मिळाला. <ref>Herbener, J. (1995). L. Rockwell (ed.), [http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf ''Murray Rothbard, In Memoriam''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141220074229/http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf}}. Auburn, AL.: [[Ludwig von Mises Institute]]. पृ. ८७</ref> रोथबार्ड यांनी १९८६ पासून त्यांच्या मृत्यूपर्यंत UNLV मधील आपले पद सांभाळले. <ref name="nytimes">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|title=Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68|last=Stout|first=David|date=January 11, 1995|website=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|archive-date=September 5, 2019|access-date=July 3, 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStout1995">Stout, David (January 11, 1995). [https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html "Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68"]. ''[[न्यू यॉर्क टाइम्स|The New York Times]]''. Archived from [https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html the original] on September 5, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 3,</span> 2025</span>.</cite></ref> === जुना दक्षिणपंथ === आपल्या आयुष्यात, रोथबार्ड यांनी जुन्या दक्षिणपंथी आणि स्वातंत्र्यवादी तत्त्वांचा प्रचार करण्यास अनेक वेगवेगळ्या राजकीय चळवळींमध्ये सहभाग घेतले. जॉर्ज हॉली लिहितात की, "दुर्दैवाने रोथबार्ड यांच्यासाठी, ज्यावेळी ते एक बुद्धिजीवी म्हणून परिपक्व होत होते, त्याच वेळी जुना दक्षिणपंथ एक बौद्धिक आणि राजकीय शक्ती म्हणून संपुष्टात येत होती", आणि धाकटे विल्यम फ्रॅं. बकले यांच्यासारख्या कट्टर साम्यवादविरोधी पुराणमतवादी चळवळीने जुन्या दक्षिणपंथी अलगतावादाची जागा घेतली. <ref name=":8">{{स्रोत पुस्तक|title=Right-wing critics of American conservatism|last=Hawley|first=George|date=2016|publisher=University Press of Kansas|isbn=978-0-7006-2193-4|location=Lawrence|pages=159–167}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHawley2016">Hawley, George (2016). ''Right-wing critics of American conservatism''. Lawrence: University Press of Kansas. pp.&nbsp;<span class="nowrap">159–</span>167. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-7006-2193-4|<bdi>978-0-7006-2193-4</bdi>]].</cite></ref> रोथबार्ड हे सिनेटर [[जोसेफ मॅककार्थी|जोसेफ मॅकार्थी]] यांचे प्रशंसक होते — मॅकार्थींच्या [[शीत युद्ध|शीतयुद्धाच्या]] विचारांसाठी नव्हे, तर त्यांच्या लोकलुब्धतेसाठी, ज्याचे श्रेय रोथबार्ड यांनी "कॉर्पोरेट उदारमतवाद" असे संबोधलेल्या प्रस्थापित एकमताला विस्कळीत करण्याचे दिले. <ref name=":8">{{स्रोत पुस्तक|title=Right-wing critics of American conservatism|last=Hawley|first=George|date=2016|publisher=University Press of Kansas|isbn=978-0-7006-2193-4|location=Lawrence|pages=159–167}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHawley2016">Hawley, George (2016). ''Right-wing critics of American conservatism''. Lawrence: University Press of Kansas. pp.&nbsp;<span class="nowrap">159–</span>167. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-7006-2193-4|<bdi>978-0-7006-2193-4</bdi>]].</cite></ref> रोथबार्ड यांनी बकले यांच्या ''नॅशनल रिव्ह्यूमध्ये'' अनेक लेख लिहिले, पण त्यांनी पुराणमतवादी चळवळीवर सैन्यवादामुळे टीका केल्यामुळे बकले आणि मासिकाशी त्यांचे संबंध बिघडले. <ref name=":8" /> विशेषतः, अशा सैन्यवादामुळे राज्याच्या सत्तेचे समर्थन आणि विस्तार कसा होऊ शकतो याला रोथबार्ड यांचा विरोध होता. <ref name=":11">{{जर्नल स्रोत|last=Jensen|first=Jacob|date=April 2022|title=Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism|url=https://muse.jhu.edu/article/855169|journal=Journal of the History of Ideas|language=en|volume=83|issue=2|pages=315–32|doi=10.1353/jhi.2022.0015|issn=1086-3222|pmid=35603616|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169|archive-date=July 12, 2022|access-date=April 17, 2023}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFJensen2022">Jensen, Jacob (April 2022). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://muse.jhu.edu/article/855169 "Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism"]</span>. ''Journal of the History of Ideas''. '''83''' (2): <span class="nowrap">315–</span>32. [[डिजीटल ऑब्जेक्ट आयडेंटीफायर|doi]]:[[doi:10.1353/jhi.2022.0015|10.1353/jhi.2022.0015]]. [[आयएसएसएन|ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/1086-3222 1086-3222]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35603616 35603616]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:248985277 248985277]. [https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169 Archived] from the original on July 12, 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 17,</span> 2023</span>.</cite></ref> रोथबार्ड यांनी १९५९ मध्ये होलोकॉस्ट नाकारणाऱ्या हॅरी एल्मर बार्न्सांशी मैत्री केली <ref name=":7">{{जर्नल स्रोत|last=Jackson|first=John P. Jr|year=2021|title=The Pre-History of American Holocaust Denial|url=https://muse.jhu.edu/article/804147|journal=American Jewish History|volume=105|issue=1|pages=25–48|doi=10.1353/ajh.2021.0002|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904004649/https://muse.jhu.edu/article/804147|archive-date=September 4, 2021|access-date=October 23, 2022}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFJackson2021">Jackson, John P. Jr (2021). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://muse.jhu.edu/article/804147 "The Pre-History of American Holocaust Denial"]</span>. ''American Jewish History''. '''105''' (1): <span class="nowrap">25–</span>48. [[डिजीटल ऑब्जेक्ट आयडेंटीफायर|doi]]:[[doi:10.1353/ajh.2021.0002|10.1353/ajh.2021.0002]]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:239763082 239763082]. [https://web.archive.org/web/20210904004649/https://muse.jhu.edu/article/804147 Archived] from the original on September 4, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 23,</span> 2022</span>.</cite></ref> रॉबर्ट लेफेवरच्या ''रॅम्पार्ट जर्नल ऑफ इंडिव्हिज्युअलिस्ट थॉटच्या'' १९६६ च्या एका अंकात, जो [[ऐतिहासिक सुधारणावाद|ऐतिहासिक सुधारणावादाला]] समर्पित होता, रोथबार्ड यांनी असा युक्तिवाद केला की पहिले महायुद्ध, दुसरे महायुद्ध आणि शीतयुद्ध सुरू करण्यास पाश्चात्य लोकशाही देश जबाबदार होते. <ref name=":7" /> रोथबार्ड यांनी १९६८ मध्ये बार्न्सांच्या मृत्यूपूर्वी आणि नंतर त्यांच्या जर्नलमध्ये बार्न्सांचे लेखन प्रकाशित केले, ज्यात केटो संस्थेच्या जर्नलमध्ये मरणोत्तर प्रकाशित केलेल्या लेखनही आहेत. <ref name=":7" /> === आयन रँड यांच्याशी संघर्ष === [[चित्र:Ayn_Rand_(1943_Talbot_portrait).jpg|इवलेसे|[[आयन रँड]], वस्तुवादाच्या संस्थापिका.]] १९५४ मध्ये, रोथबार्ड, मिसेसच्या परिसंवादामधील इतर अनेक उपस्थितांसोबत, वस्तुवादाच्या संस्थापिका कादंबरीकार [[आयन रँड]] यांच्या मंडळात सामील झाले. लवकरच ते तिच्यापासून वेगळे झाले, आणि इतर गोष्टींबरोबरच त्यांनी लिहिले की, तिच्या कल्पना तिने दावा केल्याप्रमाणे इतके मूळ नव्हत्या, तर [[ॲरिस्टॉटल]], [[थॉमस अ‍ॅक्विनास|थॉमस ॲक्विनास]] आणि हर्बर्ट स्पेन्सर यांच्या कल्पनांसारख्या होत्या. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> १९५८ मध्ये, रँडची कादंबरी ''ॲटलसनी खांदे उडवले(ॲटलास श्रग्ड)'' प्रकाशित झाल्यानंतर, रोथबार्डने तिला एक "चाहत्याचे पत्र" लिहिले, ज्यात त्यांनी त्या पुस्तकाला "एक अथांग खजिना" आणि "केवळ आतापर्यंत लिहिलेली सर्वश्रेष्ठ कादंबरीच नव्हे, तर काल्पनिक किंवा वैचारिक, आतापर्यंत लिहिलेल्या सर्वश्रेष्ठ पुस्तकांपैकी एक" म्हटले. त्यांनी असेही लिहिले: "तुम्ही [रॅंड] मला नैसर्गिक अधिकार आणि नैसर्गिक कायद्याच्या तत्त्वज्ञानाच्या संपूर्ण क्षेत्राची ओळख करून दिली," ज्यामुळे त्यांना "नैसर्गिक अधिकारांची गौरवशाली परंपरा" शिकण्याची प्रेरणा मिळाली. <ref name="Enemy" /> : १२१, १३२–३४ <ref name="Burns">{{स्रोत पुस्तक|title=Goddess of the Market: Ayn Rand and the American Right|title-link=Goddess of the Market|last=Burns|first=Jennifer|publisher=Oxford Univ. Press|year=2009|isbn=978-0-19-532487-7|author-link=Jennifer Burns (historian)}}</ref> : १४५, १८२ <ref>[https://mises.org/journals/jls/21_4/21_4_3.pdf "Mises and Rothbard Letters to Ayn Rand"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140711225127/http://mises.org/journals/jls/21_4/21_4_3.pdf}}, ''[[Journal of Libertarian Studies]]'', Volume 21, No. 4 (Winter 2007): 11–16.</ref> रोथबार्ड काही महिन्यांसाठी रँडच्या मंडळात पुन्हा सामील झाला पण लवकरच विविध मतभेदांमुळे, ज्यात [[अराजकता|अराजकतावादाच्या]] त्यांच्या व्याख्येचा बचाव करणेही होते, ते रँडशी पुन्हा संबंधी तुटले. === स्वातंत्र्यवाद आणि केटो संस्था === [[चित्र:Rothbard_'70s.jpg|डावे|इवलेसे|१९७० च्या दशकात रोथबार्ड]] १९६९ ते १९८४ पर्यंत, रोथबार्डने ''द लिबर्टेरियन फोरमचे'' संपादन केले, सुरुवातीला हेस यांच्यासोबतच (जरी हेस यांचा सहभाग १९७१ मध्ये संपला). <ref>{{स्रोत बातमी|last=Riggenbach|first=Jeff|url=https://mises.org/daily/4330|title=Karl Hess and the Death of Politics|date=May 13, 2010|work=Mises Institute|publisher=Ludwig von Mises Institute|access-date=August 13, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131021020555/http://mises.org/daily/4330|archive-date=October 21, 2013|url-status=live}}</ref> कमी वाचकसंख्या असूनही, या नियतकालिकाने ''नॅशनल रिव्ह्यूशी'' संबंधित पुराणमतवाद्यांना देशभर चर्चेत गुंतवले. रोथबार्ड यांनी [[रॉनल्ड रेगन|रोनाल्ड रेगन]] यांची १९८० ची अध्यक्षीय निवडणूक ही स्वातंत्र्यवादी तत्त्वांचा विजय होता हे मत नाकारले आणि ''लिबर्टेरियन फोरममधील'' लेखांच्या मालिकेतून रेगन यांच्या आर्थिक कार्यक्रमावर आक्रमण चढवला. १९८२ मध्ये, रोथबार्डने रेगन यांच्या खर्चात कपात करण्याच्या दाव्यांना "फसवणूक" आणि "ढोंग" म्हटले आणि रेगन समर्थकांवर त्यांच्या धोरणांमुळे महागाई आणि बेरोजगारी यशस्वीरित्या कमी झाल्याचा खोटा आभास निर्माण करण्यास आर्थिक आकडेवारीमध्ये फेरफार केल्याचा आरोप केला. <ref>Ronald Lora, William Henry Longton, editors, ''The Conservative Press in Twentieth-Century America'', Chapter "The Libertarian Forum", Greenwood Publishing Group, 1999, [https://books.google.com/books?id=Ioakmq8yxA4C&dq=Murray+Rothbard+nonintervention+foreign+policy&pg=PA372 p. 372] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160510233147/https://books.google.com/books?id=Ioakmq8yxA4C&pg=PA372&dq=Murray+Rothbard+nonintervention+foreign+policy&hl=en&sa=X&ei=0HT4UbrPAsKCyAHn44HIAg&ved=0CGQQ6AEwCQ}}, {{ISBN|0313213909}},</ref> १९८७ मध्ये त्यांनी "रेगनॉमिक्सच्या मिथकांवर" देखील टीका केली <ref name="mises3">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/library/myths-reaganomics|title=The Myths of Reaganomics &#124; Mises Institute|date=June 9, 2004|website=mises.org|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171020062853/https://mises.org/library/myths-reaganomics|archive-date=October 20, 2017|access-date=August 28, 2017}}</ref> रोथबार्ड यांनी वामपंथी स्वातंत्र्यवाद्यांच्या "उन्मादी शून्यवाद" वर टीका केली, पण त्याचबरोबरही राज्यव्यवस्था उलथवून टाकण्यास केवळ शिक्षणावर अवलंबून राहण्यात समाधान मानणाऱ्या दक्षिणपंथी स्वातंत्र्यवाद्यांवरही टीका केली; त्यांचा विश्वास होता की स्वातंत्र्यवाद्यांनी स्वातंत्र्य मिळवण्यास त्यांच्यासाठी उपलब्ध असलेल्या कोणत्याही नैतिक युक्तीचा अवलंब केला पाहिजे. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Conservative Press in Twentieth-Century America|last=Perry|first=Marvin|publisher=Greenwood Publishing Group|year=1999|isbn=978-0-313-21390-8|editor-last=Lora|editor-first=Ronald|location=Westport, Connecticut|page=369|chapter=Libertarian Forum 1969–1986|oclc=40481045|editor-last2=Henry|editor-first2=William Longton}}</ref> रँडॉल्फ बॉर्न यांची "युद्ध हे राज्याचे आरोग्य आहे" ही कल्पना आत्मसात करून, रोथबार्ड यांनी आपल्या आयुष्यात सर्व युद्धांना विरोध केला आणि युद्धविरोधी चळवळीतही भाग घेतला. <ref name="Gordon">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/about/3249|title=Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)|last=Gordon|first=David|authorlink=David Gordon (philosopher)|date=February 26, 2007|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249|archive-date=February 2, 2012|access-date=August 13, 2013}}</ref> १९७० आणि १९८० च्या दशकात, रोथबार्ड स्वातंत्र्यवादी पक्षामध्ये सक्रिय होते. ते पक्षाच्या अंतर्गत राजकारणात वारंवार सामील होते. रोथबार्ड यांनी १९७६ मध्ये स्वातंत्र्यवादी अभ्यासाच्या केंद्रामध्ये आणि १९७७ मध्ये ''जर्नल ऑफ लिबर्टेरियन स्टडीजची'' स्थापना केली. ते १९७७ मध्ये केटो संस्थेच्या संस्थापकांपैकी एक होते (ज्यांना चार्ल्स कोच यांनी दिलेला निधी स्वातंत्र्यवादासाठी एक मोठा आर्थिक ओघ होता) {{Sfn|Hawley|2016}} आणि "जॉन ट्रेंचर्ड आणि थॉमस गॉर्डन यांच्या ब्रिटिश वृत्तपत्रीय निबंधांच्या ''केटोचे पत्र'' या शक्तिशाली मालिकेच्या नावावरून या स्वातंत्र्यवादी विचार मंचेला नाव देण्याची कल्पना त्यांनी मांडली, ज्याचा अमेरिकेच्या संस्थापक पित्यांवर क्रांती घडवून आणण्यात निर्णायक प्रभाव होता". <ref name="Burris">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/|title=Kochs v. Soros: A Partial Backstory|last=Burris|first=Charles|date=February 4, 2011|publisher=[[LewRockwell.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314082157/http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/|archive-date=March 14, 2022|access-date=August 14, 2013}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.cato.org/pubs/papers/25th_annual_report.pdf|title=25 years at the Cato Institute: The 2001 Annual Report|pages=11–12|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20070508204943/http://www.cato.org/pubs/papers/25th_annual_report.pdf|archive-date=May 8, 2007|access-date=August 18, 2013}}</ref> === मिसेस संस्था === १९८२ मध्ये, केटो संस्थेशी संबंध बिघडल्यानंतर, रोथबार्डने (ल्यू रॉकवेल आणि बर्टन ब्लूमर्ट यांच्यासोबत) ऑबर्न, अलाबामा येथे लुडविग फॉन मिसेस संस्थेची सह-स्थापना केली <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/wire/story-mises-institute|title=The Story of the Mises Institute|date=September 19, 2018|publisher=Ludwig von Mises Institute|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200823180918/https://mises.org/wire/story-mises-institute|archive-date=August 23, 2020|access-date=February 8, 2022}}</ref> आणि १९९५ पर्यंत ते शैक्षणिक घडामोडींचे उपाध्यक्ष होते. <ref name="nytimes">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|title=Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68|last=Stout|first=David|date=January 11, 1995|website=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|archive-date=September 5, 2019|access-date=July 3, 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStout1995">Stout, David (January 11, 1995). [https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html "Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68"]. ''[[न्यू यॉर्क टाइम्स|The New York Times]]''. Archived from [https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html the original] on September 5, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 3,</span> 2025</span>.</cite></ref> रोथबार्ड यांनी १९८७ मध्ये संस्थेचे ''ऑस्ट्रियन अर्थव्यवस्थेची समीक्षा(रिव्ह्यू ऑफ ऑस्ट्रियन इकॉनॉमिक्स)'' हे एक विषम अर्थशास्त्रीय <ref>Lee, Frederic S., and Cronin, Bruce C. (2010). [http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1536-7150.2010.00751.x/pdf "Research Quality Rankings of Heterodox Economic Journals in a Contested Discipline."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180311153929/http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1536-7150.2010.00751.x/pdf}} ''American Journal of Economics and Sociology''. 69(5): 1428</ref> नियतकालिक देखील सुरू केले, ज्याचे नाव नंतर ''ऑस्ट्रियन अर्थव्यवस्थेची त्रैमासिक जर्नल(क्वार्टर्ली जर्नल ऑफ ऑस्ट्रियन इकॉनॉमिक्स)'' असे बदलले. <ref name="Gordon">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/about/3249|title=Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)|last=Gordon|first=David|authorlink=David Gordon (philosopher)|date=February 26, 2007|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249|archive-date=February 2, 2012|access-date=August 13, 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (February 26, 2007). [https://mises.org/about/3249 "Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)"]. [[Ludwig von Mises Institute]]. [https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249 Archived] from the original on February 2, 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 13,</span> 2013</span>.</cite></ref> वेबसाइटनुसार, रोथबार्ड यांनी "मिसेस संस्था आणि '<nowiki/>''द रोथबार्ड-रॉकवेल रिपोर्ट''' या प्रकाशनाच्या संगोपनासाठी ल्यू रॉकवेल (नंतर त्यांचे जुने मित्र ब्लूमर्ट सामील झाले) यांच्यासोबत जवळून काम केले; जे रोथबार्डच्या १९९५ मधील मृत्यूनंतर ''LewRockwell.com'' या वेबसाइटमध्ये विकसित झाले". <ref name="Burris">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/|title=Kochs v. Soros: A Partial Backstory|last=Burris|first=Charles|date=February 4, 2011|publisher=[[LewRockwell.com]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314082157/http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/|archive-date=March 14, 2022|access-date=August 14, 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBurris2011">Burris, Charles (February 4, 2011). [http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/ "Kochs v. Soros: A Partial Backstory"]. [[LewRockwell.com]]. [https://web.archive.org/web/20220314082157/http://archive.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/ Archived] from the original on March 14, 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 14,</span> 2013</span>.</cite></ref> === पारंपरिक स्वातंत्र्यवाद === [[चित्र:Lewrockwell.jpg|इवलेसे|222x222अंश|ल्यू रॉकवेल]] १९८९ मध्ये, रोथबार्ड यांनी स्वातंत्र्यवादी पक्ष सोडली आणि [[शीत युद्ध|शीतयुद्धोत्तर]] हस्तक्षेप-विरोधी दक्षिणपंथींशी संबंध जोडण्यास सुरुवात केली. त्यांनी स्वतःला पारंपरिक स्वातंत्र्यवादी(paleolibertarian) म्हटले, जी मुख्य प्रवाहातील स्वातंत्र्यवादाच्या सांस्कृतिक उदारमतवादाविरुद्ध एक पुराणमतवादी प्रतिक्रिया होती. <ref name="Paul Newsletters">{{जर्नल स्रोत|last=Sanchez|first=Julian|last2=Weigel|first2=David|date=January 16, 2008|title=Who Wrote Ron Paul's Newsletters?|url=http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage|journal=[[Reason (magazine)|Reason]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131002130521/http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage|archive-date=October 2, 2013|access-date=August 14, 2013}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSanchezWeigel2008">Sanchez, Julian; Weigel, David (January 16, 2008). [http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage "Who Wrote Ron Paul's Newsletters?"]. ''[[Reason (magazine)|Reason]]''. [https://web.archive.org/web/20131002130521/http://reason.com/archives/2008/01/16/who-wrote-ron-pauls-newsletter/singlepage Archived] from the original on October 2, 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 14,</span> 2013</span>.</cite></ref> <ref>Rothbard, Murray (November 1994). [http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch16.html "Big Government Libertarianism"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170131223653/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch16.html}}, LewRockwell.com</ref> पारंपरिक स्वातंत्र्यवादाने सांस्कृतिक पुराणमतवाद आणि स्वातंत्र्यवादी अर्थशास्त्र यांच्या संश्लेषणाद्वारे असंतुष्ट कामगार-वर्गातील श्वेतवर्णी लोकांना आकर्षित करण्याचा प्रयत्न केला. रीझननुसार, रोथबार्ड यांनी दक्षिणपंथी लोकवादाचे समर्थन केले, कारण मुख्य प्रवाहातील विचारवंत स्वातंत्रवादी दृष्टिकोन स्वीकारत नसल्यामुळे ते निराश झाले होते. त्यांनी सुचवले की, माजी कू क्लक्स क्लॅन ग्रँड विझार्ड डेव्हिड ड्यूक व विस्कॉन्सिनचे सिनेटर [[जोसेफ मॅककार्थी|जोसेफ मॅकार्थी]], <ref name=":4">{{स्रोत बातमी|last=Rothbard|first=Murray|url=https://mises.org/library/strategy-right|title=A Strategy for the Right|date=2010|work=Mises Institute|publisher=[[mises.org]]|access-date=September 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030205243/https://mises.org/library/strategy-right|archive-date=October 30, 2020|url-status=live}}</ref> हे "आउटरीच टू द रेडनेक्स" (ग्रामीण भागातील लोकांपर्यंत पोहोचणे) या प्रयत्नासाठी आदर्श होते, ज्याचा उपयोग एक व्यापक स्वातंत्र्यवादी/पारंपरिक पुराणमतवादी युती करू शकली असती. एकत्र काम करून, ही युती "कॉर्पोरेट उदारमतवादी" मोठे उद्योग आणि माध्यम क्षेत्रातील उच्चभ्रूंच्या "अपवित्र युतीचा" पर्दाफाश करेल, ज्यांनी मोठ्या सरकारच्या माध्यमातून एका परजीवी निम्नवर्गाला विशेषाधिकार दिले आहेत आणि त्याला वाढण्यास कारणीभूत ठरले आहेत. रोथबार्ड यांनी या "निम्नवर्गा" वर "अमेरिकेतील बहुसंख्य मध्यम आणि कामगार वर्गाला लुटण्याचा आणि त्यांचे शोषण करण्याचा" आरोप केला. <ref name="Paul Newsletters" /> ड्यूकच्या राजकीय कार्यक्रमाबद्दल, रोथबार्ड यांनी प्रतिपादन केले की त्यात "असे काहीही नाही" जे "पारंपरिक पुराणमतवादी किंवा पारंपरिक स्वातंत्र्यवादी स्वीकारू शकत नाहीत; कमी कर, नोकरशाही मोडून काढणे, कल्याणकारी व्यवस्थेत कपात करणे, सकारात्मक कृती आणि वांशिक आरक्षणांवर आक्रमण करणे, श्वेतवर्णींसह सर्व अमेरकेच्या लोकांसाठी समान हक्कांची मागणी करणे". <ref name="lewrockwell">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch5.html|title=Right-wing Populism|last=Rothbard|first=Murray|date=January 1992|publisher=[[LewRockwell.com]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160524131828/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch5.html|archive-date=May 24, 2016|access-date=August 14, 2013}} Originally published in the January 1992 Rothbard-Rockwell Report.</ref> त्यांनी चार्ल्स मरे यांच्या वादग्रस्त पुस्तक ''<nowiki/>'द बेल कर्व्ह''' मधील "वंशवादी विज्ञानाची" प्रशंसा देखील केली. {{Sfn|Hawley|2016}} === वैयक्तिक जीवन === [[चित्र:Murray&Joey.jpg|डावे|इवलेसे|रोथबार्ड त्यांच्या बायको जोईसोबत]] जोई रोथबार्ड यांनी एका श्रद्धांजलीपर लेखात म्हटले आहे की, त्यांच्या नौऱ्याचा स्वभाव आनंदी आणि उत्साही होता आणि रात्री उशिरापर्यंत जागे राहणारे रोथबार्ड, "१२ वाजेच्या आधी न उठता ४० वर्षे आपला उदरनिर्वाह करू शकले. हे त्यांच्यासाठी महत्त्वाचे होते." त्यांनी सांगितले की रोथबार्ड प्रत्येक दिवशी सुरुवात त्यांचे सहकारी ल्यू रॉकवेल यांच्याशी फोनवर बोलून करत होते: "ते एकमेकांची विचारपूस करत असताना त्यांच्या हसण्याच्या लखलखाटाने घर किंवा फ्लॅट हादरून जात असे. मरेला वाटायचे की दिवसाची सुरुवात करण्याचा हा सर्वोत्तम मार्ग आहे". <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf|title=Murray Rothbard, In Memoriam|last=Rothbard|first=JoAnn|publisher=von Mises Institute|location=Auburn, AL|pages=vii–ix|access-date=December 16, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141220074229/http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf|archive-date=December 20, 2014}}</ref> रोथबार्ड अधार्मिक आणि देवाच्या बाबतीत अज्ञेयवादी होते, <ref>Sciabarra, Chris (2000). ''Total Freedom: Toward a Dialectical Libertarianism'', Penn State Press, 2000. p. 358, {{ISBN|0-27102049-0}}</ref> <ref>Vance, Laurence M (March 15, 2011). "Is Libertarianism Compatible with Religion?" Lew Rockwell. </ref> त्यांनी स्वतःचे वर्णन "अज्ञेयवादी आणि सुधारणावादी यहूदी यांचे मिश्रण" असे केले. <ref name="Raimondo2000-67">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=YBsyVMg5HToC&pg=PA67|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|page=67|access-date=June 28, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20191016074204/https://books.google.com/books?id=YBsyVMg5HToC&pg=PA67|archive-date=October 16, 2019}}</ref> स्वतःला अज्ञेयवादी आणि [[नास्तिकता|नास्तिक]] म्हणून ओळखत असूनही, ते "धर्माबद्दलच्या वामपंथी स्वातंत्र्यवादी शत्रुत्वावर" टीका करत होते. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: the Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-57392809-0|page=326|quote=In the same letter, he reiterates his atheism: "On the religion question, we paleolibertarians are not theocrats," he writes. "Obviously, I could not be myself, both as a libertarian and as an atheist." However, he continued, "the left-libertarian hostility to religion, based as it is on ignorance and the bitterness of "aging adolescent rebels against bourgeois America", is "monstrous."}}</ref> रोथबार्ड यांच्या उत्तरार्धात, त्यांच्या अनेक मित्रांना वाटत होते की ते [[कॅथलिक चर्च|कॅथलिक धर्म]] स्वीकारतील, पण त्यांनी तसे कधीच केले नाही. <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Murray Rothbard|last=Casey|first=Gerard|publisher=Continuum|year=2010|isbn=978-1-4411-4209-2|editor-last=Meadowcroft|editor-first=John|series=Major Conservative and Libertarian Thinkers|volume=15|location=London|page=15|author-link=Gerard Casey (philosopher)}}</ref> === मृत्यू === ७ जानेवारी १९९५ रोजी, मॅनहॅटनमधील सेंट ल्यूक्स-रुझवेल्ट हॉस्पिटल सेंटरमध्ये, वयाच्या ६८ व्या वर्षी [[हृदयाघात|हृदयविकाराच्या झटक्याने]] रोथबार्ड यांचे निधन झाले. <ref name="nytimes">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|title=Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68|last=Stout|first=David|date=January 11, 1995|website=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html|archive-date=September 5, 2019|access-date=July 3, 2025}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStout1995">Stout, David (January 11, 1995). [https://web.archive.org/web/20190905034710/https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html "Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68"]. ''[[न्यू यॉर्क टाइम्स|The New York Times]]''. Archived from [https://www.nytimes.com/1995/01/11/obituaries/murray-n-rothbard-economist-and-free-market-exponent-68.html the original] on September 5, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 3,</span> 2025</span>.</cite></ref> ''[[न्यू यॉर्क टाइम्स|न्यू यॉर्क टाइम्सच्या]]'' मृत्युलेखामध्ये रोथबार्ड यांना "एक अर्थशास्त्रज्ञ आणि सामाजिक तत्त्वज्ञ, ज्यांनी सरकारी हस्तक्षेपाविरुद्ध वैयक्तिक स्वातंत्र्याचा जोरदार बचाव केला" असे म्हटले आहे. <ref name="nytimes" /> मिसेस संस्थेचे अध्यक्ष ल्यू रॉकवेल यांनी ''न्यू यॉर्क टाइम्सला'' सांगितले की रोथबार्ड हे "दक्षिणपंथी अराजकवादाचे संस्थापक" होते. <ref name="nytimes" /> धाकटे विल्यम फ्रॅं. बकले यांनी ''नॅशनल रिव्ह्यूमध्ये'' एक टीकात्मक मृत्युलेख लिहिला, ज्यात त्यांनी रोथबार्ड यांच्या "सदोष निर्णयक्षमतेवर" आणि [[शीत युद्ध|शीतयुद्धावरील]] मतांवर टीका केली. <ref name="Casey">{{स्रोत पुस्तक|title=Murray Rothbard|last=Casey|first=Gerard|publisher=Continuum|year=2010|isbn=978-1441142092|editor-last=Meadowcroft|editor-first=John|series=Major Conservative and Libertarian Thinkers|volume=15|location=London|pages=4–5, 129|author-link=Gerard Casey (philosopher)}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCasey2010">[[Gerard Casey (philosopher)|Casey, Gerard]] (2010). Meadowcroft, John (ed.). ''Murray Rothbard''. Major Conservative and Libertarian Thinkers. Vol.&nbsp;15. London: Continuum. pp.&nbsp;<span class="nowrap">4–</span>5, 129. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1441142092|<bdi>978-1441142092</bdi>]].</cite></ref> : मिसेस संस्थेमधील हॉप, रॉकवेल आणि रोथबार्ड यांच्या इतर सहकाऱ्यांनी वेगळे मत मांडले आणि असा युक्तिवाद केला की ते इतिहासातील सर्वात महत्त्वाच्या तत्त्वज्ञांपैकी एक होते. <ref name="Murray N. Rothbard, In Memoriam">''[http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf Murray N. Rothbard, In Memoriam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141220074229/http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf}}'', Preface by JoAnn Rothbard, edited by Llewellyn H. Rockwell, Jr, published by Ludwig von Mises Institute, 1995.</ref> == मते == === ऑस्ट्रियन अर्थशास्त्र === रोथबार्ड हे त्यांचे गुरू लुडविग फॉन मिसेस यांच्या ऑस्ट्रियन संप्रदायाचे समर्थक आणि अभ्यासक होते. मिसेसप्रमाणेच, रोथबार्ड यांनी अर्थशास्त्रात वैज्ञानिक पद्धतीचा वापर नाकारला आणि अर्थमिती, अनुभवजन्य व सांख्यिकीय विश्लेषण आणि मुख्य प्रवाहातील सामाजिक विज्ञानाची इतर साधने या क्षेत्राबाहेरची आहेत असे मानले (आर्थिक इतिहास ती साधने वापरू शकतो, पण प्रत्यक्ष अर्थशास्त्र नाही). <ref name="mises.org">Rothbard, Murray (1976). [https://mises.org/rothbard/praxeology.pdf ''Praxeology: The Methodology of Austrian Economics''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140731160019/http://mises.org/rothbard/praxeology.pdf}}. Mises.org</ref> त्याऐवजी त्यांनी मिसेस यांची पूर्णपणे ''पूर्व-अनुभवी'' पद्धती असलेल्या कृतीशास्त्र स्वीकार केला. कृतीशास्त्र आर्थिक नियमांना भूमितीय किंवा गणितीय स्वयंसिद्धांसारखे मानते: जे निश्चित, अपरिवर्तनीय, वस्तुनिष्ठ आणि तार्किक विचाराने ओळखता येण्यासारखे असतात. <ref name="mises.org" /> <sup class="noprint Inline-Template noprint Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs a reference to an independent source. (March 2023)">स्वतंत्र स्रोताची आवश्यकता आहे</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> मिसेसी अर्थशास्त्रज्ञ हान्स-हेर्मन हॉप यांच्या मते, वैज्ञानिक पद्धत आणि [[अनुभववाद|अनुभववादाचा]] त्याग करणे हे मिसेसी दृष्टिकोनाला "इतर सर्व सध्याच्या आर्थिक संप्रदायांपासून" वेगळे करते, ज्या मिसेसी दृष्टिकोनाला "अंधश्रद्धाळू आणि अशास्त्रीय" म्हणून नाकारतात. चॅपमन विद्यापीठ आणि अर्थिक अभ्यासाठी संस्थेचे मार्क स्काउसेन, जे मुख्य प्रवाहातील अर्थशास्त्राचे टीकाकार आहेत, <ref name="mises">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/media/2938/Where-Modern-Economics-Went-Wrong|title=Where Modern Economics Went Wrong|website=mises.org|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140916033639/http://mises.org/media/2938/Where-Modern-Economics-Went-Wrong|archive-date=September 16, 2014|access-date=August 28, 2017}}</ref> रोथबार्ड यांची प्रतिभावान, त्यांची लेखनशैली प्रभावी, त्यांचे आर्थिक युक्तिवाद बारिक आणि तार्किकदृष्ट्या कठोर आणि त्यांची मिसेसियन कार्यपद्धती योग्य असल्याचे कौतुक करतात. <ref name=":3">Mark Skousen. ''[https://books.google.com/books?id=6sisXMv_AecC&pg=PA390 The Making of Modern Economics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160527151449/https://books.google.com/books?id=6sisXMv_AecC&lpg=PP1&pg=PA390}}'' (M.E. Sharpe, 2009, p. 390). Skousen writes that Rothbard "refused to write for the academic journals."</ref> पण स्काउसेन हे मान्यही करतात की रोथबार्ड हे मुख्य प्रवाहातील अर्थशास्त्राच्या "शाखेच्या बाहेर" होते आणि त्यांच्या वैचारिक मंडळाबाहेर त्यांच्या कार्याकडे दुर्लक्ष झाले. रोथबार्ड यांनी ऑस्ट्रियन व्यवसाय चक्र सिद्धांतावर विस्तृतपणे लिहिले आणि या दृष्टिकोनाचा भाग म्हणून, त्यांनी मध्यवर्ती बँकिंग, वैध चलन आणि आंशिक-राखीव बँकिंगला तीव्र विरोध केला, तसेच [[सुवर्ण विनिमय परिमाण|सुवर्ण मानक]] आणि बँकांसाठी १००% राखीव निधीच्या आवश्यकतेचे समर्थन केले. <ref name="Mystery">{{स्रोत पुस्तक|url=https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The|title=The Mystery of Banking|last=Rothbard|first=Murray|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2008|isbn=978-1933550282|edition=2nd|location=Auburn, AL|pages=111–13|access-date=September 13, 2014|orig-year=1983|archive-url=https://web.archive.org/web/20140914003927/https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The|archive-date=September 14, 2014}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRothbard2008">Rothbard, Murray (2008) [1983]. [https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The ''The Mystery of Banking''] (2nd&nbsp;ed.). Auburn, AL: [[Ludwig von Mises Institute]]. pp.&nbsp;<span class="nowrap">111–</span>13. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1933550282|<bdi>978-1933550282</bdi>]]. [https://web.archive.org/web/20140914003927/https://mises.org/document/614/Mystery-of-Banking-The Archived] from the original on September 14, 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">September 13,</span> 2014</span>.</cite></ref> : ८९-९४, ९६-९७ <ref name="Gordon">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/about/3249|title=Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)|last=Gordon|first=David|authorlink=David Gordon (philosopher)|date=February 26, 2007|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249|archive-date=February 2, 2012|access-date=August 13, 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (February 26, 2007). [https://mises.org/about/3249 "Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)"]. [[Ludwig von Mises Institute]]. [https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249 Archived] from the original on February 2, 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 13,</span> 2013</span>.</cite></ref> <ref name="golddollar">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/daily/1829|title=The Case for a 100 Percent Gold Dollar|last=Rothbard|first=Murray|year=1991|publisher=Ludwig von Mises Institute|orig-year=1962|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130801065845/http://mises.org/daily/1829|archive-date=August 1, 2013|access-date=August 13, 2013}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/north/north769.html|title=What Is Money? Part 5: Fractional Reserve Banking|last=North|first=Gary|authorlink=Gary North (economist)|date=October 10, 2009|publisher=LewRockwell.com|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140313211006/http://archive.lewrockwell.com/north/north769.html|archive-date=March 13, 2014|access-date=August 13, 2013}}</ref> === नैतिकता === [[चित्र:Ludwig_von_Mises.jpg|इवलेसे|लुडविग फॉन मिसेस]] जरी रोथबार्ड यांनी त्यांच्या सामाजिक सिद्धांतासाठी आणि अर्थशास्त्रासाठी लुडविग फॉन मिसेसची निगमनात्मक पद्धत स्वीकारली असली तरी, <ref>Grimm, Curtis M.; Hunn, Lee; Smith, Ken G. ''Strategy as Action: Competitive Dynamics and Competitive Advantage''. New York: Oxford University Press. 2006. p. 43 {{ISBN?}}</ref> नीतीशास्त्राच्या प्रश्नावर ते मिसेसपेक्षा वेगळे होते. विशेषतः, त्यांनी मिसेसचा हा विश्वास नाकारला की नैतिक मूल्ये व्यक्तिनिष्ठ राहतात आणि तत्त्व-आधारित, [[नैसर्गिक कायदा|नैसर्गिक कायद्याच्या]] तर्काच्या बाजूने उपयुक्ततावादाला विरोध केला. आपल्या मुक्त-बाजारपेठी विचारांच्या समर्थनार्थ, मिसेसने उपयुक्ततावादी आर्थिक युक्तिवादांचा वापर करून असा दावा केला की हस्तक्षेपवादी धोरणांमुळे समाजाची स्थिती बिघडते. रोथबार्ड यांनी प्रतिवाद केला की हस्तक्षेपवादी धोरणांमुळे, काही सरकारी कर्मचारी आणि सामाजिक कार्यक्रमांच्या लाभार्थ्यांसह, काही लोकांना प्रत्यक्षात फायदा होतो. म्हणून, मिसेसच्या विपरीत, रोथबार्ड यांनी मुक्त बाजारपेठेसाठी वस्तुनिष्ठ, नैसर्गिक-कायद्याच्या आधाराचा युक्तिवाद केला. <ref name="Essential">{{स्रोत पुस्तक|url=https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|title=The Essential Rothbard|last=Gordon|first=David|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2007|isbn=978-1-933550-10-7|location=Auburn, Alabama|oclc=123960448|author-link=David Gordon (philosopher)|access-date=July 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|archive-date=May 22, 2021}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (2007). [https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf ''The Essential Rothbard''] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Auburn, Alabama: [[Ludwig von Mises Institute]]. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-933550-10-7|<bdi>978-1-933550-10-7</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/123960448 123960448]. [https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf Archived] <span class="cs1-format">(PDF)</span> from the original on May 22, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 7,</span> 2021</span>.</cite></ref> त्यांनी या तत्त्वाला " स्व-मालकी " म्हटले, ही कल्पना [[जॉन लॉक|जॉन लॉकच्या]] लेखनावर ढोबळपणे आधारित केली आणि तसेच अभिजात उदारमतवाद आणि जुन्या दक्षिणपंथी साम्राज्यविरोधातून संकल्पना घेतल्या. <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> : १३४  रोथबार्ड यांनी मूळ विनियोगासाठी मालमत्तेचा श्रम सिद्धांत स्वीकारला <ref>Dominiak, Łukasz. (2017). "Libertarianism and Original Appropriation". Historia i Polityka22: 43‒56. </ref> <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Dominiak|first=Łukasz|year=2023|title=Mixing Labor, Taking Possession, and Libertarianism: Response to Walter Block|url=https://repozytorium.umk.pl/server/api/core/bitstreams/ca04b8ba-40df-4c1f-8b46-1acc0f84213b/content|journal=Studia z Historii Filozofii|volume=14|issue=3|pages=169–195|doi=10.12775/szhf.2023.026|archive-url=https://web.archive.org/web/20251121112652/https://repozytorium.umk.pl/server/api/core/bitstreams/ca04b8ba-40df-4c1f-8b46-1acc0f84213b/content|archive-date=21 November 2025}}</ref> परंतु लॉकची अट नाकारली, असा युक्तिवाद करत की जर एखादी व्यक्ती मालकी नसलेल्या जमिनीमध्ये आपले श्रम मिसळते, तर ती व्यक्ती कायमची योग्य मालक बनते आणि त्या वेळेनंतर, ती खाजगी मालमत्ता बनते जी केवळ व्यापार किंवा देणगीद्वारे हस्तांतरित होऊ शकते. <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Kyriazi|first=Harold|year=2004|title=31 Reckoning with Rothbard|journal=American Journal of Economics and Sociology|volume=63|issue=2|pages=451–84|doi=10.1111/j.1536-7150.2004.00298.x}}</ref> रोथबार्ड समतावादाचे प्रखर टीकाकार होते. रोथबार्डच्या १९७४ च्या ''नैसर्गाविरुद्ध बंड हे समतावाद आणि इतर लेख(इगॅलिटेरियनिझम ॲज अ रिव्होल्ट अगेन्स्ट नेचर अँड अदर एसेज)'' या पुस्तकातील शीर्षक निबंधात म्हटले आहे: "समानता ही नैसर्गिक व्यवस्थेत नाही, आणि प्रत्येकाला प्रत्येक बाबतीत (कायद्यासमोर वगळता) समान बनवण्याच्या मोहिमेचे निश्चितपणे विनाशकारी परिणाम होतील." <ref>George C. Leef, [http://www.fee.org/the_freeman/detail/egalitarianism-as-a-revolt-against-nature-and-other-essays-by-murray-rothbard-edited-by-david-gordon#axzz2i8c6D5oO "Book Review of ''Egalitarianism as a Revolt Against Nature and Other Essays'' by Murray Rothbard", edited by David Gordon (2000 ed.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019180503/http://www.fee.org/the_freeman/detail/egalitarianism-as-a-revolt-against-nature-and-other-essays-by-murray-rothbard-edited-by-david-gordon#axzz2i8c6D5oO}}, ''[[The Freeman (publication)|The Freeman]]'', July 2001.</ref> त्यात रोथबार्डने लिहिले: "समतावादी वामपंथाच्या केंद्रस्थानी हा विचित्र विश्वास आहे की वास्तवाला कोणतीही रचना नाही; की संपूर्ण जग एक कोरी पाटी आहे जी केवळ मानवी इच्छेच्या वापराने कोणत्याही क्षणी कोणत्याही इच्छित दिशेने बदलली जाऊ शकते." <ref>Rothbard, Murray (2003). [http://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard31.html "Egalitarianism as a Revolt Against Nature and Other Essays"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150618045321/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/rothbard31.html}}, essay published in full at [[Lewrockwell.com]]. See also Rothbard's essay [https://mises.org/daily/3007 "The Struggle Over Egalitarianism Continues"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140914021835/https://mises.org/daily/3007}}, the 1991 introduction to republication of ''Freedom, Inequality, Primitivism, and the Division of Labor'', [[Ludwig Von Mises Institute]], 2008. </ref> [[नोआम चॉम्स्की|नोम चॉम्स्कींनी]] रोथबार्ड यांच्या आदर्श समाजावर टीका करताना म्हटले की, "हे एक असे द्वेषपूर्ण जग आहे की, कोणत्याही माणसाला त्यात राहण्याची इच्छा होणार नाही... सगळ्यात पहिले, ते एका क्षणासाठीही काम करू शकणार नाही—आणि जरी ते करू शकले असते, तरी तुम्हाला फक्त तिथून बाहेर पडावेसे वाटेल, किंवा आत्महत्या करावीशी वाटेल किंवा असेच काहीतरी." <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=TykKulVqY9UC|title=Understanding Power: The Indispensable Chomsky|last=Schoeffel|first=John|last2=Chomsky|first2=Noam|date=2011|publisher=ReadHowYouWant.com|isbn=978-1-4587-8817-7|language=en|access-date=October 31, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806062507/https://books.google.com/books?id=TykKulVqY9UC|archive-date=August 6, 2020}}</ref> तत्त्वज्ञ जेम्स वे. चाइल्ड यांनी तर रोथबार्ड आणि तशा इतर स्वातंत्र्यवादी फसवणुकीचा निकष टिकवू शकतात की नाही यावरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Child|first=James W|date=July 1994|title=Can libertarianism sustain a fraud standard?|url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/293652?journalCode=et|journal=Ethics|volume=104|issue=4|pages=722–738|doi=10.1086/293652|url-access=subscription}}</ref> <ref>{{जर्नल स्रोत|last=Ferguson|first=Benjamin|date=July 2018|title=Can Libertarians Get Away with Fraud?|journal=Economics and Philosophy|volume=34|issue=2|pages=165–184|doi=10.1017/S0266267117000311|doi-access=free}}</ref> === अराजक-भांडवलशाही === अराजक-भांडवलवाद्यांच्या मते, विविध सिद्धांतकारांनी अराजक-भांडवलशाहीसारखे कायदेशीर तत्त्वज्ञान मांडले आहे; तथापि, १९७१ मध्ये "अराजक-भांडवलशाही" आणि "अराजक-भांडवलवाद" या संज्ञा रोथबार्ड यांनी तयार केल्याचे श्रेय दिले जाते (जरी "अराजक-भांडवलशाही" हा शब्द कार्ल हेस यांच्या 1969 च्या ''राजनीतिचा मृत्यु (द डेथ ऑफ पॉलिटिक्स)'' या निबंधात सर्वात आधी आढळला होता)''.'' <ref name="HessDoP">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://fare.tunes.org/books/Hess/dop.html|title=The Death of Politics|last=Hess|first=Karl|date=2003|website=Faré's Home Page|publisher=Playboy|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802164945/http://fare.tunes.org/books/Hess/dop.html|archive-date=August 2, 2019|access-date=9 October 2023|quote=Laissez-faire capitalism, or '''anarchocapitalism''' [sic], is simply the economic form of the libertarian ethic. Laissez-faire capitalism encompasses the notion that men should exchange goods and services, without regulation, solely on the basis of value for value. It recognizes charity and communal enterprises as voluntary versions of this same ethic. Such a system would be straight barter, except for the widely felt need for a division of labor in which men, voluntarily, accept value tokens such as cash and credit. Economically, this system is anarchy, and proudly so.}}</ref> <ref name="Johnson2015">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://c4ss.org/content/39997|title=Karl Hess on Anarcho-Capitalism|last=Johnson|first=Charles|date=28 August 2015|website=Center for a Stateless Society|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231004131548/https://c4ss.org/content/39997|archive-date=October 4, 2023|access-date=9 October 2023|quote=In fact, the earliest documented, printed use of the word "anarcho-capitalism" that I can find [...] actually comes neither from Wollstein nor from Rothbard, but from Karl Hess's manifesto "The Death of Politics," which was published in ''Playboy'' in March, 1969.]}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="The material near this tag may rely on a self-published source. (November 2023)">स्वयं-प्रकाशित स्रोत?</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> <ref name="Leeson">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=_pQ4DwAAQBAJ&pg=PA180|title=Hayek: A Collaborative Biography, Part IX: The Divine Right of the 'Free' Market|last=Leeson|first=Robert|publisher=Springer|year=2017|isbn=978-3-319-60708-5|page=180|quote=To the original 'anarchocapitalist' (Rothbard coined the term) [...].|access-date=November 27, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230425065230/https://books.google.com/books?id=_pQ4DwAAQBAJ&pg=PA180|archive-date=April 25, 2023}}</ref> <ref name="Flood2010">Flood, Anthony (2010). [http://anthonyflood.com/rothbardknowyourrights.htm Untitled preface to Rothbard's "Know Your Rights"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110811135031/http://anthonyflood.com/rothbardknowyourrights.htm}}, originally published in ''WIN: Peace and Freedom through Nonviolent Action'', Volume 7, No. 4, 1 March 1971, 6–10. Flood's quote: "Rothbard's neologism, 'anarchocapitalism,' probably makes its first appearance in print here."</ref> त्याने ऑस्ट्रियन संप्रदाय, अभिजात उदारमतवाद आणि १९व्या शतकातील अमेरिकेच्या व्यक्तिवादी अराजकतावादी यांच्या घटकांचे संश्लेषण करून अराजकतावादाचे एक दक्षिणपंथी स्वरूप तयार केले. <ref>''Blackwell Encyclopaedia of Political Thought'', 1987, {{ISBN|978-0-631-17944-3}}, p. 290; quote: "A student and disciple of the Austrian economist Ludwig von Mises, Rothbard combined the laissez-faire economics of his teacher with the absolutist views of human rights and rejection of the state he had absorbed from studying the individualist American anarchists of the 19th century such as Lysander Spooner and Benjamin Tucker."</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Hayek: A Collaborative Biography, Part IX: The Divine Right of the 'Free' Market|last=Robert Leeson|publisher=Springer|year=2017|isbn=978-3-319-60708-5|page=180|quote=To the original 'anarchocapitalist' (Rothbard coined the term) [...].}}</ref> <ref name=":11">{{जर्नल स्रोत|last=Jensen|first=Jacob|date=April 2022|title=Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism|url=https://muse.jhu.edu/article/855169|journal=Journal of the History of Ideas|language=en|volume=83|issue=2|pages=315–32|doi=10.1353/jhi.2022.0015|issn=1086-3222|pmid=35603616|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169|archive-date=July 12, 2022|access-date=April 17, 2023}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFJensen2022">Jensen, Jacob (April 2022). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://muse.jhu.edu/article/855169 "Repurposing Mises: Murray Rothbard and the Birth of Anarchocapitalism"]</span>. ''Journal of the History of Ideas''. '''83''' (2): <span class="nowrap">315–</span>32. [[डिजीटल ऑब्जेक्ट आयडेंटीफायर|doi]]:[[doi:10.1353/jhi.2022.0015|10.1353/jhi.2022.0015]]. [[आयएसएसएन|ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/1086-3222 1086-3222]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35603616 35603616]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:248985277 248985277]. [https://web.archive.org/web/20220712160927/https://muse.jhu.edu/article/855169 Archived] from the original on July 12, 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 17,</span> 2023</span>.</cite></ref> त्यांचे शिष्य हान्स-हेर्मन हॉप यांच्या मते, "रोथबार्ड यांच्याशिवाय उल्लेख करण्यासारखी कोणतीही अराजक-भांडवलशाही चळवळ अस्तित्वात नसती". <ref name="H-H Hoppe">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/hoppe/hoppe5.html|title=Anarcho-Capitalism: An Annotated Bibliography|last=Hoppe|first=Hans-Hermann|authorlink=Hans-Hermann Hoppe|date=December 31, 2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140111070712/http://archive.lewrockwell.com/hoppe/hoppe5.html|archive-date=January 11, 2014|access-date=June 2, 2013}}</ref> ल्यू रॉकवेल यांनी एका श्रद्धांजलीपर लेखात रोथबार्ड यांना, त्यांनी वर्णन केलेल्या "स्वातंत्र्यवादी अराजकतावाद" च्या सर्व विविध प्रवाहांचा "विवेक" म्हटले आहे आणि सांगितले की त्यांचे समर्थक अनेकदा त्यांच्या उदाहरणाने वैयक्तिकरित्या प्रेरित झाले होते. <ref>Rockwell, Llewellyn (1995). [http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf "Murray N. Rothbard: In Memoriam."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141220074229/http://library.freecapitalists.org/books/Murray%20N%20Rothbard/memoriam.pdf}} p. 117</ref> १९४० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात पदव्युत्तर शिक्षण घेत असताना, रोथबार्ड यांनी विचार केला की स्वातंत्र्यवादी आणि ''अनिर्बंध'' तत्त्वांचे कठोर पालन करण्यास राज्याचे पूर्णपणे उच्चाटन करणे आवश्यक आहे तरी का. त्यांनी अर्थव्यव्सस्थेच्या अभ्यासासाठी संस्थेचे संस्थापक बाल्डी हार्पर यांना भेट दिली, <ref name="The Encyclopedia of Libertarianism by Hamowy">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&q=libertarian+encyclopedia|title=The Encyclopedia of Libertarianism|date=2008|publisher=Sage|isbn=978-1-4129-6580-4|editor-last=[[Ronald Hamowy]]|location=Thousand Oaks, CA|page=623|access-date=November 4, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415022033/https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&q=libertarian+encyclopedia|archive-date=April 15, 2021}}{{स्रोत बातमी|last=Rothbard|first=Murray N.|title=Floyd Arthur 'Baldy' Harper, RIP|date=August 17, 2007|work=Mises Daily}}</ref> ज्यांना कोणत्याही सरकारच्या गरजेबद्दल शंका होती. रोथबार्ड म्हणाले की या काळात, ते लायसँडर स्पूनर आणि बेंजामिन टक्कर यांसारख्या १९ व्या शतकातील अमेरिकेच्या व्यक्तिवादी अराजकतावाद्यांनी आणि बेल्जियन अर्थशास्त्रज्ञ गुस्ताव्ह द मोलिनारी यांनी प्रभावित झाले होते, ज्यांनी अशी प्रणाली कशी कार्य करू शकते याबद्दल लिहिले होते. <ref name="Essential">{{स्रोत पुस्तक|url=https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|title=The Essential Rothbard|last=Gordon|first=David|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2007|isbn=978-1-933550-10-7|location=Auburn, Alabama|oclc=123960448|author-link=David Gordon (philosopher)|access-date=July 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf|archive-date=May 22, 2021}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (2007). [https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf ''The Essential Rothbard''] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Auburn, Alabama: [[Ludwig von Mises Institute]]. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-933550-10-7|<bdi>978-1-933550-10-7</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/123960448 123960448]. [https://web.archive.org/web/20210522113238/https://cdn.mises.org/The%20Essential%20Rothbard_4.pdf Archived] <span class="cs1-format">(PDF)</span> from the original on May 22, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 7,</span> 2021</span>.</cite></ref> अशाप्रकारे, त्यांनी "मिसेसच्या अनिर्बंध अर्थशास्त्राला व्यक्तिवादी अराजकतावाद्यांच्या मानवाधिकारांच्या निरंकुश विचारांशी आणि राज्याच्या नकाराशी जोडले." <ref name="Miller">{{स्रोत पुस्तक|title=Blackwell Encyclopaedia of Political Thought|publisher=[[Blackwell Publishing]]|year=1991|isbn=978-0-631-17944-3|editor-last=Miller|editor-first=David|editor-link=David Miller (political theorist)|page=290}}</ref> एडवर्ड स्ट्रिंगहॅमच्या मते: "१९४० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात, मरे रोथबार्ड यांनी ठरवले की खाजगी-मालमत्ता अराजकतावाद हा मुक्त-बाजारपेठ विचारांचा तार्किक निष्कर्ष आहे [...]." <ref name="Stringham2007">{{स्रोत पुस्तक|title=Anarchy and the Law: The Political Economy of Choice|last=Stringham|first=Edward Peter|publisher=Transaction Publishers|year=2007|location=New Brunswick, NJ|page=3|chapter=Chapter 1: Introduction|chapter-url=https://deliverypdf.ssrn.com/delivery.php?ID=241124005024104084119023003122010066007003009040033092067067101077117023028084030102114017055054029044016124100023087125120022008000007082048031117095082018065072020041095026023125102088018095067108021106075117108123010108108003084003077099006003082&EXT=pdf&INDEX=TRUE}}{{मृत दुवा}} </ref> === वंश, लिंग आणि नागरी अधिकार === जॉर्ज मेसन विद्यापीठातील इतिहासाचे सहयोगी प्राध्यापक मायकल ओ'मॅली, रोथबार्ड यांचा नागरी हक्क चळवळ आणि [[महिलांचा मताधिकार|महिला मताधिकार]] चळवळीबद्दलचा सूर "तिरस्कारपूर्ण आणि शत्रुत्वपूर्ण" असल्याचे वर्णन करतात. रोथबार्ड यांनी महिला हक्क कार्यकर्त्यांवर टीका केली, आणि कल्याणकारी राज्याच्या वाढीचे श्रेय राजकीयदृष्ट्या सक्रिय अविवाहित स्त्रियांना दिले, "ज्यांच्या दुसऱ्यांच्या कामात ढवळाढवळ करण्याच्या प्रवृत्ती घर आणि कुटुंबाच्या जबाबदाऱ्यांनी बांधलेल्या नव्हत्या". <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://mises.org/library/book/progressive-era|title=The Progressive Era|last=Rothbard|first=Murray|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|year=2017|isbn=978-1610166744|location=Auburn, AL|pages=332|access-date=August 19, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20201023131723/https://cdn.mises.org/The%20Progressive%20Era_0.pdf|archive-date=October 23, 2020}}</ref> रोथबार्ड यांनी असा युक्तिवाद केला की पुरोगमी युगातील आणि त्यानंतरच्या विविध प्रकारच्या पुरोगामित्वाला, ज्यांना ते अमेरिकेवर एक हानिकारक प्रभाव मानत होते, त्यांचे नेतृत्व यांकी प्रोटेस्टंट (सहा [[न्यू इंग्लंड]] राज्ये आणि अपस्टेट न्यू यॉर्कमधील इंग्रजी वंशाचे [[प्रोटेस्टंट पंथ|प्रोटेस्टंट]] लोक), यहूदी स्त्रिया आणि "समलिंगी अविवाहित स्त्रिया" यांच्या युतीने केले होते. <ref>Murray N. Rothbard (August 11, 2006). [https://mises.org/daily/2225 "Origins of the Welfare State in America"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141011063900/http://mises.org/daily/2225}}. ''mises.org''.</ref> रोथबार्ड यांनी, [[स्त्रीवाद|स्त्रीवादाच्याच]] विषयावर लिहिताना म्हटले की, "अनेक अमेरिकेचे पुरुष मातृसत्ताक समाजात राहतात, जिथे पहिले 'मॉमइझम' (आईवरील अति आधार, 'आईवाद'), नंतर महिला शिक्षिका आणि त्यानंतर त्यांच्या बायकोंचे वर्चस्व असते", आणि स्त्रिया फायद्यात होत्या कारण त्यांना त्यांच्या नौऱ्यांचा पाठिंबा होता. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.rothbard.it/articles/women-liberation.pdf|title=The Great Women's Liberation Issue: Setting It Straight|last=Rothbard|first=Murray Newton|date=May 1970|publisher=Individualist}}</ref> रोथबार्ड यांचा स्त्रीवादाबद्दलचा नकारात्मक दृष्टिकोन १९९१ च्या 'महान थॉमस आणि हिल कार्यक्रम: भयानक विभागाला थांबवणे'''(द ग्रेट थॉमस अँड हिल शो: स्टॉपिंग द मॉन्स्ट्रस रेजिमेंट)'' या लेखातही आढळतो, जिथे त्यांनी लिहिले, "माझ्या नास्तिक स्वातंत्र्यवादी मित्रांना दुखावण्याचा धोका पत्करूनही, मला वाटते की हे दररोज अजून स्पष्ट होत आहे की पुराणमतवादी बरोबर आहेत: की प्रत्येक समाजात कोणता ना कोणता धर्म प्रभावी ठरणार आहे. आणि जर, उदा., ख्रिस्ती धर्माचा तिरस्कार करून त्याला बाहेर फेकले गेले, तर धर्माचे कोणतेतरी भयानक स्वरूप त्याची जागा घेणार आहे: मग तो साम्यवाद असो, न्यू एज गूढवाद असो, स्त्रीवाद असो किंवा वामपंथी शुद्धतावाद असो. मानवी स्वभावाच्या या मूलभूत सत्याला टाळण्यात काही अर्थ नाही." <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch69.html|title=THE GREAT THOMAS & HILL SHOW: STOPPING THE MONSTROUS REGIMENT|last=Rothbard|first=Murray Newton|date=December 1991|website=archive.lewrockwell.com}}</ref> रोथबार्ड यांनी "संपूर्ण 'नागरी हक्क' रचना" काढून टाकण्याची मागणी केली, जी त्यांच्या मते "प्रत्येक अमेरिकेच्या नागरिकाच्या मालमत्तेच्या हक्कांना पायदळी तुडवते." त्यांनी १९६४ चा नागरी हक्क कायदा, ज्यात रोजगारातील भेदभावासंबंधीच्या शीर्षक ७ चा होता, रद्द करण्याच्या बाजूने सातत्याने मत मांडले, <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch69.html|title=The Great Thomas & Hill Show: Stopping the Monstrous Regiment|website=archive.lewrockwell.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170418134336/https://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch69.html|archive-date=April 18, 2017|access-date=July 31, 2016}}</ref> आणि शाळांचे राज्य-अनिवार्य एकीकरण स्वातंत्र्यवादी तत्त्वांचे उल्लंघन करते या कारणास्तव ''ब्राउन विरुद्ध शिक्षण मंडळ'' हा निर्णय रद्द करण्याची मागणी केली. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lewrockwell.com/2015/11/lew-rockwell/open-borders-assault-private-property/|title=Open Borders Are an Assault on Private Property – LewRockwell LewRockwell.com|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160604161028/https://www.lewrockwell.com/2015/11/lew-rockwell/open-borders-assault-private-property/|archive-date=June 4, 2016|access-date=July 31, 2016}}</ref> "दक्षिणपंथी लोकवाद" नावाच्या एका निबंधात, रोथबार्ड यांनी "मध्यम आणि कामगार वर्गापर्यंत पोहोचण्यासाठी" काही उपाययोजना प्रस्तावित केल्या, ज्यात पोलिसांना "रस्त्यावरील गुन्हेगारांवर" कठोर कारवाई करण्याचे आवाहन करणे होते. त्यांनी लिहिले की "पोलिसांना मोकळे सोडले पाहिजे" आणि "त्यांना तात्काळ शिक्षा देण्याची परवानगी दिली पाहिजे, अर्थातच चूक झाल्यास ते जबाबदार असतील". त्यांनी पोलिसांना "रस्त्यांवरील भिकारी आणि भटके लोक हटवावेत" याचेही समर्थन केले. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch5.html|title=Right-Wing Populism|website=archive.lewrockwell.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160524131828/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch5.html|archive-date=May 24, 2016|access-date=July 31, 2016}}</ref> <ref name=":15">{{स्रोत पुस्तक|title=Routledge handbook of anarchy and anarchist thought|last=Massimino|first=Cory|date=2021|publisher=Routledge, Taylor & Francis group|isbn=978-1-138-73758-7|editor-last=Chartier|editor-first=Gary|series=Routledge handbooks|location=London|chapter=Two cheers for Rothbardianism|editor-last2=Van Schoelandt|editor-first2=Chad}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMassimino2021">Massimino, Cory (2021). "Two cheers for Rothbardianism". In Chartier, Gary; Van Schoelandt, Chad (eds.). ''Routledge handbook of anarchy and anarchist thought''. Routledge handbooks. London: Routledge, Taylor & Francis group. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-138-73758-7|<bdi>978-1-138-73758-7</bdi>]].</cite></ref> रोथबार्ड यांची नागरी हक्क चळवळीतील अनेक नेत्यांबद्दल तीव्र मते होती. त्यांच्या मते कृष्णवर्णीय फुटीरतावादी [[माल्कम एक्स]] हे एक "महान कृष्णवर्णीय नेते" होते आणि एकीकरणवादी [[मार्टिन ल्यूथर किंग|मार्टिन ल्यूथर किंग ज्युनियर]] यांना श्वेतवर्णीय लोकांना पसंत होते कारण ते "विकसित होत असलेल्या निग्रो क्रांतीवरील प्रमुख प्रतिबंधक शक्ती होते". <ref name="Enemy">{{स्रोत पुस्तक|title=An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard|last=Raimondo|first=Justin|publisher=Prometheus Books|year=2000|isbn=978-1-61592-239-0|location=Amherst, [[New York (state)|NY]]|author-link=Justin Raimondo}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRaimondo2000">[[Justin Raimondo|Raimondo, Justin]] (2000). ''An Enemy of the State: The Life of Murray N. Rothbard''. Amherst, [[न्यू यॉर्क (राज्य)|NY]]: Prometheus Books. [[आंतरराष्ट्रीय प्रमाणित पुस्तक क्रमांक|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-61592-239-0|<bdi>978-1-61592-239-0</bdi>]].</cite></ref> जेकब जेन्सेन लिहितात की, १९६० च्या दशकातील रोथबार्ड यांची भाष्ये, ज्यात विभक्त समुदायांमध्ये "ब्लॅक पॉवर" आणि "व्हाइट पॉवर" या दोन्हींना मान्यता दिली होती, ती वांशिक विलगीकरणाला पाठिंबा देण्यासारखीच होती. {{Sfn|Jensen|2022}} १९९३ मध्ये, रोथबार्ड यांनी "विभक्त कृष्णवर्णीय राष्ट्रा"ची संकल्पना नाकारली आणि विचारले, "कोणाला असे वाटते का की... नवीन आफ्रिका अमेरिकेकडून कोणत्याही मोठ्या "परकीय मदती"शिवाय स्वतःच्या बळावर पुढे जाण्यास समाधानी असेल?" <ref>Rothbard, Murray N. (February 1993). [http://archive.lewrockwell.com/1970/01/murray-n-rothbard/their-malcolm-and-mine/ "Their Malcolm ... and Mine."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220330013408/http://archive.lewrockwell.com/1970/01/murray-n-rothbard/their-malcolm-and-mine/}} LewRockwell.com</ref> रोथबार्ड यांनी असेही सुचवले की मार्टिन ल्यूथर किंग ज्युनियर यांना असलेला विरोध, ज्यांना त्यांनी "सक्तीचे एकीकरणवादी" म्हणून हिणवले होते, तो त्यांच्या " पारंपरिक स्वातंत्र्यवादी " राजकीय चळवळीच्या सदस्यांसाठी एक कसोटी असायला हवा. <ref>Rothbard, Murray (November 1994). [http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch16.html "Big-Government Libertarians."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170131223653/http://archive.lewrockwell.com/rothbard/ir/Ch16.html}} ''LewRockwell.com''</ref> === युद्धाबद्दलची मते === रँडॉल्फ बॉर्नप्रमाणे, रोथबार्ड यांचा असा विश्वास होता की "युद्ध हे राज्याचे आरोग्य आहे". डेव्हिड गॉर्डन यांच्या मते, रोथबार्ड यांच्या आक्रमक परराष्ट्र धोरणाला विरोध करण्याचे हेच कारण होते. <ref name="Gordon">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mises.org/about/3249|title=Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)|last=Gordon|first=David|authorlink=David Gordon (philosopher)|date=February 26, 2007|publisher=[[Ludwig von Mises Institute]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249|archive-date=February 2, 2012|access-date=August 13, 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGordon2007">[[David Gordon (philosopher)|Gordon, David]] (February 26, 2007). [https://mises.org/about/3249 "Biography of Murray N. Rothbard (1926–1995)"]. [[Ludwig von Mises Institute]]. [https://web.archive.org/web/20120202054227/http://mises.org/about/3249 Archived] from the original on February 2, 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 13,</span> 2013</span>.</cite></ref> रोथबार्ड यांचा असा विश्वास होता की नवीन युद्धे थांबवणे आवश्यक आहे आणि सरकारने नागरिकांना पूर्वीच्या युद्धांमध्ये कसे ओढले हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे. "युद्ध, शांती, व राज्य" आणि "राज्याचे शरीरशास्त्र" या दोन निबंधांनी या विचारांचा विस्तार केला. रोथबार्ड यांनी विल्फ्रेदो पारेतो, गाएतानो मोस्का आणि रॉबर्ट मिशेल्स यांच्या विचारांचा उपयोग करून राज्य कर्मचारी, उद्दिष्ट्ये आणि विचारधारेचे साचा तयार केले. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://antiwar.com/stromberg/?articleid=4296|title=Murray Rothbard on States, War, and Peace: Part I|last=Stromberg|first=Joseph R.|date=January 10, 2005|publisher=[[Antiwar.com]]|orig-year=first published June 12, 2000|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110823091728/http://antiwar.com/stromberg/?articleid=4296|archive-date=August 23, 2011|access-date=May 1, 2009}} Also see [http://www.antiwar.com/stromberg/?articleid=4420 Part II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090417215914/http://antiwar.com/stromberg/?articleid=4420}}, originally published June 20, 2000.</ref> <ref>See both essays: Rothbard, Murray. [http://www.lewrockwell.com/rothbard/rothbard26.html "War, Peace, and the State"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130515223625/http://www.lewrockwell.com/rothbard/rothbard26.html}}, first published 1963; [http://www.lewrockwell.com/rothbard/rothbard62.html "Anatomy of the State"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120908063653/http://www.lewrockwell.com/rothbard/rothbard62.html}}, first published 1974.</ref> <sup class="noprint Inline-Template noprint Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs a reference to an independent source. (March 2023)">स्वतंत्र स्रोताची आवश्यकता आहे</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFATULTSORT:रॉथबार्ट, मरे}} [[वर्ग:अमेरिकन अर्थतज्ज्ञ]] [[वर्ग:इ.स. १९९५ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] tvf3trk0iflu98hanmd4s7vj8v9q6ek 0 381524 2700129 2699714 2026-08-08T01:34:59Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700129 wikitext text/x-wiki {{Infobox | above = कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था | header1 = सामान्य माहिती | label2 = प्रकार | data2 = पारंपरिक जमीन व्यवस्था | label3 = प्रदेश | data3 = [[कोकण]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | label4 = ऐतिहासिक कालखंड | data4 = प्राचीन काळ – वर्तमान | label5 = प्रमुख जमीन प्रकार | data5 = भातशेती, वरकस जमीन, डोंगरावरील सामुदायिक जमीन, आडीची शेती, गुरचराईची जमीन, देवस्थान जमीन, इनाम जमीन, गावकीच्या सामुदायिक जमिनी | label6 = प्रमुख अभिलेख | data6 = ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, हक्क अभिलेख | label7 = प्रमुख कायदा | data7 = महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ | label8 = संबंधित संस्था | data8 = महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन | label9 = संबंधित विषय | data9 = [[महसूल]], [[जमीन]], सहहिस्सेदारी, वारस व्यवस्था | below = कोकणातील पारंपरिक सामुदायिक जमीनधारणा, महसूल अभिलेख आणि कायदेशीर व्यवस्थेचा आढावा }} '''[[कोकण]]तील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]तील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]]प्रशासन|महसुली व्यवस्था आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराईची क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे The Gazetteer of the Bombay Presidency, [[महाराष्ट्र]]राज्य गॅझेटिअर, महसुली अभिलेख आणि इतर ऐतिहासिक स्रोतांमधून दिसून येते.<ref>{{cite book |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |publisher=Government Central Press |location=Bombay |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालात]] करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, ''Bombay Land Revenue Code, 1879'', ''Record of Rights'' प्रणाली आणि त्यानंतर महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ अंतर्गत तयार झालेल्या अभिलेखांमुळे या प्रदेशातील जमीनधारणा व महसुली नोंदींचे दस्तऐवजीकरण अधिक नियमित स्वरूपात करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == प्रस्तावना == '''[[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था''' हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक जमीनधारणा, [[महसूल]] प्रशासन|महसुली प्रशासन आणि [[हक्क]]अभिलेख यांच्या इतिहासाशी संबंधित अभ्यासाचा विषय आहे. कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेती, डोंगर उतारावरील शेती, वरकस [[जमीन]], आडीची शेती, गुरचराई क्षेत्रे तसेच इतर काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, ग्रामव्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीच्या आधारे होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक, महसुली आणि प्रशासकीय अभिलेखांतून दिसून येते.<ref name="Campbell1880">{{cite book |editor=James M. Campbell |title=The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi |volume=10 |location=Bombay |publisher=Government Central Press |year=1880 }}</ref> [[ब्रिटिश]] [[भारत]], ब्रिटिशकालात करण्यात आलेल्या [[महसूल]] सर्वेक्षण, [[गाव]]नकाशे, Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights प्रणालीच्या अंमलबजावणीनंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि हक्क अभिलेखांची नोंद अधिक नियमितपणे करण्यात आली.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले आणि ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी व इतर हक्क अभिलेख यांच्या व्यवस्थापनासाठी एकसंध कायदेशीर चौकट उपलब्ध झाली.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == भौगोलिक पार्श्वभूमी == '''[[कोकण]]''' हा [[भारत]]च्या पश्चिम किनारपट्टीवरील [[सह्याद्री]] पर्वतरांग आणि [[अरबी समुद्र]] यांच्या दरम्यान वसलेला चिंचोळा किनारी प्रदेश आहे. [[महाराष्ट्र]]ातील कोकण विभागात [[मुंबई शहर जिल्हा]], [[मुंबई]] उपनगर जिल्हा, [[ठाणे]] जिल्हा, [[पालघर]] जिल्हा, [[रायगड]] जिल्हा, [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा आणि [[सिंधुदुर्ग]] जिल्हा यांचा समावेश होतो.<ref>{{cite web |title=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/index.html |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशात दक्षिण-पश्चिम मान्सूनच्या प्रभावामुळे मोठ्या प्रमाणात पर्जन्यवृष्टी होते. या प्रदेशात प्रामुख्याने लेटराइट (जांभा), लाल मुरूम, गाळयुक्त तसेच डोंगरउतारावरील विविध प्रकारच्या मृदा आढळतात. या भौगोलिक वैशिष्ट्यांमुळे [[भात]]शेती, [[फळ]]बागा आणि पावसावर अवलंबून असलेली [[कृषी]] व्यवस्था विकसित झाली आहे.<ref>{{cite web |title=Hydrogeology of Maharashtra |url=https://gsda.maharashtra.gov.in/en-hydrogeology-of-maharashtra/ |publisher=Groundwater Surveys and Development Agency, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांमधून उगम पावणाऱ्या असंख्य नद्या, खाड्या, ओढे आणि नैसर्गिक जलप्रवाहांमुळे कोकणात [[भात]]शेतीस पोषक भौगोलिक परिस्थिती निर्माण झाली. किनारपट्टी, [[डोंगर]]उतार, [[नदी]]खोरे आणि पठारी भाग यांच्या भौगोलिक विविधतेमुळे [[जमीन]] वापर, [[शेती]]चे प्रकार आणि वस्तीची रचना यांतही विविधता आढळते.<ref name="Campbell1880"/> परंपरेने कोकणातील बहुतेक गावे डोंगरांच्या पायथ्याशी किंवा [[नदी]]काठांवर विकसित झाली. गावाभोवती [[भात]]खाचरे, [[डोंगर]]उतारावरील वरकस [[जमीन]], [[फळ]]बागा, गुरचराई क्षेत्रे आणि [[वन]]क्षेत्र अशी भौगोलिक रचना अनेक ठिकाणी आढळते. या नैसर्गिक परिस्थितीचा स्थानिक जमीन वापर, महसूल व्यवस्था आणि पारंपरिक वहिवाटीवर दीर्घकालीन प्रभाव पडला आहे.<ref>{{cite web |title=What We Do – Gazetteers Department |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/whatwedo.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 |archive-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122100254/https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/whatwedo.html |url-status=dead }}</ref> == ऐतिहासिक पार्श्वभूमी == [[कोकण]] प्रदेशाचा [[इतिहास]] प्राचीन काळापासून विविध राजवंश, सागरी [[व्यापार]] आणि किनारी संस्कृतीशी संबंधित आहे. प्राचीन भारतीय [[साहित्य]], शिलालेख, ताम्रपट तसेच परकीय प्रवाशांच्या वर्णनांमध्ये [[अपरांत]] (Aparanta), सप्त[[कोकण]] आणि [[कोकण]] प्रदेशाचा उल्लेख विविध नावांनी आढळतो. या प्रदेशावर [[सातवाहन]], [[चालुक्य]], [[राष्ट्रकूट]], [[शिलाहार]], [[यादव]], [[बहामनी सल्तनत]], [[आदिलशाही]], [[मराठा साम्राज्य]] आणि [[ब्रिटिश राज]] अशा विविध सत्तांनी वेगवेगळ्या कालखंडांत राज्य केले.<ref>{{cite web |title=History – Maharashtra State Gazetteers |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/greater_bombay/history.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील जमीनधारणा आणि महसूल व्यवस्था कालानुसार बदलत गेली. मध्ययुगीन काळात स्थानिक ग्रामसंस्था, वतन व्यवस्था आणि प्रादेशिक सत्तांनुसार महसूल आकारणीच्या विविध पद्धती अस्तित्वात होत्या. [[पाटील]], [[कुलकर्णी]], [[देशमुख]] आणि इतर पारंपरिक अधिकारी गावपातळीवरील महसूल प्रशासनात महत्त्वाची भूमिका बजावत असत.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |website=Maharashtra State Gazetteers |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=6 August 2026 |archive-date=2022-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220819105241/https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |url-status=dead }}</ref> कोकणातील महसूल व्यवस्थेच्या इतिहासात विजापूर, मराठा आणि ब्रिटिश कालखंडांना विशेष महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या महसूल इतिहासानुसार इ.स. १५०२ मध्ये [[युसुफ आदिल शाह]] यांच्या काळात महसूल व्यवस्थेची पुनर्रचना करण्यात आली. पुढे मराठा आणि पेशवा काळात गावपातळीवरील महसूल प्रशासन अधिक संघटित झाले.<ref>{{cite web |title=Land Administration – History |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |website=Maharashtra State Gazetteers |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=6 August 2026 }}{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> इ.स. १८१८ नंतर [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश प्रशासनाने]] कोकणातील [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेत व्यापक बदल केले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, नकाशे तयार करणे, जमिनींचे वर्गीकरण आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्याची प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने राबविण्यात आली. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि Record of Rights संबंधीच्या तरतुदींमुळे महसूल प्रशासनाला अधिक एकसंध कायदेशीर स्वरूप प्राप्त झाले.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[स्वातंत्र्य]]ानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ लागू झाल्यानंतर[[ महसूल]] अभिलेखांचे आधुनिकीकरण करण्यात आले. त्याअंतर्गत ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंदी आणि इतर [[हक्क]]अभिलेखांचे व्यवस्थापन कायदेशीर चौकटीत करण्यात येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था == [[कोकण]] प्रदेशात पारंपरिक [[जमीन]] व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, [[कृषी]], पर्जन्यमान, सामाजिक रचना आणि प्रचलित रूढी-परंपरा यांच्या आधारे विकसित झाली. गावातील जमिनींचा वापर केवळ वैयक्तिक [[शेती]]पुरता मर्यादित नसून, काही प्रकारच्या जमिनींचा वापर सामुदायिक स्वरूपात केला जात असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि महसुली नोंदींमध्ये आढळते.<ref name="Campbell1880"/> कोकणातील पारंपरिक [[शेती]] प्रामुख्याने [[भात]]शेतीवर आधारित होती. [[डोंगर]] उतारावरील [[जमीन]], वरकस [[जमीन]], आडीची [[शेती]], गुरचराई क्षेत्रे, नैसर्गिक जलस्रोत आणि वनालगतच्या जमिनींचा वापर स्थानिक प्रथा, गावकी व्यवस्था आणि परंपरागत वहिवाटीनुसार होत असे.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Ratnagiri Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec1.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> गावातील [[पाटील]], [[कुलकर्णी]] आणि इतर पारंपरिक ग्रामप्रशासनाशी संबंधित व्यक्ती [[महसूल]] संकलन, [[जमीन]] नोंदी आणि स्थानिक प्रशासनामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावत असत. विविध गावांमध्ये [[जमीन]] वापराच्या पद्धती, वहिवाटीचे [[नियम]] आणि सामुदायिक व्यवस्थापनाची स्वरूपे स्थानिक परिस्थितीनुसार भिन्न होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिशकालीन]] महसूल सर्वेक्षणापूर्वी जमीनधारणेच्या अनेक प्रथा प्रामुख्याने स्थानिक रूढी आणि प्रचलित परंपरांवर आधारित होत्या. नंतरच्या काळात Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि त्यानंतरच्या [[महसूल]] कायद्यांद्वारे जमिनींचे सर्वेक्षण, वर्गीकरण आणि अभिलेखीकरण करण्यात आले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> आजही [[कोकण]]ातील काही भागांमध्ये पारंपरिक [[जमीन]] वापराच्या ऐतिहासिक स्वरूपाचे प्रतिबिंब ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर महसुली अभिलेखांमध्ये आढळून येते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]]व्यवस्था == [[ईस्ट इंडिया कंपनी]]च्या कारकीर्दीत आणि त्यानंतर [[ब्रिटिश राज]]च्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मधील जमीन महसूल व्यवस्थेत व्यापक प्रशासकीय सुधारणा करण्यात आल्या. महसूल संकलन अधिक कार्यक्षम करणे, जमिनींचे सर्वेक्षण करणे, सीमांकन निश्चित करणे आणि जमीनधारकांच्या हक्कांची नोंद ठेवणे हे या सुधारणांचे प्रमुख उद्दिष्ट होते.ब्रिटिश सत्तेच्या काळात [[बॉम्बे प्रेसिडेन्सी]]मध्ये [[जमीन]] [[महसूल]] व्यवस्थेचे पुनर्गठन करण्यात आले. जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) आणि [[महसूल]]प्रशासन यांना कायदेशीर चौकट देण्यासाठी पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026}}</ref> एकोणिसाव्या शतकात ग्रेट ट्रिगोनोमेट्रिकल सर्व्हे आणि स्थानिक [[महसूल]] सर्वेक्षणांच्या आधारे जमिनींचे मोजमाप, वर्गीकरण आणि नकाशे तयार करण्याचे काम सुरू झाले. या सर्वेक्षणांमुळे प्रत्येक गावातील [[शेत]]जमिनी, [[डोंगर]], वनक्षेत्र, [[नदी]]-नाले आणि इतर नैसर्गिक भूभाग यांची स्वतंत्र नोंद करण्यात आली. Bombay Land Revenue Code, 1879 लागू झाल्यानंतर [[बॉम्बे]]प्रेसिडेन्सीतील [[जमीन]] [[महसूल]] प्रशासनाला एकसंध कायदेशीर चौकट प्राप्त झाली. या कायद्यांतर्गत जमिनींचे सर्वेक्षण, [[महसूल]] निश्चिती, [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights), फेरफार नोंदी आणि [[महसूल]] अधिकाऱ्यांचे अधिकार निश्चित करण्यात आले. [[ब्रिटिश]]कालात तयार करण्यात आलेल्या [[हक्क]] अभिलेखमुळे प्रत्येक सर्वे क्रमांकाची माहिती, [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[क्षेत्रफळ]] आणि [[महसूल]] यांची अधिकृत नोंद ठेवण्याची पद्धत विकसित झाली. पुढील काळात या अभिलेखांच्या आधारे [[महसूल]] प्रशासन अधिक नियमित करण्यात आले. कोकणातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये [[ब्रिटिश]]कालीन सर्वेक्षणानंतर [[महसूल]] नोंदी, [[गाव]] नकाशे आणि [[हक्क]]अभिलेख तयार करण्यात आले. पुढे १९१३ मध्ये ''Record of Rights'' संबंधी तरतुदी लागू झाल्यानंतर गावागावात [[हक्क]]अभिलेख ठेवण्याची प्रक्रिया अधिक नियमित झाली.<ref>{{cite web |title=Records of Rights – Kolaba Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == [[महसूल]] अभिलेख == '''[[महसूल]] अभिलेख''' ({{lang-en|Revenue Records}}) म्हणजे [[जमीन]]ीची मालकी, ताबा, क्षेत्रफळ, वर्गीकरण, महसूल, लागवड, फेरफार आणि इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. [[महाराष्ट्र]]ात महसूल अभिलेखांचे व्यवस्थापन महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार केले जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]] प्रदेशात [[ब्रिटिश]]कालीन [[महसूल]] सर्वेक्षणानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन आणि [[हक्क]]अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्यास प्रारंभ झाला. पुढे Bombay Land Revenue Code, 1879 आणि नंतरच्या कायद्यांनुसार [[गाव]] नमुने, सर्वे क्रमांक, [[जमीन]]वर्गीकरण आणि महसूल नोंदी अधिक नियमितपणे ठेवण्यात आल्या.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील प्रमुख [[महसूल]] अभिलेखांमध्ये ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद (Mutation Entry), [[हक्क]]अभिलेख, [[गाव]] नमुने, सर्वे नकाशे आणि भूमापन अभिलेखांचा समावेश होतो. हे अभिलेख [[जमीन]]धारणा, वारसा, [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी आणि [[महसूल]] प्रशासनासाठी महत्त्वाचे मानले जातात.<ref>{{cite web |title=e-Rights Record (Mahabhulekh) |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Mahabhumi, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[महसूल]] अभिलेखांमधील नोंदी या प्रामुख्याने [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात येतात. त्या स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जात नाहीत; मालकीचा अंतिम प्रश्न संबंधित पुरावे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांवर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ७/१२ उतारा === '''७/१२ उतारा''' ({{lang-en|Record of Rights Extract}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[कृषी]] जमिनींसंबंधीचा एक महत्त्वाचा [[महसूल]] अभिलेख आहे. हा उतारा [[हक्क]]अभिलेखचा भाग असून त्यामध्ये सर्वे किंवा गट क्रमांक, [[क्षेत्रफळ]], [[जमीन]]धारकांची नावे, जमिनीचा प्रकार, [[लागवड]] केलेली पिके, कर आकारणी तसेच इतर महसुली नोंदींचा समावेश असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत हक्क अभिलेख (Record of Rights) तयार करण्याची व्यवस्था विकसित झाली. त्यानंतर [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] संहिता, १९६६ आणि त्याअंतर्गत करण्यात आलेल्या नियमांनुसार ७/१२ उतारा हा [[महसूल]] प्रशासनातील प्रमुख अभिलेख म्हणून वापरला जातो.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही भागांमध्ये ऐतिहासिकदृष्ट्या संयुक्त किंवा सहहिस्सेदारी स्वरूपाच्या जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदविलेली आढळतात. तथापि, केवळ ७/१२ उतारा हा मालकी हक्काचा अंतिम आणि निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; तो [[महसूल]] प्रशासनासाठी ठेवण्यात आलेला अभिलेख असून मालकीसंबंधी वाद उद्भवल्यास त्याचा निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === ८-अ उतारा === '''८-अ उतारा''' ({{lang-en|Village Form No. 8A}}) हा [[महाराष्ट्र]]ातील [[महसूल]] अभिलेखपैकी एक महत्त्वाचा अभिलेख असून तो विशिष्ट खातेदाराच्या (''Khata Holder'') नावावर असलेल्या जमिनींची खातेनिहाय माहिती दर्शवितो. ७/१२ उतारा ज्या प्रकारे विशिष्ट सर्वे किंवा गट क्रमांकावरील जमिनीची माहिती देतो, त्याउलट ८-अ उतारा हा एका खातेदाराच्या नावावरील सर्व सर्वे किंवा गट क्रमांकांची एकत्रित नोंद दर्शवितो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – Village Form 8A |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ८-अ उतारामध्ये खातेदाराचे नाव, खाते क्रमांक, संयुक्त खातेदारांची माहिती, संबंधित सर्वे किंवा गट क्रमांक, एकूण [[क्षेत्रफळ]] तसेच शासनाकडे देय असलेल्या [[जमीन]] महसुलाची [[माहिती]] नोंदविली जाते. त्यामुळे एका व्यक्तीच्या किंवा संयुक्त खातेदारांच्या नावावर गावामध्ये किती [[जमीन]] नोंदलेली आहे याचा एकत्रित आढावा घेण्यासाठी हा अभिलेख उपयोगी मानला जातो.<ref>{{cite web |title=Land Records Services – Mahabhumi |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ७/१२ उतारा आणि ८-अ उतारा हे परस्परपूरक [[महसूल]] अभिलेख मानले जातात. [[जमीन]]धारणा, [[वारस]]नोंद, फेरफार, [[कर्ज]] व्यवहार तसेच [[महसूल]] प्रशासनातील विविध कामांसाठी दोन्ही अभिलेखांचा एकत्रित संदर्भ घेतला जातो.<ref>{{cite web |title=Digitally Signed Land Records |url=https://mahabhumi.gov.in/Mahabhumilink/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमीनधारणेमध्ये ८-अ उतारा हा संबंधित खातेदारांच्या नावावरील जमिनींची खातेनिहाय [[माहिती]] पडताळण्यासाठी उपयुक्त अभिलेख मानला जातो. तथापि, ७/१२ उतारा प्रमाणेच ८-अ उतारा हा देखील [[महसूल]] अभिलेख असून तो स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम व निर्णायक पुरावा मानला जात नाही; मालकीचा प्रश्न संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयावर अवलंबून असतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === फेरफार नोंद === '''फेरफार नोंद''' ({{lang-en|Mutation Entry}}) ही [[महसूल]] अभिलेखमधील अशी नोंद आहे, ज्याद्वारे [[जमीन]]धारकाच्या नावात, हक्कात किंवा जमिनीच्या तपशीलात झालेल्या बदलांची नोंद करण्यात येते. खरेदी-विक्री, वारसा, [[दान]]पत्र, विभाजन, न्यायालयाचा आदेश, शासनाकडून संपादन किंवा इतर कायदेशीर कारणांमुळे जमिनीच्या हक्कात बदल झाल्यास संबंधित महसूल अधिकाऱ्याकडे फेरफार प्रस्ताव सादर केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार प्रस्ताव प्राप्त झाल्यानंतर [[तलाठी]], मंडळ[[अधिकारी]] किंवा अन्य सक्षम [[महसूल]] अधिकारी उपलब्ध कागदपत्रांची पडताळणी करून आवश्यक चौकशी करतात. कायदेशीर अटी पूर्ण झाल्यास फेरफार मंजूर केला जातो आणि त्यानुसार ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा तसेच इतर महसूल अभिलेखांमध्ये आवश्यक बदल करण्यात येतात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ आणि [[महाराष्ट्र]] [[जमीन]] [[महसूल]] ([[हक्क]]अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार फेरफार नोंदींची प्रक्रिया आणि [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये बदल करण्याची कार्यपद्धती निर्धारित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> फेरफार नोंद ही महसूल प्रशासनासाठी ठेवण्यात येणारी नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानली जात नाही. सर्वोच्च न्यायालयाने विविध निर्णयांमध्ये महसूल अभिलेखांतील नोंदी प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असल्याचे नमूद केले असून, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम न्यायालयातील पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite book |title=Mulla on the Transfer of Property Act |edition=12th |publisher=LexisNexis |year=2018 }}</ref> कोकण प्रदेशातील संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींमध्ये वारसनोंद, सहहिस्सेदारांची नावे, विभाजन किंवा इतर बदल यांमुळे फेरफार नोंदींना विशेष महत्त्व प्राप्त होते. फेरफार मंजूर झाल्यानंतर त्यानुसार संबंधित महसूल अभिलेख अद्ययावत केले जातात.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === [[हक्क]]अभिलेख === '''[[हक्क]]अभिलेख''' ({{lang-en|Record of Rights}}) म्हणजे एखाद्या गावातील जमिनींची मालकी, ताबा, उपभोग, [[क्षेत्रफळ]], [[महसूल]], सहहिस्सेदारी, फेरफार तसेच इतर संबंधित बाबींची शासनाकडून ठेवली जाणारी अधिकृत नोंद होय. महाराष्ट्रात [[हक्क]]अभिलेखांची तयारी, देखभाल व अद्ययावतीकरणाची प्रक्रिया महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ तसेच महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांनुसार केली जाते.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिशकालात]] Bombay Land Revenue Code, 1879 अंतर्गत Record of Rights प्रणालीचा [[विकास]] करण्यात आला. त्यानंतर जमिनींचे सर्वेक्षण, सीमांकन, [[हक्क]]नोंदी आणि [[महसूल]]अभिलेख यांचे अधिक नियमित स्वरूप विकसित झाले.<ref>{{cite web |title=The Bombay Land Revenue Code, 1879 |url=https://indiankanoon.org/doc/106576745/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=Revenue Administration and Record of Rights |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_record_right.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्रातील ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद, [[गाव]] नमुने आणि इतर [[महसूल]] नोंदी या [[हक्क]]अभिलेख व्यवस्थेचा भाग मानल्या जातात. या अभिलेखांचा उपयोग [[महसूल]] प्रशासन, [[वारस]]नोंद, [[जमीन]] [[व्यवहार]], [[पीक]]पाहणी, [[कर्ज]]प्रकरणे आणि इतर प्रशासकीय कामांसाठी केला जातो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[कोकण]]ातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे संयुक्त किंवा सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या [[हक्क]]अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा अभिलेखांमध्ये फेरफार, [[वारस]]नोंद आणि विभाजन यांमुळे वेळोवेळी बदल होत असले तरी मूळ [[हक्क]]अभिलेख [[महसूल]] प्रशासनासाठी मूलभूत दस्तऐवज म्हणून वापरले जातात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Revenue Administration |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[हक्क]]अभिलेखांतील नोंदी या [[महसूल]] प्रशासनासाठी तयार करण्यात आलेल्या अधिकृत नोंदी असतात. त्या मालकी हक्कासंबंधी महत्त्वाचा पुरावा असला तरी, मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय संबंधित कागदपत्रे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांच्या आधारे केला जातो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सामुदायिक जमिनींचे प्रकार == [[कोकण]] प्रदेशातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, पारंपरिक [[कृषी]] पद्धती, ग्रामव्यवस्था आणि ऐतिहासिक [[महसूल]] व्यवस्थेच्या विकासाशी संबंधित आहे. विविध कालखंडांत गावांच्या गरजेनुसार आणि स्थानिक रूढींनुसार वेगवेगळ्या प्रकारच्या जमिनींचा सामायिक किंवा संयुक्त स्वरूपात वापर करण्यात येत असे. या जमिनींचे स्वरूप, उपयोग आणि महसुली नोंदी प्रत्येक गावाच्या [[इतिहास]], भौगोलिक परिस्थिती आणि प्रशासकीय व्यवस्थेनुसार भिन्न असू शकतात.<ref name="Campbell1880"/><ref>{{cite web |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |title=Revenue and Finance – Land Revenue System |website=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |language=en |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक जमिनींचे प्रमुख प्रकार पुढीलप्रमाणे मानले जातात: * '''गावकी जमीन''' – गावातील सर्वसाधारण सार्वजनिक उपयोगासाठी राखून ठेवलेली जमीन. * '''कुळाची (संयुक्त) जमीन''' – एकाच कुळातील किंवा कुटुंबातील अनेक सदस्यांच्या संयुक्त मालकीची जमीन. * '''देवस्थान किंवा धार्मिक संस्थांची जमीन''' – मंदिरे, देवस्थान किंवा धार्मिक संस्थांच्या मालकीची जमीन. * '''गायरान व चाराऊ जमीन''' – जनावरांच्या चरण्यासाठी राखीव सार्वजनिक जमीन. * '''वनसंपत्ती व सामुदायिक वापराची जमीन''' – सरपण, लाकूड, गवत आणि इतर नैसर्गिक संसाधनांच्या सामायिक वापरासाठी राखलेली जमीन. * '''जलस्रोत परिसरातील जमीन''' – तलाव, विहिरी, ओढे किंवा पाणवठ्यांच्या संरक्षण व सार्वजनिक वापरासाठी राखून ठेवलेली जमीन. या सर्व प्रकारच्या जमिनींचे स्वरूप प्रत्येक गावातील स्थानिक प्रथा, परंपरा, महसूल अभिलेख आणि शासनाच्या धोरणांनुसार बदलत गेले. ब्रिटिश काळात तसेच स्वातंत्र्यानंतरच्या महसूल व्यवस्थेत अनेक सामुदायिक जमिनींची स्वतंत्र नोंद ठेवण्यास सुरुवात झाली, तर काही ठिकाणी त्या वैयक्तिक किंवा संस्थात्मक मालकीत रूपांतरित झाल्या. आजही अशा जमिनींचा इतिहास, वापर आणि हक्क समजून घेण्यासाठी महसूल अभिलेख, ७/१२ उतारे, फेरफार नोंदी आणि गॅझेटिअर्स हे महत्त्वाचे संदर्भ मानले जातात.<ref name="Campbell1880"/><ref>{{cite web |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |title=Revenue and Finance – Land Revenue System |website=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |language=en |access-date=16 July 2026 }}</ref> या लेखाच्या संदर्भात कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेशी संबंधित प्रमुख [[जमीन]] प्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत: * [[भात]]शेती * डोंगरावरील सामुदायिक [[जमीन]] * वरकस [[जमीन]] * आडीची [[शेती]] * गुरचराईची [[जमीन]] * [[देव]]स्थान, इनाम व गावकीच्या जमिनी या प्रत्येक प्रकारची [[जमीन]] तिचा ऐतिहासिक वापर, महसुली नोंदी आणि कायदेशीर स्थिती यांच्या आधारे स्वतंत्रपणे समजावून सांगितली आहे. === [[भात]]शेती === [[भात]]शेती ही [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक [[कृषी]] व्यवस्थेचा प्रमुख आधार मानली जाते. प्रदेशातील भरपूर पर्जन्यमान, [[नदी]]खोरे, खोरी आणि सखल भाग यांमुळे [[भात]]शेतीचा [[विकास]] झाला. [[रत्‍नागिरी]], [[सिंधुदुर्ग]], [[रायगड]] आणि कोकणातील इतर भागांमध्ये [[भात]] हे प्रमुख अन्नधान्य [[पीक]] असून ऐतिहासिकदृष्ट्या अनेक गावांची अर्थव्यवस्था त्यावर आधारित होती.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |website=Maharashtra State Gazetteers |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=6 August 2026 |archive-date=2025-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250328025443/https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |url-status=dead }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये [[भात]]शेतीची जमीन पारंपरिकपणे कुटुंबे, [[भावकी]] किंवा सहहिस्सेदार यांच्या संयुक्त वहिवाटीत असल्याची उदाहरणे महसुली अभिलेखांमध्ये आढळतात. काही गावांमध्ये [[भात]]खाचरे वैयक्तिक ताब्यात असली तरी इतर काही ठिकाणी संयुक्त जमीनधारणेच्या स्वरूपामुळे अनेक सहहिस्सेदारांची नावे एकाच ७/१२ उताऱ्यावर नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा [[इतिहास]], [[महसूल]] सर्वेक्षण आणि स्थानिक वहिवाट यांवर अवलंबून बदलते.<ref>{{cite web |title=Revenue Administration – Land Tenure |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरनुसार विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत जिल्ह्यातील अन्नधान्य पिकांमध्ये भाताचे क्षेत्र सर्वाधिक होते. विविध तालुक्यांमध्ये [[भात]] लागवडीच्या पद्धती, स्थानिक वाण, पाण्याचे व्यवस्थापन आणि कापणीच्या पद्धती यांमध्ये भौगोलिक परिस्थितीनुसार फरक आढळत होता. उंच (कुर्यात) आणि सखल (माळ) अशा दोन्ही प्रकारच्या जमिनींवर भाताची लागवड केली जात असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये आहे.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये भातशेती ही प्रमुख [[कृषी]] पद्धती राहिली असून तिचा स्थानिक [[जमीन]] वापर, [[महसूल]] नोंदी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेशी निकटचा संबंध होता.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Cereals |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_cereals.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === डोंगरावरील सामुदायिक जमीन === [[कोकण]] प्रदेशातील डोंगरउतारावरील जमिनी या स्थानिक भौगोलिक परिस्थितीचा महत्त्वाचा भाग आहेत. सह्याद्री पर्वतरांगेपासून किनारपट्टीपर्यंतच्या प्रदेशात डोंगर, उतार, पठारे आणि खोल दऱ्या यांमुळे जमीन वापराच्या विविध पद्धती विकसित झाल्या. अनेक ठिकाणी डोंगरउतारावरील जमिनींचा उपयोग पारंपरिक शेती, गुरचराई, वृक्षलागवड तसेच नैसर्गिक संसाधनांच्या वापरासाठी केला जात असे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये कोकणातील डोंगरउतारावरील जमिनींचे स्वतंत्र वर्गीकरण करण्यात आले होते. रत्‍नागिरी आणि सावंतवाडी गॅझेटिअरनुसार, ''वर्खस'' (Varkas) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या उंचावरील जमिनी या डोंगरउतारावरील किंवा सपाट अशा दोन प्रकारांत विभागल्या जात होत्या. सर्वेक्षणादरम्यान त्यांच्या क्षेत्रफळाच्या नोंदी, सीमांकन आणि महसूल आकारणीची स्वतंत्र पद्धत विकसित करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Surveys (1827–1851) |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_surveys27.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार, डोंगरउतारावरील वर्खस जमिनी या उथळ, खडकाळ आणि तुलनेने कमी सुपीक स्वरूपाच्या असतात. अशा जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], काजू आणि आंबा यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असल्याची नोंद आहे, तर डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग कायमस्वरूपी वनक्षेत्र म्हणून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अशा डोंगरउतारावरील जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये एकापेक्षा अधिक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, या नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणेच्या पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Land Revenue – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === वरकस [[जमीन]] === '''वरकस जमीन''' ({{lang-en|Varkas Land}}) हा [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक महसुली वर्गीकरणामधील एक जमीनप्रकार आहे. ही जमीन प्रामुख्याने डोंगरउतारांवर आढळते. मृदेची खोली कमी, खडकाळ स्वरूप, तुलनेने कमी सुपीकता आणि पावसावर अवलंबून असलेली शेती ही तिची प्रमुख वैशिष्ट्ये मानली जातात.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरनुसार वरकस जमिनी या डोंगरउतारांवरील उथळ, पिवळसर-लाल रंगाच्या आणि वाळूमिश्रित मृदेच्या असतात. या जमिनींवर परंपरेने [[नाचणी]], [[वरी]], [[काजू]] आणि [[आंबा]] यांसारख्या पिकांची लागवड केली जात असून, डोंगरमाथ्यांवरील काही भाग नैसर्गिक वनक्षेत्र म्हणून टिकून राहिले आहेत.<ref>{{cite web |title=Agriculture – Soils |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/agri_soils.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षणामध्ये वरकस जमीन हा स्वतंत्र महसुली वर्ग म्हणून नोंदविण्यात आला होता. जमिनीचे वर्गीकरण, मृदेचा प्रकार, उत्पादनक्षमता आणि महसूल निर्धारण यांवर आधारित तिचे मूल्यांकन करण्यात येत असे.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> एकोणिसाव्या शतकातील Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये वरकस जमिनींचा उल्लेख डोंगरउतारांवरील शेतीयोग्य जमिनी म्हणून करण्यात आला असून, काही भागांत या जमिनी काही वर्षे पडीत ठेवून नंतर पुन्हा लागवडीखाली आणण्याची पद्धत प्रचलित असल्याची नोंद आढळते.<ref name="Campbell1880"/> कोकणातील काही गावांमध्ये वरकस जमिनींच्या ७/१२ उताऱ्यांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. तथापि, अशा नोंदींचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, महसूल सर्वेक्षण आणि स्थानिक जमीनधारणा पद्धतीनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === गुरचराईची [[जमीन]] === '''गुरचराईची [[जमीन]]''' ({{lang-en|Grazing Land or Pasture Land}}) ही गावातील पशुधनासाठी राखीव असलेली [[जमीन]] मानली जाते. [[कोकण]] प्रदेशातील [[डोंगर]]उतार, लेटराइट पठारे आणि मोकळ्या जमिनींचा उपयोग परंपरेने [[गुरे]], म्हशी, शेळ्या व इतर जनावरांच्या चराईसाठी केला जात असे. अनेक गावांमध्ये अशा जमिनी गावाच्या सामायिक वापरासाठी उपलब्ध असल्याचे ऐतिहासिक नोंदींमध्ये आढळते.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[रत्‍नागिरी]] जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये सह्याद्रीलगतच्या लेटराइट पठारांवर नैसर्गिकरित्या उगवणाऱ्या गवताळ प्रदेशांचा उल्लेख असून, या भागांचा उपयोग प्रामुख्याने गुरांच्या चराईसाठी होत असल्याचे नमूद केले आहे.<ref>{{cite web |title=Physical Features and Natural Resources – Ratnagiri District Gazetteer |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/phy_geographical.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> [[ब्रिटिश]]कालीन Gazetteer of the Bombay Presidency मध्ये डोंगरावरील जमिनींचे महसुली मूल्यांकन करताना गुरचराई, चाऱ्याचा साठा आणि गवतासाठी आवश्यक क्षेत्र वजा करून उर्वरित क्षेत्रावर महसूल आकारणी करण्यात येत असल्याची नोंद आहे. यावरून गुरचराईसाठी स्वतंत्र क्षेत्र राखून ठेवण्याची पद्धत अस्तित्वात असल्याचे दिसून येते.<ref>{{cite web |title=Gazetteer of the Bombay Presidency – Ratnagiri: Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/land1_sec3.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये गुरचराईसाठी वापरल्या जाणाऱ्या जमिनींचा उल्लेख महसुली अभिलेखांमध्ये किंवा गावाच्या सामायिक वापरातील जमिनी म्हणून आढळतो. तथापि, अशा जमिनींचे क्षेत्रफळ, कायदेशीर दर्जा आणि वापराची पद्धत संबंधित गावातील महसूल अभिलेख, स्थानिक परंपरा आणि विद्यमान कायदेशीर तरतुदींनुसार बदलू शकते.<ref>{{cite web |title=Revenue and Finance – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> === देवस्थान [[जमीन]] === '''देवस्थान [[जमीन]]''' म्हणजे मंदिरे, देवस्थाने किंवा इतर धार्मिक संस्थांच्या धार्मिक विधी, देखभाल, पूजा-अर्चा आणि उपजीविकेसाठी समर्पित करण्यात आलेल्या जमिनी होत. कोकण प्रदेशात अनेक देवस्थानांच्या मालकीच्या जमिनींचा उल्लेख ऐतिहासिक सनदा, इनाम अभिलेख आणि महसूल नोंदींमध्ये आढळतो. अशा जमिनींचे व्यवस्थापन कालानुसार स्थानिक देवस्थान समित्या, विश्वस्त किंवा लागू कायद्यांनुसार करण्यात आले आहे.<ref name="Campbell1880"/> === इनाम [[जमीन]] === '''इनाम [[जमीन]]''' म्हणजे शासनकर्त्यांनी धार्मिक संस्था, वतनदार, अधिकारी किंवा इतर व्यक्तींना विशिष्ट सेवा, धार्मिक कार्य किंवा सार्वजनिक उद्देशासाठी अनुदान म्हणून दिलेल्या जमिनी होत. कोकणातील अनेक इनाम जमिनींचा उल्लेख ब्रिटिशकालीन महसूल अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळतो. स्वातंत्र्यानंतर विविध इनाम निर्मूलन कायद्यांमुळे अशा जमिनींच्या महसुली आणि कायदेशीर स्थितीत बदल झाले.<ref name="Campbell1880"/> === गावकीच्या सामुदायिक जमिनी === '''गावकीच्या सामुदायिक जमिनी''' या गावाच्या सामूहिक वापरासाठी राखून ठेवलेल्या जमिनी होत. अशा जमिनींचा उपयोग गुरचराई, सार्वजनिक मार्ग, पाणवठे, स्मशानभूमी, सण-उत्सव, सामुदायिक उपक्रम तसेच इतर सार्वजनिक गरजांसाठी केला जात असल्याची नोंद विविध जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये आढळते. अशा जमिनींचे स्वरूप, व्यवस्थापन आणि महसुली नोंदी संबंधित गावाचा इतिहास, स्थानिक प्रथा आणि लागू कायद्यांनुसार बदलू शकतात.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == सहहिस्सेदारी व [[वारस]] व्यवस्था == '''सहहिस्सेदारी''' ({{lang-en|Co-ownership}}) म्हणजे एका जमिनीवर एकापेक्षा अधिक व्यक्तींचा कायदेशीर हक्क असणे होय. [[कोकण]] प्रदेशातील अनेक गावांमध्ये ऐतिहासिक कारणांमुळे काही प्रकारच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांमध्ये अनेक सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा नोंदींचा उगम पारंपरिक ग्रामव्यवस्था, संयुक्त कुटुंब पद्धती, ब्रिटिशकालीन महसूल सर्वेक्षण तसेच त्यानंतर झालेल्या वारसनोंदींशी संबंधित असल्याचे विविध महसुली अभिलेख आणि जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Campbell1880"/><ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारी असलेल्या जमिनींमध्ये प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा हिस्सा कायद्याने अस्तित्वात असला तरी तो प्रत्यक्ष क्षेत्रफळाच्या स्वरूपात निश्चित झालेला असेलच असे नाही. जमिनीचे विधिसम्मत विभाजन किंवा सक्षम प्राधिकरणाच्या आदेशानंतरच प्रत्येक सहहिस्सेदाराचा स्वतंत्र हिस्सा निश्चित केला जातो. तोपर्यंत संबंधित सहहिस्सेदारांचा हक्क संयुक्त स्वरूपात राहू शकतो.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2nd April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> जमीनधारकाच्या मृत्यूनंतर त्याच्या कायदेशीर वारसांची नावे महसूल अभिलेखांमध्ये फेरफार प्रक्रियेद्वारे नोंदविली जातात. या प्रक्रियेस सामान्यतः '''वारसनोंद''' असे संबोधले जाते. वारसनोंदीनंतर ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि इतर [[हक्क]]अभिलेख अद्ययावत केले जातात; तथापि, वारसनोंद ही महसुली नोंद असून ती स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय ठरत नाही.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh – e-Rights Record |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील काही गावांमध्ये अनेक पिढ्यांपासून वारसनोंदी होत गेल्यामुळे एकाच महसूल अभिलेखावर मोठ्या संख्येने सहहिस्सेदारांची नावे नोंदलेली आढळतात. अशा परिस्थितीत जमिनीचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदींचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे होऊ शकते. अशा प्रत्येक प्रकरणाचे स्वरूप संबंधित गावाचा इतिहास, उपलब्ध अभिलेख, लागू कायदे आणि सक्षम प्राधिकरणाच्या निर्णयांनुसार भिन्न असते.<ref>{{cite web |title=Ratnagiri District Gazetteer – Land Revenue |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/rev_land.html |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> == महाराष्ट्रातील विद्यमान कायदेशीर चौकट == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचे नियमन विविध महसूल, मालमत्ता, वारसा आणि नोंदणीविषयक कायद्यांच्या आधारे केले जाते. या कायद्यांद्वारे जमिनीची नोंद, हक्क अभिलेख, फेरफार, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी, विभाजन आणि जमीन व्यवहार यांचे नियमन केले जाते. संबंधित जमिनीचे स्वरूप, मालकी, हक्क आणि वापर यांनुसार विविध कायदे लागू होऊ शकतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 (Text as on 2 April 2025) |url=https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/the-maharashtra-land-revenue-code-1966-text-as-on-2nd-april-2025/ |publisher=Law and Judiciary Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक स्वरूपाच्या जमिनींच्या महसूल अभिलेखांबाबत महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ हे प्रमुख अधिनियम आहे. या संहितेच्या अध्याय १० मध्ये [[हक्क]]अभिलेख, ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा, फेरफार नोंद आणि इतर [[महसूल]] नोंदींच्या तयारी व देखभालीसंबंधी तरतुदी करण्यात आल्या आहेत.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 – Chapter X (Record of Rights) |url=https://indiankanoon.org/doc/8420948/ |publisher=Indian Kanoon |access-date=16 July 2026 }}</ref> महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१ यांद्वारे हक्क अभिलेखांची तयारी, फेरफार नोंदी, नोंदवह्यांचे स्वरूप आणि त्यांचे अद्ययावतीकरण यांची कार्यपद्धती निश्चित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Record of Rights and Registers (Preparation and Maintenance) Rules, 1971 |url=https://maharashtrahousingandbuildinglaws.com/the-maharashtra-land-revenue-record-of-rights-and-registers-preparation-and-maintenance-rules-1971/ |publisher=Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> सहहिस्सेदारीच्या जमिनींमध्ये वारसा, विभाजन, विक्री, दान किंवा इतर व्यवहारांमुळे उद्भवणाऱ्या हक्कांचे निर्धारण करताना हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६, मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२ आणि नोंदणी अधिनियम, १९०८ यांसारख्या इतर लागू कायद्यांचाही विचार केला जातो. संबंधित प्रकरणाच्या स्वरूपानुसार सक्षम महसूल प्राधिकरण किंवा दिवाणी न्यायालय यांचे अधिकार लागू होतात.<ref>{{cite web |title=The Maharashtra Land Revenue Code, 1966 |url=https://www.indiacode.nic.in/handle/123456789/15974?view_type=browse |publisher=India Code |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक [[जमीन]] व्यवस्थेच्या संदर्भात [[महसूल]] अभिलेखांतील नोंदी, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि [[जमीन]] व्यवहार यांचा अभ्यास करताना संबंधित कायद्यांबरोबरच शासनाची परिपत्रके, [[महसूल]] [[नियम]], न्यायालयीन निर्णय आणि अद्ययावत प्रशासकीय निर्देश यांनाही महत्त्व आहे. == न्यायालयीन दृष्टिकोन == भारतीय न्यायालयांनी विविध निर्णयांद्वारे महसूल अभिलेख, फेरफार नोंदी, सहहिस्सेदारी आणि मालकी हक्क यांच्यातील कायदेशीर भेद स्पष्ट केला आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने वारंवार नमूद केले आहे की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या प्रामुख्याने महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्या स्वतःहून मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाहीत. मालकी हक्काचा अंतिम निर्णय सक्षम दिवाणी न्यायालय उपलब्ध पुरावे आणि लागू कायद्यांच्या आधारे करते. * '''Sawarni v. Inder Kaur''', (1996) 6 SCC 223 — सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की महसूल अभिलेखातील फेरफार (Mutation) मालकी हक्क निर्माण किंवा समाप्त करीत नाही; त्याचा उद्देश महसूल प्रशासनापुरता मर्यादित असतो. * '''Balwant Singh v. Daulat Singh''', (1997) 7 SCC 137 — केवळ फेरफार नोंदीमुळे जमिनीवरील मालकी हक्क किंवा स्वारस्य संपुष्टात येत नाही. * '''Suraj Bhan v. Financial Commissioner''', (2007) 6 SCC 186 — सर्वोच्च न्यायालयाने नमूद केले की महसूल अभिलेखांतील नोंदी या केवळ महसुली उद्देशासाठी असून त्या मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा मानल्या जाऊ शकत नाहीत. * '''Faqruddin v. Tajuddin''', (2008) 8 SCC 12 — महसूल अधिकारी मालकी हक्कावरील वादाचा अंतिम निर्णय देऊ शकत नाहीत; महसूल नोंदींचे स्वरूप मर्यादित प्रशासकीय उद्देशाचे असते. * '''Narasamma v. State of Karnataka''', (2009) 5 SCC 591 — महसूल नोंदी मालकी हक्क निर्माण करीत नाहीत; तथापि, त्या संबंधित काळातील ताब्याविषयी परिस्थितीजन्य पुरावा म्हणून ग्राह्य धरल्या जाऊ शकतात. * '''Jitendra Singh v. State of Madhya Pradesh''', 2021 SCC OnLine SC 802 — सर्वोच्च न्यायालयाने पूर्वीच्या निर्णयांचा पुनरुच्चार करून स्पष्ट केले की फेरफार नोंदी आणि महसूल अभिलेख केवळ महसुली उद्देशासाठी असतात आणि त्यांमुळे कोणताही स्वतंत्र मालकी हक्क निर्माण होत नाही. कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेच्या संदर्भात संयुक्त महसूल अभिलेख, सहहिस्सेदारी, वारसनोंदी आणि फेरफार नोंदी यांचे मूल्यमापन करताना वरील न्यायसिद्ध तत्त्वे महत्त्वाची मानली जातात. तथापि, प्रत्येक प्रकरणातील मालकी हक्क, हिस्सा, विभाजन किंवा इतर वादांचा निर्णय संबंधित पुरावे, लागू कायदे आणि सक्षम न्यायालयाच्या निर्णयांनुसार केला जातो. == आधुनिक आव्हाने == कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेसमोर एकविसाव्या शतकात अनेक प्रशासकीय, सामाजिक, आर्थिक आणि कायदेशीर आव्हाने निर्माण झाली आहेत. वारसनोंदींमुळे वाढत जाणारी सहहिस्सेदारांची संख्या, जमिनींचे तुकडीकरण, स्थलांतर, बदलते जमीन वापराचे स्वरूप, डिजिटल महसूल अभिलेख आणि पर्यावरणीय नियम यांमुळे या व्यवस्थेची गुंतागुंत वाढल्याचे विविध शासकीय अहवाल, महसूल अभिलेख आणि संशोधनांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये संयुक्त महसूल अभिलेखांमध्ये वारसनोंदींमुळे सहहिस्सेदारांची संख्या सातत्याने वाढत असल्याने जमिनींचे व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि महसुली नोंदी अद्ययावत ठेवणे अधिक जटिल होत आहे. अशा परिस्थितीचा परिणाम जमीन व्यवहार, कर्जप्रकरणे, विकास प्रकल्प आणि प्रशासकीय प्रक्रियांवर होऊ शकतो.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> डिजिटल भू-अभिलेख प्रणाली, ऑनलाइन ७/१२ उतारे, भू-नकाशांचे संगणकीकरण आणि Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) यांसारख्या उपक्रमांमुळे महसूल अभिलेखांचे आधुनिकीकरण सुरू झाले आहे. तथापि, ऐतिहासिक संयुक्त नोंदी, प्रलंबित फेरफार, सीमावाद आणि अपूर्ण अभिलेख यांमुळे काही भागांमध्ये अद्ययावत नोंदी तयार करण्यास व्यावहारिक अडचणी निर्माण होतात.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकण प्रदेशातील औद्योगिकीकरण, पर्यटन, पायाभूत सुविधा, शहरीकरण आणि पर्यावरणीय संरक्षण यांमुळे जमीन वापराच्या स्वरूपातही बदल होत आहेत. अशा बदलांच्या पार्श्वभूमीवर सामुदायिक जमीन व्यवस्थेशी संबंधित महसूल अभिलेख, मालकी हक्क, सहहिस्सेदारी आणि जमीन वापर यांचा अभ्यास अधिक महत्त्वाचा मानला जात आहे. == सामाजिक व आर्थिक परिणाम == [[कोकण]]ातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था ही अनेक गावांच्या सामाजिक रचना, पारंपरिक ग्रामव्यवस्था आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेचा ऐतिहासिक भाग राहिली आहे. शेती, पशुपालन, नैसर्गिक संसाधनांचा वापर आणि सामुदायिक उपक्रम यांमध्ये या व्यवस्थेचा विविध स्वरूपात सहभाग असल्याचे जिल्हा गॅझेटिअर्स आणि ऐतिहासिक महसूल अभिलेखांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Campbell1880"/> संयुक्त जमीनधारणा आणि सहहिस्सेदारीमुळे अनेक कुटुंबांचा एकाच जमिनीशी ऐतिहासिक संबंध टिकून राहिला. कालांतराने वारसनोंदी, लोकसंख्यावाढ आणि ग्रामीण भागातून शहरांकडे होणारे स्थलांतर यांमुळे अनेक महसूल अभिलेखांमध्ये सहहिस्सेदारांची संख्या वाढत गेली. परिणामी, काही भागांमध्ये जमीन व्यवस्थापन, व्यवहार, विभाजन आणि अभिलेखांचे अद्ययावतीकरण अधिक गुंतागुंतीचे झाले आहे.<ref>{{cite web |title=Mahabhulekh |url=https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ |publisher=Revenue and Forest Department, Government of Maharashtra |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील कृषी पद्धती, फळबागा, पर्यटन, पायाभूत सुविधा आणि इतर आर्थिक उपक्रमांच्या विस्तारामुळे जमीन वापराच्या स्वरूपात बदल होत आहेत. या बदलांच्या पार्श्वभूमीवर पारंपरिक सामुदायिक जमीन व्यवस्था, महसूल अभिलेख आणि आधुनिक जमीन प्रशासन यांच्यात समन्वय राखण्याची आवश्यकता विविध धोरणात्मक अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आली आहे.<ref>{{cite web |title=Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP) |url=https://dilrmp.gov.in/ |publisher=Department of Land Resources, Government of India |access-date=16 July 2026 }}</ref> कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्थेचा अभ्यास हा केवळ महसूल अभिलेखांपुरता मर्यादित नसून ग्रामीण इतिहास, सामाजिक रचना, कृषी अर्थव्यवस्था, पर्यावरण, जमीनधारणा आणि सार्वजनिक प्रशासन या विविध अभ्यासक्षेत्रांशी संबंधित मानला जातो. त्यामुळे या व्यवस्थेचा अभ्यास इतिहास, कायदा, महसूल प्रशासन आणि ग्रामीण विकास या सर्व दृष्टिकोनांतून केला जातो.<ref>{{cite web |title=Land Administration – Early Land System |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Kolaba%20District/land_early.html |website=Maharashtra State Gazetteers |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=6 August 2026 }}</ref> <ref>{{cite web |title=Revenue Administration – Tenures |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/KOLABA/rev_admin_tenures.html |website=Maharashtra State Gazetteers |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |access-date=6 August 2026 }}</ref> == संदर्भ == <references /> == हेही पहा == * [[जमीन]] * [[महसूल]] == ग्रंथसूची == === कायदे === * भारत सरकार. ''मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, १८८२'' (Transfer of Property Act, 1882). * भारत सरकार. ''नोंदणी अधिनियम, १९०८'' (Registration Act, 1908). * भारत सरकार. ''हिंदू वारसा अधिनियम, १९५६'' (Hindu Succession Act, 1956). * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६''. * महाराष्ट्र शासन. ''महाराष्ट्र जमीन महसूल (हक्क अभिलेख व नोंदवह्या तयार करणे व त्यांची देखभाल) नियम, १९७१''. * Bombay Land Revenue Code, 1879. === अधिकृत शासन प्रकाशने === * महाराष्ट्र शासन. ''महाभूलेख''. * भारत सरकार. ''Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP)''. * महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स विभाग. * Survey and Settlement Commissioner, Maharashtra. विविध महसूल परिपत्रके व मार्गदर्शक सूचना. === जिल्हा गॅझेटिअर्स === * Government of Maharashtra. ''Ratnagiri District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Sindhudurg District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Raigad District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Kolaba District Gazetteer''. * Government of Maharashtra. ''Thane District Gazetteer''. === ब्रिटिशकालीन गॅझेटिअर्स === * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Ratnagiri and Savantvadi''. Vol. X. Government Central Press, Bombay, 1880. * Campbell, James M. (ed.). ''The Gazetteer of the Bombay Presidency: Kolaba''. Vol. XI. Government Central Press, Bombay. === संशोधन व संदर्भग्रंथ === * Khobrekar, V. G. ''Kokan from the Earliest to 1818 A.D.'' * Government of Maharashtra. ''Maharashtra State Gazetteers'' (General Series). === संकेतस्थळे === * Maharashtra State Gazetteers Department. * Mahabhulekh. * Maharashtra Revenue and Forest Department. * India Code. * Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP). == चित्रदालन == <gallery mode="packed" heights="180"> File:Paddy field in Maharashtra 9.jpg|कोकणातील भातशेती File:Paddy field in Maharashtra 10.jpg|पारंपरिक भातखाचरे File:Devi Hasol plateau in Konkan 1 (2).jpg|कोकणातील लेटराइट पठार (वरकस जमीन) File:Mango orchard in lateritic plateau.jpg|वरकस जमिनीवरील आंब्याची बाग File:उदगीर वन व जंगल.jpg|कोकणातील वनक्षेत्र File:उदगीरचा डोंगर.jpg|सह्याद्री पर्वतरांगांतील डोंगरउतार </gallery> == बाह्य दुवे == * [https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ महाभूलेख] * [https://aapleabhilekh.mahabhumi.gov.in/ आपले अभिलेख] * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स] * [https://dilrmp.gov.in/ Digital India Land Records Modernization Programme] * [https://www.indiacode.nic.in/ India Code] * [https://lj.maharashtra.gov.in/en/document/land-revenue-code-1966-2/ महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६] * [https://mahabhumi.gov.in/ महसूल व वन विभाग, महाराष्ट्र शासन] {{कोकण लोकजीवन}} [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:महाराष्ट्र]] [[वर्ग:कृषी]] eqkweetqaucn0esdvk0bcttpco6lmii 10 381795 2700224 2699661 2026-08-08T10:38:18Z AdvAnantGholam 172574 2700224 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = कोकण लोकजीवन | title = कोकण लोकजीवन | state = autocollapse | bodyclass = hlist | titlestyle = background:#d9d9f3; | groupstyle = background:#e8e8f8; | group1 = प्रदेश | list1 = * [[कोकण]] * [[कोकणातील देवराया]] * [[कोकण संस्कृती]] | group2 = ग्रामव्यवस्था | list2 = * [[पंचक्रोशी]] * [[भावकी]] * [[कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था]] * [[खडीकोळवण]] | group3 = धार्मिक परंपरा | list3 = * [[कोकणातील जत्रा]] * [[कोकणातील ग्रामदैवत]] * [[काळम्मादेवी मंदिर (उदगिरी)]] * [[गाव पांढर]] | group4 = लोककला | list4 = * [[नमन (लोककला)]] * [[शक्तीवाले व तुरेवाले (लोककला)]] * [[कोकणातील लोकवाद्ये]] | group5 = ग्रामीण जीवन | list5 = * [[बाराबलुतेदार पद्धत]] * [[महाराष्ट्रातील भात लावणी]] * [[मिरागाची राखण]] * [[नांगर]] * [[कोकणातील जनावरांचे पारंपरिक गोठे]] }} an18ds7esic9cr0lrr0z1uruysri7fw 2700225 2700224 2026-08-08T10:42:11Z AdvAnantGholam 172574 2700225 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = कोकण लोकजीवन | title = कोकण लोकजीवन | state = autocollapse | bodyclass = hlist | titlestyle = background:#d9d9f3; | groupstyle = background:#e8e8f8; | group1 = प्रदेश | list1 = * [[कोकण]] * [[कोकणातील देवराया]] * [[कोकण संस्कृती]] | group2 = ग्रामव्यवस्था | list2 = * [[पंचक्रोशी]] * [[भावकी]] * [[कोकणातील सामुदायिक जमीन व्यवस्था]] * [[खडीकोळवण]] | group3 = धार्मिक परंपरा | list3 = * [[कोकणातील जत्रा]] * [[कोकणातील ग्रामदैवत]] * [[काळम्मादेवी मंदिर (उदगिरी)]] * [[गाव पांढर]] | group4 = लोककला | list4 = * [[नमन (लोककला)]] * [[कोकणातील टिपरी परंपरा]] * [[शक्तीवाले व तुरेवाले (लोककला)]] * [[कोकणातील लोकवाद्ये]] | group5 = ग्रामीण जीवन | list5 = * [[बाराबलुतेदार पद्धत]] * [[महाराष्ट्रातील भात लावणी]] * [[मिरागाची राखण]] * [[नांगर]] * [[कोकणातील जनावरांचे पारंपरिक गोठे]] }} 7kufusqobool3wbq0331akx5kxec344 0 382167 2699993 2699965 2026-08-07T12:15:19Z Ganesh591 62733 /* २०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग एक */ 2699993 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२४-२५|२०२५-२६}} '''२०२५ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' एप्रिल ते सप्टेंबर २०२५ या कालावधीत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेच्या असोसिएट सदस्यांदरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत [[ट्वेंटी२० क्रिकेट|२० षटकांच्या सामन्यांना]] पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून महिला संघांसाठी आणि १ जानेवारी २०१९ पासून पुरुष संघांसाठी टी२०आ दर्जा प्रदान केला होता.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता. या मालिका [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५|२०२५ मधील आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट]] या लेखात समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या होत्या. == हंगामाचा आढावा == ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan="4" | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan="2" | आरंभ तारीख ! rowspan="2" | यजमान संघ ! rowspan="2" | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नॉर्वेचा पोर्तुगाल दौरा|७ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|POR}} | style="text-align:left" | {{cr|NOR}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#एस्टोनियाचा माल्टा दौरा|६ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|MLT}} | style="text-align:left" | {{cr|EST}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[# कूक द्वीपसमूहाचा जपान दौरा|१३ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|JPN}} | style="text-align:left" | {{cr|COK}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#स्लोव्हेनियाचा ऑस्ट्रिया दौरा|१७ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | style="text-align:left" | {{cr|SLO}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा ऑस्ट्रिया दौरा|३० मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | ३–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#गर्न्सीचा जर्सी दौरा|६ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|JER}} | style="text-align:left" | {{cr|GUE}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्लोव्हेनियाचा सर्बिया दौरा|७ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|SRB}} | style="text-align:left" | {{cr|SLO}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|११ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | २–५ [८] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्कमध्ये फिनलंड विरुद्ध नॉर्वे|१५ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{flagicon|DEN}} {{cr|FIN}} | style="text-align:left" | {{cr|NOR}} | colspan=3 | १–० [१] |- | style="text-align:left" | [[#स्लोव्हेनियाचा हंगेरी दौरा|२१ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|HUN}} | style="text-align:left" | {{cr|SLO}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा लक्झेंबर्ग दौरा|२१ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|LUX}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#सौदी अरेबियाचा कतार दौरा|१८ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|SAU}} | colspan=3 | ३–२ [५] |- | style="text-align:left" | [[#फिनलंडचा एस्टोनिया दौरा|२५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|EST}} | style="text-align:left" | {{cr|FIN}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा एस्टोनिया दौरा|२ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|EST}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#सायप्रसचा क्रोएशिया दौरा|७ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | colspan=3 | ०–४ [४] |- | style="text-align:left" | [[#पापुआ न्यू गिनीचा गर्न्सी दौरा|१४ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|GUE}} | style="text-align:left" | {{cr|PNG}} | colspan=3 | ०–१ [१] |- | style="text-align:left" | [[#चेक प्रजासत्ताकाचा रोमानिया दौरा|२१ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|CZE}} | colspan=3 | २–२ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बेल्जियमचा ऑस्ट्रिया दौरा|२३ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | style="text-align:left" | {{cr|BEL}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा गर्न्सी दौरा|३० ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|GUE}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | १–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वीडनचा आईल ऑफ मान दौरा|६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IOM}} | style="text-align:left" | {{cr|SWE}} | colspan=3 | ०–२ [४] |- | style="text-align:left" | [[#मोझांबिकचा इस्वातिनी दौरा|१२ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESW}} | style="text-align:left" | {{cr|MOZ}} | colspan=3 | ४–० [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! आरंभ तारीख ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेते |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका|९ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|HK}} [[#२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका|२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|१७ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PAN}} [[२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|PAN}}<br />{{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ उत्तर अमेरिका चषक|१९ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२५ उत्तर अमेरिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|USA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका|२४ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|Malaysia}} [[#२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका|२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका|७ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|JPN}} [[#२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका|२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष मदिना चषक|३० मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BEL}} [[#२०२५ पुरुष मदिना चषक|२०२५ पुरुष मदिना चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|BEL}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक|८ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CZE}} [[#२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक|२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ नो फ्रिल्स टी२०आ मालिका|११ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAN}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी#नो फ्रील्स आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका|२०२५ नो फ्रिल्स टी२०आ मालिका]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक|१३ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|DEN}} [[#२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक|२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|DEN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ स्कॉटलंड टी२०आ तिरंगी मालिका|१५ जून २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|SCO}} [[२०२५ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका#टी२०आ मालिका|२०२५ स्कॉटलंड टी२०आ तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|१५ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAN}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|CAN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक|२६ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[#२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|MLT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी|५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NED}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NED}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मलावी चौरंगी टी२० चषक|५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MWI}} [[२०२५ मलावी चौरंगी टी२० चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका|६ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[#२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|PHI}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका|१० जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BUL}} [[#२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका|२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका|१७ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|UGA}} [[२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|UGA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी|१८ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|SIN}} [[#२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी|२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका|१८ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|RWA}} [[#२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका|२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बुडापेस्ट चषक|२५ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|HUN}} [[#२०२५ बुडापेस्ट चषक|२०२५ बुडापेस्ट चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बाल्टिक चषक|२६ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|EST}} [[#२०२५ बाल्टिक चषक|२०२५ बाल्टिक चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|EST}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ व्हायकिंग चषक|७ ऑगस्ट २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|SWE}} [[#२०२५ व्हायकिंग चषक|२०२५ व्हायकिंग चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका|१७ ऑगस्ट २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|NOR}} [[#२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका|२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पूर्व युरोप चषक|२९ ऑगस्ट २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|HUN}} [[#२०२५ पूर्व युरोप चषक|२०२५ पूर्व युरोप चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|HUN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | आरंभ तारीख ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नॉर्वे महिला संघाचा पोर्तुगाल दौरा|७ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|POR}} | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#युगांडा महिला संघाचा नामिबिया दौरा|८ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|NAM}} | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | colspan=3 | ३–३ [६] |- | style="text-align:left" | [[#बहरीन महिला संघाचा ओमान दौरा|२ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|BHR}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#सायप्रस महिला संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा|२ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|CZE}} | style="text-align:left" | {{crw|CYP}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशिया महिला संघाचा माल्टा दौरा|५ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MLT}} | style="text-align:left" | {{crw|CRO}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#जर्मनी महिला संघाचा ग्रीस दौरा|१० मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|GRE}} | style="text-align:left" | {{crw|GER}} | colspan=3 | ०–४ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरिया महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा|१५ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|EST}} | style="text-align:left" | {{crw|BUL}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंड महिला संघाचा बेल्जियम दौरा|२८ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BEL}} | style="text-align:left" | {{crw|SUI}} | colspan=3 | ०–४ [४] |- | style="text-align:left" | [[#अमेरिका महिला संघाचा नेदरलँड्स दौरा|७ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|NED}} | style="text-align:left" | {{crw|USA}} | colspan=3 | ४–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#इंडोनेशिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|IDN}} | colspan=3 | ०–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#जर्सी महिला संघाचा गर्न्सी दौरा|५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|GUE}} | style="text-align:left" | {{crw|JER}} | colspan=3 | ०–१ [१] |- | style="text-align:left" | [[#जिब्राल्टर महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा|२ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|EST}} | style="text-align:left" | {{crw|GIB}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|१३ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAM}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#जपान महिला संघाचा फिजी दौरा|५ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|FIJ}} | style="text-align:left" | {{crw|JPN}} | colspan=3 | ०–२ [२] |- | style="text-align:left" | [[#चेक प्रजासत्ताक महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा|६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|EST}} | style="text-align:left" | {{crw|CZE}} | colspan=3 | ३–० [३] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! आरंभ तारीख ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेते |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ कार्तिनी चषक|९ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[#२०२५ कार्तिनी चषक|२०२५ कार्तिनी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका|१८ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[#२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|JER}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा|२६ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BOT}} [[#२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा|२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|SLE}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|३ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा|९ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग दोन|२५ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ITA}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग दोन]] | style="text-align:left" | {{crw|ITA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी|३ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|JPN}} [[#२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी|२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी]] | style="text-align:left" | {{crw|JPN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा|३ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|RWA}} [[२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला मध्य युरोप चषक|११ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CZE}} [[#२०२५ महिला मध्य युरोप चषक|२०२५ महिला मध्य युरोप चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धा|१५ जून २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|PNG}} [[२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका|७ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BUL}} [[#२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका|२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|TUR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका|१८ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|FIN}} [[#२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका|२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SUI}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग दोन|२० जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BOT}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग दोन]] | style="text-align:left" | {{crw|RWA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग एक|२० ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NED}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग एक|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग एक]] | style="text-align:left" | {{crw|IRE}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला नॉर्डिक चषक|२९ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|DEN}} [[#२०२५ महिला नॉर्डिक चषक|२०२५ महिला नॉर्डिक चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|GER}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग एक|३१ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NAM}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग एक|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग एक]] | style="text-align:left" | {{crw|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका|३१ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ENG}} [[#२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका|२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा|९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|FIJ}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका|१२ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|LUX}} [[#२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका|२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SUI}} |} ==एप्रिल== ===नॉर्वे महिला संघाचा पोर्तुगाल दौरा=== {{main|नॉर्वे महिला क्रिकेट संघाचा पोर्तुगाल दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478411.html मटी२०आ २२२३] || ७ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{crw|POR}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478412.html मटी२०आ २२२४] || ८ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{crw|NOR}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478413.html मटी२०आ २२२७] || ९ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{crw|POR}} ९ गडी राखून विजयी |} ===नॉर्वेचा पोर्तुगाल दौरा=== {{main|नॉर्वे क्रिकेट संघाचा पोर्तुगाल दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="5" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478228.html टी२०आ ३१२९] || ७ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{cr|NOR}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478229.html टी२०आ ३१३०] || ८ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{cr|POR}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478230.html टी२०आ ३१३३] || ९ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{cr|POR}} ५४ धावांनी विजयी |} ===युगांडा महिला संघाचा नामिबिया दौरा=== {{main|युगांडा महिला क्रिकेट संघाचा नामिबिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="5" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479929.html मटी२०आ २२२५] || ८ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479930.html मटी२०आ २२२८] || ९ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479931.html मटी२०आ २२३१] || ११ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479932.html मटी२०आ २२३३] || १२ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} २१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479933.html मटी२०आ २२३४] || १४ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479934.html मटी२०आ २२३५] || १५ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ कार्तिनी चषक=== {{main|२०२५ कार्तिनी चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकक्लब्स<ref>{{cite web |url=https://cricclubs.com/PCI/viewLeaguePointstable.do?league=282&clubId=18330 |title=WBBI: Kartini T20 International Series |work=CricClubs |access-date=11 April 2025 |archive-date=2025-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405200855/https://cricclubs.com/PCI/viewLeaguePointstable.do?league=282&clubId=18330 |url-status=dead }}</ref> |update=complete |team1=IDN |team2=COK |team3=AIWCA |team4=PHI |win_AIWCA=1|loss_AIWCA=2|nr_AIWCA=|rs_AIWCA=182|or_AIWCA=41.4|rc_AIWCA=220|ob_AIWCA=43.4 |win_COK=2|loss_COK=1|nr_COK=|rs_COK=301|or_COK=60|rc_COK=229|ob_COK=49.5 |win_IDN=3|loss_IDN=|nr_IDN=|rs_IDN=223|or_IDN=33.3|rc_IDN=142|ob_IDN=45 |win_PHI=|loss_PHI=3|nr_PHI=|rs_PHI=227|or_PHI=60|rc_PHI=342|ob_PHI=56.4 |name_AIWCA=[https://www.aiwca.org/ एआयडब्ल्यूसीए] |name_COK={{crw|COK}} |name_IDN={{crw|IDN}} |name_PHI={{crw|PHI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477679.html मटी२०आ २२२६] || ९ एप्रिल || {{crw|IDN}} || {{crw|COK}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1757&clubId=18330 दुसरा सामना] || ९ एप्रिल || एआयडब्ल्यूसीए || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || एआयडब्ल्यूसीए ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477680.html मटी२०आ २२२९] || १० एप्रिल || {{crw|IDN}} || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ७६ धावांनी विजयी |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1759&clubId=18330 चौथा सामना] || १० एप्रिल || एआयडब्ल्यूसीए || {{crw|COK}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|COK}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1760&clubId=18330 पाचवा सामना] || ११ एप्रिल || {{crw|IDN}} || एआयडब्ल्यूसीए || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477681.html मटी२०आ २२३०] || ११ एप्रिल || {{crw|COK}} || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|COK}} ३८ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1762&clubId=18330 सातवा सामना] || १२ एप्रिल || एआयडब्ल्यूसीए || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || एआयडब्ल्यूसीए ६९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477682.html मटी२०आ २२३२] || १२ एप्रिल || {{crw|IDN}} || {{crw|COK}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ३ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-hong-kong-2025-1479316/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Hong Kong) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 April 2025 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=NEP |team2=KUW |team3=HK |team4=QAT |win_NEP=2 |loss_NEP=0 |nr_NEP=1 |rs_NEP=340 |or_NEP=35.5 |rc_NEP=336 |ob_NEP=40 |win_KUW=2 |loss_KUW=1 |nr_KUW=0 |rs_KUW=492 |or_KUW=49 |rc_KUW=485 |ob_KUW=58.5 |win_HK=1 |loss_HK=1 |nr_HK=1 |rs_HK=372 |or_HK=40 |rc_HK=309 |ob_HK=39 |win_QAT=0 |loss_QAT=3 |nr_QAT=0 |rs_QAT=404 |or_QAT=60 |rc_QAT=478 |ob_QAT=47 |name_NEP={{cr|NEP}} |name_KUW={{cr|KUW}} |name_HK={{cr|HK}} |name_QAT={{cr|QAT}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479320.html टी२०आ ३१३१] || ९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|NEP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479321.html टी२०आ ३१३२] || ९ एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|KUW}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|KUW}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479322.html टी२०आ ३१३४] || १० एप्रिल || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479323.html टी२०आ ३१३५] || १० एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|HK}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479324.html टी२०आ ३१३६] || १२ एप्रिल || {{cr|KUW}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|KUW}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479325.html टी२०आ ३१३७] || १२ एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|NEP}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || निकाल नाही |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479326.html टी२०आ ३१३८] || १३ एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|HK}} १ धावेने विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479327.html टी२०आ ३१३९] || १३ एप्रिल || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|KUW}} ३ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा=== {{main|२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/central-american-cricket-championships-2025-1480822/points-table-standings |title=Central American Cricket Championships - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=19 April 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=PAN |team2=MEX |team3=TCA |team4=CRC |win_CRC=0|loss_CRC=3|nr_CRC=0|rs_CRC=212|or_CRC=60|rc_CRC=340|ob_CRC=39 |win_MEX=2|loss_MEX=1|nr_MEX=0|rs_MEX=383|or_MEX=54|rc_MEX=264|ob_MEX=60 |win_PAN=3|loss_PAN=0|nr_PAN=0|rs_PAN=352|or_PAN=50.5|rc_PAN=296|ob_PAN=60 |win_TCA=1|loss_TCA=2|nr_TCA=0|rs_TCA=269|or_TCA=48.1|rc_TCA=316|ob_TCA=54 |name_CRC={{cr|CRC}} |name_MEX={{cr|MEX}} |name_PAN={{cr|PAN}} |name_TCA={{cr|TCA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481295.html टी२०आ ३१४०] || १७ एप्रिल || {{cr|CRC}} || {{cr|MEX}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|MEX}} १२४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481296.html टी२०आ ३१४१] || १७ एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|PAN}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481297.html टी२०आ ३१४२] || १८ एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|CRC}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|PAN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481298.html टी२०आ ३१४३] || १८ एप्रिल || {{cr|MEX}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|MEX}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481299.html टी२०आ ३१४५] || १९ एप्रिल || {{cr|CRC}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|TCA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481300.html टी२०आ ३१४७] || १९ एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|MEX}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|PAN}} ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481301.html टी२०आ ३१४९] || २० एप्रिल || {{cr|CRC}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|CRC}} २१ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481302.html टी२०आ ३१५०अ] || २० एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|MEX}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || सामना रद्द |} ===२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-cyprus-2025-1478401/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Cyprus) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=20 April 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=JER |team2=IOM |team3=DEN |team4=CYP |win_CYP=0|loss_CYP=6|nr_CYP=0|rs_CYP=543|or_CYP=120|rc_CYP=792|ob_CYP=100.1 |win_DEN=3|loss_DEN=3|nr_DEN=0|rs_DEN=551|or_DEN=109.3|rc_DEN=694|ob_DEN=103 |win_IOM=3|loss_IOM=3|nr_IOM=0|rs_IOM=780|or_IOM=116.5|rc_IOM=615|ob_IOM=99.2 |win_JER=6|loss_JER=0|nr_JER=0|rs_JER=724|or_JER=76.1|rc_JER=497|ob_JER=120 |name_CYP={{crw|CYP}} |name_DEN={{crw|DEN}} |name_IOM={{crw|IOM}} |name_JER={{crw|JER}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478414.html मटी२०आ २२३६] || १८ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478415.html मटी२०आ २२३७] || १८ एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|IOM}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478416.html मटी२०आ २२३८] || १८ एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} १४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478417.html मटी२०आ २२३९] || १८ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|IOM}} १०६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478418.html मटी२०आ २२४०] || १९ एप्रिल || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478419.html मटी२०आ २२४१] || १९ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|DEN}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|DEN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478420.html मटी२०आ २२४२] || १९ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ७६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478421.html मटी२०आ २२४३] || १९ एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|DEN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478422.html मटी२०आ २२४४] || २० एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478423.html मटी२०आ २२४५] || २० एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|IOM}} ६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478424.html मटी२०आ २२४६] || २० एप्रिल || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478425.html मटी२०आ २२४७] || २० एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|DEN}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|DEN}} ३ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ उत्तर अमेरिका चषक=== {{main|२०२५ उत्तर अमेरिका चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=[https://www.espn.com/cricket/table/series/1480825/season/2025/north-america-t20-cup ईएसपीएनक्रिकइन्फो] |update=complete |show_tie=no |show_nr=no |team1=CAN |team2=USA |team3=BER |team4=CAY |team5=BAH |win_CAN=4 |loss_CAN=0 |nr_CAN=0 |nrr_CAN=3.291 |win_USA=3 |loss_USA=1 |nr_USA=0 |nrr_USA=4.399 |win_BER=2 |loss_BER=2 |nr_BER=0 |nrr_BER=0.052 |win_CAY=1 |loss_CAY=3 |nr_CAY=0 |nrr_CAY=-1.550 |win_BAH=0 |loss_BAH=4 |nr_BAH=0 |nrr_BAH=-6.131 |name_CAN={{cr|CAN}} |name_USA={{cr|USA}} |name_BER={{cr|BER}} |name_CAY={{cr|CAY}} |name_BAH={{cr|BAH}} |result1=SF |result2=SF |result3=SF |result4=SF |result5=E |res_col_header=प्रगती |col_SF=green1 |col_E=red1 |text_SF=उपांत्य फेरीसाठी पात्र |text_E=स्पर्धेतून बाहेर }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481303.html टी२०आ ३१४४] || १९ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} ७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481304.html टी२०आ ३१४६] || १९ एप्रिल || {{cr|BER}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481305.html टी२०आ ३१४८] || २० एप्रिल || {{cr|BAH}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} १४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481306.html टी२०आ ३१५०] || २० एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|BER}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|BER}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481307.html टी२०आ ३१५१] || २१ एप्रिल || {{cr|BAH}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481308.html टी२०आ ३१५२] || २१ एप्रिल || {{cr|BER}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481309.html टी२०आ ३१५३] || २३ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} ९४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481310.html टी२०आ ३१५४] || २३ एप्रिल || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|BER}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481311.html टी२०आ ३१५७] || २४ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|BAH}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAY}} ७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481312.html टी२०आ ३१५८] || २४ एप्रिल || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} १७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481313.html टी२०आ ३१६३] || २६ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481314.html टी२०आ ३१६४] || २६ एप्रिल || {{cr|BER}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} १० गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481315.html टी२०आ ३१६५] || २७ एप्रिल || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ मलेशिया ओपन टी२०आ चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-malaysia-2025-1482081/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Malaysia) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=30 April 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=SAU |team2=MAS |team3=SIN |team4=THA |win_MAS=4|loss_MAS=1|nr_MAS=1|rs_MAS=766|or_MAS=91.2|rc_MAS=667|ob_MAS=97.5 |win_SAU=5|loss_SAU=1|nr_SAU=0|rs_SAU=962|or_SAU=112|rc_SAU=758|ob_SAU=119.5 |win_SIN=1|loss_SIN=3|nr_SIN=2|rs_SIN=461|or_SIN=76|rc_SIN=578|ob_SIN=70.1 |win_THA=0|loss_THA=5|nr_THA=1|rs_THA=518|or_THA=96|rc_THA=704|ob_THA=87.3 |name_MAS={{cr|MAS}} |name_SAU={{cr|SAU}} |name_SIN={{cr|SIN}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482089.html टी२०आ ३१५५] || २४ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482088.html टी२०आ ३१५६] || २४ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ६६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482090.html टी२०आ ३१५९] || २५ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482091.html टी२०आ ३१६०] || २५ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ९६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482092.html टी२०आ ३१६१] || २६ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482093.html टी२०आ ३१६२] || २६ एप्रिल || {{cr|SIN}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SIN}} १० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482094.html टी२०आ ३१६६] || २८ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482095.html टी२०आ ३१६७] || २८ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482096.html टी२०आ ३१६८] || २९ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482097.html टी२०आ ३१६९] || २९ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482098.html टी२०आ ३१७०] || ३० एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482099.html टी२०आ ३१७०अ] || ३० एप्रिल || {{cr|SIN}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || सामना रद्द |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482100.html टी२०आ ३१७१] || २ मे || {{cr|SIN}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SIN}} ३० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482101.html टी२०आ ३१७२] || २ मे || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} १८ धावांनी विजयी |} ===२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा=== {{main|२०२५ बीसीए कालाहारी महिला टी२०आ स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bca-kalahari-women-s-t20-international-tournament-2025-1477626/points-table-standings |title=BCA Kalahari Women's T20 International Tournament 2024 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=29 April 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SLE |team2=BOT |team3=MOZ |team4=ESW |win_BOT=4|loss_BOT=2|nr_BOT=0|rs_BOT=593|or_BOT=106.5|rc_BOT=344|ob_BOT=118 |win_ESW=0|loss_ESW=6|nr_ESW=0|rs_ESW=237|or_ESW=120|rc_ESW=585|ob_ESW=90.3 |win_MOZ=2|loss_MOZ=4|nr_MOZ=0|rs_MOZ=383|or_MOZ=120|rc_MOZ=445|ob_MOZ=100.2 |win_SLE=6|loss_SLE=0|nr_SLE=0|rs_SLE=438|or_SLE=82|rc_SLE=277|ob_SLE=120 |name_BOT={{crw|BOT}} |name_ESW={{crw|ESW}} |name_MOZ={{crw|MOZ}} |name_SLE={{crw|SLE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477662.html मटी२०आ २२४९] || २६ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} १२२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477663.html मटी२०आ २२५०] || २६ एप्रिल || {{crw|MOZ}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477671.html मटी२०आ २२५१] || २६ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477665.html मटी२०आ २२५२] || २६ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ७५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477668.html मटी२०आ २२५३] || २७ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477667.html मटी२०आ २२५४] || २७ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477670.html मटी२०आ २२५५] || २७ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477669.html मटी२०आ २२५६] || २७ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} १५० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477666.html मटी२०आ २२५८] || २९ एप्रिल || {{crw|MOZ}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477664.html मटी२०आ २२५९] || २९ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477674.html मटी२०आ २२६०] || २९ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477675.html मटी२०आ २२६१] || २९ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ५८ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477672.html मटी२०आ २२६३] || ३० एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ५२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477673.html मटी२०आ २२६४] || ३० एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ३९ धावांनी विजयी |} ==मे== ===बहरीन महिला संघाचा ओमान दौरा=== {{main|बहरैन महिला क्रिकेट संघाचा ओमान दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483941.html मटी२०आ २२६५] || २ मे || [[ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483942.html मटी२०आ २२६९] || ३ मे || [[ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483943.html मटी२०आ २२७६] || ५ मे || [[ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ===सायप्रस महिला संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा=== {{main|सायप्रस महिला क्रिकेट संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483063.html मटी२०आ २२६६] || २ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483064.html मटी२०आ २२६७] || २ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483065.html मटी२०आ २२७१] || ३ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483066.html मटी२०आ २२७२] || ३ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483067.html मटी२०आ २२७५] || ४ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} १० गडी राखून विजयी |} ===२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा#चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-thailand-2025-1483737/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Thailand) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=6 May 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=THA |team2=UAE |team3=HK |team4=KUW |win_HK=1|loss_HK=2|nr_HK=0|rs_HK=318|or_HK=60|rc_HK=331|ob_HK=60 |win_KUW=0|loss_KUW=3|nr_KUW=0|rs_KUW=240|or_KUW=60|rc_KUW=349|ob_KUW=53.2 |win_THA=3|loss_THA=0|nr_THA=0|rs_THA=304|or_THA=53.2|rc_THA=253|ob_THA=60 |win_UAE=2|loss_UAE=1|nr_UAE=0|rs_UAE=349|or_UAE=60|rc_UAE=278|ob_UAE=60 |name_HK={{crw|HK}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_THA={{crw|THA}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483754.html मटी२०आ २२६८] || ३ मे || {{crw|HK}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483755.html मटी२०आ २२७०] || ३ मे || {{crw|THA}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483756.html मटी२०आ २२७३] || ४ मे || {{crw|THA}} || {{crw|HK}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483757.html मटी२०आ २२७४] || ४ मे || {{crw|KUW}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ८१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483758.html मटी२०आ २२७९] || ६ मे || {{crw|HK}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|HK}} २५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483759.html मटी२०आ २२८०] || ६ मे || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} १६ धावांनी विजयी |} ===क्रोएशिया महिला संघाचा माल्टा दौरा=== {{main|क्रोएशिया महिला क्रिकेट संघाचा माल्टा दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483068.html मटी२०आ २२७७] || ५ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{crw|MLT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483069.html मटी२०आ २२७८] || ५ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{crw|MLT}} ८ गडी राखून विजयी |} ===एस्टोनियाचा माल्टा दौरा=== {{main|एस्टोनिया क्रिकेट संघाचा माल्टा दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482828.html टी२०आ ३१७३] || ६ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|MLT}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482829.html टी२०आ ३१७४] || ६ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|EST}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482830.html टी२०आ ३१७६] || ७ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|MLT}} १०१ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ पुरुष सानो आंतरराष्ट्रीय टी२०आ तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/japan-twenty20-tri-series-2025-1482811/points-table-standings |title=Japan Twenty20 Tri-Series - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=10 May 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=JPN |team2=THA |team3=COK |win_COK=1|loss_COK=2|nr_COK=1|rs_COK=268|or_COK=58.5|rc_COK=305|ob_COK=53.4 |win_JPN=2|loss_JPN=0|nr_JPN=2|rs_JPN=215|or_JPN=40|rc_JPN=120|ob_JPN=40 |win_THA=1|loss_THA=2|nr_THA=1|rs_THA=249|or_THA=53.4|rc_THA=307|ob_THA=58.5 |name_COK={{cr|COK}} |name_JPN={{cr|JPN}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482819.html टी२०आ ३१७५] || ७ मे || {{cr|COK}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|COK}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482820.html टी२०आ ३१७७] || ८ मे || {{cr|JPN}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} ६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482821.html टी२०आ ३१७८] || ९ मे || {{cr|COK}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482822.html टी२०आ ३१७९] || ९ मे || {{cr|JPN}} || {{cr|COK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482823.html टी२०आ ३१७९अ] || १० मे || {{cr|JPN}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482824.html टी२०आ ३१७९ब] || १० मे || {{cr|JPN}} || {{cr|COK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482825.html टी२०आ ३१८०] || ११ मे || {{cr|JPN}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|THA}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा}} ====गट अ गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-asia-region-qualifier-2025-1483752/points-table-standings |title=ICC Women's T20 World Cup Asia Region Qualifier - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=16 May 2025 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=THA |team2=KUW |team3=BHU |win_THA=2|loss_THA=0|nr_THA=2|rs_THA=145|or_THA=18|rc_THA=99|ob_THA=29 |win_KUW=1|loss_KUW=2|nr_KUW=1|rs_KUW=233|or_KUW=53|rc_KUW=203|ob_KUW=41.4 |win_BHU=1|loss_BHU=2|nr_BHU=1|rs_BHU=189|or_BHU=41.4|rc_BHU=265|ob_BHU=42 |name_THA={{crw|THA}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_BHU={{crw|BHU}} |result1=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[#सुपर थ्री|सुपर थ्रीमध्ये प्रवेश]] }} ====गट ब गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq" /> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=UAE |team2=MAS |team3=QAT |win_UAE=2|loss_UAE=0|nr_UAE=2|rs_UAE=225|or_UAE=24.3|rc_UAE=59|ob_UAE=27 |win_MAS=1|loss_MAS=1|nr_MAS=2|rs_MAS=71|or_MAS=11|rc_MAS=73|ob_MAS=21.3 |win_QAT=0|loss_QAT=2|nr_QAT=2|rs_QAT=69|or_QAT=37|rc_QAT=233|ob_QAT=24 |name_UAE={{crw|UAE}} |name_MAS={{crw|MAS}} |name_QAT={{crw|QAT}} |result1=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[#सुपर थ्री|सुपर थ्रीमध्ये प्रवेश]] }} ====गट क गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq" /> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=NEP |team2=HK |team3=BHR |win_NEP=2|loss_NEP=1|nr_NEP=1|rs_NEP=127|or_NEP=15|rc_NEP=126|ob_NEP=16.3 |win_HK=1|loss_HK=0|nr_HK=3|rs_HK=30|or_HK=4.3|rc_HK=29|ob_HK=5 |win_BHR=0|loss_BHR=2|nr_BHR=2|rs_BHR=96|or_BHR=12|rc_BHR=98|ob_BHR=10 |name_NEP={{crw|NEP}} |name_HK={{crw|HK}} |name_BHR={{crw|BHR}} |result1=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[#सुपर थ्री|सुपर थ्रीमध्ये प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483760.html मटी२०आ २२८१] || ९ मे || {{crw|THA}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483761.html मटी२०आ २२८२अ] || ९ मे || {{crw|HK}} || {{crw|NEP}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483762.html मटी२०आ २२८२] || ९ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483763.html मटी२०आ २२८३] || १० मे || {{crw|BHR}} || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483764.html मटी२०आ २२८३अ] || १० मे || {{crw|THA}} || {{crw|BHU}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483765.html मटी२०आ २२८४] || १० मे || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483766.html मटी२०आ २२८९] || १२ मे || {{crw|BHU}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|KUW}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483767.html मटी२०आ २२९०] || १२ मे || {{crw|BHR}} || {{crw|HK}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483768.html मटी२०आ २२९०अ] || १२ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|QAT}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483769.html मटी२०आ २२९०ब] || १३ मे || {{crw|THA}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483770.html मटी२०आ २२९१] || १३ मे || {{crw|HK}} || {{crw|NEP}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|HK}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483771.html मटी२०आ २२९१अ] || १३ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483772.html मटी२०आ २२९२] || १५ मे || {{crw|THA}} || {{crw|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483773.html मटी२०आ २२९४] || १५ मे || {{crw|BHR}} || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483774.html मटी२०आ २२९४अ] || १५ मे || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483775.html मटी२०आ २२९६] || १६ मे || {{crw|BHU}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|BHU}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483776.html मटी२०आ २२९७अ] || १६ मे || {{crw|BHR}} || {{crw|HK}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483777.html मटी२०आ २२९८] || १६ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|QAT}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ====सुपर थ्री गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq" /> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=THA |team2=NEP |team3=UAE |win_THA=4|loss_THA=0|nr_THA=2|rs_THA=447|or_THA=58|rc_THA=269|ob_THA=69 |win_NEP=3|loss_NEP=2|nr_NEP=1|rs_NEP=322|or_NEP=54.3|rc_NEP=398|ob_NEP=56.3 |win_UAE=2|loss_UAE=2|nr_UAE=2|rs_UAE=429|or_UAE=64.3|rc_UAE=318|ob_UAE=66.3 |name_THA={{crw|THA}} |name_NEP={{crw|NEP}} |name_UAE={{crw|UAE}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|जागतिक पात्रता स्पर्धेसाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | सुपर थ्री |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483778.html मटी२०आ २२९९] || १८ मे || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483779.html मटी२०आ २३००] || १९ मे || {{crw|NEP}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485778.html मटी२०आ २३०१] || २० मे || {{crw|THA}} || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७८ धावांनी विजयी |} ===जर्मनी महिला संघाचा ग्रीस दौरा=== {{main|जर्मनी महिला क्रिकेट संघाचा ग्रीस दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483070.html मटी२०आ २२८५] || १० मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} १०५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483071.html मटी२०आ २२८६] || १० मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} ६६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483072.html मटी२०आ २२८७] || ११ मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} ८९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483073.html मटी२०आ २२८८] || ११ मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} १० गडी राखून विजयी |} ===कूक द्वीपसमूहाचा जपान दौरा=== {{main|कूक द्वीपसमूह क्रिकेट संघाचा जपान दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482826.html टी२०आ ३१८१] || १३ मे || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482827.html टी२०आ ३१८२] || १४ मे || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} ४२ धावांनी विजयी |} ===बल्गेरिया महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|बल्गेरिया महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477676.html मटी२०आ २२९३] || १५ मे || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477677.html मटी२०आ २२९५] || १५ मे || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477678.html मटी२०आ २२९७] || १६ मे || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ६ धावांनी विजयी |} ===स्लोव्हेनियाचा ऑस्ट्रिया दौरा=== {{main|स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486225.html टी२०आ ३१८३] || १७ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ७५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486226.html टी२०आ ३१८४] || १७ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ११० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486227.html टी२०आ ३१८६] || १८ मे || बॉलपार्क मैदान, [[ग्रात्स]] || {{cr|AUT}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486228.html टी२०आ ३१८७] || १८ मे || बॉलपार्क मैदान, [[ग्रात्स]] || {{cr|AUT}} १६८ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग दोन=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन}} ====गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-world-cup-europe-division-2-qualifier-2025-1486081/points-table-standings |title=Women's T20 World Cup Europe Division 2 Qualifier - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2025 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=ITA |team2=GER |team3=JER |team4=SWE |team5=ESP |team6=IOM |win_ITA=5|loss_ITA=0|nr_ITA=0|rs_ITA=641|or_ITA=80|rc_ITA=574|ob_ITA=100|nrr_ITA=2.273 |win_GER=4|loss_GER=1|nr_GER=0|rs_GER=637|or_GER=98|rc_GER=596|ob_GER=100 |win_JER=2|loss_JER=3|nr_JER=0|rs_JER=606|or_JER=91|rc_JER=582|ob_JER=99 |win_SWE=2|loss_SWE=3|nr_SWE=0|rs_SWE=572|or_SWE=100|rc_SWE=583|ob_SWE=82.5 |win_ESP=1|loss_ESP=4|nr_ESP=0|rs_ESP=475|or_ESP=95.5|rc_ESP=545|ob_ESP=91 |win_IOM=1|loss_IOM=4|nr_IOM=0|rs_IOM=528|or_IOM=91.3|rc_IOM=579|ob_IOM=83.3 |name_ITA={{crw|ITA}} |name_GER={{crw|GER}} |name_JER={{crw|JER}} |name_SWE={{crw|SWE}} |name_ESP={{crw|ESP}} |name_IOM={{crw|IOM}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग एक|विभाग एकमध्ये प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486088.html मटी२०आ २३०४] || २५ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|JER}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486089.html मटी२०आ २३०५] || २५ मे || {{crw|ESP}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|SWE}} १३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486090.html मटी२०आ २३०६] || २५ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|IOM}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486091.html मटी२०आ २३०७] || २५ मे || {{crw|GER}} || {{crw|ESP}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486092.html मटी२०आ २३०८] || २६ मे || {{crw|GER}} || {{crw|JER}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486093.html मटी२०आ २३०९] || २६ मे || {{crw|IOM}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|IOM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486094.html मटी२०आ २३१०] || २६ मे || {{crw|JER}} || {{crw|ESP}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|JER}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486095.html मटी२०आ २३११] || २६ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486096.html मटी२०आ २३१४] || २८ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|GER}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486097.html मटी२०आ २३१५] || २८ मे || {{crw|IOM}} || {{crw|ESP}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486098.html मटी२०आ २३१७] || २८ मे || {{crw|GER}} || {{crw|SWE}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486099.html मटी२०आ २३१८] || २८ मे || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|JER}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486100.html मटी२०आ २३२०] || २९ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|ESP}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} २९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486101.html मटी२०आ २३२१] || २९ मे || {{crw|JER}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|SWE}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486102.html मटी२०आ २३२३] || २९ मे || {{crw|GER}} || {{crw|IOM}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} ८ गडी राखून विजयी |} ===स्वित्झर्लंड महिला संघाचा बेल्जियम दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा बेल्जियम दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका – महिला मदिना चषक |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483808.html मटी२०आ २३१३] || २८ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483809.html मटी२०आ २३१६] || २८ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483810.html मटी२०आ २३१९] || २९ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483811.html मटी२०आ २३२२] || २९ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ८० धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष मदिना चषक=== {{main|२०२५ पुरुष मदिना चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/mdina-cup-2025-1485340/points-table-standings |title=Mdina Cup - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=31 May 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=POR |team2=BEL |team3=MLT |win_BEL=2|loss_BEL=2|nr_BEL=0|rs_BEL=552|or_BEL=73.1|rc_BEL=450|ob_BEL=70 |win_MLT=0|loss_MLT=4|nr_MLT=0|rs_MLT=434|or_MLT=80|rc_MLT=545|ob_MLT=62.2 |win_POR=4|loss_POR=0|nr_POR=0|rs_POR=526|or_POR=59.1|rc_POR=517|ob_POR=80 |name_BEL={{cr|BEL}} |name_MLT={{cr|MLT}} |name_POR={{cr|POR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485346.html टी२०आ ३१९१] || ३० मे || {{cr|BEL}} || {{cr|MLT}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|BEL}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485345.html टी२०आ ३१९२] || ३० मे || {{cr|MLT}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485343.html टी२०आ ३१९५] || ३० मे || {{cr|BEL}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485348.html टी२०आ ३१९६] || ३१ मे || {{cr|BEL}} || {{cr|MLT}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|BEL}} १०३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485347.html टी२०आ ३१९८] || ३१ मे || {{cr|MLT}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485344.html टी२०आ ३२००] || ३१ मे || {{cr|BEL}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486224.html टी२०आ ३२०२] || १ जून || {{cr|BEL}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|BEL}} ४४ धावांनी विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा ऑस्ट्रिया दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483788.html टी२०आ ३१९३] || ३० मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} २९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483789.html टी२०आ ३१९७] || ३१ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} १७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486784.html टी२०आ ३१९९] || ३१ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|SUI}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486785.html टी२०आ ३२०१] || १ जून || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} १७ धावांनी विजयी |} ==जून== ===२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी=== {{main|२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-pentangular-series-in-japan-2025-1485391/points-table-standings |title=Women's T20 Pentangular Series (in Japan) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=7 June 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=HK |team2=JPN |team3=CHN |team4=PHI |team5=MNG |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=1|rs_CHN=154|or_CHN=42.3|rc_CHN=176|ob_CHN=60 |win_HK=2|loss_HK=0|nr_HK=2|rs_HK=161|or_HK=20.5|rc_HK=141|ob_HK=29 |win_JPN=2|loss_JPN=1|nr_JPN=1|rs_JPN=244|or_JPN=49|rc_JPN=180|ob_JPN=49 |win_MNG=0|loss_MNG=3|nr_MNG=1|rs_MNG=155|or_MNG=60|rc_MNG=275|ob_MNG=40 |win_PHI=1|loss_PHI=2|nr_PHI=1|rs_PHI=241|or_PHI=60|rc_PHI=183|ob_PHI=54.2 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_JPN={{crw|JPN}} |name_MNG={{crw|MNG}} |name_PHI={{crw|PHI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485404.html मटी२०आ २३२३अ] || ३ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|MNG}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485405.html मटी२०आ २३२३ब] || ३ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485406.html मटी२०आ २३२७] || ४ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|HK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|HK}} १९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485407.html मटी२०आ २३२८] || ४ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485408.html मटी२०आ २३३२अ] || ५ जून || {{crw|HK}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485409.html मटी२०आ २३३३] || ५ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|MNG}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|CHN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485410.html मटी२०आ २३३७] || ६ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|CHN}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|JPN}} २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485411.html मटी२०आ २३३८] || ६ जून || {{crw|MNG}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|PHI}} ११८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485412.html मटी२०आ २३४२] || ७ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|JPN}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485413.html मटी२०आ २३४३] || ७ जून || {{crw|HK}} || {{crw|MNG}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|HK}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485414.html मटी२०आ २३४७] || ८ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|CHN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485415.html मटी२०आ २३४८] || ८ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|HK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|JPN}} २२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | चौथ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489041.html मटी२०आ २३४९] || ८ जून || {{crw|MNG}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान २, सानो || {{crw|PHI}} ९ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा=== {{main|२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/kwibuka-women-s-twenty20-tournament-2025-1487668/points-table-standings |title=Kwibuka Women's Twenty20 Tournament - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=RWA |team2=UGA |team3=ZIM |team4=TAN |team5=NGA |team6=BRA |team7=MWI |team8=SLE |team9=CMR |win_BRA=4|loss_BRA=4|nr_BRA=0|rs_BRA=736|or_BRA=142.3|rc_BRA=687|ob_BRA=133.2 |win_CMR=1|loss_CMR=7|nr_CMR=0|rs_CMR=483|or_CMR=149|rc_CMR=910|ob_CMR=126.5 |win_MWI=1|loss_MWI=7|nr_MWI=0|rs_MWI=574|or_MWI=142|rc_MWI=760|ob_MWI=141.1 |win_NGA=5|loss_NGA=3|nr_NGA=0|rs_NGA=666|or_NGA=141|rc_NGA=593|ob_NGA=141 |win_RWA=7|loss_RWA=1|nr_RWA=0|rs_RWA=896|or_RWA=157.2|rc_RWA=652|ob_RWA=151.2 |win_SLE=1|loss_SLE=7|nr_SLE=0|rs_SLE=581|or_SLE=155.2|rc_SLE=806|ob_SLE=134.2 |win_TAN=5|loss_TAN=3|nr_TAN=0|rs_TAN=764|or_TAN=119.3|rc_TAN=552|ob_TAN=138.2 |win_UGA=6|loss_UGA=2|nr_UGA=0|rs_UGA=652|or_UGA=121.5|rc_UGA=580|ob_UGA=158.4 |win_ZIM=6|loss_ZIM=2|nr_ZIM=0|rs_ZIM=921|or_ZIM=145.1|rc_ZIM=733|ob_ZIM=148.4 |name_BRA={{crw|BRA}} |name_CMR={{crw|CMR}} |name_MWI={{crw|MWI}} |name_NGA={{crw|NGA}} |name_RWA={{crw|RWA}} |name_SLE={{crw|SLE}} |name_TAN={{crw|TAN}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_ZIM={{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487693.html मटी२०आ २३२४] || ३ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|CMR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ९१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487694.html दुसरा सामना] || ३ जून || {{crw|NGA}} || {{flagdeco|ZIM}} [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे अकरा]] || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487695.html मटी२०आ २३२५] || ३ जून || {{crw|SLE}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} १०५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487696.html मटी२०आ २३२६] || ३ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487697.html मटी२०आ २३२९] || ४ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487698.html मटी२०आ २३३०] || ४ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487699.html मटी२०आ २३३१] || ४ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ५ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487700.html मटी२०आ २३३२] || ४ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487701.html नववा सामना] || ५ जून || {{crw|UGA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487702.html मटी२०आ २३३४] || ५ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|CMR}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487703.html मटी२०आ २३३५] || ५ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487704.html मटी२०आ २३३६] || ५ जून || {{crw|NGA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487705.html तेरावा सामना] || ६ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487706.html मटी२०आ २३३९] || ६ जून || {{crw|SLE}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487707.html मटी२०आ २३४०] || ६ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|MWI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487708.html मटी२०आ २३४१] || ६ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487709.html मटी२०आ २३४४] || ७ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487710.html मटी२०आ २३४५] || ७ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|SLE}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487711.html एकोणिसावा सामना] || ७ जून || {{crw|TAN}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ९ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487712.html मटी२०आ २३४६] || ७ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ३८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487713.html मटी२०आ २३५०] || ८ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} ५० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487714.html मटी२०आ २३५१] || ८ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487715.html मटी२०आ २३५२] || ८ जून || {{crw|NGA}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487716.html चोविसावा सामना] || ८ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487717.html मटी२०आ २३५४] || १० जून || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} २० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487718.html मटी२०आ २३५५] || १० जून || {{crw|MWI}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ४६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487719.html सत्ताविसावा सामना] || १० जून || {{crw|CMR}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487720.html मटी२०आ २३५६] || १० जून || {{crw|RWA}} || {{crw|BRA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487721.html मटी२०आ २३५७] || ११ जून || {{crw|NGA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487722.html मटी२०आ २३५८] || ११ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487723.html मटी२०आ २३६१] || ११ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|CMR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ११२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487724.html बत्तिसावा सामना] || ११ जून || {{crw|SLE}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487725.html मटी२०आ २३६३] || १२ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ११९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487726.html मटी२०आ २३६४] || १२ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487727.html पस्तिसावा सामना] || १२ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487728.html मटी२०आ २३६७] || १२ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487729.html मटी२०आ २३६९] || १३ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487730.html दुसरा उपांत्य सामना] || १३ जून || {{crw|UGA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} १ धावेने विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487731.html मटी२०आ २३७३] || १४ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} २० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487732.html अंतिम सामना] || १४ जून || {{crw|TAN}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ३२ धावांनी विजयी |} ===गर्न्सीचा जर्सी दौरा=== {{main|२०२५ टी२०आ आंतर-द्वीपीय मालिका#पुरुष मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आंतर-द्वीपीय – टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487813.html टी२०आ ३२०४] || ६ जून || [[ग्रेनव्हिल क्रिकेट मैदान]], [[सेंट सेव्हियर, जर्सी|सेंट सेव्हियर]] || {{cr|GUE}} १३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487814.html टी२०आ ३२०७] || ७ जून || [[ग्रेनव्हिल क्रिकेट मैदान]], [[सेंट सेव्हियर, जर्सी|सेंट सेव्हियर]] || {{cr|JER}} ७ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487815.html टी२०आ ३२०९] || ७ जून || [[ग्रेनव्हिल क्रिकेट मैदान]], [[सेंट सेव्हियर, जर्सी|सेंट सेव्हियर]] || {{cr|JER}} ३ धावांनी विजयी |} ===स्लोव्हेनियाचा सर्बिया दौरा=== {{main|स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा सर्बिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका (अ‍ॅड्रिया चषक) |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486789.html टी२०आ ३२०६] || ७ जून || लिसिच्जी जाराक क्रिकेट मैदान, [[बेलग्रेड]] || {{cr|SRB}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486790.html टी२०आ ३२०८] || ७ जून || लिसिच्जी जाराक क्रिकेट मैदान, [[बेलग्रेड]] || {{cr|SRB}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486791.html टी२०आ ३२११] || ८ जून || लिसिच्जी जाराक क्रिकेट मैदान, [[बेलग्रेड]] || {{cr|SRB}} २४ धावांनी विजयी |} ===अमेरिका महिला संघाचा नेदरलँड्स दौरा=== {{main|अमेरिका महिला क्रिकेट संघाचा नेदरलँड्स दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487651.html मटी२०आ २३४५अ] || ७ जून || [[व्हीआरए क्रिकेट मैदान]], [[आम्स्टेलव्हीन]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487652.html मटी२०आ २३५३] || ९–१० जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487653.html मटी२०आ २३६०] || ११ जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} ५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487654.html मटी२०आ २३६६] || १२ जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487655.html मटी२०आ २३७१] || १३ जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} ७५ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक=== {{main|२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/central-europe-cup-2025-1483727/points-table-standings |title=Central Europe Cup - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=10 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=NOR |team3=CZE |win_AUT=3|loss_AUT=1|nr_AUT=0|rs_AUT=633|or_AUT=65.3|rc_AUT=484|ob_AUT=80 |win_CZE=0|loss_CZE=4|nr_CZE=0|rs_CZE=411|or_CZE=73|rc_CZE=654|ob_CZE=64.4 |win_NOR=3|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=621|or_NOR=73|rc_NOR=527|ob_NOR=66.5 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_CZE={{cr|CZE}} |name_NOR={{cr|NOR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483731.html टी२०आ ३२१०] || ८ जून || {{cr|CZE}} || {{cr|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|AUT}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483732.html टी२०आ ३२१२] || ८ जून || {{cr|CZE}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|NOR}} ३७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483733.html टी२०आ ३२१४] || ९ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|NOR}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483734.html टी२०आ ३२१५] || ९ जून || {{cr|CZE}} || {{cr|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|AUT}} १६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483735.html टी२०आ ३२१६] || १० जून || {{cr|CZE}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|NOR}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483736.html टी२०आ ३२१७] || १० जून || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|AUT}} ९ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा=== {{main|कंबोडिया क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488319.html टी२०आ ३२१९] || ११ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488320.html टी२०आ ३२२१] || १२ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488321.html टी२०आ ३२२२] || १२ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488322.html टी२०आ ३२२८] || १४ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488323.html टी२०आ ३२२९] || १४ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488324.html टी२०आ ३२३४] || १५ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488325.html टी२०आ ३२३५] || १५ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490239.html टी२०आ ३२४२] || १६ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला मध्य युरोप चषक=== {{main|२०२५ महिला मध्य युरोप चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source= |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=GIB |team3=CZE |win_AUT=4|loss_AUT=0|nr_AUT=0|rs_AUT=398|or_AUT=51.5|rc_AUT=331|ob_AUT=80 |win_CZE=0|loss_CZE=4|nr_CZE=0|rs_CZE=309|or_CZE=80|rc_CZE=438|ob_CZE=51.5 |win_GIB=2|loss_GIB=2|nr_GIB=0|rs_GIB=531|or_GIB=80|rc_GIB=475|ob_GIB=80 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_GIB={{crw|GIB}} |name_CZE={{crw|CZE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483812.html मटी२०आ २३५९] || ११ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|GIB}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483813.html मटी२०आ २३६२] || ११ जून || {{crw|AUT}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487658.html मटी२०आ २३६५] || १२ जून || {{crw|AUT}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} १७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487659.html मटी२०आ २३६८] || १२ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487660.html मटी२०आ २३७०] || १३ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|GIB}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487661.html मटी२०आ २३७२] || १३ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ नो फ्रिल्स टी२०आ मालिका=== {{main|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी#नो फ्रील्स आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका}} <!-- हा राऊंड-रॉबिन प्रकार नसल्यामुळे गुणतालिकेची आवश्यकता नाही. -->{| class="wikitable" ! colspan="6" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489583.html टी२०आ ३२२०] || ११ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489581.html टी२०आ ३२२३] || १२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BAH}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} १०७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489582.html टी२०आ ३२२४] || १२ जून || {{cr|BER}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489584.html टी२०आ ३२२६] || १३ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489585.html टी२०आ ३२२७] || १३ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} १२६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक=== {{main|२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/nordic-t20-cup-2025-1488312/points-table-standings |title=Nordic T20 Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=15 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=DEN |team2=NOR |team3=SWE |team4=FIN |win_DEN=2|loss_DEN=1|nr_DEN=0|rs_DEN=544|or_DEN=60|rc_DEN=406|ob_DEN=57.3 |win_FIN=1|loss_FIN=2|nr_FIN=0|rs_FIN=267|or_FIN=60|rc_FIN=448|ob_FIN=60 |win_NOR=2|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=422|or_NOR=57.3|rc_NOR=429|ob_NOR=60 |win_SWE=1|loss_SWE=2|nr_SWE=0|rs_SWE=458|or_SWE=60|rc_SWE=408|ob_SWE=60 |name_DEN={{cr|DEN}} |name_FIN={{cr|FIN}} |name_NOR={{cr|NOR}} |name_SWE={{cr|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488338.html टी२०आ ३२२५] || १३ जून || {{cr|DEN}} || {{cr|FIN}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|DEN}} १२१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488339.html टी२०आ ३२३०] || १४ जून || {{cr|FIN}} || {{cr|NOR}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|FIN}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488340.html टी२०आ ३२३१] || १४ जून || {{cr|DEN}} || {{cr|SWE}} || कोगे क्रिकेट क्लब, [[कोगे]] || {{cr|DEN}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488341.html टी२०आ ३२३२] || १४ जून || {{cr|DEN}} || {{cr|NOR}} || कोगे क्रिकेट क्लब, [[कोगे]] || {{cr|NOR}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488342.html टी२०आ ३२३३] || १४ जून || {{cr|FIN}} || {{cr|SWE}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|SWE}} ७१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488343.html टी२०आ ३२३६] || १५ जून || {{cr|NOR}} || {{cr|SWE}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|NOR}} २ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स आमंत्रण स्पर्धा=== {{main|२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकक्लब्स<ref>{{cite web |url=https://cricclubs.com/cpng/viewLeaguePointstable.do?league=88&clubId=34550 |title=PacificAus Sports Invitational - PNG |work=Cricclubs |access-date=21 June 2025 }}{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=PNG |team2=AUS |team3=VAN |team4=SAM |win_AUS=5|loss_AUS=1|nr_AUS=0|nrr_AUS=1.422 |win_PNG=5|loss_PNG=1|nr_PNG=0|nrr_PNG=1.646 |win_SAM=0|loss_SAM=5|nr_SAM=1|nrr_SAM=-2.502 |win_VAN=1|loss_VAN=4|nr_VAN=1|nrr_VAN=-1.140 |name_AUS={{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SAM={{crw|SAM}} |name_VAN={{crw|VAN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1437&clubId=34550 पहिला सामना]{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || १५ जून || {{crw|PNG}} || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489042.html मटी२०आ २३७४] || १५ जून || {{crw|SAM}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || निकाल नाही |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1441&clubId=34550 तिसरा सामना]{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || १६ जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ४६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489043.html मटी२०आ २३७५] || १६ जून || {{crw|PNG}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489044.html मटी२०आ २३७६] || १७ जून || {{crw|PNG}} || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1446&clubId=34550 सहावा सामना]{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || १७ जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ६ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1448&clubId=34550 सातवा सामना]{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || १९ जून || {{crw|PNG}} || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489045.html मटी२०आ २३७७] || १९ जून || {{crw|SAM}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|VAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489046.html मटी२०आ २३७८] || २० जून || {{crw|PNG}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ३१ धावांनी विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1451&clubId=34550 दहावा सामना]{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || २० जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ७ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1452&clubId=34550 अकरावा सामना]{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || २१ जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489047.html मटी२०आ २३८०] || २१ जून || {{crw|PNG}} || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ९४ धावांनी विजयी |} ===डेन्मार्कमध्ये फिनलंड विरुद्ध नॉर्वे=== {{main|फिनलंड क्रिकेट संघाचा नॉर्वे दौरा (डेन्मार्कमध्ये), २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ सामना |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488344.html टी२०आ ३२३७] || १५ जून || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|FIN}} २२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ स्कॉटलंड टी२०आ तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका#टी२०आ मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-tri-series-2025-1485935/points-table-standings |title=Scotland Tri-Series Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=20 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SCO |team2=NEP |team3=NED |win_NEP=2|loss_NEP=2|nr_NEP=0|nrr_NEP=-0.291 |win_NED=2|loss_NED=2|nr_NED=0|nrr_NED=-0.385 |win_SCO=2|loss_SCO=2|nr_SCO=0|nrr_SCO=0.672 |name_NED={{cr|NED}} |name_NEP={{cr|NEP}} |name_SCO={{cr|SCO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485938.html टी२०आ ३२३९] || १५ जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NED}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|SCO}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485939.html टी२०आ ३२४३] || १६ जून || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || सामना बरोबरीत ({{cr|NED}} तिसऱ्या [[सुपर ओव्हर|सुपर ओव्हरमध्ये]] विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485940.html टी२०आ ३२४६] || १७ जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NEP}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485942.html टी२०आ ३२४७] || १८ जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NED}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NED}} १७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485941.html टी२०आ ३२५०] || १९ जून || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485943.html टी२०आ ३२५३] || २० जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|SCO}} ३४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{main|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-americas-region-final-2025-1488310/points-table-standings |title=ICC Men's T20 World Cup Americas Region Final - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=22 June 2025 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=CAN |team2=BER |team3=CAY |team4=BAH |win_CAN=6 |loss_CAN=0 |nr_CAN=0 |nrr_CAN=4.843 |win_BER=3 |loss_BER=3 |nr_BER=0 |nrr_BER=0.186 |win_CAY=3 |loss_CAY=3 |nr_CAY=0 |nrr_CAY=-0.705 |win_BAH=0 |loss_BAH=6 |nr_BAH=0 |nrr_BAH=-4.234 |name_CAN={{cr|CAN}} |name_BER={{cr|BER}} |name_CAY={{cr|CAY}} |name_BAH={{cr|BAH}} |result1=Q |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषकासाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488326.html टी२०आ ३२४०] || १५ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ११० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488327.html टी२०आ ३२४१] || १५ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488328.html टी२०आ ३२४४] || १६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ५० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488329.html टी२०आ ३२४५] || १६ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488330.html टी२०आ ३२४८] || १८ जून || {{cr|BER}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488331.html टी२०आ ३२४९] || १८ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BAH}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488332.html टी२०आ ३२५१] || १९ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488333.html टी२०आ ३२५२] || १९ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488334.html टी२०आ ३२५८] || २१ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BAH}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488335.html टी२०आ ३२५९] || २१ जून || {{cr|BER}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488336.html टी२०आ ३२६२] || २२ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488337.html टी२०आ ३२६३] || २२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ६ गडी राखून विजयी |} ===स्लोव्हेनियाचा हंगेरी दौरा=== {{main|स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा हंगेरी दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486786.html टी२०आ ३२५४] || २१ जून || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} १२२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486787.html टी२०आ ३२५६] || २१ जून || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486788.html टी२०आ ३२६०] || २२ जून || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ९ गडी राखून विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा लक्झेंबर्ग दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा लक्झेंबर्ग दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487631.html टी२०आ ३२५५] || २१ जून || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{cr|SUI}} ५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487632.html टी२०आ ३२५७] || २१ जून || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{cr|SUI}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487633.html टी२०आ ३२६१] || २२ जून || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{cr|LUX}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक=== {{main|२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक}} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="cont">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/continental-cup-2025-1490863/points-table-standings |title=Continental Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=27 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=ROM |team2=AUT |team3=HUN |win_AUT=1|loss_AUT=1|nr_AUT=0|rs_AUT=280|or_AUT=31.2|rc_AUT=280|ob_AUT=29.4 |win_HUN=0|loss_HUN=2|nr_HUN=0|rs_HUN=333|or_HUN=40|rc_HUN=343|ob_HUN=23.2 |win_ROM=2|loss_ROM=0|nr_ROM=0|rs_ROM=247|or_ROM=21.4|rc_ROM=237|ob_ROM=40 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_HUN={{cr|HUN}} |name_ROM={{cr|ROM}} }} {{col-2}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="cont" /> |show_tie=no |update=complete |team1=BEL |team2=MLT |team3=FRA |win_BEL=2|loss_BEL=0|nr_BEL=0|rs_BEL=377|or_BEL=40|rc_BEL=296|ob_BEL=40 |win_FRA=0|loss_FRA=2|nr_FRA=0|rs_FRA=267|or_FRA=40|rc_FRA=284|ob_FRA=33.4 |win_MLT=1|loss_MLT=1|nr_MLT=0|rs_MLT=240|or_MLT=33.4|rc_MLT=304|ob_MLT=40 |name_BEL={{cr|BEL}} |name_FRA={{cr|FRA}} |name_MLT={{cr|MLT}} }} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490882.html टी२०आ ३२६४] || २६ जून || {{cr|FRA}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|MLT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490883.html टी२०आ ३२६५] || २६ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|AUT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490884.html टी२०आ ३२६६] || २६ जून || {{cr|BEL}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} ६५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490885.html टी२०आ ३२६७] || २७ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|HUN}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490886.html टी२०आ ३२६८] || २७ जून || {{cr|BEL}} || {{cr|FRA}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490887.html टी२०आ ३२६९] || २७ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|HUN}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490888.html टी२०आ ३२७०] || २८ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|BEL}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490889.html टी२०आ ३२७१] || २८ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|MLT}} १३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490891.html टी२०आ ३२७२] || २९ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|BEL}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} ६३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490892.html टी२०आ ३२७३] || २९ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|MLT}} ४७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490890.html टी२०आ ३२७४] || २९ जून || {{cr|FRA}} || {{cr|HUN}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|HUN}} ५२ धावांनी विजयी |} ==जुलै== ===इंडोनेशिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा=== {{main|इंडोनेशिया महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका (इंडो-सिंगा मैत्री चषक) |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490225.html मटी२०आ २३८५] || २ जुलै || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490226.html मटी२०आ २३८६] || ३ जुलै || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490227.html मटी२०आ २३८८] || ५ जुलै || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|IDN}} १८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{main|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/19287/season/2025 |title=ICC Men's T20 World Cup Europe Region Final Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=NED |team2=ITA |team3=JER |team4=SCO |team5=GUE |win_NED=3 |loss_NED=1 |nr_NED=0 |nrr_NED=1.281 |win_ITA=2 |loss_ITA=1 |nr_ITA=1 |nrr_ITA=0.612 |win_JER=2 |loss_JER=1 |nr_JER=1 |nrr_JER=0.306 |win_SCO=1 |loss_SCO=2 |nr_SCO=1 |nrr_SCO=-0.117 |win_GUE=0 |loss_GUE=3 |nr_GUE=1 |nrr_GUE=-2.517 |name_NED={{cr|NED}} |name_ITA={{cr|ITA}} |name_JER={{cr|JER}} |name_SCO={{cr|SCO}} |name_GUE={{cr|GUE}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषकासाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490471.html टी२०आ ३२७५] || ५ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|JER}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490472.html टी२०आ ३२७७] || ५ जुलै || {{cr|GUE}} || {{cr|ITA}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|ITA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490473.html टी२०आ ३२७९अ] || ६ जुलै || {{cr|GUE}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490474.html टी२०आ ३२८०अ] || ६ जुलै || {{cr|ITA}} || {{cr|JER}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490475.html टी२०आ ३२८६] || ८ जुलै || {{cr|GUE}} || {{cr|JER}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|JER}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490476.html टी२०आ ३२८८] || ८ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|SCO}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490477.html टी२०आ ३२९१] || ९ जुलै || {{cr|ITA}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|ITA}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490478.html टी२०आ ३२९२] || ९ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|GUE}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|NED}} ७३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490479.html टी२०आ ३३०१] || ११ जुलै || {{cr|JER}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|JER}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490480.html टी२०आ ३३०३] || ११ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|ITA}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|NED}} ९ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ मलावी चार राष्ट्र टी२० चषक=== {{main|२०२५ मलावी चौरंगी टी२० चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-malawi-2025-1492875/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Malawi) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 July 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=BHR |team2=TAN |team3=GER |team4=MWI |win_BHR=4|loss_BHR=1|nr_BHR=1|rs_BHR=760|or_BHR=77.5|rc_BHR=711|ob_BHR=99.2 |win_GER=2|loss_GER=3|nr_GER=1|rs_GER=741|or_GER=94.4|rc_GER=798|ob_GER=96.5 |win_MWI=1|loss_MWI=4|nr_MWI=1|rs_MWI=611|or_MWI=100|rc_MWI=682|ob_MWI=78.1 |win_TAN=3|loss_TAN=2|nr_TAN=1|rs_TAN=842|or_TAN=96.1|rc_TAN=763|ob_TAN=94.2 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_GER={{cr|GER}} |name_MWI={{cr|MWI}} |name_TAN={{cr|TAN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492880.html टी२०आ ३२७६] || ५ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|GER}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492882.html टी२०आ ३२७९] || ६ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} ७२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492881.html टी२०आ ३२८०] || ६ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} ४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492883.html टी२०आ ३२८३] || ७ जुलै || {{cr|GER}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|GER}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492884.html टी२०आ ३२८४] || ७ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|BHR}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492879.html टी२०आ ३२८७] || ८ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492885.html टी२०आ ३२९०अ] || ९ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492886.html टी२०आ ३२९१अ] || ९ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492887.html टी२०आ ३२९६] || १० जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492888.html टी२०आ ३२९८] || १० जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|MWI}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492889.html टी२०आ ३३०७] || १२ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|BHR}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492890.html टी२०आ ३३०९] || १२ जुलै || {{cr|GER}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492891.html टी२०आ ३३१३] || १३ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|GER}} ३७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492892.html टी२०आ ३३१४] || १३ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} १० गडी राखून विजयी |} ===जर्सी महिला संघाचा गर्न्सी दौरा=== {{main|२०२५ टी२०आ आंतर-द्वीपीय मालिका#महिला मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | आंतर-द्वीपीय – मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1493624.html मटी२०आ २३८९] || ५ जुलै || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || {{crw|JER}} ९० धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ===२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/indonesia-tri-nation-t20i-series-2025-1490851/points-table-standings |title=Indonesia Tri-Nation T20I Series - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=PHI |team2=IDN |team3=KOR |win_IDN=4|loss_IDN=4|nr_IDN=0|rs_IDN=1102|or_IDN=138.3|rc_IDN=1064|ob_IDN=149.2 |win_PHI=6|loss_PHI=2|nr_PHI=0|rs_PHI=1273|or_PHI=140.1|rc_PHI=1101|ob_PHI=160 |win_KOR=2|loss_KOR=6|nr_KOR=0|rs_KOR=946|or_KOR=159.2|rc_KOR=1156|ob_KOR=128.4 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_PHI={{cr|PHI}} |name_KOR={{cr|KOR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490870.html टी२०आ ३२७८] || ६ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490871.html टी२०आ ३२८१] || ७ जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490872.html टी२०आ ३२८२] || ७ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490873.html टी२०आ ३२८५] || ८ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490874.html टी२०आ ३२८९] || ९ जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|KOR}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490875.html टी२०आ ३२९०] || ९ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490876.html टी२०आ ३२९३] || १० जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490877.html टी२०आ ३२९४] || १० जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ११२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490878.html टी२०आ ३३०४] || १२ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|KOR}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490879.html टी२०आ ३३०५] || १२ जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ८५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490880.html टी२०आ ३३१०] || १३ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490881.html टी२०आ ३३११] || १३ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-bulgaria-2025-1490847/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Bulgaria) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=8 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=TUR |team2=GRE |team3=SRB |team4=BUL |win_BUL=0|loss_BUL=3|nr_BUL=0|rs_BUL=300|or_BUL=60|rc_BUL=511|ob_BUL=55.3 |win_GRE=2|loss_GRE=1|nr_GRE=0|rs_GRE=415|or_GRE=59.3|rc_GRE=372|ob_GRE=60 |win_SRB=1|loss_SRB=2|nr_SRB=0|rs_SRB=353|or_SRB=55.3|rc_SRB=416|ob_SRB=59.3 |win_TUR=3|loss_TUR=0|nr_TUR=0|rs_TUR=519|or_TUR=60|rc_TUR=288|ob_TUR=60 |name_BUL={{crw|BUL}} |name_GRE={{crw|GRE}} |name_SRB={{crw|SRB}} |name_TUR={{crw|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490854.html मटी२०आ २३९०] || ७ जुलै || {{crw|GRE}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490855.html मटी२०आ २३९१] || ७ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|SRB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|SRB}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490856.html मटी२०आ २३९२] || ७ जुलै || {{crw|SRB}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490857.html मटी२०आ २३९३] || ८ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|GRE}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|GRE}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490858.html मटी२०आ २३९४] || ८ जुलै || {{crw|GRE}} || {{crw|SRB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|GRE}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490859.html मटी२०आ २३९५] || ८ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} १६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490860.html मटी२०आ २३९६] || ९ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|SRB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|SRB}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490861.html मटी२०आ २३९७] || ९ जुलै || {{crw|GRE}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} १० धावांनी विजयी |} ===२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bulgaria-tri-nation-t20i-series-2025-1491601/points-table-standings |title=Bulgaria Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=GIB |team2=BUL |team3=TUR |win_BUL=2|loss_BUL=2|nr_BUL=0|rs_BUL=839|or_BUL=69.1|rc_BUL=897|ob_BUL=78.4 |win_GIB=3|loss_GIB=1|nr_GIB=0|rs_GIB=816|or_GIB=74|rc_GIB=803|ob_GIB=74.2 |win_TUR=1|loss_TUR=3|nr_TUR=0|rs_TUR=774|or_TUR=80|rc_TUR=729|ob_TUR=70.1 |name_BUL={{cr|BUL}} |name_GIB={{cr|GIB}} |name_TUR={{cr|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491604.html टी२०आ ३२९५] || १० जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|GIB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|GIB}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491605.html टी२०आ ३२९७] || १० जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491606.html टी२०आ ३३००] || ११ जुलै || {{cr|GIB}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|GIB}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491607.html टी२०आ ३३०२] || ११ जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|GIB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|BUL}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491608.html टी२०आ ३३०६] || १२ जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|TUR}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491609.html टी२०आ ३३०८] || १२ जुलै || {{cr|GIB}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|GIB}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491610.html टी२०आ ३३१२] || १३ जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|GIB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका=== {{main|२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/pearl-of-africa-t20i-series-2025-1494081/points-table-standings |title=Pearl of Africa T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=27 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete (नामिबिया अ संघाचे सामने गुणतालिकेत समाविष्ट नाहीत) |team1=UGA |team2=UAE |team3=KEN |team4=NGA |win_KEN=2|loss_KEN=4|nr_KEN=0|rs_KEN=696|or_KEN=115.1|rc_KEN=745|ob_KEN=108 |win_NGA=0|loss_NGA=6|nr_NGA=0|rs_NGA=541|or_NGA=114|rc_NGA=733|ob_NGA=98 |win_UGA=6|loss_UGA=0|nr_UGA=0|rs_UGA=887|or_UGA=116.1|rc_UGA=729|ob_UGA=118 |win_UAE=4|loss_UAE=2|nr_UAE=0|rs_UAE=744|or_UAE=98.4|rc_UAE=661|ob_UAE=120 |name_KEN={{cr|KEN}} |name_NGA={{cr|NGA}} |name_UGA={{cr|UGA}} |name_UAE={{cr|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494106.html पहिला सामना] || १७ जुलै || {{flagdeco|UGA}} [[युगांडा क्रिकेट संघ|युगांडा अ]] || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|NAM|name=नामिबिया अ}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494115.html टी२०आ ३३१९] || १७ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} २० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494116.html टी२०आ ३३२२] || १८ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ७७ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494105.html टी२०आ ३३२३] || १८ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494117.html पाचवा सामना] || १९ जुलै || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|NAM|name=नामिबिया अ}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494108.html टी२०आ ३३३०] || १९ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494118.html टी२०आ ३३४०] || २१ जुलै || {{cr|NGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494103.html टी२०आ ३३४१] || २१ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|KEN}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494107.html नववा सामना] || २२ जुलै || {{cr|KEN}} || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} ३ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494583.html टी२०आ ३३४६] || २२ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494110.html टी२०आ ३३५४] || २३ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494109.html बारावा सामना] || २३ जुलै || {{flagdeco|UGA}} [[युगांडा क्रिकेट संघ|युगांडा अ]] || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA|name=युगांडा अ}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494114.html टी२०आ ३३६३] || २५ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|KEN}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494104.html चौदावा सामना] || २५ जुलै || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|NGA}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494113.html टी२०आ ३३७२] || २६ जुलै || {{cr|NGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494112.html सोळावा सामना] || २६ जुलै || {{cr|KEN}} || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494584.html टी२०आ ३३८०] || २७ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494111.html टी२०आ ३३८२] || २७ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ८ धावांनी विजयी |} ===२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी=== {{main|२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-pacific-cricket-champions-trophy-2025-1494077/points-table-standings |title=Asia Pacific Cricket Champions Trophy 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=24 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=HK |team3=SIN |team4=SAM |win_HK=4|loss_HK=2|nr_HK=0|rs_HK=1031|or_HK=119.4|rc_HK=875|ob_HK=113 |win_MAS=6|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=915|or_MAS=90.1|rc_MAS=837|ob_MAS=120 |win_SAM=0|loss_SAM=6|nr_SAM=0|rs_SAM=790|or_SAM=120|rc_SAM=906|ob_SAM=105.5 |win_SIN=2|loss_SIN=4|nr_SIN=0|rs_SIN=820|or_SIN=118.4|rc_SIN=938|ob_SIN=109.4 |name_HK={{cr|HK}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_SAM={{cr|SAM}} |name_SIN={{cr|SIN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494090.html टी२०आ ३३२०] || १८ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494091.html टी२०आ ३३२१] || १८ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|SIN}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494092.html टी२०आ ३३२७] || १९ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494093.html टी२०आ ३३२८] || १९ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494094.html टी२०आ ३३३३] || २० जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|HK}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494095.html टी२०आ ३३३४] || २० जुलै || {{cr|MAS}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494096.html टी२०आ ३३४३] || २२ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494097.html टी२०आ ३३४४] || २२ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|SIN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494098.html टी२०आ ३३५२] || २३ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494099.html टी२०आ ३३५३] || २३ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494100.html टी२०आ ३३५८] || २४ जुलै || {{cr|MAS}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494101.html टी२०आ ३३५९] || २४ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|HK}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ५२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494102.html टी२०आ ३३७०] || २६ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} १० गडी राखून विजयी |} ===२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/rwanda-tri-nation-t20i-series-2025-1495448/points-table-standings |title=Rwanda Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=26 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=BHR |team2=MWI |team3=RWA |win_BHR=8|loss_BHR=0|nr_BHR=0|rs_BHR=1151|or_BHR=143.1|rc_BHR=870|ob_BHR=160 |win_MWI=2|loss_MWI=6|nr_MWI=0|rs_MWI=1015|or_MWI=156.5|rc_MWI=1067|ob_MWI=143.3 |win_RWA=2|loss_RWA=6|nr_RWA=0|rs_RWA=896|or_RWA=155.5|rc_RWA=1125|ob_RWA=152.2 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_MWI={{cr|MWI}} |name_RWA={{cr|RWA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495453.html टी२०आ ३३२५] || १८ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495454.html टी२०आ ३३२९] || १९ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495455.html टी२०आ ३३३१] || १९ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495456.html टी२०आ ३३३५] || २० जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495457.html टी२०आ ३३३७] || २० जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495458.html टी२०आ ३३४५] || २२ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|RWA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495459.html टी२०आ ३३४८] || २२ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ११२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495460.html टी२०आ ३३५५] || २३ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|MWI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495461.html टी२०आ ३३५६] || २३ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495462.html टी२०आ ३३६४] || २५ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495463.html टी२०आ ३३६६] || २५ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495464.html टी२०आ ३३७५] || २६ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|MWI}} ९ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495465.html टी२०आ ३३८३] || २७ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ९४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/finland-women-s-t20i-tri-series-2025-1494571/points-table-standings |title=Finland Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=20 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SUI |team2=FIN |team3=EST |win_EST=1|loss_EST=3|nr_EST=0|rs_EST=429|or_EST=80|rc_EST=477|ob_EST=74.2 |win_FIN=1|loss_FIN=3|nr_FIN=0|rs_FIN=411|or_FIN=75.1|rc_FIN=444|ob_FIN=71.1 |win_SUI=4|loss_SUI=0|nr_SUI=0|rs_SUI=510|or_SUI=72.2|rc_SUI=429|ob_SUI=80 |name_EST={{crw|EST}} |name_FIN={{crw|FIN}} |name_SUI={{crw|SUI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494575.html मटी२०आ २४००] || १८ जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494576.html मटी२०आ २४०१] || १८ जुलै || {{crw|EST}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494577.html मटी२०आ २४०२] || १९ जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|EST}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|FIN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494578.html मटी२०आ २४०३] || १९ जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494579.html मटी२०आ २४०४] || १९ जुलै || {{crw|EST}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ७६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494580.html मटी२०आ २४०५] || २० जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|EST}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|EST}} ३३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494581.html मटी२०आ २४०८] || २० जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} १० गडी राखून विजयी |} ===सौदी अरेबियाचा कतार दौरा=== {{main|सौदी अरेबिया क्रिकेट संघाचा कतार दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494765.html टी२०आ ३३२६] || १८ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494766.html टी२०आ ३३३२] || १९ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|SAU}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494767.html टी२०आ ३३४२] || २१ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494768.html टी२०आ ३३५०] || २२ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ३२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494769.html टी२०आ ३३५७] || २३ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{cr|SAU}} [[सुपर ओव्हर|सुपर ओव्हरमध्ये]] विजयी) |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग दोन=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन}} ====गट अ गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv2">{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/22553/season/2025 |title=ICC Women's T20 World Cup Africa Region Division Two Qualifier Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=RWA |team2=MWI |team3=CMR |team4=LES |win_RWA=3 |loss_RWA=0 |nr_RWA=0 |nrr_RWA=4.915 |win_MWI=2 |loss_MWI=1 |nr_MWI=0 |nrr_MWI=1.283 |win_CMR=1 |loss_CMR=2 |nr_CMR=0 |nrr_CMR=-0.875 |win_LES=0 |loss_LES=3 |nr_LES=0 |nrr_LES=-4.591 |name_RWA={{crw|RWA}} |name_MWI={{crw|MWI}} |name_CMR={{crw|CMR}} |name_LES={{crw|LES}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} ====गट ब गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv2" /> |show_tie=no |update=complete |team1=SLE |team2=BOT |team3=MOZ |team4=ESW |win_SLE=3 |loss_SLE=0 |nr_SLE=0 |nrr_SLE=4.587 |win_BOT=2 |loss_BOT=1 |nr_BOT=0 |nrr_BOT=2.837 |win_MOZ=1 |loss_MOZ=2 |nr_MOZ=0 |nrr_MOZ=-1.026 |win_ESW=0 |loss_ESW=3 |nr_ESW=0 |nrr_ESW=-5.800 |name_SLE={{crw|SLE}} |name_BOT={{crw|BOT}} |name_MOZ={{crw|MOZ}} |name_ESW={{crw|ESW}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | गट फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494124.html मटी२०आ २४०६] || २० जुलै || {{crw|LES}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494125.html मटी२०आ २४०७] || २० जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} १११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494126.html मटी२०आ २४०९] || २० जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|MWI}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MWI}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494127.html मटी२०आ २४१०] || २० जुलै || {{crw|MOZ}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494128.html मटी२०आ २४१२] || २१ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494129.html मटी२०आ २४१३] || २१ जुलै || {{crw|MWI}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} ६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494130.html मटी२०आ २४१४] || २१ जुलै || {{crw|ESW}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} १४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494131.html मटी२०आ २४१५] || २१ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|LES}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|CMR}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494132.html मटी२०आ २४१७] || २३ जुलै || {{crw|LES}} || {{crw|MWI}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MWI}} १०६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494133.html मटी२०आ २४१८] || २३ जुलै || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494134.html मटी२०आ २४१९] || २३ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494135.html मटी२०आ २४२०] || २३ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} १० गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीच्या सामन्याचे उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494136.html मटी२०आ २४२३] || २४ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|CMR}} १४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494138.html मटी२०आ २४२४] || २४ जुलै || {{crw|LES}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ३ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494137.html मटी२०आ २४२२] || २४ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494139.html मटी२०आ २४२५] || २४ जुलै || {{crw|MWI}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494140.html मटी२०आ २४२६] || २६ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|MWI}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ६५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | सातव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494141.html मटी२०आ २४२७] || २६ जुलै || {{crw|ESW}} || {{crw|LES}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|LES}} ४८ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494142.html मटी२०आ २४२८] || २६ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|CMR}} २ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494143.html मटी२०आ २४२९] || २६ जुलै || {{crw|RWA}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} ५१ धावांनी विजयी |} ===२०२५ बुडापेस्ट चषक=== {{main|२०२५ बुडापेस्ट चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/budapest-cup-2025-1495649/points-table-standings |title=Budapest Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=26 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=ROM |team3=HUN |team4=LUX |win_AUT=3|loss_AUT=0|nr_AUT=0|rs_AUT=543|or_AUT=51.5|rc_AUT=475|ob_AUT=60 |win_HUN=1|loss_HUN=2|nr_HUN=0|rs_HUN=409|or_HUN=60|rc_HUN=341|ob_HUN=46 |win_LUX=0|loss_LUX=3|nr_LUX=0|rs_LUX=390|or_LUX=60|rc_LUX=571|ob_LUX=60 |win_ROM=2|loss_ROM=1|nr_ROM=0|rs_ROM=400|or_ROM=48|rc_ROM=355|ob_ROM=53.5 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_HUN={{cr|HUN}} |name_LUX={{cr|LUX}} |name_ROM={{cr|ROM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495654.html टी२०आ ३३६२] || २५ जुलै || {{cr|AUT}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495655.html टी२०आ ३३६५] || २५ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|ROM}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495656.html टी२०आ ३३६८] || २५ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|LUX}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495657.html टी२०आ ३३७१] || २६ जुलै || {{cr|LUX}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|ROM}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495658.html टी२०आ ३३७३] || २६ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|AUT}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495659.html टी२०आ ३३७७] || २६ जुलै || {{cr|AUT}} || {{cr|LUX}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|AUT}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495660.html टी२०आ ३३७९] || २७ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|LUX}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ३७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495661.html टी२०आ ३३८१] || २७ जुलै || {{cr|AUT}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || निकाल नाही |} ===फिनलंडचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|फिनलंड क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494770.html टी२०आ ३३६७] || २५ जुलै || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494771.html टी२०आ ३३७६] || २६ जुलै || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494772.html टी२०आ ३३८४] || २७ जुलै || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ बाल्टिक चषक=== {{main|२०२५ बाल्टिक चषक}} <!-- एका सामन्याला टी२०आ दर्जा असल्यामुळे ही स्पर्धा येथे समाविष्ट केली आहे; तो सामना द्विपक्षीय मालिकेतही समाविष्ट असल्याने त्याची पुनरावृत्ती होते. -->{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकहीरोज<ref>{{cite web |url=https://cricheroes.com/tournament/1567872/baltic-cup-2025/point-table |title=Baltic Cup 2025 |work=Cricheroes |access-date=27 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=EST |team2=FIN |team3=LAT |team4=LTU |win_EST=3|loss_EST=0|nr_EST=0|rs_EST=480|or_EST=57|rc_EST=281|ob_EST=60 |win_FIN=2|loss_FIN=1|nr_FIN=0|rs_FIN=418|or_FIN=60|rc_FIN=299|ob_FIN=57 |win_LAT=1|loss_LAT=2|nr_LAT=0|rs_LAT=464|or_LAT=60|rc_LAT=422|ob_LAT=60 |win_LTU=0|loss_LTU=3|nr_LTU=0|rs_LTU=189|or_LTU=60|rc_LTU=549|ob_LTU=60 |name_EST={{cr|EST}} |name_FIN={{cr|FIN}} |name_LAT={{cr|LAT}} |name_LTU={{cr|LTU}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449564/baltic-cup-2025/lithuania-vs-estonia/summary पहिला सामना] || २६ जुलै || {{cr|EST}} || {{cr|LTU}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} १५४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449566/baltic-cup-2025/finland-vs-latvia/summary दुसरा सामना] || २६ जुलै || {{cr|FIN}} || {{cr|LAT}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494771.html टी२०आ ३३७६] || २६ जुलै || {{cr|EST}} || {{cr|FIN}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449570/baltic-cup-2025/lithuania-vs-latvia/summary चौथा सामना] || २६ जुलै || {{cr|LAT}} || {{cr|LTU}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{cr|LAT}} ९० धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449571/baltic-cup-2025/latvia-vs-estonia/summary पाचवा सामना] || २७ जुलै || {{cr|EST}} || {{cr|LAT}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449575/baltic-cup-2025/lithuania-vs-finland/summary सहावा सामना] || २७ जुलै || {{cr|FIN}} || {{cr|LTU}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} ११६ धावांनी विजयी |} ==ऑगस्ट== ===जिब्राल्टर महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|जिब्राल्टर महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496809.html मटी२०आ २४३०] || २ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{crw|EST}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496810.html मटी२०आ २४३१] || २ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{crw|GIB}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496811.html मटी२०आ २४३२] || ३ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{crw|GIB}} ३४ धावांनी विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494773.html टी२०आ ३३८७] || २ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|SUI}} ७२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494774.html टी२०आ ३३८९] || ३ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|SUI}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494775.html टी२०आ ३३९०] || ३ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|SUI}} ४१ धावांनी विजयी |} ===सायप्रसचा क्रोएशिया दौरा=== {{main|सायप्रस क्रिकेट संघाचा क्रोएशिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496828.html टी२०आ ३३९२] || ७ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496829.html टी२०आ ३३९४] || ७ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496830.html टी२०आ ३३९६] || ८ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496831.html टी२०आ ३३९८] || ८ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ५२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ व्हायकिंग चषक=== {{main|२०२५ व्हायकिंग चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/viking-cup-2025-1496812/points-table-standings |title=Viking Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=9 August 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=NOR |team3=SWE |team4=FRA |win_AUT=3|loss_AUT=0|nr_AUT=0|rs_AUT=399|or_AUT=54.3|rc_AUT=385|ob_AUT=60 |win_FRA=0|loss_FRA=3|nr_FRA=0|rs_FRA=406|or_FRA=60|rc_FRA=468|ob_FRA=59.4 |win_NOR=2|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=404|or_NOR=60|rc_NOR=364|ob_NOR=56.4 |win_SWE=1|loss_SWE=2|nr_SWE=0|rs_SWE=454|or_SWE=60|rc_SWE=446|ob_SWE=58.1 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_FRA={{cr|FRA}} |name_NOR={{cr|NOR}} |name_SWE={{cr|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496819.html टी२०आ ३३९३] || ७ ऑगस्ट || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496820.html टी२०आ ३३९५] || ७ ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|FRA}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|SWE}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496822.html टी२०आ ३३९७] || ८ ऑगस्ट || {{cr|FRA}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|NOR}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496821.html टी२०आ ३३९९] || ८ ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|AUT}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496823.html टी२०आ ३४००] || ९ ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|NOR}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496824.html टी२०आ ३४०१] || ९ ऑगस्ट || {{cr|AUT}} || {{cr|FRA}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496825.html टी२०आ ३४०२] || १० ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|FRA}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|FRA}} २ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496826.html टी२०आ ३४०४] || १० ऑगस्ट || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ८ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा=== {{main|कंबोडिया महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका (महिला मैत्री चषक) |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498203.html मटी२०आ २४३६] || १३ ऑगस्ट || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} १२५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498204.html मटी२०आ २४३७] || १४ ऑगस्ट || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498205.html मटी२०आ २४३८] || १६ ऑगस्ट || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} १०२ धावांनी विजयी |} ===पापुआ न्यू गिनीचा गर्न्सी दौरा=== {{main|२०२५ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग अ (जर्सी)#गर्न्सी विरुद्ध पापुआ न्यू गिनी मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ सामना |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498689.html टी२०आ ३४०६] || १४ ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || {{cr|PNG}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=युरोपियन क्रिकेट नेटवर्क<ref>{{cite web |url=https://www.ecn.cricket/series/ecn-norway-t20i-2025-9900/standings |title=ECN Norway T20I Tri-Series, 2025 Standings |work=European Cricket Network |access-date=17 August 2025 }}{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NOR |team2=SWE |team3=HUN |win_HUN=0|loss_HUN=2|nr_HUN=0|rs_HUN=265|or_HUN=40|rc_HUN=376|ob_HUN=40 |win_NOR=2|loss_NOR=0|nr_NOR=0|rs_NOR=309|or_NOR=38.3|rc_NOR=276|ob_NOR=40 |win_SWE=1|loss_SWE=1|nr_SWE=0|rs_SWE=340|or_SWE=40|rc_SWE=262|ob_SWE=38.3 |name_HUN={{cr|HUN}} |name_NOR={{cr|NOR}} |name_SWE={{cr|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496827.html टी२०आ ३४०८] || १७ ऑगस्ट || {{cr|NOR}} || {{cr|SWE}} || स्टुबेरुडमायरा क्रिकेट मैदान, [[ओस्लो]] || {{cr|NOR}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498191.html टी२०आ ३४०९] || १७ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SWE}} || स्टुबेरुडमायरा क्रिकेट मैदान, [[ओस्लो]] || {{cr|SWE}} ७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498192.html टी२०आ ३४१०] || १७ ऑगस्ट || {{cr|NOR}} || {{cr|HUN}} || स्टुबेरुडमायरा क्रिकेट मैदान, [[ओस्लो]] || {{cr|NOR}} ३२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग एक=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग एक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espn.in/cricket/table/series/1498196/season/2025/icc-womens-t20-world-cup-europe-division-1-qualifier |title=ICC Women's T20 World Cup Europe Division 1 Qualifier Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IRE |team2=NED |team3=ITA |team4=GER |win_IRE=6|loss_IRE=0|nr_IRE=0|nrr_IRE=3.309 |win_NED=4|loss_NED=2|nr_NED=0|nrr_NED=2.833 |win_ITA=2|loss_ITA=4|nr_ITA=0|nrr_ITA=-0.906 |win_GER=0|loss_GER=6|nr_GER=0|nrr_GER=-5.611 |name_IRE={{crw|IRE}} |name_NED={{crw|NED}} |name_ITA={{crw|ITA}} |name_GER={{crw|GER}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|२०२६ महिला टी२० विश्वचषक जागतिक पात्रता स्पर्धेसाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498206.html मटी२०आ २४३९] || २० ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498207.html मटी२०आ २४४०] || २० ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498208.html मटी२०आ २४४१] || २१ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498209.html मटी२०आ २४४२] || २१ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|ITA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498210.html मटी२०आ २४४३] || २३ ऑगस्ट || {{crw|IRE}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498211.html मटी२०आ २४४४] || २३ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|GER}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} २०२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498212.html मटी२०आ २४४५] || २४ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} १७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498213.html मटी२०आ २४४६] || २४ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498214.html मटी२०आ २४४७] || २६ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|ITA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498215.html मटी२०आ २४४८] || २६ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498216.html मटी२०आ २४४९] || २७ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|GER}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} ६५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498217.html मटी२०आ २४५०] || २७ ऑगस्ट || {{crw|IRE}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ३३ धावांनी विजयी |} ===चेक प्रजासत्ताकाचा रोमानिया दौरा=== {{main|चेक प्रजासत्ताक क्रिकेट संघाचा रोमेनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499011.html टी२०आ ३४११] || २१ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|CZE}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499012.html टी२०आ ३४१२] || २१ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499013.html टी२०आ ३४१३] || २२ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} २५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499014.html टी२०आ ३४१४] || २२ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|CZE}} ४ गडी राखून विजयी |} ===बेल्जियमचा ऑस्ट्रिया दौरा=== {{main|बेल्जियम क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498696.html टी२०आ ३४१५] || २३ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498697.html टी२०आ ३४१६] || २३ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ३८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498698.html टी२०आ ३४१७] || २४ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498699.html टी२०आ ३४१८] || २४ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पूर्व युरोप चषक=== {{main|२०२५ पूर्व युरोप चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/eastern-europe-cup-2025-1499540/points-table-standings |title=Eastern Europe Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=31 August 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=SRB |team2=HUN |team3=CRO |win_CRO=0|loss_CRO=3|nr_CRO=1|rs_CRO=470|or_CRO=60|rc_CRO=559|ob_CRO=58.3 |win_HUN=1|loss_HUN=2|nr_HUN=1|rs_HUN=396|or_HUN=53.4|rc_HUN=401|ob_HUN=50.3 |win_SRB=4|loss_SRB=0|nr_SRB=0|rs_SRB=599|or_SRB=69|rc_SRB=505|ob_SRB=73.4 |name_CRO={{cr|CRO}} |name_HUN={{cr|HUN}} |name_SRB={{cr|SRB}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499544.html टी२०आ ३४१९] || २९ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499545.html टी२०आ ३४२०] || २९ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|CRO}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499546.html टी२०आ ३४२२] || ३० ऑगस्ट || {{cr|CRO}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ८४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499547.html टी२०आ ३४२३] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ५ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499548.html टी२०आ ३४२५अ] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|CRO}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट|| सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499549.html टी२०आ ३४२८] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|CRO}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499550.html टी२०आ ३४३०] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ३४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला नॉर्डिक चषक=== {{main|२०२५ महिला नॉर्डिक चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/nordic-women-t20-cup-2025-1499015/points-table-standings |title=Nordic Women T20 Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=31 August 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=GER |team2=SWE |team3=DEN |team4=NOR |team5=FIN |win_DEN=2|loss_DEN=2|nr_DEN=0|rs_DEN=335|or_DEN=69.3|rc_DEN=400|ob_DEN=80 |win_FIN=0|loss_FIN=4|nr_FIN=0|rs_FIN=351|or_FIN=80|rc_FIN=430|ob_FIN=65.4 |win_GER=4|loss_GER=0|nr_GER=0|rs_GER=559|or_GER=72.2|rc_GER=342|ob_GER=80 |win_NOR=1|loss_NOR=3|nr_NOR=0|rs_NOR=311|or_NOR=78.4|rc_NOR=484|ob_NOR=74.5 |win_SWE=3|loss_SWE=1|nr_SWE=0|rs_SWE=520|or_SWE=80|rc_SWE=420|ob_SWE=80 |name_DEN={{crw|DEN}} |name_FIN={{crw|FIN}} |name_GER={{crw|GER}} |name_NOR={{crw|NOR}} |name_SWE={{crw|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499021.html मटी२०आ २४५१] || २९ ऑगस्ट || {{crw|FIN}} || {{crw|GER}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499022.html मटी२०आ २४५२] || २९ ऑगस्ट || {{crw|NOR}} || {{crw|SWE}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|SWE}} ९४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499023.html मटी२०आ २४५३] || ३० ऑगस्ट || {{crw|FIN}} || {{crw|NOR}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|NOR}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499024.html मटी२०आ २४५४] || ३० ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|SWE}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|SWE}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499025.html मटी२०आ २४५५] || ३० ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|FIN}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|DEN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499026.html मटी२०आ २४५६] || ३० ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|NOR}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ७८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499027.html मटी२०आ २४५९] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|NOR}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|DEN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499028.html मटी२०आ २४६०] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|SWE}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499030.html मटी२०आ २४६३] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|FIN}} || {{crw|SWE}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|SWE}} ७३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499029.html मटी२०आ २४६४] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|GER}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ६४ धावांनी विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा गर्न्सी दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा गर्न्सी दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498690.html टी२०आ ३४२४] || ३० ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498691.html टी२०आ ३४२७] || ३० ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498692.html टी२०आ ३४२९] || ३१ ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || {{cr|GUE}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग एक=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग एक}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} ====गट अ==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv1">{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/24133/season/2025/icc-womens-t20-world-cup-africa-region-division-one-qualifier |title=ICC Women's T20 World Cup Africa Region Division One Qualifier Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=ZIM |team2=NAM |team3=NGA |team4=SLE |win_ZIM=3|loss_ZIM=0|nr_ZIM=0|nrr_ZIM=2.173 |win_NAM=2|loss_NAM=1|nr_NAM=0|nrr_NAM=3.377 |win_NGA=1|loss_NGA=2|nr_NGA=0|nrr_NGA=0.040 |win_SLE=0|loss_SLE=3|nr_SLE=0|nrr_SLE=-5.442 |name_ZIM={{crw|ZIM}} |name_NAM={{crw|NAM}} |name_NGA={{crw|NGA}} |name_SLE={{crw|SLE}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {{col-2}} ====गट ब==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv1" /> |show_tie=no |update=complete |team1=TAN |team2=UGA |team3=RWA |team4=KEN |win_TAN=3|loss_TAN=0|nr_TAN=0|nrr_TAN=0.817 |win_UGA=2|loss_UGA=1|nr_UGA=0|nrr_UGA=0.536 |win_RWA=1|loss_RWA=2|nr_RWA=0|nrr_RWA=-0.545 |win_KEN=0|loss_KEN=3|nr_KEN=0|nrr_KEN=-0.795 |name_TAN={{crw|TAN}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_RWA={{crw|RWA}} |name_KEN={{crw|KEN}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" | गट फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498707.html मटी२०आ २४५७] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|NGA}} || {{crw|SLE}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|NGA}} ९६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498708.html मटी२०आ २४५८] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|KEN}} || {{crw|RWA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498709.html मटी२०आ २४६१] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|NAM}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} ३२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498710.html मटी२०आ २४६२] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498711.html मटी२०आ २४६६] || १ सप्टेंबर || {{crw|SLE}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498712.html मटी२०आ २४६७] || १ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|TAN}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498713.html मटी२०आ २४६९] || १ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|NGA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498714.html मटी२०आ २४७०] || १ सप्टेंबर || {{crw|RWA}} || {{crw|UGA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498715.html मटी२०आ २४७२] || ३ सप्टेंबर || {{crw|RWA}} || {{crw|TAN}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498716.html मटी२०आ २४७३] || ३ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SLE}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} १५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498717.html मटी२०आ २४७४] || ३ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|UGA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498718.html मटी२०आ २४७५] || ३ सप्टेंबर || {{crw|NGA}} || {{crw|ZIM}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} १० गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498719.html मटी२०आ २४७७] || ४ सप्टेंबर || {{crw|UGA}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498721.html मटी२०आ २४८०] || ४ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|TAN}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या ते आठव्या स्थानांसाठीचे उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498720.html मटी२०आ २४७८] || ४ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|NGA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|KEN}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498722.html मटी२०आ २४८१] || ४ सप्टेंबर || {{crw|RWA}} || {{crw|SLE}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|RWA}} ५० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | सातव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498724.html मटी२०आ २४८४] || ६ सप्टेंबर || {{crw|NGA}} || {{crw|SLE}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NGA}} ८५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498725.html मटी२०आ २४८७] || ६ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|RWA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|RWA}} ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498723.html मटी२०आ २४८५] || ६ सप्टेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498726.html मटी२०आ २४८८] || ६ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} ९ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-icc-t20-tri-series-2025-1500621/points-table-standings |title=Women's ICC T20 Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=4 September 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=BRA |team2=IOM |team3=JER |win_BRA=4|loss_BRA=0|nr_BRA=1|rs_BRA=393|or_BRA=46.1|rc_BRA=261|ob_BRA=67 |win_IOM=1|loss_IOM=2|nr_IOM=1|rs_IOM=193|or_IOM=54.1|rc_IOM=300|ob_IOM=43.4 |win_JER=0|loss_JER=3|nr_JER=2|rs_JER=289|or_JER=47|rc_JER=324|ob_JER=36.4 |name_BRA={{crw|BRA}} |name_IOM={{crw|IOM}} |name_JER={{crw|JER}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500635.html मटी२०आ २४६५] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|BRA}} || {{crw|IOM}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500636.html मटी२०आ २४६८] || १ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|IOM}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} १०५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500637.html मटी२०आ २४७०अ] || १ सप्टेंबर || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500638.html मटी२०आ २४७१] || २ सप्टेंबर || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|IOM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500639.html मटी२०आ २४७३अ] || ३ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500640.html मटी२०आ २४७६] || ३ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} २० धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500641.html मटी२०आ २४७९] || ४ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |} ==सप्टेंबर== ===जपान महिला संघाचा फिजी दौरा=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा#फिजी विरुद्ध जपान मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499779.html मटी२०आ २४८२] || ५ सप्टेंबर || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499780.html मटी२०आ २४८३] || ६ सप्टेंबर || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} १०४ धावांनी विजयी |} ===चेक प्रजासत्ताक महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|चेक प्रजासत्ताक महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499781.html मटी२०आ २४८६] || ६ सप्टेंबर || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499782.html मटी२०आ २४८९] || ६ सप्टेंबर || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ११५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499783.html मटी२०आ २४९०] || ७ सप्टेंबर || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ७ गडी राखून विजयी |} ===स्वीडनचा आईल ऑफ मान दौरा=== {{main|स्वीडन क्रिकेट संघाचा आईल ऑफ मान दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498700.html टी२०आ ३४३८] || ६ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || {{cr|SWE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498701.html टी२०आ ३४४०] || ६ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || {{cr|SWE}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498702.html टी२०आ ३४४०अ] || ७ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498703.html टी२०आ ३४४१अ] || ७ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || सामना रद्द |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा}} ====गट अ==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकबझ<ref name="eapq">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10702/icc-womens-t20-world-cup-east-asia-pacific-qualifier-2025/points-table |title=ICC Women's T20 World Cup East Asia Pacific Qualifier 2025 - Points Table |work=Cricbuzz |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=PNG |team2=JPN |team3=SAM |team4=PHI |win_PNG=2|loss_PNG=1|nr_PNG=0|nrr_PNG=3.333 |win_JPN=2|loss_JPN=1|nr_JPN=0|nrr_JPN=2.283 |win_SAM=2|loss_SAM=1|nr_SAM=0|nrr_SAM=0.156 |win_PHI=0|loss_PHI=3|nr_PHI=0|nrr_PHI=-6.756 |name_PNG={{crw|PNG}} |name_JPN={{crw|JPN}} |name_SAM={{crw|SAM}} |name_PHI={{crw|PHI}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} ====गट ब==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकबझ<ref name="eapq" /> |show_tie=no |update=complete |team1=VAN |team2=IDN |team3=FIJ |team4=COK |win_VAN=3|loss_VAN=0|nr_VAN=0|nrr_VAN=2.254 |win_IDN=2|loss_IDN=1|nr_IDN=0|nrr_IDN=2.583 |win_FIJ=1|loss_FIJ=2|nr_FIJ=0|nrr_FIJ=-1.953 |win_COK=0|loss_COK=3|nr_COK=0|nrr_COK=-3.052 |name_VAN={{crw|VAN}} |name_IDN={{crw|IDN}} |name_FIJ={{crw|FIJ}} |name_COK={{crw|COK}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | गट फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499784.html मटी२०आ २४९१] || ९ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|COK}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|FIJ}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499785.html मटी२०आ २४९२] || ९ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|PNG}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} ४६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499786.html मटी२०आ २४९३] || ९ सप्टेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499787.html मटी२०आ २४९४] || ९ सप्टेंबर || {{crw|PHI}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|SAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499788.html मटी२०आ २४९५] || १० सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} ७१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499789.html मटी२०आ २४९६] || १० सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|IDN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|IDN}} ४२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499790.html मटी२०आ २४९७] || १० सप्टेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} १६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499791.html मटी२०आ २४९८] || १० सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499792.html मटी२०आ २४९९] || १२ सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|IDN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|IDN}} १२० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499793.html मटी२०आ २५००] || १२ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} १११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499794.html मटी२०आ २५०१] || १२ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} ८९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499795.html मटी२०आ २५०२] || १२ सप्टेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|SAM}} १३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या ते आठव्या स्थानांसाठीचे उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499796.html मटी२०आ २५०४] || १३ सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|SAM}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499797.html मटी२०आ २५०५] || १३ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|FIJ}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499798.html मटी२०आ २५०६] || १३ सप्टेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|PNG}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499799.html मटी२०आ २५०७] || १३ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} २२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | सातव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499801.html मटी२०आ २५१२] || १५ सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|PHI}} ४ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499800.html मटी२०आ २५१३] || १५ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|FIJ}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499802.html मटी२०आ २५१४] || १५ सप्टेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|JPN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499803.html मटी२०आ २५१५] || १५ सप्टेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} ९ गडी राखून विजयी |} ===मोझांबिकचा इस्वातिनी दौरा=== {{मुख्य|मोझांबिक क्रिकेट संघाचा इस्वातिनी दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501502.html टी२०आ ३४४७] || १२ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || {{cr|ESW}} ३१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501503.html टी२०आ ३४४८] || १२ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || {{cr|ESW}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501504.html टी२०आ ३४५१] || १३ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || {{cr|ESW}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501505.html टी२०आ ३४५२] || १३ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || सामना बरोबरीत ({{cr|ESW}} [[सुपर ओव्हर|सुपर ओव्हरमध्ये]] विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501506.html टी२०आ ३४५४] || १४ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || निकाल नाही |} ===२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/luxembourg-women-s-t20i-tri-series-2025-1500861/points-table-standings |title=Luxembourg Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 September 2025 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SUI |team2=AUT |team3=LUX |win_AUT=1|loss_AUT=1|nr_AUT=0|rs_AUT=285|or_AUT=38|rc_AUT=232|ob_AUT=37.5 |win_LUX=0|loss_LUX=2|nr_LUX=0|rs_LUX=169|or_LUX=38|rc_LUX=297|ob_LUX=38 |win_SUI=2|loss_SUI=0|nr_SUI=0|rs_SUI=303|or_SUI=39.5|rc_SUI=228|ob_SUI=40 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_LUX={{crw|LUX}} |name_SUI={{crw|SUI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500864.html मटी२०आ २५०३] || १२ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|SUI}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|SUI}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500865.html मटी२०आ २५०८] || १३ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|AUT}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|AUT}} ५४ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500866.html मटी२०आ २५०९] || १३ सप्टेंबर || {{crw|AUT}} || {{crw|SUI}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|SUI}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500867.html मटी२०आ २५१०] || १४ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|AUT}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|LUX}} ८ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500868.html मटी२०आ २५११] || १४ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|SUI}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|SUI}} ८ गडी राखून विजयी |} == हे सुद्धा पहा == * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४-२५]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] iw9i915mw1t40zaxd2idoun8190rrdm 2700002 2699993 2026-08-07T13:24:24Z Ganesh591 62733 /* जून */ 2700002 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२४-२५|२०२५-२६}} '''२०२५ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' एप्रिल ते सप्टेंबर २०२५ या कालावधीत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेच्या असोसिएट सदस्यांदरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत [[ट्वेंटी२० क्रिकेट|२० षटकांच्या सामन्यांना]] पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून महिला संघांसाठी आणि १ जानेवारी २०१९ पासून पुरुष संघांसाठी टी२०आ दर्जा प्रदान केला होता.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता. या मालिका [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५|२०२५ मधील आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट]] या लेखात समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या होत्या. == हंगामाचा आढावा == ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan="4" | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan="2" | आरंभ तारीख ! rowspan="2" | यजमान संघ ! rowspan="2" | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नॉर्वेचा पोर्तुगाल दौरा|७ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|POR}} | style="text-align:left" | {{cr|NOR}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#एस्टोनियाचा माल्टा दौरा|६ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|MLT}} | style="text-align:left" | {{cr|EST}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[# कूक द्वीपसमूहाचा जपान दौरा|१३ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|JPN}} | style="text-align:left" | {{cr|COK}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#स्लोव्हेनियाचा ऑस्ट्रिया दौरा|१७ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | style="text-align:left" | {{cr|SLO}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा ऑस्ट्रिया दौरा|३० मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | ३–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#गर्न्सीचा जर्सी दौरा|६ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|JER}} | style="text-align:left" | {{cr|GUE}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्लोव्हेनियाचा सर्बिया दौरा|७ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|SRB}} | style="text-align:left" | {{cr|SLO}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|११ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | २–५ [८] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्कमध्ये फिनलंड विरुद्ध नॉर्वे|१५ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{flagicon|DEN}} {{cr|FIN}} | style="text-align:left" | {{cr|NOR}} | colspan=3 | १–० [१] |- | style="text-align:left" | [[#स्लोव्हेनियाचा हंगेरी दौरा|२१ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|HUN}} | style="text-align:left" | {{cr|SLO}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा लक्झेंबर्ग दौरा|२१ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|LUX}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#सौदी अरेबियाचा कतार दौरा|१८ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|SAU}} | colspan=3 | ३–२ [५] |- | style="text-align:left" | [[#फिनलंडचा एस्टोनिया दौरा|२५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|EST}} | style="text-align:left" | {{cr|FIN}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा एस्टोनिया दौरा|२ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|EST}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#सायप्रसचा क्रोएशिया दौरा|७ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | colspan=3 | ०–४ [४] |- | style="text-align:left" | [[#पापुआ न्यू गिनीचा गर्न्सी दौरा|१४ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|GUE}} | style="text-align:left" | {{cr|PNG}} | colspan=3 | ०–१ [१] |- | style="text-align:left" | [[#चेक प्रजासत्ताकाचा रोमानिया दौरा|२१ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|CZE}} | colspan=3 | २–२ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बेल्जियमचा ऑस्ट्रिया दौरा|२३ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | style="text-align:left" | {{cr|BEL}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा गर्न्सी दौरा|३० ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|GUE}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | १–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वीडनचा आईल ऑफ मान दौरा|६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IOM}} | style="text-align:left" | {{cr|SWE}} | colspan=3 | ०–२ [४] |- | style="text-align:left" | [[#मोझांबिकचा इस्वातिनी दौरा|१२ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESW}} | style="text-align:left" | {{cr|MOZ}} | colspan=3 | ४–० [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! आरंभ तारीख ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेते |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका|९ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|HK}} [[#२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका|२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|१७ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PAN}} [[२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|PAN}}<br />{{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ उत्तर अमेरिका चषक|१९ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२५ उत्तर अमेरिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|USA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका|२४ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|Malaysia}} [[#२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका|२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका|७ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|JPN}} [[#२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका|२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष मदिना चषक|३० मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BEL}} [[#२०२५ पुरुष मदिना चषक|२०२५ पुरुष मदिना चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|BEL}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक|८ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CZE}} [[#२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक|२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ नो फ्रिल्स टी२०आ मालिका|११ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAN}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी#नो फ्रील्स आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका|२०२५ नो फ्रिल्स टी२०आ मालिका]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक|१३ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|DEN}} [[#२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक|२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|DEN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ स्कॉटलंड टी२०आ तिरंगी मालिका|१५ जून २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|SCO}} [[२०२५ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका#टी२०आ मालिका|२०२५ स्कॉटलंड टी२०आ तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|१५ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAN}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|CAN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक|२६ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[#२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|MLT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी|५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NED}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NED}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मलावी चौरंगी टी२० चषक|५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MWI}} [[२०२५ मलावी चौरंगी टी२० चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका|६ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[#२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|PHI}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका|१० जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BUL}} [[#२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका|२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका|१७ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|UGA}} [[२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|UGA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी|१८ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|SIN}} [[#२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी|२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका|१८ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|RWA}} [[#२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका|२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बुडापेस्ट चषक|२५ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|HUN}} [[#२०२५ बुडापेस्ट चषक|२०२५ बुडापेस्ट चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बाल्टिक चषक|२६ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|EST}} [[#२०२५ बाल्टिक चषक|२०२५ बाल्टिक चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|EST}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ व्हायकिंग चषक|७ ऑगस्ट २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|SWE}} [[#२०२५ व्हायकिंग चषक|२०२५ व्हायकिंग चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका|१७ ऑगस्ट २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|NOR}} [[#२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका|२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पूर्व युरोप चषक|२९ ऑगस्ट २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|HUN}} [[#२०२५ पूर्व युरोप चषक|२०२५ पूर्व युरोप चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|HUN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | आरंभ तारीख ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नॉर्वे महिला संघाचा पोर्तुगाल दौरा|७ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|POR}} | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#युगांडा महिला संघाचा नामिबिया दौरा|८ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|NAM}} | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | colspan=3 | ३–३ [६] |- | style="text-align:left" | [[#बहरीन महिला संघाचा ओमान दौरा|२ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|BHR}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#सायप्रस महिला संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा|२ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|CZE}} | style="text-align:left" | {{crw|CYP}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशिया महिला संघाचा माल्टा दौरा|५ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MLT}} | style="text-align:left" | {{crw|CRO}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#जर्मनी महिला संघाचा ग्रीस दौरा|१० मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|GRE}} | style="text-align:left" | {{crw|GER}} | colspan=3 | ०–४ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरिया महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा|१५ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|EST}} | style="text-align:left" | {{crw|BUL}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंड महिला संघाचा बेल्जियम दौरा|२८ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BEL}} | style="text-align:left" | {{crw|SUI}} | colspan=3 | ०–४ [४] |- | style="text-align:left" | [[#अमेरिका महिला संघाचा नेदरलँड्स दौरा|७ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|NED}} | style="text-align:left" | {{crw|USA}} | colspan=3 | ४–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#इंडोनेशिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|IDN}} | colspan=3 | ०–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#जर्सी महिला संघाचा गर्न्सी दौरा|५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|GUE}} | style="text-align:left" | {{crw|JER}} | colspan=3 | ०–१ [१] |- | style="text-align:left" | [[#जिब्राल्टर महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा|२ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|EST}} | style="text-align:left" | {{crw|GIB}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|१३ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAM}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#जपान महिला संघाचा फिजी दौरा|५ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|FIJ}} | style="text-align:left" | {{crw|JPN}} | colspan=3 | ०–२ [२] |- | style="text-align:left" | [[#चेक प्रजासत्ताक महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा|६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|EST}} | style="text-align:left" | {{crw|CZE}} | colspan=3 | ३–० [३] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! आरंभ तारीख ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेते |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ कार्तिनी चषक|९ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[#२०२५ कार्तिनी चषक|२०२५ कार्तिनी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका|१८ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[#२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|JER}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा|२६ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BOT}} [[#२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा|२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|SLE}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|३ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा|९ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग दोन|२५ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ITA}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग दोन]] | style="text-align:left" | {{crw|ITA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी|३ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|JPN}} [[#२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी|२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी]] | style="text-align:left" | {{crw|JPN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा|३ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|RWA}} [[२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला मध्य युरोप चषक|११ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CZE}} [[#२०२५ महिला मध्य युरोप चषक|२०२५ महिला मध्य युरोप चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धा|१५ जून २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|PNG}} [[२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका|७ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BUL}} [[#२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका|२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|TUR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका|१८ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|FIN}} [[#२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका|२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SUI}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग दोन|२० जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BOT}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग दोन]] | style="text-align:left" | {{crw|RWA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग एक|२० ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NED}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग एक|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग एक]] | style="text-align:left" | {{crw|IRE}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला नॉर्डिक चषक|२९ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|DEN}} [[#२०२५ महिला नॉर्डिक चषक|२०२५ महिला नॉर्डिक चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|GER}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग एक|३१ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NAM}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग एक|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग एक]] | style="text-align:left" | {{crw|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका|३१ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ENG}} [[#२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका|२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा|९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|FIJ}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका|१२ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|LUX}} [[#२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका|२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SUI}} |} ==एप्रिल== ===नॉर्वे महिला संघाचा पोर्तुगाल दौरा=== {{main|नॉर्वे महिला क्रिकेट संघाचा पोर्तुगाल दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478411.html मटी२०आ २२२३] || ७ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{crw|POR}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478412.html मटी२०आ २२२४] || ८ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{crw|NOR}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478413.html मटी२०आ २२२७] || ९ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{crw|POR}} ९ गडी राखून विजयी |} ===नॉर्वेचा पोर्तुगाल दौरा=== {{main|नॉर्वे क्रिकेट संघाचा पोर्तुगाल दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="5" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478228.html टी२०आ ३१२९] || ७ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{cr|NOR}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478229.html टी२०आ ३१३०] || ८ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{cr|POR}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478230.html टी२०आ ३१३३] || ९ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{cr|POR}} ५४ धावांनी विजयी |} ===युगांडा महिला संघाचा नामिबिया दौरा=== {{main|युगांडा महिला क्रिकेट संघाचा नामिबिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="5" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479929.html मटी२०आ २२२५] || ८ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479930.html मटी२०आ २२२८] || ९ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479931.html मटी२०आ २२३१] || ११ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479932.html मटी२०आ २२३३] || १२ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} २१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479933.html मटी२०आ २२३४] || १४ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479934.html मटी२०आ २२३५] || १५ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ कार्तिनी चषक=== {{main|२०२५ कार्तिनी चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकक्लब्स<ref>{{cite web |url=https://cricclubs.com/PCI/viewLeaguePointstable.do?league=282&clubId=18330 |title=WBBI: Kartini T20 International Series |work=CricClubs |access-date=11 April 2025 |archive-date=2025-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405200855/https://cricclubs.com/PCI/viewLeaguePointstable.do?league=282&clubId=18330 |url-status=dead }}</ref> |update=complete |team1=IDN |team2=COK |team3=AIWCA |team4=PHI |win_AIWCA=1|loss_AIWCA=2|nr_AIWCA=|rs_AIWCA=182|or_AIWCA=41.4|rc_AIWCA=220|ob_AIWCA=43.4 |win_COK=2|loss_COK=1|nr_COK=|rs_COK=301|or_COK=60|rc_COK=229|ob_COK=49.5 |win_IDN=3|loss_IDN=|nr_IDN=|rs_IDN=223|or_IDN=33.3|rc_IDN=142|ob_IDN=45 |win_PHI=|loss_PHI=3|nr_PHI=|rs_PHI=227|or_PHI=60|rc_PHI=342|ob_PHI=56.4 |name_AIWCA=[https://www.aiwca.org/ एआयडब्ल्यूसीए] |name_COK={{crw|COK}} |name_IDN={{crw|IDN}} |name_PHI={{crw|PHI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477679.html मटी२०आ २२२६] || ९ एप्रिल || {{crw|IDN}} || {{crw|COK}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1757&clubId=18330 दुसरा सामना] || ९ एप्रिल || एआयडब्ल्यूसीए || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || एआयडब्ल्यूसीए ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477680.html मटी२०आ २२२९] || १० एप्रिल || {{crw|IDN}} || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ७६ धावांनी विजयी |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1759&clubId=18330 चौथा सामना] || १० एप्रिल || एआयडब्ल्यूसीए || {{crw|COK}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|COK}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1760&clubId=18330 पाचवा सामना] || ११ एप्रिल || {{crw|IDN}} || एआयडब्ल्यूसीए || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477681.html मटी२०आ २२३०] || ११ एप्रिल || {{crw|COK}} || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|COK}} ३८ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1762&clubId=18330 सातवा सामना] || १२ एप्रिल || एआयडब्ल्यूसीए || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || एआयडब्ल्यूसीए ६९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477682.html मटी२०आ २२३२] || १२ एप्रिल || {{crw|IDN}} || {{crw|COK}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ३ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-hong-kong-2025-1479316/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Hong Kong) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 April 2025 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=NEP |team2=KUW |team3=HK |team4=QAT |win_NEP=2 |loss_NEP=0 |nr_NEP=1 |rs_NEP=340 |or_NEP=35.5 |rc_NEP=336 |ob_NEP=40 |win_KUW=2 |loss_KUW=1 |nr_KUW=0 |rs_KUW=492 |or_KUW=49 |rc_KUW=485 |ob_KUW=58.5 |win_HK=1 |loss_HK=1 |nr_HK=1 |rs_HK=372 |or_HK=40 |rc_HK=309 |ob_HK=39 |win_QAT=0 |loss_QAT=3 |nr_QAT=0 |rs_QAT=404 |or_QAT=60 |rc_QAT=478 |ob_QAT=47 |name_NEP={{cr|NEP}} |name_KUW={{cr|KUW}} |name_HK={{cr|HK}} |name_QAT={{cr|QAT}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479320.html टी२०आ ३१३१] || ९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|NEP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479321.html टी२०आ ३१३२] || ९ एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|KUW}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|KUW}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479322.html टी२०आ ३१३४] || १० एप्रिल || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479323.html टी२०आ ३१३५] || १० एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|HK}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479324.html टी२०आ ३१३६] || १२ एप्रिल || {{cr|KUW}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|KUW}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479325.html टी२०आ ३१३७] || १२ एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|NEP}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || निकाल नाही |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479326.html टी२०आ ३१३८] || १३ एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|HK}} १ धावेने विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479327.html टी२०आ ३१३९] || १३ एप्रिल || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|KUW}} ३ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा=== {{main|२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/central-american-cricket-championships-2025-1480822/points-table-standings |title=Central American Cricket Championships - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=19 April 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=PAN |team2=MEX |team3=TCA |team4=CRC |win_CRC=0|loss_CRC=3|nr_CRC=0|rs_CRC=212|or_CRC=60|rc_CRC=340|ob_CRC=39 |win_MEX=2|loss_MEX=1|nr_MEX=0|rs_MEX=383|or_MEX=54|rc_MEX=264|ob_MEX=60 |win_PAN=3|loss_PAN=0|nr_PAN=0|rs_PAN=352|or_PAN=50.5|rc_PAN=296|ob_PAN=60 |win_TCA=1|loss_TCA=2|nr_TCA=0|rs_TCA=269|or_TCA=48.1|rc_TCA=316|ob_TCA=54 |name_CRC={{cr|CRC}} |name_MEX={{cr|MEX}} |name_PAN={{cr|PAN}} |name_TCA={{cr|TCA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481295.html टी२०आ ३१४०] || १७ एप्रिल || {{cr|CRC}} || {{cr|MEX}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|MEX}} १२४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481296.html टी२०आ ३१४१] || १७ एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|PAN}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481297.html टी२०आ ३१४२] || १८ एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|CRC}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|PAN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481298.html टी२०आ ३१४३] || १८ एप्रिल || {{cr|MEX}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|MEX}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481299.html टी२०आ ३१४५] || १९ एप्रिल || {{cr|CRC}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|TCA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481300.html टी२०आ ३१४७] || १९ एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|MEX}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|PAN}} ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481301.html टी२०आ ३१४९] || २० एप्रिल || {{cr|CRC}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|CRC}} २१ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481302.html टी२०आ ३१५०अ] || २० एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|MEX}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || सामना रद्द |} ===२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-cyprus-2025-1478401/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Cyprus) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=20 April 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=JER |team2=IOM |team3=DEN |team4=CYP |win_CYP=0|loss_CYP=6|nr_CYP=0|rs_CYP=543|or_CYP=120|rc_CYP=792|ob_CYP=100.1 |win_DEN=3|loss_DEN=3|nr_DEN=0|rs_DEN=551|or_DEN=109.3|rc_DEN=694|ob_DEN=103 |win_IOM=3|loss_IOM=3|nr_IOM=0|rs_IOM=780|or_IOM=116.5|rc_IOM=615|ob_IOM=99.2 |win_JER=6|loss_JER=0|nr_JER=0|rs_JER=724|or_JER=76.1|rc_JER=497|ob_JER=120 |name_CYP={{crw|CYP}} |name_DEN={{crw|DEN}} |name_IOM={{crw|IOM}} |name_JER={{crw|JER}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478414.html मटी२०आ २२३६] || १८ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478415.html मटी२०आ २२३७] || १८ एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|IOM}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478416.html मटी२०आ २२३८] || १८ एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} १४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478417.html मटी२०आ २२३९] || १८ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|IOM}} १०६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478418.html मटी२०आ २२४०] || १९ एप्रिल || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478419.html मटी२०आ २२४१] || १९ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|DEN}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|DEN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478420.html मटी२०आ २२४२] || १९ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ७६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478421.html मटी२०आ २२४३] || १९ एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|DEN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478422.html मटी२०आ २२४४] || २० एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478423.html मटी२०आ २२४५] || २० एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|IOM}} ६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478424.html मटी२०आ २२४६] || २० एप्रिल || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478425.html मटी२०आ २२४७] || २० एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|DEN}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|DEN}} ३ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ उत्तर अमेरिका चषक=== {{main|२०२५ उत्तर अमेरिका चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=[https://www.espn.com/cricket/table/series/1480825/season/2025/north-america-t20-cup ईएसपीएनक्रिकइन्फो] |update=complete |show_tie=no |show_nr=no |team1=CAN |team2=USA |team3=BER |team4=CAY |team5=BAH |win_CAN=4 |loss_CAN=0 |nr_CAN=0 |nrr_CAN=3.291 |win_USA=3 |loss_USA=1 |nr_USA=0 |nrr_USA=4.399 |win_BER=2 |loss_BER=2 |nr_BER=0 |nrr_BER=0.052 |win_CAY=1 |loss_CAY=3 |nr_CAY=0 |nrr_CAY=-1.550 |win_BAH=0 |loss_BAH=4 |nr_BAH=0 |nrr_BAH=-6.131 |name_CAN={{cr|CAN}} |name_USA={{cr|USA}} |name_BER={{cr|BER}} |name_CAY={{cr|CAY}} |name_BAH={{cr|BAH}} |result1=SF |result2=SF |result3=SF |result4=SF |result5=E |res_col_header=प्रगती |col_SF=green1 |col_E=red1 |text_SF=उपांत्य फेरीसाठी पात्र |text_E=स्पर्धेतून बाहेर }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481303.html टी२०आ ३१४४] || १९ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} ७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481304.html टी२०आ ३१४६] || १९ एप्रिल || {{cr|BER}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481305.html टी२०आ ३१४८] || २० एप्रिल || {{cr|BAH}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} १४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481306.html टी२०आ ३१५०] || २० एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|BER}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|BER}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481307.html टी२०आ ३१५१] || २१ एप्रिल || {{cr|BAH}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481308.html टी२०आ ३१५२] || २१ एप्रिल || {{cr|BER}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481309.html टी२०आ ३१५३] || २३ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} ९४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481310.html टी२०आ ३१५४] || २३ एप्रिल || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|BER}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481311.html टी२०आ ३१५७] || २४ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|BAH}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAY}} ७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481312.html टी२०आ ३१५८] || २४ एप्रिल || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} १७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481313.html टी२०आ ३१६३] || २६ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481314.html टी२०आ ३१६४] || २६ एप्रिल || {{cr|BER}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} १० गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481315.html टी२०आ ३१६५] || २७ एप्रिल || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ मलेशिया ओपन टी२०आ चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-malaysia-2025-1482081/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Malaysia) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=30 April 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=SAU |team2=MAS |team3=SIN |team4=THA |win_MAS=4|loss_MAS=1|nr_MAS=1|rs_MAS=766|or_MAS=91.2|rc_MAS=667|ob_MAS=97.5 |win_SAU=5|loss_SAU=1|nr_SAU=0|rs_SAU=962|or_SAU=112|rc_SAU=758|ob_SAU=119.5 |win_SIN=1|loss_SIN=3|nr_SIN=2|rs_SIN=461|or_SIN=76|rc_SIN=578|ob_SIN=70.1 |win_THA=0|loss_THA=5|nr_THA=1|rs_THA=518|or_THA=96|rc_THA=704|ob_THA=87.3 |name_MAS={{cr|MAS}} |name_SAU={{cr|SAU}} |name_SIN={{cr|SIN}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482089.html टी२०आ ३१५५] || २४ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482088.html टी२०आ ३१५६] || २४ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ६६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482090.html टी२०आ ३१५९] || २५ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482091.html टी२०आ ३१६०] || २५ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ९६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482092.html टी२०आ ३१६१] || २६ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482093.html टी२०आ ३१६२] || २६ एप्रिल || {{cr|SIN}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SIN}} १० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482094.html टी२०आ ३१६६] || २८ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482095.html टी२०आ ३१६७] || २८ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482096.html टी२०आ ३१६८] || २९ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482097.html टी२०आ ३१६९] || २९ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482098.html टी२०आ ३१७०] || ३० एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482099.html टी२०आ ३१७०अ] || ३० एप्रिल || {{cr|SIN}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || सामना रद्द |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482100.html टी२०आ ३१७१] || २ मे || {{cr|SIN}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SIN}} ३० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482101.html टी२०आ ३१७२] || २ मे || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} १८ धावांनी विजयी |} ===२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा=== {{main|२०२५ बीसीए कालाहारी महिला टी२०आ स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bca-kalahari-women-s-t20-international-tournament-2025-1477626/points-table-standings |title=BCA Kalahari Women's T20 International Tournament 2024 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=29 April 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SLE |team2=BOT |team3=MOZ |team4=ESW |win_BOT=4|loss_BOT=2|nr_BOT=0|rs_BOT=593|or_BOT=106.5|rc_BOT=344|ob_BOT=118 |win_ESW=0|loss_ESW=6|nr_ESW=0|rs_ESW=237|or_ESW=120|rc_ESW=585|ob_ESW=90.3 |win_MOZ=2|loss_MOZ=4|nr_MOZ=0|rs_MOZ=383|or_MOZ=120|rc_MOZ=445|ob_MOZ=100.2 |win_SLE=6|loss_SLE=0|nr_SLE=0|rs_SLE=438|or_SLE=82|rc_SLE=277|ob_SLE=120 |name_BOT={{crw|BOT}} |name_ESW={{crw|ESW}} |name_MOZ={{crw|MOZ}} |name_SLE={{crw|SLE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477662.html मटी२०आ २२४९] || २६ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} १२२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477663.html मटी२०आ २२५०] || २६ एप्रिल || {{crw|MOZ}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477671.html मटी२०आ २२५१] || २६ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477665.html मटी२०आ २२५२] || २६ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ७५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477668.html मटी२०आ २२५३] || २७ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477667.html मटी२०आ २२५४] || २७ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477670.html मटी२०आ २२५५] || २७ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477669.html मटी२०आ २२५६] || २७ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} १५० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477666.html मटी२०आ २२५८] || २९ एप्रिल || {{crw|MOZ}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477664.html मटी२०आ २२५९] || २९ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477674.html मटी२०आ २२६०] || २९ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477675.html मटी२०आ २२६१] || २९ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ५८ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477672.html मटी२०आ २२६३] || ३० एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ५२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477673.html मटी२०आ २२६४] || ३० एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ३९ धावांनी विजयी |} ==मे== ===बहरीन महिला संघाचा ओमान दौरा=== {{main|बहरैन महिला क्रिकेट संघाचा ओमान दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483941.html मटी२०आ २२६५] || २ मे || [[ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483942.html मटी२०आ २२६९] || ३ मे || [[ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483943.html मटी२०आ २२७६] || ५ मे || [[ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ===सायप्रस महिला संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा=== {{main|सायप्रस महिला क्रिकेट संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483063.html मटी२०आ २२६६] || २ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483064.html मटी२०आ २२६७] || २ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483065.html मटी२०आ २२७१] || ३ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483066.html मटी२०आ २२७२] || ३ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483067.html मटी२०आ २२७५] || ४ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} १० गडी राखून विजयी |} ===२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा#चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-thailand-2025-1483737/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Thailand) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=6 May 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=THA |team2=UAE |team3=HK |team4=KUW |win_HK=1|loss_HK=2|nr_HK=0|rs_HK=318|or_HK=60|rc_HK=331|ob_HK=60 |win_KUW=0|loss_KUW=3|nr_KUW=0|rs_KUW=240|or_KUW=60|rc_KUW=349|ob_KUW=53.2 |win_THA=3|loss_THA=0|nr_THA=0|rs_THA=304|or_THA=53.2|rc_THA=253|ob_THA=60 |win_UAE=2|loss_UAE=1|nr_UAE=0|rs_UAE=349|or_UAE=60|rc_UAE=278|ob_UAE=60 |name_HK={{crw|HK}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_THA={{crw|THA}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483754.html मटी२०आ २२६८] || ३ मे || {{crw|HK}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483755.html मटी२०आ २२७०] || ३ मे || {{crw|THA}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483756.html मटी२०आ २२७३] || ४ मे || {{crw|THA}} || {{crw|HK}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483757.html मटी२०आ २२७४] || ४ मे || {{crw|KUW}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ८१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483758.html मटी२०आ २२७९] || ६ मे || {{crw|HK}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|HK}} २५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483759.html मटी२०आ २२८०] || ६ मे || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} १६ धावांनी विजयी |} ===क्रोएशिया महिला संघाचा माल्टा दौरा=== {{main|क्रोएशिया महिला क्रिकेट संघाचा माल्टा दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483068.html मटी२०आ २२७७] || ५ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{crw|MLT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483069.html मटी२०आ २२७८] || ५ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{crw|MLT}} ८ गडी राखून विजयी |} ===एस्टोनियाचा माल्टा दौरा=== {{main|एस्टोनिया क्रिकेट संघाचा माल्टा दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482828.html टी२०आ ३१७३] || ६ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|MLT}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482829.html टी२०आ ३१७४] || ६ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|EST}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482830.html टी२०आ ३१७६] || ७ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|MLT}} १०१ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ पुरुष सानो आंतरराष्ट्रीय टी२०आ तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/japan-twenty20-tri-series-2025-1482811/points-table-standings |title=Japan Twenty20 Tri-Series - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=10 May 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=JPN |team2=THA |team3=COK |win_COK=1|loss_COK=2|nr_COK=1|rs_COK=268|or_COK=58.5|rc_COK=305|ob_COK=53.4 |win_JPN=2|loss_JPN=0|nr_JPN=2|rs_JPN=215|or_JPN=40|rc_JPN=120|ob_JPN=40 |win_THA=1|loss_THA=2|nr_THA=1|rs_THA=249|or_THA=53.4|rc_THA=307|ob_THA=58.5 |name_COK={{cr|COK}} |name_JPN={{cr|JPN}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482819.html टी२०आ ३१७५] || ७ मे || {{cr|COK}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|COK}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482820.html टी२०आ ३१७७] || ८ मे || {{cr|JPN}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} ६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482821.html टी२०आ ३१७८] || ९ मे || {{cr|COK}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482822.html टी२०आ ३१७९] || ९ मे || {{cr|JPN}} || {{cr|COK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482823.html टी२०आ ३१७९अ] || १० मे || {{cr|JPN}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482824.html टी२०आ ३१७९ब] || १० मे || {{cr|JPN}} || {{cr|COK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482825.html टी२०आ ३१८०] || ११ मे || {{cr|JPN}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|THA}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा}} ====गट अ गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-asia-region-qualifier-2025-1483752/points-table-standings |title=ICC Women's T20 World Cup Asia Region Qualifier - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=16 May 2025 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=THA |team2=KUW |team3=BHU |win_THA=2|loss_THA=0|nr_THA=2|rs_THA=145|or_THA=18|rc_THA=99|ob_THA=29 |win_KUW=1|loss_KUW=2|nr_KUW=1|rs_KUW=233|or_KUW=53|rc_KUW=203|ob_KUW=41.4 |win_BHU=1|loss_BHU=2|nr_BHU=1|rs_BHU=189|or_BHU=41.4|rc_BHU=265|ob_BHU=42 |name_THA={{crw|THA}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_BHU={{crw|BHU}} |result1=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[#सुपर थ्री|सुपर थ्रीमध्ये प्रवेश]] }} ====गट ब गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq" /> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=UAE |team2=MAS |team3=QAT |win_UAE=2|loss_UAE=0|nr_UAE=2|rs_UAE=225|or_UAE=24.3|rc_UAE=59|ob_UAE=27 |win_MAS=1|loss_MAS=1|nr_MAS=2|rs_MAS=71|or_MAS=11|rc_MAS=73|ob_MAS=21.3 |win_QAT=0|loss_QAT=2|nr_QAT=2|rs_QAT=69|or_QAT=37|rc_QAT=233|ob_QAT=24 |name_UAE={{crw|UAE}} |name_MAS={{crw|MAS}} |name_QAT={{crw|QAT}} |result1=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[#सुपर थ्री|सुपर थ्रीमध्ये प्रवेश]] }} ====गट क गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq" /> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=NEP |team2=HK |team3=BHR |win_NEP=2|loss_NEP=1|nr_NEP=1|rs_NEP=127|or_NEP=15|rc_NEP=126|ob_NEP=16.3 |win_HK=1|loss_HK=0|nr_HK=3|rs_HK=30|or_HK=4.3|rc_HK=29|ob_HK=5 |win_BHR=0|loss_BHR=2|nr_BHR=2|rs_BHR=96|or_BHR=12|rc_BHR=98|ob_BHR=10 |name_NEP={{crw|NEP}} |name_HK={{crw|HK}} |name_BHR={{crw|BHR}} |result1=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[#सुपर थ्री|सुपर थ्रीमध्ये प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483760.html मटी२०आ २२८१] || ९ मे || {{crw|THA}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483761.html मटी२०आ २२८२अ] || ९ मे || {{crw|HK}} || {{crw|NEP}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483762.html मटी२०आ २२८२] || ९ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483763.html मटी२०आ २२८३] || १० मे || {{crw|BHR}} || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483764.html मटी२०आ २२८३अ] || १० मे || {{crw|THA}} || {{crw|BHU}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483765.html मटी२०आ २२८४] || १० मे || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483766.html मटी२०आ २२८९] || १२ मे || {{crw|BHU}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|KUW}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483767.html मटी२०आ २२९०] || १२ मे || {{crw|BHR}} || {{crw|HK}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483768.html मटी२०आ २२९०अ] || १२ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|QAT}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483769.html मटी२०आ २२९०ब] || १३ मे || {{crw|THA}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483770.html मटी२०आ २२९१] || १३ मे || {{crw|HK}} || {{crw|NEP}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|HK}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483771.html मटी२०आ २२९१अ] || १३ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483772.html मटी२०आ २२९२] || १५ मे || {{crw|THA}} || {{crw|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483773.html मटी२०आ २२९४] || १५ मे || {{crw|BHR}} || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483774.html मटी२०आ २२९४अ] || १५ मे || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483775.html मटी२०आ २२९६] || १६ मे || {{crw|BHU}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|BHU}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483776.html मटी२०आ २२९७अ] || १६ मे || {{crw|BHR}} || {{crw|HK}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483777.html मटी२०आ २२९८] || १६ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|QAT}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ====सुपर थ्री गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq" /> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=THA |team2=NEP |team3=UAE |win_THA=4|loss_THA=0|nr_THA=2|rs_THA=447|or_THA=58|rc_THA=269|ob_THA=69 |win_NEP=3|loss_NEP=2|nr_NEP=1|rs_NEP=322|or_NEP=54.3|rc_NEP=398|ob_NEP=56.3 |win_UAE=2|loss_UAE=2|nr_UAE=2|rs_UAE=429|or_UAE=64.3|rc_UAE=318|ob_UAE=66.3 |name_THA={{crw|THA}} |name_NEP={{crw|NEP}} |name_UAE={{crw|UAE}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|जागतिक पात्रता स्पर्धेसाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | सुपर थ्री |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483778.html मटी२०आ २२९९] || १८ मे || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483779.html मटी२०आ २३००] || १९ मे || {{crw|NEP}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485778.html मटी२०आ २३०१] || २० मे || {{crw|THA}} || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७८ धावांनी विजयी |} ===जर्मनी महिला संघाचा ग्रीस दौरा=== {{main|जर्मनी महिला क्रिकेट संघाचा ग्रीस दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483070.html मटी२०आ २२८५] || १० मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} १०५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483071.html मटी२०आ २२८६] || १० मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} ६६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483072.html मटी२०आ २२८७] || ११ मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} ८९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483073.html मटी२०आ २२८८] || ११ मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} १० गडी राखून विजयी |} ===कूक द्वीपसमूहाचा जपान दौरा=== {{main|कूक द्वीपसमूह क्रिकेट संघाचा जपान दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482826.html टी२०आ ३१८१] || १३ मे || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482827.html टी२०आ ३१८२] || १४ मे || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} ४२ धावांनी विजयी |} ===बल्गेरिया महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|बल्गेरिया महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477676.html मटी२०आ २२९३] || १५ मे || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477677.html मटी२०आ २२९५] || १५ मे || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477678.html मटी२०आ २२९७] || १६ मे || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ६ धावांनी विजयी |} ===स्लोव्हेनियाचा ऑस्ट्रिया दौरा=== {{main|स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486225.html टी२०आ ३१८३] || १७ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ७५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486226.html टी२०आ ३१८४] || १७ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ११० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486227.html टी२०आ ३१८६] || १८ मे || बॉलपार्क मैदान, [[ग्रात्स]] || {{cr|AUT}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486228.html टी२०आ ३१८७] || १८ मे || बॉलपार्क मैदान, [[ग्रात्स]] || {{cr|AUT}} १६८ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग दोन=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन}} ====गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-world-cup-europe-division-2-qualifier-2025-1486081/points-table-standings |title=Women's T20 World Cup Europe Division 2 Qualifier - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2025 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=ITA |team2=GER |team3=JER |team4=SWE |team5=ESP |team6=IOM |win_ITA=5|loss_ITA=0|nr_ITA=0|rs_ITA=641|or_ITA=80|rc_ITA=574|ob_ITA=100|nrr_ITA=2.273 |win_GER=4|loss_GER=1|nr_GER=0|rs_GER=637|or_GER=98|rc_GER=596|ob_GER=100 |win_JER=2|loss_JER=3|nr_JER=0|rs_JER=606|or_JER=91|rc_JER=582|ob_JER=99 |win_SWE=2|loss_SWE=3|nr_SWE=0|rs_SWE=572|or_SWE=100|rc_SWE=583|ob_SWE=82.5 |win_ESP=1|loss_ESP=4|nr_ESP=0|rs_ESP=475|or_ESP=95.5|rc_ESP=545|ob_ESP=91 |win_IOM=1|loss_IOM=4|nr_IOM=0|rs_IOM=528|or_IOM=91.3|rc_IOM=579|ob_IOM=83.3 |name_ITA={{crw|ITA}} |name_GER={{crw|GER}} |name_JER={{crw|JER}} |name_SWE={{crw|SWE}} |name_ESP={{crw|ESP}} |name_IOM={{crw|IOM}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग एक|विभाग एकमध्ये प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486088.html मटी२०आ २३०४] || २५ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|JER}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486089.html मटी२०आ २३०५] || २५ मे || {{crw|ESP}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|SWE}} १३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486090.html मटी२०आ २३०६] || २५ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|IOM}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486091.html मटी२०आ २३०७] || २५ मे || {{crw|GER}} || {{crw|ESP}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486092.html मटी२०आ २३०८] || २६ मे || {{crw|GER}} || {{crw|JER}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486093.html मटी२०आ २३०९] || २६ मे || {{crw|IOM}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|IOM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486094.html मटी२०आ २३१०] || २६ मे || {{crw|JER}} || {{crw|ESP}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|JER}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486095.html मटी२०आ २३११] || २६ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486096.html मटी२०आ २३१४] || २८ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|GER}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486097.html मटी२०आ २३१५] || २८ मे || {{crw|IOM}} || {{crw|ESP}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486098.html मटी२०आ २३१७] || २८ मे || {{crw|GER}} || {{crw|SWE}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486099.html मटी२०आ २३१८] || २८ मे || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|JER}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486100.html मटी२०आ २३२०] || २९ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|ESP}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} २९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486101.html मटी२०आ २३२१] || २९ मे || {{crw|JER}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|SWE}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486102.html मटी२०आ २३२३] || २९ मे || {{crw|GER}} || {{crw|IOM}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} ८ गडी राखून विजयी |} ===स्वित्झर्लंड महिला संघाचा बेल्जियम दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा बेल्जियम दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका – महिला मदिना चषक |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483808.html मटी२०आ २३१३] || २८ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483809.html मटी२०आ २३१६] || २८ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483810.html मटी२०आ २३१९] || २९ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483811.html मटी२०आ २३२२] || २९ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ८० धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष मदिना चषक=== {{main|२०२५ पुरुष मदिना चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/mdina-cup-2025-1485340/points-table-standings |title=Mdina Cup - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=31 May 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=POR |team2=BEL |team3=MLT |win_BEL=2|loss_BEL=2|nr_BEL=0|rs_BEL=552|or_BEL=73.1|rc_BEL=450|ob_BEL=70 |win_MLT=0|loss_MLT=4|nr_MLT=0|rs_MLT=434|or_MLT=80|rc_MLT=545|ob_MLT=62.2 |win_POR=4|loss_POR=0|nr_POR=0|rs_POR=526|or_POR=59.1|rc_POR=517|ob_POR=80 |name_BEL={{cr|BEL}} |name_MLT={{cr|MLT}} |name_POR={{cr|POR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485346.html टी२०आ ३१९१] || ३० मे || {{cr|BEL}} || {{cr|MLT}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|BEL}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485345.html टी२०आ ३१९२] || ३० मे || {{cr|MLT}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485343.html टी२०आ ३१९५] || ३० मे || {{cr|BEL}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485348.html टी२०आ ३१९६] || ३१ मे || {{cr|BEL}} || {{cr|MLT}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|BEL}} १०३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485347.html टी२०आ ३१९८] || ३१ मे || {{cr|MLT}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485344.html टी२०आ ३२००] || ३१ मे || {{cr|BEL}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486224.html टी२०आ ३२०२] || १ जून || {{cr|BEL}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|BEL}} ४४ धावांनी विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा ऑस्ट्रिया दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483788.html टी२०आ ३१९३] || ३० मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} २९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483789.html टी२०आ ३१९७] || ३१ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} १७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486784.html टी२०आ ३१९९] || ३१ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|SUI}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486785.html टी२०आ ३२०१] || १ जून || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} १७ धावांनी विजयी |} ==जून== ===२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी=== {{main|२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-pentangular-series-in-japan-2025-1485391/points-table-standings |title=Women's T20 Pentangular Series (in Japan) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=7 June 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=HK |team2=JPN |team3=CHN |team4=PHI |team5=MNG |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=1|rs_CHN=154|or_CHN=42.3|rc_CHN=176|ob_CHN=60 |win_HK=2|loss_HK=0|nr_HK=2|rs_HK=161|or_HK=20.5|rc_HK=141|ob_HK=29 |win_JPN=2|loss_JPN=1|nr_JPN=1|rs_JPN=244|or_JPN=49|rc_JPN=180|ob_JPN=49 |win_MNG=0|loss_MNG=3|nr_MNG=1|rs_MNG=155|or_MNG=60|rc_MNG=275|ob_MNG=40 |win_PHI=1|loss_PHI=2|nr_PHI=1|rs_PHI=241|or_PHI=60|rc_PHI=183|ob_PHI=54.2 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_JPN={{crw|JPN}} |name_MNG={{crw|MNG}} |name_PHI={{crw|PHI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485404.html मटी२०आ २३२३अ] || ३ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|MNG}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485405.html मटी२०आ २३२३ब] || ३ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485406.html मटी२०आ २३२७] || ४ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|HK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|HK}} १९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485407.html मटी२०आ २३२८] || ४ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485408.html मटी२०आ २३३२अ] || ५ जून || {{crw|HK}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485409.html मटी२०आ २३३३] || ५ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|MNG}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|CHN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485410.html मटी२०आ २३३७] || ६ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|CHN}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|JPN}} २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485411.html मटी२०आ २३३८] || ६ जून || {{crw|MNG}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|PHI}} ११८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485412.html मटी२०आ २३४२] || ७ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|JPN}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485413.html मटी२०आ २३४३] || ७ जून || {{crw|HK}} || {{crw|MNG}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|HK}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485414.html मटी२०आ २३४७] || ८ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|CHN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485415.html मटी२०आ २३४८] || ८ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|HK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|JPN}} २२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | चौथ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489041.html मटी२०आ २३४९] || ८ जून || {{crw|MNG}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान २, सानो || {{crw|PHI}} ९ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा=== {{main|२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/kwibuka-women-s-twenty20-tournament-2025-1487668/points-table-standings |title=Kwibuka Women's Twenty20 Tournament - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=RWA |team2=UGA |team3=ZIM |team4=TAN |team5=NGA |team6=BRA |team7=MWI |team8=SLE |team9=CMR |win_BRA=4|loss_BRA=4|nr_BRA=0|rs_BRA=736|or_BRA=142.3|rc_BRA=687|ob_BRA=133.2 |win_CMR=1|loss_CMR=7|nr_CMR=0|rs_CMR=483|or_CMR=149|rc_CMR=910|ob_CMR=126.5 |win_MWI=1|loss_MWI=7|nr_MWI=0|rs_MWI=574|or_MWI=142|rc_MWI=760|ob_MWI=141.1 |win_NGA=5|loss_NGA=3|nr_NGA=0|rs_NGA=666|or_NGA=141|rc_NGA=593|ob_NGA=141 |win_RWA=7|loss_RWA=1|nr_RWA=0|rs_RWA=896|or_RWA=157.2|rc_RWA=652|ob_RWA=151.2 |win_SLE=1|loss_SLE=7|nr_SLE=0|rs_SLE=581|or_SLE=155.2|rc_SLE=806|ob_SLE=134.2 |win_TAN=5|loss_TAN=3|nr_TAN=0|rs_TAN=764|or_TAN=119.3|rc_TAN=552|ob_TAN=138.2 |win_UGA=6|loss_UGA=2|nr_UGA=0|rs_UGA=652|or_UGA=121.5|rc_UGA=580|ob_UGA=158.4 |win_ZIM=6|loss_ZIM=2|nr_ZIM=0|rs_ZIM=921|or_ZIM=145.1|rc_ZIM=733|ob_ZIM=148.4 |name_BRA={{crw|BRA}} |name_CMR={{crw|CMR}} |name_MWI={{crw|MWI}} |name_NGA={{crw|NGA}} |name_RWA={{crw|RWA}} |name_SLE={{crw|SLE}} |name_TAN={{crw|TAN}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_ZIM={{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487693.html मटी२०आ २३२४] || ३ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|CMR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ९१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487694.html दुसरा सामना] || ३ जून || {{crw|NGA}} || {{flagdeco|ZIM}} [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे अकरा]] || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487695.html मटी२०आ २३२५] || ३ जून || {{crw|SLE}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} १०५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487696.html मटी२०आ २३२६] || ३ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487697.html मटी२०आ २३२९] || ४ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487698.html मटी२०आ २३३०] || ४ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487699.html मटी२०आ २३३१] || ४ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ५ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487700.html मटी२०आ २३३२] || ४ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487701.html नववा सामना] || ५ जून || {{crw|UGA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487702.html मटी२०आ २३३४] || ५ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|CMR}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487703.html मटी२०आ २३३५] || ५ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487704.html मटी२०आ २३३६] || ५ जून || {{crw|NGA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487705.html तेरावा सामना] || ६ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487706.html मटी२०आ २३३९] || ६ जून || {{crw|SLE}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487707.html मटी२०आ २३४०] || ६ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|MWI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487708.html मटी२०आ २३४१] || ६ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487709.html मटी२०आ २३४४] || ७ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487710.html मटी२०आ २३४५] || ७ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|SLE}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487711.html एकोणिसावा सामना] || ७ जून || {{crw|TAN}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ९ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487712.html मटी२०आ २३४६] || ७ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ३८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487713.html मटी२०आ २३५०] || ८ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} ५० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487714.html मटी२०आ २३५१] || ८ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487715.html मटी२०आ २३५२] || ८ जून || {{crw|NGA}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487716.html चोविसावा सामना] || ८ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487717.html मटी२०आ २३५४] || १० जून || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} २० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487718.html मटी२०आ २३५५] || १० जून || {{crw|MWI}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ४६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487719.html सत्ताविसावा सामना] || १० जून || {{crw|CMR}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487720.html मटी२०आ २३५६] || १० जून || {{crw|RWA}} || {{crw|BRA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487721.html मटी२०आ २३५७] || ११ जून || {{crw|NGA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487722.html मटी२०आ २३५८] || ११ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487723.html मटी२०आ २३६१] || ११ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|CMR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ११२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487724.html बत्तिसावा सामना] || ११ जून || {{crw|SLE}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487725.html मटी२०आ २३६३] || १२ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ११९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487726.html मटी२०आ २३६४] || १२ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487727.html पस्तिसावा सामना] || १२ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487728.html मटी२०आ २३६७] || १२ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487729.html मटी२०आ २३६९] || १३ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487730.html दुसरा उपांत्य सामना] || १३ जून || {{crw|UGA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} १ धावेने विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487731.html मटी२०आ २३७३] || १४ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} २० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487732.html अंतिम सामना] || १४ जून || {{crw|TAN}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ३२ धावांनी विजयी |} ===गर्न्सीचा जर्सी दौरा=== {{main|२०२५ टी२०आ आंतर-द्वीपीय मालिका#पुरुष मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आंतर-द्वीपीय – टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487813.html टी२०आ ३२०४] || ६ जून || [[ग्रेनव्हिल क्रिकेट मैदान]], [[सेंट सेव्हियर, जर्सी|सेंट सेव्हियर]] || {{cr|GUE}} १३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487814.html टी२०आ ३२०७] || ७ जून || [[ग्रेनव्हिल क्रिकेट मैदान]], [[सेंट सेव्हियर, जर्सी|सेंट सेव्हियर]] || {{cr|JER}} ७ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487815.html टी२०आ ३२०९] || ७ जून || [[ग्रेनव्हिल क्रिकेट मैदान]], [[सेंट सेव्हियर, जर्सी|सेंट सेव्हियर]] || {{cr|JER}} ३ धावांनी विजयी |} ===स्लोव्हेनियाचा सर्बिया दौरा=== {{main|स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा सर्बिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका (अ‍ॅड्रिया चषक) |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486789.html टी२०आ ३२०६] || ७ जून || लिसिच्जी जाराक क्रिकेट मैदान, [[बेलग्रेड]] || {{cr|SRB}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486790.html टी२०आ ३२०८] || ७ जून || लिसिच्जी जाराक क्रिकेट मैदान, [[बेलग्रेड]] || {{cr|SRB}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486791.html टी२०आ ३२११] || ८ जून || लिसिच्जी जाराक क्रिकेट मैदान, [[बेलग्रेड]] || {{cr|SRB}} २४ धावांनी विजयी |} ===अमेरिका महिला संघाचा नेदरलँड्स दौरा=== {{main|अमेरिका महिला क्रिकेट संघाचा नेदरलँड्स दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487651.html मटी२०आ २३४५अ] || ७ जून || [[व्हीआरए क्रिकेट मैदान]], [[आम्स्टेलव्हीन]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487652.html मटी२०आ २३५३] || ९–१० जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487653.html मटी२०आ २३६०] || ११ जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} ५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487654.html मटी२०आ २३६६] || १२ जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487655.html मटी२०आ २३७१] || १३ जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} ७५ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक=== {{main|२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/central-europe-cup-2025-1483727/points-table-standings |title=Central Europe Cup - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=10 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=NOR |team3=CZE |win_AUT=3|loss_AUT=1|nr_AUT=0|rs_AUT=633|or_AUT=65.3|rc_AUT=484|ob_AUT=80 |win_CZE=0|loss_CZE=4|nr_CZE=0|rs_CZE=411|or_CZE=73|rc_CZE=654|ob_CZE=64.4 |win_NOR=3|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=621|or_NOR=73|rc_NOR=527|ob_NOR=66.5 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_CZE={{cr|CZE}} |name_NOR={{cr|NOR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483731.html टी२०आ ३२१०] || ८ जून || {{cr|CZE}} || {{cr|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|AUT}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483732.html टी२०आ ३२१२] || ८ जून || {{cr|CZE}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|NOR}} ३७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483733.html टी२०आ ३२१४] || ९ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|NOR}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483734.html टी२०आ ३२१५] || ९ जून || {{cr|CZE}} || {{cr|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|AUT}} १६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483735.html टी२०आ ३२१६] || १० जून || {{cr|CZE}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|NOR}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483736.html टी२०आ ३२१७] || १० जून || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|AUT}} ९ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा=== {{main|कंबोडिया क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488319.html टी२०आ ३२१९] || ११ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488320.html टी२०आ ३२२१] || १२ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488321.html टी२०आ ३२२२] || १२ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488322.html टी२०आ ३२२८] || १४ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488323.html टी२०आ ३२२९] || १४ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488324.html टी२०आ ३२३४] || १५ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488325.html टी२०आ ३२३५] || १५ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490239.html टी२०आ ३२४२] || १६ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला मध्य युरोप चषक=== {{main|२०२५ महिला मध्य युरोप चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source= |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=GIB |team3=CZE |win_AUT=4|loss_AUT=0|nr_AUT=0|rs_AUT=398|or_AUT=51.5|rc_AUT=331|ob_AUT=80 |win_CZE=0|loss_CZE=4|nr_CZE=0|rs_CZE=309|or_CZE=80|rc_CZE=438|ob_CZE=51.5 |win_GIB=2|loss_GIB=2|nr_GIB=0|rs_GIB=531|or_GIB=80|rc_GIB=475|ob_GIB=80 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_GIB={{crw|GIB}} |name_CZE={{crw|CZE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483812.html मटी२०आ २३५९] || ११ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|GIB}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483813.html मटी२०आ २३६२] || ११ जून || {{crw|AUT}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487658.html मटी२०आ २३६५] || १२ जून || {{crw|AUT}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} १७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487659.html मटी२०आ २३६८] || १२ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487660.html मटी२०आ २३७०] || १३ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|GIB}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487661.html मटी२०आ २३७२] || १३ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ नो फ्रिल्स टी२०आ मालिका=== {{main|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी#नो फ्रील्स आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका}} <!-- हा राऊंड-रॉबिन प्रकार नसल्यामुळे गुणतालिकेची आवश्यकता नाही. -->{| class="wikitable" ! colspan="6" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489583.html टी२०आ ३२२०] || ११ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489581.html टी२०आ ३२२३] || १२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BAH}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} १०७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489582.html टी२०आ ३२२४] || १२ जून || {{cr|BER}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489584.html टी२०आ ३२२६] || १३ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489585.html टी२०आ ३२२७] || १३ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} १२६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक=== {{main|२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/nordic-t20-cup-2025-1488312/points-table-standings |title=Nordic T20 Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=15 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=DEN |team2=NOR |team3=SWE |team4=FIN |win_DEN=2|loss_DEN=1|nr_DEN=0|rs_DEN=544|or_DEN=60|rc_DEN=406|ob_DEN=57.3 |win_FIN=1|loss_FIN=2|nr_FIN=0|rs_FIN=267|or_FIN=60|rc_FIN=448|ob_FIN=60 |win_NOR=2|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=422|or_NOR=57.3|rc_NOR=429|ob_NOR=60 |win_SWE=1|loss_SWE=2|nr_SWE=0|rs_SWE=458|or_SWE=60|rc_SWE=408|ob_SWE=60 |name_DEN={{cr|DEN}} |name_FIN={{cr|FIN}} |name_NOR={{cr|NOR}} |name_SWE={{cr|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488338.html टी२०आ ३२२५] || १३ जून || {{cr|DEN}} || {{cr|FIN}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|DEN}} १२१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488339.html टी२०आ ३२३०] || १४ जून || {{cr|FIN}} || {{cr|NOR}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|FIN}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488340.html टी२०आ ३२३१] || १४ जून || {{cr|DEN}} || {{cr|SWE}} || कोगे क्रिकेट क्लब, [[कोगे]] || {{cr|DEN}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488341.html टी२०आ ३२३२] || १४ जून || {{cr|DEN}} || {{cr|NOR}} || कोगे क्रिकेट क्लब, [[कोगे]] || {{cr|NOR}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488342.html टी२०आ ३२३३] || १४ जून || {{cr|FIN}} || {{cr|SWE}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|SWE}} ७१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488343.html टी२०आ ३२३६] || १५ जून || {{cr|NOR}} || {{cr|SWE}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|NOR}} २ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स आमंत्रण स्पर्धा=== {{main|२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकेट पीएनजी<ref>{{cite web |url=https://www.cricketpng.org.pg/press-releases/png-lewas-lift-trophy-as-champions-of-the-inaugural-pacificaus-sports-cricket-invitational-2025 |title=PNG Lewas Lift Trophy as Champions of the Inaugural PacificAus Sports Cricket Invitational 2025 |trans-title=पापुआ न्यू गिनी लेवासने पहिल्या पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले |publisher=क्रिकेट पीएनजी |date=२३ जून २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=PNG |team2=AUS |team3=VAN |team4=SAM |win_AUS=5|loss_AUS=1|nr_AUS=0|nrr_AUS=1.422 |win_PNG=5|loss_PNG=1|nr_PNG=0|nrr_PNG=1.646 |win_SAM=0|loss_SAM=5|nr_SAM=1|nrr_SAM=-2.502 |win_VAN=1|loss_VAN=4|nr_VAN=1|nrr_VAN=-1.140 |name_AUS={{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SAM={{crw|SAM}} |name_VAN={{crw|VAN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1437&clubId=34550 पहिला सामना]|| १५ जून || {{crw|PNG}} || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489042.html मटी२०आ २३७४] || १५ जून || {{crw|SAM}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || निकाल नाही |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1441&clubId=34550 तिसरा सामना] || १६ जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ४६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489043.html मटी२०आ २३७५] || १६ जून || {{crw|PNG}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489044.html मटी२०आ २३७६] || १७ जून || {{crw|PNG}} || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1446&clubId=34550 सहावा सामना] || १७ जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ६ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1448&clubId=34550 सातवा सामना] || १९ जून || {{crw|PNG}} || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489045.html मटी२०आ २३७७] || १९ जून || {{crw|SAM}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|VAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489046.html मटी२०आ २३७८] || २० जून || {{crw|PNG}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ३१ धावांनी विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1451&clubId=34550 दहावा सामना] || २० जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ७ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1452&clubId=34550 अकरावा सामना] || २१ जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489047.html मटी२०आ २३८०] || २१ जून || {{crw|PNG}} || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ९४ धावांनी विजयी |} ===डेन्मार्कमध्ये फिनलंड विरुद्ध नॉर्वे=== {{main|फिनलंड क्रिकेट संघाचा नॉर्वे दौरा (डेन्मार्कमध्ये), २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ सामना |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488344.html टी२०आ ३२३७] || १५ जून || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|FIN}} २२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ स्कॉटलंड टी२०आ तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका#टी२०आ मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-tri-series-2025-1485935/points-table-standings |title=Scotland Tri-Series Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=20 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SCO |team2=NEP |team3=NED |win_NEP=2|loss_NEP=2|nr_NEP=0|nrr_NEP=-0.291 |win_NED=2|loss_NED=2|nr_NED=0|nrr_NED=-0.385 |win_SCO=2|loss_SCO=2|nr_SCO=0|nrr_SCO=0.672 |name_NED={{cr|NED}} |name_NEP={{cr|NEP}} |name_SCO={{cr|SCO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485938.html टी२०आ ३२३९] || १५ जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NED}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|SCO}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485939.html टी२०आ ३२४३] || १६ जून || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || सामना बरोबरीत ({{cr|NED}} तिसऱ्या [[सुपर ओव्हर|सुपर ओव्हरमध्ये]] विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485940.html टी२०आ ३२४६] || १७ जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NEP}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485942.html टी२०आ ३२४७] || १८ जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NED}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NED}} १७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485941.html टी२०आ ३२५०] || १९ जून || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485943.html टी२०आ ३२५३] || २० जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|SCO}} ३४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{main|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-americas-region-final-2025-1488310/points-table-standings |title=ICC Men's T20 World Cup Americas Region Final - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=22 June 2025 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=CAN |team2=BER |team3=CAY |team4=BAH |win_CAN=6 |loss_CAN=0 |nr_CAN=0 |nrr_CAN=4.843 |win_BER=3 |loss_BER=3 |nr_BER=0 |nrr_BER=0.186 |win_CAY=3 |loss_CAY=3 |nr_CAY=0 |nrr_CAY=-0.705 |win_BAH=0 |loss_BAH=6 |nr_BAH=0 |nrr_BAH=-4.234 |name_CAN={{cr|CAN}} |name_BER={{cr|BER}} |name_CAY={{cr|CAY}} |name_BAH={{cr|BAH}} |result1=Q |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषकासाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488326.html टी२०आ ३२४०] || १५ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ११० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488327.html टी२०आ ३२४१] || १५ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488328.html टी२०आ ३२४४] || १६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ५० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488329.html टी२०आ ३२४५] || १६ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488330.html टी२०आ ३२४८] || १८ जून || {{cr|BER}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488331.html टी२०आ ३२४९] || १८ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BAH}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488332.html टी२०आ ३२५१] || १९ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488333.html टी२०आ ३२५२] || १९ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488334.html टी२०आ ३२५८] || २१ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BAH}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488335.html टी२०आ ३२५९] || २१ जून || {{cr|BER}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488336.html टी२०आ ३२६२] || २२ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488337.html टी२०आ ३२६३] || २२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ६ गडी राखून विजयी |} ===स्लोव्हेनियाचा हंगेरी दौरा=== {{main|स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा हंगेरी दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486786.html टी२०आ ३२५४] || २१ जून || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} १२२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486787.html टी२०आ ३२५६] || २१ जून || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486788.html टी२०आ ३२६०] || २२ जून || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ९ गडी राखून विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा लक्झेंबर्ग दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा लक्झेंबर्ग दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487631.html टी२०आ ३२५५] || २१ जून || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{cr|SUI}} ५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487632.html टी२०आ ३२५७] || २१ जून || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{cr|SUI}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487633.html टी२०आ ३२६१] || २२ जून || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{cr|LUX}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक=== {{main|२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक}} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="cont">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/continental-cup-2025-1490863/points-table-standings |title=Continental Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=27 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=ROM |team2=AUT |team3=HUN |win_AUT=1|loss_AUT=1|nr_AUT=0|rs_AUT=280|or_AUT=31.2|rc_AUT=280|ob_AUT=29.4 |win_HUN=0|loss_HUN=2|nr_HUN=0|rs_HUN=333|or_HUN=40|rc_HUN=343|ob_HUN=23.2 |win_ROM=2|loss_ROM=0|nr_ROM=0|rs_ROM=247|or_ROM=21.4|rc_ROM=237|ob_ROM=40 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_HUN={{cr|HUN}} |name_ROM={{cr|ROM}} }} {{col-2}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="cont" /> |show_tie=no |update=complete |team1=BEL |team2=MLT |team3=FRA |win_BEL=2|loss_BEL=0|nr_BEL=0|rs_BEL=377|or_BEL=40|rc_BEL=296|ob_BEL=40 |win_FRA=0|loss_FRA=2|nr_FRA=0|rs_FRA=267|or_FRA=40|rc_FRA=284|ob_FRA=33.4 |win_MLT=1|loss_MLT=1|nr_MLT=0|rs_MLT=240|or_MLT=33.4|rc_MLT=304|ob_MLT=40 |name_BEL={{cr|BEL}} |name_FRA={{cr|FRA}} |name_MLT={{cr|MLT}} }} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490882.html टी२०आ ३२६४] || २६ जून || {{cr|FRA}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|MLT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490883.html टी२०आ ३२६५] || २६ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|AUT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490884.html टी२०आ ३२६६] || २६ जून || {{cr|BEL}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} ६५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490885.html टी२०आ ३२६७] || २७ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|HUN}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490886.html टी२०आ ३२६८] || २७ जून || {{cr|BEL}} || {{cr|FRA}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490887.html टी२०आ ३२६९] || २७ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|HUN}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490888.html टी२०आ ३२७०] || २८ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|BEL}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490889.html टी२०आ ३२७१] || २८ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|MLT}} १३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490891.html टी२०आ ३२७२] || २९ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|BEL}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} ६३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490892.html टी२०आ ३२७३] || २९ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|MLT}} ४७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490890.html टी२०आ ३२७४] || २९ जून || {{cr|FRA}} || {{cr|HUN}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|HUN}} ५२ धावांनी विजयी |} ==जुलै== ===इंडोनेशिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा=== {{main|इंडोनेशिया महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका (इंडो-सिंगा मैत्री चषक) |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490225.html मटी२०आ २३८५] || २ जुलै || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490226.html मटी२०आ २३८६] || ३ जुलै || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490227.html मटी२०आ २३८८] || ५ जुलै || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|IDN}} १८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{main|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/19287/season/2025 |title=ICC Men's T20 World Cup Europe Region Final Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=NED |team2=ITA |team3=JER |team4=SCO |team5=GUE |win_NED=3 |loss_NED=1 |nr_NED=0 |nrr_NED=1.281 |win_ITA=2 |loss_ITA=1 |nr_ITA=1 |nrr_ITA=0.612 |win_JER=2 |loss_JER=1 |nr_JER=1 |nrr_JER=0.306 |win_SCO=1 |loss_SCO=2 |nr_SCO=1 |nrr_SCO=-0.117 |win_GUE=0 |loss_GUE=3 |nr_GUE=1 |nrr_GUE=-2.517 |name_NED={{cr|NED}} |name_ITA={{cr|ITA}} |name_JER={{cr|JER}} |name_SCO={{cr|SCO}} |name_GUE={{cr|GUE}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषकासाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490471.html टी२०आ ३२७५] || ५ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|JER}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490472.html टी२०आ ३२७७] || ५ जुलै || {{cr|GUE}} || {{cr|ITA}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|ITA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490473.html टी२०आ ३२७९अ] || ६ जुलै || {{cr|GUE}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490474.html टी२०आ ३२८०अ] || ६ जुलै || {{cr|ITA}} || {{cr|JER}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490475.html टी२०आ ३२८६] || ८ जुलै || {{cr|GUE}} || {{cr|JER}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|JER}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490476.html टी२०आ ३२८८] || ८ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|SCO}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490477.html टी२०आ ३२९१] || ९ जुलै || {{cr|ITA}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|ITA}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490478.html टी२०आ ३२९२] || ९ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|GUE}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|NED}} ७३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490479.html टी२०आ ३३०१] || ११ जुलै || {{cr|JER}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|JER}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490480.html टी२०आ ३३०३] || ११ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|ITA}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|NED}} ९ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ मलावी चार राष्ट्र टी२० चषक=== {{main|२०२५ मलावी चौरंगी टी२० चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-malawi-2025-1492875/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Malawi) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 July 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=BHR |team2=TAN |team3=GER |team4=MWI |win_BHR=4|loss_BHR=1|nr_BHR=1|rs_BHR=760|or_BHR=77.5|rc_BHR=711|ob_BHR=99.2 |win_GER=2|loss_GER=3|nr_GER=1|rs_GER=741|or_GER=94.4|rc_GER=798|ob_GER=96.5 |win_MWI=1|loss_MWI=4|nr_MWI=1|rs_MWI=611|or_MWI=100|rc_MWI=682|ob_MWI=78.1 |win_TAN=3|loss_TAN=2|nr_TAN=1|rs_TAN=842|or_TAN=96.1|rc_TAN=763|ob_TAN=94.2 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_GER={{cr|GER}} |name_MWI={{cr|MWI}} |name_TAN={{cr|TAN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492880.html टी२०आ ३२७६] || ५ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|GER}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492882.html टी२०आ ३२७९] || ६ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} ७२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492881.html टी२०आ ३२८०] || ६ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} ४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492883.html टी२०आ ३२८३] || ७ जुलै || {{cr|GER}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|GER}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492884.html टी२०आ ३२८४] || ७ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|BHR}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492879.html टी२०आ ३२८७] || ८ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492885.html टी२०आ ३२९०अ] || ९ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492886.html टी२०आ ३२९१अ] || ९ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492887.html टी२०आ ३२९६] || १० जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492888.html टी२०आ ३२९८] || १० जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|MWI}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492889.html टी२०आ ३३०७] || १२ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|BHR}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492890.html टी२०आ ३३०९] || १२ जुलै || {{cr|GER}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492891.html टी२०आ ३३१३] || १३ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|GER}} ३७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492892.html टी२०आ ३३१४] || १३ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} १० गडी राखून विजयी |} ===जर्सी महिला संघाचा गर्न्सी दौरा=== {{main|२०२५ टी२०आ आंतर-द्वीपीय मालिका#महिला मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | आंतर-द्वीपीय – मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1493624.html मटी२०आ २३८९] || ५ जुलै || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || {{crw|JER}} ९० धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ===२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/indonesia-tri-nation-t20i-series-2025-1490851/points-table-standings |title=Indonesia Tri-Nation T20I Series - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=PHI |team2=IDN |team3=KOR |win_IDN=4|loss_IDN=4|nr_IDN=0|rs_IDN=1102|or_IDN=138.3|rc_IDN=1064|ob_IDN=149.2 |win_PHI=6|loss_PHI=2|nr_PHI=0|rs_PHI=1273|or_PHI=140.1|rc_PHI=1101|ob_PHI=160 |win_KOR=2|loss_KOR=6|nr_KOR=0|rs_KOR=946|or_KOR=159.2|rc_KOR=1156|ob_KOR=128.4 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_PHI={{cr|PHI}} |name_KOR={{cr|KOR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490870.html टी२०आ ३२७८] || ६ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490871.html टी२०आ ३२८१] || ७ जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490872.html टी२०आ ३२८२] || ७ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490873.html टी२०आ ३२८५] || ८ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490874.html टी२०आ ३२८९] || ९ जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|KOR}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490875.html टी२०आ ३२९०] || ९ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490876.html टी२०आ ३२९३] || १० जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490877.html टी२०आ ३२९४] || १० जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ११२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490878.html टी२०आ ३३०४] || १२ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|KOR}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490879.html टी२०आ ३३०५] || १२ जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ८५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490880.html टी२०आ ३३१०] || १३ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490881.html टी२०आ ३३११] || १३ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-bulgaria-2025-1490847/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Bulgaria) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=8 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=TUR |team2=GRE |team3=SRB |team4=BUL |win_BUL=0|loss_BUL=3|nr_BUL=0|rs_BUL=300|or_BUL=60|rc_BUL=511|ob_BUL=55.3 |win_GRE=2|loss_GRE=1|nr_GRE=0|rs_GRE=415|or_GRE=59.3|rc_GRE=372|ob_GRE=60 |win_SRB=1|loss_SRB=2|nr_SRB=0|rs_SRB=353|or_SRB=55.3|rc_SRB=416|ob_SRB=59.3 |win_TUR=3|loss_TUR=0|nr_TUR=0|rs_TUR=519|or_TUR=60|rc_TUR=288|ob_TUR=60 |name_BUL={{crw|BUL}} |name_GRE={{crw|GRE}} |name_SRB={{crw|SRB}} |name_TUR={{crw|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490854.html मटी२०आ २३९०] || ७ जुलै || {{crw|GRE}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490855.html मटी२०आ २३९१] || ७ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|SRB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|SRB}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490856.html मटी२०आ २३९२] || ७ जुलै || {{crw|SRB}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490857.html मटी२०आ २३९३] || ८ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|GRE}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|GRE}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490858.html मटी२०आ २३९४] || ८ जुलै || {{crw|GRE}} || {{crw|SRB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|GRE}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490859.html मटी२०आ २३९५] || ८ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} १६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490860.html मटी२०आ २३९६] || ९ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|SRB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|SRB}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490861.html मटी२०आ २३९७] || ९ जुलै || {{crw|GRE}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} १० धावांनी विजयी |} ===२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bulgaria-tri-nation-t20i-series-2025-1491601/points-table-standings |title=Bulgaria Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=GIB |team2=BUL |team3=TUR |win_BUL=2|loss_BUL=2|nr_BUL=0|rs_BUL=839|or_BUL=69.1|rc_BUL=897|ob_BUL=78.4 |win_GIB=3|loss_GIB=1|nr_GIB=0|rs_GIB=816|or_GIB=74|rc_GIB=803|ob_GIB=74.2 |win_TUR=1|loss_TUR=3|nr_TUR=0|rs_TUR=774|or_TUR=80|rc_TUR=729|ob_TUR=70.1 |name_BUL={{cr|BUL}} |name_GIB={{cr|GIB}} |name_TUR={{cr|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491604.html टी२०आ ३२९५] || १० जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|GIB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|GIB}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491605.html टी२०आ ३२९७] || १० जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491606.html टी२०आ ३३००] || ११ जुलै || {{cr|GIB}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|GIB}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491607.html टी२०आ ३३०२] || ११ जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|GIB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|BUL}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491608.html टी२०आ ३३०६] || १२ जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|TUR}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491609.html टी२०आ ३३०८] || १२ जुलै || {{cr|GIB}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|GIB}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491610.html टी२०आ ३३१२] || १३ जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|GIB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका=== {{main|२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/pearl-of-africa-t20i-series-2025-1494081/points-table-standings |title=Pearl of Africa T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=27 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete (नामिबिया अ संघाचे सामने गुणतालिकेत समाविष्ट नाहीत) |team1=UGA |team2=UAE |team3=KEN |team4=NGA |win_KEN=2|loss_KEN=4|nr_KEN=0|rs_KEN=696|or_KEN=115.1|rc_KEN=745|ob_KEN=108 |win_NGA=0|loss_NGA=6|nr_NGA=0|rs_NGA=541|or_NGA=114|rc_NGA=733|ob_NGA=98 |win_UGA=6|loss_UGA=0|nr_UGA=0|rs_UGA=887|or_UGA=116.1|rc_UGA=729|ob_UGA=118 |win_UAE=4|loss_UAE=2|nr_UAE=0|rs_UAE=744|or_UAE=98.4|rc_UAE=661|ob_UAE=120 |name_KEN={{cr|KEN}} |name_NGA={{cr|NGA}} |name_UGA={{cr|UGA}} |name_UAE={{cr|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494106.html पहिला सामना] || १७ जुलै || {{flagdeco|UGA}} [[युगांडा क्रिकेट संघ|युगांडा अ]] || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|NAM|name=नामिबिया अ}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494115.html टी२०आ ३३१९] || १७ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} २० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494116.html टी२०आ ३३२२] || १८ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ७७ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494105.html टी२०आ ३३२३] || १८ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494117.html पाचवा सामना] || १९ जुलै || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|NAM|name=नामिबिया अ}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494108.html टी२०आ ३३३०] || १९ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494118.html टी२०आ ३३४०] || २१ जुलै || {{cr|NGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494103.html टी२०आ ३३४१] || २१ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|KEN}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494107.html नववा सामना] || २२ जुलै || {{cr|KEN}} || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} ३ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494583.html टी२०आ ३३४६] || २२ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494110.html टी२०आ ३३५४] || २३ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494109.html बारावा सामना] || २३ जुलै || {{flagdeco|UGA}} [[युगांडा क्रिकेट संघ|युगांडा अ]] || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA|name=युगांडा अ}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494114.html टी२०आ ३३६३] || २५ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|KEN}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494104.html चौदावा सामना] || २५ जुलै || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|NGA}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494113.html टी२०आ ३३७२] || २६ जुलै || {{cr|NGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494112.html सोळावा सामना] || २६ जुलै || {{cr|KEN}} || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494584.html टी२०आ ३३८०] || २७ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494111.html टी२०आ ३३८२] || २७ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ८ धावांनी विजयी |} ===२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी=== {{main|२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-pacific-cricket-champions-trophy-2025-1494077/points-table-standings |title=Asia Pacific Cricket Champions Trophy 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=24 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=HK |team3=SIN |team4=SAM |win_HK=4|loss_HK=2|nr_HK=0|rs_HK=1031|or_HK=119.4|rc_HK=875|ob_HK=113 |win_MAS=6|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=915|or_MAS=90.1|rc_MAS=837|ob_MAS=120 |win_SAM=0|loss_SAM=6|nr_SAM=0|rs_SAM=790|or_SAM=120|rc_SAM=906|ob_SAM=105.5 |win_SIN=2|loss_SIN=4|nr_SIN=0|rs_SIN=820|or_SIN=118.4|rc_SIN=938|ob_SIN=109.4 |name_HK={{cr|HK}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_SAM={{cr|SAM}} |name_SIN={{cr|SIN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494090.html टी२०आ ३३२०] || १८ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494091.html टी२०आ ३३२१] || १८ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|SIN}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494092.html टी२०आ ३३२७] || १९ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494093.html टी२०आ ३३२८] || १९ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494094.html टी२०आ ३३३३] || २० जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|HK}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494095.html टी२०आ ३३३४] || २० जुलै || {{cr|MAS}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494096.html टी२०आ ३३४३] || २२ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494097.html टी२०आ ३३४४] || २२ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|SIN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494098.html टी२०आ ३३५२] || २३ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494099.html टी२०आ ३३५३] || २३ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494100.html टी२०आ ३३५८] || २४ जुलै || {{cr|MAS}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494101.html टी२०आ ३३५९] || २४ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|HK}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ५२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494102.html टी२०आ ३३७०] || २६ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} १० गडी राखून विजयी |} ===२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/rwanda-tri-nation-t20i-series-2025-1495448/points-table-standings |title=Rwanda Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=26 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=BHR |team2=MWI |team3=RWA |win_BHR=8|loss_BHR=0|nr_BHR=0|rs_BHR=1151|or_BHR=143.1|rc_BHR=870|ob_BHR=160 |win_MWI=2|loss_MWI=6|nr_MWI=0|rs_MWI=1015|or_MWI=156.5|rc_MWI=1067|ob_MWI=143.3 |win_RWA=2|loss_RWA=6|nr_RWA=0|rs_RWA=896|or_RWA=155.5|rc_RWA=1125|ob_RWA=152.2 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_MWI={{cr|MWI}} |name_RWA={{cr|RWA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495453.html टी२०आ ३३२५] || १८ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495454.html टी२०आ ३३२९] || १९ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495455.html टी२०आ ३३३१] || १९ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495456.html टी२०आ ३३३५] || २० जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495457.html टी२०आ ३३३७] || २० जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495458.html टी२०आ ३३४५] || २२ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|RWA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495459.html टी२०आ ३३४८] || २२ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ११२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495460.html टी२०आ ३३५५] || २३ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|MWI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495461.html टी२०आ ३३५६] || २३ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495462.html टी२०आ ३३६४] || २५ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495463.html टी२०आ ३३६६] || २५ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495464.html टी२०आ ३३७५] || २६ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|MWI}} ९ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495465.html टी२०आ ३३८३] || २७ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ९४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/finland-women-s-t20i-tri-series-2025-1494571/points-table-standings |title=Finland Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=20 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SUI |team2=FIN |team3=EST |win_EST=1|loss_EST=3|nr_EST=0|rs_EST=429|or_EST=80|rc_EST=477|ob_EST=74.2 |win_FIN=1|loss_FIN=3|nr_FIN=0|rs_FIN=411|or_FIN=75.1|rc_FIN=444|ob_FIN=71.1 |win_SUI=4|loss_SUI=0|nr_SUI=0|rs_SUI=510|or_SUI=72.2|rc_SUI=429|ob_SUI=80 |name_EST={{crw|EST}} |name_FIN={{crw|FIN}} |name_SUI={{crw|SUI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494575.html मटी२०आ २४००] || १८ जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494576.html मटी२०आ २४०१] || १८ जुलै || {{crw|EST}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494577.html मटी२०आ २४०२] || १९ जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|EST}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|FIN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494578.html मटी२०आ २४०३] || १९ जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494579.html मटी२०आ २४०४] || १९ जुलै || {{crw|EST}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ७६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494580.html मटी२०आ २४०५] || २० जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|EST}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|EST}} ३३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494581.html मटी२०आ २४०८] || २० जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} १० गडी राखून विजयी |} ===सौदी अरेबियाचा कतार दौरा=== {{main|सौदी अरेबिया क्रिकेट संघाचा कतार दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494765.html टी२०आ ३३२६] || १८ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494766.html टी२०आ ३३३२] || १९ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|SAU}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494767.html टी२०आ ३३४२] || २१ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494768.html टी२०आ ३३५०] || २२ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ३२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494769.html टी२०आ ३३५७] || २३ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{cr|SAU}} [[सुपर ओव्हर|सुपर ओव्हरमध्ये]] विजयी) |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग दोन=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन}} ====गट अ गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv2">{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/22553/season/2025 |title=ICC Women's T20 World Cup Africa Region Division Two Qualifier Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=RWA |team2=MWI |team3=CMR |team4=LES |win_RWA=3 |loss_RWA=0 |nr_RWA=0 |nrr_RWA=4.915 |win_MWI=2 |loss_MWI=1 |nr_MWI=0 |nrr_MWI=1.283 |win_CMR=1 |loss_CMR=2 |nr_CMR=0 |nrr_CMR=-0.875 |win_LES=0 |loss_LES=3 |nr_LES=0 |nrr_LES=-4.591 |name_RWA={{crw|RWA}} |name_MWI={{crw|MWI}} |name_CMR={{crw|CMR}} |name_LES={{crw|LES}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} ====गट ब गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv2" /> |show_tie=no |update=complete |team1=SLE |team2=BOT |team3=MOZ |team4=ESW |win_SLE=3 |loss_SLE=0 |nr_SLE=0 |nrr_SLE=4.587 |win_BOT=2 |loss_BOT=1 |nr_BOT=0 |nrr_BOT=2.837 |win_MOZ=1 |loss_MOZ=2 |nr_MOZ=0 |nrr_MOZ=-1.026 |win_ESW=0 |loss_ESW=3 |nr_ESW=0 |nrr_ESW=-5.800 |name_SLE={{crw|SLE}} |name_BOT={{crw|BOT}} |name_MOZ={{crw|MOZ}} |name_ESW={{crw|ESW}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | गट फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494124.html मटी२०आ २४०६] || २० जुलै || {{crw|LES}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494125.html मटी२०आ २४०७] || २० जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} १११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494126.html मटी२०आ २४०९] || २० जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|MWI}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MWI}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494127.html मटी२०आ २४१०] || २० जुलै || {{crw|MOZ}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494128.html मटी२०आ २४१२] || २१ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494129.html मटी२०आ २४१३] || २१ जुलै || {{crw|MWI}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} ६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494130.html मटी२०आ २४१४] || २१ जुलै || {{crw|ESW}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} १४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494131.html मटी२०आ २४१५] || २१ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|LES}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|CMR}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494132.html मटी२०आ २४१७] || २३ जुलै || {{crw|LES}} || {{crw|MWI}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MWI}} १०६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494133.html मटी२०आ २४१८] || २३ जुलै || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494134.html मटी२०आ २४१९] || २३ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494135.html मटी२०आ २४२०] || २३ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} १० गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीच्या सामन्याचे उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494136.html मटी२०आ २४२३] || २४ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|CMR}} १४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494138.html मटी२०आ २४२४] || २४ जुलै || {{crw|LES}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ३ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494137.html मटी२०आ २४२२] || २४ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494139.html मटी२०आ २४२५] || २४ जुलै || {{crw|MWI}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494140.html मटी२०आ २४२६] || २६ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|MWI}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ६५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | सातव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494141.html मटी२०आ २४२७] || २६ जुलै || {{crw|ESW}} || {{crw|LES}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|LES}} ४८ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494142.html मटी२०आ २४२८] || २६ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|CMR}} २ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494143.html मटी२०आ २४२९] || २६ जुलै || {{crw|RWA}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} ५१ धावांनी विजयी |} ===२०२५ बुडापेस्ट चषक=== {{main|२०२५ बुडापेस्ट चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/budapest-cup-2025-1495649/points-table-standings |title=Budapest Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=26 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=ROM |team3=HUN |team4=LUX |win_AUT=3|loss_AUT=0|nr_AUT=0|rs_AUT=543|or_AUT=51.5|rc_AUT=475|ob_AUT=60 |win_HUN=1|loss_HUN=2|nr_HUN=0|rs_HUN=409|or_HUN=60|rc_HUN=341|ob_HUN=46 |win_LUX=0|loss_LUX=3|nr_LUX=0|rs_LUX=390|or_LUX=60|rc_LUX=571|ob_LUX=60 |win_ROM=2|loss_ROM=1|nr_ROM=0|rs_ROM=400|or_ROM=48|rc_ROM=355|ob_ROM=53.5 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_HUN={{cr|HUN}} |name_LUX={{cr|LUX}} |name_ROM={{cr|ROM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495654.html टी२०आ ३३६२] || २५ जुलै || {{cr|AUT}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495655.html टी२०आ ३३६५] || २५ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|ROM}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495656.html टी२०आ ३३६८] || २५ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|LUX}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495657.html टी२०आ ३३७१] || २६ जुलै || {{cr|LUX}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|ROM}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495658.html टी२०आ ३३७३] || २६ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|AUT}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495659.html टी२०आ ३३७७] || २६ जुलै || {{cr|AUT}} || {{cr|LUX}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|AUT}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495660.html टी२०आ ३३७९] || २७ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|LUX}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ३७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495661.html टी२०आ ३३८१] || २७ जुलै || {{cr|AUT}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || निकाल नाही |} ===फिनलंडचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|फिनलंड क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494770.html टी२०आ ३३६७] || २५ जुलै || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494771.html टी२०आ ३३७६] || २६ जुलै || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494772.html टी२०आ ३३८४] || २७ जुलै || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ बाल्टिक चषक=== {{main|२०२५ बाल्टिक चषक}} <!-- एका सामन्याला टी२०आ दर्जा असल्यामुळे ही स्पर्धा येथे समाविष्ट केली आहे; तो सामना द्विपक्षीय मालिकेतही समाविष्ट असल्याने त्याची पुनरावृत्ती होते. -->{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकहीरोज<ref>{{cite web |url=https://cricheroes.com/tournament/1567872/baltic-cup-2025/point-table |title=Baltic Cup 2025 |work=Cricheroes |access-date=27 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=EST |team2=FIN |team3=LAT |team4=LTU |win_EST=3|loss_EST=0|nr_EST=0|rs_EST=480|or_EST=57|rc_EST=281|ob_EST=60 |win_FIN=2|loss_FIN=1|nr_FIN=0|rs_FIN=418|or_FIN=60|rc_FIN=299|ob_FIN=57 |win_LAT=1|loss_LAT=2|nr_LAT=0|rs_LAT=464|or_LAT=60|rc_LAT=422|ob_LAT=60 |win_LTU=0|loss_LTU=3|nr_LTU=0|rs_LTU=189|or_LTU=60|rc_LTU=549|ob_LTU=60 |name_EST={{cr|EST}} |name_FIN={{cr|FIN}} |name_LAT={{cr|LAT}} |name_LTU={{cr|LTU}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449564/baltic-cup-2025/lithuania-vs-estonia/summary पहिला सामना] || २६ जुलै || {{cr|EST}} || {{cr|LTU}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} १५४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449566/baltic-cup-2025/finland-vs-latvia/summary दुसरा सामना] || २६ जुलै || {{cr|FIN}} || {{cr|LAT}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494771.html टी२०आ ३३७६] || २६ जुलै || {{cr|EST}} || {{cr|FIN}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449570/baltic-cup-2025/lithuania-vs-latvia/summary चौथा सामना] || २६ जुलै || {{cr|LAT}} || {{cr|LTU}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{cr|LAT}} ९० धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449571/baltic-cup-2025/latvia-vs-estonia/summary पाचवा सामना] || २७ जुलै || {{cr|EST}} || {{cr|LAT}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449575/baltic-cup-2025/lithuania-vs-finland/summary सहावा सामना] || २७ जुलै || {{cr|FIN}} || {{cr|LTU}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} ११६ धावांनी विजयी |} ==ऑगस्ट== ===जिब्राल्टर महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|जिब्राल्टर महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496809.html मटी२०आ २४३०] || २ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{crw|EST}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496810.html मटी२०आ २४३१] || २ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{crw|GIB}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496811.html मटी२०आ २४३२] || ३ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{crw|GIB}} ३४ धावांनी विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494773.html टी२०आ ३३८७] || २ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|SUI}} ७२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494774.html टी२०आ ३३८९] || ३ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|SUI}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494775.html टी२०आ ३३९०] || ३ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|SUI}} ४१ धावांनी विजयी |} ===सायप्रसचा क्रोएशिया दौरा=== {{main|सायप्रस क्रिकेट संघाचा क्रोएशिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496828.html टी२०आ ३३९२] || ७ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496829.html टी२०आ ३३९४] || ७ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496830.html टी२०आ ३३९६] || ८ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496831.html टी२०आ ३३९८] || ८ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ५२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ व्हायकिंग चषक=== {{main|२०२५ व्हायकिंग चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/viking-cup-2025-1496812/points-table-standings |title=Viking Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=9 August 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=NOR |team3=SWE |team4=FRA |win_AUT=3|loss_AUT=0|nr_AUT=0|rs_AUT=399|or_AUT=54.3|rc_AUT=385|ob_AUT=60 |win_FRA=0|loss_FRA=3|nr_FRA=0|rs_FRA=406|or_FRA=60|rc_FRA=468|ob_FRA=59.4 |win_NOR=2|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=404|or_NOR=60|rc_NOR=364|ob_NOR=56.4 |win_SWE=1|loss_SWE=2|nr_SWE=0|rs_SWE=454|or_SWE=60|rc_SWE=446|ob_SWE=58.1 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_FRA={{cr|FRA}} |name_NOR={{cr|NOR}} |name_SWE={{cr|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496819.html टी२०आ ३३९३] || ७ ऑगस्ट || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496820.html टी२०आ ३३९५] || ७ ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|FRA}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|SWE}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496822.html टी२०आ ३३९७] || ८ ऑगस्ट || {{cr|FRA}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|NOR}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496821.html टी२०आ ३३९९] || ८ ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|AUT}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496823.html टी२०आ ३४००] || ९ ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|NOR}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496824.html टी२०आ ३४०१] || ९ ऑगस्ट || {{cr|AUT}} || {{cr|FRA}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496825.html टी२०आ ३४०२] || १० ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|FRA}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|FRA}} २ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496826.html टी२०आ ३४०४] || १० ऑगस्ट || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ८ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा=== {{main|कंबोडिया महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका (महिला मैत्री चषक) |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498203.html मटी२०आ २४३६] || १३ ऑगस्ट || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} १२५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498204.html मटी२०आ २४३७] || १४ ऑगस्ट || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498205.html मटी२०आ २४३८] || १६ ऑगस्ट || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} १०२ धावांनी विजयी |} ===पापुआ न्यू गिनीचा गर्न्सी दौरा=== {{main|२०२५ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग अ (जर्सी)#गर्न्सी विरुद्ध पापुआ न्यू गिनी मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ सामना |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498689.html टी२०आ ३४०६] || १४ ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || {{cr|PNG}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=युरोपियन क्रिकेट नेटवर्क<ref>{{cite web |url=https://www.ecn.cricket/series/ecn-norway-t20i-2025-9900/standings |title=ECN Norway T20I Tri-Series, 2025 Standings |work=European Cricket Network |access-date=17 August 2025 }}{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NOR |team2=SWE |team3=HUN |win_HUN=0|loss_HUN=2|nr_HUN=0|rs_HUN=265|or_HUN=40|rc_HUN=376|ob_HUN=40 |win_NOR=2|loss_NOR=0|nr_NOR=0|rs_NOR=309|or_NOR=38.3|rc_NOR=276|ob_NOR=40 |win_SWE=1|loss_SWE=1|nr_SWE=0|rs_SWE=340|or_SWE=40|rc_SWE=262|ob_SWE=38.3 |name_HUN={{cr|HUN}} |name_NOR={{cr|NOR}} |name_SWE={{cr|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496827.html टी२०आ ३४०८] || १७ ऑगस्ट || {{cr|NOR}} || {{cr|SWE}} || स्टुबेरुडमायरा क्रिकेट मैदान, [[ओस्लो]] || {{cr|NOR}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498191.html टी२०आ ३४०९] || १७ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SWE}} || स्टुबेरुडमायरा क्रिकेट मैदान, [[ओस्लो]] || {{cr|SWE}} ७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498192.html टी२०आ ३४१०] || १७ ऑगस्ट || {{cr|NOR}} || {{cr|HUN}} || स्टुबेरुडमायरा क्रिकेट मैदान, [[ओस्लो]] || {{cr|NOR}} ३२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग एक=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग एक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espn.in/cricket/table/series/1498196/season/2025/icc-womens-t20-world-cup-europe-division-1-qualifier |title=ICC Women's T20 World Cup Europe Division 1 Qualifier Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IRE |team2=NED |team3=ITA |team4=GER |win_IRE=6|loss_IRE=0|nr_IRE=0|nrr_IRE=3.309 |win_NED=4|loss_NED=2|nr_NED=0|nrr_NED=2.833 |win_ITA=2|loss_ITA=4|nr_ITA=0|nrr_ITA=-0.906 |win_GER=0|loss_GER=6|nr_GER=0|nrr_GER=-5.611 |name_IRE={{crw|IRE}} |name_NED={{crw|NED}} |name_ITA={{crw|ITA}} |name_GER={{crw|GER}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|२०२६ महिला टी२० विश्वचषक जागतिक पात्रता स्पर्धेसाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498206.html मटी२०आ २४३९] || २० ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498207.html मटी२०आ २४४०] || २० ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498208.html मटी२०आ २४४१] || २१ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498209.html मटी२०आ २४४२] || २१ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|ITA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498210.html मटी२०आ २४४३] || २३ ऑगस्ट || {{crw|IRE}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498211.html मटी२०आ २४४४] || २३ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|GER}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} २०२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498212.html मटी२०आ २४४५] || २४ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} १७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498213.html मटी२०आ २४४६] || २४ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498214.html मटी२०आ २४४७] || २६ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|ITA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498215.html मटी२०आ २४४८] || २६ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498216.html मटी२०आ २४४९] || २७ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|GER}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} ६५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498217.html मटी२०आ २४५०] || २७ ऑगस्ट || {{crw|IRE}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ३३ धावांनी विजयी |} ===चेक प्रजासत्ताकाचा रोमानिया दौरा=== {{main|चेक प्रजासत्ताक क्रिकेट संघाचा रोमेनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499011.html टी२०आ ३४११] || २१ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|CZE}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499012.html टी२०आ ३४१२] || २१ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499013.html टी२०आ ३४१३] || २२ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} २५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499014.html टी२०आ ३४१४] || २२ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|CZE}} ४ गडी राखून विजयी |} ===बेल्जियमचा ऑस्ट्रिया दौरा=== {{main|बेल्जियम क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498696.html टी२०आ ३४१५] || २३ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498697.html टी२०आ ३४१६] || २३ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ३८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498698.html टी२०आ ३४१७] || २४ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498699.html टी२०आ ३४१८] || २४ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पूर्व युरोप चषक=== {{main|२०२५ पूर्व युरोप चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/eastern-europe-cup-2025-1499540/points-table-standings |title=Eastern Europe Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=31 August 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=SRB |team2=HUN |team3=CRO |win_CRO=0|loss_CRO=3|nr_CRO=1|rs_CRO=470|or_CRO=60|rc_CRO=559|ob_CRO=58.3 |win_HUN=1|loss_HUN=2|nr_HUN=1|rs_HUN=396|or_HUN=53.4|rc_HUN=401|ob_HUN=50.3 |win_SRB=4|loss_SRB=0|nr_SRB=0|rs_SRB=599|or_SRB=69|rc_SRB=505|ob_SRB=73.4 |name_CRO={{cr|CRO}} |name_HUN={{cr|HUN}} |name_SRB={{cr|SRB}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499544.html टी२०आ ३४१९] || २९ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499545.html टी२०आ ३४२०] || २९ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|CRO}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499546.html टी२०आ ३४२२] || ३० ऑगस्ट || {{cr|CRO}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ८४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499547.html टी२०आ ३४२३] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ५ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499548.html टी२०आ ३४२५अ] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|CRO}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट|| सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499549.html टी२०आ ३४२८] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|CRO}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499550.html टी२०आ ३४३०] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ३४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला नॉर्डिक चषक=== {{main|२०२५ महिला नॉर्डिक चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/nordic-women-t20-cup-2025-1499015/points-table-standings |title=Nordic Women T20 Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=31 August 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=GER |team2=SWE |team3=DEN |team4=NOR |team5=FIN |win_DEN=2|loss_DEN=2|nr_DEN=0|rs_DEN=335|or_DEN=69.3|rc_DEN=400|ob_DEN=80 |win_FIN=0|loss_FIN=4|nr_FIN=0|rs_FIN=351|or_FIN=80|rc_FIN=430|ob_FIN=65.4 |win_GER=4|loss_GER=0|nr_GER=0|rs_GER=559|or_GER=72.2|rc_GER=342|ob_GER=80 |win_NOR=1|loss_NOR=3|nr_NOR=0|rs_NOR=311|or_NOR=78.4|rc_NOR=484|ob_NOR=74.5 |win_SWE=3|loss_SWE=1|nr_SWE=0|rs_SWE=520|or_SWE=80|rc_SWE=420|ob_SWE=80 |name_DEN={{crw|DEN}} |name_FIN={{crw|FIN}} |name_GER={{crw|GER}} |name_NOR={{crw|NOR}} |name_SWE={{crw|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499021.html मटी२०आ २४५१] || २९ ऑगस्ट || {{crw|FIN}} || {{crw|GER}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499022.html मटी२०आ २४५२] || २९ ऑगस्ट || {{crw|NOR}} || {{crw|SWE}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|SWE}} ९४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499023.html मटी२०आ २४५३] || ३० ऑगस्ट || {{crw|FIN}} || {{crw|NOR}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|NOR}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499024.html मटी२०आ २४५४] || ३० ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|SWE}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|SWE}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499025.html मटी२०आ २४५५] || ३० ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|FIN}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|DEN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499026.html मटी२०आ २४५६] || ३० ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|NOR}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ७८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499027.html मटी२०आ २४५९] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|NOR}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|DEN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499028.html मटी२०आ २४६०] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|SWE}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499030.html मटी२०आ २४६३] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|FIN}} || {{crw|SWE}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|SWE}} ७३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499029.html मटी२०आ २४६४] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|GER}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ६४ धावांनी विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा गर्न्सी दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा गर्न्सी दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498690.html टी२०आ ३४२४] || ३० ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498691.html टी२०आ ३४२७] || ३० ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498692.html टी२०आ ३४२९] || ३१ ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || {{cr|GUE}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग एक=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग एक}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} ====गट अ==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv1">{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/24133/season/2025/icc-womens-t20-world-cup-africa-region-division-one-qualifier |title=ICC Women's T20 World Cup Africa Region Division One Qualifier Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=ZIM |team2=NAM |team3=NGA |team4=SLE |win_ZIM=3|loss_ZIM=0|nr_ZIM=0|nrr_ZIM=2.173 |win_NAM=2|loss_NAM=1|nr_NAM=0|nrr_NAM=3.377 |win_NGA=1|loss_NGA=2|nr_NGA=0|nrr_NGA=0.040 |win_SLE=0|loss_SLE=3|nr_SLE=0|nrr_SLE=-5.442 |name_ZIM={{crw|ZIM}} |name_NAM={{crw|NAM}} |name_NGA={{crw|NGA}} |name_SLE={{crw|SLE}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {{col-2}} ====गट ब==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv1" /> |show_tie=no |update=complete |team1=TAN |team2=UGA |team3=RWA |team4=KEN |win_TAN=3|loss_TAN=0|nr_TAN=0|nrr_TAN=0.817 |win_UGA=2|loss_UGA=1|nr_UGA=0|nrr_UGA=0.536 |win_RWA=1|loss_RWA=2|nr_RWA=0|nrr_RWA=-0.545 |win_KEN=0|loss_KEN=3|nr_KEN=0|nrr_KEN=-0.795 |name_TAN={{crw|TAN}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_RWA={{crw|RWA}} |name_KEN={{crw|KEN}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" | गट फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498707.html मटी२०आ २४५७] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|NGA}} || {{crw|SLE}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|NGA}} ९६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498708.html मटी२०आ २४५८] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|KEN}} || {{crw|RWA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498709.html मटी२०आ २४६१] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|NAM}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} ३२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498710.html मटी२०आ २४६२] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498711.html मटी२०आ २४६६] || १ सप्टेंबर || {{crw|SLE}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498712.html मटी२०आ २४६७] || १ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|TAN}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498713.html मटी२०आ २४६९] || १ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|NGA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498714.html मटी२०आ २४७०] || १ सप्टेंबर || {{crw|RWA}} || {{crw|UGA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498715.html मटी२०आ २४७२] || ३ सप्टेंबर || {{crw|RWA}} || {{crw|TAN}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498716.html मटी२०आ २४७३] || ३ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SLE}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} १५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498717.html मटी२०आ २४७४] || ३ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|UGA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498718.html मटी२०आ २४७५] || ३ सप्टेंबर || {{crw|NGA}} || {{crw|ZIM}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} १० गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498719.html मटी२०आ २४७७] || ४ सप्टेंबर || {{crw|UGA}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498721.html मटी२०आ २४८०] || ४ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|TAN}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या ते आठव्या स्थानांसाठीचे उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498720.html मटी२०आ २४७८] || ४ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|NGA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|KEN}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498722.html मटी२०आ २४८१] || ४ सप्टेंबर || {{crw|RWA}} || {{crw|SLE}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|RWA}} ५० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | सातव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498724.html मटी२०आ २४८४] || ६ सप्टेंबर || {{crw|NGA}} || {{crw|SLE}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NGA}} ८५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498725.html मटी२०आ २४८७] || ६ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|RWA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|RWA}} ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498723.html मटी२०आ २४८५] || ६ सप्टेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498726.html मटी२०आ २४८८] || ६ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} ९ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-icc-t20-tri-series-2025-1500621/points-table-standings |title=Women's ICC T20 Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=4 September 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=BRA |team2=IOM |team3=JER |win_BRA=4|loss_BRA=0|nr_BRA=1|rs_BRA=393|or_BRA=46.1|rc_BRA=261|ob_BRA=67 |win_IOM=1|loss_IOM=2|nr_IOM=1|rs_IOM=193|or_IOM=54.1|rc_IOM=300|ob_IOM=43.4 |win_JER=0|loss_JER=3|nr_JER=2|rs_JER=289|or_JER=47|rc_JER=324|ob_JER=36.4 |name_BRA={{crw|BRA}} |name_IOM={{crw|IOM}} |name_JER={{crw|JER}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500635.html मटी२०आ २४६५] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|BRA}} || {{crw|IOM}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500636.html मटी२०आ २४६८] || १ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|IOM}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} १०५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500637.html मटी२०आ २४७०अ] || १ सप्टेंबर || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500638.html मटी२०आ २४७१] || २ सप्टेंबर || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|IOM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500639.html मटी२०आ २४७३अ] || ३ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500640.html मटी२०आ २४७६] || ३ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} २० धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500641.html मटी२०आ २४७९] || ४ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |} ==सप्टेंबर== ===जपान महिला संघाचा फिजी दौरा=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा#फिजी विरुद्ध जपान मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499779.html मटी२०आ २४८२] || ५ सप्टेंबर || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499780.html मटी२०आ २४८३] || ६ सप्टेंबर || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} १०४ धावांनी विजयी |} ===चेक प्रजासत्ताक महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|चेक प्रजासत्ताक महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499781.html मटी२०आ २४८६] || ६ सप्टेंबर || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499782.html मटी२०आ २४८९] || ६ सप्टेंबर || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ११५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499783.html मटी२०आ २४९०] || ७ सप्टेंबर || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ७ गडी राखून विजयी |} ===स्वीडनचा आईल ऑफ मान दौरा=== {{main|स्वीडन क्रिकेट संघाचा आईल ऑफ मान दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498700.html टी२०आ ३४३८] || ६ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || {{cr|SWE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498701.html टी२०आ ३४४०] || ६ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || {{cr|SWE}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498702.html टी२०आ ३४४०अ] || ७ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498703.html टी२०आ ३४४१अ] || ७ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || सामना रद्द |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा}} ====गट अ==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकबझ<ref name="eapq">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10702/icc-womens-t20-world-cup-east-asia-pacific-qualifier-2025/points-table |title=ICC Women's T20 World Cup East Asia Pacific Qualifier 2025 - Points Table |work=Cricbuzz |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=PNG |team2=JPN |team3=SAM |team4=PHI |win_PNG=2|loss_PNG=1|nr_PNG=0|nrr_PNG=3.333 |win_JPN=2|loss_JPN=1|nr_JPN=0|nrr_JPN=2.283 |win_SAM=2|loss_SAM=1|nr_SAM=0|nrr_SAM=0.156 |win_PHI=0|loss_PHI=3|nr_PHI=0|nrr_PHI=-6.756 |name_PNG={{crw|PNG}} |name_JPN={{crw|JPN}} |name_SAM={{crw|SAM}} |name_PHI={{crw|PHI}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} ====गट ब==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकबझ<ref name="eapq" /> |show_tie=no |update=complete |team1=VAN |team2=IDN |team3=FIJ |team4=COK |win_VAN=3|loss_VAN=0|nr_VAN=0|nrr_VAN=2.254 |win_IDN=2|loss_IDN=1|nr_IDN=0|nrr_IDN=2.583 |win_FIJ=1|loss_FIJ=2|nr_FIJ=0|nrr_FIJ=-1.953 |win_COK=0|loss_COK=3|nr_COK=0|nrr_COK=-3.052 |name_VAN={{crw|VAN}} |name_IDN={{crw|IDN}} |name_FIJ={{crw|FIJ}} |name_COK={{crw|COK}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | गट फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499784.html मटी२०आ २४९१] || ९ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|COK}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|FIJ}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499785.html मटी२०आ २४९२] || ९ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|PNG}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} ४६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499786.html मटी२०आ २४९३] || ९ सप्टेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499787.html मटी२०आ २४९४] || ९ सप्टेंबर || {{crw|PHI}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|SAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499788.html मटी२०आ २४९५] || १० सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} ७१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499789.html मटी२०आ २४९६] || १० सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|IDN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|IDN}} ४२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499790.html मटी२०आ २४९७] || १० सप्टेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} १६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499791.html मटी२०आ २४९८] || १० सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499792.html मटी२०आ २४९९] || १२ सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|IDN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|IDN}} १२० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499793.html मटी२०आ २५००] || १२ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} १११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499794.html मटी२०आ २५०१] || १२ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} ८९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499795.html मटी२०आ २५०२] || १२ सप्टेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|SAM}} १३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या ते आठव्या स्थानांसाठीचे उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499796.html मटी२०आ २५०४] || १३ सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|SAM}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499797.html मटी२०आ २५०५] || १३ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|FIJ}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499798.html मटी२०आ २५०६] || १३ सप्टेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|PNG}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499799.html मटी२०आ २५०७] || १३ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} २२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | सातव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499801.html मटी२०आ २५१२] || १५ सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|PHI}} ४ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499800.html मटी२०आ २५१३] || १५ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|FIJ}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499802.html मटी२०आ २५१४] || १५ सप्टेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|JPN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499803.html मटी२०आ २५१५] || १५ सप्टेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} ९ गडी राखून विजयी |} ===मोझांबिकचा इस्वातिनी दौरा=== {{मुख्य|मोझांबिक क्रिकेट संघाचा इस्वातिनी दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501502.html टी२०आ ३४४७] || १२ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || {{cr|ESW}} ३१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501503.html टी२०आ ३४४८] || १२ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || {{cr|ESW}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501504.html टी२०आ ३४५१] || १३ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || {{cr|ESW}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501505.html टी२०आ ३४५२] || १३ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || सामना बरोबरीत ({{cr|ESW}} [[सुपर ओव्हर|सुपर ओव्हरमध्ये]] विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501506.html टी२०आ ३४५४] || १४ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || निकाल नाही |} ===२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/luxembourg-women-s-t20i-tri-series-2025-1500861/points-table-standings |title=Luxembourg Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 September 2025 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SUI |team2=AUT |team3=LUX |win_AUT=1|loss_AUT=1|nr_AUT=0|rs_AUT=285|or_AUT=38|rc_AUT=232|ob_AUT=37.5 |win_LUX=0|loss_LUX=2|nr_LUX=0|rs_LUX=169|or_LUX=38|rc_LUX=297|ob_LUX=38 |win_SUI=2|loss_SUI=0|nr_SUI=0|rs_SUI=303|or_SUI=39.5|rc_SUI=228|ob_SUI=40 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_LUX={{crw|LUX}} |name_SUI={{crw|SUI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500864.html मटी२०आ २५०३] || १२ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|SUI}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|SUI}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500865.html मटी२०आ २५०८] || १३ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|AUT}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|AUT}} ५४ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500866.html मटी२०आ २५०९] || १३ सप्टेंबर || {{crw|AUT}} || {{crw|SUI}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|SUI}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500867.html मटी२०आ २५१०] || १४ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|AUT}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|LUX}} ८ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500868.html मटी२०आ २५११] || १४ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|SUI}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|SUI}} ८ गडी राखून विजयी |} == हे सुद्धा पहा == * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४-२५]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] 7uft12sphwasc0h3oc8u2nujageld8p 2700003 2700002 2026-08-07T13:40:10Z Ganesh591 62733 /* संदर्भ */ 2700003 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२४-२५|२०२५-२६}} '''२०२५ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' एप्रिल ते सप्टेंबर २०२५ या कालावधीत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेच्या असोसिएट सदस्यांदरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत [[ट्वेंटी२० क्रिकेट|२० षटकांच्या सामन्यांना]] पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून महिला संघांसाठी आणि १ जानेवारी २०१९ पासून पुरुष संघांसाठी टी२०आ दर्जा प्रदान केला होता.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता. या मालिका [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५|२०२५ मधील आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट]] या लेखात समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या होत्या. == हंगामाचा आढावा == ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan="4" | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan="2" | आरंभ तारीख ! rowspan="2" | यजमान संघ ! rowspan="2" | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नॉर्वेचा पोर्तुगाल दौरा|७ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|POR}} | style="text-align:left" | {{cr|NOR}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#एस्टोनियाचा माल्टा दौरा|६ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|MLT}} | style="text-align:left" | {{cr|EST}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[# कूक द्वीपसमूहाचा जपान दौरा|१३ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|JPN}} | style="text-align:left" | {{cr|COK}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#स्लोव्हेनियाचा ऑस्ट्रिया दौरा|१७ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | style="text-align:left" | {{cr|SLO}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा ऑस्ट्रिया दौरा|३० मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | ३–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#गर्न्सीचा जर्सी दौरा|६ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|JER}} | style="text-align:left" | {{cr|GUE}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्लोव्हेनियाचा सर्बिया दौरा|७ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|SRB}} | style="text-align:left" | {{cr|SLO}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|११ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | २–५ [८] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्कमध्ये फिनलंड विरुद्ध नॉर्वे|१५ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{flagicon|DEN}} {{cr|FIN}} | style="text-align:left" | {{cr|NOR}} | colspan=3 | १–० [१] |- | style="text-align:left" | [[#स्लोव्हेनियाचा हंगेरी दौरा|२१ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|HUN}} | style="text-align:left" | {{cr|SLO}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा लक्झेंबर्ग दौरा|२१ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|LUX}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#सौदी अरेबियाचा कतार दौरा|१८ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|SAU}} | colspan=3 | ३–२ [५] |- | style="text-align:left" | [[#फिनलंडचा एस्टोनिया दौरा|२५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|EST}} | style="text-align:left" | {{cr|FIN}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा एस्टोनिया दौरा|२ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|EST}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#सायप्रसचा क्रोएशिया दौरा|७ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | colspan=3 | ०–४ [४] |- | style="text-align:left" | [[#पापुआ न्यू गिनीचा गर्न्सी दौरा|१४ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|GUE}} | style="text-align:left" | {{cr|PNG}} | colspan=3 | ०–१ [१] |- | style="text-align:left" | [[#चेक प्रजासत्ताकाचा रोमानिया दौरा|२१ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|CZE}} | colspan=3 | २–२ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बेल्जियमचा ऑस्ट्रिया दौरा|२३ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | style="text-align:left" | {{cr|BEL}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा गर्न्सी दौरा|३० ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|GUE}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | १–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वीडनचा आईल ऑफ मान दौरा|६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IOM}} | style="text-align:left" | {{cr|SWE}} | colspan=3 | ०–२ [४] |- | style="text-align:left" | [[#मोझांबिकचा इस्वातिनी दौरा|१२ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESW}} | style="text-align:left" | {{cr|MOZ}} | colspan=3 | ४–० [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! आरंभ तारीख ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेते |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका|९ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|HK}} [[#२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका|२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|१७ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PAN}} [[२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|PAN}}<br />{{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ उत्तर अमेरिका चषक|१९ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२५ उत्तर अमेरिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|USA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका|२४ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|Malaysia}} [[#२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका|२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका|७ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|JPN}} [[#२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका|२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष मदिना चषक|३० मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BEL}} [[#२०२५ पुरुष मदिना चषक|२०२५ पुरुष मदिना चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|BEL}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक|८ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CZE}} [[#२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक|२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ नो फ्रिल्स टी२०आ मालिका|११ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAN}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी#नो फ्रील्स आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका|२०२५ नो फ्रिल्स टी२०आ मालिका]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक|१३ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|DEN}} [[#२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक|२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|DEN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ स्कॉटलंड टी२०आ तिरंगी मालिका|१५ जून २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|SCO}} [[२०२५ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका#टी२०आ मालिका|२०२५ स्कॉटलंड टी२०आ तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|१५ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAN}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|CAN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक|२६ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[#२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|MLT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी|५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NED}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NED}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मलावी चौरंगी टी२० चषक|५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MWI}} [[२०२५ मलावी चौरंगी टी२० चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका|६ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[#२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|PHI}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका|१० जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BUL}} [[#२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका|२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका|१७ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|UGA}} [[२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|UGA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी|१८ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|SIN}} [[#२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी|२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका|१८ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|RWA}} [[#२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका|२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बुडापेस्ट चषक|२५ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|HUN}} [[#२०२५ बुडापेस्ट चषक|२०२५ बुडापेस्ट चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बाल्टिक चषक|२६ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|EST}} [[#२०२५ बाल्टिक चषक|२०२५ बाल्टिक चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|EST}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ व्हायकिंग चषक|७ ऑगस्ट २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|SWE}} [[#२०२५ व्हायकिंग चषक|२०२५ व्हायकिंग चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका|१७ ऑगस्ट २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|NOR}} [[#२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका|२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पूर्व युरोप चषक|२९ ऑगस्ट २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|HUN}} [[#२०२५ पूर्व युरोप चषक|२०२५ पूर्व युरोप चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|HUN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | आरंभ तारीख ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नॉर्वे महिला संघाचा पोर्तुगाल दौरा|७ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|POR}} | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#युगांडा महिला संघाचा नामिबिया दौरा|८ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|NAM}} | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | colspan=3 | ३–३ [६] |- | style="text-align:left" | [[#बहरीन महिला संघाचा ओमान दौरा|२ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|BHR}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#सायप्रस महिला संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा|२ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|CZE}} | style="text-align:left" | {{crw|CYP}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशिया महिला संघाचा माल्टा दौरा|५ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MLT}} | style="text-align:left" | {{crw|CRO}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#जर्मनी महिला संघाचा ग्रीस दौरा|१० मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|GRE}} | style="text-align:left" | {{crw|GER}} | colspan=3 | ०–४ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरिया महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा|१५ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|EST}} | style="text-align:left" | {{crw|BUL}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंड महिला संघाचा बेल्जियम दौरा|२८ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BEL}} | style="text-align:left" | {{crw|SUI}} | colspan=3 | ०–४ [४] |- | style="text-align:left" | [[#अमेरिका महिला संघाचा नेदरलँड्स दौरा|७ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|NED}} | style="text-align:left" | {{crw|USA}} | colspan=3 | ४–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#इंडोनेशिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|IDN}} | colspan=3 | ०–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#जर्सी महिला संघाचा गर्न्सी दौरा|५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|GUE}} | style="text-align:left" | {{crw|JER}} | colspan=3 | ०–१ [१] |- | style="text-align:left" | [[#जिब्राल्टर महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा|२ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|EST}} | style="text-align:left" | {{crw|GIB}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|१३ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAM}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#जपान महिला संघाचा फिजी दौरा|५ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|FIJ}} | style="text-align:left" | {{crw|JPN}} | colspan=3 | ०–२ [२] |- | style="text-align:left" | [[#चेक प्रजासत्ताक महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा|६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|EST}} | style="text-align:left" | {{crw|CZE}} | colspan=3 | ३–० [३] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! आरंभ तारीख ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेते |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ कार्तिनी चषक|९ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[#२०२५ कार्तिनी चषक|२०२५ कार्तिनी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका|१८ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[#२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|JER}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा|२६ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BOT}} [[#२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा|२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|SLE}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|३ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा|९ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग दोन|२५ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ITA}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग दोन]] | style="text-align:left" | {{crw|ITA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी|३ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|JPN}} [[#२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी|२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी]] | style="text-align:left" | {{crw|JPN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा|३ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|RWA}} [[२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला मध्य युरोप चषक|११ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CZE}} [[#२०२५ महिला मध्य युरोप चषक|२०२५ महिला मध्य युरोप चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धा|१५ जून २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|PNG}} [[२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका|७ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BUL}} [[#२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका|२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|TUR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका|१८ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|FIN}} [[#२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका|२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SUI}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग दोन|२० जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BOT}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग दोन]] | style="text-align:left" | {{crw|RWA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग एक|२० ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NED}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग एक|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग एक]] | style="text-align:left" | {{crw|IRE}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला नॉर्डिक चषक|२९ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|DEN}} [[#२०२५ महिला नॉर्डिक चषक|२०२५ महिला नॉर्डिक चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|GER}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग एक|३१ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NAM}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग एक|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग एक]] | style="text-align:left" | {{crw|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका|३१ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ENG}} [[#२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका|२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा|९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|FIJ}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका|१२ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|LUX}} [[#२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका|२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SUI}} |} ==एप्रिल== ===नॉर्वे महिला संघाचा पोर्तुगाल दौरा=== {{main|नॉर्वे महिला क्रिकेट संघाचा पोर्तुगाल दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478411.html मटी२०आ २२२३] || ७ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{crw|POR}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478412.html मटी२०आ २२२४] || ८ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{crw|NOR}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478413.html मटी२०आ २२२७] || ९ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{crw|POR}} ९ गडी राखून विजयी |} ===नॉर्वेचा पोर्तुगाल दौरा=== {{main|नॉर्वे क्रिकेट संघाचा पोर्तुगाल दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="5" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478228.html टी२०आ ३१२९] || ७ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{cr|NOR}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478229.html टी२०आ ३१३०] || ८ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{cr|POR}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478230.html टी२०आ ३१३३] || ९ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{cr|POR}} ५४ धावांनी विजयी |} ===युगांडा महिला संघाचा नामिबिया दौरा=== {{main|युगांडा महिला क्रिकेट संघाचा नामिबिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="5" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479929.html मटी२०आ २२२५] || ८ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479930.html मटी२०आ २२२८] || ९ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479931.html मटी२०आ २२३१] || ११ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479932.html मटी२०आ २२३३] || १२ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} २१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479933.html मटी२०आ २२३४] || १४ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479934.html मटी२०आ २२३५] || १५ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ कार्तिनी चषक=== {{main|२०२५ कार्तिनी चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकक्लब्स<ref>{{cite web |url=https://cricclubs.com/PCI/viewLeaguePointstable.do?league=282&clubId=18330 |title=WBBI: Kartini T20 International Series |work=CricClubs |access-date=11 April 2025 |archive-date=2025-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405200855/https://cricclubs.com/PCI/viewLeaguePointstable.do?league=282&clubId=18330 |url-status=dead }}</ref> |update=complete |team1=IDN |team2=COK |team3=AIWCA |team4=PHI |win_AIWCA=1|loss_AIWCA=2|nr_AIWCA=|rs_AIWCA=182|or_AIWCA=41.4|rc_AIWCA=220|ob_AIWCA=43.4 |win_COK=2|loss_COK=1|nr_COK=|rs_COK=301|or_COK=60|rc_COK=229|ob_COK=49.5 |win_IDN=3|loss_IDN=|nr_IDN=|rs_IDN=223|or_IDN=33.3|rc_IDN=142|ob_IDN=45 |win_PHI=|loss_PHI=3|nr_PHI=|rs_PHI=227|or_PHI=60|rc_PHI=342|ob_PHI=56.4 |name_AIWCA=[https://www.aiwca.org/ एआयडब्ल्यूसीए] |name_COK={{crw|COK}} |name_IDN={{crw|IDN}} |name_PHI={{crw|PHI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477679.html मटी२०आ २२२६] || ९ एप्रिल || {{crw|IDN}} || {{crw|COK}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1757&clubId=18330 दुसरा सामना] || ९ एप्रिल || एआयडब्ल्यूसीए || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || एआयडब्ल्यूसीए ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477680.html मटी२०आ २२२९] || १० एप्रिल || {{crw|IDN}} || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ७६ धावांनी विजयी |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1759&clubId=18330 चौथा सामना] || १० एप्रिल || एआयडब्ल्यूसीए || {{crw|COK}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|COK}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1760&clubId=18330 पाचवा सामना] || ११ एप्रिल || {{crw|IDN}} || एआयडब्ल्यूसीए || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477681.html मटी२०आ २२३०] || ११ एप्रिल || {{crw|COK}} || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|COK}} ३८ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1762&clubId=18330 सातवा सामना] || १२ एप्रिल || एआयडब्ल्यूसीए || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || एआयडब्ल्यूसीए ६९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477682.html मटी२०आ २२३२] || १२ एप्रिल || {{crw|IDN}} || {{crw|COK}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ३ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-hong-kong-2025-1479316/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Hong Kong) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 April 2025 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=NEP |team2=KUW |team3=HK |team4=QAT |win_NEP=2 |loss_NEP=0 |nr_NEP=1 |rs_NEP=340 |or_NEP=35.5 |rc_NEP=336 |ob_NEP=40 |win_KUW=2 |loss_KUW=1 |nr_KUW=0 |rs_KUW=492 |or_KUW=49 |rc_KUW=485 |ob_KUW=58.5 |win_HK=1 |loss_HK=1 |nr_HK=1 |rs_HK=372 |or_HK=40 |rc_HK=309 |ob_HK=39 |win_QAT=0 |loss_QAT=3 |nr_QAT=0 |rs_QAT=404 |or_QAT=60 |rc_QAT=478 |ob_QAT=47 |name_NEP={{cr|NEP}} |name_KUW={{cr|KUW}} |name_HK={{cr|HK}} |name_QAT={{cr|QAT}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479320.html टी२०आ ३१३१] || ९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|NEP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479321.html टी२०आ ३१३२] || ९ एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|KUW}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|KUW}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479322.html टी२०आ ३१३४] || १० एप्रिल || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479323.html टी२०आ ३१३५] || १० एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|HK}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479324.html टी२०आ ३१३६] || १२ एप्रिल || {{cr|KUW}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|KUW}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479325.html टी२०आ ३१३७] || १२ एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|NEP}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || निकाल नाही |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479326.html टी२०आ ३१३८] || १३ एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|HK}} १ धावेने विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479327.html टी२०आ ३१३९] || १३ एप्रिल || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|KUW}} ३ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा=== {{main|२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/central-american-cricket-championships-2025-1480822/points-table-standings |title=Central American Cricket Championships - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=19 April 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=PAN |team2=MEX |team3=TCA |team4=CRC |win_CRC=0|loss_CRC=3|nr_CRC=0|rs_CRC=212|or_CRC=60|rc_CRC=340|ob_CRC=39 |win_MEX=2|loss_MEX=1|nr_MEX=0|rs_MEX=383|or_MEX=54|rc_MEX=264|ob_MEX=60 |win_PAN=3|loss_PAN=0|nr_PAN=0|rs_PAN=352|or_PAN=50.5|rc_PAN=296|ob_PAN=60 |win_TCA=1|loss_TCA=2|nr_TCA=0|rs_TCA=269|or_TCA=48.1|rc_TCA=316|ob_TCA=54 |name_CRC={{cr|CRC}} |name_MEX={{cr|MEX}} |name_PAN={{cr|PAN}} |name_TCA={{cr|TCA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481295.html टी२०आ ३१४०] || १७ एप्रिल || {{cr|CRC}} || {{cr|MEX}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|MEX}} १२४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481296.html टी२०आ ३१४१] || १७ एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|PAN}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481297.html टी२०आ ३१४२] || १८ एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|CRC}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|PAN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481298.html टी२०आ ३१४३] || १८ एप्रिल || {{cr|MEX}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|MEX}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481299.html टी२०आ ३१४५] || १९ एप्रिल || {{cr|CRC}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|TCA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481300.html टी२०आ ३१४७] || १९ एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|MEX}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|PAN}} ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481301.html टी२०आ ३१४९] || २० एप्रिल || {{cr|CRC}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|CRC}} २१ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481302.html टी२०आ ३१५०अ] || २० एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|MEX}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || सामना रद्द |} ===२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-cyprus-2025-1478401/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Cyprus) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=20 April 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=JER |team2=IOM |team3=DEN |team4=CYP |win_CYP=0|loss_CYP=6|nr_CYP=0|rs_CYP=543|or_CYP=120|rc_CYP=792|ob_CYP=100.1 |win_DEN=3|loss_DEN=3|nr_DEN=0|rs_DEN=551|or_DEN=109.3|rc_DEN=694|ob_DEN=103 |win_IOM=3|loss_IOM=3|nr_IOM=0|rs_IOM=780|or_IOM=116.5|rc_IOM=615|ob_IOM=99.2 |win_JER=6|loss_JER=0|nr_JER=0|rs_JER=724|or_JER=76.1|rc_JER=497|ob_JER=120 |name_CYP={{crw|CYP}} |name_DEN={{crw|DEN}} |name_IOM={{crw|IOM}} |name_JER={{crw|JER}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478414.html मटी२०आ २२३६] || १८ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478415.html मटी२०आ २२३७] || १८ एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|IOM}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478416.html मटी२०आ २२३८] || १८ एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} १४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478417.html मटी२०आ २२३९] || १८ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|IOM}} १०६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478418.html मटी२०आ २२४०] || १९ एप्रिल || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478419.html मटी२०आ २२४१] || १९ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|DEN}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|DEN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478420.html मटी२०आ २२४२] || १९ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ७६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478421.html मटी२०आ २२४३] || १९ एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|DEN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478422.html मटी२०आ २२४४] || २० एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478423.html मटी२०आ २२४५] || २० एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|IOM}} ६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478424.html मटी२०आ २२४६] || २० एप्रिल || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478425.html मटी२०आ २२४७] || २० एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|DEN}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|DEN}} ३ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ उत्तर अमेरिका चषक=== {{main|२०२५ उत्तर अमेरिका चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=[https://www.espn.com/cricket/table/series/1480825/season/2025/north-america-t20-cup ईएसपीएनक्रिकइन्फो] |update=complete |show_tie=no |show_nr=no |team1=CAN |team2=USA |team3=BER |team4=CAY |team5=BAH |win_CAN=4 |loss_CAN=0 |nr_CAN=0 |nrr_CAN=3.291 |win_USA=3 |loss_USA=1 |nr_USA=0 |nrr_USA=4.399 |win_BER=2 |loss_BER=2 |nr_BER=0 |nrr_BER=0.052 |win_CAY=1 |loss_CAY=3 |nr_CAY=0 |nrr_CAY=-1.550 |win_BAH=0 |loss_BAH=4 |nr_BAH=0 |nrr_BAH=-6.131 |name_CAN={{cr|CAN}} |name_USA={{cr|USA}} |name_BER={{cr|BER}} |name_CAY={{cr|CAY}} |name_BAH={{cr|BAH}} |result1=SF |result2=SF |result3=SF |result4=SF |result5=E |res_col_header=प्रगती |col_SF=green1 |col_E=red1 |text_SF=उपांत्य फेरीसाठी पात्र |text_E=स्पर्धेतून बाहेर }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481303.html टी२०आ ३१४४] || १९ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} ७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481304.html टी२०आ ३१४६] || १९ एप्रिल || {{cr|BER}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481305.html टी२०आ ३१४८] || २० एप्रिल || {{cr|BAH}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} १४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481306.html टी२०आ ३१५०] || २० एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|BER}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|BER}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481307.html टी२०आ ३१५१] || २१ एप्रिल || {{cr|BAH}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481308.html टी२०आ ३१५२] || २१ एप्रिल || {{cr|BER}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481309.html टी२०आ ३१५३] || २३ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} ९४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481310.html टी२०आ ३१५४] || २३ एप्रिल || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|BER}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481311.html टी२०आ ३१५७] || २४ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|BAH}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAY}} ७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481312.html टी२०आ ३१५८] || २४ एप्रिल || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} १७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481313.html टी२०आ ३१६३] || २६ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481314.html टी२०आ ३१६४] || २६ एप्रिल || {{cr|BER}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} १० गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481315.html टी२०आ ३१६५] || २७ एप्रिल || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ मलेशिया ओपन टी२०आ चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-malaysia-2025-1482081/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Malaysia) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=30 April 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=SAU |team2=MAS |team3=SIN |team4=THA |win_MAS=4|loss_MAS=1|nr_MAS=1|rs_MAS=766|or_MAS=91.2|rc_MAS=667|ob_MAS=97.5 |win_SAU=5|loss_SAU=1|nr_SAU=0|rs_SAU=962|or_SAU=112|rc_SAU=758|ob_SAU=119.5 |win_SIN=1|loss_SIN=3|nr_SIN=2|rs_SIN=461|or_SIN=76|rc_SIN=578|ob_SIN=70.1 |win_THA=0|loss_THA=5|nr_THA=1|rs_THA=518|or_THA=96|rc_THA=704|ob_THA=87.3 |name_MAS={{cr|MAS}} |name_SAU={{cr|SAU}} |name_SIN={{cr|SIN}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482089.html टी२०आ ३१५५] || २४ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482088.html टी२०आ ३१५६] || २४ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ६६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482090.html टी२०आ ३१५९] || २५ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482091.html टी२०आ ३१६०] || २५ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ९६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482092.html टी२०आ ३१६१] || २६ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482093.html टी२०आ ३१६२] || २६ एप्रिल || {{cr|SIN}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SIN}} १० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482094.html टी२०आ ३१६६] || २८ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482095.html टी२०आ ३१६७] || २८ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482096.html टी२०आ ३१६८] || २९ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482097.html टी२०आ ३१६९] || २९ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482098.html टी२०आ ३१७०] || ३० एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482099.html टी२०आ ३१७०अ] || ३० एप्रिल || {{cr|SIN}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || सामना रद्द |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482100.html टी२०आ ३१७१] || २ मे || {{cr|SIN}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SIN}} ३० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482101.html टी२०आ ३१७२] || २ मे || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} १८ धावांनी विजयी |} ===२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा=== {{main|२०२५ बीसीए कालाहारी महिला टी२०आ स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bca-kalahari-women-s-t20-international-tournament-2025-1477626/points-table-standings |title=BCA Kalahari Women's T20 International Tournament 2024 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=29 April 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SLE |team2=BOT |team3=MOZ |team4=ESW |win_BOT=4|loss_BOT=2|nr_BOT=0|rs_BOT=593|or_BOT=106.5|rc_BOT=344|ob_BOT=118 |win_ESW=0|loss_ESW=6|nr_ESW=0|rs_ESW=237|or_ESW=120|rc_ESW=585|ob_ESW=90.3 |win_MOZ=2|loss_MOZ=4|nr_MOZ=0|rs_MOZ=383|or_MOZ=120|rc_MOZ=445|ob_MOZ=100.2 |win_SLE=6|loss_SLE=0|nr_SLE=0|rs_SLE=438|or_SLE=82|rc_SLE=277|ob_SLE=120 |name_BOT={{crw|BOT}} |name_ESW={{crw|ESW}} |name_MOZ={{crw|MOZ}} |name_SLE={{crw|SLE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477662.html मटी२०आ २२४९] || २६ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} १२२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477663.html मटी२०आ २२५०] || २६ एप्रिल || {{crw|MOZ}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477671.html मटी२०आ २२५१] || २६ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477665.html मटी२०आ २२५२] || २६ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ७५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477668.html मटी२०आ २२५३] || २७ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477667.html मटी२०आ २२५४] || २७ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477670.html मटी२०आ २२५५] || २७ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477669.html मटी२०आ २२५६] || २७ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} १५० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477666.html मटी२०आ २२५८] || २९ एप्रिल || {{crw|MOZ}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477664.html मटी२०आ २२५९] || २९ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477674.html मटी२०आ २२६०] || २९ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477675.html मटी२०आ २२६१] || २९ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ५८ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477672.html मटी२०आ २२६३] || ३० एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ५२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477673.html मटी२०आ २२६४] || ३० एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ३९ धावांनी विजयी |} ==मे== ===बहरीन महिला संघाचा ओमान दौरा=== {{main|बहरैन महिला क्रिकेट संघाचा ओमान दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483941.html मटी२०आ २२६५] || २ मे || [[ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483942.html मटी२०आ २२६९] || ३ मे || [[ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483943.html मटी२०आ २२७६] || ५ मे || [[ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ===सायप्रस महिला संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा=== {{main|सायप्रस महिला क्रिकेट संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483063.html मटी२०आ २२६६] || २ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483064.html मटी२०आ २२६७] || २ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483065.html मटी२०आ २२७१] || ३ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483066.html मटी२०आ २२७२] || ३ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483067.html मटी२०आ २२७५] || ४ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} १० गडी राखून विजयी |} ===२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा#चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-thailand-2025-1483737/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Thailand) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=6 May 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=THA |team2=UAE |team3=HK |team4=KUW |win_HK=1|loss_HK=2|nr_HK=0|rs_HK=318|or_HK=60|rc_HK=331|ob_HK=60 |win_KUW=0|loss_KUW=3|nr_KUW=0|rs_KUW=240|or_KUW=60|rc_KUW=349|ob_KUW=53.2 |win_THA=3|loss_THA=0|nr_THA=0|rs_THA=304|or_THA=53.2|rc_THA=253|ob_THA=60 |win_UAE=2|loss_UAE=1|nr_UAE=0|rs_UAE=349|or_UAE=60|rc_UAE=278|ob_UAE=60 |name_HK={{crw|HK}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_THA={{crw|THA}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483754.html मटी२०आ २२६८] || ३ मे || {{crw|HK}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483755.html मटी२०आ २२७०] || ३ मे || {{crw|THA}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483756.html मटी२०आ २२७३] || ४ मे || {{crw|THA}} || {{crw|HK}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483757.html मटी२०आ २२७४] || ४ मे || {{crw|KUW}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ८१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483758.html मटी२०आ २२७९] || ६ मे || {{crw|HK}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|HK}} २५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483759.html मटी२०आ २२८०] || ६ मे || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} १६ धावांनी विजयी |} ===क्रोएशिया महिला संघाचा माल्टा दौरा=== {{main|क्रोएशिया महिला क्रिकेट संघाचा माल्टा दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483068.html मटी२०आ २२७७] || ५ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{crw|MLT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483069.html मटी२०आ २२७८] || ५ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{crw|MLT}} ८ गडी राखून विजयी |} ===एस्टोनियाचा माल्टा दौरा=== {{main|एस्टोनिया क्रिकेट संघाचा माल्टा दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482828.html टी२०आ ३१७३] || ६ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|MLT}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482829.html टी२०आ ३१७४] || ६ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|EST}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482830.html टी२०आ ३१७६] || ७ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|MLT}} १०१ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ पुरुष सानो आंतरराष्ट्रीय टी२०आ तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/japan-twenty20-tri-series-2025-1482811/points-table-standings |title=Japan Twenty20 Tri-Series - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=10 May 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=JPN |team2=THA |team3=COK |win_COK=1|loss_COK=2|nr_COK=1|rs_COK=268|or_COK=58.5|rc_COK=305|ob_COK=53.4 |win_JPN=2|loss_JPN=0|nr_JPN=2|rs_JPN=215|or_JPN=40|rc_JPN=120|ob_JPN=40 |win_THA=1|loss_THA=2|nr_THA=1|rs_THA=249|or_THA=53.4|rc_THA=307|ob_THA=58.5 |name_COK={{cr|COK}} |name_JPN={{cr|JPN}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482819.html टी२०आ ३१७५] || ७ मे || {{cr|COK}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|COK}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482820.html टी२०आ ३१७७] || ८ मे || {{cr|JPN}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} ६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482821.html टी२०आ ३१७८] || ९ मे || {{cr|COK}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482822.html टी२०आ ३१७९] || ९ मे || {{cr|JPN}} || {{cr|COK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482823.html टी२०आ ३१७९अ] || १० मे || {{cr|JPN}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482824.html टी२०आ ३१७९ब] || १० मे || {{cr|JPN}} || {{cr|COK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482825.html टी२०आ ३१८०] || ११ मे || {{cr|JPN}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|THA}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा}} ====गट अ गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-asia-region-qualifier-2025-1483752/points-table-standings |title=ICC Women's T20 World Cup Asia Region Qualifier - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=16 May 2025 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=THA |team2=KUW |team3=BHU |win_THA=2|loss_THA=0|nr_THA=2|rs_THA=145|or_THA=18|rc_THA=99|ob_THA=29 |win_KUW=1|loss_KUW=2|nr_KUW=1|rs_KUW=233|or_KUW=53|rc_KUW=203|ob_KUW=41.4 |win_BHU=1|loss_BHU=2|nr_BHU=1|rs_BHU=189|or_BHU=41.4|rc_BHU=265|ob_BHU=42 |name_THA={{crw|THA}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_BHU={{crw|BHU}} |result1=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[#सुपर थ्री|सुपर थ्रीमध्ये प्रवेश]] }} ====गट ब गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq" /> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=UAE |team2=MAS |team3=QAT |win_UAE=2|loss_UAE=0|nr_UAE=2|rs_UAE=225|or_UAE=24.3|rc_UAE=59|ob_UAE=27 |win_MAS=1|loss_MAS=1|nr_MAS=2|rs_MAS=71|or_MAS=11|rc_MAS=73|ob_MAS=21.3 |win_QAT=0|loss_QAT=2|nr_QAT=2|rs_QAT=69|or_QAT=37|rc_QAT=233|ob_QAT=24 |name_UAE={{crw|UAE}} |name_MAS={{crw|MAS}} |name_QAT={{crw|QAT}} |result1=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[#सुपर थ्री|सुपर थ्रीमध्ये प्रवेश]] }} ====गट क गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq" /> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=NEP |team2=HK |team3=BHR |win_NEP=2|loss_NEP=1|nr_NEP=1|rs_NEP=127|or_NEP=15|rc_NEP=126|ob_NEP=16.3 |win_HK=1|loss_HK=0|nr_HK=3|rs_HK=30|or_HK=4.3|rc_HK=29|ob_HK=5 |win_BHR=0|loss_BHR=2|nr_BHR=2|rs_BHR=96|or_BHR=12|rc_BHR=98|ob_BHR=10 |name_NEP={{crw|NEP}} |name_HK={{crw|HK}} |name_BHR={{crw|BHR}} |result1=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[#सुपर थ्री|सुपर थ्रीमध्ये प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483760.html मटी२०आ २२८१] || ९ मे || {{crw|THA}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483761.html मटी२०आ २२८२अ] || ९ मे || {{crw|HK}} || {{crw|NEP}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483762.html मटी२०आ २२८२] || ९ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483763.html मटी२०आ २२८३] || १० मे || {{crw|BHR}} || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483764.html मटी२०आ २२८३अ] || १० मे || {{crw|THA}} || {{crw|BHU}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483765.html मटी२०आ २२८४] || १० मे || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483766.html मटी२०आ २२८९] || १२ मे || {{crw|BHU}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|KUW}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483767.html मटी२०आ २२९०] || १२ मे || {{crw|BHR}} || {{crw|HK}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483768.html मटी२०आ २२९०अ] || १२ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|QAT}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483769.html मटी२०आ २२९०ब] || १३ मे || {{crw|THA}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483770.html मटी२०आ २२९१] || १३ मे || {{crw|HK}} || {{crw|NEP}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|HK}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483771.html मटी२०आ २२९१अ] || १३ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483772.html मटी२०आ २२९२] || १५ मे || {{crw|THA}} || {{crw|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483773.html मटी२०आ २२९४] || १५ मे || {{crw|BHR}} || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483774.html मटी२०आ २२९४अ] || १५ मे || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483775.html मटी२०आ २२९६] || १६ मे || {{crw|BHU}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|BHU}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483776.html मटी२०आ २२९७अ] || १६ मे || {{crw|BHR}} || {{crw|HK}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483777.html मटी२०आ २२९८] || १६ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|QAT}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ====सुपर थ्री गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq" /> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=THA |team2=NEP |team3=UAE |win_THA=4|loss_THA=0|nr_THA=2|rs_THA=447|or_THA=58|rc_THA=269|ob_THA=69 |win_NEP=3|loss_NEP=2|nr_NEP=1|rs_NEP=322|or_NEP=54.3|rc_NEP=398|ob_NEP=56.3 |win_UAE=2|loss_UAE=2|nr_UAE=2|rs_UAE=429|or_UAE=64.3|rc_UAE=318|ob_UAE=66.3 |name_THA={{crw|THA}} |name_NEP={{crw|NEP}} |name_UAE={{crw|UAE}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|जागतिक पात्रता स्पर्धेसाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | सुपर थ्री |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483778.html मटी२०आ २२९९] || १८ मे || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483779.html मटी२०आ २३००] || १९ मे || {{crw|NEP}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485778.html मटी२०आ २३०१] || २० मे || {{crw|THA}} || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७८ धावांनी विजयी |} ===जर्मनी महिला संघाचा ग्रीस दौरा=== {{main|जर्मनी महिला क्रिकेट संघाचा ग्रीस दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483070.html मटी२०आ २२८५] || १० मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} १०५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483071.html मटी२०आ २२८६] || १० मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} ६६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483072.html मटी२०आ २२८७] || ११ मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} ८९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483073.html मटी२०आ २२८८] || ११ मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} १० गडी राखून विजयी |} ===कूक द्वीपसमूहाचा जपान दौरा=== {{main|कूक द्वीपसमूह क्रिकेट संघाचा जपान दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482826.html टी२०आ ३१८१] || १३ मे || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482827.html टी२०आ ३१८२] || १४ मे || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} ४२ धावांनी विजयी |} ===बल्गेरिया महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|बल्गेरिया महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477676.html मटी२०आ २२९३] || १५ मे || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477677.html मटी२०आ २२९५] || १५ मे || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477678.html मटी२०आ २२९७] || १६ मे || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ६ धावांनी विजयी |} ===स्लोव्हेनियाचा ऑस्ट्रिया दौरा=== {{main|स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486225.html टी२०आ ३१८३] || १७ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ७५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486226.html टी२०आ ३१८४] || १७ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ११० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486227.html टी२०आ ३१८६] || १८ मे || बॉलपार्क मैदान, [[ग्रात्स]] || {{cr|AUT}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486228.html टी२०आ ३१८७] || १८ मे || बॉलपार्क मैदान, [[ग्रात्स]] || {{cr|AUT}} १६८ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग दोन=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन}} ====गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-world-cup-europe-division-2-qualifier-2025-1486081/points-table-standings |title=Women's T20 World Cup Europe Division 2 Qualifier - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2025 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=ITA |team2=GER |team3=JER |team4=SWE |team5=ESP |team6=IOM |win_ITA=5|loss_ITA=0|nr_ITA=0|rs_ITA=641|or_ITA=80|rc_ITA=574|ob_ITA=100|nrr_ITA=2.273 |win_GER=4|loss_GER=1|nr_GER=0|rs_GER=637|or_GER=98|rc_GER=596|ob_GER=100 |win_JER=2|loss_JER=3|nr_JER=0|rs_JER=606|or_JER=91|rc_JER=582|ob_JER=99 |win_SWE=2|loss_SWE=3|nr_SWE=0|rs_SWE=572|or_SWE=100|rc_SWE=583|ob_SWE=82.5 |win_ESP=1|loss_ESP=4|nr_ESP=0|rs_ESP=475|or_ESP=95.5|rc_ESP=545|ob_ESP=91 |win_IOM=1|loss_IOM=4|nr_IOM=0|rs_IOM=528|or_IOM=91.3|rc_IOM=579|ob_IOM=83.3 |name_ITA={{crw|ITA}} |name_GER={{crw|GER}} |name_JER={{crw|JER}} |name_SWE={{crw|SWE}} |name_ESP={{crw|ESP}} |name_IOM={{crw|IOM}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग एक|विभाग एकमध्ये प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486088.html मटी२०आ २३०४] || २५ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|JER}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486089.html मटी२०आ २३०५] || २५ मे || {{crw|ESP}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|SWE}} १३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486090.html मटी२०आ २३०६] || २५ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|IOM}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486091.html मटी२०आ २३०७] || २५ मे || {{crw|GER}} || {{crw|ESP}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486092.html मटी२०आ २३०८] || २६ मे || {{crw|GER}} || {{crw|JER}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486093.html मटी२०आ २३०९] || २६ मे || {{crw|IOM}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|IOM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486094.html मटी२०आ २३१०] || २६ मे || {{crw|JER}} || {{crw|ESP}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|JER}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486095.html मटी२०आ २३११] || २६ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486096.html मटी२०आ २३१४] || २८ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|GER}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486097.html मटी२०आ २३१५] || २८ मे || {{crw|IOM}} || {{crw|ESP}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486098.html मटी२०आ २३१७] || २८ मे || {{crw|GER}} || {{crw|SWE}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486099.html मटी२०आ २३१८] || २८ मे || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|JER}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486100.html मटी२०आ २३२०] || २९ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|ESP}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} २९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486101.html मटी२०आ २३२१] || २९ मे || {{crw|JER}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|SWE}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486102.html मटी२०आ २३२३] || २९ मे || {{crw|GER}} || {{crw|IOM}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} ८ गडी राखून विजयी |} ===स्वित्झर्लंड महिला संघाचा बेल्जियम दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा बेल्जियम दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका – महिला मदिना चषक |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483808.html मटी२०आ २३१३] || २८ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483809.html मटी२०आ २३१६] || २८ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483810.html मटी२०आ २३१९] || २९ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483811.html मटी२०आ २३२२] || २९ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ८० धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष मदिना चषक=== {{main|२०२५ पुरुष मदिना चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/mdina-cup-2025-1485340/points-table-standings |title=Mdina Cup - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=31 May 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=POR |team2=BEL |team3=MLT |win_BEL=2|loss_BEL=2|nr_BEL=0|rs_BEL=552|or_BEL=73.1|rc_BEL=450|ob_BEL=70 |win_MLT=0|loss_MLT=4|nr_MLT=0|rs_MLT=434|or_MLT=80|rc_MLT=545|ob_MLT=62.2 |win_POR=4|loss_POR=0|nr_POR=0|rs_POR=526|or_POR=59.1|rc_POR=517|ob_POR=80 |name_BEL={{cr|BEL}} |name_MLT={{cr|MLT}} |name_POR={{cr|POR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485346.html टी२०आ ३१९१] || ३० मे || {{cr|BEL}} || {{cr|MLT}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|BEL}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485345.html टी२०आ ३१९२] || ३० मे || {{cr|MLT}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485343.html टी२०आ ३१९५] || ३० मे || {{cr|BEL}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485348.html टी२०आ ३१९६] || ३१ मे || {{cr|BEL}} || {{cr|MLT}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|BEL}} १०३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485347.html टी२०आ ३१९८] || ३१ मे || {{cr|MLT}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485344.html टी२०आ ३२००] || ३१ मे || {{cr|BEL}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486224.html टी२०आ ३२०२] || १ जून || {{cr|BEL}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|BEL}} ४४ धावांनी विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा ऑस्ट्रिया दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483788.html टी२०आ ३१९३] || ३० मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} २९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483789.html टी२०आ ३१९७] || ३१ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} १७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486784.html टी२०आ ३१९९] || ३१ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|SUI}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486785.html टी२०आ ३२०१] || १ जून || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} १७ धावांनी विजयी |} ==जून== ===२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी=== {{main|२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-pentangular-series-in-japan-2025-1485391/points-table-standings |title=Women's T20 Pentangular Series (in Japan) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=7 June 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=HK |team2=JPN |team3=CHN |team4=PHI |team5=MNG |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=1|rs_CHN=154|or_CHN=42.3|rc_CHN=176|ob_CHN=60 |win_HK=2|loss_HK=0|nr_HK=2|rs_HK=161|or_HK=20.5|rc_HK=141|ob_HK=29 |win_JPN=2|loss_JPN=1|nr_JPN=1|rs_JPN=244|or_JPN=49|rc_JPN=180|ob_JPN=49 |win_MNG=0|loss_MNG=3|nr_MNG=1|rs_MNG=155|or_MNG=60|rc_MNG=275|ob_MNG=40 |win_PHI=1|loss_PHI=2|nr_PHI=1|rs_PHI=241|or_PHI=60|rc_PHI=183|ob_PHI=54.2 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_JPN={{crw|JPN}} |name_MNG={{crw|MNG}} |name_PHI={{crw|PHI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485404.html मटी२०आ २३२३अ] || ३ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|MNG}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485405.html मटी२०आ २३२३ब] || ३ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485406.html मटी२०आ २३२७] || ४ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|HK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|HK}} १९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485407.html मटी२०आ २३२८] || ४ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485408.html मटी२०आ २३३२अ] || ५ जून || {{crw|HK}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485409.html मटी२०आ २३३३] || ५ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|MNG}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|CHN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485410.html मटी२०आ २३३७] || ६ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|CHN}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|JPN}} २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485411.html मटी२०आ २३३८] || ६ जून || {{crw|MNG}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|PHI}} ११८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485412.html मटी२०आ २३४२] || ७ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|JPN}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485413.html मटी२०आ २३४३] || ७ जून || {{crw|HK}} || {{crw|MNG}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|HK}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485414.html मटी२०आ २३४७] || ८ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|CHN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485415.html मटी२०आ २३४८] || ८ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|HK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|JPN}} २२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | चौथ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489041.html मटी२०आ २३४९] || ८ जून || {{crw|MNG}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान २, सानो || {{crw|PHI}} ९ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा=== {{main|२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/kwibuka-women-s-twenty20-tournament-2025-1487668/points-table-standings |title=Kwibuka Women's Twenty20 Tournament - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=RWA |team2=UGA |team3=ZIM |team4=TAN |team5=NGA |team6=BRA |team7=MWI |team8=SLE |team9=CMR |win_BRA=4|loss_BRA=4|nr_BRA=0|rs_BRA=736|or_BRA=142.3|rc_BRA=687|ob_BRA=133.2 |win_CMR=1|loss_CMR=7|nr_CMR=0|rs_CMR=483|or_CMR=149|rc_CMR=910|ob_CMR=126.5 |win_MWI=1|loss_MWI=7|nr_MWI=0|rs_MWI=574|or_MWI=142|rc_MWI=760|ob_MWI=141.1 |win_NGA=5|loss_NGA=3|nr_NGA=0|rs_NGA=666|or_NGA=141|rc_NGA=593|ob_NGA=141 |win_RWA=7|loss_RWA=1|nr_RWA=0|rs_RWA=896|or_RWA=157.2|rc_RWA=652|ob_RWA=151.2 |win_SLE=1|loss_SLE=7|nr_SLE=0|rs_SLE=581|or_SLE=155.2|rc_SLE=806|ob_SLE=134.2 |win_TAN=5|loss_TAN=3|nr_TAN=0|rs_TAN=764|or_TAN=119.3|rc_TAN=552|ob_TAN=138.2 |win_UGA=6|loss_UGA=2|nr_UGA=0|rs_UGA=652|or_UGA=121.5|rc_UGA=580|ob_UGA=158.4 |win_ZIM=6|loss_ZIM=2|nr_ZIM=0|rs_ZIM=921|or_ZIM=145.1|rc_ZIM=733|ob_ZIM=148.4 |name_BRA={{crw|BRA}} |name_CMR={{crw|CMR}} |name_MWI={{crw|MWI}} |name_NGA={{crw|NGA}} |name_RWA={{crw|RWA}} |name_SLE={{crw|SLE}} |name_TAN={{crw|TAN}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_ZIM={{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487693.html मटी२०आ २३२४] || ३ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|CMR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ९१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487694.html दुसरा सामना] || ३ जून || {{crw|NGA}} || {{flagdeco|ZIM}} [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे अकरा]] || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487695.html मटी२०आ २३२५] || ३ जून || {{crw|SLE}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} १०५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487696.html मटी२०आ २३२६] || ३ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487697.html मटी२०आ २३२९] || ४ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487698.html मटी२०आ २३३०] || ४ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487699.html मटी२०आ २३३१] || ४ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ५ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487700.html मटी२०आ २३३२] || ४ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487701.html नववा सामना] || ५ जून || {{crw|UGA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487702.html मटी२०आ २३३४] || ५ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|CMR}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487703.html मटी२०आ २३३५] || ५ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487704.html मटी२०आ २३३६] || ५ जून || {{crw|NGA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487705.html तेरावा सामना] || ६ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487706.html मटी२०आ २३३९] || ६ जून || {{crw|SLE}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487707.html मटी२०आ २३४०] || ६ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|MWI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487708.html मटी२०आ २३४१] || ६ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487709.html मटी२०आ २३४४] || ७ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487710.html मटी२०आ २३४५] || ७ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|SLE}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487711.html एकोणिसावा सामना] || ७ जून || {{crw|TAN}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ९ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487712.html मटी२०आ २३४६] || ७ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ३८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487713.html मटी२०आ २३५०] || ८ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} ५० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487714.html मटी२०आ २३५१] || ८ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487715.html मटी२०आ २३५२] || ८ जून || {{crw|NGA}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487716.html चोविसावा सामना] || ८ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487717.html मटी२०आ २३५४] || १० जून || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} २० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487718.html मटी२०आ २३५५] || १० जून || {{crw|MWI}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ४६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487719.html सत्ताविसावा सामना] || १० जून || {{crw|CMR}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487720.html मटी२०आ २३५६] || १० जून || {{crw|RWA}} || {{crw|BRA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487721.html मटी२०आ २३५७] || ११ जून || {{crw|NGA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487722.html मटी२०आ २३५८] || ११ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487723.html मटी२०आ २३६१] || ११ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|CMR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ११२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487724.html बत्तिसावा सामना] || ११ जून || {{crw|SLE}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487725.html मटी२०आ २३६३] || १२ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ११९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487726.html मटी२०आ २३६४] || १२ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487727.html पस्तिसावा सामना] || १२ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487728.html मटी२०आ २३६७] || १२ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487729.html मटी२०आ २३६९] || १३ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487730.html दुसरा उपांत्य सामना] || १३ जून || {{crw|UGA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} १ धावेने विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487731.html मटी२०आ २३७३] || १४ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} २० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487732.html अंतिम सामना] || १४ जून || {{crw|TAN}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ३२ धावांनी विजयी |} ===गर्न्सीचा जर्सी दौरा=== {{main|२०२५ टी२०आ आंतर-द्वीपीय मालिका#पुरुष मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आंतर-द्वीपीय – टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487813.html टी२०आ ३२०४] || ६ जून || [[ग्रेनव्हिल क्रिकेट मैदान]], [[सेंट सेव्हियर, जर्सी|सेंट सेव्हियर]] || {{cr|GUE}} १३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487814.html टी२०आ ३२०७] || ७ जून || [[ग्रेनव्हिल क्रिकेट मैदान]], [[सेंट सेव्हियर, जर्सी|सेंट सेव्हियर]] || {{cr|JER}} ७ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487815.html टी२०आ ३२०९] || ७ जून || [[ग्रेनव्हिल क्रिकेट मैदान]], [[सेंट सेव्हियर, जर्सी|सेंट सेव्हियर]] || {{cr|JER}} ३ धावांनी विजयी |} ===स्लोव्हेनियाचा सर्बिया दौरा=== {{main|स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा सर्बिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका (अ‍ॅड्रिया चषक) |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486789.html टी२०आ ३२०६] || ७ जून || लिसिच्जी जाराक क्रिकेट मैदान, [[बेलग्रेड]] || {{cr|SRB}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486790.html टी२०आ ३२०८] || ७ जून || लिसिच्जी जाराक क्रिकेट मैदान, [[बेलग्रेड]] || {{cr|SRB}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486791.html टी२०आ ३२११] || ८ जून || लिसिच्जी जाराक क्रिकेट मैदान, [[बेलग्रेड]] || {{cr|SRB}} २४ धावांनी विजयी |} ===अमेरिका महिला संघाचा नेदरलँड्स दौरा=== {{main|अमेरिका महिला क्रिकेट संघाचा नेदरलँड्स दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487651.html मटी२०आ २३४५अ] || ७ जून || [[व्हीआरए क्रिकेट मैदान]], [[आम्स्टेलव्हीन]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487652.html मटी२०आ २३५३] || ९–१० जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487653.html मटी२०आ २३६०] || ११ जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} ५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487654.html मटी२०आ २३६६] || १२ जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487655.html मटी२०आ २३७१] || १३ जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} ७५ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक=== {{main|२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/central-europe-cup-2025-1483727/points-table-standings |title=Central Europe Cup - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=10 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=NOR |team3=CZE |win_AUT=3|loss_AUT=1|nr_AUT=0|rs_AUT=633|or_AUT=65.3|rc_AUT=484|ob_AUT=80 |win_CZE=0|loss_CZE=4|nr_CZE=0|rs_CZE=411|or_CZE=73|rc_CZE=654|ob_CZE=64.4 |win_NOR=3|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=621|or_NOR=73|rc_NOR=527|ob_NOR=66.5 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_CZE={{cr|CZE}} |name_NOR={{cr|NOR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483731.html टी२०आ ३२१०] || ८ जून || {{cr|CZE}} || {{cr|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|AUT}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483732.html टी२०आ ३२१२] || ८ जून || {{cr|CZE}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|NOR}} ३७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483733.html टी२०आ ३२१४] || ९ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|NOR}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483734.html टी२०आ ३२१५] || ९ जून || {{cr|CZE}} || {{cr|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|AUT}} १६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483735.html टी२०आ ३२१६] || १० जून || {{cr|CZE}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|NOR}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483736.html टी२०आ ३२१७] || १० जून || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|AUT}} ९ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा=== {{main|कंबोडिया क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488319.html टी२०आ ३२१९] || ११ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488320.html टी२०आ ३२२१] || १२ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488321.html टी२०आ ३२२२] || १२ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488322.html टी२०आ ३२२८] || १४ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488323.html टी२०आ ३२२९] || १४ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488324.html टी२०आ ३२३४] || १५ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488325.html टी२०आ ३२३५] || १५ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490239.html टी२०आ ३२४२] || १६ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला मध्य युरोप चषक=== {{main|२०२५ महिला मध्य युरोप चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source= |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=GIB |team3=CZE |win_AUT=4|loss_AUT=0|nr_AUT=0|rs_AUT=398|or_AUT=51.5|rc_AUT=331|ob_AUT=80 |win_CZE=0|loss_CZE=4|nr_CZE=0|rs_CZE=309|or_CZE=80|rc_CZE=438|ob_CZE=51.5 |win_GIB=2|loss_GIB=2|nr_GIB=0|rs_GIB=531|or_GIB=80|rc_GIB=475|ob_GIB=80 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_GIB={{crw|GIB}} |name_CZE={{crw|CZE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483812.html मटी२०आ २३५९] || ११ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|GIB}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483813.html मटी२०आ २३६२] || ११ जून || {{crw|AUT}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487658.html मटी२०आ २३६५] || १२ जून || {{crw|AUT}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} १७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487659.html मटी२०आ २३६८] || १२ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487660.html मटी२०आ २३७०] || १३ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|GIB}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487661.html मटी२०आ २३७२] || १३ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ नो फ्रिल्स टी२०आ मालिका=== {{main|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी#नो फ्रील्स आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका}} <!-- हा राऊंड-रॉबिन प्रकार नसल्यामुळे गुणतालिकेची आवश्यकता नाही. -->{| class="wikitable" ! colspan="6" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489583.html टी२०आ ३२२०] || ११ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489581.html टी२०आ ३२२३] || १२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BAH}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} १०७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489582.html टी२०आ ३२२४] || १२ जून || {{cr|BER}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489584.html टी२०आ ३२२६] || १३ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489585.html टी२०आ ३२२७] || १३ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} १२६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक=== {{main|२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/nordic-t20-cup-2025-1488312/points-table-standings |title=Nordic T20 Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=15 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=DEN |team2=NOR |team3=SWE |team4=FIN |win_DEN=2|loss_DEN=1|nr_DEN=0|rs_DEN=544|or_DEN=60|rc_DEN=406|ob_DEN=57.3 |win_FIN=1|loss_FIN=2|nr_FIN=0|rs_FIN=267|or_FIN=60|rc_FIN=448|ob_FIN=60 |win_NOR=2|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=422|or_NOR=57.3|rc_NOR=429|ob_NOR=60 |win_SWE=1|loss_SWE=2|nr_SWE=0|rs_SWE=458|or_SWE=60|rc_SWE=408|ob_SWE=60 |name_DEN={{cr|DEN}} |name_FIN={{cr|FIN}} |name_NOR={{cr|NOR}} |name_SWE={{cr|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488338.html टी२०आ ३२२५] || १३ जून || {{cr|DEN}} || {{cr|FIN}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|DEN}} १२१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488339.html टी२०आ ३२३०] || १४ जून || {{cr|FIN}} || {{cr|NOR}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|FIN}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488340.html टी२०आ ३२३१] || १४ जून || {{cr|DEN}} || {{cr|SWE}} || कोगे क्रिकेट क्लब, [[कोगे]] || {{cr|DEN}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488341.html टी२०आ ३२३२] || १४ जून || {{cr|DEN}} || {{cr|NOR}} || कोगे क्रिकेट क्लब, [[कोगे]] || {{cr|NOR}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488342.html टी२०आ ३२३३] || १४ जून || {{cr|FIN}} || {{cr|SWE}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|SWE}} ७१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488343.html टी२०आ ३२३६] || १५ जून || {{cr|NOR}} || {{cr|SWE}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|NOR}} २ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स आमंत्रण स्पर्धा=== {{main|२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकेट पीएनजी<ref>{{cite web |url=https://www.cricketpng.org.pg/press-releases/png-lewas-lift-trophy-as-champions-of-the-inaugural-pacificaus-sports-cricket-invitational-2025 |title=PNG Lewas Lift Trophy as Champions of the Inaugural PacificAus Sports Cricket Invitational 2025 |trans-title=पापुआ न्यू गिनी लेवासने पहिल्या पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले |publisher=क्रिकेट पीएनजी |date=२३ जून २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=PNG |team2=AUS |team3=VAN |team4=SAM |win_AUS=5|loss_AUS=1|nr_AUS=0|nrr_AUS=1.422 |win_PNG=5|loss_PNG=1|nr_PNG=0|nrr_PNG=1.646 |win_SAM=0|loss_SAM=5|nr_SAM=1|nrr_SAM=-2.502 |win_VAN=1|loss_VAN=4|nr_VAN=1|nrr_VAN=-1.140 |name_AUS={{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SAM={{crw|SAM}} |name_VAN={{crw|VAN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1437&clubId=34550 पहिला सामना]|| १५ जून || {{crw|PNG}} || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489042.html मटी२०आ २३७४] || १५ जून || {{crw|SAM}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || निकाल नाही |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1441&clubId=34550 तिसरा सामना] || १६ जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ४६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489043.html मटी२०आ २३७५] || १६ जून || {{crw|PNG}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489044.html मटी२०आ २३७६] || १७ जून || {{crw|PNG}} || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1446&clubId=34550 सहावा सामना] || १७ जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ६ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1448&clubId=34550 सातवा सामना] || १९ जून || {{crw|PNG}} || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489045.html मटी२०आ २३७७] || १९ जून || {{crw|SAM}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|VAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489046.html मटी२०आ २३७८] || २० जून || {{crw|PNG}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ३१ धावांनी विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1451&clubId=34550 दहावा सामना] || २० जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ७ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1452&clubId=34550 अकरावा सामना] || २१ जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489047.html मटी२०आ २३८०] || २१ जून || {{crw|PNG}} || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ९४ धावांनी विजयी |} ===डेन्मार्कमध्ये फिनलंड विरुद्ध नॉर्वे=== {{main|फिनलंड क्रिकेट संघाचा नॉर्वे दौरा (डेन्मार्कमध्ये), २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ सामना |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488344.html टी२०आ ३२३७] || १५ जून || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|FIN}} २२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ स्कॉटलंड टी२०आ तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका#टी२०आ मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-tri-series-2025-1485935/points-table-standings |title=Scotland Tri-Series Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=20 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SCO |team2=NEP |team3=NED |win_NEP=2|loss_NEP=2|nr_NEP=0|nrr_NEP=-0.291 |win_NED=2|loss_NED=2|nr_NED=0|nrr_NED=-0.385 |win_SCO=2|loss_SCO=2|nr_SCO=0|nrr_SCO=0.672 |name_NED={{cr|NED}} |name_NEP={{cr|NEP}} |name_SCO={{cr|SCO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485938.html टी२०आ ३२३९] || १५ जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NED}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|SCO}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485939.html टी२०आ ३२४३] || १६ जून || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || सामना बरोबरीत ({{cr|NED}} तिसऱ्या [[सुपर ओव्हर|सुपर ओव्हरमध्ये]] विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485940.html टी२०आ ३२४६] || १७ जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NEP}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485942.html टी२०आ ३२४७] || १८ जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NED}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NED}} १७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485941.html टी२०आ ३२५०] || १९ जून || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485943.html टी२०आ ३२५३] || २० जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|SCO}} ३४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{main|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-americas-region-final-2025-1488310/points-table-standings |title=ICC Men's T20 World Cup Americas Region Final - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=22 June 2025 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=CAN |team2=BER |team3=CAY |team4=BAH |win_CAN=6 |loss_CAN=0 |nr_CAN=0 |nrr_CAN=4.843 |win_BER=3 |loss_BER=3 |nr_BER=0 |nrr_BER=0.186 |win_CAY=3 |loss_CAY=3 |nr_CAY=0 |nrr_CAY=-0.705 |win_BAH=0 |loss_BAH=6 |nr_BAH=0 |nrr_BAH=-4.234 |name_CAN={{cr|CAN}} |name_BER={{cr|BER}} |name_CAY={{cr|CAY}} |name_BAH={{cr|BAH}} |result1=Q |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषकासाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488326.html टी२०आ ३२४०] || १५ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ११० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488327.html टी२०आ ३२४१] || १५ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488328.html टी२०आ ३२४४] || १६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ५० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488329.html टी२०आ ३२४५] || १६ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488330.html टी२०आ ३२४८] || १८ जून || {{cr|BER}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488331.html टी२०आ ३२४९] || १८ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BAH}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488332.html टी२०आ ३२५१] || १९ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488333.html टी२०आ ३२५२] || १९ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488334.html टी२०आ ३२५८] || २१ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BAH}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488335.html टी२०आ ३२५९] || २१ जून || {{cr|BER}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488336.html टी२०आ ३२६२] || २२ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488337.html टी२०आ ३२६३] || २२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ६ गडी राखून विजयी |} ===स्लोव्हेनियाचा हंगेरी दौरा=== {{main|स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा हंगेरी दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486786.html टी२०आ ३२५४] || २१ जून || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} १२२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486787.html टी२०आ ३२५६] || २१ जून || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486788.html टी२०आ ३२६०] || २२ जून || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ९ गडी राखून विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा लक्झेंबर्ग दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा लक्झेंबर्ग दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487631.html टी२०आ ३२५५] || २१ जून || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{cr|SUI}} ५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487632.html टी२०आ ३२५७] || २१ जून || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{cr|SUI}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487633.html टी२०आ ३२६१] || २२ जून || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{cr|LUX}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक=== {{main|२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक}} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="cont">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/continental-cup-2025-1490863/points-table-standings |title=Continental Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=27 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=ROM |team2=AUT |team3=HUN |win_AUT=1|loss_AUT=1|nr_AUT=0|rs_AUT=280|or_AUT=31.2|rc_AUT=280|ob_AUT=29.4 |win_HUN=0|loss_HUN=2|nr_HUN=0|rs_HUN=333|or_HUN=40|rc_HUN=343|ob_HUN=23.2 |win_ROM=2|loss_ROM=0|nr_ROM=0|rs_ROM=247|or_ROM=21.4|rc_ROM=237|ob_ROM=40 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_HUN={{cr|HUN}} |name_ROM={{cr|ROM}} }} {{col-2}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="cont" /> |show_tie=no |update=complete |team1=BEL |team2=MLT |team3=FRA |win_BEL=2|loss_BEL=0|nr_BEL=0|rs_BEL=377|or_BEL=40|rc_BEL=296|ob_BEL=40 |win_FRA=0|loss_FRA=2|nr_FRA=0|rs_FRA=267|or_FRA=40|rc_FRA=284|ob_FRA=33.4 |win_MLT=1|loss_MLT=1|nr_MLT=0|rs_MLT=240|or_MLT=33.4|rc_MLT=304|ob_MLT=40 |name_BEL={{cr|BEL}} |name_FRA={{cr|FRA}} |name_MLT={{cr|MLT}} }} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490882.html टी२०आ ३२६४] || २६ जून || {{cr|FRA}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|MLT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490883.html टी२०आ ३२६५] || २६ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|AUT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490884.html टी२०आ ३२६६] || २६ जून || {{cr|BEL}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} ६५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490885.html टी२०आ ३२६७] || २७ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|HUN}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490886.html टी२०आ ३२६८] || २७ जून || {{cr|BEL}} || {{cr|FRA}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490887.html टी२०आ ३२६९] || २७ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|HUN}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490888.html टी२०आ ३२७०] || २८ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|BEL}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490889.html टी२०आ ३२७१] || २८ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|MLT}} १३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490891.html टी२०आ ३२७२] || २९ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|BEL}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} ६३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490892.html टी२०आ ३२७३] || २९ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|MLT}} ४७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490890.html टी२०आ ३२७४] || २९ जून || {{cr|FRA}} || {{cr|HUN}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|HUN}} ५२ धावांनी विजयी |} ==जुलै== ===इंडोनेशिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा=== {{main|इंडोनेशिया महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका (इंडो-सिंगा मैत्री चषक) |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490225.html मटी२०आ २३८५] || २ जुलै || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490226.html मटी२०आ २३८६] || ३ जुलै || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490227.html मटी२०आ २३८८] || ५ जुलै || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|IDN}} १८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{main|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/19287/season/2025 |title=ICC Men's T20 World Cup Europe Region Final Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=NED |team2=ITA |team3=JER |team4=SCO |team5=GUE |win_NED=3 |loss_NED=1 |nr_NED=0 |nrr_NED=1.281 |win_ITA=2 |loss_ITA=1 |nr_ITA=1 |nrr_ITA=0.612 |win_JER=2 |loss_JER=1 |nr_JER=1 |nrr_JER=0.306 |win_SCO=1 |loss_SCO=2 |nr_SCO=1 |nrr_SCO=-0.117 |win_GUE=0 |loss_GUE=3 |nr_GUE=1 |nrr_GUE=-2.517 |name_NED={{cr|NED}} |name_ITA={{cr|ITA}} |name_JER={{cr|JER}} |name_SCO={{cr|SCO}} |name_GUE={{cr|GUE}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषकासाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490471.html टी२०आ ३२७५] || ५ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|JER}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490472.html टी२०आ ३२७७] || ५ जुलै || {{cr|GUE}} || {{cr|ITA}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|ITA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490473.html टी२०आ ३२७९अ] || ६ जुलै || {{cr|GUE}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490474.html टी२०आ ३२८०अ] || ६ जुलै || {{cr|ITA}} || {{cr|JER}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490475.html टी२०आ ३२८६] || ८ जुलै || {{cr|GUE}} || {{cr|JER}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|JER}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490476.html टी२०आ ३२८८] || ८ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|SCO}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490477.html टी२०आ ३२९१] || ९ जुलै || {{cr|ITA}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|ITA}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490478.html टी२०आ ३२९२] || ९ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|GUE}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|NED}} ७३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490479.html टी२०आ ३३०१] || ११ जुलै || {{cr|JER}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|JER}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490480.html टी२०आ ३३०३] || ११ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|ITA}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|NED}} ९ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ मलावी चार राष्ट्र टी२० चषक=== {{main|२०२५ मलावी चौरंगी टी२० चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-malawi-2025-1492875/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Malawi) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 July 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=BHR |team2=TAN |team3=GER |team4=MWI |win_BHR=4|loss_BHR=1|nr_BHR=1|rs_BHR=760|or_BHR=77.5|rc_BHR=711|ob_BHR=99.2 |win_GER=2|loss_GER=3|nr_GER=1|rs_GER=741|or_GER=94.4|rc_GER=798|ob_GER=96.5 |win_MWI=1|loss_MWI=4|nr_MWI=1|rs_MWI=611|or_MWI=100|rc_MWI=682|ob_MWI=78.1 |win_TAN=3|loss_TAN=2|nr_TAN=1|rs_TAN=842|or_TAN=96.1|rc_TAN=763|ob_TAN=94.2 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_GER={{cr|GER}} |name_MWI={{cr|MWI}} |name_TAN={{cr|TAN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492880.html टी२०आ ३२७६] || ५ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|GER}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492882.html टी२०आ ३२७९] || ६ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} ७२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492881.html टी२०आ ३२८०] || ६ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} ४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492883.html टी२०आ ३२८३] || ७ जुलै || {{cr|GER}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|GER}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492884.html टी२०आ ३२८४] || ७ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|BHR}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492879.html टी२०आ ३२८७] || ८ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492885.html टी२०आ ३२९०अ] || ९ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492886.html टी२०आ ३२९१अ] || ९ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492887.html टी२०आ ३२९६] || १० जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492888.html टी२०आ ३२९८] || १० जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|MWI}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492889.html टी२०आ ३३०७] || १२ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|BHR}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492890.html टी२०आ ३३०९] || १२ जुलै || {{cr|GER}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492891.html टी२०आ ३३१३] || १३ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|GER}} ३७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492892.html टी२०आ ३३१४] || १३ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} १० गडी राखून विजयी |} ===जर्सी महिला संघाचा गर्न्सी दौरा=== {{main|२०२५ टी२०आ आंतर-द्वीपीय मालिका#महिला मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | आंतर-द्वीपीय – मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1493624.html मटी२०आ २३८९] || ५ जुलै || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || {{crw|JER}} ९० धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ===२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/indonesia-tri-nation-t20i-series-2025-1490851/points-table-standings |title=Indonesia Tri-Nation T20I Series - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=PHI |team2=IDN |team3=KOR |win_IDN=4|loss_IDN=4|nr_IDN=0|rs_IDN=1102|or_IDN=138.3|rc_IDN=1064|ob_IDN=149.2 |win_PHI=6|loss_PHI=2|nr_PHI=0|rs_PHI=1273|or_PHI=140.1|rc_PHI=1101|ob_PHI=160 |win_KOR=2|loss_KOR=6|nr_KOR=0|rs_KOR=946|or_KOR=159.2|rc_KOR=1156|ob_KOR=128.4 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_PHI={{cr|PHI}} |name_KOR={{cr|KOR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490870.html टी२०आ ३२७८] || ६ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490871.html टी२०आ ३२८१] || ७ जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490872.html टी२०आ ३२८२] || ७ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490873.html टी२०आ ३२८५] || ८ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490874.html टी२०आ ३२८९] || ९ जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|KOR}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490875.html टी२०आ ३२९०] || ९ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490876.html टी२०आ ३२९३] || १० जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490877.html टी२०आ ३२९४] || १० जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ११२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490878.html टी२०आ ३३०४] || १२ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|KOR}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490879.html टी२०आ ३३०५] || १२ जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ८५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490880.html टी२०आ ३३१०] || १३ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490881.html टी२०आ ३३११] || १३ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-bulgaria-2025-1490847/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Bulgaria) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=8 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=TUR |team2=GRE |team3=SRB |team4=BUL |win_BUL=0|loss_BUL=3|nr_BUL=0|rs_BUL=300|or_BUL=60|rc_BUL=511|ob_BUL=55.3 |win_GRE=2|loss_GRE=1|nr_GRE=0|rs_GRE=415|or_GRE=59.3|rc_GRE=372|ob_GRE=60 |win_SRB=1|loss_SRB=2|nr_SRB=0|rs_SRB=353|or_SRB=55.3|rc_SRB=416|ob_SRB=59.3 |win_TUR=3|loss_TUR=0|nr_TUR=0|rs_TUR=519|or_TUR=60|rc_TUR=288|ob_TUR=60 |name_BUL={{crw|BUL}} |name_GRE={{crw|GRE}} |name_SRB={{crw|SRB}} |name_TUR={{crw|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490854.html मटी२०आ २३९०] || ७ जुलै || {{crw|GRE}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490855.html मटी२०आ २३९१] || ७ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|SRB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|SRB}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490856.html मटी२०आ २३९२] || ७ जुलै || {{crw|SRB}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490857.html मटी२०आ २३९३] || ८ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|GRE}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|GRE}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490858.html मटी२०आ २३९४] || ८ जुलै || {{crw|GRE}} || {{crw|SRB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|GRE}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490859.html मटी२०आ २३९५] || ८ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} १६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490860.html मटी२०आ २३९६] || ९ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|SRB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|SRB}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490861.html मटी२०आ २३९७] || ९ जुलै || {{crw|GRE}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} १० धावांनी विजयी |} ===२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bulgaria-tri-nation-t20i-series-2025-1491601/points-table-standings |title=Bulgaria Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=GIB |team2=BUL |team3=TUR |win_BUL=2|loss_BUL=2|nr_BUL=0|rs_BUL=839|or_BUL=69.1|rc_BUL=897|ob_BUL=78.4 |win_GIB=3|loss_GIB=1|nr_GIB=0|rs_GIB=816|or_GIB=74|rc_GIB=803|ob_GIB=74.2 |win_TUR=1|loss_TUR=3|nr_TUR=0|rs_TUR=774|or_TUR=80|rc_TUR=729|ob_TUR=70.1 |name_BUL={{cr|BUL}} |name_GIB={{cr|GIB}} |name_TUR={{cr|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491604.html टी२०आ ३२९५] || १० जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|GIB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|GIB}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491605.html टी२०आ ३२९७] || १० जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491606.html टी२०आ ३३००] || ११ जुलै || {{cr|GIB}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|GIB}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491607.html टी२०आ ३३०२] || ११ जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|GIB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|BUL}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491608.html टी२०आ ३३०६] || १२ जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|TUR}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491609.html टी२०आ ३३०८] || १२ जुलै || {{cr|GIB}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|GIB}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491610.html टी२०आ ३३१२] || १३ जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|GIB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका=== {{main|२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/pearl-of-africa-t20i-series-2025-1494081/points-table-standings |title=Pearl of Africa T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=27 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete (नामिबिया अ संघाचे सामने गुणतालिकेत समाविष्ट नाहीत) |team1=UGA |team2=UAE |team3=KEN |team4=NGA |win_KEN=2|loss_KEN=4|nr_KEN=0|rs_KEN=696|or_KEN=115.1|rc_KEN=745|ob_KEN=108 |win_NGA=0|loss_NGA=6|nr_NGA=0|rs_NGA=541|or_NGA=114|rc_NGA=733|ob_NGA=98 |win_UGA=6|loss_UGA=0|nr_UGA=0|rs_UGA=887|or_UGA=116.1|rc_UGA=729|ob_UGA=118 |win_UAE=4|loss_UAE=2|nr_UAE=0|rs_UAE=744|or_UAE=98.4|rc_UAE=661|ob_UAE=120 |name_KEN={{cr|KEN}} |name_NGA={{cr|NGA}} |name_UGA={{cr|UGA}} |name_UAE={{cr|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494106.html पहिला सामना] || १७ जुलै || {{flagdeco|UGA}} [[युगांडा क्रिकेट संघ|युगांडा अ]] || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|NAM|name=नामिबिया अ}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494115.html टी२०आ ३३१९] || १७ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} २० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494116.html टी२०आ ३३२२] || १८ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ७७ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494105.html टी२०आ ३३२३] || १८ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494117.html पाचवा सामना] || १९ जुलै || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|NAM|name=नामिबिया अ}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494108.html टी२०आ ३३३०] || १९ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494118.html टी२०आ ३३४०] || २१ जुलै || {{cr|NGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494103.html टी२०आ ३३४१] || २१ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|KEN}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494107.html नववा सामना] || २२ जुलै || {{cr|KEN}} || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} ३ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494583.html टी२०आ ३३४६] || २२ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494110.html टी२०आ ३३५४] || २३ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494109.html बारावा सामना] || २३ जुलै || {{flagdeco|UGA}} [[युगांडा क्रिकेट संघ|युगांडा अ]] || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA|name=युगांडा अ}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494114.html टी२०आ ३३६३] || २५ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|KEN}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494104.html चौदावा सामना] || २५ जुलै || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|NGA}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494113.html टी२०आ ३३७२] || २६ जुलै || {{cr|NGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494112.html सोळावा सामना] || २६ जुलै || {{cr|KEN}} || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494584.html टी२०आ ३३८०] || २७ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494111.html टी२०आ ३३८२] || २७ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ८ धावांनी विजयी |} ===२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी=== {{main|२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-pacific-cricket-champions-trophy-2025-1494077/points-table-standings |title=Asia Pacific Cricket Champions Trophy 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=24 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=HK |team3=SIN |team4=SAM |win_HK=4|loss_HK=2|nr_HK=0|rs_HK=1031|or_HK=119.4|rc_HK=875|ob_HK=113 |win_MAS=6|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=915|or_MAS=90.1|rc_MAS=837|ob_MAS=120 |win_SAM=0|loss_SAM=6|nr_SAM=0|rs_SAM=790|or_SAM=120|rc_SAM=906|ob_SAM=105.5 |win_SIN=2|loss_SIN=4|nr_SIN=0|rs_SIN=820|or_SIN=118.4|rc_SIN=938|ob_SIN=109.4 |name_HK={{cr|HK}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_SAM={{cr|SAM}} |name_SIN={{cr|SIN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494090.html टी२०आ ३३२०] || १८ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494091.html टी२०आ ३३२१] || १८ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|SIN}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494092.html टी२०आ ३३२७] || १९ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494093.html टी२०आ ३३२८] || १९ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494094.html टी२०आ ३३३३] || २० जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|HK}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494095.html टी२०आ ३३३४] || २० जुलै || {{cr|MAS}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494096.html टी२०आ ३३४३] || २२ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494097.html टी२०आ ३३४४] || २२ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|SIN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494098.html टी२०आ ३३५२] || २३ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494099.html टी२०आ ३३५३] || २३ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494100.html टी२०आ ३३५८] || २४ जुलै || {{cr|MAS}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494101.html टी२०आ ३३५९] || २४ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|HK}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ५२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494102.html टी२०आ ३३७०] || २६ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} १० गडी राखून विजयी |} ===२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/rwanda-tri-nation-t20i-series-2025-1495448/points-table-standings |title=Rwanda Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=26 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=BHR |team2=MWI |team3=RWA |win_BHR=8|loss_BHR=0|nr_BHR=0|rs_BHR=1151|or_BHR=143.1|rc_BHR=870|ob_BHR=160 |win_MWI=2|loss_MWI=6|nr_MWI=0|rs_MWI=1015|or_MWI=156.5|rc_MWI=1067|ob_MWI=143.3 |win_RWA=2|loss_RWA=6|nr_RWA=0|rs_RWA=896|or_RWA=155.5|rc_RWA=1125|ob_RWA=152.2 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_MWI={{cr|MWI}} |name_RWA={{cr|RWA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495453.html टी२०आ ३३२५] || १८ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495454.html टी२०आ ३३२९] || १९ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495455.html टी२०आ ३३३१] || १९ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495456.html टी२०आ ३३३५] || २० जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495457.html टी२०आ ३३३७] || २० जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495458.html टी२०आ ३३४५] || २२ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|RWA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495459.html टी२०आ ३३४८] || २२ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ११२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495460.html टी२०आ ३३५५] || २३ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|MWI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495461.html टी२०आ ३३५६] || २३ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495462.html टी२०आ ३३६४] || २५ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495463.html टी२०आ ३३६६] || २५ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495464.html टी२०आ ३३७५] || २६ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|MWI}} ९ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495465.html टी२०आ ३३८३] || २७ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ९४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/finland-women-s-t20i-tri-series-2025-1494571/points-table-standings |title=Finland Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=20 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SUI |team2=FIN |team3=EST |win_EST=1|loss_EST=3|nr_EST=0|rs_EST=429|or_EST=80|rc_EST=477|ob_EST=74.2 |win_FIN=1|loss_FIN=3|nr_FIN=0|rs_FIN=411|or_FIN=75.1|rc_FIN=444|ob_FIN=71.1 |win_SUI=4|loss_SUI=0|nr_SUI=0|rs_SUI=510|or_SUI=72.2|rc_SUI=429|ob_SUI=80 |name_EST={{crw|EST}} |name_FIN={{crw|FIN}} |name_SUI={{crw|SUI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494575.html मटी२०आ २४००] || १८ जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494576.html मटी२०आ २४०१] || १८ जुलै || {{crw|EST}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494577.html मटी२०आ २४०२] || १९ जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|EST}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|FIN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494578.html मटी२०आ २४०३] || १९ जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494579.html मटी२०आ २४०४] || १९ जुलै || {{crw|EST}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ७६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494580.html मटी२०आ २४०५] || २० जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|EST}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|EST}} ३३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494581.html मटी२०आ २४०८] || २० जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} १० गडी राखून विजयी |} ===सौदी अरेबियाचा कतार दौरा=== {{main|सौदी अरेबिया क्रिकेट संघाचा कतार दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494765.html टी२०आ ३३२६] || १८ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494766.html टी२०आ ३३३२] || १९ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|SAU}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494767.html टी२०आ ३३४२] || २१ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494768.html टी२०आ ३३५०] || २२ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ३२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494769.html टी२०आ ३३५७] || २३ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{cr|SAU}} [[सुपर ओव्हर|सुपर ओव्हरमध्ये]] विजयी) |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग दोन=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन}} ====गट अ गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv2">{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/22553/season/2025 |title=ICC Women's T20 World Cup Africa Region Division Two Qualifier Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=RWA |team2=MWI |team3=CMR |team4=LES |win_RWA=3 |loss_RWA=0 |nr_RWA=0 |nrr_RWA=4.915 |win_MWI=2 |loss_MWI=1 |nr_MWI=0 |nrr_MWI=1.283 |win_CMR=1 |loss_CMR=2 |nr_CMR=0 |nrr_CMR=-0.875 |win_LES=0 |loss_LES=3 |nr_LES=0 |nrr_LES=-4.591 |name_RWA={{crw|RWA}} |name_MWI={{crw|MWI}} |name_CMR={{crw|CMR}} |name_LES={{crw|LES}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} ====गट ब गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv2" /> |show_tie=no |update=complete |team1=SLE |team2=BOT |team3=MOZ |team4=ESW |win_SLE=3 |loss_SLE=0 |nr_SLE=0 |nrr_SLE=4.587 |win_BOT=2 |loss_BOT=1 |nr_BOT=0 |nrr_BOT=2.837 |win_MOZ=1 |loss_MOZ=2 |nr_MOZ=0 |nrr_MOZ=-1.026 |win_ESW=0 |loss_ESW=3 |nr_ESW=0 |nrr_ESW=-5.800 |name_SLE={{crw|SLE}} |name_BOT={{crw|BOT}} |name_MOZ={{crw|MOZ}} |name_ESW={{crw|ESW}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | गट फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494124.html मटी२०आ २४०६] || २० जुलै || {{crw|LES}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494125.html मटी२०आ २४०७] || २० जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} १११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494126.html मटी२०आ २४०९] || २० जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|MWI}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MWI}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494127.html मटी२०आ २४१०] || २० जुलै || {{crw|MOZ}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494128.html मटी२०आ २४१२] || २१ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494129.html मटी२०आ २४१३] || २१ जुलै || {{crw|MWI}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} ६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494130.html मटी२०आ २४१४] || २१ जुलै || {{crw|ESW}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} १४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494131.html मटी२०आ २४१५] || २१ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|LES}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|CMR}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494132.html मटी२०आ २४१७] || २३ जुलै || {{crw|LES}} || {{crw|MWI}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MWI}} १०६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494133.html मटी२०आ २४१८] || २३ जुलै || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494134.html मटी२०आ २४१९] || २३ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494135.html मटी२०आ २४२०] || २३ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} १० गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीच्या सामन्याचे उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494136.html मटी२०आ २४२३] || २४ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|CMR}} १४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494138.html मटी२०आ २४२४] || २४ जुलै || {{crw|LES}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ३ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494137.html मटी२०आ २४२२] || २४ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494139.html मटी२०आ २४२५] || २४ जुलै || {{crw|MWI}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494140.html मटी२०आ २४२६] || २६ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|MWI}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ६५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | सातव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494141.html मटी२०आ २४२७] || २६ जुलै || {{crw|ESW}} || {{crw|LES}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|LES}} ४८ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494142.html मटी२०आ २४२८] || २६ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|CMR}} २ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494143.html मटी२०आ २४२९] || २६ जुलै || {{crw|RWA}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} ५१ धावांनी विजयी |} ===२०२५ बुडापेस्ट चषक=== {{main|२०२५ बुडापेस्ट चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/budapest-cup-2025-1495649/points-table-standings |title=Budapest Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=26 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=ROM |team3=HUN |team4=LUX |win_AUT=3|loss_AUT=0|nr_AUT=0|rs_AUT=543|or_AUT=51.5|rc_AUT=475|ob_AUT=60 |win_HUN=1|loss_HUN=2|nr_HUN=0|rs_HUN=409|or_HUN=60|rc_HUN=341|ob_HUN=46 |win_LUX=0|loss_LUX=3|nr_LUX=0|rs_LUX=390|or_LUX=60|rc_LUX=571|ob_LUX=60 |win_ROM=2|loss_ROM=1|nr_ROM=0|rs_ROM=400|or_ROM=48|rc_ROM=355|ob_ROM=53.5 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_HUN={{cr|HUN}} |name_LUX={{cr|LUX}} |name_ROM={{cr|ROM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495654.html टी२०आ ३३६२] || २५ जुलै || {{cr|AUT}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495655.html टी२०आ ३३६५] || २५ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|ROM}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495656.html टी२०आ ३३६८] || २५ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|LUX}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495657.html टी२०आ ३३७१] || २६ जुलै || {{cr|LUX}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|ROM}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495658.html टी२०आ ३३७३] || २६ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|AUT}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495659.html टी२०आ ३३७७] || २६ जुलै || {{cr|AUT}} || {{cr|LUX}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|AUT}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495660.html टी२०आ ३३७९] || २७ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|LUX}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ३७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495661.html टी२०आ ३३८१] || २७ जुलै || {{cr|AUT}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || निकाल नाही |} ===फिनलंडचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|फिनलंड क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494770.html टी२०आ ३३६७] || २५ जुलै || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494771.html टी२०आ ३३७६] || २६ जुलै || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494772.html टी२०आ ३३८४] || २७ जुलै || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ बाल्टिक चषक=== {{main|२०२५ बाल्टिक चषक}} <!-- एका सामन्याला टी२०आ दर्जा असल्यामुळे ही स्पर्धा येथे समाविष्ट केली आहे; तो सामना द्विपक्षीय मालिकेतही समाविष्ट असल्याने त्याची पुनरावृत्ती होते. -->{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकहीरोज<ref>{{cite web |url=https://cricheroes.com/tournament/1567872/baltic-cup-2025/point-table |title=Baltic Cup 2025 |work=Cricheroes |access-date=27 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=EST |team2=FIN |team3=LAT |team4=LTU |win_EST=3|loss_EST=0|nr_EST=0|rs_EST=480|or_EST=57|rc_EST=281|ob_EST=60 |win_FIN=2|loss_FIN=1|nr_FIN=0|rs_FIN=418|or_FIN=60|rc_FIN=299|ob_FIN=57 |win_LAT=1|loss_LAT=2|nr_LAT=0|rs_LAT=464|or_LAT=60|rc_LAT=422|ob_LAT=60 |win_LTU=0|loss_LTU=3|nr_LTU=0|rs_LTU=189|or_LTU=60|rc_LTU=549|ob_LTU=60 |name_EST={{cr|EST}} |name_FIN={{cr|FIN}} |name_LAT={{cr|LAT}} |name_LTU={{cr|LTU}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449564/baltic-cup-2025/lithuania-vs-estonia/summary पहिला सामना] || २६ जुलै || {{cr|EST}} || {{cr|LTU}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} १५४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449566/baltic-cup-2025/finland-vs-latvia/summary दुसरा सामना] || २६ जुलै || {{cr|FIN}} || {{cr|LAT}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494771.html टी२०आ ३३७६] || २६ जुलै || {{cr|EST}} || {{cr|FIN}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449570/baltic-cup-2025/lithuania-vs-latvia/summary चौथा सामना] || २६ जुलै || {{cr|LAT}} || {{cr|LTU}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{cr|LAT}} ९० धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449571/baltic-cup-2025/latvia-vs-estonia/summary पाचवा सामना] || २७ जुलै || {{cr|EST}} || {{cr|LAT}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449575/baltic-cup-2025/lithuania-vs-finland/summary सहावा सामना] || २७ जुलै || {{cr|FIN}} || {{cr|LTU}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} ११६ धावांनी विजयी |} ==ऑगस्ट== ===जिब्राल्टर महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|जिब्राल्टर महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496809.html मटी२०आ २४३०] || २ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{crw|EST}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496810.html मटी२०आ २४३१] || २ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{crw|GIB}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496811.html मटी२०आ २४३२] || ३ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{crw|GIB}} ३४ धावांनी विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494773.html टी२०आ ३३८७] || २ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|SUI}} ७२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494774.html टी२०आ ३३८९] || ३ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|SUI}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494775.html टी२०आ ३३९०] || ३ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|SUI}} ४१ धावांनी विजयी |} ===सायप्रसचा क्रोएशिया दौरा=== {{main|सायप्रस क्रिकेट संघाचा क्रोएशिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496828.html टी२०आ ३३९२] || ७ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496829.html टी२०आ ३३९४] || ७ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496830.html टी२०आ ३३९६] || ८ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496831.html टी२०आ ३३९८] || ८ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ५२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ व्हायकिंग चषक=== {{main|२०२५ व्हायकिंग चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/viking-cup-2025-1496812/points-table-standings |title=Viking Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=9 August 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=NOR |team3=SWE |team4=FRA |win_AUT=3|loss_AUT=0|nr_AUT=0|rs_AUT=399|or_AUT=54.3|rc_AUT=385|ob_AUT=60 |win_FRA=0|loss_FRA=3|nr_FRA=0|rs_FRA=406|or_FRA=60|rc_FRA=468|ob_FRA=59.4 |win_NOR=2|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=404|or_NOR=60|rc_NOR=364|ob_NOR=56.4 |win_SWE=1|loss_SWE=2|nr_SWE=0|rs_SWE=454|or_SWE=60|rc_SWE=446|ob_SWE=58.1 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_FRA={{cr|FRA}} |name_NOR={{cr|NOR}} |name_SWE={{cr|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496819.html टी२०आ ३३९३] || ७ ऑगस्ट || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496820.html टी२०आ ३३९५] || ७ ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|FRA}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|SWE}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496822.html टी२०आ ३३९७] || ८ ऑगस्ट || {{cr|FRA}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|NOR}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496821.html टी२०आ ३३९९] || ८ ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|AUT}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496823.html टी२०आ ३४००] || ९ ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|NOR}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496824.html टी२०आ ३४०१] || ९ ऑगस्ट || {{cr|AUT}} || {{cr|FRA}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496825.html टी२०आ ३४०२] || १० ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|FRA}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|FRA}} २ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496826.html टी२०आ ३४०४] || १० ऑगस्ट || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ८ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा=== {{main|कंबोडिया महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका (महिला मैत्री चषक) |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498203.html मटी२०आ २४३६] || १३ ऑगस्ट || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} १२५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498204.html मटी२०आ २४३७] || १४ ऑगस्ट || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498205.html मटी२०आ २४३८] || १६ ऑगस्ट || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} १०२ धावांनी विजयी |} ===पापुआ न्यू गिनीचा गर्न्सी दौरा=== {{main|२०२५ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग अ (जर्सी)#गर्न्सी विरुद्ध पापुआ न्यू गिनी मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ सामना |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498689.html टी२०आ ३४०६] || १४ ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || {{cr|PNG}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=युरोपियन क्रिकेट नेटवर्क<ref>{{cite web |url=https://www.ecn.cricket/series/ecn-norway-t20i-2025-9900/standings |title=ECN Norway T20I Tri-Series, 2025 Standings |work=European Cricket Network |access-date=17 August 2025 }}{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NOR |team2=SWE |team3=HUN |win_HUN=0|loss_HUN=2|nr_HUN=0|rs_HUN=265|or_HUN=40|rc_HUN=376|ob_HUN=40 |win_NOR=2|loss_NOR=0|nr_NOR=0|rs_NOR=309|or_NOR=38.3|rc_NOR=276|ob_NOR=40 |win_SWE=1|loss_SWE=1|nr_SWE=0|rs_SWE=340|or_SWE=40|rc_SWE=262|ob_SWE=38.3 |name_HUN={{cr|HUN}} |name_NOR={{cr|NOR}} |name_SWE={{cr|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496827.html टी२०आ ३४०८] || १७ ऑगस्ट || {{cr|NOR}} || {{cr|SWE}} || स्टुबेरुडमायरा क्रिकेट मैदान, [[ओस्लो]] || {{cr|NOR}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498191.html टी२०आ ३४०९] || १७ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SWE}} || स्टुबेरुडमायरा क्रिकेट मैदान, [[ओस्लो]] || {{cr|SWE}} ७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498192.html टी२०आ ३४१०] || १७ ऑगस्ट || {{cr|NOR}} || {{cr|HUN}} || स्टुबेरुडमायरा क्रिकेट मैदान, [[ओस्लो]] || {{cr|NOR}} ३२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग एक=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग एक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espn.in/cricket/table/series/1498196/season/2025/icc-womens-t20-world-cup-europe-division-1-qualifier |title=ICC Women's T20 World Cup Europe Division 1 Qualifier Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IRE |team2=NED |team3=ITA |team4=GER |win_IRE=6|loss_IRE=0|nr_IRE=0|nrr_IRE=3.309 |win_NED=4|loss_NED=2|nr_NED=0|nrr_NED=2.833 |win_ITA=2|loss_ITA=4|nr_ITA=0|nrr_ITA=-0.906 |win_GER=0|loss_GER=6|nr_GER=0|nrr_GER=-5.611 |name_IRE={{crw|IRE}} |name_NED={{crw|NED}} |name_ITA={{crw|ITA}} |name_GER={{crw|GER}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|२०२६ महिला टी२० विश्वचषक जागतिक पात्रता स्पर्धेसाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498206.html मटी२०आ २४३९] || २० ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498207.html मटी२०आ २४४०] || २० ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498208.html मटी२०आ २४४१] || २१ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498209.html मटी२०आ २४४२] || २१ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|ITA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498210.html मटी२०आ २४४३] || २३ ऑगस्ट || {{crw|IRE}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498211.html मटी२०आ २४४४] || २३ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|GER}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} २०२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498212.html मटी२०आ २४४५] || २४ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} १७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498213.html मटी२०आ २४४६] || २४ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498214.html मटी२०आ २४४७] || २६ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|ITA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498215.html मटी२०आ २४४८] || २६ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498216.html मटी२०आ २४४९] || २७ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|GER}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} ६५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498217.html मटी२०आ २४५०] || २७ ऑगस्ट || {{crw|IRE}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ३३ धावांनी विजयी |} ===चेक प्रजासत्ताकाचा रोमानिया दौरा=== {{main|चेक प्रजासत्ताक क्रिकेट संघाचा रोमेनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499011.html टी२०आ ३४११] || २१ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|CZE}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499012.html टी२०आ ३४१२] || २१ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499013.html टी२०आ ३४१३] || २२ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} २५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499014.html टी२०आ ३४१४] || २२ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|CZE}} ४ गडी राखून विजयी |} ===बेल्जियमचा ऑस्ट्रिया दौरा=== {{main|बेल्जियम क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498696.html टी२०आ ३४१५] || २३ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498697.html टी२०आ ३४१६] || २३ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ३८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498698.html टी२०आ ३४१७] || २४ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498699.html टी२०आ ३४१८] || २४ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पूर्व युरोप चषक=== {{main|२०२५ पूर्व युरोप चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/eastern-europe-cup-2025-1499540/points-table-standings |title=Eastern Europe Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=31 August 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=SRB |team2=HUN |team3=CRO |win_CRO=0|loss_CRO=3|nr_CRO=1|rs_CRO=470|or_CRO=60|rc_CRO=559|ob_CRO=58.3 |win_HUN=1|loss_HUN=2|nr_HUN=1|rs_HUN=396|or_HUN=53.4|rc_HUN=401|ob_HUN=50.3 |win_SRB=4|loss_SRB=0|nr_SRB=0|rs_SRB=599|or_SRB=69|rc_SRB=505|ob_SRB=73.4 |name_CRO={{cr|CRO}} |name_HUN={{cr|HUN}} |name_SRB={{cr|SRB}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499544.html टी२०आ ३४१९] || २९ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499545.html टी२०आ ३४२०] || २९ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|CRO}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499546.html टी२०आ ३४२२] || ३० ऑगस्ट || {{cr|CRO}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ८४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499547.html टी२०आ ३४२३] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ५ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499548.html टी२०आ ३४२५अ] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|CRO}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट|| सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499549.html टी२०आ ३४२८] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|CRO}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499550.html टी२०आ ३४३०] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ३४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला नॉर्डिक चषक=== {{main|२०२५ महिला नॉर्डिक चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/nordic-women-t20-cup-2025-1499015/points-table-standings |title=Nordic Women T20 Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=31 August 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=GER |team2=SWE |team3=DEN |team4=NOR |team5=FIN |win_DEN=2|loss_DEN=2|nr_DEN=0|rs_DEN=335|or_DEN=69.3|rc_DEN=400|ob_DEN=80 |win_FIN=0|loss_FIN=4|nr_FIN=0|rs_FIN=351|or_FIN=80|rc_FIN=430|ob_FIN=65.4 |win_GER=4|loss_GER=0|nr_GER=0|rs_GER=559|or_GER=72.2|rc_GER=342|ob_GER=80 |win_NOR=1|loss_NOR=3|nr_NOR=0|rs_NOR=311|or_NOR=78.4|rc_NOR=484|ob_NOR=74.5 |win_SWE=3|loss_SWE=1|nr_SWE=0|rs_SWE=520|or_SWE=80|rc_SWE=420|ob_SWE=80 |name_DEN={{crw|DEN}} |name_FIN={{crw|FIN}} |name_GER={{crw|GER}} |name_NOR={{crw|NOR}} |name_SWE={{crw|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499021.html मटी२०आ २४५१] || २९ ऑगस्ट || {{crw|FIN}} || {{crw|GER}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499022.html मटी२०आ २४५२] || २९ ऑगस्ट || {{crw|NOR}} || {{crw|SWE}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|SWE}} ९४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499023.html मटी२०आ २४५३] || ३० ऑगस्ट || {{crw|FIN}} || {{crw|NOR}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|NOR}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499024.html मटी२०आ २४५४] || ३० ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|SWE}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|SWE}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499025.html मटी२०आ २४५५] || ३० ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|FIN}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|DEN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499026.html मटी२०आ २४५६] || ३० ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|NOR}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ७८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499027.html मटी२०आ २४५९] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|NOR}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|DEN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499028.html मटी२०आ २४६०] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|SWE}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499030.html मटी२०आ २४६३] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|FIN}} || {{crw|SWE}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|SWE}} ७३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499029.html मटी२०आ २४६४] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|GER}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ६४ धावांनी विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा गर्न्सी दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा गर्न्सी दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498690.html टी२०आ ३४२४] || ३० ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498691.html टी२०आ ३४२७] || ३० ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498692.html टी२०आ ३४२९] || ३१ ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || {{cr|GUE}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग एक=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग एक}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} ====गट अ==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv1">{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/24133/season/2025/icc-womens-t20-world-cup-africa-region-division-one-qualifier |title=ICC Women's T20 World Cup Africa Region Division One Qualifier Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=ZIM |team2=NAM |team3=NGA |team4=SLE |win_ZIM=3|loss_ZIM=0|nr_ZIM=0|nrr_ZIM=2.173 |win_NAM=2|loss_NAM=1|nr_NAM=0|nrr_NAM=3.377 |win_NGA=1|loss_NGA=2|nr_NGA=0|nrr_NGA=0.040 |win_SLE=0|loss_SLE=3|nr_SLE=0|nrr_SLE=-5.442 |name_ZIM={{crw|ZIM}} |name_NAM={{crw|NAM}} |name_NGA={{crw|NGA}} |name_SLE={{crw|SLE}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {{col-2}} ====गट ब==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv1" /> |show_tie=no |update=complete |team1=TAN |team2=UGA |team3=RWA |team4=KEN |win_TAN=3|loss_TAN=0|nr_TAN=0|nrr_TAN=0.817 |win_UGA=2|loss_UGA=1|nr_UGA=0|nrr_UGA=0.536 |win_RWA=1|loss_RWA=2|nr_RWA=0|nrr_RWA=-0.545 |win_KEN=0|loss_KEN=3|nr_KEN=0|nrr_KEN=-0.795 |name_TAN={{crw|TAN}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_RWA={{crw|RWA}} |name_KEN={{crw|KEN}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" | गट फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498707.html मटी२०आ २४५७] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|NGA}} || {{crw|SLE}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|NGA}} ९६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498708.html मटी२०आ २४५८] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|KEN}} || {{crw|RWA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498709.html मटी२०आ २४६१] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|NAM}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} ३२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498710.html मटी२०आ २४६२] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498711.html मटी२०आ २४६६] || १ सप्टेंबर || {{crw|SLE}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498712.html मटी२०आ २४६७] || १ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|TAN}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498713.html मटी२०आ २४६९] || १ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|NGA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498714.html मटी२०आ २४७०] || १ सप्टेंबर || {{crw|RWA}} || {{crw|UGA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498715.html मटी२०आ २४७२] || ३ सप्टेंबर || {{crw|RWA}} || {{crw|TAN}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498716.html मटी२०आ २४७३] || ३ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SLE}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} १५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498717.html मटी२०आ २४७४] || ३ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|UGA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498718.html मटी२०आ २४७५] || ३ सप्टेंबर || {{crw|NGA}} || {{crw|ZIM}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} १० गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498719.html मटी२०आ २४७७] || ४ सप्टेंबर || {{crw|UGA}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498721.html मटी२०आ २४८०] || ४ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|TAN}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या ते आठव्या स्थानांसाठीचे उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498720.html मटी२०आ २४७८] || ४ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|NGA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|KEN}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498722.html मटी२०आ २४८१] || ४ सप्टेंबर || {{crw|RWA}} || {{crw|SLE}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|RWA}} ५० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | सातव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498724.html मटी२०आ २४८४] || ६ सप्टेंबर || {{crw|NGA}} || {{crw|SLE}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NGA}} ८५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498725.html मटी२०आ २४८७] || ६ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|RWA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|RWA}} ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498723.html मटी२०आ २४८५] || ६ सप्टेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498726.html मटी२०आ २४८८] || ६ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} ९ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-icc-t20-tri-series-2025-1500621/points-table-standings |title=Women's ICC T20 Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=4 September 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=BRA |team2=IOM |team3=JER |win_BRA=4|loss_BRA=0|nr_BRA=1|rs_BRA=393|or_BRA=46.1|rc_BRA=261|ob_BRA=67 |win_IOM=1|loss_IOM=2|nr_IOM=1|rs_IOM=193|or_IOM=54.1|rc_IOM=300|ob_IOM=43.4 |win_JER=0|loss_JER=3|nr_JER=2|rs_JER=289|or_JER=47|rc_JER=324|ob_JER=36.4 |name_BRA={{crw|BRA}} |name_IOM={{crw|IOM}} |name_JER={{crw|JER}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500635.html मटी२०आ २४६५] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|BRA}} || {{crw|IOM}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500636.html मटी२०आ २४६८] || १ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|IOM}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} १०५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500637.html मटी२०आ २४७०अ] || १ सप्टेंबर || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500638.html मटी२०आ २४७१] || २ सप्टेंबर || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|IOM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500639.html मटी२०आ २४७३अ] || ३ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500640.html मटी२०आ २४७६] || ३ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} २० धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500641.html मटी२०आ २४७९] || ४ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |} ==सप्टेंबर== ===जपान महिला संघाचा फिजी दौरा=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा#फिजी विरुद्ध जपान मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499779.html मटी२०आ २४८२] || ५ सप्टेंबर || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499780.html मटी२०आ २४८३] || ६ सप्टेंबर || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} १०४ धावांनी विजयी |} ===चेक प्रजासत्ताक महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|चेक प्रजासत्ताक महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499781.html मटी२०आ २४८६] || ६ सप्टेंबर || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499782.html मटी२०आ २४८९] || ६ सप्टेंबर || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ११५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499783.html मटी२०आ २४९०] || ७ सप्टेंबर || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ७ गडी राखून विजयी |} ===स्वीडनचा आईल ऑफ मान दौरा=== {{main|स्वीडन क्रिकेट संघाचा आईल ऑफ मान दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498700.html टी२०आ ३४३८] || ६ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || {{cr|SWE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498701.html टी२०आ ३४४०] || ६ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || {{cr|SWE}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498702.html टी२०आ ३४४०अ] || ७ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498703.html टी२०आ ३४४१अ] || ७ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || सामना रद्द |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा}} ====गट अ==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकबझ<ref name="eapq">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10702/icc-womens-t20-world-cup-east-asia-pacific-qualifier-2025/points-table |title=ICC Women's T20 World Cup East Asia Pacific Qualifier 2025 - Points Table |work=Cricbuzz |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=PNG |team2=JPN |team3=SAM |team4=PHI |win_PNG=2|loss_PNG=1|nr_PNG=0|nrr_PNG=3.333 |win_JPN=2|loss_JPN=1|nr_JPN=0|nrr_JPN=2.283 |win_SAM=2|loss_SAM=1|nr_SAM=0|nrr_SAM=0.156 |win_PHI=0|loss_PHI=3|nr_PHI=0|nrr_PHI=-6.756 |name_PNG={{crw|PNG}} |name_JPN={{crw|JPN}} |name_SAM={{crw|SAM}} |name_PHI={{crw|PHI}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} ====गट ब==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकबझ<ref name="eapq" /> |show_tie=no |update=complete |team1=VAN |team2=IDN |team3=FIJ |team4=COK |win_VAN=3|loss_VAN=0|nr_VAN=0|nrr_VAN=2.254 |win_IDN=2|loss_IDN=1|nr_IDN=0|nrr_IDN=2.583 |win_FIJ=1|loss_FIJ=2|nr_FIJ=0|nrr_FIJ=-1.953 |win_COK=0|loss_COK=3|nr_COK=0|nrr_COK=-3.052 |name_VAN={{crw|VAN}} |name_IDN={{crw|IDN}} |name_FIJ={{crw|FIJ}} |name_COK={{crw|COK}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | गट फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499784.html मटी२०आ २४९१] || ९ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|COK}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|FIJ}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499785.html मटी२०आ २४९२] || ९ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|PNG}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} ४६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499786.html मटी२०आ २४९३] || ९ सप्टेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499787.html मटी२०आ २४९४] || ९ सप्टेंबर || {{crw|PHI}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|SAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499788.html मटी२०आ २४९५] || १० सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} ७१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499789.html मटी२०आ २४९६] || १० सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|IDN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|IDN}} ४२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499790.html मटी२०आ २४९७] || १० सप्टेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} १६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499791.html मटी२०आ २४९८] || १० सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499792.html मटी२०आ २४९९] || १२ सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|IDN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|IDN}} १२० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499793.html मटी२०आ २५००] || १२ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} १११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499794.html मटी२०आ २५०१] || १२ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} ८९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499795.html मटी२०आ २५०२] || १२ सप्टेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|SAM}} १३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या ते आठव्या स्थानांसाठीचे उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499796.html मटी२०आ २५०४] || १३ सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|SAM}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499797.html मटी२०आ २५०५] || १३ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|FIJ}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499798.html मटी२०आ २५०६] || १३ सप्टेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|PNG}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499799.html मटी२०आ २५०७] || १३ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} २२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | सातव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499801.html मटी२०आ २५१२] || १५ सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|PHI}} ४ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499800.html मटी२०आ २५१३] || १५ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|FIJ}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499802.html मटी२०आ २५१४] || १५ सप्टेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|JPN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499803.html मटी२०आ २५१५] || १५ सप्टेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} ९ गडी राखून विजयी |} ===मोझांबिकचा इस्वातिनी दौरा=== {{मुख्य|मोझांबिक क्रिकेट संघाचा इस्वातिनी दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501502.html टी२०आ ३४४७] || १२ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || {{cr|ESW}} ३१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501503.html टी२०आ ३४४८] || १२ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || {{cr|ESW}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501504.html टी२०आ ३४५१] || १३ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || {{cr|ESW}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501505.html टी२०आ ३४५२] || १३ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || सामना बरोबरीत ({{cr|ESW}} [[सुपर ओव्हर|सुपर ओव्हरमध्ये]] विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501506.html टी२०आ ३४५४] || १४ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || निकाल नाही |} ===२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/luxembourg-women-s-t20i-tri-series-2025-1500861/points-table-standings |title=Luxembourg Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 September 2025 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SUI |team2=AUT |team3=LUX |win_AUT=1|loss_AUT=1|nr_AUT=0|rs_AUT=285|or_AUT=38|rc_AUT=232|ob_AUT=37.5 |win_LUX=0|loss_LUX=2|nr_LUX=0|rs_LUX=169|or_LUX=38|rc_LUX=297|ob_LUX=38 |win_SUI=2|loss_SUI=0|nr_SUI=0|rs_SUI=303|or_SUI=39.5|rc_SUI=228|ob_SUI=40 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_LUX={{crw|LUX}} |name_SUI={{crw|SUI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500864.html मटी२०आ २५०३] || १२ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|SUI}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|SUI}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500865.html मटी२०आ २५०८] || १३ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|AUT}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|AUT}} ५४ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500866.html मटी२०आ २५०९] || १३ सप्टेंबर || {{crw|AUT}} || {{crw|SUI}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|SUI}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500867.html मटी२०आ २५१०] || १४ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|AUT}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|LUX}} ८ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500868.html मटी२०आ २५११] || १४ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|SUI}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|SUI}} ८ गडी राखून विजयी |} == हे सुद्धा पहा == * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४-२५]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] a2kp5ub0ven7j3qlqamuhnglm9iczml 2700007 2700003 2026-08-07T13:47:34Z Ganesh591 62733 /* ऑगस्ट */ 2700007 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२४-२५|२०२५-२६}} '''२०२५ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' एप्रिल ते सप्टेंबर २०२५ या कालावधीत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेच्या असोसिएट सदस्यांदरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत [[ट्वेंटी२० क्रिकेट|२० षटकांच्या सामन्यांना]] पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून महिला संघांसाठी आणि १ जानेवारी २०१९ पासून पुरुष संघांसाठी टी२०आ दर्जा प्रदान केला होता.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता. या मालिका [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५|२०२५ मधील आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट]] या लेखात समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या होत्या. == हंगामाचा आढावा == ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan="4" | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan="2" | आरंभ तारीख ! rowspan="2" | यजमान संघ ! rowspan="2" | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नॉर्वेचा पोर्तुगाल दौरा|७ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|POR}} | style="text-align:left" | {{cr|NOR}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#एस्टोनियाचा माल्टा दौरा|६ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|MLT}} | style="text-align:left" | {{cr|EST}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[# कूक द्वीपसमूहाचा जपान दौरा|१३ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|JPN}} | style="text-align:left" | {{cr|COK}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#स्लोव्हेनियाचा ऑस्ट्रिया दौरा|१७ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | style="text-align:left" | {{cr|SLO}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा ऑस्ट्रिया दौरा|३० मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | ३–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#गर्न्सीचा जर्सी दौरा|६ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|JER}} | style="text-align:left" | {{cr|GUE}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्लोव्हेनियाचा सर्बिया दौरा|७ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|SRB}} | style="text-align:left" | {{cr|SLO}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|११ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | २–५ [८] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्कमध्ये फिनलंड विरुद्ध नॉर्वे|१५ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{flagicon|DEN}} {{cr|FIN}} | style="text-align:left" | {{cr|NOR}} | colspan=3 | १–० [१] |- | style="text-align:left" | [[#स्लोव्हेनियाचा हंगेरी दौरा|२१ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|HUN}} | style="text-align:left" | {{cr|SLO}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा लक्झेंबर्ग दौरा|२१ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|LUX}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#सौदी अरेबियाचा कतार दौरा|१८ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|SAU}} | colspan=3 | ३–२ [५] |- | style="text-align:left" | [[#फिनलंडचा एस्टोनिया दौरा|२५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|EST}} | style="text-align:left" | {{cr|FIN}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा एस्टोनिया दौरा|२ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|EST}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#सायप्रसचा क्रोएशिया दौरा|७ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | colspan=3 | ०–४ [४] |- | style="text-align:left" | [[#पापुआ न्यू गिनीचा गर्न्सी दौरा|१४ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|GUE}} | style="text-align:left" | {{cr|PNG}} | colspan=3 | ०–१ [१] |- | style="text-align:left" | [[#चेक प्रजासत्ताकाचा रोमानिया दौरा|२१ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|CZE}} | colspan=3 | २–२ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बेल्जियमचा ऑस्ट्रिया दौरा|२३ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | style="text-align:left" | {{cr|BEL}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा गर्न्सी दौरा|३० ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|GUE}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | १–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वीडनचा आईल ऑफ मान दौरा|६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IOM}} | style="text-align:left" | {{cr|SWE}} | colspan=3 | ०–२ [४] |- | style="text-align:left" | [[#मोझांबिकचा इस्वातिनी दौरा|१२ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESW}} | style="text-align:left" | {{cr|MOZ}} | colspan=3 | ४–० [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! आरंभ तारीख ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेते |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका|९ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|HK}} [[#२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका|२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|१७ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PAN}} [[२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|PAN}}<br />{{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ उत्तर अमेरिका चषक|१९ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२५ उत्तर अमेरिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|USA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका|२४ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|Malaysia}} [[#२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका|२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका|७ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|JPN}} [[#२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका|२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष मदिना चषक|३० मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BEL}} [[#२०२५ पुरुष मदिना चषक|२०२५ पुरुष मदिना चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|BEL}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक|८ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CZE}} [[#२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक|२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ नो फ्रिल्स टी२०आ मालिका|११ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAN}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी#नो फ्रील्स आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका|२०२५ नो फ्रिल्स टी२०आ मालिका]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक|१३ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|DEN}} [[#२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक|२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|DEN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ स्कॉटलंड टी२०आ तिरंगी मालिका|१५ जून २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|SCO}} [[२०२५ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका#टी२०आ मालिका|२०२५ स्कॉटलंड टी२०आ तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|१५ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAN}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|CAN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक|२६ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[#२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|MLT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी|५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NED}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NED}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मलावी चौरंगी टी२० चषक|५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MWI}} [[२०२५ मलावी चौरंगी टी२० चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका|६ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[#२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|PHI}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका|१० जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BUL}} [[#२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका|२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका|१७ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|UGA}} [[२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|UGA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी|१८ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|SIN}} [[#२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी|२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका|१८ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|RWA}} [[#२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका|२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बुडापेस्ट चषक|२५ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|HUN}} [[#२०२५ बुडापेस्ट चषक|२०२५ बुडापेस्ट चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बाल्टिक चषक|२६ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|EST}} [[#२०२५ बाल्टिक चषक|२०२५ बाल्टिक चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|EST}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ व्हायकिंग चषक|७ ऑगस्ट २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|SWE}} [[#२०२५ व्हायकिंग चषक|२०२५ व्हायकिंग चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका|१७ ऑगस्ट २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|NOR}} [[#२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका|२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पूर्व युरोप चषक|२९ ऑगस्ट २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|HUN}} [[#२०२५ पूर्व युरोप चषक|२०२५ पूर्व युरोप चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|HUN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | आरंभ तारीख ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नॉर्वे महिला संघाचा पोर्तुगाल दौरा|७ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|POR}} | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#युगांडा महिला संघाचा नामिबिया दौरा|८ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|NAM}} | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | colspan=3 | ३–३ [६] |- | style="text-align:left" | [[#बहरीन महिला संघाचा ओमान दौरा|२ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|BHR}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#सायप्रस महिला संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा|२ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|CZE}} | style="text-align:left" | {{crw|CYP}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशिया महिला संघाचा माल्टा दौरा|५ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MLT}} | style="text-align:left" | {{crw|CRO}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#जर्मनी महिला संघाचा ग्रीस दौरा|१० मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|GRE}} | style="text-align:left" | {{crw|GER}} | colspan=3 | ०–४ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरिया महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा|१५ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|EST}} | style="text-align:left" | {{crw|BUL}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंड महिला संघाचा बेल्जियम दौरा|२८ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BEL}} | style="text-align:left" | {{crw|SUI}} | colspan=3 | ०–४ [४] |- | style="text-align:left" | [[#अमेरिका महिला संघाचा नेदरलँड्स दौरा|७ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|NED}} | style="text-align:left" | {{crw|USA}} | colspan=3 | ४–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#इंडोनेशिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|IDN}} | colspan=3 | ०–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#जर्सी महिला संघाचा गर्न्सी दौरा|५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|GUE}} | style="text-align:left" | {{crw|JER}} | colspan=3 | ०–१ [१] |- | style="text-align:left" | [[#जिब्राल्टर महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा|२ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|EST}} | style="text-align:left" | {{crw|GIB}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|१३ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAM}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#जपान महिला संघाचा फिजी दौरा|५ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|FIJ}} | style="text-align:left" | {{crw|JPN}} | colspan=3 | ०–२ [२] |- | style="text-align:left" | [[#चेक प्रजासत्ताक महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा|६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|EST}} | style="text-align:left" | {{crw|CZE}} | colspan=3 | ३–० [३] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! आरंभ तारीख ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेते |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ कार्तिनी चषक|९ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[#२०२५ कार्तिनी चषक|२०२५ कार्तिनी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका|१८ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[#२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|JER}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा|२६ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BOT}} [[#२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा|२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|SLE}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|३ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा|९ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग दोन|२५ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ITA}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग दोन]] | style="text-align:left" | {{crw|ITA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी|३ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|JPN}} [[#२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी|२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी]] | style="text-align:left" | {{crw|JPN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा|३ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|RWA}} [[२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला मध्य युरोप चषक|११ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CZE}} [[#२०२५ महिला मध्य युरोप चषक|२०२५ महिला मध्य युरोप चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धा|१५ जून २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|PNG}} [[२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका|७ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BUL}} [[#२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका|२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|TUR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका|१८ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|FIN}} [[#२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका|२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SUI}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग दोन|२० जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BOT}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग दोन]] | style="text-align:left" | {{crw|RWA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग एक|२० ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NED}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग एक|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग एक]] | style="text-align:left" | {{crw|IRE}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला नॉर्डिक चषक|२९ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|DEN}} [[#२०२५ महिला नॉर्डिक चषक|२०२५ महिला नॉर्डिक चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|GER}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग एक|३१ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NAM}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग एक|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग एक]] | style="text-align:left" | {{crw|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका|३१ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ENG}} [[#२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका|२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा|९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|FIJ}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका|१२ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|LUX}} [[#२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका|२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SUI}} |} ==एप्रिल== ===नॉर्वे महिला संघाचा पोर्तुगाल दौरा=== {{main|नॉर्वे महिला क्रिकेट संघाचा पोर्तुगाल दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478411.html मटी२०आ २२२३] || ७ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{crw|POR}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478412.html मटी२०आ २२२४] || ८ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{crw|NOR}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478413.html मटी२०आ २२२७] || ९ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{crw|POR}} ९ गडी राखून विजयी |} ===नॉर्वेचा पोर्तुगाल दौरा=== {{main|नॉर्वे क्रिकेट संघाचा पोर्तुगाल दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="5" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478228.html टी२०आ ३१२९] || ७ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{cr|NOR}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478229.html टी२०आ ३१३०] || ८ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{cr|POR}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478230.html टी२०आ ३१३३] || ९ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{cr|POR}} ५४ धावांनी विजयी |} ===युगांडा महिला संघाचा नामिबिया दौरा=== {{main|युगांडा महिला क्रिकेट संघाचा नामिबिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="5" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479929.html मटी२०आ २२२५] || ८ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479930.html मटी२०आ २२२८] || ९ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479931.html मटी२०आ २२३१] || ११ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479932.html मटी२०आ २२३३] || १२ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} २१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479933.html मटी२०आ २२३४] || १४ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479934.html मटी२०आ २२३५] || १५ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ कार्तिनी चषक=== {{main|२०२५ कार्तिनी चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकक्लब्स<ref>{{cite web |url=https://cricclubs.com/PCI/viewLeaguePointstable.do?league=282&clubId=18330 |title=WBBI: Kartini T20 International Series |work=CricClubs |access-date=11 April 2025 |archive-date=2025-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405200855/https://cricclubs.com/PCI/viewLeaguePointstable.do?league=282&clubId=18330 |url-status=dead }}</ref> |update=complete |team1=IDN |team2=COK |team3=AIWCA |team4=PHI |win_AIWCA=1|loss_AIWCA=2|nr_AIWCA=|rs_AIWCA=182|or_AIWCA=41.4|rc_AIWCA=220|ob_AIWCA=43.4 |win_COK=2|loss_COK=1|nr_COK=|rs_COK=301|or_COK=60|rc_COK=229|ob_COK=49.5 |win_IDN=3|loss_IDN=|nr_IDN=|rs_IDN=223|or_IDN=33.3|rc_IDN=142|ob_IDN=45 |win_PHI=|loss_PHI=3|nr_PHI=|rs_PHI=227|or_PHI=60|rc_PHI=342|ob_PHI=56.4 |name_AIWCA=[https://www.aiwca.org/ एआयडब्ल्यूसीए] |name_COK={{crw|COK}} |name_IDN={{crw|IDN}} |name_PHI={{crw|PHI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477679.html मटी२०आ २२२६] || ९ एप्रिल || {{crw|IDN}} || {{crw|COK}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1757&clubId=18330 दुसरा सामना] || ९ एप्रिल || एआयडब्ल्यूसीए || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || एआयडब्ल्यूसीए ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477680.html मटी२०आ २२२९] || १० एप्रिल || {{crw|IDN}} || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ७६ धावांनी विजयी |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1759&clubId=18330 चौथा सामना] || १० एप्रिल || एआयडब्ल्यूसीए || {{crw|COK}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|COK}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1760&clubId=18330 पाचवा सामना] || ११ एप्रिल || {{crw|IDN}} || एआयडब्ल्यूसीए || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477681.html मटी२०आ २२३०] || ११ एप्रिल || {{crw|COK}} || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|COK}} ३८ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1762&clubId=18330 सातवा सामना] || १२ एप्रिल || एआयडब्ल्यूसीए || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || एआयडब्ल्यूसीए ६९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477682.html मटी२०आ २२३२] || १२ एप्रिल || {{crw|IDN}} || {{crw|COK}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ३ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-hong-kong-2025-1479316/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Hong Kong) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 April 2025 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=NEP |team2=KUW |team3=HK |team4=QAT |win_NEP=2 |loss_NEP=0 |nr_NEP=1 |rs_NEP=340 |or_NEP=35.5 |rc_NEP=336 |ob_NEP=40 |win_KUW=2 |loss_KUW=1 |nr_KUW=0 |rs_KUW=492 |or_KUW=49 |rc_KUW=485 |ob_KUW=58.5 |win_HK=1 |loss_HK=1 |nr_HK=1 |rs_HK=372 |or_HK=40 |rc_HK=309 |ob_HK=39 |win_QAT=0 |loss_QAT=3 |nr_QAT=0 |rs_QAT=404 |or_QAT=60 |rc_QAT=478 |ob_QAT=47 |name_NEP={{cr|NEP}} |name_KUW={{cr|KUW}} |name_HK={{cr|HK}} |name_QAT={{cr|QAT}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479320.html टी२०आ ३१३१] || ९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|NEP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479321.html टी२०आ ३१३२] || ९ एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|KUW}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|KUW}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479322.html टी२०आ ३१३४] || १० एप्रिल || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479323.html टी२०आ ३१३५] || १० एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|HK}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479324.html टी२०आ ३१३६] || १२ एप्रिल || {{cr|KUW}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|KUW}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479325.html टी२०आ ३१३७] || १२ एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|NEP}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || निकाल नाही |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479326.html टी२०आ ३१३८] || १३ एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|HK}} १ धावेने विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479327.html टी२०आ ३१३९] || १३ एप्रिल || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|KUW}} ३ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा=== {{main|२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/central-american-cricket-championships-2025-1480822/points-table-standings |title=Central American Cricket Championships - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=19 April 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=PAN |team2=MEX |team3=TCA |team4=CRC |win_CRC=0|loss_CRC=3|nr_CRC=0|rs_CRC=212|or_CRC=60|rc_CRC=340|ob_CRC=39 |win_MEX=2|loss_MEX=1|nr_MEX=0|rs_MEX=383|or_MEX=54|rc_MEX=264|ob_MEX=60 |win_PAN=3|loss_PAN=0|nr_PAN=0|rs_PAN=352|or_PAN=50.5|rc_PAN=296|ob_PAN=60 |win_TCA=1|loss_TCA=2|nr_TCA=0|rs_TCA=269|or_TCA=48.1|rc_TCA=316|ob_TCA=54 |name_CRC={{cr|CRC}} |name_MEX={{cr|MEX}} |name_PAN={{cr|PAN}} |name_TCA={{cr|TCA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481295.html टी२०आ ३१४०] || १७ एप्रिल || {{cr|CRC}} || {{cr|MEX}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|MEX}} १२४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481296.html टी२०आ ३१४१] || १७ एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|PAN}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481297.html टी२०आ ३१४२] || १८ एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|CRC}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|PAN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481298.html टी२०आ ३१४३] || १८ एप्रिल || {{cr|MEX}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|MEX}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481299.html टी२०आ ३१४५] || १९ एप्रिल || {{cr|CRC}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|TCA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481300.html टी२०आ ३१४७] || १९ एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|MEX}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|PAN}} ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481301.html टी२०आ ३१४९] || २० एप्रिल || {{cr|CRC}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|CRC}} २१ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481302.html टी२०आ ३१५०अ] || २० एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|MEX}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || सामना रद्द |} ===२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-cyprus-2025-1478401/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Cyprus) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=20 April 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=JER |team2=IOM |team3=DEN |team4=CYP |win_CYP=0|loss_CYP=6|nr_CYP=0|rs_CYP=543|or_CYP=120|rc_CYP=792|ob_CYP=100.1 |win_DEN=3|loss_DEN=3|nr_DEN=0|rs_DEN=551|or_DEN=109.3|rc_DEN=694|ob_DEN=103 |win_IOM=3|loss_IOM=3|nr_IOM=0|rs_IOM=780|or_IOM=116.5|rc_IOM=615|ob_IOM=99.2 |win_JER=6|loss_JER=0|nr_JER=0|rs_JER=724|or_JER=76.1|rc_JER=497|ob_JER=120 |name_CYP={{crw|CYP}} |name_DEN={{crw|DEN}} |name_IOM={{crw|IOM}} |name_JER={{crw|JER}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478414.html मटी२०आ २२३६] || १८ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478415.html मटी२०आ २२३७] || १८ एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|IOM}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478416.html मटी२०आ २२३८] || १८ एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} १४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478417.html मटी२०आ २२३९] || १८ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|IOM}} १०६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478418.html मटी२०आ २२४०] || १९ एप्रिल || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478419.html मटी२०आ २२४१] || १९ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|DEN}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|DEN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478420.html मटी२०आ २२४२] || १९ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ७६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478421.html मटी२०आ २२४३] || १९ एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|DEN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478422.html मटी२०आ २२४४] || २० एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478423.html मटी२०आ २२४५] || २० एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|IOM}} ६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478424.html मटी२०आ २२४६] || २० एप्रिल || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478425.html मटी२०आ २२४७] || २० एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|DEN}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|DEN}} ३ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ उत्तर अमेरिका चषक=== {{main|२०२५ उत्तर अमेरिका चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=[https://www.espn.com/cricket/table/series/1480825/season/2025/north-america-t20-cup ईएसपीएनक्रिकइन्फो] |update=complete |show_tie=no |show_nr=no |team1=CAN |team2=USA |team3=BER |team4=CAY |team5=BAH |win_CAN=4 |loss_CAN=0 |nr_CAN=0 |nrr_CAN=3.291 |win_USA=3 |loss_USA=1 |nr_USA=0 |nrr_USA=4.399 |win_BER=2 |loss_BER=2 |nr_BER=0 |nrr_BER=0.052 |win_CAY=1 |loss_CAY=3 |nr_CAY=0 |nrr_CAY=-1.550 |win_BAH=0 |loss_BAH=4 |nr_BAH=0 |nrr_BAH=-6.131 |name_CAN={{cr|CAN}} |name_USA={{cr|USA}} |name_BER={{cr|BER}} |name_CAY={{cr|CAY}} |name_BAH={{cr|BAH}} |result1=SF |result2=SF |result3=SF |result4=SF |result5=E |res_col_header=प्रगती |col_SF=green1 |col_E=red1 |text_SF=उपांत्य फेरीसाठी पात्र |text_E=स्पर्धेतून बाहेर }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481303.html टी२०आ ३१४४] || १९ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} ७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481304.html टी२०आ ३१४६] || १९ एप्रिल || {{cr|BER}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481305.html टी२०आ ३१४८] || २० एप्रिल || {{cr|BAH}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} १४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481306.html टी२०आ ३१५०] || २० एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|BER}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|BER}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481307.html टी२०आ ३१५१] || २१ एप्रिल || {{cr|BAH}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481308.html टी२०आ ३१५२] || २१ एप्रिल || {{cr|BER}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481309.html टी२०आ ३१५३] || २३ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} ९४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481310.html टी२०आ ३१५४] || २३ एप्रिल || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|BER}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481311.html टी२०आ ३१५७] || २४ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|BAH}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAY}} ७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481312.html टी२०आ ३१५८] || २४ एप्रिल || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} १७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481313.html टी२०आ ३१६३] || २६ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481314.html टी२०आ ३१६४] || २६ एप्रिल || {{cr|BER}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} १० गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481315.html टी२०आ ३१६५] || २७ एप्रिल || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ मलेशिया ओपन टी२०आ चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-malaysia-2025-1482081/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Malaysia) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=30 April 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=SAU |team2=MAS |team3=SIN |team4=THA |win_MAS=4|loss_MAS=1|nr_MAS=1|rs_MAS=766|or_MAS=91.2|rc_MAS=667|ob_MAS=97.5 |win_SAU=5|loss_SAU=1|nr_SAU=0|rs_SAU=962|or_SAU=112|rc_SAU=758|ob_SAU=119.5 |win_SIN=1|loss_SIN=3|nr_SIN=2|rs_SIN=461|or_SIN=76|rc_SIN=578|ob_SIN=70.1 |win_THA=0|loss_THA=5|nr_THA=1|rs_THA=518|or_THA=96|rc_THA=704|ob_THA=87.3 |name_MAS={{cr|MAS}} |name_SAU={{cr|SAU}} |name_SIN={{cr|SIN}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482089.html टी२०आ ३१५५] || २४ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482088.html टी२०आ ३१५६] || २४ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ६६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482090.html टी२०आ ३१५९] || २५ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482091.html टी२०आ ३१६०] || २५ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ९६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482092.html टी२०आ ३१६१] || २६ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482093.html टी२०आ ३१६२] || २६ एप्रिल || {{cr|SIN}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SIN}} १० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482094.html टी२०आ ३१६६] || २८ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482095.html टी२०आ ३१६७] || २८ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482096.html टी२०आ ३१६८] || २९ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482097.html टी२०आ ३१६९] || २९ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482098.html टी२०आ ३१७०] || ३० एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482099.html टी२०आ ३१७०अ] || ३० एप्रिल || {{cr|SIN}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || सामना रद्द |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482100.html टी२०आ ३१७१] || २ मे || {{cr|SIN}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SIN}} ३० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482101.html टी२०आ ३१७२] || २ मे || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} १८ धावांनी विजयी |} ===२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा=== {{main|२०२५ बीसीए कालाहारी महिला टी२०आ स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bca-kalahari-women-s-t20-international-tournament-2025-1477626/points-table-standings |title=BCA Kalahari Women's T20 International Tournament 2024 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=29 April 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SLE |team2=BOT |team3=MOZ |team4=ESW |win_BOT=4|loss_BOT=2|nr_BOT=0|rs_BOT=593|or_BOT=106.5|rc_BOT=344|ob_BOT=118 |win_ESW=0|loss_ESW=6|nr_ESW=0|rs_ESW=237|or_ESW=120|rc_ESW=585|ob_ESW=90.3 |win_MOZ=2|loss_MOZ=4|nr_MOZ=0|rs_MOZ=383|or_MOZ=120|rc_MOZ=445|ob_MOZ=100.2 |win_SLE=6|loss_SLE=0|nr_SLE=0|rs_SLE=438|or_SLE=82|rc_SLE=277|ob_SLE=120 |name_BOT={{crw|BOT}} |name_ESW={{crw|ESW}} |name_MOZ={{crw|MOZ}} |name_SLE={{crw|SLE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477662.html मटी२०आ २२४९] || २६ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} १२२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477663.html मटी२०आ २२५०] || २६ एप्रिल || {{crw|MOZ}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477671.html मटी२०आ २२५१] || २६ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477665.html मटी२०आ २२५२] || २६ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ७५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477668.html मटी२०आ २२५३] || २७ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477667.html मटी२०आ २२५४] || २७ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477670.html मटी२०आ २२५५] || २७ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477669.html मटी२०आ २२५६] || २७ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} १५० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477666.html मटी२०आ २२५८] || २९ एप्रिल || {{crw|MOZ}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477664.html मटी२०आ २२५९] || २९ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477674.html मटी२०आ २२६०] || २९ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477675.html मटी२०आ २२६१] || २९ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ५८ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477672.html मटी२०आ २२६३] || ३० एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ५२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477673.html मटी२०आ २२६४] || ३० एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ३९ धावांनी विजयी |} ==मे== ===बहरीन महिला संघाचा ओमान दौरा=== {{main|बहरैन महिला क्रिकेट संघाचा ओमान दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483941.html मटी२०आ २२६५] || २ मे || [[ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483942.html मटी२०आ २२६९] || ३ मे || [[ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483943.html मटी२०आ २२७६] || ५ मे || [[ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ===सायप्रस महिला संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा=== {{main|सायप्रस महिला क्रिकेट संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483063.html मटी२०आ २२६६] || २ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483064.html मटी२०आ २२६७] || २ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483065.html मटी२०आ २२७१] || ३ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483066.html मटी२०आ २२७२] || ३ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483067.html मटी२०आ २२७५] || ४ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} १० गडी राखून विजयी |} ===२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा#चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-thailand-2025-1483737/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Thailand) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=6 May 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=THA |team2=UAE |team3=HK |team4=KUW |win_HK=1|loss_HK=2|nr_HK=0|rs_HK=318|or_HK=60|rc_HK=331|ob_HK=60 |win_KUW=0|loss_KUW=3|nr_KUW=0|rs_KUW=240|or_KUW=60|rc_KUW=349|ob_KUW=53.2 |win_THA=3|loss_THA=0|nr_THA=0|rs_THA=304|or_THA=53.2|rc_THA=253|ob_THA=60 |win_UAE=2|loss_UAE=1|nr_UAE=0|rs_UAE=349|or_UAE=60|rc_UAE=278|ob_UAE=60 |name_HK={{crw|HK}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_THA={{crw|THA}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483754.html मटी२०आ २२६८] || ३ मे || {{crw|HK}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483755.html मटी२०आ २२७०] || ३ मे || {{crw|THA}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483756.html मटी२०आ २२७३] || ४ मे || {{crw|THA}} || {{crw|HK}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483757.html मटी२०आ २२७४] || ४ मे || {{crw|KUW}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ८१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483758.html मटी२०आ २२७९] || ६ मे || {{crw|HK}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|HK}} २५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483759.html मटी२०आ २२८०] || ६ मे || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} १६ धावांनी विजयी |} ===क्रोएशिया महिला संघाचा माल्टा दौरा=== {{main|क्रोएशिया महिला क्रिकेट संघाचा माल्टा दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483068.html मटी२०आ २२७७] || ५ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{crw|MLT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483069.html मटी२०आ २२७८] || ५ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{crw|MLT}} ८ गडी राखून विजयी |} ===एस्टोनियाचा माल्टा दौरा=== {{main|एस्टोनिया क्रिकेट संघाचा माल्टा दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482828.html टी२०आ ३१७३] || ६ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|MLT}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482829.html टी२०आ ३१७४] || ६ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|EST}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482830.html टी२०आ ३१७६] || ७ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|MLT}} १०१ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ पुरुष सानो आंतरराष्ट्रीय टी२०आ तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/japan-twenty20-tri-series-2025-1482811/points-table-standings |title=Japan Twenty20 Tri-Series - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=10 May 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=JPN |team2=THA |team3=COK |win_COK=1|loss_COK=2|nr_COK=1|rs_COK=268|or_COK=58.5|rc_COK=305|ob_COK=53.4 |win_JPN=2|loss_JPN=0|nr_JPN=2|rs_JPN=215|or_JPN=40|rc_JPN=120|ob_JPN=40 |win_THA=1|loss_THA=2|nr_THA=1|rs_THA=249|or_THA=53.4|rc_THA=307|ob_THA=58.5 |name_COK={{cr|COK}} |name_JPN={{cr|JPN}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482819.html टी२०आ ३१७५] || ७ मे || {{cr|COK}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|COK}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482820.html टी२०आ ३१७७] || ८ मे || {{cr|JPN}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} ६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482821.html टी२०आ ३१७८] || ९ मे || {{cr|COK}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482822.html टी२०आ ३१७९] || ९ मे || {{cr|JPN}} || {{cr|COK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482823.html टी२०आ ३१७९अ] || १० मे || {{cr|JPN}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482824.html टी२०आ ३१७९ब] || १० मे || {{cr|JPN}} || {{cr|COK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482825.html टी२०आ ३१८०] || ११ मे || {{cr|JPN}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|THA}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा}} ====गट अ गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-asia-region-qualifier-2025-1483752/points-table-standings |title=ICC Women's T20 World Cup Asia Region Qualifier - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=16 May 2025 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=THA |team2=KUW |team3=BHU |win_THA=2|loss_THA=0|nr_THA=2|rs_THA=145|or_THA=18|rc_THA=99|ob_THA=29 |win_KUW=1|loss_KUW=2|nr_KUW=1|rs_KUW=233|or_KUW=53|rc_KUW=203|ob_KUW=41.4 |win_BHU=1|loss_BHU=2|nr_BHU=1|rs_BHU=189|or_BHU=41.4|rc_BHU=265|ob_BHU=42 |name_THA={{crw|THA}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_BHU={{crw|BHU}} |result1=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[#सुपर थ्री|सुपर थ्रीमध्ये प्रवेश]] }} ====गट ब गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq" /> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=UAE |team2=MAS |team3=QAT |win_UAE=2|loss_UAE=0|nr_UAE=2|rs_UAE=225|or_UAE=24.3|rc_UAE=59|ob_UAE=27 |win_MAS=1|loss_MAS=1|nr_MAS=2|rs_MAS=71|or_MAS=11|rc_MAS=73|ob_MAS=21.3 |win_QAT=0|loss_QAT=2|nr_QAT=2|rs_QAT=69|or_QAT=37|rc_QAT=233|ob_QAT=24 |name_UAE={{crw|UAE}} |name_MAS={{crw|MAS}} |name_QAT={{crw|QAT}} |result1=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[#सुपर थ्री|सुपर थ्रीमध्ये प्रवेश]] }} ====गट क गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq" /> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=NEP |team2=HK |team3=BHR |win_NEP=2|loss_NEP=1|nr_NEP=1|rs_NEP=127|or_NEP=15|rc_NEP=126|ob_NEP=16.3 |win_HK=1|loss_HK=0|nr_HK=3|rs_HK=30|or_HK=4.3|rc_HK=29|ob_HK=5 |win_BHR=0|loss_BHR=2|nr_BHR=2|rs_BHR=96|or_BHR=12|rc_BHR=98|ob_BHR=10 |name_NEP={{crw|NEP}} |name_HK={{crw|HK}} |name_BHR={{crw|BHR}} |result1=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[#सुपर थ्री|सुपर थ्रीमध्ये प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483760.html मटी२०आ २२८१] || ९ मे || {{crw|THA}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483761.html मटी२०आ २२८२अ] || ९ मे || {{crw|HK}} || {{crw|NEP}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483762.html मटी२०आ २२८२] || ९ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483763.html मटी२०आ २२८३] || १० मे || {{crw|BHR}} || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483764.html मटी२०आ २२८३अ] || १० मे || {{crw|THA}} || {{crw|BHU}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483765.html मटी२०आ २२८४] || १० मे || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483766.html मटी२०आ २२८९] || १२ मे || {{crw|BHU}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|KUW}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483767.html मटी२०आ २२९०] || १२ मे || {{crw|BHR}} || {{crw|HK}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483768.html मटी२०आ २२९०अ] || १२ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|QAT}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483769.html मटी२०आ २२९०ब] || १३ मे || {{crw|THA}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483770.html मटी२०आ २२९१] || १३ मे || {{crw|HK}} || {{crw|NEP}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|HK}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483771.html मटी२०आ २२९१अ] || १३ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483772.html मटी२०आ २२९२] || १५ मे || {{crw|THA}} || {{crw|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483773.html मटी२०आ २२९४] || १५ मे || {{crw|BHR}} || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483774.html मटी२०आ २२९४अ] || १५ मे || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483775.html मटी२०आ २२९६] || १६ मे || {{crw|BHU}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|BHU}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483776.html मटी२०आ २२९७अ] || १६ मे || {{crw|BHR}} || {{crw|HK}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483777.html मटी२०आ २२९८] || १६ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|QAT}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ====सुपर थ्री गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq" /> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=THA |team2=NEP |team3=UAE |win_THA=4|loss_THA=0|nr_THA=2|rs_THA=447|or_THA=58|rc_THA=269|ob_THA=69 |win_NEP=3|loss_NEP=2|nr_NEP=1|rs_NEP=322|or_NEP=54.3|rc_NEP=398|ob_NEP=56.3 |win_UAE=2|loss_UAE=2|nr_UAE=2|rs_UAE=429|or_UAE=64.3|rc_UAE=318|ob_UAE=66.3 |name_THA={{crw|THA}} |name_NEP={{crw|NEP}} |name_UAE={{crw|UAE}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|जागतिक पात्रता स्पर्धेसाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | सुपर थ्री |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483778.html मटी२०आ २२९९] || १८ मे || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483779.html मटी२०आ २३००] || १९ मे || {{crw|NEP}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485778.html मटी२०आ २३०१] || २० मे || {{crw|THA}} || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७८ धावांनी विजयी |} ===जर्मनी महिला संघाचा ग्रीस दौरा=== {{main|जर्मनी महिला क्रिकेट संघाचा ग्रीस दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483070.html मटी२०आ २२८५] || १० मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} १०५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483071.html मटी२०आ २२८६] || १० मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} ६६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483072.html मटी२०आ २२८७] || ११ मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} ८९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483073.html मटी२०आ २२८८] || ११ मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} १० गडी राखून विजयी |} ===कूक द्वीपसमूहाचा जपान दौरा=== {{main|कूक द्वीपसमूह क्रिकेट संघाचा जपान दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482826.html टी२०आ ३१८१] || १३ मे || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482827.html टी२०आ ३१८२] || १४ मे || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} ४२ धावांनी विजयी |} ===बल्गेरिया महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|बल्गेरिया महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477676.html मटी२०आ २२९३] || १५ मे || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477677.html मटी२०आ २२९५] || १५ मे || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477678.html मटी२०आ २२९७] || १६ मे || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ६ धावांनी विजयी |} ===स्लोव्हेनियाचा ऑस्ट्रिया दौरा=== {{main|स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486225.html टी२०आ ३१८३] || १७ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ७५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486226.html टी२०आ ३१८४] || १७ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ११० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486227.html टी२०आ ३१८६] || १८ मे || बॉलपार्क मैदान, [[ग्रात्स]] || {{cr|AUT}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486228.html टी२०आ ३१८७] || १८ मे || बॉलपार्क मैदान, [[ग्रात्स]] || {{cr|AUT}} १६८ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग दोन=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन}} ====गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-world-cup-europe-division-2-qualifier-2025-1486081/points-table-standings |title=Women's T20 World Cup Europe Division 2 Qualifier - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2025 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=ITA |team2=GER |team3=JER |team4=SWE |team5=ESP |team6=IOM |win_ITA=5|loss_ITA=0|nr_ITA=0|rs_ITA=641|or_ITA=80|rc_ITA=574|ob_ITA=100|nrr_ITA=2.273 |win_GER=4|loss_GER=1|nr_GER=0|rs_GER=637|or_GER=98|rc_GER=596|ob_GER=100 |win_JER=2|loss_JER=3|nr_JER=0|rs_JER=606|or_JER=91|rc_JER=582|ob_JER=99 |win_SWE=2|loss_SWE=3|nr_SWE=0|rs_SWE=572|or_SWE=100|rc_SWE=583|ob_SWE=82.5 |win_ESP=1|loss_ESP=4|nr_ESP=0|rs_ESP=475|or_ESP=95.5|rc_ESP=545|ob_ESP=91 |win_IOM=1|loss_IOM=4|nr_IOM=0|rs_IOM=528|or_IOM=91.3|rc_IOM=579|ob_IOM=83.3 |name_ITA={{crw|ITA}} |name_GER={{crw|GER}} |name_JER={{crw|JER}} |name_SWE={{crw|SWE}} |name_ESP={{crw|ESP}} |name_IOM={{crw|IOM}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग एक|विभाग एकमध्ये प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486088.html मटी२०आ २३०४] || २५ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|JER}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486089.html मटी२०आ २३०५] || २५ मे || {{crw|ESP}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|SWE}} १३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486090.html मटी२०आ २३०६] || २५ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|IOM}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486091.html मटी२०आ २३०७] || २५ मे || {{crw|GER}} || {{crw|ESP}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486092.html मटी२०आ २३०८] || २६ मे || {{crw|GER}} || {{crw|JER}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486093.html मटी२०आ २३०९] || २६ मे || {{crw|IOM}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|IOM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486094.html मटी२०आ २३१०] || २६ मे || {{crw|JER}} || {{crw|ESP}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|JER}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486095.html मटी२०आ २३११] || २६ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486096.html मटी२०आ २३१४] || २८ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|GER}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486097.html मटी२०आ २३१५] || २८ मे || {{crw|IOM}} || {{crw|ESP}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486098.html मटी२०आ २३१७] || २८ मे || {{crw|GER}} || {{crw|SWE}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486099.html मटी२०आ २३१८] || २८ मे || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|JER}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486100.html मटी२०आ २३२०] || २९ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|ESP}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} २९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486101.html मटी२०आ २३२१] || २९ मे || {{crw|JER}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|SWE}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486102.html मटी२०आ २३२३] || २९ मे || {{crw|GER}} || {{crw|IOM}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} ८ गडी राखून विजयी |} ===स्वित्झर्लंड महिला संघाचा बेल्जियम दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा बेल्जियम दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका – महिला मदिना चषक |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483808.html मटी२०आ २३१३] || २८ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483809.html मटी२०आ २३१६] || २८ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483810.html मटी२०आ २३१९] || २९ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483811.html मटी२०आ २३२२] || २९ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ८० धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष मदिना चषक=== {{main|२०२५ पुरुष मदिना चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/mdina-cup-2025-1485340/points-table-standings |title=Mdina Cup - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=31 May 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=POR |team2=BEL |team3=MLT |win_BEL=2|loss_BEL=2|nr_BEL=0|rs_BEL=552|or_BEL=73.1|rc_BEL=450|ob_BEL=70 |win_MLT=0|loss_MLT=4|nr_MLT=0|rs_MLT=434|or_MLT=80|rc_MLT=545|ob_MLT=62.2 |win_POR=4|loss_POR=0|nr_POR=0|rs_POR=526|or_POR=59.1|rc_POR=517|ob_POR=80 |name_BEL={{cr|BEL}} |name_MLT={{cr|MLT}} |name_POR={{cr|POR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485346.html टी२०आ ३१९१] || ३० मे || {{cr|BEL}} || {{cr|MLT}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|BEL}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485345.html टी२०आ ३१९२] || ३० मे || {{cr|MLT}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485343.html टी२०आ ३१९५] || ३० मे || {{cr|BEL}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485348.html टी२०आ ३१९६] || ३१ मे || {{cr|BEL}} || {{cr|MLT}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|BEL}} १०३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485347.html टी२०आ ३१९८] || ३१ मे || {{cr|MLT}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485344.html टी२०आ ३२००] || ३१ मे || {{cr|BEL}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486224.html टी२०आ ३२०२] || १ जून || {{cr|BEL}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|BEL}} ४४ धावांनी विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा ऑस्ट्रिया दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483788.html टी२०आ ३१९३] || ३० मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} २९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483789.html टी२०आ ३१९७] || ३१ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} १७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486784.html टी२०आ ३१९९] || ३१ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|SUI}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486785.html टी२०आ ३२०१] || १ जून || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} १७ धावांनी विजयी |} ==जून== ===२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी=== {{main|२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-pentangular-series-in-japan-2025-1485391/points-table-standings |title=Women's T20 Pentangular Series (in Japan) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=7 June 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=HK |team2=JPN |team3=CHN |team4=PHI |team5=MNG |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=1|rs_CHN=154|or_CHN=42.3|rc_CHN=176|ob_CHN=60 |win_HK=2|loss_HK=0|nr_HK=2|rs_HK=161|or_HK=20.5|rc_HK=141|ob_HK=29 |win_JPN=2|loss_JPN=1|nr_JPN=1|rs_JPN=244|or_JPN=49|rc_JPN=180|ob_JPN=49 |win_MNG=0|loss_MNG=3|nr_MNG=1|rs_MNG=155|or_MNG=60|rc_MNG=275|ob_MNG=40 |win_PHI=1|loss_PHI=2|nr_PHI=1|rs_PHI=241|or_PHI=60|rc_PHI=183|ob_PHI=54.2 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_JPN={{crw|JPN}} |name_MNG={{crw|MNG}} |name_PHI={{crw|PHI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485404.html मटी२०आ २३२३अ] || ३ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|MNG}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485405.html मटी२०आ २३२३ब] || ३ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485406.html मटी२०आ २३२७] || ४ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|HK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|HK}} १९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485407.html मटी२०आ २३२८] || ४ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485408.html मटी२०आ २३३२अ] || ५ जून || {{crw|HK}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485409.html मटी२०आ २३३३] || ५ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|MNG}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|CHN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485410.html मटी२०आ २३३७] || ६ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|CHN}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|JPN}} २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485411.html मटी२०आ २३३८] || ६ जून || {{crw|MNG}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|PHI}} ११८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485412.html मटी२०आ २३४२] || ७ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|JPN}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485413.html मटी२०आ २३४३] || ७ जून || {{crw|HK}} || {{crw|MNG}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|HK}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485414.html मटी२०आ २३४७] || ८ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|CHN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485415.html मटी२०आ २३४८] || ८ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|HK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|JPN}} २२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | चौथ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489041.html मटी२०आ २३४९] || ८ जून || {{crw|MNG}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान २, सानो || {{crw|PHI}} ९ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा=== {{main|२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/kwibuka-women-s-twenty20-tournament-2025-1487668/points-table-standings |title=Kwibuka Women's Twenty20 Tournament - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=RWA |team2=UGA |team3=ZIM |team4=TAN |team5=NGA |team6=BRA |team7=MWI |team8=SLE |team9=CMR |win_BRA=4|loss_BRA=4|nr_BRA=0|rs_BRA=736|or_BRA=142.3|rc_BRA=687|ob_BRA=133.2 |win_CMR=1|loss_CMR=7|nr_CMR=0|rs_CMR=483|or_CMR=149|rc_CMR=910|ob_CMR=126.5 |win_MWI=1|loss_MWI=7|nr_MWI=0|rs_MWI=574|or_MWI=142|rc_MWI=760|ob_MWI=141.1 |win_NGA=5|loss_NGA=3|nr_NGA=0|rs_NGA=666|or_NGA=141|rc_NGA=593|ob_NGA=141 |win_RWA=7|loss_RWA=1|nr_RWA=0|rs_RWA=896|or_RWA=157.2|rc_RWA=652|ob_RWA=151.2 |win_SLE=1|loss_SLE=7|nr_SLE=0|rs_SLE=581|or_SLE=155.2|rc_SLE=806|ob_SLE=134.2 |win_TAN=5|loss_TAN=3|nr_TAN=0|rs_TAN=764|or_TAN=119.3|rc_TAN=552|ob_TAN=138.2 |win_UGA=6|loss_UGA=2|nr_UGA=0|rs_UGA=652|or_UGA=121.5|rc_UGA=580|ob_UGA=158.4 |win_ZIM=6|loss_ZIM=2|nr_ZIM=0|rs_ZIM=921|or_ZIM=145.1|rc_ZIM=733|ob_ZIM=148.4 |name_BRA={{crw|BRA}} |name_CMR={{crw|CMR}} |name_MWI={{crw|MWI}} |name_NGA={{crw|NGA}} |name_RWA={{crw|RWA}} |name_SLE={{crw|SLE}} |name_TAN={{crw|TAN}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_ZIM={{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487693.html मटी२०आ २३२४] || ३ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|CMR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ९१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487694.html दुसरा सामना] || ३ जून || {{crw|NGA}} || {{flagdeco|ZIM}} [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे अकरा]] || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487695.html मटी२०आ २३२५] || ३ जून || {{crw|SLE}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} १०५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487696.html मटी२०आ २३२६] || ३ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487697.html मटी२०आ २३२९] || ४ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487698.html मटी२०आ २३३०] || ४ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487699.html मटी२०आ २३३१] || ४ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ५ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487700.html मटी२०आ २३३२] || ४ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487701.html नववा सामना] || ५ जून || {{crw|UGA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487702.html मटी२०आ २३३४] || ५ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|CMR}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487703.html मटी२०आ २३३५] || ५ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487704.html मटी२०आ २३३६] || ५ जून || {{crw|NGA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487705.html तेरावा सामना] || ६ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487706.html मटी२०आ २३३९] || ६ जून || {{crw|SLE}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487707.html मटी२०आ २३४०] || ६ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|MWI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487708.html मटी२०आ २३४१] || ६ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487709.html मटी२०आ २३४४] || ७ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487710.html मटी२०आ २३४५] || ७ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|SLE}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487711.html एकोणिसावा सामना] || ७ जून || {{crw|TAN}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ९ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487712.html मटी२०आ २३४६] || ७ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ३८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487713.html मटी२०आ २३५०] || ८ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} ५० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487714.html मटी२०आ २३५१] || ८ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487715.html मटी२०आ २३५२] || ८ जून || {{crw|NGA}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487716.html चोविसावा सामना] || ८ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487717.html मटी२०आ २३५४] || १० जून || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} २० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487718.html मटी२०आ २३५५] || १० जून || {{crw|MWI}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ४६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487719.html सत्ताविसावा सामना] || १० जून || {{crw|CMR}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487720.html मटी२०आ २३५६] || १० जून || {{crw|RWA}} || {{crw|BRA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487721.html मटी२०आ २३५७] || ११ जून || {{crw|NGA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487722.html मटी२०आ २३५८] || ११ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487723.html मटी२०आ २३६१] || ११ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|CMR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ११२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487724.html बत्तिसावा सामना] || ११ जून || {{crw|SLE}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487725.html मटी२०आ २३६३] || १२ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ११९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487726.html मटी२०आ २३६४] || १२ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487727.html पस्तिसावा सामना] || १२ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487728.html मटी२०आ २३६७] || १२ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487729.html मटी२०आ २३६९] || १३ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487730.html दुसरा उपांत्य सामना] || १३ जून || {{crw|UGA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} १ धावेने विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487731.html मटी२०आ २३७३] || १४ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} २० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487732.html अंतिम सामना] || १४ जून || {{crw|TAN}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ३२ धावांनी विजयी |} ===गर्न्सीचा जर्सी दौरा=== {{main|२०२५ टी२०आ आंतर-द्वीपीय मालिका#पुरुष मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आंतर-द्वीपीय – टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487813.html टी२०आ ३२०४] || ६ जून || [[ग्रेनव्हिल क्रिकेट मैदान]], [[सेंट सेव्हियर, जर्सी|सेंट सेव्हियर]] || {{cr|GUE}} १३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487814.html टी२०आ ३२०७] || ७ जून || [[ग्रेनव्हिल क्रिकेट मैदान]], [[सेंट सेव्हियर, जर्सी|सेंट सेव्हियर]] || {{cr|JER}} ७ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487815.html टी२०आ ३२०९] || ७ जून || [[ग्रेनव्हिल क्रिकेट मैदान]], [[सेंट सेव्हियर, जर्सी|सेंट सेव्हियर]] || {{cr|JER}} ३ धावांनी विजयी |} ===स्लोव्हेनियाचा सर्बिया दौरा=== {{main|स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा सर्बिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका (अ‍ॅड्रिया चषक) |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486789.html टी२०आ ३२०६] || ७ जून || लिसिच्जी जाराक क्रिकेट मैदान, [[बेलग्रेड]] || {{cr|SRB}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486790.html टी२०आ ३२०८] || ७ जून || लिसिच्जी जाराक क्रिकेट मैदान, [[बेलग्रेड]] || {{cr|SRB}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486791.html टी२०आ ३२११] || ८ जून || लिसिच्जी जाराक क्रिकेट मैदान, [[बेलग्रेड]] || {{cr|SRB}} २४ धावांनी विजयी |} ===अमेरिका महिला संघाचा नेदरलँड्स दौरा=== {{main|अमेरिका महिला क्रिकेट संघाचा नेदरलँड्स दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487651.html मटी२०आ २३४५अ] || ७ जून || [[व्हीआरए क्रिकेट मैदान]], [[आम्स्टेलव्हीन]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487652.html मटी२०आ २३५३] || ९–१० जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487653.html मटी२०आ २३६०] || ११ जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} ५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487654.html मटी२०आ २३६६] || १२ जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487655.html मटी२०आ २३७१] || १३ जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} ७५ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक=== {{main|२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/central-europe-cup-2025-1483727/points-table-standings |title=Central Europe Cup - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=10 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=NOR |team3=CZE |win_AUT=3|loss_AUT=1|nr_AUT=0|rs_AUT=633|or_AUT=65.3|rc_AUT=484|ob_AUT=80 |win_CZE=0|loss_CZE=4|nr_CZE=0|rs_CZE=411|or_CZE=73|rc_CZE=654|ob_CZE=64.4 |win_NOR=3|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=621|or_NOR=73|rc_NOR=527|ob_NOR=66.5 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_CZE={{cr|CZE}} |name_NOR={{cr|NOR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483731.html टी२०आ ३२१०] || ८ जून || {{cr|CZE}} || {{cr|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|AUT}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483732.html टी२०आ ३२१२] || ८ जून || {{cr|CZE}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|NOR}} ३७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483733.html टी२०आ ३२१४] || ९ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|NOR}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483734.html टी२०आ ३२१५] || ९ जून || {{cr|CZE}} || {{cr|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|AUT}} १६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483735.html टी२०आ ३२१६] || १० जून || {{cr|CZE}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|NOR}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483736.html टी२०आ ३२१७] || १० जून || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|AUT}} ९ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा=== {{main|कंबोडिया क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488319.html टी२०आ ३२१९] || ११ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488320.html टी२०आ ३२२१] || १२ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488321.html टी२०आ ३२२२] || १२ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488322.html टी२०आ ३२२८] || १४ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488323.html टी२०आ ३२२९] || १४ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488324.html टी२०आ ३२३४] || १५ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488325.html टी२०आ ३२३५] || १५ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490239.html टी२०आ ३२४२] || १६ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला मध्य युरोप चषक=== {{main|२०२५ महिला मध्य युरोप चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source= |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=GIB |team3=CZE |win_AUT=4|loss_AUT=0|nr_AUT=0|rs_AUT=398|or_AUT=51.5|rc_AUT=331|ob_AUT=80 |win_CZE=0|loss_CZE=4|nr_CZE=0|rs_CZE=309|or_CZE=80|rc_CZE=438|ob_CZE=51.5 |win_GIB=2|loss_GIB=2|nr_GIB=0|rs_GIB=531|or_GIB=80|rc_GIB=475|ob_GIB=80 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_GIB={{crw|GIB}} |name_CZE={{crw|CZE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483812.html मटी२०आ २३५९] || ११ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|GIB}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483813.html मटी२०आ २३६२] || ११ जून || {{crw|AUT}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487658.html मटी२०आ २३६५] || १२ जून || {{crw|AUT}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} १७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487659.html मटी२०आ २३६८] || १२ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487660.html मटी२०आ २३७०] || १३ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|GIB}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487661.html मटी२०आ २३७२] || १३ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ नो फ्रिल्स टी२०आ मालिका=== {{main|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी#नो फ्रील्स आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका}} <!-- हा राऊंड-रॉबिन प्रकार नसल्यामुळे गुणतालिकेची आवश्यकता नाही. -->{| class="wikitable" ! colspan="6" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489583.html टी२०आ ३२२०] || ११ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489581.html टी२०आ ३२२३] || १२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BAH}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} १०७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489582.html टी२०आ ३२२४] || १२ जून || {{cr|BER}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489584.html टी२०आ ३२२६] || १३ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489585.html टी२०आ ३२२७] || १३ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} १२६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक=== {{main|२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/nordic-t20-cup-2025-1488312/points-table-standings |title=Nordic T20 Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=15 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=DEN |team2=NOR |team3=SWE |team4=FIN |win_DEN=2|loss_DEN=1|nr_DEN=0|rs_DEN=544|or_DEN=60|rc_DEN=406|ob_DEN=57.3 |win_FIN=1|loss_FIN=2|nr_FIN=0|rs_FIN=267|or_FIN=60|rc_FIN=448|ob_FIN=60 |win_NOR=2|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=422|or_NOR=57.3|rc_NOR=429|ob_NOR=60 |win_SWE=1|loss_SWE=2|nr_SWE=0|rs_SWE=458|or_SWE=60|rc_SWE=408|ob_SWE=60 |name_DEN={{cr|DEN}} |name_FIN={{cr|FIN}} |name_NOR={{cr|NOR}} |name_SWE={{cr|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488338.html टी२०आ ३२२५] || १३ जून || {{cr|DEN}} || {{cr|FIN}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|DEN}} १२१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488339.html टी२०आ ३२३०] || १४ जून || {{cr|FIN}} || {{cr|NOR}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|FIN}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488340.html टी२०आ ३२३१] || १४ जून || {{cr|DEN}} || {{cr|SWE}} || कोगे क्रिकेट क्लब, [[कोगे]] || {{cr|DEN}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488341.html टी२०आ ३२३२] || १४ जून || {{cr|DEN}} || {{cr|NOR}} || कोगे क्रिकेट क्लब, [[कोगे]] || {{cr|NOR}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488342.html टी२०आ ३२३३] || १४ जून || {{cr|FIN}} || {{cr|SWE}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|SWE}} ७१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488343.html टी२०आ ३२३६] || १५ जून || {{cr|NOR}} || {{cr|SWE}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|NOR}} २ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स आमंत्रण स्पर्धा=== {{main|२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकेट पीएनजी<ref>{{cite web |url=https://www.cricketpng.org.pg/press-releases/png-lewas-lift-trophy-as-champions-of-the-inaugural-pacificaus-sports-cricket-invitational-2025 |title=PNG Lewas Lift Trophy as Champions of the Inaugural PacificAus Sports Cricket Invitational 2025 |trans-title=पापुआ न्यू गिनी लेवासने पहिल्या पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले |publisher=क्रिकेट पीएनजी |date=२३ जून २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=PNG |team2=AUS |team3=VAN |team4=SAM |win_AUS=5|loss_AUS=1|nr_AUS=0|nrr_AUS=1.422 |win_PNG=5|loss_PNG=1|nr_PNG=0|nrr_PNG=1.646 |win_SAM=0|loss_SAM=5|nr_SAM=1|nrr_SAM=-2.502 |win_VAN=1|loss_VAN=4|nr_VAN=1|nrr_VAN=-1.140 |name_AUS={{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SAM={{crw|SAM}} |name_VAN={{crw|VAN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1437&clubId=34550 पहिला सामना]|| १५ जून || {{crw|PNG}} || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489042.html मटी२०आ २३७४] || १५ जून || {{crw|SAM}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || निकाल नाही |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1441&clubId=34550 तिसरा सामना] || १६ जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ४६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489043.html मटी२०आ २३७५] || १६ जून || {{crw|PNG}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489044.html मटी२०आ २३७६] || १७ जून || {{crw|PNG}} || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1446&clubId=34550 सहावा सामना] || १७ जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ६ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1448&clubId=34550 सातवा सामना] || १९ जून || {{crw|PNG}} || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489045.html मटी२०आ २३७७] || १९ जून || {{crw|SAM}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|VAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489046.html मटी२०आ २३७८] || २० जून || {{crw|PNG}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ३१ धावांनी विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1451&clubId=34550 दहावा सामना] || २० जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ७ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1452&clubId=34550 अकरावा सामना] || २१ जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489047.html मटी२०आ २३८०] || २१ जून || {{crw|PNG}} || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ९४ धावांनी विजयी |} ===डेन्मार्कमध्ये फिनलंड विरुद्ध नॉर्वे=== {{main|फिनलंड क्रिकेट संघाचा नॉर्वे दौरा (डेन्मार्कमध्ये), २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ सामना |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488344.html टी२०आ ३२३७] || १५ जून || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|FIN}} २२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ स्कॉटलंड टी२०आ तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका#टी२०आ मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-tri-series-2025-1485935/points-table-standings |title=Scotland Tri-Series Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=20 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SCO |team2=NEP |team3=NED |win_NEP=2|loss_NEP=2|nr_NEP=0|nrr_NEP=-0.291 |win_NED=2|loss_NED=2|nr_NED=0|nrr_NED=-0.385 |win_SCO=2|loss_SCO=2|nr_SCO=0|nrr_SCO=0.672 |name_NED={{cr|NED}} |name_NEP={{cr|NEP}} |name_SCO={{cr|SCO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485938.html टी२०आ ३२३९] || १५ जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NED}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|SCO}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485939.html टी२०आ ३२४३] || १६ जून || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || सामना बरोबरीत ({{cr|NED}} तिसऱ्या [[सुपर ओव्हर|सुपर ओव्हरमध्ये]] विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485940.html टी२०आ ३२४६] || १७ जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NEP}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485942.html टी२०आ ३२४७] || १८ जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NED}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NED}} १७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485941.html टी२०आ ३२५०] || १९ जून || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485943.html टी२०आ ३२५३] || २० जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|SCO}} ३४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{main|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-americas-region-final-2025-1488310/points-table-standings |title=ICC Men's T20 World Cup Americas Region Final - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=22 June 2025 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=CAN |team2=BER |team3=CAY |team4=BAH |win_CAN=6 |loss_CAN=0 |nr_CAN=0 |nrr_CAN=4.843 |win_BER=3 |loss_BER=3 |nr_BER=0 |nrr_BER=0.186 |win_CAY=3 |loss_CAY=3 |nr_CAY=0 |nrr_CAY=-0.705 |win_BAH=0 |loss_BAH=6 |nr_BAH=0 |nrr_BAH=-4.234 |name_CAN={{cr|CAN}} |name_BER={{cr|BER}} |name_CAY={{cr|CAY}} |name_BAH={{cr|BAH}} |result1=Q |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषकासाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488326.html टी२०आ ३२४०] || १५ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ११० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488327.html टी२०आ ३२४१] || १५ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488328.html टी२०आ ३२४४] || १६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ५० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488329.html टी२०आ ३२४५] || १६ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488330.html टी२०आ ३२४८] || १८ जून || {{cr|BER}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488331.html टी२०आ ३२४९] || १८ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BAH}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488332.html टी२०आ ३२५१] || १९ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488333.html टी२०आ ३२५२] || १९ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488334.html टी२०आ ३२५८] || २१ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BAH}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488335.html टी२०आ ३२५९] || २१ जून || {{cr|BER}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488336.html टी२०आ ३२६२] || २२ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488337.html टी२०आ ३२६३] || २२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ६ गडी राखून विजयी |} ===स्लोव्हेनियाचा हंगेरी दौरा=== {{main|स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा हंगेरी दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486786.html टी२०आ ३२५४] || २१ जून || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} १२२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486787.html टी२०आ ३२५६] || २१ जून || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486788.html टी२०आ ३२६०] || २२ जून || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ९ गडी राखून विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा लक्झेंबर्ग दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा लक्झेंबर्ग दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487631.html टी२०आ ३२५५] || २१ जून || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{cr|SUI}} ५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487632.html टी२०आ ३२५७] || २१ जून || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{cr|SUI}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487633.html टी२०आ ३२६१] || २२ जून || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{cr|LUX}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक=== {{main|२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक}} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="cont">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/continental-cup-2025-1490863/points-table-standings |title=Continental Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=27 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=ROM |team2=AUT |team3=HUN |win_AUT=1|loss_AUT=1|nr_AUT=0|rs_AUT=280|or_AUT=31.2|rc_AUT=280|ob_AUT=29.4 |win_HUN=0|loss_HUN=2|nr_HUN=0|rs_HUN=333|or_HUN=40|rc_HUN=343|ob_HUN=23.2 |win_ROM=2|loss_ROM=0|nr_ROM=0|rs_ROM=247|or_ROM=21.4|rc_ROM=237|ob_ROM=40 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_HUN={{cr|HUN}} |name_ROM={{cr|ROM}} }} {{col-2}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="cont" /> |show_tie=no |update=complete |team1=BEL |team2=MLT |team3=FRA |win_BEL=2|loss_BEL=0|nr_BEL=0|rs_BEL=377|or_BEL=40|rc_BEL=296|ob_BEL=40 |win_FRA=0|loss_FRA=2|nr_FRA=0|rs_FRA=267|or_FRA=40|rc_FRA=284|ob_FRA=33.4 |win_MLT=1|loss_MLT=1|nr_MLT=0|rs_MLT=240|or_MLT=33.4|rc_MLT=304|ob_MLT=40 |name_BEL={{cr|BEL}} |name_FRA={{cr|FRA}} |name_MLT={{cr|MLT}} }} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490882.html टी२०आ ३२६४] || २६ जून || {{cr|FRA}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|MLT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490883.html टी२०आ ३२६५] || २६ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|AUT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490884.html टी२०आ ३२६६] || २६ जून || {{cr|BEL}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} ६५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490885.html टी२०आ ३२६७] || २७ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|HUN}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490886.html टी२०आ ३२६८] || २७ जून || {{cr|BEL}} || {{cr|FRA}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490887.html टी२०आ ३२६९] || २७ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|HUN}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490888.html टी२०आ ३२७०] || २८ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|BEL}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490889.html टी२०आ ३२७१] || २८ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|MLT}} १३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490891.html टी२०आ ३२७२] || २९ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|BEL}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} ६३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490892.html टी२०आ ३२७३] || २९ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|MLT}} ४७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490890.html टी२०आ ३२७४] || २९ जून || {{cr|FRA}} || {{cr|HUN}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|HUN}} ५२ धावांनी विजयी |} ==जुलै== ===इंडोनेशिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा=== {{main|इंडोनेशिया महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका (इंडो-सिंगा मैत्री चषक) |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490225.html मटी२०आ २३८५] || २ जुलै || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490226.html मटी२०आ २३८६] || ३ जुलै || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490227.html मटी२०आ २३८८] || ५ जुलै || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|IDN}} १८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{main|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/19287/season/2025 |title=ICC Men's T20 World Cup Europe Region Final Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=NED |team2=ITA |team3=JER |team4=SCO |team5=GUE |win_NED=3 |loss_NED=1 |nr_NED=0 |nrr_NED=1.281 |win_ITA=2 |loss_ITA=1 |nr_ITA=1 |nrr_ITA=0.612 |win_JER=2 |loss_JER=1 |nr_JER=1 |nrr_JER=0.306 |win_SCO=1 |loss_SCO=2 |nr_SCO=1 |nrr_SCO=-0.117 |win_GUE=0 |loss_GUE=3 |nr_GUE=1 |nrr_GUE=-2.517 |name_NED={{cr|NED}} |name_ITA={{cr|ITA}} |name_JER={{cr|JER}} |name_SCO={{cr|SCO}} |name_GUE={{cr|GUE}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषकासाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490471.html टी२०आ ३२७५] || ५ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|JER}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490472.html टी२०आ ३२७७] || ५ जुलै || {{cr|GUE}} || {{cr|ITA}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|ITA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490473.html टी२०आ ३२७९अ] || ६ जुलै || {{cr|GUE}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490474.html टी२०आ ३२८०अ] || ६ जुलै || {{cr|ITA}} || {{cr|JER}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490475.html टी२०आ ३२८६] || ८ जुलै || {{cr|GUE}} || {{cr|JER}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|JER}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490476.html टी२०आ ३२८८] || ८ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|SCO}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490477.html टी२०आ ३२९१] || ९ जुलै || {{cr|ITA}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|ITA}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490478.html टी२०आ ३२९२] || ९ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|GUE}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|NED}} ७३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490479.html टी२०आ ३३०१] || ११ जुलै || {{cr|JER}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|JER}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490480.html टी२०आ ३३०३] || ११ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|ITA}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|NED}} ९ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ मलावी चार राष्ट्र टी२० चषक=== {{main|२०२५ मलावी चौरंगी टी२० चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-malawi-2025-1492875/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Malawi) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 July 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=BHR |team2=TAN |team3=GER |team4=MWI |win_BHR=4|loss_BHR=1|nr_BHR=1|rs_BHR=760|or_BHR=77.5|rc_BHR=711|ob_BHR=99.2 |win_GER=2|loss_GER=3|nr_GER=1|rs_GER=741|or_GER=94.4|rc_GER=798|ob_GER=96.5 |win_MWI=1|loss_MWI=4|nr_MWI=1|rs_MWI=611|or_MWI=100|rc_MWI=682|ob_MWI=78.1 |win_TAN=3|loss_TAN=2|nr_TAN=1|rs_TAN=842|or_TAN=96.1|rc_TAN=763|ob_TAN=94.2 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_GER={{cr|GER}} |name_MWI={{cr|MWI}} |name_TAN={{cr|TAN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492880.html टी२०आ ३२७६] || ५ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|GER}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492882.html टी२०आ ३२७९] || ६ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} ७२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492881.html टी२०आ ३२८०] || ६ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} ४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492883.html टी२०आ ३२८३] || ७ जुलै || {{cr|GER}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|GER}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492884.html टी२०आ ३२८४] || ७ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|BHR}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492879.html टी२०आ ३२८७] || ८ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492885.html टी२०आ ३२९०अ] || ९ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492886.html टी२०आ ३२९१अ] || ९ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492887.html टी२०आ ३२९६] || १० जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492888.html टी२०आ ३२९८] || १० जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|MWI}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492889.html टी२०आ ३३०७] || १२ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|BHR}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492890.html टी२०आ ३३०९] || १२ जुलै || {{cr|GER}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492891.html टी२०आ ३३१३] || १३ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|GER}} ३७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492892.html टी२०आ ३३१४] || १३ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} १० गडी राखून विजयी |} ===जर्सी महिला संघाचा गर्न्सी दौरा=== {{main|२०२५ टी२०आ आंतर-द्वीपीय मालिका#महिला मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | आंतर-द्वीपीय – मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1493624.html मटी२०आ २३८९] || ५ जुलै || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || {{crw|JER}} ९० धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ===२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/indonesia-tri-nation-t20i-series-2025-1490851/points-table-standings |title=Indonesia Tri-Nation T20I Series - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=PHI |team2=IDN |team3=KOR |win_IDN=4|loss_IDN=4|nr_IDN=0|rs_IDN=1102|or_IDN=138.3|rc_IDN=1064|ob_IDN=149.2 |win_PHI=6|loss_PHI=2|nr_PHI=0|rs_PHI=1273|or_PHI=140.1|rc_PHI=1101|ob_PHI=160 |win_KOR=2|loss_KOR=6|nr_KOR=0|rs_KOR=946|or_KOR=159.2|rc_KOR=1156|ob_KOR=128.4 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_PHI={{cr|PHI}} |name_KOR={{cr|KOR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490870.html टी२०आ ३२७८] || ६ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490871.html टी२०आ ३२८१] || ७ जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490872.html टी२०आ ३२८२] || ७ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490873.html टी२०आ ३२८५] || ८ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490874.html टी२०आ ३२८९] || ९ जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|KOR}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490875.html टी२०आ ३२९०] || ९ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490876.html टी२०आ ३२९३] || १० जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490877.html टी२०आ ३२९४] || १० जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ११२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490878.html टी२०आ ३३०४] || १२ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|KOR}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490879.html टी२०आ ३३०५] || १२ जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ८५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490880.html टी२०आ ३३१०] || १३ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490881.html टी२०आ ३३११] || १३ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-bulgaria-2025-1490847/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Bulgaria) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=8 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=TUR |team2=GRE |team3=SRB |team4=BUL |win_BUL=0|loss_BUL=3|nr_BUL=0|rs_BUL=300|or_BUL=60|rc_BUL=511|ob_BUL=55.3 |win_GRE=2|loss_GRE=1|nr_GRE=0|rs_GRE=415|or_GRE=59.3|rc_GRE=372|ob_GRE=60 |win_SRB=1|loss_SRB=2|nr_SRB=0|rs_SRB=353|or_SRB=55.3|rc_SRB=416|ob_SRB=59.3 |win_TUR=3|loss_TUR=0|nr_TUR=0|rs_TUR=519|or_TUR=60|rc_TUR=288|ob_TUR=60 |name_BUL={{crw|BUL}} |name_GRE={{crw|GRE}} |name_SRB={{crw|SRB}} |name_TUR={{crw|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490854.html मटी२०आ २३९०] || ७ जुलै || {{crw|GRE}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490855.html मटी२०आ २३९१] || ७ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|SRB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|SRB}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490856.html मटी२०आ २३९२] || ७ जुलै || {{crw|SRB}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490857.html मटी२०आ २३९३] || ८ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|GRE}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|GRE}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490858.html मटी२०आ २३९४] || ८ जुलै || {{crw|GRE}} || {{crw|SRB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|GRE}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490859.html मटी२०आ २३९५] || ८ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} १६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490860.html मटी२०आ २३९६] || ९ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|SRB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|SRB}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490861.html मटी२०आ २३९७] || ९ जुलै || {{crw|GRE}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} १० धावांनी विजयी |} ===२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bulgaria-tri-nation-t20i-series-2025-1491601/points-table-standings |title=Bulgaria Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=GIB |team2=BUL |team3=TUR |win_BUL=2|loss_BUL=2|nr_BUL=0|rs_BUL=839|or_BUL=69.1|rc_BUL=897|ob_BUL=78.4 |win_GIB=3|loss_GIB=1|nr_GIB=0|rs_GIB=816|or_GIB=74|rc_GIB=803|ob_GIB=74.2 |win_TUR=1|loss_TUR=3|nr_TUR=0|rs_TUR=774|or_TUR=80|rc_TUR=729|ob_TUR=70.1 |name_BUL={{cr|BUL}} |name_GIB={{cr|GIB}} |name_TUR={{cr|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491604.html टी२०आ ३२९५] || १० जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|GIB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|GIB}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491605.html टी२०आ ३२९७] || १० जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491606.html टी२०आ ३३००] || ११ जुलै || {{cr|GIB}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|GIB}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491607.html टी२०आ ३३०२] || ११ जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|GIB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|BUL}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491608.html टी२०आ ३३०६] || १२ जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|TUR}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491609.html टी२०आ ३३०८] || १२ जुलै || {{cr|GIB}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|GIB}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491610.html टी२०आ ३३१२] || १३ जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|GIB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका=== {{main|२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/pearl-of-africa-t20i-series-2025-1494081/points-table-standings |title=Pearl of Africa T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=27 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete (नामिबिया अ संघाचे सामने गुणतालिकेत समाविष्ट नाहीत) |team1=UGA |team2=UAE |team3=KEN |team4=NGA |win_KEN=2|loss_KEN=4|nr_KEN=0|rs_KEN=696|or_KEN=115.1|rc_KEN=745|ob_KEN=108 |win_NGA=0|loss_NGA=6|nr_NGA=0|rs_NGA=541|or_NGA=114|rc_NGA=733|ob_NGA=98 |win_UGA=6|loss_UGA=0|nr_UGA=0|rs_UGA=887|or_UGA=116.1|rc_UGA=729|ob_UGA=118 |win_UAE=4|loss_UAE=2|nr_UAE=0|rs_UAE=744|or_UAE=98.4|rc_UAE=661|ob_UAE=120 |name_KEN={{cr|KEN}} |name_NGA={{cr|NGA}} |name_UGA={{cr|UGA}} |name_UAE={{cr|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494106.html पहिला सामना] || १७ जुलै || {{flagdeco|UGA}} [[युगांडा क्रिकेट संघ|युगांडा अ]] || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|NAM|name=नामिबिया अ}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494115.html टी२०आ ३३१९] || १७ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} २० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494116.html टी२०आ ३३२२] || १८ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ७७ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494105.html टी२०आ ३३२३] || १८ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494117.html पाचवा सामना] || १९ जुलै || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|NAM|name=नामिबिया अ}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494108.html टी२०आ ३३३०] || १९ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494118.html टी२०आ ३३४०] || २१ जुलै || {{cr|NGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494103.html टी२०आ ३३४१] || २१ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|KEN}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494107.html नववा सामना] || २२ जुलै || {{cr|KEN}} || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} ३ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494583.html टी२०आ ३३४६] || २२ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494110.html टी२०आ ३३५४] || २३ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494109.html बारावा सामना] || २३ जुलै || {{flagdeco|UGA}} [[युगांडा क्रिकेट संघ|युगांडा अ]] || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA|name=युगांडा अ}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494114.html टी२०आ ३३६३] || २५ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|KEN}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494104.html चौदावा सामना] || २५ जुलै || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|NGA}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494113.html टी२०आ ३३७२] || २६ जुलै || {{cr|NGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494112.html सोळावा सामना] || २६ जुलै || {{cr|KEN}} || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494584.html टी२०आ ३३८०] || २७ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494111.html टी२०आ ३३८२] || २७ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ८ धावांनी विजयी |} ===२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी=== {{main|२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-pacific-cricket-champions-trophy-2025-1494077/points-table-standings |title=Asia Pacific Cricket Champions Trophy 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=24 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=HK |team3=SIN |team4=SAM |win_HK=4|loss_HK=2|nr_HK=0|rs_HK=1031|or_HK=119.4|rc_HK=875|ob_HK=113 |win_MAS=6|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=915|or_MAS=90.1|rc_MAS=837|ob_MAS=120 |win_SAM=0|loss_SAM=6|nr_SAM=0|rs_SAM=790|or_SAM=120|rc_SAM=906|ob_SAM=105.5 |win_SIN=2|loss_SIN=4|nr_SIN=0|rs_SIN=820|or_SIN=118.4|rc_SIN=938|ob_SIN=109.4 |name_HK={{cr|HK}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_SAM={{cr|SAM}} |name_SIN={{cr|SIN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494090.html टी२०आ ३३२०] || १८ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494091.html टी२०आ ३३२१] || १८ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|SIN}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494092.html टी२०आ ३३२७] || १९ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494093.html टी२०आ ३३२८] || १९ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494094.html टी२०आ ३३३३] || २० जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|HK}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494095.html टी२०आ ३३३४] || २० जुलै || {{cr|MAS}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494096.html टी२०आ ३३४३] || २२ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494097.html टी२०आ ३३४४] || २२ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|SIN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494098.html टी२०आ ३३५२] || २३ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494099.html टी२०आ ३३५३] || २३ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494100.html टी२०आ ३३५८] || २४ जुलै || {{cr|MAS}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494101.html टी२०आ ३३५९] || २४ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|HK}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ५२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494102.html टी२०आ ३३७०] || २६ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} १० गडी राखून विजयी |} ===२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/rwanda-tri-nation-t20i-series-2025-1495448/points-table-standings |title=Rwanda Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=26 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=BHR |team2=MWI |team3=RWA |win_BHR=8|loss_BHR=0|nr_BHR=0|rs_BHR=1151|or_BHR=143.1|rc_BHR=870|ob_BHR=160 |win_MWI=2|loss_MWI=6|nr_MWI=0|rs_MWI=1015|or_MWI=156.5|rc_MWI=1067|ob_MWI=143.3 |win_RWA=2|loss_RWA=6|nr_RWA=0|rs_RWA=896|or_RWA=155.5|rc_RWA=1125|ob_RWA=152.2 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_MWI={{cr|MWI}} |name_RWA={{cr|RWA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495453.html टी२०आ ३३२५] || १८ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495454.html टी२०आ ३३२९] || १९ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495455.html टी२०आ ३३३१] || १९ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495456.html टी२०आ ३३३५] || २० जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495457.html टी२०आ ३३३७] || २० जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495458.html टी२०आ ३३४५] || २२ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|RWA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495459.html टी२०आ ३३४८] || २२ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ११२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495460.html टी२०आ ३३५५] || २३ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|MWI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495461.html टी२०आ ३३५६] || २३ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495462.html टी२०आ ३३६४] || २५ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495463.html टी२०आ ३३६६] || २५ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495464.html टी२०आ ३३७५] || २६ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|MWI}} ९ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495465.html टी२०आ ३३८३] || २७ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ९४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/finland-women-s-t20i-tri-series-2025-1494571/points-table-standings |title=Finland Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=20 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SUI |team2=FIN |team3=EST |win_EST=1|loss_EST=3|nr_EST=0|rs_EST=429|or_EST=80|rc_EST=477|ob_EST=74.2 |win_FIN=1|loss_FIN=3|nr_FIN=0|rs_FIN=411|or_FIN=75.1|rc_FIN=444|ob_FIN=71.1 |win_SUI=4|loss_SUI=0|nr_SUI=0|rs_SUI=510|or_SUI=72.2|rc_SUI=429|ob_SUI=80 |name_EST={{crw|EST}} |name_FIN={{crw|FIN}} |name_SUI={{crw|SUI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494575.html मटी२०आ २४००] || १८ जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494576.html मटी२०आ २४०१] || १८ जुलै || {{crw|EST}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494577.html मटी२०आ २४०२] || १९ जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|EST}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|FIN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494578.html मटी२०आ २४०३] || १९ जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494579.html मटी२०आ २४०४] || १९ जुलै || {{crw|EST}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ७६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494580.html मटी२०आ २४०५] || २० जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|EST}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|EST}} ३३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494581.html मटी२०आ २४०८] || २० जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} १० गडी राखून विजयी |} ===सौदी अरेबियाचा कतार दौरा=== {{main|सौदी अरेबिया क्रिकेट संघाचा कतार दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494765.html टी२०आ ३३२६] || १८ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494766.html टी२०आ ३३३२] || १९ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|SAU}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494767.html टी२०आ ३३४२] || २१ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494768.html टी२०आ ३३५०] || २२ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ३२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494769.html टी२०आ ३३५७] || २३ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{cr|SAU}} [[सुपर ओव्हर|सुपर ओव्हरमध्ये]] विजयी) |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग दोन=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन}} ====गट अ गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv2">{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/22553/season/2025 |title=ICC Women's T20 World Cup Africa Region Division Two Qualifier Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=RWA |team2=MWI |team3=CMR |team4=LES |win_RWA=3 |loss_RWA=0 |nr_RWA=0 |nrr_RWA=4.915 |win_MWI=2 |loss_MWI=1 |nr_MWI=0 |nrr_MWI=1.283 |win_CMR=1 |loss_CMR=2 |nr_CMR=0 |nrr_CMR=-0.875 |win_LES=0 |loss_LES=3 |nr_LES=0 |nrr_LES=-4.591 |name_RWA={{crw|RWA}} |name_MWI={{crw|MWI}} |name_CMR={{crw|CMR}} |name_LES={{crw|LES}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} ====गट ब गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv2" /> |show_tie=no |update=complete |team1=SLE |team2=BOT |team3=MOZ |team4=ESW |win_SLE=3 |loss_SLE=0 |nr_SLE=0 |nrr_SLE=4.587 |win_BOT=2 |loss_BOT=1 |nr_BOT=0 |nrr_BOT=2.837 |win_MOZ=1 |loss_MOZ=2 |nr_MOZ=0 |nrr_MOZ=-1.026 |win_ESW=0 |loss_ESW=3 |nr_ESW=0 |nrr_ESW=-5.800 |name_SLE={{crw|SLE}} |name_BOT={{crw|BOT}} |name_MOZ={{crw|MOZ}} |name_ESW={{crw|ESW}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | गट फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494124.html मटी२०आ २४०६] || २० जुलै || {{crw|LES}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494125.html मटी२०आ २४०७] || २० जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} १११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494126.html मटी२०आ २४०९] || २० जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|MWI}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MWI}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494127.html मटी२०आ २४१०] || २० जुलै || {{crw|MOZ}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494128.html मटी२०आ २४१२] || २१ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494129.html मटी२०आ २४१३] || २१ जुलै || {{crw|MWI}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} ६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494130.html मटी२०आ २४१४] || २१ जुलै || {{crw|ESW}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} १४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494131.html मटी२०आ २४१५] || २१ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|LES}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|CMR}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494132.html मटी२०आ २४१७] || २३ जुलै || {{crw|LES}} || {{crw|MWI}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MWI}} १०६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494133.html मटी२०आ २४१८] || २३ जुलै || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494134.html मटी२०आ २४१९] || २३ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494135.html मटी२०आ २४२०] || २३ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} १० गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीच्या सामन्याचे उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494136.html मटी२०आ २४२३] || २४ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|CMR}} १४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494138.html मटी२०आ २४२४] || २४ जुलै || {{crw|LES}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ३ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494137.html मटी२०आ २४२२] || २४ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494139.html मटी२०आ २४२५] || २४ जुलै || {{crw|MWI}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494140.html मटी२०आ २४२६] || २६ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|MWI}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ६५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | सातव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494141.html मटी२०आ २४२७] || २६ जुलै || {{crw|ESW}} || {{crw|LES}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|LES}} ४८ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494142.html मटी२०आ २४२८] || २६ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|CMR}} २ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494143.html मटी२०आ २४२९] || २६ जुलै || {{crw|RWA}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} ५१ धावांनी विजयी |} ===२०२५ बुडापेस्ट चषक=== {{main|२०२५ बुडापेस्ट चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/budapest-cup-2025-1495649/points-table-standings |title=Budapest Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=26 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=ROM |team3=HUN |team4=LUX |win_AUT=3|loss_AUT=0|nr_AUT=0|rs_AUT=543|or_AUT=51.5|rc_AUT=475|ob_AUT=60 |win_HUN=1|loss_HUN=2|nr_HUN=0|rs_HUN=409|or_HUN=60|rc_HUN=341|ob_HUN=46 |win_LUX=0|loss_LUX=3|nr_LUX=0|rs_LUX=390|or_LUX=60|rc_LUX=571|ob_LUX=60 |win_ROM=2|loss_ROM=1|nr_ROM=0|rs_ROM=400|or_ROM=48|rc_ROM=355|ob_ROM=53.5 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_HUN={{cr|HUN}} |name_LUX={{cr|LUX}} |name_ROM={{cr|ROM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495654.html टी२०आ ३३६२] || २५ जुलै || {{cr|AUT}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495655.html टी२०आ ३३६५] || २५ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|ROM}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495656.html टी२०आ ३३६८] || २५ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|LUX}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495657.html टी२०आ ३३७१] || २६ जुलै || {{cr|LUX}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|ROM}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495658.html टी२०आ ३३७३] || २६ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|AUT}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495659.html टी२०आ ३३७७] || २६ जुलै || {{cr|AUT}} || {{cr|LUX}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|AUT}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495660.html टी२०आ ३३७९] || २७ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|LUX}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ३७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495661.html टी२०आ ३३८१] || २७ जुलै || {{cr|AUT}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || निकाल नाही |} ===फिनलंडचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|फिनलंड क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494770.html टी२०आ ३३६७] || २५ जुलै || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494771.html टी२०आ ३३७६] || २६ जुलै || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494772.html टी२०आ ३३८४] || २७ जुलै || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ बाल्टिक चषक=== {{main|२०२५ बाल्टिक चषक}} <!-- एका सामन्याला टी२०आ दर्जा असल्यामुळे ही स्पर्धा येथे समाविष्ट केली आहे; तो सामना द्विपक्षीय मालिकेतही समाविष्ट असल्याने त्याची पुनरावृत्ती होते. -->{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकहीरोज<ref>{{cite web |url=https://cricheroes.com/tournament/1567872/baltic-cup-2025/point-table |title=Baltic Cup 2025 |work=Cricheroes |access-date=27 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=EST |team2=FIN |team3=LAT |team4=LTU |win_EST=3|loss_EST=0|nr_EST=0|rs_EST=480|or_EST=57|rc_EST=281|ob_EST=60 |win_FIN=2|loss_FIN=1|nr_FIN=0|rs_FIN=418|or_FIN=60|rc_FIN=299|ob_FIN=57 |win_LAT=1|loss_LAT=2|nr_LAT=0|rs_LAT=464|or_LAT=60|rc_LAT=422|ob_LAT=60 |win_LTU=0|loss_LTU=3|nr_LTU=0|rs_LTU=189|or_LTU=60|rc_LTU=549|ob_LTU=60 |name_EST={{cr|EST}} |name_FIN={{cr|FIN}} |name_LAT={{cr|LAT}} |name_LTU={{cr|LTU}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449564/baltic-cup-2025/lithuania-vs-estonia/summary पहिला सामना] || २६ जुलै || {{cr|EST}} || {{cr|LTU}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} १५४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449566/baltic-cup-2025/finland-vs-latvia/summary दुसरा सामना] || २६ जुलै || {{cr|FIN}} || {{cr|LAT}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494771.html टी२०आ ३३७६] || २६ जुलै || {{cr|EST}} || {{cr|FIN}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449570/baltic-cup-2025/lithuania-vs-latvia/summary चौथा सामना] || २६ जुलै || {{cr|LAT}} || {{cr|LTU}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{cr|LAT}} ९० धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449571/baltic-cup-2025/latvia-vs-estonia/summary पाचवा सामना] || २७ जुलै || {{cr|EST}} || {{cr|LAT}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449575/baltic-cup-2025/lithuania-vs-finland/summary सहावा सामना] || २७ जुलै || {{cr|FIN}} || {{cr|LTU}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} ११६ धावांनी विजयी |} ==ऑगस्ट== ===जिब्राल्टर महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|जिब्राल्टर महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496809.html मटी२०आ २४३०] || २ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{crw|EST}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496810.html मटी२०आ २४३१] || २ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{crw|GIB}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496811.html मटी२०आ २४३२] || ३ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{crw|GIB}} ३४ धावांनी विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494773.html टी२०आ ३३८७] || २ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|SUI}} ७२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494774.html टी२०आ ३३८९] || ३ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|SUI}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494775.html टी२०आ ३३९०] || ३ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|SUI}} ४१ धावांनी विजयी |} ===सायप्रसचा क्रोएशिया दौरा=== {{main|सायप्रस क्रिकेट संघाचा क्रोएशिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496828.html टी२०आ ३३९२] || ७ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496829.html टी२०आ ३३९४] || ७ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496830.html टी२०आ ३३९६] || ८ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496831.html टी२०आ ३३९८] || ८ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ५२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ व्हायकिंग चषक=== {{main|२०२५ व्हायकिंग चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/viking-cup-2025-1496812/points-table-standings |title=Viking Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=9 August 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=NOR |team3=SWE |team4=FRA |win_AUT=3|loss_AUT=0|nr_AUT=0|rs_AUT=399|or_AUT=54.3|rc_AUT=385|ob_AUT=60 |win_FRA=0|loss_FRA=3|nr_FRA=0|rs_FRA=406|or_FRA=60|rc_FRA=468|ob_FRA=59.4 |win_NOR=2|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=404|or_NOR=60|rc_NOR=364|ob_NOR=56.4 |win_SWE=1|loss_SWE=2|nr_SWE=0|rs_SWE=454|or_SWE=60|rc_SWE=446|ob_SWE=58.1 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_FRA={{cr|FRA}} |name_NOR={{cr|NOR}} |name_SWE={{cr|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496819.html टी२०आ ३३९३] || ७ ऑगस्ट || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496820.html टी२०आ ३३९५] || ७ ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|FRA}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|SWE}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496822.html टी२०आ ३३९७] || ८ ऑगस्ट || {{cr|FRA}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|NOR}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496821.html टी२०आ ३३९९] || ८ ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|AUT}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496823.html टी२०आ ३४००] || ९ ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|NOR}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496824.html टी२०आ ३४०१] || ९ ऑगस्ट || {{cr|AUT}} || {{cr|FRA}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496825.html टी२०आ ३४०२] || १० ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|FRA}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|FRA}} २ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496826.html टी२०आ ३४०४] || १० ऑगस्ट || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ८ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा=== {{main|कंबोडिया महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका (महिला मैत्री चषक) |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498203.html मटी२०आ २४३६] || १३ ऑगस्ट || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} १२५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498204.html मटी२०आ २४३७] || १४ ऑगस्ट || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498205.html मटी२०आ २४३८] || १६ ऑगस्ट || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} १०२ धावांनी विजयी |} ===पापुआ न्यू गिनीचा गर्न्सी दौरा=== {{main|२०२५ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग अ (जर्सी)#गर्न्सी विरुद्ध पापुआ न्यू गिनी मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ सामना |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498689.html टी२०आ ३४०६] || १४ ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || {{cr|PNG}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com.au/cricket/table/sort/against/series/24131/season/2025/norway-tri-nation-t20i-series |title=Norway Tri-Nation T20I Series Table - 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NOR |team2=SWE |team3=HUN |win_HUN=0|loss_HUN=2|nr_HUN=0|rs_HUN=265|or_HUN=40|rc_HUN=376|ob_HUN=40 |win_NOR=2|loss_NOR=0|nr_NOR=0|rs_NOR=309|or_NOR=38.3|rc_NOR=276|ob_NOR=40 |win_SWE=1|loss_SWE=1|nr_SWE=0|rs_SWE=340|or_SWE=40|rc_SWE=262|ob_SWE=38.3 |name_HUN={{cr|HUN}} |name_NOR={{cr|NOR}} |name_SWE={{cr|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496827.html टी२०आ ३४०८] || १७ ऑगस्ट || {{cr|NOR}} || {{cr|SWE}} || स्टुबेरुडमायरा क्रिकेट मैदान, [[ओस्लो]] || {{cr|NOR}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498191.html टी२०आ ३४०९] || १७ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SWE}} || स्टुबेरुडमायरा क्रिकेट मैदान, [[ओस्लो]] || {{cr|SWE}} ७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498192.html टी२०आ ३४१०] || १७ ऑगस्ट || {{cr|NOR}} || {{cr|HUN}} || स्टुबेरुडमायरा क्रिकेट मैदान, [[ओस्लो]] || {{cr|NOR}} ३२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग एक=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग एक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espn.in/cricket/table/series/1498196/season/2025/icc-womens-t20-world-cup-europe-division-1-qualifier |title=ICC Women's T20 World Cup Europe Division 1 Qualifier Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IRE |team2=NED |team3=ITA |team4=GER |win_IRE=6|loss_IRE=0|nr_IRE=0|nrr_IRE=3.309 |win_NED=4|loss_NED=2|nr_NED=0|nrr_NED=2.833 |win_ITA=2|loss_ITA=4|nr_ITA=0|nrr_ITA=-0.906 |win_GER=0|loss_GER=6|nr_GER=0|nrr_GER=-5.611 |name_IRE={{crw|IRE}} |name_NED={{crw|NED}} |name_ITA={{crw|ITA}} |name_GER={{crw|GER}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|२०२६ महिला टी२० विश्वचषक जागतिक पात्रता स्पर्धेसाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498206.html मटी२०आ २४३९] || २० ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498207.html मटी२०आ २४४०] || २० ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498208.html मटी२०आ २४४१] || २१ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498209.html मटी२०आ २४४२] || २१ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|ITA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498210.html मटी२०आ २४४३] || २३ ऑगस्ट || {{crw|IRE}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498211.html मटी२०आ २४४४] || २३ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|GER}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} २०२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498212.html मटी२०आ २४४५] || २४ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} १७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498213.html मटी२०आ २४४६] || २४ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498214.html मटी२०आ २४४७] || २६ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|ITA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498215.html मटी२०आ २४४८] || २६ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498216.html मटी२०आ २४४९] || २७ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|GER}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} ६५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498217.html मटी२०आ २४५०] || २७ ऑगस्ट || {{crw|IRE}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ३३ धावांनी विजयी |} ===चेक प्रजासत्ताकाचा रोमानिया दौरा=== {{main|चेक प्रजासत्ताक क्रिकेट संघाचा रोमेनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499011.html टी२०आ ३४११] || २१ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|CZE}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499012.html टी२०आ ३४१२] || २१ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499013.html टी२०आ ३४१३] || २२ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} २५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499014.html टी२०आ ३४१४] || २२ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|CZE}} ४ गडी राखून विजयी |} ===बेल्जियमचा ऑस्ट्रिया दौरा=== {{main|बेल्जियम क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498696.html टी२०आ ३४१५] || २३ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498697.html टी२०आ ३४१६] || २३ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ३८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498698.html टी२०आ ३४१७] || २४ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498699.html टी२०आ ३४१८] || २४ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पूर्व युरोप चषक=== {{main|२०२५ पूर्व युरोप चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/eastern-europe-cup-2025-1499540/points-table-standings |title=Eastern Europe Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=31 August 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=SRB |team2=HUN |team3=CRO |win_CRO=0|loss_CRO=3|nr_CRO=1|rs_CRO=470|or_CRO=60|rc_CRO=559|ob_CRO=58.3 |win_HUN=1|loss_HUN=2|nr_HUN=1|rs_HUN=396|or_HUN=53.4|rc_HUN=401|ob_HUN=50.3 |win_SRB=4|loss_SRB=0|nr_SRB=0|rs_SRB=599|or_SRB=69|rc_SRB=505|ob_SRB=73.4 |name_CRO={{cr|CRO}} |name_HUN={{cr|HUN}} |name_SRB={{cr|SRB}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499544.html टी२०आ ३४१९] || २९ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499545.html टी२०आ ३४२०] || २९ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|CRO}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499546.html टी२०आ ३४२२] || ३० ऑगस्ट || {{cr|CRO}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ८४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499547.html टी२०आ ३४२३] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ५ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499548.html टी२०आ ३४२५अ] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|CRO}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट|| सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499549.html टी२०आ ३४२८] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|CRO}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499550.html टी२०आ ३४३०] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ३४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला नॉर्डिक चषक=== {{main|२०२५ महिला नॉर्डिक चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/nordic-women-t20-cup-2025-1499015/points-table-standings |title=Nordic Women T20 Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=31 August 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=GER |team2=SWE |team3=DEN |team4=NOR |team5=FIN |win_DEN=2|loss_DEN=2|nr_DEN=0|rs_DEN=335|or_DEN=69.3|rc_DEN=400|ob_DEN=80 |win_FIN=0|loss_FIN=4|nr_FIN=0|rs_FIN=351|or_FIN=80|rc_FIN=430|ob_FIN=65.4 |win_GER=4|loss_GER=0|nr_GER=0|rs_GER=559|or_GER=72.2|rc_GER=342|ob_GER=80 |win_NOR=1|loss_NOR=3|nr_NOR=0|rs_NOR=311|or_NOR=78.4|rc_NOR=484|ob_NOR=74.5 |win_SWE=3|loss_SWE=1|nr_SWE=0|rs_SWE=520|or_SWE=80|rc_SWE=420|ob_SWE=80 |name_DEN={{crw|DEN}} |name_FIN={{crw|FIN}} |name_GER={{crw|GER}} |name_NOR={{crw|NOR}} |name_SWE={{crw|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499021.html मटी२०आ २४५१] || २९ ऑगस्ट || {{crw|FIN}} || {{crw|GER}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499022.html मटी२०आ २४५२] || २९ ऑगस्ट || {{crw|NOR}} || {{crw|SWE}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|SWE}} ९४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499023.html मटी२०आ २४५३] || ३० ऑगस्ट || {{crw|FIN}} || {{crw|NOR}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|NOR}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499024.html मटी२०आ २४५४] || ३० ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|SWE}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|SWE}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499025.html मटी२०आ २४५५] || ३० ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|FIN}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|DEN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499026.html मटी२०आ २४५६] || ३० ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|NOR}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ७८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499027.html मटी२०आ २४५९] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|NOR}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|DEN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499028.html मटी२०आ २४६०] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|SWE}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499030.html मटी२०आ २४६३] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|FIN}} || {{crw|SWE}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|SWE}} ७३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499029.html मटी२०आ २४६४] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|GER}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ६४ धावांनी विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा गर्न्सी दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा गर्न्सी दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498690.html टी२०आ ३४२४] || ३० ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498691.html टी२०आ ३४२७] || ३० ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498692.html टी२०आ ३४२९] || ३१ ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || {{cr|GUE}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग एक=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग एक}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} ====गट अ==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv1">{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/24133/season/2025/icc-womens-t20-world-cup-africa-region-division-one-qualifier |title=ICC Women's T20 World Cup Africa Region Division One Qualifier Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=ZIM |team2=NAM |team3=NGA |team4=SLE |win_ZIM=3|loss_ZIM=0|nr_ZIM=0|nrr_ZIM=2.173 |win_NAM=2|loss_NAM=1|nr_NAM=0|nrr_NAM=3.377 |win_NGA=1|loss_NGA=2|nr_NGA=0|nrr_NGA=0.040 |win_SLE=0|loss_SLE=3|nr_SLE=0|nrr_SLE=-5.442 |name_ZIM={{crw|ZIM}} |name_NAM={{crw|NAM}} |name_NGA={{crw|NGA}} |name_SLE={{crw|SLE}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {{col-2}} ====गट ब==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv1" /> |show_tie=no |update=complete |team1=TAN |team2=UGA |team3=RWA |team4=KEN |win_TAN=3|loss_TAN=0|nr_TAN=0|nrr_TAN=0.817 |win_UGA=2|loss_UGA=1|nr_UGA=0|nrr_UGA=0.536 |win_RWA=1|loss_RWA=2|nr_RWA=0|nrr_RWA=-0.545 |win_KEN=0|loss_KEN=3|nr_KEN=0|nrr_KEN=-0.795 |name_TAN={{crw|TAN}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_RWA={{crw|RWA}} |name_KEN={{crw|KEN}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" | गट फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498707.html मटी२०आ २४५७] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|NGA}} || {{crw|SLE}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|NGA}} ९६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498708.html मटी२०आ २४५८] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|KEN}} || {{crw|RWA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498709.html मटी२०आ २४६१] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|NAM}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} ३२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498710.html मटी२०आ २४६२] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498711.html मटी२०आ २४६६] || १ सप्टेंबर || {{crw|SLE}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498712.html मटी२०आ २४६७] || १ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|TAN}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498713.html मटी२०आ २४६९] || १ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|NGA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498714.html मटी२०आ २४७०] || १ सप्टेंबर || {{crw|RWA}} || {{crw|UGA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498715.html मटी२०आ २४७२] || ३ सप्टेंबर || {{crw|RWA}} || {{crw|TAN}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498716.html मटी२०आ २४७३] || ३ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SLE}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} १५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498717.html मटी२०आ २४७४] || ३ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|UGA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498718.html मटी२०आ २४७५] || ३ सप्टेंबर || {{crw|NGA}} || {{crw|ZIM}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} १० गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498719.html मटी२०आ २४७७] || ४ सप्टेंबर || {{crw|UGA}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498721.html मटी२०आ २४८०] || ४ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|TAN}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या ते आठव्या स्थानांसाठीचे उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498720.html मटी२०आ २४७८] || ४ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|NGA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|KEN}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498722.html मटी२०आ २४८१] || ४ सप्टेंबर || {{crw|RWA}} || {{crw|SLE}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|RWA}} ५० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | सातव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498724.html मटी२०आ २४८४] || ६ सप्टेंबर || {{crw|NGA}} || {{crw|SLE}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NGA}} ८५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498725.html मटी२०आ २४८७] || ६ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|RWA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|RWA}} ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498723.html मटी२०आ २४८५] || ६ सप्टेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498726.html मटी२०आ २४८८] || ६ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} ९ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-icc-t20-tri-series-2025-1500621/points-table-standings |title=Women's ICC T20 Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=4 September 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=BRA |team2=IOM |team3=JER |win_BRA=4|loss_BRA=0|nr_BRA=1|rs_BRA=393|or_BRA=46.1|rc_BRA=261|ob_BRA=67 |win_IOM=1|loss_IOM=2|nr_IOM=1|rs_IOM=193|or_IOM=54.1|rc_IOM=300|ob_IOM=43.4 |win_JER=0|loss_JER=3|nr_JER=2|rs_JER=289|or_JER=47|rc_JER=324|ob_JER=36.4 |name_BRA={{crw|BRA}} |name_IOM={{crw|IOM}} |name_JER={{crw|JER}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500635.html मटी२०आ २४६५] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|BRA}} || {{crw|IOM}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500636.html मटी२०आ २४६८] || १ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|IOM}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} १०५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500637.html मटी२०आ २४७०अ] || १ सप्टेंबर || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500638.html मटी२०आ २४७१] || २ सप्टेंबर || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|IOM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500639.html मटी२०आ २४७३अ] || ३ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500640.html मटी२०आ २४७६] || ३ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} २० धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500641.html मटी२०आ २४७९] || ४ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |} ==सप्टेंबर== ===जपान महिला संघाचा फिजी दौरा=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा#फिजी विरुद्ध जपान मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499779.html मटी२०आ २४८२] || ५ सप्टेंबर || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499780.html मटी२०आ २४८३] || ६ सप्टेंबर || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} १०४ धावांनी विजयी |} ===चेक प्रजासत्ताक महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|चेक प्रजासत्ताक महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499781.html मटी२०आ २४८६] || ६ सप्टेंबर || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499782.html मटी२०आ २४८९] || ६ सप्टेंबर || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ११५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499783.html मटी२०आ २४९०] || ७ सप्टेंबर || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ७ गडी राखून विजयी |} ===स्वीडनचा आईल ऑफ मान दौरा=== {{main|स्वीडन क्रिकेट संघाचा आईल ऑफ मान दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498700.html टी२०आ ३४३८] || ६ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || {{cr|SWE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498701.html टी२०आ ३४४०] || ६ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || {{cr|SWE}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498702.html टी२०आ ३४४०अ] || ७ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498703.html टी२०आ ३४४१अ] || ७ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || सामना रद्द |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा}} ====गट अ==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकबझ<ref name="eapq">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10702/icc-womens-t20-world-cup-east-asia-pacific-qualifier-2025/points-table |title=ICC Women's T20 World Cup East Asia Pacific Qualifier 2025 - Points Table |work=Cricbuzz |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=PNG |team2=JPN |team3=SAM |team4=PHI |win_PNG=2|loss_PNG=1|nr_PNG=0|nrr_PNG=3.333 |win_JPN=2|loss_JPN=1|nr_JPN=0|nrr_JPN=2.283 |win_SAM=2|loss_SAM=1|nr_SAM=0|nrr_SAM=0.156 |win_PHI=0|loss_PHI=3|nr_PHI=0|nrr_PHI=-6.756 |name_PNG={{crw|PNG}} |name_JPN={{crw|JPN}} |name_SAM={{crw|SAM}} |name_PHI={{crw|PHI}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} ====गट ब==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकबझ<ref name="eapq" /> |show_tie=no |update=complete |team1=VAN |team2=IDN |team3=FIJ |team4=COK |win_VAN=3|loss_VAN=0|nr_VAN=0|nrr_VAN=2.254 |win_IDN=2|loss_IDN=1|nr_IDN=0|nrr_IDN=2.583 |win_FIJ=1|loss_FIJ=2|nr_FIJ=0|nrr_FIJ=-1.953 |win_COK=0|loss_COK=3|nr_COK=0|nrr_COK=-3.052 |name_VAN={{crw|VAN}} |name_IDN={{crw|IDN}} |name_FIJ={{crw|FIJ}} |name_COK={{crw|COK}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | गट फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499784.html मटी२०आ २४९१] || ९ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|COK}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|FIJ}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499785.html मटी२०आ २४९२] || ९ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|PNG}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} ४६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499786.html मटी२०आ २४९३] || ९ सप्टेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499787.html मटी२०आ २४९४] || ९ सप्टेंबर || {{crw|PHI}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|SAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499788.html मटी२०आ २४९५] || १० सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} ७१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499789.html मटी२०आ २४९६] || १० सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|IDN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|IDN}} ४२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499790.html मटी२०आ २४९७] || १० सप्टेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} १६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499791.html मटी२०आ २४९८] || १० सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499792.html मटी२०आ २४९९] || १२ सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|IDN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|IDN}} १२० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499793.html मटी२०आ २५००] || १२ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} १११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499794.html मटी२०आ २५०१] || १२ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} ८९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499795.html मटी२०आ २५०२] || १२ सप्टेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|SAM}} १३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या ते आठव्या स्थानांसाठीचे उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499796.html मटी२०आ २५०४] || १३ सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|SAM}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499797.html मटी२०आ २५०५] || १३ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|FIJ}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499798.html मटी२०आ २५०६] || १३ सप्टेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|PNG}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499799.html मटी२०आ २५०७] || १३ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} २२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | सातव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499801.html मटी२०आ २५१२] || १५ सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|PHI}} ४ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499800.html मटी२०आ २५१३] || १५ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|FIJ}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499802.html मटी२०आ २५१४] || १५ सप्टेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|JPN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499803.html मटी२०आ २५१५] || १५ सप्टेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} ९ गडी राखून विजयी |} ===मोझांबिकचा इस्वातिनी दौरा=== {{मुख्य|मोझांबिक क्रिकेट संघाचा इस्वातिनी दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501502.html टी२०आ ३४४७] || १२ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || {{cr|ESW}} ३१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501503.html टी२०आ ३४४८] || १२ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || {{cr|ESW}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501504.html टी२०आ ३४५१] || १३ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || {{cr|ESW}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501505.html टी२०आ ३४५२] || १३ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || सामना बरोबरीत ({{cr|ESW}} [[सुपर ओव्हर|सुपर ओव्हरमध्ये]] विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501506.html टी२०आ ३४५४] || १४ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || निकाल नाही |} ===२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/luxembourg-women-s-t20i-tri-series-2025-1500861/points-table-standings |title=Luxembourg Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 September 2025 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SUI |team2=AUT |team3=LUX |win_AUT=1|loss_AUT=1|nr_AUT=0|rs_AUT=285|or_AUT=38|rc_AUT=232|ob_AUT=37.5 |win_LUX=0|loss_LUX=2|nr_LUX=0|rs_LUX=169|or_LUX=38|rc_LUX=297|ob_LUX=38 |win_SUI=2|loss_SUI=0|nr_SUI=0|rs_SUI=303|or_SUI=39.5|rc_SUI=228|ob_SUI=40 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_LUX={{crw|LUX}} |name_SUI={{crw|SUI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500864.html मटी२०आ २५०३] || १२ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|SUI}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|SUI}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500865.html मटी२०आ २५०८] || १३ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|AUT}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|AUT}} ५४ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500866.html मटी२०आ २५०९] || १३ सप्टेंबर || {{crw|AUT}} || {{crw|SUI}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|SUI}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500867.html मटी२०आ २५१०] || १४ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|AUT}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|LUX}} ८ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500868.html मटी२०आ २५११] || १४ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|SUI}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|SUI}} ८ गडी राखून विजयी |} == हे सुद्धा पहा == * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४-२५]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] 3m15qodww6ac1ieolmkt9cmcsuu0pxw 2700008 2700007 2026-08-07T13:52:29Z Ganesh591 62733 /* संदर्भ */ 2700008 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२४-२५|२०२५-२६}} '''२०२५ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' एप्रिल ते सप्टेंबर २०२५ या कालावधीत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेच्या असोसिएट सदस्यांदरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत [[ट्वेंटी२० क्रिकेट|२० षटकांच्या सामन्यांना]] पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून महिला संघांसाठी आणि १ जानेवारी २०१९ पासून पुरुष संघांसाठी टी२०आ दर्जा प्रदान केला होता.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता. या मालिका [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५|२०२५ मधील आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट]] या लेखात समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या होत्या. == हंगामाचा आढावा == ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan="4" | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan="2" | आरंभ तारीख ! rowspan="2" | यजमान संघ ! rowspan="2" | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नॉर्वेचा पोर्तुगाल दौरा|७ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|POR}} | style="text-align:left" | {{cr|NOR}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#एस्टोनियाचा माल्टा दौरा|६ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|MLT}} | style="text-align:left" | {{cr|EST}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[# कूक द्वीपसमूहाचा जपान दौरा|१३ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|JPN}} | style="text-align:left" | {{cr|COK}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#स्लोव्हेनियाचा ऑस्ट्रिया दौरा|१७ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | style="text-align:left" | {{cr|SLO}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा ऑस्ट्रिया दौरा|३० मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | ३–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#गर्न्सीचा जर्सी दौरा|६ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|JER}} | style="text-align:left" | {{cr|GUE}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्लोव्हेनियाचा सर्बिया दौरा|७ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|SRB}} | style="text-align:left" | {{cr|SLO}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|११ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | २–५ [८] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्कमध्ये फिनलंड विरुद्ध नॉर्वे|१५ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{flagicon|DEN}} {{cr|FIN}} | style="text-align:left" | {{cr|NOR}} | colspan=3 | १–० [१] |- | style="text-align:left" | [[#स्लोव्हेनियाचा हंगेरी दौरा|२१ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|HUN}} | style="text-align:left" | {{cr|SLO}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा लक्झेंबर्ग दौरा|२१ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|LUX}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#सौदी अरेबियाचा कतार दौरा|१८ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|SAU}} | colspan=3 | ३–२ [५] |- | style="text-align:left" | [[#फिनलंडचा एस्टोनिया दौरा|२५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|EST}} | style="text-align:left" | {{cr|FIN}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा एस्टोनिया दौरा|२ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|EST}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#सायप्रसचा क्रोएशिया दौरा|७ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | colspan=3 | ०–४ [४] |- | style="text-align:left" | [[#पापुआ न्यू गिनीचा गर्न्सी दौरा|१४ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|GUE}} | style="text-align:left" | {{cr|PNG}} | colspan=3 | ०–१ [१] |- | style="text-align:left" | [[#चेक प्रजासत्ताकाचा रोमानिया दौरा|२१ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|CZE}} | colspan=3 | २–२ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बेल्जियमचा ऑस्ट्रिया दौरा|२३ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | style="text-align:left" | {{cr|BEL}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा गर्न्सी दौरा|३० ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|GUE}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | १–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वीडनचा आईल ऑफ मान दौरा|६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IOM}} | style="text-align:left" | {{cr|SWE}} | colspan=3 | ०–२ [४] |- | style="text-align:left" | [[#मोझांबिकचा इस्वातिनी दौरा|१२ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESW}} | style="text-align:left" | {{cr|MOZ}} | colspan=3 | ४–० [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! आरंभ तारीख ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेते |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका|९ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|HK}} [[#२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका|२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|१७ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PAN}} [[२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|PAN}}<br />{{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ उत्तर अमेरिका चषक|१९ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२५ उत्तर अमेरिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|USA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका|२४ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|Malaysia}} [[#२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका|२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका|७ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|JPN}} [[#२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका|२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष मदिना चषक|३० मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BEL}} [[#२०२५ पुरुष मदिना चषक|२०२५ पुरुष मदिना चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|BEL}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक|८ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CZE}} [[#२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक|२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ नो फ्रिल्स टी२०आ मालिका|११ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAN}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी#नो फ्रील्स आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका|२०२५ नो फ्रिल्स टी२०आ मालिका]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक|१३ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|DEN}} [[#२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक|२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|DEN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ स्कॉटलंड टी२०आ तिरंगी मालिका|१५ जून २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|SCO}} [[२०२५ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका#टी२०आ मालिका|२०२५ स्कॉटलंड टी२०आ तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|१५ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAN}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|CAN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक|२६ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[#२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|MLT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी|५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NED}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NED}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मलावी चौरंगी टी२० चषक|५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MWI}} [[२०२५ मलावी चौरंगी टी२० चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका|६ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[#२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|PHI}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका|१० जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BUL}} [[#२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका|२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका|१७ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|UGA}} [[२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|UGA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी|१८ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|SIN}} [[#२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी|२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका|१८ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|RWA}} [[#२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका|२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बुडापेस्ट चषक|२५ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|HUN}} [[#२०२५ बुडापेस्ट चषक|२०२५ बुडापेस्ट चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बाल्टिक चषक|२६ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|EST}} [[#२०२५ बाल्टिक चषक|२०२५ बाल्टिक चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|EST}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ व्हायकिंग चषक|७ ऑगस्ट २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|SWE}} [[#२०२५ व्हायकिंग चषक|२०२५ व्हायकिंग चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका|१७ ऑगस्ट २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|NOR}} [[#२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका|२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पूर्व युरोप चषक|२९ ऑगस्ट २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|HUN}} [[#२०२५ पूर्व युरोप चषक|२०२५ पूर्व युरोप चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|HUN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | आरंभ तारीख ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नॉर्वे महिला संघाचा पोर्तुगाल दौरा|७ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|POR}} | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#युगांडा महिला संघाचा नामिबिया दौरा|८ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|NAM}} | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | colspan=3 | ३–३ [६] |- | style="text-align:left" | [[#बहरीन महिला संघाचा ओमान दौरा|२ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|BHR}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#सायप्रस महिला संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा|२ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|CZE}} | style="text-align:left" | {{crw|CYP}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशिया महिला संघाचा माल्टा दौरा|५ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MLT}} | style="text-align:left" | {{crw|CRO}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#जर्मनी महिला संघाचा ग्रीस दौरा|१० मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|GRE}} | style="text-align:left" | {{crw|GER}} | colspan=3 | ०–४ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरिया महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा|१५ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|EST}} | style="text-align:left" | {{crw|BUL}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंड महिला संघाचा बेल्जियम दौरा|२८ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BEL}} | style="text-align:left" | {{crw|SUI}} | colspan=3 | ०–४ [४] |- | style="text-align:left" | [[#अमेरिका महिला संघाचा नेदरलँड्स दौरा|७ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|NED}} | style="text-align:left" | {{crw|USA}} | colspan=3 | ४–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#इंडोनेशिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|IDN}} | colspan=3 | ०–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#जर्सी महिला संघाचा गर्न्सी दौरा|५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|GUE}} | style="text-align:left" | {{crw|JER}} | colspan=3 | ०–१ [१] |- | style="text-align:left" | [[#जिब्राल्टर महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा|२ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|EST}} | style="text-align:left" | {{crw|GIB}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|१३ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAM}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#जपान महिला संघाचा फिजी दौरा|५ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|FIJ}} | style="text-align:left" | {{crw|JPN}} | colspan=3 | ०–२ [२] |- | style="text-align:left" | [[#चेक प्रजासत्ताक महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा|६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|EST}} | style="text-align:left" | {{crw|CZE}} | colspan=3 | ३–० [३] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! आरंभ तारीख ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेते |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ कार्तिनी चषक|९ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[#२०२५ कार्तिनी चषक|२०२५ कार्तिनी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका|१८ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[#२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|JER}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा|२६ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BOT}} [[#२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा|२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|SLE}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|३ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा|९ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग दोन|२५ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ITA}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग दोन]] | style="text-align:left" | {{crw|ITA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी|३ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|JPN}} [[#२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी|२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी]] | style="text-align:left" | {{crw|JPN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा|३ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|RWA}} [[२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला मध्य युरोप चषक|११ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CZE}} [[#२०२५ महिला मध्य युरोप चषक|२०२५ महिला मध्य युरोप चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धा|१५ जून २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|PNG}} [[२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका|७ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BUL}} [[#२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका|२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|TUR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका|१८ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|FIN}} [[#२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका|२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SUI}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग दोन|२० जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BOT}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग दोन]] | style="text-align:left" | {{crw|RWA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग एक|२० ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NED}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग एक|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग एक]] | style="text-align:left" | {{crw|IRE}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला नॉर्डिक चषक|२९ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|DEN}} [[#२०२५ महिला नॉर्डिक चषक|२०२५ महिला नॉर्डिक चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|GER}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग एक|३१ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NAM}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग एक|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग एक]] | style="text-align:left" | {{crw|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका|३१ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ENG}} [[#२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका|२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा|९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|FIJ}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका|१२ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|LUX}} [[#२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका|२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SUI}} |} ==एप्रिल== ===नॉर्वे महिला संघाचा पोर्तुगाल दौरा=== {{main|नॉर्वे महिला क्रिकेट संघाचा पोर्तुगाल दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478411.html मटी२०आ २२२३] || ७ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{crw|POR}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478412.html मटी२०आ २२२४] || ८ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{crw|NOR}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478413.html मटी२०आ २२२७] || ९ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{crw|POR}} ९ गडी राखून विजयी |} ===नॉर्वेचा पोर्तुगाल दौरा=== {{main|नॉर्वे क्रिकेट संघाचा पोर्तुगाल दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="5" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478228.html टी२०आ ३१२९] || ७ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{cr|NOR}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478229.html टी२०आ ३१३०] || ८ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{cr|POR}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478230.html टी२०आ ३१३३] || ९ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{cr|POR}} ५४ धावांनी विजयी |} ===युगांडा महिला संघाचा नामिबिया दौरा=== {{main|युगांडा महिला क्रिकेट संघाचा नामिबिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="5" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479929.html मटी२०आ २२२५] || ८ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479930.html मटी२०आ २२२८] || ९ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479931.html मटी२०आ २२३१] || ११ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479932.html मटी२०आ २२३३] || १२ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} २१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479933.html मटी२०आ २२३४] || १४ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479934.html मटी२०आ २२३५] || १५ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ कार्तिनी चषक=== {{main|२०२५ कार्तिनी चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकक्लब्स<ref>{{cite web |url=https://cricclubs.com/PCI/viewLeaguePointstable.do?league=282&clubId=18330 |title=WBBI: Kartini T20 International Series |work=CricClubs |access-date=11 April 2025 |archive-date=2025-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405200855/https://cricclubs.com/PCI/viewLeaguePointstable.do?league=282&clubId=18330 |url-status=dead }}</ref> |update=complete |team1=IDN |team2=COK |team3=AIWCA |team4=PHI |win_AIWCA=1|loss_AIWCA=2|nr_AIWCA=|rs_AIWCA=182|or_AIWCA=41.4|rc_AIWCA=220|ob_AIWCA=43.4 |win_COK=2|loss_COK=1|nr_COK=|rs_COK=301|or_COK=60|rc_COK=229|ob_COK=49.5 |win_IDN=3|loss_IDN=|nr_IDN=|rs_IDN=223|or_IDN=33.3|rc_IDN=142|ob_IDN=45 |win_PHI=|loss_PHI=3|nr_PHI=|rs_PHI=227|or_PHI=60|rc_PHI=342|ob_PHI=56.4 |name_AIWCA=[https://www.aiwca.org/ एआयडब्ल्यूसीए] |name_COK={{crw|COK}} |name_IDN={{crw|IDN}} |name_PHI={{crw|PHI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477679.html मटी२०आ २२२६] || ९ एप्रिल || {{crw|IDN}} || {{crw|COK}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1757&clubId=18330 दुसरा सामना] || ९ एप्रिल || एआयडब्ल्यूसीए || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || एआयडब्ल्यूसीए ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477680.html मटी२०आ २२२९] || १० एप्रिल || {{crw|IDN}} || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ७६ धावांनी विजयी |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1759&clubId=18330 चौथा सामना] || १० एप्रिल || एआयडब्ल्यूसीए || {{crw|COK}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|COK}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1760&clubId=18330 पाचवा सामना] || ११ एप्रिल || {{crw|IDN}} || एआयडब्ल्यूसीए || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477681.html मटी२०आ २२३०] || ११ एप्रिल || {{crw|COK}} || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|COK}} ३८ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1762&clubId=18330 सातवा सामना] || १२ एप्रिल || एआयडब्ल्यूसीए || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || एआयडब्ल्यूसीए ६९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477682.html मटी२०आ २२३२] || १२ एप्रिल || {{crw|IDN}} || {{crw|COK}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ३ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-hong-kong-2025-1479316/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Hong Kong) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 April 2025 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=NEP |team2=KUW |team3=HK |team4=QAT |win_NEP=2 |loss_NEP=0 |nr_NEP=1 |rs_NEP=340 |or_NEP=35.5 |rc_NEP=336 |ob_NEP=40 |win_KUW=2 |loss_KUW=1 |nr_KUW=0 |rs_KUW=492 |or_KUW=49 |rc_KUW=485 |ob_KUW=58.5 |win_HK=1 |loss_HK=1 |nr_HK=1 |rs_HK=372 |or_HK=40 |rc_HK=309 |ob_HK=39 |win_QAT=0 |loss_QAT=3 |nr_QAT=0 |rs_QAT=404 |or_QAT=60 |rc_QAT=478 |ob_QAT=47 |name_NEP={{cr|NEP}} |name_KUW={{cr|KUW}} |name_HK={{cr|HK}} |name_QAT={{cr|QAT}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479320.html टी२०आ ३१३१] || ९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|NEP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479321.html टी२०आ ३१३२] || ९ एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|KUW}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|KUW}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479322.html टी२०आ ३१३४] || १० एप्रिल || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479323.html टी२०आ ३१३५] || १० एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|HK}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479324.html टी२०आ ३१३६] || १२ एप्रिल || {{cr|KUW}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|KUW}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479325.html टी२०आ ३१३७] || १२ एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|NEP}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || निकाल नाही |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479326.html टी२०आ ३१३८] || १३ एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|HK}} १ धावेने विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479327.html टी२०आ ३१३९] || १३ एप्रिल || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|KUW}} ३ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा=== {{main|२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/central-american-cricket-championships-2025-1480822/points-table-standings |title=Central American Cricket Championships - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=19 April 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=PAN |team2=MEX |team3=TCA |team4=CRC |win_CRC=0|loss_CRC=3|nr_CRC=0|rs_CRC=212|or_CRC=60|rc_CRC=340|ob_CRC=39 |win_MEX=2|loss_MEX=1|nr_MEX=0|rs_MEX=383|or_MEX=54|rc_MEX=264|ob_MEX=60 |win_PAN=3|loss_PAN=0|nr_PAN=0|rs_PAN=352|or_PAN=50.5|rc_PAN=296|ob_PAN=60 |win_TCA=1|loss_TCA=2|nr_TCA=0|rs_TCA=269|or_TCA=48.1|rc_TCA=316|ob_TCA=54 |name_CRC={{cr|CRC}} |name_MEX={{cr|MEX}} |name_PAN={{cr|PAN}} |name_TCA={{cr|TCA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481295.html टी२०आ ३१४०] || १७ एप्रिल || {{cr|CRC}} || {{cr|MEX}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|MEX}} १२४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481296.html टी२०आ ३१४१] || १७ एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|PAN}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481297.html टी२०आ ३१४२] || १८ एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|CRC}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|PAN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481298.html टी२०आ ३१४३] || १८ एप्रिल || {{cr|MEX}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|MEX}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481299.html टी२०आ ३१४५] || १९ एप्रिल || {{cr|CRC}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|TCA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481300.html टी२०आ ३१४७] || १९ एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|MEX}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|PAN}} ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481301.html टी२०आ ३१४९] || २० एप्रिल || {{cr|CRC}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|CRC}} २१ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481302.html टी२०आ ३१५०अ] || २० एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|MEX}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || सामना रद्द |} ===२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-cyprus-2025-1478401/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Cyprus) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=20 April 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=JER |team2=IOM |team3=DEN |team4=CYP |win_CYP=0|loss_CYP=6|nr_CYP=0|rs_CYP=543|or_CYP=120|rc_CYP=792|ob_CYP=100.1 |win_DEN=3|loss_DEN=3|nr_DEN=0|rs_DEN=551|or_DEN=109.3|rc_DEN=694|ob_DEN=103 |win_IOM=3|loss_IOM=3|nr_IOM=0|rs_IOM=780|or_IOM=116.5|rc_IOM=615|ob_IOM=99.2 |win_JER=6|loss_JER=0|nr_JER=0|rs_JER=724|or_JER=76.1|rc_JER=497|ob_JER=120 |name_CYP={{crw|CYP}} |name_DEN={{crw|DEN}} |name_IOM={{crw|IOM}} |name_JER={{crw|JER}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478414.html मटी२०आ २२३६] || १८ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478415.html मटी२०आ २२३७] || १८ एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|IOM}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478416.html मटी२०आ २२३८] || १८ एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} १४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478417.html मटी२०आ २२३९] || १८ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|IOM}} १०६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478418.html मटी२०आ २२४०] || १९ एप्रिल || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478419.html मटी२०आ २२४१] || १९ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|DEN}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|DEN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478420.html मटी२०आ २२४२] || १९ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ७६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478421.html मटी२०आ २२४३] || १९ एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|DEN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478422.html मटी२०आ २२४४] || २० एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478423.html मटी२०आ २२४५] || २० एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|IOM}} ६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478424.html मटी२०आ २२४६] || २० एप्रिल || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478425.html मटी२०आ २२४७] || २० एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|DEN}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|DEN}} ३ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ उत्तर अमेरिका चषक=== {{main|२०२५ उत्तर अमेरिका चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=[https://www.espn.com/cricket/table/series/1480825/season/2025/north-america-t20-cup ईएसपीएनक्रिकइन्फो] |update=complete |show_tie=no |show_nr=no |team1=CAN |team2=USA |team3=BER |team4=CAY |team5=BAH |win_CAN=4 |loss_CAN=0 |nr_CAN=0 |nrr_CAN=3.291 |win_USA=3 |loss_USA=1 |nr_USA=0 |nrr_USA=4.399 |win_BER=2 |loss_BER=2 |nr_BER=0 |nrr_BER=0.052 |win_CAY=1 |loss_CAY=3 |nr_CAY=0 |nrr_CAY=-1.550 |win_BAH=0 |loss_BAH=4 |nr_BAH=0 |nrr_BAH=-6.131 |name_CAN={{cr|CAN}} |name_USA={{cr|USA}} |name_BER={{cr|BER}} |name_CAY={{cr|CAY}} |name_BAH={{cr|BAH}} |result1=SF |result2=SF |result3=SF |result4=SF |result5=E |res_col_header=प्रगती |col_SF=green1 |col_E=red1 |text_SF=उपांत्य फेरीसाठी पात्र |text_E=स्पर्धेतून बाहेर }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481303.html टी२०आ ३१४४] || १९ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} ७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481304.html टी२०आ ३१४६] || १९ एप्रिल || {{cr|BER}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481305.html टी२०आ ३१४८] || २० एप्रिल || {{cr|BAH}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} १४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481306.html टी२०आ ३१५०] || २० एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|BER}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|BER}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481307.html टी२०आ ३१५१] || २१ एप्रिल || {{cr|BAH}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481308.html टी२०आ ३१५२] || २१ एप्रिल || {{cr|BER}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481309.html टी२०आ ३१५३] || २३ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} ९४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481310.html टी२०आ ३१५४] || २३ एप्रिल || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|BER}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481311.html टी२०आ ३१५७] || २४ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|BAH}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAY}} ७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481312.html टी२०आ ३१५८] || २४ एप्रिल || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} १७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481313.html टी२०आ ३१६३] || २६ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481314.html टी२०आ ३१६४] || २६ एप्रिल || {{cr|BER}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} १० गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481315.html टी२०आ ३१६५] || २७ एप्रिल || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ मलेशिया ओपन टी२०आ चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-malaysia-2025-1482081/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Malaysia) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=30 April 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=SAU |team2=MAS |team3=SIN |team4=THA |win_MAS=4|loss_MAS=1|nr_MAS=1|rs_MAS=766|or_MAS=91.2|rc_MAS=667|ob_MAS=97.5 |win_SAU=5|loss_SAU=1|nr_SAU=0|rs_SAU=962|or_SAU=112|rc_SAU=758|ob_SAU=119.5 |win_SIN=1|loss_SIN=3|nr_SIN=2|rs_SIN=461|or_SIN=76|rc_SIN=578|ob_SIN=70.1 |win_THA=0|loss_THA=5|nr_THA=1|rs_THA=518|or_THA=96|rc_THA=704|ob_THA=87.3 |name_MAS={{cr|MAS}} |name_SAU={{cr|SAU}} |name_SIN={{cr|SIN}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482089.html टी२०आ ३१५५] || २४ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482088.html टी२०आ ३१५६] || २४ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ६६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482090.html टी२०आ ३१५९] || २५ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482091.html टी२०आ ३१६०] || २५ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ९६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482092.html टी२०आ ३१६१] || २६ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482093.html टी२०आ ३१६२] || २६ एप्रिल || {{cr|SIN}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SIN}} १० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482094.html टी२०आ ३१६६] || २८ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482095.html टी२०आ ३१६७] || २८ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482096.html टी२०आ ३१६८] || २९ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482097.html टी२०आ ३१६९] || २९ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482098.html टी२०आ ३१७०] || ३० एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482099.html टी२०आ ३१७०अ] || ३० एप्रिल || {{cr|SIN}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || सामना रद्द |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482100.html टी२०आ ३१७१] || २ मे || {{cr|SIN}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SIN}} ३० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482101.html टी२०आ ३१७२] || २ मे || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} १८ धावांनी विजयी |} ===२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा=== {{main|२०२५ बीसीए कालाहारी महिला टी२०आ स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bca-kalahari-women-s-t20-international-tournament-2025-1477626/points-table-standings |title=BCA Kalahari Women's T20 International Tournament 2024 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=29 April 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SLE |team2=BOT |team3=MOZ |team4=ESW |win_BOT=4|loss_BOT=2|nr_BOT=0|rs_BOT=593|or_BOT=106.5|rc_BOT=344|ob_BOT=118 |win_ESW=0|loss_ESW=6|nr_ESW=0|rs_ESW=237|or_ESW=120|rc_ESW=585|ob_ESW=90.3 |win_MOZ=2|loss_MOZ=4|nr_MOZ=0|rs_MOZ=383|or_MOZ=120|rc_MOZ=445|ob_MOZ=100.2 |win_SLE=6|loss_SLE=0|nr_SLE=0|rs_SLE=438|or_SLE=82|rc_SLE=277|ob_SLE=120 |name_BOT={{crw|BOT}} |name_ESW={{crw|ESW}} |name_MOZ={{crw|MOZ}} |name_SLE={{crw|SLE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477662.html मटी२०आ २२४९] || २६ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} १२२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477663.html मटी२०आ २२५०] || २६ एप्रिल || {{crw|MOZ}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477671.html मटी२०आ २२५१] || २६ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477665.html मटी२०आ २२५२] || २६ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ७५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477668.html मटी२०आ २२५३] || २७ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477667.html मटी२०आ २२५४] || २७ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477670.html मटी२०आ २२५५] || २७ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477669.html मटी२०आ २२५६] || २७ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} १५० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477666.html मटी२०आ २२५८] || २९ एप्रिल || {{crw|MOZ}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477664.html मटी२०आ २२५९] || २९ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477674.html मटी२०आ २२६०] || २९ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477675.html मटी२०आ २२६१] || २९ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ५८ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477672.html मटी२०आ २२६३] || ३० एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ५२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477673.html मटी२०आ २२६४] || ३० एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ३९ धावांनी विजयी |} ==मे== ===बहरीन महिला संघाचा ओमान दौरा=== {{main|बहरैन महिला क्रिकेट संघाचा ओमान दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483941.html मटी२०आ २२६५] || २ मे || [[ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483942.html मटी२०आ २२६९] || ३ मे || [[ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483943.html मटी२०आ २२७६] || ५ मे || [[ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ===सायप्रस महिला संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा=== {{main|सायप्रस महिला क्रिकेट संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483063.html मटी२०आ २२६६] || २ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483064.html मटी२०आ २२६७] || २ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483065.html मटी२०आ २२७१] || ३ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483066.html मटी२०आ २२७२] || ३ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483067.html मटी२०आ २२७५] || ४ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} १० गडी राखून विजयी |} ===२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा#चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-thailand-2025-1483737/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Thailand) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=6 May 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=THA |team2=UAE |team3=HK |team4=KUW |win_HK=1|loss_HK=2|nr_HK=0|rs_HK=318|or_HK=60|rc_HK=331|ob_HK=60 |win_KUW=0|loss_KUW=3|nr_KUW=0|rs_KUW=240|or_KUW=60|rc_KUW=349|ob_KUW=53.2 |win_THA=3|loss_THA=0|nr_THA=0|rs_THA=304|or_THA=53.2|rc_THA=253|ob_THA=60 |win_UAE=2|loss_UAE=1|nr_UAE=0|rs_UAE=349|or_UAE=60|rc_UAE=278|ob_UAE=60 |name_HK={{crw|HK}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_THA={{crw|THA}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483754.html मटी२०आ २२६८] || ३ मे || {{crw|HK}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483755.html मटी२०आ २२७०] || ३ मे || {{crw|THA}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483756.html मटी२०आ २२७३] || ४ मे || {{crw|THA}} || {{crw|HK}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483757.html मटी२०आ २२७४] || ४ मे || {{crw|KUW}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ८१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483758.html मटी२०आ २२७९] || ६ मे || {{crw|HK}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|HK}} २५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483759.html मटी२०आ २२८०] || ६ मे || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} १६ धावांनी विजयी |} ===क्रोएशिया महिला संघाचा माल्टा दौरा=== {{main|क्रोएशिया महिला क्रिकेट संघाचा माल्टा दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483068.html मटी२०आ २२७७] || ५ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{crw|MLT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483069.html मटी२०आ २२७८] || ५ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{crw|MLT}} ८ गडी राखून विजयी |} ===एस्टोनियाचा माल्टा दौरा=== {{main|एस्टोनिया क्रिकेट संघाचा माल्टा दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482828.html टी२०आ ३१७३] || ६ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|MLT}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482829.html टी२०आ ३१७४] || ६ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|EST}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482830.html टी२०आ ३१७६] || ७ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|MLT}} १०१ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ पुरुष सानो आंतरराष्ट्रीय टी२०आ तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/japan-twenty20-tri-series-2025-1482811/points-table-standings |title=Japan Twenty20 Tri-Series - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=10 May 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=JPN |team2=THA |team3=COK |win_COK=1|loss_COK=2|nr_COK=1|rs_COK=268|or_COK=58.5|rc_COK=305|ob_COK=53.4 |win_JPN=2|loss_JPN=0|nr_JPN=2|rs_JPN=215|or_JPN=40|rc_JPN=120|ob_JPN=40 |win_THA=1|loss_THA=2|nr_THA=1|rs_THA=249|or_THA=53.4|rc_THA=307|ob_THA=58.5 |name_COK={{cr|COK}} |name_JPN={{cr|JPN}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482819.html टी२०आ ३१७५] || ७ मे || {{cr|COK}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|COK}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482820.html टी२०आ ३१७७] || ८ मे || {{cr|JPN}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} ६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482821.html टी२०आ ३१७८] || ९ मे || {{cr|COK}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482822.html टी२०आ ३१७९] || ९ मे || {{cr|JPN}} || {{cr|COK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482823.html टी२०आ ३१७९अ] || १० मे || {{cr|JPN}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482824.html टी२०आ ३१७९ब] || १० मे || {{cr|JPN}} || {{cr|COK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482825.html टी२०आ ३१८०] || ११ मे || {{cr|JPN}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|THA}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा}} ====गट अ गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-asia-region-qualifier-2025-1483752/points-table-standings |title=ICC Women's T20 World Cup Asia Region Qualifier - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=16 May 2025 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=THA |team2=KUW |team3=BHU |win_THA=2|loss_THA=0|nr_THA=2|rs_THA=145|or_THA=18|rc_THA=99|ob_THA=29 |win_KUW=1|loss_KUW=2|nr_KUW=1|rs_KUW=233|or_KUW=53|rc_KUW=203|ob_KUW=41.4 |win_BHU=1|loss_BHU=2|nr_BHU=1|rs_BHU=189|or_BHU=41.4|rc_BHU=265|ob_BHU=42 |name_THA={{crw|THA}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_BHU={{crw|BHU}} |result1=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[#सुपर थ्री|सुपर थ्रीमध्ये प्रवेश]] }} ====गट ब गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq" /> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=UAE |team2=MAS |team3=QAT |win_UAE=2|loss_UAE=0|nr_UAE=2|rs_UAE=225|or_UAE=24.3|rc_UAE=59|ob_UAE=27 |win_MAS=1|loss_MAS=1|nr_MAS=2|rs_MAS=71|or_MAS=11|rc_MAS=73|ob_MAS=21.3 |win_QAT=0|loss_QAT=2|nr_QAT=2|rs_QAT=69|or_QAT=37|rc_QAT=233|ob_QAT=24 |name_UAE={{crw|UAE}} |name_MAS={{crw|MAS}} |name_QAT={{crw|QAT}} |result1=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[#सुपर थ्री|सुपर थ्रीमध्ये प्रवेश]] }} ====गट क गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq" /> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=NEP |team2=HK |team3=BHR |win_NEP=2|loss_NEP=1|nr_NEP=1|rs_NEP=127|or_NEP=15|rc_NEP=126|ob_NEP=16.3 |win_HK=1|loss_HK=0|nr_HK=3|rs_HK=30|or_HK=4.3|rc_HK=29|ob_HK=5 |win_BHR=0|loss_BHR=2|nr_BHR=2|rs_BHR=96|or_BHR=12|rc_BHR=98|ob_BHR=10 |name_NEP={{crw|NEP}} |name_HK={{crw|HK}} |name_BHR={{crw|BHR}} |result1=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[#सुपर थ्री|सुपर थ्रीमध्ये प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483760.html मटी२०आ २२८१] || ९ मे || {{crw|THA}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483761.html मटी२०आ २२८२अ] || ९ मे || {{crw|HK}} || {{crw|NEP}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483762.html मटी२०आ २२८२] || ९ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483763.html मटी२०आ २२८३] || १० मे || {{crw|BHR}} || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483764.html मटी२०आ २२८३अ] || १० मे || {{crw|THA}} || {{crw|BHU}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483765.html मटी२०आ २२८४] || १० मे || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483766.html मटी२०आ २२८९] || १२ मे || {{crw|BHU}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|KUW}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483767.html मटी२०आ २२९०] || १२ मे || {{crw|BHR}} || {{crw|HK}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483768.html मटी२०आ २२९०अ] || १२ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|QAT}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483769.html मटी२०आ २२९०ब] || १३ मे || {{crw|THA}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483770.html मटी२०आ २२९१] || १३ मे || {{crw|HK}} || {{crw|NEP}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|HK}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483771.html मटी२०आ २२९१अ] || १३ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483772.html मटी२०आ २२९२] || १५ मे || {{crw|THA}} || {{crw|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483773.html मटी२०आ २२९४] || १५ मे || {{crw|BHR}} || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483774.html मटी२०आ २२९४अ] || १५ मे || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483775.html मटी२०आ २२९६] || १६ मे || {{crw|BHU}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|BHU}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483776.html मटी२०आ २२९७अ] || १६ मे || {{crw|BHR}} || {{crw|HK}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483777.html मटी२०आ २२९८] || १६ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|QAT}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ====सुपर थ्री गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq" /> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=THA |team2=NEP |team3=UAE |win_THA=4|loss_THA=0|nr_THA=2|rs_THA=447|or_THA=58|rc_THA=269|ob_THA=69 |win_NEP=3|loss_NEP=2|nr_NEP=1|rs_NEP=322|or_NEP=54.3|rc_NEP=398|ob_NEP=56.3 |win_UAE=2|loss_UAE=2|nr_UAE=2|rs_UAE=429|or_UAE=64.3|rc_UAE=318|ob_UAE=66.3 |name_THA={{crw|THA}} |name_NEP={{crw|NEP}} |name_UAE={{crw|UAE}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|जागतिक पात्रता स्पर्धेसाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | सुपर थ्री |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483778.html मटी२०आ २२९९] || १८ मे || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483779.html मटी२०आ २३००] || १९ मे || {{crw|NEP}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485778.html मटी२०आ २३०१] || २० मे || {{crw|THA}} || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७८ धावांनी विजयी |} ===जर्मनी महिला संघाचा ग्रीस दौरा=== {{main|जर्मनी महिला क्रिकेट संघाचा ग्रीस दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483070.html मटी२०आ २२८५] || १० मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} १०५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483071.html मटी२०आ २२८६] || १० मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} ६६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483072.html मटी२०आ २२८७] || ११ मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} ८९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483073.html मटी२०आ २२८८] || ११ मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} १० गडी राखून विजयी |} ===कूक द्वीपसमूहाचा जपान दौरा=== {{main|कूक द्वीपसमूह क्रिकेट संघाचा जपान दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482826.html टी२०आ ३१८१] || १३ मे || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482827.html टी२०आ ३१८२] || १४ मे || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} ४२ धावांनी विजयी |} ===बल्गेरिया महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|बल्गेरिया महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477676.html मटी२०आ २२९३] || १५ मे || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477677.html मटी२०आ २२९५] || १५ मे || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477678.html मटी२०आ २२९७] || १६ मे || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ६ धावांनी विजयी |} ===स्लोव्हेनियाचा ऑस्ट्रिया दौरा=== {{main|स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486225.html टी२०आ ३१८३] || १७ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ७५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486226.html टी२०आ ३१८४] || १७ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ११० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486227.html टी२०आ ३१८६] || १८ मे || बॉलपार्क मैदान, [[ग्रात्स]] || {{cr|AUT}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486228.html टी२०आ ३१८७] || १८ मे || बॉलपार्क मैदान, [[ग्रात्स]] || {{cr|AUT}} १६८ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग दोन=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन}} ====गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-world-cup-europe-division-2-qualifier-2025-1486081/points-table-standings |title=Women's T20 World Cup Europe Division 2 Qualifier - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2025 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=ITA |team2=GER |team3=JER |team4=SWE |team5=ESP |team6=IOM |win_ITA=5|loss_ITA=0|nr_ITA=0|rs_ITA=641|or_ITA=80|rc_ITA=574|ob_ITA=100|nrr_ITA=2.273 |win_GER=4|loss_GER=1|nr_GER=0|rs_GER=637|or_GER=98|rc_GER=596|ob_GER=100 |win_JER=2|loss_JER=3|nr_JER=0|rs_JER=606|or_JER=91|rc_JER=582|ob_JER=99 |win_SWE=2|loss_SWE=3|nr_SWE=0|rs_SWE=572|or_SWE=100|rc_SWE=583|ob_SWE=82.5 |win_ESP=1|loss_ESP=4|nr_ESP=0|rs_ESP=475|or_ESP=95.5|rc_ESP=545|ob_ESP=91 |win_IOM=1|loss_IOM=4|nr_IOM=0|rs_IOM=528|or_IOM=91.3|rc_IOM=579|ob_IOM=83.3 |name_ITA={{crw|ITA}} |name_GER={{crw|GER}} |name_JER={{crw|JER}} |name_SWE={{crw|SWE}} |name_ESP={{crw|ESP}} |name_IOM={{crw|IOM}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग एक|विभाग एकमध्ये प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486088.html मटी२०आ २३०४] || २५ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|JER}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486089.html मटी२०आ २३०५] || २५ मे || {{crw|ESP}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|SWE}} १३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486090.html मटी२०आ २३०६] || २५ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|IOM}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486091.html मटी२०आ २३०७] || २५ मे || {{crw|GER}} || {{crw|ESP}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486092.html मटी२०आ २३०८] || २६ मे || {{crw|GER}} || {{crw|JER}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486093.html मटी२०आ २३०९] || २६ मे || {{crw|IOM}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|IOM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486094.html मटी२०आ २३१०] || २६ मे || {{crw|JER}} || {{crw|ESP}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|JER}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486095.html मटी२०आ २३११] || २६ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486096.html मटी२०आ २३१४] || २८ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|GER}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486097.html मटी२०आ २३१५] || २८ मे || {{crw|IOM}} || {{crw|ESP}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486098.html मटी२०आ २३१७] || २८ मे || {{crw|GER}} || {{crw|SWE}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486099.html मटी२०आ २३१८] || २८ मे || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|JER}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486100.html मटी२०आ २३२०] || २९ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|ESP}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} २९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486101.html मटी२०आ २३२१] || २९ मे || {{crw|JER}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|SWE}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486102.html मटी२०आ २३२३] || २९ मे || {{crw|GER}} || {{crw|IOM}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} ८ गडी राखून विजयी |} ===स्वित्झर्लंड महिला संघाचा बेल्जियम दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा बेल्जियम दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका – महिला मदिना चषक |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483808.html मटी२०आ २३१३] || २८ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483809.html मटी२०आ २३१६] || २८ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483810.html मटी२०आ २३१९] || २९ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483811.html मटी२०आ २३२२] || २९ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ८० धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष मदिना चषक=== {{main|२०२५ पुरुष मदिना चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/mdina-cup-2025-1485340/points-table-standings |title=Mdina Cup - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=31 May 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=POR |team2=BEL |team3=MLT |win_BEL=2|loss_BEL=2|nr_BEL=0|rs_BEL=552|or_BEL=73.1|rc_BEL=450|ob_BEL=70 |win_MLT=0|loss_MLT=4|nr_MLT=0|rs_MLT=434|or_MLT=80|rc_MLT=545|ob_MLT=62.2 |win_POR=4|loss_POR=0|nr_POR=0|rs_POR=526|or_POR=59.1|rc_POR=517|ob_POR=80 |name_BEL={{cr|BEL}} |name_MLT={{cr|MLT}} |name_POR={{cr|POR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485346.html टी२०आ ३१९१] || ३० मे || {{cr|BEL}} || {{cr|MLT}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|BEL}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485345.html टी२०आ ३१९२] || ३० मे || {{cr|MLT}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485343.html टी२०आ ३१९५] || ३० मे || {{cr|BEL}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485348.html टी२०आ ३१९६] || ३१ मे || {{cr|BEL}} || {{cr|MLT}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|BEL}} १०३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485347.html टी२०आ ३१९८] || ३१ मे || {{cr|MLT}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485344.html टी२०आ ३२००] || ३१ मे || {{cr|BEL}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486224.html टी२०आ ३२०२] || १ जून || {{cr|BEL}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|BEL}} ४४ धावांनी विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा ऑस्ट्रिया दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483788.html टी२०आ ३१९३] || ३० मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} २९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483789.html टी२०आ ३१९७] || ३१ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} १७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486784.html टी२०आ ३१९९] || ३१ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|SUI}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486785.html टी२०आ ३२०१] || १ जून || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} १७ धावांनी विजयी |} ==जून== ===२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी=== {{main|२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-pentangular-series-in-japan-2025-1485391/points-table-standings |title=Women's T20 Pentangular Series (in Japan) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=7 June 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=HK |team2=JPN |team3=CHN |team4=PHI |team5=MNG |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=1|rs_CHN=154|or_CHN=42.3|rc_CHN=176|ob_CHN=60 |win_HK=2|loss_HK=0|nr_HK=2|rs_HK=161|or_HK=20.5|rc_HK=141|ob_HK=29 |win_JPN=2|loss_JPN=1|nr_JPN=1|rs_JPN=244|or_JPN=49|rc_JPN=180|ob_JPN=49 |win_MNG=0|loss_MNG=3|nr_MNG=1|rs_MNG=155|or_MNG=60|rc_MNG=275|ob_MNG=40 |win_PHI=1|loss_PHI=2|nr_PHI=1|rs_PHI=241|or_PHI=60|rc_PHI=183|ob_PHI=54.2 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_JPN={{crw|JPN}} |name_MNG={{crw|MNG}} |name_PHI={{crw|PHI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485404.html मटी२०आ २३२३अ] || ३ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|MNG}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485405.html मटी२०आ २३२३ब] || ३ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485406.html मटी२०आ २३२७] || ४ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|HK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|HK}} १९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485407.html मटी२०आ २३२८] || ४ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485408.html मटी२०आ २३३२अ] || ५ जून || {{crw|HK}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485409.html मटी२०आ २३३३] || ५ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|MNG}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|CHN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485410.html मटी२०आ २३३७] || ६ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|CHN}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|JPN}} २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485411.html मटी२०आ २३३८] || ६ जून || {{crw|MNG}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|PHI}} ११८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485412.html मटी२०आ २३४२] || ७ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|JPN}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485413.html मटी२०आ २३४३] || ७ जून || {{crw|HK}} || {{crw|MNG}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|HK}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485414.html मटी२०आ २३४७] || ८ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|CHN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485415.html मटी२०आ २३४८] || ८ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|HK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|JPN}} २२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | चौथ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489041.html मटी२०आ २३४९] || ८ जून || {{crw|MNG}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान २, सानो || {{crw|PHI}} ९ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा=== {{main|२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/kwibuka-women-s-twenty20-tournament-2025-1487668/points-table-standings |title=Kwibuka Women's Twenty20 Tournament - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=RWA |team2=UGA |team3=ZIM |team4=TAN |team5=NGA |team6=BRA |team7=MWI |team8=SLE |team9=CMR |win_BRA=4|loss_BRA=4|nr_BRA=0|rs_BRA=736|or_BRA=142.3|rc_BRA=687|ob_BRA=133.2 |win_CMR=1|loss_CMR=7|nr_CMR=0|rs_CMR=483|or_CMR=149|rc_CMR=910|ob_CMR=126.5 |win_MWI=1|loss_MWI=7|nr_MWI=0|rs_MWI=574|or_MWI=142|rc_MWI=760|ob_MWI=141.1 |win_NGA=5|loss_NGA=3|nr_NGA=0|rs_NGA=666|or_NGA=141|rc_NGA=593|ob_NGA=141 |win_RWA=7|loss_RWA=1|nr_RWA=0|rs_RWA=896|or_RWA=157.2|rc_RWA=652|ob_RWA=151.2 |win_SLE=1|loss_SLE=7|nr_SLE=0|rs_SLE=581|or_SLE=155.2|rc_SLE=806|ob_SLE=134.2 |win_TAN=5|loss_TAN=3|nr_TAN=0|rs_TAN=764|or_TAN=119.3|rc_TAN=552|ob_TAN=138.2 |win_UGA=6|loss_UGA=2|nr_UGA=0|rs_UGA=652|or_UGA=121.5|rc_UGA=580|ob_UGA=158.4 |win_ZIM=6|loss_ZIM=2|nr_ZIM=0|rs_ZIM=921|or_ZIM=145.1|rc_ZIM=733|ob_ZIM=148.4 |name_BRA={{crw|BRA}} |name_CMR={{crw|CMR}} |name_MWI={{crw|MWI}} |name_NGA={{crw|NGA}} |name_RWA={{crw|RWA}} |name_SLE={{crw|SLE}} |name_TAN={{crw|TAN}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_ZIM={{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487693.html मटी२०आ २३२४] || ३ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|CMR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ९१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487694.html दुसरा सामना] || ३ जून || {{crw|NGA}} || {{flagdeco|ZIM}} [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे अकरा]] || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487695.html मटी२०आ २३२५] || ३ जून || {{crw|SLE}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} १०५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487696.html मटी२०आ २३२६] || ३ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487697.html मटी२०आ २३२९] || ४ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487698.html मटी२०आ २३३०] || ४ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487699.html मटी२०आ २३३१] || ४ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ५ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487700.html मटी२०आ २३३२] || ४ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487701.html नववा सामना] || ५ जून || {{crw|UGA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487702.html मटी२०आ २३३४] || ५ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|CMR}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487703.html मटी२०आ २३३५] || ५ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487704.html मटी२०आ २३३६] || ५ जून || {{crw|NGA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487705.html तेरावा सामना] || ६ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487706.html मटी२०आ २३३९] || ६ जून || {{crw|SLE}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487707.html मटी२०आ २३४०] || ६ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|MWI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487708.html मटी२०आ २३४१] || ६ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487709.html मटी२०आ २३४४] || ७ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487710.html मटी२०आ २३४५] || ७ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|SLE}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487711.html एकोणिसावा सामना] || ७ जून || {{crw|TAN}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ९ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487712.html मटी२०आ २३४६] || ७ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ३८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487713.html मटी२०आ २३५०] || ८ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} ५० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487714.html मटी२०आ २३५१] || ८ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487715.html मटी२०आ २३५२] || ८ जून || {{crw|NGA}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487716.html चोविसावा सामना] || ८ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487717.html मटी२०आ २३५४] || १० जून || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} २० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487718.html मटी२०आ २३५५] || १० जून || {{crw|MWI}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ४६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487719.html सत्ताविसावा सामना] || १० जून || {{crw|CMR}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487720.html मटी२०आ २३५६] || १० जून || {{crw|RWA}} || {{crw|BRA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487721.html मटी२०आ २३५७] || ११ जून || {{crw|NGA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487722.html मटी२०आ २३५८] || ११ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487723.html मटी२०आ २३६१] || ११ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|CMR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ११२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487724.html बत्तिसावा सामना] || ११ जून || {{crw|SLE}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487725.html मटी२०आ २३६३] || १२ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ११९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487726.html मटी२०आ २३६४] || १२ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487727.html पस्तिसावा सामना] || १२ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487728.html मटी२०आ २३६७] || १२ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487729.html मटी२०आ २३६९] || १३ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487730.html दुसरा उपांत्य सामना] || १३ जून || {{crw|UGA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} १ धावेने विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487731.html मटी२०आ २३७३] || १४ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} २० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487732.html अंतिम सामना] || १४ जून || {{crw|TAN}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ३२ धावांनी विजयी |} ===गर्न्सीचा जर्सी दौरा=== {{main|२०२५ टी२०आ आंतर-द्वीपीय मालिका#पुरुष मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आंतर-द्वीपीय – टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487813.html टी२०आ ३२०४] || ६ जून || [[ग्रेनव्हिल क्रिकेट मैदान]], [[सेंट सेव्हियर, जर्सी|सेंट सेव्हियर]] || {{cr|GUE}} १३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487814.html टी२०आ ३२०७] || ७ जून || [[ग्रेनव्हिल क्रिकेट मैदान]], [[सेंट सेव्हियर, जर्सी|सेंट सेव्हियर]] || {{cr|JER}} ७ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487815.html टी२०आ ३२०९] || ७ जून || [[ग्रेनव्हिल क्रिकेट मैदान]], [[सेंट सेव्हियर, जर्सी|सेंट सेव्हियर]] || {{cr|JER}} ३ धावांनी विजयी |} ===स्लोव्हेनियाचा सर्बिया दौरा=== {{main|स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा सर्बिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका (अ‍ॅड्रिया चषक) |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486789.html टी२०आ ३२०६] || ७ जून || लिसिच्जी जाराक क्रिकेट मैदान, [[बेलग्रेड]] || {{cr|SRB}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486790.html टी२०आ ३२०८] || ७ जून || लिसिच्जी जाराक क्रिकेट मैदान, [[बेलग्रेड]] || {{cr|SRB}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486791.html टी२०आ ३२११] || ८ जून || लिसिच्जी जाराक क्रिकेट मैदान, [[बेलग्रेड]] || {{cr|SRB}} २४ धावांनी विजयी |} ===अमेरिका महिला संघाचा नेदरलँड्स दौरा=== {{main|अमेरिका महिला क्रिकेट संघाचा नेदरलँड्स दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487651.html मटी२०आ २३४५अ] || ७ जून || [[व्हीआरए क्रिकेट मैदान]], [[आम्स्टेलव्हीन]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487652.html मटी२०आ २३५३] || ९–१० जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487653.html मटी२०आ २३६०] || ११ जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} ५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487654.html मटी२०आ २३६६] || १२ जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487655.html मटी२०आ २३७१] || १३ जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} ७५ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक=== {{main|२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/central-europe-cup-2025-1483727/points-table-standings |title=Central Europe Cup - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=10 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=NOR |team3=CZE |win_AUT=3|loss_AUT=1|nr_AUT=0|rs_AUT=633|or_AUT=65.3|rc_AUT=484|ob_AUT=80 |win_CZE=0|loss_CZE=4|nr_CZE=0|rs_CZE=411|or_CZE=73|rc_CZE=654|ob_CZE=64.4 |win_NOR=3|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=621|or_NOR=73|rc_NOR=527|ob_NOR=66.5 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_CZE={{cr|CZE}} |name_NOR={{cr|NOR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483731.html टी२०आ ३२१०] || ८ जून || {{cr|CZE}} || {{cr|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|AUT}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483732.html टी२०आ ३२१२] || ८ जून || {{cr|CZE}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|NOR}} ३७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483733.html टी२०आ ३२१४] || ९ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|NOR}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483734.html टी२०आ ३२१५] || ९ जून || {{cr|CZE}} || {{cr|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|AUT}} १६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483735.html टी२०आ ३२१६] || १० जून || {{cr|CZE}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|NOR}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483736.html टी२०आ ३२१७] || १० जून || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|AUT}} ९ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा=== {{main|कंबोडिया क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488319.html टी२०आ ३२१९] || ११ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488320.html टी२०आ ३२२१] || १२ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488321.html टी२०आ ३२२२] || १२ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488322.html टी२०आ ३२२८] || १४ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488323.html टी२०आ ३२२९] || १४ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488324.html टी२०आ ३२३४] || १५ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488325.html टी२०आ ३२३५] || १५ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490239.html टी२०आ ३२४२] || १६ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला मध्य युरोप चषक=== {{main|२०२५ महिला मध्य युरोप चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source= |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=GIB |team3=CZE |win_AUT=4|loss_AUT=0|nr_AUT=0|rs_AUT=398|or_AUT=51.5|rc_AUT=331|ob_AUT=80 |win_CZE=0|loss_CZE=4|nr_CZE=0|rs_CZE=309|or_CZE=80|rc_CZE=438|ob_CZE=51.5 |win_GIB=2|loss_GIB=2|nr_GIB=0|rs_GIB=531|or_GIB=80|rc_GIB=475|ob_GIB=80 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_GIB={{crw|GIB}} |name_CZE={{crw|CZE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483812.html मटी२०आ २३५९] || ११ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|GIB}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483813.html मटी२०आ २३६२] || ११ जून || {{crw|AUT}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487658.html मटी२०आ २३६५] || १२ जून || {{crw|AUT}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} १७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487659.html मटी२०आ २३६८] || १२ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487660.html मटी२०आ २३७०] || १३ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|GIB}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487661.html मटी२०आ २३७२] || १३ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ नो फ्रिल्स टी२०आ मालिका=== {{main|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी#नो फ्रील्स आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका}} <!-- हा राऊंड-रॉबिन प्रकार नसल्यामुळे गुणतालिकेची आवश्यकता नाही. -->{| class="wikitable" ! colspan="6" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489583.html टी२०आ ३२२०] || ११ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489581.html टी२०आ ३२२३] || १२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BAH}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} १०७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489582.html टी२०आ ३२२४] || १२ जून || {{cr|BER}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489584.html टी२०आ ३२२६] || १३ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489585.html टी२०आ ३२२७] || १३ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} १२६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक=== {{main|२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/nordic-t20-cup-2025-1488312/points-table-standings |title=Nordic T20 Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=15 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=DEN |team2=NOR |team3=SWE |team4=FIN |win_DEN=2|loss_DEN=1|nr_DEN=0|rs_DEN=544|or_DEN=60|rc_DEN=406|ob_DEN=57.3 |win_FIN=1|loss_FIN=2|nr_FIN=0|rs_FIN=267|or_FIN=60|rc_FIN=448|ob_FIN=60 |win_NOR=2|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=422|or_NOR=57.3|rc_NOR=429|ob_NOR=60 |win_SWE=1|loss_SWE=2|nr_SWE=0|rs_SWE=458|or_SWE=60|rc_SWE=408|ob_SWE=60 |name_DEN={{cr|DEN}} |name_FIN={{cr|FIN}} |name_NOR={{cr|NOR}} |name_SWE={{cr|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488338.html टी२०आ ३२२५] || १३ जून || {{cr|DEN}} || {{cr|FIN}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|DEN}} १२१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488339.html टी२०आ ३२३०] || १४ जून || {{cr|FIN}} || {{cr|NOR}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|FIN}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488340.html टी२०आ ३२३१] || १४ जून || {{cr|DEN}} || {{cr|SWE}} || कोगे क्रिकेट क्लब, [[कोगे]] || {{cr|DEN}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488341.html टी२०आ ३२३२] || १४ जून || {{cr|DEN}} || {{cr|NOR}} || कोगे क्रिकेट क्लब, [[कोगे]] || {{cr|NOR}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488342.html टी२०आ ३२३३] || १४ जून || {{cr|FIN}} || {{cr|SWE}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|SWE}} ७१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488343.html टी२०आ ३२३६] || १५ जून || {{cr|NOR}} || {{cr|SWE}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|NOR}} २ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स आमंत्रण स्पर्धा=== {{main|२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकेट पीएनजी<ref>{{cite web |url=https://www.cricketpng.org.pg/press-releases/png-lewas-lift-trophy-as-champions-of-the-inaugural-pacificaus-sports-cricket-invitational-2025 |title=PNG Lewas Lift Trophy as Champions of the Inaugural PacificAus Sports Cricket Invitational 2025 |trans-title=पापुआ न्यू गिनी लेवासने पहिल्या पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले |publisher=क्रिकेट पीएनजी |date=२३ जून २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=PNG |team2=AUS |team3=VAN |team4=SAM |win_AUS=5|loss_AUS=1|nr_AUS=0|nrr_AUS=1.422 |win_PNG=5|loss_PNG=1|nr_PNG=0|nrr_PNG=1.646 |win_SAM=0|loss_SAM=5|nr_SAM=1|nrr_SAM=-2.502 |win_VAN=1|loss_VAN=4|nr_VAN=1|nrr_VAN=-1.140 |name_AUS={{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SAM={{crw|SAM}} |name_VAN={{crw|VAN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1437&clubId=34550 पहिला सामना]|| १५ जून || {{crw|PNG}} || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489042.html मटी२०आ २३७४] || १५ जून || {{crw|SAM}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || निकाल नाही |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1441&clubId=34550 तिसरा सामना] || १६ जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ४६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489043.html मटी२०आ २३७५] || १६ जून || {{crw|PNG}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489044.html मटी२०आ २३७६] || १७ जून || {{crw|PNG}} || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1446&clubId=34550 सहावा सामना] || १७ जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ६ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1448&clubId=34550 सातवा सामना] || १९ जून || {{crw|PNG}} || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489045.html मटी२०आ २३७७] || १९ जून || {{crw|SAM}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|VAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489046.html मटी२०आ २३७८] || २० जून || {{crw|PNG}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ३१ धावांनी विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1451&clubId=34550 दहावा सामना] || २० जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ७ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1452&clubId=34550 अकरावा सामना] || २१ जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489047.html मटी२०आ २३८०] || २१ जून || {{crw|PNG}} || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ९४ धावांनी विजयी |} ===डेन्मार्कमध्ये फिनलंड विरुद्ध नॉर्वे=== {{main|फिनलंड क्रिकेट संघाचा नॉर्वे दौरा (डेन्मार्कमध्ये), २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ सामना |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488344.html टी२०आ ३२३७] || १५ जून || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|FIN}} २२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ स्कॉटलंड टी२०आ तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका#टी२०आ मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-tri-series-2025-1485935/points-table-standings |title=Scotland Tri-Series Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=20 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SCO |team2=NEP |team3=NED |win_NEP=2|loss_NEP=2|nr_NEP=0|nrr_NEP=-0.291 |win_NED=2|loss_NED=2|nr_NED=0|nrr_NED=-0.385 |win_SCO=2|loss_SCO=2|nr_SCO=0|nrr_SCO=0.672 |name_NED={{cr|NED}} |name_NEP={{cr|NEP}} |name_SCO={{cr|SCO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485938.html टी२०आ ३२३९] || १५ जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NED}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|SCO}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485939.html टी२०आ ३२४३] || १६ जून || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || सामना बरोबरीत ({{cr|NED}} तिसऱ्या [[सुपर ओव्हर|सुपर ओव्हरमध्ये]] विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485940.html टी२०आ ३२४६] || १७ जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NEP}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485942.html टी२०आ ३२४७] || १८ जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NED}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NED}} १७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485941.html टी२०आ ३२५०] || १९ जून || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485943.html टी२०आ ३२५३] || २० जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|SCO}} ३४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{main|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-americas-region-final-2025-1488310/points-table-standings |title=ICC Men's T20 World Cup Americas Region Final - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=22 June 2025 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=CAN |team2=BER |team3=CAY |team4=BAH |win_CAN=6 |loss_CAN=0 |nr_CAN=0 |nrr_CAN=4.843 |win_BER=3 |loss_BER=3 |nr_BER=0 |nrr_BER=0.186 |win_CAY=3 |loss_CAY=3 |nr_CAY=0 |nrr_CAY=-0.705 |win_BAH=0 |loss_BAH=6 |nr_BAH=0 |nrr_BAH=-4.234 |name_CAN={{cr|CAN}} |name_BER={{cr|BER}} |name_CAY={{cr|CAY}} |name_BAH={{cr|BAH}} |result1=Q |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषकासाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488326.html टी२०आ ३२४०] || १५ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ११० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488327.html टी२०आ ३२४१] || १५ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488328.html टी२०आ ३२४४] || १६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ५० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488329.html टी२०आ ३२४५] || १६ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488330.html टी२०आ ३२४८] || १८ जून || {{cr|BER}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488331.html टी२०आ ३२४९] || १८ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BAH}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488332.html टी२०आ ३२५१] || १९ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488333.html टी२०आ ३२५२] || १९ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488334.html टी२०आ ३२५८] || २१ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BAH}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488335.html टी२०आ ३२५९] || २१ जून || {{cr|BER}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488336.html टी२०आ ३२६२] || २२ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488337.html टी२०आ ३२६३] || २२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ६ गडी राखून विजयी |} ===स्लोव्हेनियाचा हंगेरी दौरा=== {{main|स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा हंगेरी दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486786.html टी२०आ ३२५४] || २१ जून || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} १२२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486787.html टी२०आ ३२५६] || २१ जून || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486788.html टी२०आ ३२६०] || २२ जून || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ९ गडी राखून विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा लक्झेंबर्ग दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा लक्झेंबर्ग दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487631.html टी२०आ ३२५५] || २१ जून || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{cr|SUI}} ५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487632.html टी२०आ ३२५७] || २१ जून || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{cr|SUI}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487633.html टी२०आ ३२६१] || २२ जून || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{cr|LUX}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक=== {{main|२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक}} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="cont">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/continental-cup-2025-1490863/points-table-standings |title=Continental Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=27 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=ROM |team2=AUT |team3=HUN |win_AUT=1|loss_AUT=1|nr_AUT=0|rs_AUT=280|or_AUT=31.2|rc_AUT=280|ob_AUT=29.4 |win_HUN=0|loss_HUN=2|nr_HUN=0|rs_HUN=333|or_HUN=40|rc_HUN=343|ob_HUN=23.2 |win_ROM=2|loss_ROM=0|nr_ROM=0|rs_ROM=247|or_ROM=21.4|rc_ROM=237|ob_ROM=40 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_HUN={{cr|HUN}} |name_ROM={{cr|ROM}} }} {{col-2}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="cont" /> |show_tie=no |update=complete |team1=BEL |team2=MLT |team3=FRA |win_BEL=2|loss_BEL=0|nr_BEL=0|rs_BEL=377|or_BEL=40|rc_BEL=296|ob_BEL=40 |win_FRA=0|loss_FRA=2|nr_FRA=0|rs_FRA=267|or_FRA=40|rc_FRA=284|ob_FRA=33.4 |win_MLT=1|loss_MLT=1|nr_MLT=0|rs_MLT=240|or_MLT=33.4|rc_MLT=304|ob_MLT=40 |name_BEL={{cr|BEL}} |name_FRA={{cr|FRA}} |name_MLT={{cr|MLT}} }} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490882.html टी२०आ ३२६४] || २६ जून || {{cr|FRA}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|MLT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490883.html टी२०आ ३२६५] || २६ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|AUT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490884.html टी२०आ ३२६६] || २६ जून || {{cr|BEL}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} ६५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490885.html टी२०आ ३२६७] || २७ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|HUN}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490886.html टी२०आ ३२६८] || २७ जून || {{cr|BEL}} || {{cr|FRA}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490887.html टी२०आ ३२६९] || २७ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|HUN}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490888.html टी२०आ ३२७०] || २८ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|BEL}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490889.html टी२०आ ३२७१] || २८ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|MLT}} १३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490891.html टी२०आ ३२७२] || २९ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|BEL}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} ६३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490892.html टी२०आ ३२७३] || २९ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|MLT}} ४७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490890.html टी२०आ ३२७४] || २९ जून || {{cr|FRA}} || {{cr|HUN}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|HUN}} ५२ धावांनी विजयी |} ==जुलै== ===इंडोनेशिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा=== {{main|इंडोनेशिया महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका (इंडो-सिंगा मैत्री चषक) |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490225.html मटी२०आ २३८५] || २ जुलै || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490226.html मटी२०आ २३८६] || ३ जुलै || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490227.html मटी२०आ २३८८] || ५ जुलै || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|IDN}} १८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{main|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/19287/season/2025 |title=ICC Men's T20 World Cup Europe Region Final Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=NED |team2=ITA |team3=JER |team4=SCO |team5=GUE |win_NED=3 |loss_NED=1 |nr_NED=0 |nrr_NED=1.281 |win_ITA=2 |loss_ITA=1 |nr_ITA=1 |nrr_ITA=0.612 |win_JER=2 |loss_JER=1 |nr_JER=1 |nrr_JER=0.306 |win_SCO=1 |loss_SCO=2 |nr_SCO=1 |nrr_SCO=-0.117 |win_GUE=0 |loss_GUE=3 |nr_GUE=1 |nrr_GUE=-2.517 |name_NED={{cr|NED}} |name_ITA={{cr|ITA}} |name_JER={{cr|JER}} |name_SCO={{cr|SCO}} |name_GUE={{cr|GUE}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषकासाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490471.html टी२०आ ३२७५] || ५ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|JER}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490472.html टी२०आ ३२७७] || ५ जुलै || {{cr|GUE}} || {{cr|ITA}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|ITA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490473.html टी२०आ ३२७९अ] || ६ जुलै || {{cr|GUE}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490474.html टी२०आ ३२८०अ] || ६ जुलै || {{cr|ITA}} || {{cr|JER}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490475.html टी२०आ ३२८६] || ८ जुलै || {{cr|GUE}} || {{cr|JER}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|JER}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490476.html टी२०आ ३२८८] || ८ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|SCO}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490477.html टी२०आ ३२९१] || ९ जुलै || {{cr|ITA}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|ITA}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490478.html टी२०आ ३२९२] || ९ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|GUE}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|NED}} ७३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490479.html टी२०आ ३३०१] || ११ जुलै || {{cr|JER}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|JER}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490480.html टी२०आ ३३०३] || ११ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|ITA}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|NED}} ९ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ मलावी चार राष्ट्र टी२० चषक=== {{main|२०२५ मलावी चौरंगी टी२० चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-malawi-2025-1492875/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Malawi) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 July 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=BHR |team2=TAN |team3=GER |team4=MWI |win_BHR=4|loss_BHR=1|nr_BHR=1|rs_BHR=760|or_BHR=77.5|rc_BHR=711|ob_BHR=99.2 |win_GER=2|loss_GER=3|nr_GER=1|rs_GER=741|or_GER=94.4|rc_GER=798|ob_GER=96.5 |win_MWI=1|loss_MWI=4|nr_MWI=1|rs_MWI=611|or_MWI=100|rc_MWI=682|ob_MWI=78.1 |win_TAN=3|loss_TAN=2|nr_TAN=1|rs_TAN=842|or_TAN=96.1|rc_TAN=763|ob_TAN=94.2 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_GER={{cr|GER}} |name_MWI={{cr|MWI}} |name_TAN={{cr|TAN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492880.html टी२०आ ३२७६] || ५ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|GER}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492882.html टी२०आ ३२७९] || ६ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} ७२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492881.html टी२०आ ३२८०] || ६ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} ४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492883.html टी२०आ ३२८३] || ७ जुलै || {{cr|GER}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|GER}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492884.html टी२०आ ३२८४] || ७ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|BHR}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492879.html टी२०आ ३२८७] || ८ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492885.html टी२०आ ३२९०अ] || ९ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492886.html टी२०आ ३२९१अ] || ९ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492887.html टी२०आ ३२९६] || १० जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492888.html टी२०आ ३२९८] || १० जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|MWI}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492889.html टी२०आ ३३०७] || १२ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|BHR}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492890.html टी२०आ ३३०९] || १२ जुलै || {{cr|GER}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492891.html टी२०आ ३३१३] || १३ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|GER}} ३७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492892.html टी२०आ ३३१४] || १३ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} १० गडी राखून विजयी |} ===जर्सी महिला संघाचा गर्न्सी दौरा=== {{main|२०२५ टी२०आ आंतर-द्वीपीय मालिका#महिला मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | आंतर-द्वीपीय – मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1493624.html मटी२०आ २३८९] || ५ जुलै || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || {{crw|JER}} ९० धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ===२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/indonesia-tri-nation-t20i-series-2025-1490851/points-table-standings |title=Indonesia Tri-Nation T20I Series - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=PHI |team2=IDN |team3=KOR |win_IDN=4|loss_IDN=4|nr_IDN=0|rs_IDN=1102|or_IDN=138.3|rc_IDN=1064|ob_IDN=149.2 |win_PHI=6|loss_PHI=2|nr_PHI=0|rs_PHI=1273|or_PHI=140.1|rc_PHI=1101|ob_PHI=160 |win_KOR=2|loss_KOR=6|nr_KOR=0|rs_KOR=946|or_KOR=159.2|rc_KOR=1156|ob_KOR=128.4 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_PHI={{cr|PHI}} |name_KOR={{cr|KOR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490870.html टी२०आ ३२७८] || ६ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490871.html टी२०आ ३२८१] || ७ जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490872.html टी२०आ ३२८२] || ७ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490873.html टी२०आ ३२८५] || ८ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490874.html टी२०आ ३२८९] || ९ जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|KOR}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490875.html टी२०आ ३२९०] || ९ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490876.html टी२०आ ३२९३] || १० जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490877.html टी२०आ ३२९४] || १० जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ११२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490878.html टी२०आ ३३०४] || १२ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|KOR}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490879.html टी२०आ ३३०५] || १२ जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ८५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490880.html टी२०आ ३३१०] || १३ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490881.html टी२०आ ३३११] || १३ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-bulgaria-2025-1490847/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Bulgaria) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=8 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=TUR |team2=GRE |team3=SRB |team4=BUL |win_BUL=0|loss_BUL=3|nr_BUL=0|rs_BUL=300|or_BUL=60|rc_BUL=511|ob_BUL=55.3 |win_GRE=2|loss_GRE=1|nr_GRE=0|rs_GRE=415|or_GRE=59.3|rc_GRE=372|ob_GRE=60 |win_SRB=1|loss_SRB=2|nr_SRB=0|rs_SRB=353|or_SRB=55.3|rc_SRB=416|ob_SRB=59.3 |win_TUR=3|loss_TUR=0|nr_TUR=0|rs_TUR=519|or_TUR=60|rc_TUR=288|ob_TUR=60 |name_BUL={{crw|BUL}} |name_GRE={{crw|GRE}} |name_SRB={{crw|SRB}} |name_TUR={{crw|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490854.html मटी२०आ २३९०] || ७ जुलै || {{crw|GRE}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490855.html मटी२०आ २३९१] || ७ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|SRB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|SRB}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490856.html मटी२०आ २३९२] || ७ जुलै || {{crw|SRB}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490857.html मटी२०आ २३९३] || ८ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|GRE}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|GRE}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490858.html मटी२०आ २३९४] || ८ जुलै || {{crw|GRE}} || {{crw|SRB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|GRE}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490859.html मटी२०आ २३९५] || ८ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} १६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490860.html मटी२०आ २३९६] || ९ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|SRB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|SRB}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490861.html मटी२०आ २३९७] || ९ जुलै || {{crw|GRE}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} १० धावांनी विजयी |} ===२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bulgaria-tri-nation-t20i-series-2025-1491601/points-table-standings |title=Bulgaria Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=GIB |team2=BUL |team3=TUR |win_BUL=2|loss_BUL=2|nr_BUL=0|rs_BUL=839|or_BUL=69.1|rc_BUL=897|ob_BUL=78.4 |win_GIB=3|loss_GIB=1|nr_GIB=0|rs_GIB=816|or_GIB=74|rc_GIB=803|ob_GIB=74.2 |win_TUR=1|loss_TUR=3|nr_TUR=0|rs_TUR=774|or_TUR=80|rc_TUR=729|ob_TUR=70.1 |name_BUL={{cr|BUL}} |name_GIB={{cr|GIB}} |name_TUR={{cr|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491604.html टी२०आ ३२९५] || १० जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|GIB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|GIB}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491605.html टी२०आ ३२९७] || १० जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491606.html टी२०आ ३३००] || ११ जुलै || {{cr|GIB}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|GIB}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491607.html टी२०आ ३३०२] || ११ जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|GIB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|BUL}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491608.html टी२०आ ३३०६] || १२ जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|TUR}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491609.html टी२०आ ३३०८] || १२ जुलै || {{cr|GIB}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|GIB}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491610.html टी२०आ ३३१२] || १३ जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|GIB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका=== {{main|२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/pearl-of-africa-t20i-series-2025-1494081/points-table-standings |title=Pearl of Africa T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=27 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete (नामिबिया अ संघाचे सामने गुणतालिकेत समाविष्ट नाहीत) |team1=UGA |team2=UAE |team3=KEN |team4=NGA |win_KEN=2|loss_KEN=4|nr_KEN=0|rs_KEN=696|or_KEN=115.1|rc_KEN=745|ob_KEN=108 |win_NGA=0|loss_NGA=6|nr_NGA=0|rs_NGA=541|or_NGA=114|rc_NGA=733|ob_NGA=98 |win_UGA=6|loss_UGA=0|nr_UGA=0|rs_UGA=887|or_UGA=116.1|rc_UGA=729|ob_UGA=118 |win_UAE=4|loss_UAE=2|nr_UAE=0|rs_UAE=744|or_UAE=98.4|rc_UAE=661|ob_UAE=120 |name_KEN={{cr|KEN}} |name_NGA={{cr|NGA}} |name_UGA={{cr|UGA}} |name_UAE={{cr|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494106.html पहिला सामना] || १७ जुलै || {{flagdeco|UGA}} [[युगांडा क्रिकेट संघ|युगांडा अ]] || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|NAM|name=नामिबिया अ}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494115.html टी२०आ ३३१९] || १७ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} २० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494116.html टी२०आ ३३२२] || १८ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ७७ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494105.html टी२०आ ३३२३] || १८ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494117.html पाचवा सामना] || १९ जुलै || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|NAM|name=नामिबिया अ}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494108.html टी२०आ ३३३०] || १९ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494118.html टी२०आ ३३४०] || २१ जुलै || {{cr|NGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494103.html टी२०आ ३३४१] || २१ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|KEN}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494107.html नववा सामना] || २२ जुलै || {{cr|KEN}} || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} ३ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494583.html टी२०आ ३३४६] || २२ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494110.html टी२०आ ३३५४] || २३ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494109.html बारावा सामना] || २३ जुलै || {{flagdeco|UGA}} [[युगांडा क्रिकेट संघ|युगांडा अ]] || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA|name=युगांडा अ}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494114.html टी२०आ ३३६३] || २५ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|KEN}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494104.html चौदावा सामना] || २५ जुलै || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|NGA}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494113.html टी२०आ ३३७२] || २६ जुलै || {{cr|NGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494112.html सोळावा सामना] || २६ जुलै || {{cr|KEN}} || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494584.html टी२०आ ३३८०] || २७ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494111.html टी२०आ ३३८२] || २७ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ८ धावांनी विजयी |} ===२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी=== {{main|२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-pacific-cricket-champions-trophy-2025-1494077/points-table-standings |title=Asia Pacific Cricket Champions Trophy 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=24 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=HK |team3=SIN |team4=SAM |win_HK=4|loss_HK=2|nr_HK=0|rs_HK=1031|or_HK=119.4|rc_HK=875|ob_HK=113 |win_MAS=6|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=915|or_MAS=90.1|rc_MAS=837|ob_MAS=120 |win_SAM=0|loss_SAM=6|nr_SAM=0|rs_SAM=790|or_SAM=120|rc_SAM=906|ob_SAM=105.5 |win_SIN=2|loss_SIN=4|nr_SIN=0|rs_SIN=820|or_SIN=118.4|rc_SIN=938|ob_SIN=109.4 |name_HK={{cr|HK}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_SAM={{cr|SAM}} |name_SIN={{cr|SIN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494090.html टी२०आ ३३२०] || १८ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494091.html टी२०आ ३३२१] || १८ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|SIN}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494092.html टी२०आ ३३२७] || १९ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494093.html टी२०आ ३३२८] || १९ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494094.html टी२०आ ३३३३] || २० जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|HK}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494095.html टी२०आ ३३३४] || २० जुलै || {{cr|MAS}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494096.html टी२०आ ३३४३] || २२ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494097.html टी२०आ ३३४४] || २२ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|SIN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494098.html टी२०आ ३३५२] || २३ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494099.html टी२०आ ३३५३] || २३ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494100.html टी२०आ ३३५८] || २४ जुलै || {{cr|MAS}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494101.html टी२०आ ३३५९] || २४ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|HK}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ५२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494102.html टी२०आ ३३७०] || २६ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} १० गडी राखून विजयी |} ===२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/rwanda-tri-nation-t20i-series-2025-1495448/points-table-standings |title=Rwanda Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=26 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=BHR |team2=MWI |team3=RWA |win_BHR=8|loss_BHR=0|nr_BHR=0|rs_BHR=1151|or_BHR=143.1|rc_BHR=870|ob_BHR=160 |win_MWI=2|loss_MWI=6|nr_MWI=0|rs_MWI=1015|or_MWI=156.5|rc_MWI=1067|ob_MWI=143.3 |win_RWA=2|loss_RWA=6|nr_RWA=0|rs_RWA=896|or_RWA=155.5|rc_RWA=1125|ob_RWA=152.2 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_MWI={{cr|MWI}} |name_RWA={{cr|RWA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495453.html टी२०आ ३३२५] || १८ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495454.html टी२०आ ३३२९] || १९ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495455.html टी२०आ ३३३१] || १९ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495456.html टी२०आ ३३३५] || २० जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495457.html टी२०आ ३३३७] || २० जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495458.html टी२०आ ३३४५] || २२ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|RWA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495459.html टी२०आ ३३४८] || २२ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ११२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495460.html टी२०आ ३३५५] || २३ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|MWI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495461.html टी२०आ ३३५६] || २३ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495462.html टी२०आ ३३६४] || २५ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495463.html टी२०आ ३३६६] || २५ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495464.html टी२०आ ३३७५] || २६ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|MWI}} ९ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495465.html टी२०आ ३३८३] || २७ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ९४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/finland-women-s-t20i-tri-series-2025-1494571/points-table-standings |title=Finland Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=20 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SUI |team2=FIN |team3=EST |win_EST=1|loss_EST=3|nr_EST=0|rs_EST=429|or_EST=80|rc_EST=477|ob_EST=74.2 |win_FIN=1|loss_FIN=3|nr_FIN=0|rs_FIN=411|or_FIN=75.1|rc_FIN=444|ob_FIN=71.1 |win_SUI=4|loss_SUI=0|nr_SUI=0|rs_SUI=510|or_SUI=72.2|rc_SUI=429|ob_SUI=80 |name_EST={{crw|EST}} |name_FIN={{crw|FIN}} |name_SUI={{crw|SUI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494575.html मटी२०आ २४००] || १८ जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494576.html मटी२०आ २४०१] || १८ जुलै || {{crw|EST}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494577.html मटी२०आ २४०२] || १९ जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|EST}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|FIN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494578.html मटी२०आ २४०३] || १९ जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494579.html मटी२०आ २४०४] || १९ जुलै || {{crw|EST}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ७६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494580.html मटी२०आ २४०५] || २० जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|EST}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|EST}} ३३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494581.html मटी२०आ २४०८] || २० जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} १० गडी राखून विजयी |} ===सौदी अरेबियाचा कतार दौरा=== {{main|सौदी अरेबिया क्रिकेट संघाचा कतार दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494765.html टी२०आ ३३२६] || १८ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494766.html टी२०आ ३३३२] || १९ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|SAU}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494767.html टी२०आ ३३४२] || २१ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494768.html टी२०आ ३३५०] || २२ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ३२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494769.html टी२०आ ३३५७] || २३ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{cr|SAU}} [[सुपर ओव्हर|सुपर ओव्हरमध्ये]] विजयी) |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग दोन=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन}} ====गट अ गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv2">{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/22553/season/2025 |title=ICC Women's T20 World Cup Africa Region Division Two Qualifier Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=RWA |team2=MWI |team3=CMR |team4=LES |win_RWA=3 |loss_RWA=0 |nr_RWA=0 |nrr_RWA=4.915 |win_MWI=2 |loss_MWI=1 |nr_MWI=0 |nrr_MWI=1.283 |win_CMR=1 |loss_CMR=2 |nr_CMR=0 |nrr_CMR=-0.875 |win_LES=0 |loss_LES=3 |nr_LES=0 |nrr_LES=-4.591 |name_RWA={{crw|RWA}} |name_MWI={{crw|MWI}} |name_CMR={{crw|CMR}} |name_LES={{crw|LES}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} ====गट ब गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv2" /> |show_tie=no |update=complete |team1=SLE |team2=BOT |team3=MOZ |team4=ESW |win_SLE=3 |loss_SLE=0 |nr_SLE=0 |nrr_SLE=4.587 |win_BOT=2 |loss_BOT=1 |nr_BOT=0 |nrr_BOT=2.837 |win_MOZ=1 |loss_MOZ=2 |nr_MOZ=0 |nrr_MOZ=-1.026 |win_ESW=0 |loss_ESW=3 |nr_ESW=0 |nrr_ESW=-5.800 |name_SLE={{crw|SLE}} |name_BOT={{crw|BOT}} |name_MOZ={{crw|MOZ}} |name_ESW={{crw|ESW}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | गट फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494124.html मटी२०आ २४०६] || २० जुलै || {{crw|LES}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494125.html मटी२०आ २४०७] || २० जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} १११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494126.html मटी२०आ २४०९] || २० जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|MWI}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MWI}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494127.html मटी२०आ २४१०] || २० जुलै || {{crw|MOZ}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494128.html मटी२०आ २४१२] || २१ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494129.html मटी२०आ २४१३] || २१ जुलै || {{crw|MWI}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} ६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494130.html मटी२०आ २४१४] || २१ जुलै || {{crw|ESW}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} १४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494131.html मटी२०आ २४१५] || २१ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|LES}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|CMR}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494132.html मटी२०आ २४१७] || २३ जुलै || {{crw|LES}} || {{crw|MWI}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MWI}} १०६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494133.html मटी२०आ २४१८] || २३ जुलै || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494134.html मटी२०आ २४१९] || २३ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494135.html मटी२०आ २४२०] || २३ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} १० गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीच्या सामन्याचे उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494136.html मटी२०आ २४२३] || २४ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|CMR}} १४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494138.html मटी२०आ २४२४] || २४ जुलै || {{crw|LES}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ३ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494137.html मटी२०आ २४२२] || २४ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494139.html मटी२०आ २४२५] || २४ जुलै || {{crw|MWI}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494140.html मटी२०आ २४२६] || २६ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|MWI}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ६५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | सातव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494141.html मटी२०आ २४२७] || २६ जुलै || {{crw|ESW}} || {{crw|LES}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|LES}} ४८ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494142.html मटी२०आ २४२८] || २६ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|CMR}} २ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494143.html मटी२०आ २४२९] || २६ जुलै || {{crw|RWA}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} ५१ धावांनी विजयी |} ===२०२५ बुडापेस्ट चषक=== {{main|२०२५ बुडापेस्ट चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/budapest-cup-2025-1495649/points-table-standings |title=Budapest Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=26 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=ROM |team3=HUN |team4=LUX |win_AUT=3|loss_AUT=0|nr_AUT=0|rs_AUT=543|or_AUT=51.5|rc_AUT=475|ob_AUT=60 |win_HUN=1|loss_HUN=2|nr_HUN=0|rs_HUN=409|or_HUN=60|rc_HUN=341|ob_HUN=46 |win_LUX=0|loss_LUX=3|nr_LUX=0|rs_LUX=390|or_LUX=60|rc_LUX=571|ob_LUX=60 |win_ROM=2|loss_ROM=1|nr_ROM=0|rs_ROM=400|or_ROM=48|rc_ROM=355|ob_ROM=53.5 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_HUN={{cr|HUN}} |name_LUX={{cr|LUX}} |name_ROM={{cr|ROM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495654.html टी२०आ ३३६२] || २५ जुलै || {{cr|AUT}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495655.html टी२०आ ३३६५] || २५ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|ROM}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495656.html टी२०आ ३३६८] || २५ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|LUX}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495657.html टी२०आ ३३७१] || २६ जुलै || {{cr|LUX}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|ROM}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495658.html टी२०आ ३३७३] || २६ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|AUT}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495659.html टी२०आ ३३७७] || २६ जुलै || {{cr|AUT}} || {{cr|LUX}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|AUT}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495660.html टी२०आ ३३७९] || २७ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|LUX}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ३७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495661.html टी२०आ ३३८१] || २७ जुलै || {{cr|AUT}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || निकाल नाही |} ===फिनलंडचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|फिनलंड क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494770.html टी२०आ ३३६७] || २५ जुलै || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494771.html टी२०आ ३३७६] || २६ जुलै || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494772.html टी२०आ ३३८४] || २७ जुलै || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ बाल्टिक चषक=== {{main|२०२५ बाल्टिक चषक}} <!-- एका सामन्याला टी२०आ दर्जा असल्यामुळे ही स्पर्धा येथे समाविष्ट केली आहे; तो सामना द्विपक्षीय मालिकेतही समाविष्ट असल्याने त्याची पुनरावृत्ती होते. -->{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकहीरोज<ref>{{cite web |url=https://cricheroes.com/tournament/1567872/baltic-cup-2025/point-table |title=Baltic Cup 2025 |work=Cricheroes |access-date=27 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=EST |team2=FIN |team3=LAT |team4=LTU |win_EST=3|loss_EST=0|nr_EST=0|rs_EST=480|or_EST=57|rc_EST=281|ob_EST=60 |win_FIN=2|loss_FIN=1|nr_FIN=0|rs_FIN=418|or_FIN=60|rc_FIN=299|ob_FIN=57 |win_LAT=1|loss_LAT=2|nr_LAT=0|rs_LAT=464|or_LAT=60|rc_LAT=422|ob_LAT=60 |win_LTU=0|loss_LTU=3|nr_LTU=0|rs_LTU=189|or_LTU=60|rc_LTU=549|ob_LTU=60 |name_EST={{cr|EST}} |name_FIN={{cr|FIN}} |name_LAT={{cr|LAT}} |name_LTU={{cr|LTU}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449564/baltic-cup-2025/lithuania-vs-estonia/summary पहिला सामना] || २६ जुलै || {{cr|EST}} || {{cr|LTU}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} १५४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449566/baltic-cup-2025/finland-vs-latvia/summary दुसरा सामना] || २६ जुलै || {{cr|FIN}} || {{cr|LAT}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494771.html टी२०आ ३३७६] || २६ जुलै || {{cr|EST}} || {{cr|FIN}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449570/baltic-cup-2025/lithuania-vs-latvia/summary चौथा सामना] || २६ जुलै || {{cr|LAT}} || {{cr|LTU}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{cr|LAT}} ९० धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449571/baltic-cup-2025/latvia-vs-estonia/summary पाचवा सामना] || २७ जुलै || {{cr|EST}} || {{cr|LAT}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449575/baltic-cup-2025/lithuania-vs-finland/summary सहावा सामना] || २७ जुलै || {{cr|FIN}} || {{cr|LTU}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} ११६ धावांनी विजयी |} ==ऑगस्ट== ===जिब्राल्टर महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|जिब्राल्टर महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496809.html मटी२०आ २४३०] || २ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{crw|EST}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496810.html मटी२०आ २४३१] || २ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{crw|GIB}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496811.html मटी२०आ २४३२] || ३ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{crw|GIB}} ३४ धावांनी विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494773.html टी२०आ ३३८७] || २ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|SUI}} ७२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494774.html टी२०आ ३३८९] || ३ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|SUI}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494775.html टी२०आ ३३९०] || ३ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|SUI}} ४१ धावांनी विजयी |} ===सायप्रसचा क्रोएशिया दौरा=== {{main|सायप्रस क्रिकेट संघाचा क्रोएशिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496828.html टी२०आ ३३९२] || ७ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496829.html टी२०आ ३३९४] || ७ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496830.html टी२०आ ३३९६] || ८ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496831.html टी२०आ ३३९८] || ८ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ५२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ व्हायकिंग चषक=== {{main|२०२५ व्हायकिंग चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/viking-cup-2025-1496812/points-table-standings |title=Viking Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=9 August 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=NOR |team3=SWE |team4=FRA |win_AUT=3|loss_AUT=0|nr_AUT=0|rs_AUT=399|or_AUT=54.3|rc_AUT=385|ob_AUT=60 |win_FRA=0|loss_FRA=3|nr_FRA=0|rs_FRA=406|or_FRA=60|rc_FRA=468|ob_FRA=59.4 |win_NOR=2|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=404|or_NOR=60|rc_NOR=364|ob_NOR=56.4 |win_SWE=1|loss_SWE=2|nr_SWE=0|rs_SWE=454|or_SWE=60|rc_SWE=446|ob_SWE=58.1 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_FRA={{cr|FRA}} |name_NOR={{cr|NOR}} |name_SWE={{cr|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496819.html टी२०आ ३३९३] || ७ ऑगस्ट || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496820.html टी२०आ ३३९५] || ७ ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|FRA}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|SWE}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496822.html टी२०आ ३३९७] || ८ ऑगस्ट || {{cr|FRA}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|NOR}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496821.html टी२०आ ३३९९] || ८ ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|AUT}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496823.html टी२०आ ३४००] || ९ ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|NOR}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496824.html टी२०आ ३४०१] || ९ ऑगस्ट || {{cr|AUT}} || {{cr|FRA}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496825.html टी२०आ ३४०२] || १० ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|FRA}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|FRA}} २ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496826.html टी२०आ ३४०४] || १० ऑगस्ट || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ८ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा=== {{main|कंबोडिया महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका (महिला मैत्री चषक) |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498203.html मटी२०आ २४३६] || १३ ऑगस्ट || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} १२५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498204.html मटी२०आ २४३७] || १४ ऑगस्ट || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498205.html मटी२०आ २४३८] || १६ ऑगस्ट || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} १०२ धावांनी विजयी |} ===पापुआ न्यू गिनीचा गर्न्सी दौरा=== {{main|२०२५ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग अ (जर्सी)#गर्न्सी विरुद्ध पापुआ न्यू गिनी मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ सामना |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498689.html टी२०आ ३४०६] || १४ ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || {{cr|PNG}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com.au/cricket/table/sort/against/series/24131/season/2025/norway-tri-nation-t20i-series |title=Norway Tri-Nation T20I Series Table - 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NOR |team2=SWE |team3=HUN |win_HUN=0|loss_HUN=2|nr_HUN=0|rs_HUN=265|or_HUN=40|rc_HUN=376|ob_HUN=40 |win_NOR=2|loss_NOR=0|nr_NOR=0|rs_NOR=309|or_NOR=38.3|rc_NOR=276|ob_NOR=40 |win_SWE=1|loss_SWE=1|nr_SWE=0|rs_SWE=340|or_SWE=40|rc_SWE=262|ob_SWE=38.3 |name_HUN={{cr|HUN}} |name_NOR={{cr|NOR}} |name_SWE={{cr|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496827.html टी२०आ ३४०८] || १७ ऑगस्ट || {{cr|NOR}} || {{cr|SWE}} || स्टुबेरुडमायरा क्रिकेट मैदान, [[ओस्लो]] || {{cr|NOR}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498191.html टी२०आ ३४०९] || १७ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SWE}} || स्टुबेरुडमायरा क्रिकेट मैदान, [[ओस्लो]] || {{cr|SWE}} ७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498192.html टी२०आ ३४१०] || १७ ऑगस्ट || {{cr|NOR}} || {{cr|HUN}} || स्टुबेरुडमायरा क्रिकेट मैदान, [[ओस्लो]] || {{cr|NOR}} ३२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग एक=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग एक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espn.in/cricket/table/series/1498196/season/2025/icc-womens-t20-world-cup-europe-division-1-qualifier |title=ICC Women's T20 World Cup Europe Division 1 Qualifier Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IRE |team2=NED |team3=ITA |team4=GER |win_IRE=6|loss_IRE=0|nr_IRE=0|nrr_IRE=3.309 |win_NED=4|loss_NED=2|nr_NED=0|nrr_NED=2.833 |win_ITA=2|loss_ITA=4|nr_ITA=0|nrr_ITA=-0.906 |win_GER=0|loss_GER=6|nr_GER=0|nrr_GER=-5.611 |name_IRE={{crw|IRE}} |name_NED={{crw|NED}} |name_ITA={{crw|ITA}} |name_GER={{crw|GER}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|२०२६ महिला टी२० विश्वचषक जागतिक पात्रता स्पर्धेसाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498206.html मटी२०आ २४३९] || २० ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498207.html मटी२०आ २४४०] || २० ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498208.html मटी२०आ २४४१] || २१ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498209.html मटी२०आ २४४२] || २१ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|ITA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498210.html मटी२०आ २४४३] || २३ ऑगस्ट || {{crw|IRE}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498211.html मटी२०आ २४४४] || २३ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|GER}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} २०२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498212.html मटी२०आ २४४५] || २४ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} १७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498213.html मटी२०आ २४४६] || २४ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498214.html मटी२०आ २४४७] || २६ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|ITA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498215.html मटी२०आ २४४८] || २६ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498216.html मटी२०आ २४४९] || २७ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|GER}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} ६५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498217.html मटी२०आ २४५०] || २७ ऑगस्ट || {{crw|IRE}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ३३ धावांनी विजयी |} ===चेक प्रजासत्ताकाचा रोमानिया दौरा=== {{main|चेक प्रजासत्ताक क्रिकेट संघाचा रोमेनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499011.html टी२०आ ३४११] || २१ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|CZE}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499012.html टी२०आ ३४१२] || २१ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499013.html टी२०आ ३४१३] || २२ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} २५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499014.html टी२०आ ३४१४] || २२ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|CZE}} ४ गडी राखून विजयी |} ===बेल्जियमचा ऑस्ट्रिया दौरा=== {{main|बेल्जियम क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498696.html टी२०आ ३४१५] || २३ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498697.html टी२०आ ३४१६] || २३ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ३८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498698.html टी२०आ ३४१७] || २४ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498699.html टी२०आ ३४१८] || २४ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पूर्व युरोप चषक=== {{main|२०२५ पूर्व युरोप चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/eastern-europe-cup-2025-1499540/points-table-standings |title=Eastern Europe Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=31 August 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=SRB |team2=HUN |team3=CRO |win_CRO=0|loss_CRO=3|nr_CRO=1|rs_CRO=470|or_CRO=60|rc_CRO=559|ob_CRO=58.3 |win_HUN=1|loss_HUN=2|nr_HUN=1|rs_HUN=396|or_HUN=53.4|rc_HUN=401|ob_HUN=50.3 |win_SRB=4|loss_SRB=0|nr_SRB=0|rs_SRB=599|or_SRB=69|rc_SRB=505|ob_SRB=73.4 |name_CRO={{cr|CRO}} |name_HUN={{cr|HUN}} |name_SRB={{cr|SRB}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499544.html टी२०आ ३४१९] || २९ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499545.html टी२०आ ३४२०] || २९ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|CRO}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499546.html टी२०आ ३४२२] || ३० ऑगस्ट || {{cr|CRO}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ८४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499547.html टी२०आ ३४२३] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ५ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499548.html टी२०आ ३४२५अ] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|CRO}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट|| सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499549.html टी२०आ ३४२८] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|CRO}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499550.html टी२०आ ३४३०] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ३४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला नॉर्डिक चषक=== {{main|२०२५ महिला नॉर्डिक चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/nordic-women-t20-cup-2025-1499015/points-table-standings |title=Nordic Women T20 Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=31 August 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=GER |team2=SWE |team3=DEN |team4=NOR |team5=FIN |win_DEN=2|loss_DEN=2|nr_DEN=0|rs_DEN=335|or_DEN=69.3|rc_DEN=400|ob_DEN=80 |win_FIN=0|loss_FIN=4|nr_FIN=0|rs_FIN=351|or_FIN=80|rc_FIN=430|ob_FIN=65.4 |win_GER=4|loss_GER=0|nr_GER=0|rs_GER=559|or_GER=72.2|rc_GER=342|ob_GER=80 |win_NOR=1|loss_NOR=3|nr_NOR=0|rs_NOR=311|or_NOR=78.4|rc_NOR=484|ob_NOR=74.5 |win_SWE=3|loss_SWE=1|nr_SWE=0|rs_SWE=520|or_SWE=80|rc_SWE=420|ob_SWE=80 |name_DEN={{crw|DEN}} |name_FIN={{crw|FIN}} |name_GER={{crw|GER}} |name_NOR={{crw|NOR}} |name_SWE={{crw|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499021.html मटी२०आ २४५१] || २९ ऑगस्ट || {{crw|FIN}} || {{crw|GER}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499022.html मटी२०आ २४५२] || २९ ऑगस्ट || {{crw|NOR}} || {{crw|SWE}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|SWE}} ९४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499023.html मटी२०आ २४५३] || ३० ऑगस्ट || {{crw|FIN}} || {{crw|NOR}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|NOR}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499024.html मटी२०आ २४५४] || ३० ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|SWE}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|SWE}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499025.html मटी२०आ २४५५] || ३० ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|FIN}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|DEN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499026.html मटी२०आ २४५६] || ३० ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|NOR}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ७८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499027.html मटी२०आ २४५९] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|NOR}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|DEN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499028.html मटी२०आ २४६०] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|SWE}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499030.html मटी२०आ २४६३] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|FIN}} || {{crw|SWE}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|SWE}} ७३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499029.html मटी२०आ २४६४] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|GER}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ६४ धावांनी विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा गर्न्सी दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा गर्न्सी दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498690.html टी२०आ ३४२४] || ३० ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498691.html टी२०आ ३४२७] || ३० ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498692.html टी२०आ ३४२९] || ३१ ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || {{cr|GUE}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग एक=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग एक}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} ====गट अ==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv1">{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/24133/season/2025/icc-womens-t20-world-cup-africa-region-division-one-qualifier |title=ICC Women's T20 World Cup Africa Region Division One Qualifier Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=ZIM |team2=NAM |team3=NGA |team4=SLE |win_ZIM=3|loss_ZIM=0|nr_ZIM=0|nrr_ZIM=2.173 |win_NAM=2|loss_NAM=1|nr_NAM=0|nrr_NAM=3.377 |win_NGA=1|loss_NGA=2|nr_NGA=0|nrr_NGA=0.040 |win_SLE=0|loss_SLE=3|nr_SLE=0|nrr_SLE=-5.442 |name_ZIM={{crw|ZIM}} |name_NAM={{crw|NAM}} |name_NGA={{crw|NGA}} |name_SLE={{crw|SLE}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {{col-2}} ====गट ब==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv1" /> |show_tie=no |update=complete |team1=TAN |team2=UGA |team3=RWA |team4=KEN |win_TAN=3|loss_TAN=0|nr_TAN=0|nrr_TAN=0.817 |win_UGA=2|loss_UGA=1|nr_UGA=0|nrr_UGA=0.536 |win_RWA=1|loss_RWA=2|nr_RWA=0|nrr_RWA=-0.545 |win_KEN=0|loss_KEN=3|nr_KEN=0|nrr_KEN=-0.795 |name_TAN={{crw|TAN}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_RWA={{crw|RWA}} |name_KEN={{crw|KEN}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" | गट फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498707.html मटी२०आ २४५७] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|NGA}} || {{crw|SLE}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|NGA}} ९६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498708.html मटी२०आ २४५८] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|KEN}} || {{crw|RWA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498709.html मटी२०आ २४६१] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|NAM}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} ३२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498710.html मटी२०आ २४६२] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498711.html मटी२०आ २४६६] || १ सप्टेंबर || {{crw|SLE}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498712.html मटी२०आ २४६७] || १ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|TAN}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498713.html मटी२०आ २४६९] || १ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|NGA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498714.html मटी२०आ २४७०] || १ सप्टेंबर || {{crw|RWA}} || {{crw|UGA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498715.html मटी२०आ २४७२] || ३ सप्टेंबर || {{crw|RWA}} || {{crw|TAN}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498716.html मटी२०आ २४७३] || ३ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SLE}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} १५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498717.html मटी२०आ २४७४] || ३ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|UGA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498718.html मटी२०आ २४७५] || ३ सप्टेंबर || {{crw|NGA}} || {{crw|ZIM}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} १० गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498719.html मटी२०आ २४७७] || ४ सप्टेंबर || {{crw|UGA}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498721.html मटी२०आ २४८०] || ४ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|TAN}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या ते आठव्या स्थानांसाठीचे उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498720.html मटी२०आ २४७८] || ४ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|NGA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|KEN}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498722.html मटी२०आ २४८१] || ४ सप्टेंबर || {{crw|RWA}} || {{crw|SLE}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|RWA}} ५० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | सातव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498724.html मटी२०आ २४८४] || ६ सप्टेंबर || {{crw|NGA}} || {{crw|SLE}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NGA}} ८५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498725.html मटी२०आ २४८७] || ६ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|RWA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|RWA}} ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498723.html मटी२०आ २४८५] || ६ सप्टेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498726.html मटी२०आ २४८८] || ६ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} ९ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-icc-t20-tri-series-2025-1500621/points-table-standings |title=Women's ICC T20 Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=4 September 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=BRA |team2=IOM |team3=JER |win_BRA=4|loss_BRA=0|nr_BRA=1|rs_BRA=393|or_BRA=46.1|rc_BRA=261|ob_BRA=67 |win_IOM=1|loss_IOM=2|nr_IOM=1|rs_IOM=193|or_IOM=54.1|rc_IOM=300|ob_IOM=43.4 |win_JER=0|loss_JER=3|nr_JER=2|rs_JER=289|or_JER=47|rc_JER=324|ob_JER=36.4 |name_BRA={{crw|BRA}} |name_IOM={{crw|IOM}} |name_JER={{crw|JER}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500635.html मटी२०आ २४६५] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|BRA}} || {{crw|IOM}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500636.html मटी२०आ २४६८] || १ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|IOM}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} १०५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500637.html मटी२०आ २४७०अ] || १ सप्टेंबर || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500638.html मटी२०आ २४७१] || २ सप्टेंबर || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|IOM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500639.html मटी२०आ २४७३अ] || ३ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500640.html मटी२०आ २४७६] || ३ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} २० धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500641.html मटी२०आ २४७९] || ४ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |} ==सप्टेंबर== ===जपान महिला संघाचा फिजी दौरा=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा#फिजी विरुद्ध जपान मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499779.html मटी२०आ २४८२] || ५ सप्टेंबर || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499780.html मटी२०आ २४८३] || ६ सप्टेंबर || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} १०४ धावांनी विजयी |} ===चेक प्रजासत्ताक महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|चेक प्रजासत्ताक महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499781.html मटी२०आ २४८६] || ६ सप्टेंबर || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499782.html मटी२०आ २४८९] || ६ सप्टेंबर || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ११५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499783.html मटी२०आ २४९०] || ७ सप्टेंबर || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ७ गडी राखून विजयी |} ===स्वीडनचा आईल ऑफ मान दौरा=== {{main|स्वीडन क्रिकेट संघाचा आईल ऑफ मान दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498700.html टी२०आ ३४३८] || ६ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || {{cr|SWE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498701.html टी२०आ ३४४०] || ६ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || {{cr|SWE}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498702.html टी२०आ ३४४०अ] || ७ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498703.html टी२०आ ३४४१अ] || ७ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || सामना रद्द |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा}} ====गट अ==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकबझ<ref name="eapq">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10702/icc-womens-t20-world-cup-east-asia-pacific-qualifier-2025/points-table |title=ICC Women's T20 World Cup East Asia Pacific Qualifier 2025 - Points Table |work=Cricbuzz |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=PNG |team2=JPN |team3=SAM |team4=PHI |win_PNG=2|loss_PNG=1|nr_PNG=0|nrr_PNG=3.333 |win_JPN=2|loss_JPN=1|nr_JPN=0|nrr_JPN=2.283 |win_SAM=2|loss_SAM=1|nr_SAM=0|nrr_SAM=0.156 |win_PHI=0|loss_PHI=3|nr_PHI=0|nrr_PHI=-6.756 |name_PNG={{crw|PNG}} |name_JPN={{crw|JPN}} |name_SAM={{crw|SAM}} |name_PHI={{crw|PHI}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} ====गट ब==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकबझ<ref name="eapq" /> |show_tie=no |update=complete |team1=VAN |team2=IDN |team3=FIJ |team4=COK |win_VAN=3|loss_VAN=0|nr_VAN=0|nrr_VAN=2.254 |win_IDN=2|loss_IDN=1|nr_IDN=0|nrr_IDN=2.583 |win_FIJ=1|loss_FIJ=2|nr_FIJ=0|nrr_FIJ=-1.953 |win_COK=0|loss_COK=3|nr_COK=0|nrr_COK=-3.052 |name_VAN={{crw|VAN}} |name_IDN={{crw|IDN}} |name_FIJ={{crw|FIJ}} |name_COK={{crw|COK}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | गट फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499784.html मटी२०आ २४९१] || ९ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|COK}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|FIJ}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499785.html मटी२०आ २४९२] || ९ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|PNG}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} ४६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499786.html मटी२०आ २४९३] || ९ सप्टेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499787.html मटी२०आ २४९४] || ९ सप्टेंबर || {{crw|PHI}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|SAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499788.html मटी२०आ २४९५] || १० सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} ७१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499789.html मटी२०आ २४९६] || १० सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|IDN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|IDN}} ४२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499790.html मटी२०आ २४९७] || १० सप्टेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} १६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499791.html मटी२०आ २४९८] || १० सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499792.html मटी२०आ २४९९] || १२ सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|IDN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|IDN}} १२० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499793.html मटी२०आ २५००] || १२ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} १११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499794.html मटी२०आ २५०१] || १२ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} ८९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499795.html मटी२०आ २५०२] || १२ सप्टेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|SAM}} १३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या ते आठव्या स्थानांसाठीचे उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499796.html मटी२०आ २५०४] || १३ सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|SAM}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499797.html मटी२०आ २५०५] || १३ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|FIJ}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499798.html मटी२०आ २५०६] || १३ सप्टेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|PNG}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499799.html मटी२०आ २५०७] || १३ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} २२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | सातव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499801.html मटी२०आ २५१२] || १५ सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|PHI}} ४ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499800.html मटी२०आ २५१३] || १५ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|FIJ}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499802.html मटी२०आ २५१४] || १५ सप्टेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|JPN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499803.html मटी२०आ २५१५] || १५ सप्टेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} ९ गडी राखून विजयी |} ===मोझांबिकचा इस्वातिनी दौरा=== {{मुख्य|मोझांबिक क्रिकेट संघाचा इस्वातिनी दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501502.html टी२०आ ३४४७] || १२ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || {{cr|ESW}} ३१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501503.html टी२०आ ३४४८] || १२ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || {{cr|ESW}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501504.html टी२०आ ३४५१] || १३ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || {{cr|ESW}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501505.html टी२०आ ३४५२] || १३ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || सामना बरोबरीत ({{cr|ESW}} [[सुपर ओव्हर|सुपर ओव्हरमध्ये]] विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501506.html टी२०आ ३४५४] || १४ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || निकाल नाही |} ===२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/luxembourg-women-s-t20i-tri-series-2025-1500861/points-table-standings |title=Luxembourg Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 September 2025 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SUI |team2=AUT |team3=LUX |win_AUT=1|loss_AUT=1|nr_AUT=0|rs_AUT=285|or_AUT=38|rc_AUT=232|ob_AUT=37.5 |win_LUX=0|loss_LUX=2|nr_LUX=0|rs_LUX=169|or_LUX=38|rc_LUX=297|ob_LUX=38 |win_SUI=2|loss_SUI=0|nr_SUI=0|rs_SUI=303|or_SUI=39.5|rc_SUI=228|ob_SUI=40 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_LUX={{crw|LUX}} |name_SUI={{crw|SUI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500864.html मटी२०आ २५०३] || १२ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|SUI}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|SUI}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500865.html मटी२०आ २५०८] || १३ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|AUT}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|AUT}} ५४ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500866.html मटी२०आ २५०९] || १३ सप्टेंबर || {{crw|AUT}} || {{crw|SUI}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|SUI}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500867.html मटी२०आ २५१०] || १४ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|AUT}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|LUX}} ८ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500868.html मटी२०आ २५११] || १४ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|SUI}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|SUI}} ८ गडी राखून विजयी |} == हे सुद्धा पहा == * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४-२५]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] e2myt27cg05xwbh4nlfh9qdnant8w3w 2700102 2700008 2026-08-07T21:47:20Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 0 sources and tagging 6 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700102 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२४-२५|२०२५-२६}} '''२०२५ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' एप्रिल ते सप्टेंबर २०२५ या कालावधीत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेच्या असोसिएट सदस्यांदरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत [[ट्वेंटी२० क्रिकेट|२० षटकांच्या सामन्यांना]] पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून महिला संघांसाठी आणि १ जानेवारी २०१९ पासून पुरुष संघांसाठी टी२०आ दर्जा प्रदान केला होता.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता. या मालिका [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५|२०२५ मधील आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट]] या लेखात समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या होत्या. == हंगामाचा आढावा == ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan="4" | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan="2" | आरंभ तारीख ! rowspan="2" | यजमान संघ ! rowspan="2" | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नॉर्वेचा पोर्तुगाल दौरा|७ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|POR}} | style="text-align:left" | {{cr|NOR}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#एस्टोनियाचा माल्टा दौरा|६ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|MLT}} | style="text-align:left" | {{cr|EST}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[# कूक द्वीपसमूहाचा जपान दौरा|१३ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|JPN}} | style="text-align:left" | {{cr|COK}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#स्लोव्हेनियाचा ऑस्ट्रिया दौरा|१७ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | style="text-align:left" | {{cr|SLO}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा ऑस्ट्रिया दौरा|३० मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | ३–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#गर्न्सीचा जर्सी दौरा|६ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|JER}} | style="text-align:left" | {{cr|GUE}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्लोव्हेनियाचा सर्बिया दौरा|७ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|SRB}} | style="text-align:left" | {{cr|SLO}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|११ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | २–५ [८] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्कमध्ये फिनलंड विरुद्ध नॉर्वे|१५ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{flagicon|DEN}} {{cr|FIN}} | style="text-align:left" | {{cr|NOR}} | colspan=3 | १–० [१] |- | style="text-align:left" | [[#स्लोव्हेनियाचा हंगेरी दौरा|२१ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|HUN}} | style="text-align:left" | {{cr|SLO}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा लक्झेंबर्ग दौरा|२१ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|LUX}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#सौदी अरेबियाचा कतार दौरा|१८ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|SAU}} | colspan=3 | ३–२ [५] |- | style="text-align:left" | [[#फिनलंडचा एस्टोनिया दौरा|२५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|EST}} | style="text-align:left" | {{cr|FIN}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा एस्टोनिया दौरा|२ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|EST}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#सायप्रसचा क्रोएशिया दौरा|७ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | colspan=3 | ०–४ [४] |- | style="text-align:left" | [[#पापुआ न्यू गिनीचा गर्न्सी दौरा|१४ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|GUE}} | style="text-align:left" | {{cr|PNG}} | colspan=3 | ०–१ [१] |- | style="text-align:left" | [[#चेक प्रजासत्ताकाचा रोमानिया दौरा|२१ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|CZE}} | colspan=3 | २–२ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बेल्जियमचा ऑस्ट्रिया दौरा|२३ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | style="text-align:left" | {{cr|BEL}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंडचा गर्न्सी दौरा|३० ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|GUE}} | style="text-align:left" | {{cr|SUI}} | colspan=3 | १–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वीडनचा आईल ऑफ मान दौरा|६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IOM}} | style="text-align:left" | {{cr|SWE}} | colspan=3 | ०–२ [४] |- | style="text-align:left" | [[#मोझांबिकचा इस्वातिनी दौरा|१२ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESW}} | style="text-align:left" | {{cr|MOZ}} | colspan=3 | ४–० [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! आरंभ तारीख ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेते |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका|९ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|HK}} [[#२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका|२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|१७ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PAN}} [[२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|PAN}}<br />{{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ उत्तर अमेरिका चषक|१९ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२५ उत्तर अमेरिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|USA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका|२४ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|Malaysia}} [[#२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका|२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका|७ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|JPN}} [[#२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका|२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष मदिना चषक|३० मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BEL}} [[#२०२५ पुरुष मदिना चषक|२०२५ पुरुष मदिना चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|BEL}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक|८ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CZE}} [[#२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक|२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ नो फ्रिल्स टी२०आ मालिका|११ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAN}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी#नो फ्रील्स आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका|२०२५ नो फ्रिल्स टी२०आ मालिका]] | {{n/a}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक|१३ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|DEN}} [[#२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक|२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|DEN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ स्कॉटलंड टी२०आ तिरंगी मालिका|१५ जून २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|SCO}} [[२०२५ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका#टी२०आ मालिका|२०२५ स्कॉटलंड टी२०आ तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|१५ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAN}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|CAN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक|२६ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[#२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|MLT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी|५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NED}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NED}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मलावी चौरंगी टी२० चषक|५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MWI}} [[२०२५ मलावी चौरंगी टी२० चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका|६ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[#२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|PHI}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका|१० जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BUL}} [[#२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका|२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका|१७ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|UGA}} [[२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|UGA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी|१८ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|SIN}} [[#२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी|२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका|१८ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|RWA}} [[#२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका|२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बुडापेस्ट चषक|२५ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|HUN}} [[#२०२५ बुडापेस्ट चषक|२०२५ बुडापेस्ट चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बाल्टिक चषक|२६ जुलै २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|EST}} [[#२०२५ बाल्टिक चषक|२०२५ बाल्टिक चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|EST}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ व्हायकिंग चषक|७ ऑगस्ट २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|SWE}} [[#२०२५ व्हायकिंग चषक|२०२५ व्हायकिंग चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका|१७ ऑगस्ट २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|NOR}} [[#२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका|२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पूर्व युरोप चषक|२९ ऑगस्ट २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|HUN}} [[#२०२५ पूर्व युरोप चषक|२०२५ पूर्व युरोप चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|HUN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | आरंभ तारीख ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नॉर्वे महिला संघाचा पोर्तुगाल दौरा|७ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|POR}} | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} | colspan=3 | २–१ [३] |- | style="text-align:left" | [[#युगांडा महिला संघाचा नामिबिया दौरा|८ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|NAM}} | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | colspan=3 | ३–३ [६] |- | style="text-align:left" | [[#बहरीन महिला संघाचा ओमान दौरा|२ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|BHR}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#सायप्रस महिला संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा|२ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|CZE}} | style="text-align:left" | {{crw|CYP}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशिया महिला संघाचा माल्टा दौरा|५ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MLT}} | style="text-align:left" | {{crw|CRO}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#जर्मनी महिला संघाचा ग्रीस दौरा|१० मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|GRE}} | style="text-align:left" | {{crw|GER}} | colspan=3 | ०–४ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरिया महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा|१५ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|EST}} | style="text-align:left" | {{crw|BUL}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#स्वित्झर्लंड महिला संघाचा बेल्जियम दौरा|२८ मे २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BEL}} | style="text-align:left" | {{crw|SUI}} | colspan=3 | ०–४ [४] |- | style="text-align:left" | [[#अमेरिका महिला संघाचा नेदरलँड्स दौरा|७ जून २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|NED}} | style="text-align:left" | {{crw|USA}} | colspan=3 | ४–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#इंडोनेशिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|IDN}} | colspan=3 | ०–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#जर्सी महिला संघाचा गर्न्सी दौरा|५ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|GUE}} | style="text-align:left" | {{crw|JER}} | colspan=3 | ०–१ [१] |- | style="text-align:left" | [[#जिब्राल्टर महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा|२ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|EST}} | style="text-align:left" | {{crw|GIB}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|१३ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAM}} | colspan=3 | ३–० [३] |- | style="text-align:left" | [[#जपान महिला संघाचा फिजी दौरा|५ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|FIJ}} | style="text-align:left" | {{crw|JPN}} | colspan=3 | ०–२ [२] |- | style="text-align:left" | [[#चेक प्रजासत्ताक महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा|६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|EST}} | style="text-align:left" | {{crw|CZE}} | colspan=3 | ३–० [३] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! आरंभ तारीख ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेते |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ कार्तिनी चषक|९ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[#२०२५ कार्तिनी चषक|२०२५ कार्तिनी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका|१८ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[#२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|JER}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा|२६ एप्रिल २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BOT}} [[#२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा|२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|SLE}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|३ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा|९ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग दोन|२५ मे २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ITA}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग दोन]] | style="text-align:left" | {{crw|ITA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी|३ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|JPN}} [[#२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी|२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी]] | style="text-align:left" | {{crw|JPN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा|३ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|RWA}} [[२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला मध्य युरोप चषक|११ जून २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CZE}} [[#२०२५ महिला मध्य युरोप चषक|२०२५ महिला मध्य युरोप चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|AUT}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धा|१५ जून २०२५]] | colspan="2" style="text-align:left" | {{flagicon|PNG}} [[२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका|७ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BUL}} [[#२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका|२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|TUR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका|१८ जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|FIN}} [[#२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका|२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SUI}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग दोन|२० जुलै २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BOT}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग दोन]] | style="text-align:left" | {{crw|RWA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग एक|२० ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NED}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग एक|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग एक]] | style="text-align:left" | {{crw|IRE}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला नॉर्डिक चषक|२९ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|DEN}} [[#२०२५ महिला नॉर्डिक चषक|२०२५ महिला नॉर्डिक चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|GER}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग एक|३१ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NAM}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग एक|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग एक]] | style="text-align:left" | {{crw|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका|३१ ऑगस्ट २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ENG}} [[#२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका|२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा|९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|FIJ}} [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|PNG}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका|१२ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|LUX}} [[#२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका|२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SUI}} |} ==एप्रिल== ===नॉर्वे महिला संघाचा पोर्तुगाल दौरा=== {{main|नॉर्वे महिला क्रिकेट संघाचा पोर्तुगाल दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478411.html मटी२०आ २२२३] || ७ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{crw|POR}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478412.html मटी२०आ २२२४] || ८ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{crw|NOR}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478413.html मटी२०आ २२२७] || ९ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{crw|POR}} ९ गडी राखून विजयी |} ===नॉर्वेचा पोर्तुगाल दौरा=== {{main|नॉर्वे क्रिकेट संघाचा पोर्तुगाल दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="5" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478228.html टी२०आ ३१२९] || ७ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{cr|NOR}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478229.html टी२०आ ३१३०] || ८ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{cr|POR}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478230.html टी२०आ ३१३३] || ९ एप्रिल || सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया || {{cr|POR}} ५४ धावांनी विजयी |} ===युगांडा महिला संघाचा नामिबिया दौरा=== {{main|युगांडा महिला क्रिकेट संघाचा नामिबिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="5" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479929.html मटी२०आ २२२५] || ८ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479930.html मटी२०आ २२२८] || ९ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479931.html मटी२०आ २२३१] || ११ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479932.html मटी२०आ २२३३] || १२ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} २१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479933.html मटी२०आ २२३४] || १४ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479934.html मटी२०आ २२३५] || १५ एप्रिल || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ कार्तिनी चषक=== {{main|२०२५ कार्तिनी चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकक्लब्स<ref>{{cite web |url=https://cricclubs.com/PCI/viewLeaguePointstable.do?league=282&clubId=18330 |title=WBBI: Kartini T20 International Series |work=CricClubs |access-date=11 April 2025 |archive-date=2025-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405200855/https://cricclubs.com/PCI/viewLeaguePointstable.do?league=282&clubId=18330 |url-status=dead }}</ref> |update=complete |team1=IDN |team2=COK |team3=AIWCA |team4=PHI |win_AIWCA=1|loss_AIWCA=2|nr_AIWCA=|rs_AIWCA=182|or_AIWCA=41.4|rc_AIWCA=220|ob_AIWCA=43.4 |win_COK=2|loss_COK=1|nr_COK=|rs_COK=301|or_COK=60|rc_COK=229|ob_COK=49.5 |win_IDN=3|loss_IDN=|nr_IDN=|rs_IDN=223|or_IDN=33.3|rc_IDN=142|ob_IDN=45 |win_PHI=|loss_PHI=3|nr_PHI=|rs_PHI=227|or_PHI=60|rc_PHI=342|ob_PHI=56.4 |name_AIWCA=[https://www.aiwca.org/ एआयडब्ल्यूसीए] |name_COK={{crw|COK}} |name_IDN={{crw|IDN}} |name_PHI={{crw|PHI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477679.html मटी२०आ २२२६] || ९ एप्रिल || {{crw|IDN}} || {{crw|COK}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1757&clubId=18330 दुसरा सामना] || ९ एप्रिल || एआयडब्ल्यूसीए || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || एआयडब्ल्यूसीए ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477680.html मटी२०आ २२२९] || १० एप्रिल || {{crw|IDN}} || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ७६ धावांनी विजयी |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1759&clubId=18330 चौथा सामना] || १० एप्रिल || एआयडब्ल्यूसीए || {{crw|COK}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|COK}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1760&clubId=18330 पाचवा सामना] || ११ एप्रिल || {{crw|IDN}} || एआयडब्ल्यूसीए || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477681.html मटी२०आ २२३०] || ११ एप्रिल || {{crw|COK}} || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|COK}} ३८ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://cricclubs.com/PCI/viewScorecard.do?matchId=1762&clubId=18330 सातवा सामना] || १२ एप्रिल || एआयडब्ल्यूसीए || {{crw|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || एआयडब्ल्यूसीए ६९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477682.html मटी२०आ २२३२] || १२ एप्रिल || {{crw|IDN}} || {{crw|COK}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{crw|IDN}} ३ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ हाँग काँग चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-hong-kong-2025-1479316/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Hong Kong) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 April 2025 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=NEP |team2=KUW |team3=HK |team4=QAT |win_NEP=2 |loss_NEP=0 |nr_NEP=1 |rs_NEP=340 |or_NEP=35.5 |rc_NEP=336 |ob_NEP=40 |win_KUW=2 |loss_KUW=1 |nr_KUW=0 |rs_KUW=492 |or_KUW=49 |rc_KUW=485 |ob_KUW=58.5 |win_HK=1 |loss_HK=1 |nr_HK=1 |rs_HK=372 |or_HK=40 |rc_HK=309 |ob_HK=39 |win_QAT=0 |loss_QAT=3 |nr_QAT=0 |rs_QAT=404 |or_QAT=60 |rc_QAT=478 |ob_QAT=47 |name_NEP={{cr|NEP}} |name_KUW={{cr|KUW}} |name_HK={{cr|HK}} |name_QAT={{cr|QAT}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479320.html टी२०आ ३१३१] || ९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|NEP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479321.html टी२०आ ३१३२] || ९ एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|KUW}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|KUW}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479322.html टी२०आ ३१३४] || १० एप्रिल || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479323.html टी२०आ ३१३५] || १० एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|HK}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479324.html टी२०आ ३१३६] || १२ एप्रिल || {{cr|KUW}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|KUW}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479325.html टी२०आ ३१३७] || १२ एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|NEP}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || निकाल नाही |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479326.html टी२०आ ३१३८] || १३ एप्रिल || {{cr|HK}} || {{cr|QAT}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|HK}} १ धावेने विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479327.html टी२०आ ३१३९] || १३ एप्रिल || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[मिशन रोड मैदान]], [[मोंग कोक]] || {{cr|KUW}} ३ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा=== {{main|२०२५ पुरुष मध्य अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/central-american-cricket-championships-2025-1480822/points-table-standings |title=Central American Cricket Championships - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=19 April 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=PAN |team2=MEX |team3=TCA |team4=CRC |win_CRC=0|loss_CRC=3|nr_CRC=0|rs_CRC=212|or_CRC=60|rc_CRC=340|ob_CRC=39 |win_MEX=2|loss_MEX=1|nr_MEX=0|rs_MEX=383|or_MEX=54|rc_MEX=264|ob_MEX=60 |win_PAN=3|loss_PAN=0|nr_PAN=0|rs_PAN=352|or_PAN=50.5|rc_PAN=296|ob_PAN=60 |win_TCA=1|loss_TCA=2|nr_TCA=0|rs_TCA=269|or_TCA=48.1|rc_TCA=316|ob_TCA=54 |name_CRC={{cr|CRC}} |name_MEX={{cr|MEX}} |name_PAN={{cr|PAN}} |name_TCA={{cr|TCA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481295.html टी२०आ ३१४०] || १७ एप्रिल || {{cr|CRC}} || {{cr|MEX}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|MEX}} १२४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481296.html टी२०आ ३१४१] || १७ एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|PAN}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481297.html टी२०आ ३१४२] || १८ एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|CRC}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|PAN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481298.html टी२०आ ३१४३] || १८ एप्रिल || {{cr|MEX}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|MEX}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481299.html टी२०आ ३१४५] || १९ एप्रिल || {{cr|CRC}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|TCA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481300.html टी२०आ ३१४७] || १९ एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|MEX}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|PAN}} ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481301.html टी२०आ ३१४९] || २० एप्रिल || {{cr|CRC}} || {{cr|TCA}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || {{cr|CRC}} २१ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481302.html टी२०आ ३१५०अ] || २० एप्रिल || {{cr|PAN}} || {{cr|MEX}} || क्लेटन, [[पनामा सिटी]] || सामना रद्द |} ===२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ सायप्रस महिला चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-cyprus-2025-1478401/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Cyprus) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=20 April 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=JER |team2=IOM |team3=DEN |team4=CYP |win_CYP=0|loss_CYP=6|nr_CYP=0|rs_CYP=543|or_CYP=120|rc_CYP=792|ob_CYP=100.1 |win_DEN=3|loss_DEN=3|nr_DEN=0|rs_DEN=551|or_DEN=109.3|rc_DEN=694|ob_DEN=103 |win_IOM=3|loss_IOM=3|nr_IOM=0|rs_IOM=780|or_IOM=116.5|rc_IOM=615|ob_IOM=99.2 |win_JER=6|loss_JER=0|nr_JER=0|rs_JER=724|or_JER=76.1|rc_JER=497|ob_JER=120 |name_CYP={{crw|CYP}} |name_DEN={{crw|DEN}} |name_IOM={{crw|IOM}} |name_JER={{crw|JER}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478414.html मटी२०आ २२३६] || १८ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478415.html मटी२०आ २२३७] || १८ एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|IOM}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478416.html मटी२०आ २२३८] || १८ एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} १४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478417.html मटी२०आ २२३९] || १८ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|IOM}} १०६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478418.html मटी२०आ २२४०] || १९ एप्रिल || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478419.html मटी२०आ २२४१] || १९ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|DEN}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|DEN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478420.html मटी२०आ २२४२] || १९ एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ७६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478421.html मटी२०आ २२४३] || १९ एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|DEN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478422.html मटी२०आ २२४४] || २० एप्रिल || {{crw|DEN}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478423.html मटी२०आ २२४५] || २० एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|IOM}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|IOM}} ६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478424.html मटी२०आ २२४६] || २० एप्रिल || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|JER}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478425.html मटी२०आ २२४७] || २० एप्रिल || {{crw|CYP}} || {{crw|DEN}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान २]], [[एपिस्कोपी, लिमासोल|एपिस्कोपी]] || {{crw|DEN}} ३ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ उत्तर अमेरिका चषक=== {{main|२०२५ उत्तर अमेरिका चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=[https://www.espn.com/cricket/table/series/1480825/season/2025/north-america-t20-cup ईएसपीएनक्रिकइन्फो] |update=complete |show_tie=no |show_nr=no |team1=CAN |team2=USA |team3=BER |team4=CAY |team5=BAH |win_CAN=4 |loss_CAN=0 |nr_CAN=0 |nrr_CAN=3.291 |win_USA=3 |loss_USA=1 |nr_USA=0 |nrr_USA=4.399 |win_BER=2 |loss_BER=2 |nr_BER=0 |nrr_BER=0.052 |win_CAY=1 |loss_CAY=3 |nr_CAY=0 |nrr_CAY=-1.550 |win_BAH=0 |loss_BAH=4 |nr_BAH=0 |nrr_BAH=-6.131 |name_CAN={{cr|CAN}} |name_USA={{cr|USA}} |name_BER={{cr|BER}} |name_CAY={{cr|CAY}} |name_BAH={{cr|BAH}} |result1=SF |result2=SF |result3=SF |result4=SF |result5=E |res_col_header=प्रगती |col_SF=green1 |col_E=red1 |text_SF=उपांत्य फेरीसाठी पात्र |text_E=स्पर्धेतून बाहेर }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481303.html टी२०आ ३१४४] || १९ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} ७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481304.html टी२०आ ३१४६] || १९ एप्रिल || {{cr|BER}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481305.html टी२०आ ३१४८] || २० एप्रिल || {{cr|BAH}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} १४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481306.html टी२०आ ३१५०] || २० एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|BER}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|BER}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481307.html टी२०आ ३१५१] || २१ एप्रिल || {{cr|BAH}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481308.html टी२०आ ३१५२] || २१ एप्रिल || {{cr|BER}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481309.html टी२०आ ३१५३] || २३ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} ९४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481310.html टी२०आ ३१५४] || २३ एप्रिल || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|BER}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481311.html टी२०आ ३१५७] || २४ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|BAH}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAY}} ७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481312.html टी२०आ ३१५८] || २४ एप्रिल || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} १७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481313.html टी२०आ ३१६३] || २६ एप्रिल || {{cr|CAY}} || {{cr|CAN}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|CAN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481314.html टी२०आ ३१६४] || २६ एप्रिल || {{cr|BER}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} १० गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1481315.html टी२०आ ३१६५] || २७ एप्रिल || {{cr|CAN}} || {{cr|USA}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन (केमन द्वीपसमूह)|जॉर्ज टाउन]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ मलेशिया खुली टी२०आ चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ मलेशिया ओपन टी२०आ चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-malaysia-2025-1482081/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Malaysia) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=30 April 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=SAU |team2=MAS |team3=SIN |team4=THA |win_MAS=4|loss_MAS=1|nr_MAS=1|rs_MAS=766|or_MAS=91.2|rc_MAS=667|ob_MAS=97.5 |win_SAU=5|loss_SAU=1|nr_SAU=0|rs_SAU=962|or_SAU=112|rc_SAU=758|ob_SAU=119.5 |win_SIN=1|loss_SIN=3|nr_SIN=2|rs_SIN=461|or_SIN=76|rc_SIN=578|ob_SIN=70.1 |win_THA=0|loss_THA=5|nr_THA=1|rs_THA=518|or_THA=96|rc_THA=704|ob_THA=87.3 |name_MAS={{cr|MAS}} |name_SAU={{cr|SAU}} |name_SIN={{cr|SIN}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482089.html टी२०आ ३१५५] || २४ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482088.html टी२०आ ३१५६] || २४ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ६६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482090.html टी२०आ ३१५९] || २५ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482091.html टी२०आ ३१६०] || २५ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ९६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482092.html टी२०आ ३१६१] || २६ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482093.html टी२०आ ३१६२] || २६ एप्रिल || {{cr|SIN}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SIN}} १० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482094.html टी२०आ ३१६६] || २८ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482095.html टी२०आ ३१६७] || २८ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482096.html टी२०आ ३१६८] || २९ एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482097.html टी२०आ ३१६९] || २९ एप्रिल || {{cr|SAU}} || {{cr|SIN}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482098.html टी२०आ ३१७०] || ३० एप्रिल || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SAU}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482099.html टी२०आ ३१७०अ] || ३० एप्रिल || {{cr|SIN}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || सामना रद्द |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482100.html टी२०आ ३१७१] || २ मे || {{cr|SIN}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|SIN}} ३० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482101.html टी२०आ ३१७२] || २ मे || {{cr|MAS}} || {{cr|SAU}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} १८ धावांनी विजयी |} ===२०२५ कालाहारी महिला स्पर्धा=== {{main|२०२५ बीसीए कालाहारी महिला टी२०आ स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bca-kalahari-women-s-t20-international-tournament-2025-1477626/points-table-standings |title=BCA Kalahari Women's T20 International Tournament 2024 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=29 April 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SLE |team2=BOT |team3=MOZ |team4=ESW |win_BOT=4|loss_BOT=2|nr_BOT=0|rs_BOT=593|or_BOT=106.5|rc_BOT=344|ob_BOT=118 |win_ESW=0|loss_ESW=6|nr_ESW=0|rs_ESW=237|or_ESW=120|rc_ESW=585|ob_ESW=90.3 |win_MOZ=2|loss_MOZ=4|nr_MOZ=0|rs_MOZ=383|or_MOZ=120|rc_MOZ=445|ob_MOZ=100.2 |win_SLE=6|loss_SLE=0|nr_SLE=0|rs_SLE=438|or_SLE=82|rc_SLE=277|ob_SLE=120 |name_BOT={{crw|BOT}} |name_ESW={{crw|ESW}} |name_MOZ={{crw|MOZ}} |name_SLE={{crw|SLE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477662.html मटी२०आ २२४९] || २६ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} १२२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477663.html मटी२०आ २२५०] || २६ एप्रिल || {{crw|MOZ}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477671.html मटी२०आ २२५१] || २६ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477665.html मटी२०आ २२५२] || २६ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ७५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477668.html मटी२०आ २२५३] || २७ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477667.html मटी२०आ २२५४] || २७ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477670.html मटी२०आ २२५५] || २७ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477669.html मटी२०आ २२५६] || २७ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} १५० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477666.html मटी२०आ २२५८] || २९ एप्रिल || {{crw|MOZ}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477664.html मटी२०आ २२५९] || २९ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477674.html मटी२०आ २२६०] || २९ एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477675.html मटी२०आ २२६१] || २९ एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ५८ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477672.html मटी२०आ २२६३] || ३० एप्रिल || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ५२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477673.html मटी२०आ २२६४] || ३० एप्रिल || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ३९ धावांनी विजयी |} ==मे== ===बहरीन महिला संघाचा ओमान दौरा=== {{main|बहरैन महिला क्रिकेट संघाचा ओमान दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483941.html मटी२०आ २२६५] || २ मे || [[ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483942.html मटी२०आ २२६९] || ३ मे || [[ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483943.html मटी२०आ २२७६] || ५ मे || [[ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ===सायप्रस महिला संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा=== {{main|सायप्रस महिला क्रिकेट संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483063.html मटी२०आ २२६६] || २ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483064.html मटी२०आ २२६७] || २ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483065.html मटी२०आ २२७१] || ३ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483066.html मटी२०आ २२७२] || ३ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483067.html मटी२०आ २२७५] || ४ मे || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|CYP}} १० गडी राखून विजयी |} ===२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा#चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-thailand-2025-1483737/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Thailand) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=6 May 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=THA |team2=UAE |team3=HK |team4=KUW |win_HK=1|loss_HK=2|nr_HK=0|rs_HK=318|or_HK=60|rc_HK=331|ob_HK=60 |win_KUW=0|loss_KUW=3|nr_KUW=0|rs_KUW=240|or_KUW=60|rc_KUW=349|ob_KUW=53.2 |win_THA=3|loss_THA=0|nr_THA=0|rs_THA=304|or_THA=53.2|rc_THA=253|ob_THA=60 |win_UAE=2|loss_UAE=1|nr_UAE=0|rs_UAE=349|or_UAE=60|rc_UAE=278|ob_UAE=60 |name_HK={{crw|HK}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_THA={{crw|THA}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483754.html मटी२०आ २२६८] || ३ मे || {{crw|HK}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483755.html मटी२०आ २२७०] || ३ मे || {{crw|THA}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483756.html मटी२०आ २२७३] || ४ मे || {{crw|THA}} || {{crw|HK}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483757.html मटी२०आ २२७४] || ४ मे || {{crw|KUW}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ८१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483758.html मटी२०आ २२७९] || ६ मे || {{crw|HK}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|HK}} २५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483759.html मटी२०आ २२८०] || ६ मे || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} १६ धावांनी विजयी |} ===क्रोएशिया महिला संघाचा माल्टा दौरा=== {{main|क्रोएशिया महिला क्रिकेट संघाचा माल्टा दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483068.html मटी२०आ २२७७] || ५ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{crw|MLT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483069.html मटी२०आ २२७८] || ५ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{crw|MLT}} ८ गडी राखून विजयी |} ===एस्टोनियाचा माल्टा दौरा=== {{main|एस्टोनिया क्रिकेट संघाचा माल्टा दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482828.html टी२०आ ३१७३] || ६ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|MLT}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482829.html टी२०आ ३१७४] || ६ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|EST}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482830.html टी२०आ ३१७६] || ७ मे || [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|MLT}} १०१ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ पुरुष सानो आंतरराष्ट्रीय टी२०आ तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/japan-twenty20-tri-series-2025-1482811/points-table-standings |title=Japan Twenty20 Tri-Series - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=10 May 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=JPN |team2=THA |team3=COK |win_COK=1|loss_COK=2|nr_COK=1|rs_COK=268|or_COK=58.5|rc_COK=305|ob_COK=53.4 |win_JPN=2|loss_JPN=0|nr_JPN=2|rs_JPN=215|or_JPN=40|rc_JPN=120|ob_JPN=40 |win_THA=1|loss_THA=2|nr_THA=1|rs_THA=249|or_THA=53.4|rc_THA=307|ob_THA=58.5 |name_COK={{cr|COK}} |name_JPN={{cr|JPN}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482819.html टी२०आ ३१७५] || ७ मे || {{cr|COK}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|COK}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482820.html टी२०आ ३१७७] || ८ मे || {{cr|JPN}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} ६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482821.html टी२०आ ३१७८] || ९ मे || {{cr|COK}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482822.html टी२०आ ३१७९] || ९ मे || {{cr|JPN}} || {{cr|COK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482823.html टी२०आ ३१७९अ] || १० मे || {{cr|JPN}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482824.html टी२०आ ३१७९ब] || १० मे || {{cr|JPN}} || {{cr|COK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482825.html टी२०आ ३१८०] || ११ मे || {{cr|JPN}} || {{cr|THA}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|THA}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता स्पर्धा}} ====गट अ गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-asia-region-qualifier-2025-1483752/points-table-standings |title=ICC Women's T20 World Cup Asia Region Qualifier - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=16 May 2025 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=THA |team2=KUW |team3=BHU |win_THA=2|loss_THA=0|nr_THA=2|rs_THA=145|or_THA=18|rc_THA=99|ob_THA=29 |win_KUW=1|loss_KUW=2|nr_KUW=1|rs_KUW=233|or_KUW=53|rc_KUW=203|ob_KUW=41.4 |win_BHU=1|loss_BHU=2|nr_BHU=1|rs_BHU=189|or_BHU=41.4|rc_BHU=265|ob_BHU=42 |name_THA={{crw|THA}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_BHU={{crw|BHU}} |result1=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[#सुपर थ्री|सुपर थ्रीमध्ये प्रवेश]] }} ====गट ब गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq" /> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=UAE |team2=MAS |team3=QAT |win_UAE=2|loss_UAE=0|nr_UAE=2|rs_UAE=225|or_UAE=24.3|rc_UAE=59|ob_UAE=27 |win_MAS=1|loss_MAS=1|nr_MAS=2|rs_MAS=71|or_MAS=11|rc_MAS=73|ob_MAS=21.3 |win_QAT=0|loss_QAT=2|nr_QAT=2|rs_QAT=69|or_QAT=37|rc_QAT=233|ob_QAT=24 |name_UAE={{crw|UAE}} |name_MAS={{crw|MAS}} |name_QAT={{crw|QAT}} |result1=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[#सुपर थ्री|सुपर थ्रीमध्ये प्रवेश]] }} ====गट क गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq" /> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=NEP |team2=HK |team3=BHR |win_NEP=2|loss_NEP=1|nr_NEP=1|rs_NEP=127|or_NEP=15|rc_NEP=126|ob_NEP=16.3 |win_HK=1|loss_HK=0|nr_HK=3|rs_HK=30|or_HK=4.3|rc_HK=29|ob_HK=5 |win_BHR=0|loss_BHR=2|nr_BHR=2|rs_BHR=96|or_BHR=12|rc_BHR=98|ob_BHR=10 |name_NEP={{crw|NEP}} |name_HK={{crw|HK}} |name_BHR={{crw|BHR}} |result1=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[#सुपर थ्री|सुपर थ्रीमध्ये प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483760.html मटी२०आ २२८१] || ९ मे || {{crw|THA}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483761.html मटी२०आ २२८२अ] || ९ मे || {{crw|HK}} || {{crw|NEP}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483762.html मटी२०आ २२८२] || ९ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483763.html मटी२०आ २२८३] || १० मे || {{crw|BHR}} || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483764.html मटी२०आ २२८३अ] || १० मे || {{crw|THA}} || {{crw|BHU}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483765.html मटी२०आ २२८४] || १० मे || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483766.html मटी२०आ २२८९] || १२ मे || {{crw|BHU}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|KUW}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483767.html मटी२०आ २२९०] || १२ मे || {{crw|BHR}} || {{crw|HK}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483768.html मटी२०आ २२९०अ] || १२ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|QAT}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483769.html मटी२०आ २२९०ब] || १३ मे || {{crw|THA}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483770.html मटी२०आ २२९१] || १३ मे || {{crw|HK}} || {{crw|NEP}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|HK}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483771.html मटी२०आ २२९१अ] || १३ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483772.html मटी२०आ २२९२] || १५ मे || {{crw|THA}} || {{crw|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483773.html मटी२०आ २२९४] || १५ मे || {{crw|BHR}} || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483774.html मटी२०आ २२९४अ] || १५ मे || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483775.html मटी२०आ २२९६] || १६ मे || {{crw|BHU}} || {{crw|KUW}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|BHU}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483776.html मटी२०आ २२९७अ] || १६ मे || {{crw|BHR}} || {{crw|HK}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483777.html मटी२०आ २२९८] || १६ मे || {{crw|MAS}} || {{crw|QAT}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ====सुपर थ्री गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="asiaq" /> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=THA |team2=NEP |team3=UAE |win_THA=4|loss_THA=0|nr_THA=2|rs_THA=447|or_THA=58|rc_THA=269|ob_THA=69 |win_NEP=3|loss_NEP=2|nr_NEP=1|rs_NEP=322|or_NEP=54.3|rc_NEP=398|ob_NEP=56.3 |win_UAE=2|loss_UAE=2|nr_UAE=2|rs_UAE=429|or_UAE=64.3|rc_UAE=318|ob_UAE=66.3 |name_THA={{crw|THA}} |name_NEP={{crw|NEP}} |name_UAE={{crw|UAE}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|जागतिक पात्रता स्पर्धेसाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | सुपर थ्री |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483778.html मटी२०आ २२९९] || १८ मे || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483779.html मटी२०आ २३००] || १९ मे || {{crw|NEP}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485778.html मटी२०आ २३०१] || २० मे || {{crw|THA}} || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७८ धावांनी विजयी |} ===जर्मनी महिला संघाचा ग्रीस दौरा=== {{main|जर्मनी महिला क्रिकेट संघाचा ग्रीस दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483070.html मटी२०आ २२८५] || १० मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} १०५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483071.html मटी२०आ २२८६] || १० मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} ६६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483072.html मटी२०आ २२८७] || ११ मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} ८९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483073.html मटी२०आ २२८८] || ११ मे || मरिना मैदान, [[गौविया]] || {{crw|GER}} १० गडी राखून विजयी |} ===कूक द्वीपसमूहाचा जपान दौरा=== {{main|कूक द्वीपसमूह क्रिकेट संघाचा जपान दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482826.html टी२०आ ३१८१] || १३ मे || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1482827.html टी२०आ ३१८२] || १४ मे || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{cr|JPN}} ४२ धावांनी विजयी |} ===बल्गेरिया महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|बल्गेरिया महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477676.html मटी२०आ २२९३] || १५ मे || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477677.html मटी२०आ २२९५] || १५ मे || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477678.html मटी२०आ २२९७] || १६ मे || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ६ धावांनी विजयी |} ===स्लोव्हेनियाचा ऑस्ट्रिया दौरा=== {{main|स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486225.html टी२०आ ३१८३] || १७ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ७५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486226.html टी२०आ ३१८४] || १७ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ११० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486227.html टी२०आ ३१८६] || १८ मे || बॉलपार्क मैदान, [[ग्रात्स]] || {{cr|AUT}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486228.html टी२०आ ३१८७] || १८ मे || बॉलपार्क मैदान, [[ग्रात्स]] || {{cr|AUT}} १६८ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग दोन=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन}} ====गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-world-cup-europe-division-2-qualifier-2025-1486081/points-table-standings |title=Women's T20 World Cup Europe Division 2 Qualifier - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=29 May 2025 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=ITA |team2=GER |team3=JER |team4=SWE |team5=ESP |team6=IOM |win_ITA=5|loss_ITA=0|nr_ITA=0|rs_ITA=641|or_ITA=80|rc_ITA=574|ob_ITA=100|nrr_ITA=2.273 |win_GER=4|loss_GER=1|nr_GER=0|rs_GER=637|or_GER=98|rc_GER=596|ob_GER=100 |win_JER=2|loss_JER=3|nr_JER=0|rs_JER=606|or_JER=91|rc_JER=582|ob_JER=99 |win_SWE=2|loss_SWE=3|nr_SWE=0|rs_SWE=572|or_SWE=100|rc_SWE=583|ob_SWE=82.5 |win_ESP=1|loss_ESP=4|nr_ESP=0|rs_ESP=475|or_ESP=95.5|rc_ESP=545|ob_ESP=91 |win_IOM=1|loss_IOM=4|nr_IOM=0|rs_IOM=528|or_IOM=91.3|rc_IOM=579|ob_IOM=83.3 |name_ITA={{crw|ITA}} |name_GER={{crw|GER}} |name_JER={{crw|JER}} |name_SWE={{crw|SWE}} |name_ESP={{crw|ESP}} |name_IOM={{crw|IOM}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्र |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग एक|विभाग एकमध्ये प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486088.html मटी२०आ २३०४] || २५ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|JER}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486089.html मटी२०आ २३०५] || २५ मे || {{crw|ESP}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|SWE}} १३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486090.html मटी२०आ २३०६] || २५ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|IOM}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486091.html मटी२०आ २३०७] || २५ मे || {{crw|GER}} || {{crw|ESP}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486092.html मटी२०आ २३०८] || २६ मे || {{crw|GER}} || {{crw|JER}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486093.html मटी२०आ २३०९] || २६ मे || {{crw|IOM}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|IOM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486094.html मटी२०आ २३१०] || २६ मे || {{crw|JER}} || {{crw|ESP}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|JER}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486095.html मटी२०आ २३११] || २६ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486096.html मटी२०आ २३१४] || २८ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|GER}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486097.html मटी२०आ २३१५] || २८ मे || {{crw|IOM}} || {{crw|ESP}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486098.html मटी२०आ २३१७] || २८ मे || {{crw|GER}} || {{crw|SWE}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486099.html मटी२०आ २३१८] || २८ मे || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|JER}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486100.html मटी२०आ २३२०] || २९ मे || {{crw|ITA}} || {{crw|ESP}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|ITA}} २९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486101.html मटी२०आ २३२१] || २९ मे || {{crw|JER}} || {{crw|SWE}} || सिमार क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|SWE}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486102.html मटी२०आ २३२३] || २९ मे || {{crw|GER}} || {{crw|IOM}} || रोमा क्रिकेट मैदान, [[रोम]] || {{crw|GER}} ८ गडी राखून विजयी |} ===स्वित्झर्लंड महिला संघाचा बेल्जियम दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा बेल्जियम दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका – महिला मदिना चषक |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483808.html मटी२०आ २३१३] || २८ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483809.html मटी२०आ २३१६] || २८ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483810.html मटी२०आ २३१९] || २९ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483811.html मटी२०आ २३२२] || २९ मे || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{crw|SUI}} ८० धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष मदिना चषक=== {{main|२०२५ पुरुष मदिना चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/mdina-cup-2025-1485340/points-table-standings |title=Mdina Cup - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=31 May 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=POR |team2=BEL |team3=MLT |win_BEL=2|loss_BEL=2|nr_BEL=0|rs_BEL=552|or_BEL=73.1|rc_BEL=450|ob_BEL=70 |win_MLT=0|loss_MLT=4|nr_MLT=0|rs_MLT=434|or_MLT=80|rc_MLT=545|ob_MLT=62.2 |win_POR=4|loss_POR=0|nr_POR=0|rs_POR=526|or_POR=59.1|rc_POR=517|ob_POR=80 |name_BEL={{cr|BEL}} |name_MLT={{cr|MLT}} |name_POR={{cr|POR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485346.html टी२०आ ३१९१] || ३० मे || {{cr|BEL}} || {{cr|MLT}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|BEL}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485345.html टी२०आ ३१९२] || ३० मे || {{cr|MLT}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485343.html टी२०आ ३१९५] || ३० मे || {{cr|BEL}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485348.html टी२०आ ३१९६] || ३१ मे || {{cr|BEL}} || {{cr|MLT}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|BEL}} १०३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485347.html टी२०आ ३१९८] || ३१ मे || {{cr|MLT}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485344.html टी२०आ ३२००] || ३१ मे || {{cr|BEL}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|POR}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486224.html टी२०आ ३२०२] || १ जून || {{cr|BEL}} || {{cr|POR}} || स्टार्स अरेना, हॉफस्टाडे || {{cr|BEL}} ४४ धावांनी विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा ऑस्ट्रिया दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483788.html टी२०आ ३१९३] || ३० मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} २९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483789.html टी२०आ ३१९७] || ३१ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} १७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486784.html टी२०आ ३१९९] || ३१ मे || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|SUI}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486785.html टी२०आ ३२०१] || १ जून || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} १७ धावांनी विजयी |} ==जून== ===२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय ट्रॉफी=== {{main|२०२५ महिला सानो सिटी आंतरराष्ट्रीय चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-pentangular-series-in-japan-2025-1485391/points-table-standings |title=Women's T20 Pentangular Series (in Japan) - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=7 June 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=HK |team2=JPN |team3=CHN |team4=PHI |team5=MNG |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=1|rs_CHN=154|or_CHN=42.3|rc_CHN=176|ob_CHN=60 |win_HK=2|loss_HK=0|nr_HK=2|rs_HK=161|or_HK=20.5|rc_HK=141|ob_HK=29 |win_JPN=2|loss_JPN=1|nr_JPN=1|rs_JPN=244|or_JPN=49|rc_JPN=180|ob_JPN=49 |win_MNG=0|loss_MNG=3|nr_MNG=1|rs_MNG=155|or_MNG=60|rc_MNG=275|ob_MNG=40 |win_PHI=1|loss_PHI=2|nr_PHI=1|rs_PHI=241|or_PHI=60|rc_PHI=183|ob_PHI=54.2 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_JPN={{crw|JPN}} |name_MNG={{crw|MNG}} |name_PHI={{crw|PHI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485404.html मटी२०आ २३२३अ] || ३ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|MNG}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485405.html मटी२०आ २३२३ब] || ३ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485406.html मटी२०आ २३२७] || ४ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|HK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|HK}} १९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485407.html मटी२०आ २३२८] || ४ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485408.html मटी२०आ २३३२अ] || ५ जून || {{crw|HK}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485409.html मटी२०आ २३३३] || ५ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|MNG}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|CHN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485410.html मटी२०आ २३३७] || ६ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|CHN}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|JPN}} २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485411.html मटी२०आ २३३८] || ६ जून || {{crw|MNG}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|PHI}} ११८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485412.html मटी२०आ २३४२] || ७ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|JPN}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485413.html मटी२०आ २३४३] || ७ जून || {{crw|HK}} || {{crw|MNG}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|HK}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485414.html मटी२०आ २३४७] || ८ जून || {{crw|CHN}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|CHN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485415.html मटी२०आ २३४८] || ८ जून || {{crw|JPN}} || {{crw|HK}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, सानो || {{crw|JPN}} २२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | चौथ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489041.html मटी२०आ २३४९] || ८ जून || {{crw|MNG}} || {{crw|PHI}} || सानो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान २, सानो || {{crw|PHI}} ९ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा=== {{main|२०२५ क्विबुका महिला टी२० स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/kwibuka-women-s-twenty20-tournament-2025-1487668/points-table-standings |title=Kwibuka Women's Twenty20 Tournament - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=RWA |team2=UGA |team3=ZIM |team4=TAN |team5=NGA |team6=BRA |team7=MWI |team8=SLE |team9=CMR |win_BRA=4|loss_BRA=4|nr_BRA=0|rs_BRA=736|or_BRA=142.3|rc_BRA=687|ob_BRA=133.2 |win_CMR=1|loss_CMR=7|nr_CMR=0|rs_CMR=483|or_CMR=149|rc_CMR=910|ob_CMR=126.5 |win_MWI=1|loss_MWI=7|nr_MWI=0|rs_MWI=574|or_MWI=142|rc_MWI=760|ob_MWI=141.1 |win_NGA=5|loss_NGA=3|nr_NGA=0|rs_NGA=666|or_NGA=141|rc_NGA=593|ob_NGA=141 |win_RWA=7|loss_RWA=1|nr_RWA=0|rs_RWA=896|or_RWA=157.2|rc_RWA=652|ob_RWA=151.2 |win_SLE=1|loss_SLE=7|nr_SLE=0|rs_SLE=581|or_SLE=155.2|rc_SLE=806|ob_SLE=134.2 |win_TAN=5|loss_TAN=3|nr_TAN=0|rs_TAN=764|or_TAN=119.3|rc_TAN=552|ob_TAN=138.2 |win_UGA=6|loss_UGA=2|nr_UGA=0|rs_UGA=652|or_UGA=121.5|rc_UGA=580|ob_UGA=158.4 |win_ZIM=6|loss_ZIM=2|nr_ZIM=0|rs_ZIM=921|or_ZIM=145.1|rc_ZIM=733|ob_ZIM=148.4 |name_BRA={{crw|BRA}} |name_CMR={{crw|CMR}} |name_MWI={{crw|MWI}} |name_NGA={{crw|NGA}} |name_RWA={{crw|RWA}} |name_SLE={{crw|SLE}} |name_TAN={{crw|TAN}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_ZIM={{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487693.html मटी२०आ २३२४] || ३ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|CMR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ९१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487694.html दुसरा सामना] || ३ जून || {{crw|NGA}} || {{flagdeco|ZIM}} [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघ|झिम्बाब्वे अकरा]] || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487695.html मटी२०आ २३२५] || ३ जून || {{crw|SLE}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} १०५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487696.html मटी२०आ २३२६] || ३ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487697.html मटी२०आ २३२९] || ४ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487698.html मटी२०आ २३३०] || ४ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487699.html मटी२०आ २३३१] || ४ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ५ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487700.html मटी२०आ २३३२] || ४ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487701.html नववा सामना] || ५ जून || {{crw|UGA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487702.html मटी२०आ २३३४] || ५ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|CMR}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487703.html मटी२०आ २३३५] || ५ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487704.html मटी२०आ २३३६] || ५ जून || {{crw|NGA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487705.html तेरावा सामना] || ६ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487706.html मटी२०आ २३३९] || ६ जून || {{crw|SLE}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487707.html मटी२०आ २३४०] || ६ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|MWI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487708.html मटी२०आ २३४१] || ६ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487709.html मटी२०आ २३४४] || ७ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487710.html मटी२०आ २३४५] || ७ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|SLE}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487711.html एकोणिसावा सामना] || ७ जून || {{crw|TAN}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ९ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487712.html मटी२०आ २३४६] || ७ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ३८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487713.html मटी२०आ २३५०] || ८ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} ५० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487714.html मटी२०आ २३५१] || ८ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487715.html मटी२०आ २३५२] || ८ जून || {{crw|NGA}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487716.html चोविसावा सामना] || ८ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487717.html मटी२०आ २३५४] || १० जून || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} २० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487718.html मटी२०आ २३५५] || १० जून || {{crw|MWI}} || {{crw|NGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ४६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487719.html सत्ताविसावा सामना] || १० जून || {{crw|CMR}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487720.html मटी२०आ २३५६] || १० जून || {{crw|RWA}} || {{crw|BRA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487721.html मटी२०आ २३५७] || ११ जून || {{crw|NGA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487722.html मटी२०आ २३५८] || ११ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487723.html मटी२०आ २३६१] || ११ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|CMR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ११२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487724.html बत्तिसावा सामना] || ११ जून || {{crw|SLE}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487725.html मटी२०आ २३६३] || १२ जून || {{crw|CMR}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ११९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487726.html मटी२०आ २३६४] || १२ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487727.html पस्तिसावा सामना] || १२ जून || {{crw|MWI}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487728.html मटी२०आ २३६७] || १२ जून || {{crw|BRA}} || {{crw|SLE}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487729.html मटी२०आ २३६९] || १३ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|TAN}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487730.html दुसरा उपांत्य सामना] || १३ जून || {{crw|UGA}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} १ धावेने विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487731.html मटी२०आ २३७३] || १४ जून || {{crw|RWA}} || {{crw|UGA}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा बी मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} २० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487732.html अंतिम सामना] || १४ जून || {{crw|TAN}} || {{crw|ZIM|name=झिम्बाब्वे अकरा}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} ३२ धावांनी विजयी |} ===गर्न्सीचा जर्सी दौरा=== {{main|२०२५ टी२०आ आंतर-द्वीपीय मालिका#पुरुष मालिका}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | आंतर-द्वीपीय – टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487813.html टी२०आ ३२०४] || ६ जून || [[ग्रेनव्हिल क्रिकेट मैदान]], [[सेंट सेव्हियर, जर्सी|सेंट सेव्हियर]] || {{cr|GUE}} १३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487814.html टी२०आ ३२०७] || ७ जून || [[ग्रेनव्हिल क्रिकेट मैदान]], [[सेंट सेव्हियर, जर्सी|सेंट सेव्हियर]] || {{cr|JER}} ७ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487815.html टी२०आ ३२०९] || ७ जून || [[ग्रेनव्हिल क्रिकेट मैदान]], [[सेंट सेव्हियर, जर्सी|सेंट सेव्हियर]] || {{cr|JER}} ३ धावांनी विजयी |} ===स्लोव्हेनियाचा सर्बिया दौरा=== {{main|स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा सर्बिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका (अ‍ॅड्रिया चषक) |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486789.html टी२०आ ३२०६] || ७ जून || लिसिच्जी जाराक क्रिकेट मैदान, [[बेलग्रेड]] || {{cr|SRB}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486790.html टी२०आ ३२०८] || ७ जून || लिसिच्जी जाराक क्रिकेट मैदान, [[बेलग्रेड]] || {{cr|SRB}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486791.html टी२०आ ३२११] || ८ जून || लिसिच्जी जाराक क्रिकेट मैदान, [[बेलग्रेड]] || {{cr|SRB}} २४ धावांनी विजयी |} ===अमेरिका महिला संघाचा नेदरलँड्स दौरा=== {{main|अमेरिका महिला क्रिकेट संघाचा नेदरलँड्स दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487651.html मटी२०आ २३४५अ] || ७ जून || [[व्हीआरए क्रिकेट मैदान]], [[आम्स्टेलव्हीन]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487652.html मटी२०आ २३५३] || ९–१० जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487653.html मटी२०आ २३६०] || ११ जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} ५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487654.html मटी२०आ २३६६] || १२ जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487655.html मटी२०आ २३७१] || १३ जून || स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवेर्ड, [[युट्रेक्ट]] || {{crw|NED}} ७५ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक=== {{main|२०२५ पुरुष मध्य युरोप चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/central-europe-cup-2025-1483727/points-table-standings |title=Central Europe Cup - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=10 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=NOR |team3=CZE |win_AUT=3|loss_AUT=1|nr_AUT=0|rs_AUT=633|or_AUT=65.3|rc_AUT=484|ob_AUT=80 |win_CZE=0|loss_CZE=4|nr_CZE=0|rs_CZE=411|or_CZE=73|rc_CZE=654|ob_CZE=64.4 |win_NOR=3|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=621|or_NOR=73|rc_NOR=527|ob_NOR=66.5 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_CZE={{cr|CZE}} |name_NOR={{cr|NOR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483731.html टी२०आ ३२१०] || ८ जून || {{cr|CZE}} || {{cr|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|AUT}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483732.html टी२०आ ३२१२] || ८ जून || {{cr|CZE}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|NOR}} ३७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483733.html टी२०आ ३२१४] || ९ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|NOR}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483734.html टी२०आ ३२१५] || ९ जून || {{cr|CZE}} || {{cr|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|AUT}} १६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483735.html टी२०आ ३२१६] || १० जून || {{cr|CZE}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|NOR}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483736.html टी२०आ ३२१७] || १० जून || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{cr|AUT}} ९ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा=== {{main|कंबोडिया क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488319.html टी२०आ ३२१९] || ११ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488320.html टी२०आ ३२२१] || १२ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488321.html टी२०आ ३२२२] || १२ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488322.html टी२०आ ३२२८] || १४ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488323.html टी२०आ ३२२९] || १४ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488324.html टी२०आ ३२३४] || १५ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488325.html टी२०आ ३२३५] || १५ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|CAM}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490239.html टी२०आ ३२४२] || १६ जून || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला मध्य युरोप चषक=== {{main|२०२५ महिला मध्य युरोप चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source= |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=GIB |team3=CZE |win_AUT=4|loss_AUT=0|nr_AUT=0|rs_AUT=398|or_AUT=51.5|rc_AUT=331|ob_AUT=80 |win_CZE=0|loss_CZE=4|nr_CZE=0|rs_CZE=309|or_CZE=80|rc_CZE=438|ob_CZE=51.5 |win_GIB=2|loss_GIB=2|nr_GIB=0|rs_GIB=531|or_GIB=80|rc_GIB=475|ob_GIB=80 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_GIB={{crw|GIB}} |name_CZE={{crw|CZE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483812.html मटी२०आ २३५९] || ११ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|GIB}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483813.html मटी२०आ २३६२] || ११ जून || {{crw|AUT}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487658.html मटी२०आ २३६५] || १२ जून || {{crw|AUT}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} १७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487659.html मटी२०आ २३६८] || १२ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487660.html मटी२०आ २३७०] || १३ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|GIB}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|GIB}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487661.html मटी२०आ २३७२] || १३ जून || {{crw|CZE}} || {{crw|AUT}} || विनोर क्रिकेट मैदान, [[प्राग]] || {{crw|AUT}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ नो फ्रिल्स टी२०आ मालिका=== {{main|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी#नो फ्रील्स आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका}} <!-- हा राऊंड-रॉबिन प्रकार नसल्यामुळे गुणतालिकेची आवश्यकता नाही. -->{| class="wikitable" ! colspan="6" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489583.html टी२०आ ३२२०] || ११ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489581.html टी२०आ ३२२३] || १२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BAH}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} १०७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489582.html टी२०आ ३२२४] || १२ जून || {{cr|BER}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489584.html टी२०आ ३२२६] || १३ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489585.html टी२०आ ३२२७] || १३ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ ईशान्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} १२६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक=== {{main|२०२५ पुरुष नॉर्डिक चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/nordic-t20-cup-2025-1488312/points-table-standings |title=Nordic T20 Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=15 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=DEN |team2=NOR |team3=SWE |team4=FIN |win_DEN=2|loss_DEN=1|nr_DEN=0|rs_DEN=544|or_DEN=60|rc_DEN=406|ob_DEN=57.3 |win_FIN=1|loss_FIN=2|nr_FIN=0|rs_FIN=267|or_FIN=60|rc_FIN=448|ob_FIN=60 |win_NOR=2|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=422|or_NOR=57.3|rc_NOR=429|ob_NOR=60 |win_SWE=1|loss_SWE=2|nr_SWE=0|rs_SWE=458|or_SWE=60|rc_SWE=408|ob_SWE=60 |name_DEN={{cr|DEN}} |name_FIN={{cr|FIN}} |name_NOR={{cr|NOR}} |name_SWE={{cr|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488338.html टी२०आ ३२२५] || १३ जून || {{cr|DEN}} || {{cr|FIN}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|DEN}} १२१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488339.html टी२०आ ३२३०] || १४ जून || {{cr|FIN}} || {{cr|NOR}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|FIN}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488340.html टी२०आ ३२३१] || १४ जून || {{cr|DEN}} || {{cr|SWE}} || कोगे क्रिकेट क्लब, [[कोगे]] || {{cr|DEN}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488341.html टी२०आ ३२३२] || १४ जून || {{cr|DEN}} || {{cr|NOR}} || कोगे क्रिकेट क्लब, [[कोगे]] || {{cr|NOR}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488342.html टी२०आ ३२३३] || १४ जून || {{cr|FIN}} || {{cr|SWE}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|SWE}} ७१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488343.html टी२०आ ३२३६] || १५ जून || {{cr|NOR}} || {{cr|SWE}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|NOR}} २ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स आमंत्रण स्पर्धा=== {{main|२०२५ महिला पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकेट पीएनजी<ref>{{cite web |url=https://www.cricketpng.org.pg/press-releases/png-lewas-lift-trophy-as-champions-of-the-inaugural-pacificaus-sports-cricket-invitational-2025 |title=PNG Lewas Lift Trophy as Champions of the Inaugural PacificAus Sports Cricket Invitational 2025 |trans-title=पापुआ न्यू गिनी लेवासने पहिल्या पॅसिफिकऑस स्पोर्ट्स क्रिकेट आमंत्रण स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले |publisher=क्रिकेट पीएनजी |date=२३ जून २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=PNG |team2=AUS |team3=VAN |team4=SAM |win_AUS=5|loss_AUS=1|nr_AUS=0|nrr_AUS=1.422 |win_PNG=5|loss_PNG=1|nr_PNG=0|nrr_PNG=1.646 |win_SAM=0|loss_SAM=5|nr_SAM=1|nrr_SAM=-2.502 |win_VAN=1|loss_VAN=4|nr_VAN=1|nrr_VAN=-1.140 |name_AUS={{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SAM={{crw|SAM}} |name_VAN={{crw|VAN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1437&clubId=34550 पहिला सामना]{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}|| १५ जून || {{crw|PNG}} || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489042.html मटी२०आ २३७४] || १५ जून || {{crw|SAM}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || निकाल नाही |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1441&clubId=34550 तिसरा सामना]{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || १६ जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ४६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489043.html मटी२०आ २३७५] || १६ जून || {{crw|PNG}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489044.html मटी२०आ २३७६] || १७ जून || {{crw|PNG}} || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1446&clubId=34550 सहावा सामना]{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || १७ जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ६ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1448&clubId=34550 सातवा सामना]{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || १९ जून || {{crw|PNG}} || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489045.html मटी२०आ २३७७] || १९ जून || {{crw|SAM}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|VAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489046.html मटी२०आ २३७८] || २० जून || {{crw|PNG}} || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ३१ धावांनी विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1451&clubId=34550 दहावा सामना]{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || २० जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ७ गडी राखून विजयी |- | [https://cricclubs.com/cpng/viewScorecard.do?matchId=1452&clubId=34550 अकरावा सामना]{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || २१ जून || {{flagicon|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ || {{crw|VAN}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{flagdeco|AUS}} ऑस्ट्रेलियन स्थानिक संघ ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1489047.html मटी२०आ २३८०] || २१ जून || {{crw|PNG}} || {{crw|SAM}} || [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{crw|PNG}} ९४ धावांनी विजयी |} ===डेन्मार्कमध्ये फिनलंड विरुद्ध नॉर्वे=== {{main|फिनलंड क्रिकेट संघाचा नॉर्वे दौरा (डेन्मार्कमध्ये), २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ सामना |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488344.html टी२०आ ३२३७] || १५ जून || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{cr|FIN}} २२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ स्कॉटलंड टी२०आ तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका#टी२०आ मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-tri-series-2025-1485935/points-table-standings |title=Scotland Tri-Series Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=20 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SCO |team2=NEP |team3=NED |win_NEP=2|loss_NEP=2|nr_NEP=0|nrr_NEP=-0.291 |win_NED=2|loss_NED=2|nr_NED=0|nrr_NED=-0.385 |win_SCO=2|loss_SCO=2|nr_SCO=0|nrr_SCO=0.672 |name_NED={{cr|NED}} |name_NEP={{cr|NEP}} |name_SCO={{cr|SCO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485938.html टी२०आ ३२३९] || १५ जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NED}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|SCO}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485939.html टी२०आ ३२४३] || १६ जून || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || सामना बरोबरीत ({{cr|NED}} तिसऱ्या [[सुपर ओव्हर|सुपर ओव्हरमध्ये]] विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485940.html टी२०आ ३२४६] || १७ जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NEP}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485942.html टी२०आ ३२४७] || १८ जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NED}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NED}} १७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485941.html टी२०आ ३२५०] || १९ जून || {{cr|NED}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485943.html टी२०आ ३२५३] || २० जून || {{cr|SCO}} || {{cr|NEP}} || [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|SCO}} ३४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{main|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-americas-region-final-2025-1488310/points-table-standings |title=ICC Men's T20 World Cup Americas Region Final - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=22 June 2025 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=CAN |team2=BER |team3=CAY |team4=BAH |win_CAN=6 |loss_CAN=0 |nr_CAN=0 |nrr_CAN=4.843 |win_BER=3 |loss_BER=3 |nr_BER=0 |nrr_BER=0.186 |win_CAY=3 |loss_CAY=3 |nr_CAY=0 |nrr_CAY=-0.705 |win_BAH=0 |loss_BAH=6 |nr_BAH=0 |nrr_BAH=-4.234 |name_CAN={{cr|CAN}} |name_BER={{cr|BER}} |name_CAY={{cr|CAY}} |name_BAH={{cr|BAH}} |result1=Q |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषकासाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488326.html टी२०आ ३२४०] || १५ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ११० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488327.html टी२०आ ३२४१] || १५ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488328.html टी२०आ ३२४४] || १६ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ५० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488329.html टी२०आ ३२४५] || १६ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488330.html टी२०आ ३२४८] || १८ जून || {{cr|BER}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488331.html टी२०आ ३२४९] || १८ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BAH}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488332.html टी२०आ ३२५१] || १९ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|BER}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488333.html टी२०आ ३२५२] || १९ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488334.html टी२०आ ३२५८] || २१ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BAH}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488335.html टी२०आ ३२५९] || २१ जून || {{cr|BER}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488336.html टी२०आ ३२६२] || २२ जून || {{cr|BAH}} || {{cr|CAY}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAY}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488337.html टी२०आ ३२६३] || २२ जून || {{cr|CAN}} || {{cr|BER}} || मेपल लीफ वायव्य मैदान, किंग सिटी || {{cr|CAN}} ६ गडी राखून विजयी |} ===स्लोव्हेनियाचा हंगेरी दौरा=== {{main|स्लोव्हेनिया क्रिकेट संघाचा हंगेरी दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486786.html टी२०आ ३२५४] || २१ जून || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} १२२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486787.html टी२०आ ३२५६] || २१ जून || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486788.html टी२०आ ३२६०] || २२ जून || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ९ गडी राखून विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा लक्झेंबर्ग दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा लक्झेंबर्ग दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487631.html टी२०आ ३२५५] || २१ जून || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{cr|SUI}} ५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487632.html टी२०आ ३२५७] || २१ जून || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{cr|SUI}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487633.html टी२०आ ३२६१] || २२ जून || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{cr|LUX}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक=== {{main|२०२५ पुरुष कॉन्टिनेंटल चषक}} {{col-begin|width=}} {{col-2}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="cont">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/continental-cup-2025-1490863/points-table-standings |title=Continental Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=27 June 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=ROM |team2=AUT |team3=HUN |win_AUT=1|loss_AUT=1|nr_AUT=0|rs_AUT=280|or_AUT=31.2|rc_AUT=280|ob_AUT=29.4 |win_HUN=0|loss_HUN=2|nr_HUN=0|rs_HUN=333|or_HUN=40|rc_HUN=343|ob_HUN=23.2 |win_ROM=2|loss_ROM=0|nr_ROM=0|rs_ROM=247|or_ROM=21.4|rc_ROM=237|ob_ROM=40 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_HUN={{cr|HUN}} |name_ROM={{cr|ROM}} }} {{col-2}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="cont" /> |show_tie=no |update=complete |team1=BEL |team2=MLT |team3=FRA |win_BEL=2|loss_BEL=0|nr_BEL=0|rs_BEL=377|or_BEL=40|rc_BEL=296|ob_BEL=40 |win_FRA=0|loss_FRA=2|nr_FRA=0|rs_FRA=267|or_FRA=40|rc_FRA=284|ob_FRA=33.4 |win_MLT=1|loss_MLT=1|nr_MLT=0|rs_MLT=240|or_MLT=33.4|rc_MLT=304|ob_MLT=40 |name_BEL={{cr|BEL}} |name_FRA={{cr|FRA}} |name_MLT={{cr|MLT}} }} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490882.html टी२०आ ३२६४] || २६ जून || {{cr|FRA}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|MLT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490883.html टी२०आ ३२६५] || २६ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|AUT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490884.html टी२०आ ३२६६] || २६ जून || {{cr|BEL}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} ६५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490885.html टी२०आ ३२६७] || २७ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|HUN}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490886.html टी२०आ ३२६८] || २७ जून || {{cr|BEL}} || {{cr|FRA}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490887.html टी२०आ ३२६९] || २७ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|HUN}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490888.html टी२०आ ३२७०] || २८ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|BEL}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490889.html टी२०आ ३२७१] || २८ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|MLT}} १३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490891.html टी२०आ ३२७२] || २९ जून || {{cr|ROM}} || {{cr|BEL}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|BEL}} ६३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490892.html टी२०आ ३२७३] || २९ जून || {{cr|AUT}} || {{cr|MLT}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|MLT}} ४७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490890.html टी२०आ ३२७४] || २९ जून || {{cr|FRA}} || {{cr|HUN}} || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|HUN}} ५२ धावांनी विजयी |} ==जुलै== ===इंडोनेशिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा=== {{main|इंडोनेशिया महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका (इंडो-सिंगा मैत्री चषक) |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490225.html मटी२०आ २३८५] || २ जुलै || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490226.html मटी२०आ २३८६] || ३ जुलै || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490227.html मटी२०आ २३८८] || ५ जुलै || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|IDN}} १८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{main|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/19287/season/2025 |title=ICC Men's T20 World Cup Europe Region Final Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=NED |team2=ITA |team3=JER |team4=SCO |team5=GUE |win_NED=3 |loss_NED=1 |nr_NED=0 |nrr_NED=1.281 |win_ITA=2 |loss_ITA=1 |nr_ITA=1 |nrr_ITA=0.612 |win_JER=2 |loss_JER=1 |nr_JER=1 |nrr_JER=0.306 |win_SCO=1 |loss_SCO=2 |nr_SCO=1 |nrr_SCO=-0.117 |win_GUE=0 |loss_GUE=3 |nr_GUE=1 |nrr_GUE=-2.517 |name_NED={{cr|NED}} |name_ITA={{cr|ITA}} |name_JER={{cr|JER}} |name_SCO={{cr|SCO}} |name_GUE={{cr|GUE}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषकासाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490471.html टी२०आ ३२७५] || ५ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|JER}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490472.html टी२०आ ३२७७] || ५ जुलै || {{cr|GUE}} || {{cr|ITA}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|ITA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490473.html टी२०आ ३२७९अ] || ६ जुलै || {{cr|GUE}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490474.html टी२०आ ३२८०अ] || ६ जुलै || {{cr|ITA}} || {{cr|JER}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490475.html टी२०आ ३२८६] || ८ जुलै || {{cr|GUE}} || {{cr|JER}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|JER}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490476.html टी२०आ ३२८८] || ८ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|SCO}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490477.html टी२०आ ३२९१] || ९ जुलै || {{cr|ITA}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|ITA}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490478.html टी२०आ ३२९२] || ९ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|GUE}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|NED}} ७३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490479.html टी२०आ ३३०१] || ११ जुलै || {{cr|JER}} || {{cr|SCO}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|JER}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490480.html टी२०आ ३३०३] || ११ जुलै || {{cr|NED}} || {{cr|ITA}} || स्पोर्टपार्क वेस्टव्ह्लिट, व्होरबर्ग || {{cr|NED}} ९ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ मलावी चार राष्ट्र टी२० चषक=== {{main|२०२५ मलावी चौरंगी टी२० चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-malawi-2025-1492875/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Malawi) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 July 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=BHR |team2=TAN |team3=GER |team4=MWI |win_BHR=4|loss_BHR=1|nr_BHR=1|rs_BHR=760|or_BHR=77.5|rc_BHR=711|ob_BHR=99.2 |win_GER=2|loss_GER=3|nr_GER=1|rs_GER=741|or_GER=94.4|rc_GER=798|ob_GER=96.5 |win_MWI=1|loss_MWI=4|nr_MWI=1|rs_MWI=611|or_MWI=100|rc_MWI=682|ob_MWI=78.1 |win_TAN=3|loss_TAN=2|nr_TAN=1|rs_TAN=842|or_TAN=96.1|rc_TAN=763|ob_TAN=94.2 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_GER={{cr|GER}} |name_MWI={{cr|MWI}} |name_TAN={{cr|TAN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492880.html टी२०आ ३२७६] || ५ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|GER}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492882.html टी२०आ ३२७९] || ६ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} ७२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492881.html टी२०आ ३२८०] || ६ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} ४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492883.html टी२०आ ३२८३] || ७ जुलै || {{cr|GER}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|GER}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492884.html टी२०आ ३२८४] || ७ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|BHR}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492879.html टी२०आ ३२८७] || ८ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492885.html टी२०आ ३२९०अ] || ९ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492886.html टी२०आ ३२९१अ] || ९ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492887.html टी२०आ ३२९६] || १० जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492888.html टी२०आ ३२९८] || १० जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|MWI}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492889.html टी२०आ ३३०७] || १२ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|BHR}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492890.html टी२०आ ३३०९] || १२ जुलै || {{cr|GER}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492891.html टी२०आ ३३१३] || १३ जुलै || {{cr|MWI}} || {{cr|GER}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|GER}} ३७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492892.html टी२०आ ३३१४] || १३ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|TAN}} || टीसीए ओव्हल, [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} १० गडी राखून विजयी |} ===जर्सी महिला संघाचा गर्न्सी दौरा=== {{main|२०२५ टी२०आ आंतर-द्वीपीय मालिका#महिला मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | आंतर-द्वीपीय – मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1493624.html मटी२०आ २३८९] || ५ जुलै || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || {{crw|JER}} ९० धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ===२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ रायझिंग आशिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/indonesia-tri-nation-t20i-series-2025-1490851/points-table-standings |title=Indonesia Tri-Nation T20I Series - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=PHI |team2=IDN |team3=KOR |win_IDN=4|loss_IDN=4|nr_IDN=0|rs_IDN=1102|or_IDN=138.3|rc_IDN=1064|ob_IDN=149.2 |win_PHI=6|loss_PHI=2|nr_PHI=0|rs_PHI=1273|or_PHI=140.1|rc_PHI=1101|ob_PHI=160 |win_KOR=2|loss_KOR=6|nr_KOR=0|rs_KOR=946|or_KOR=159.2|rc_KOR=1156|ob_KOR=128.4 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_PHI={{cr|PHI}} |name_KOR={{cr|KOR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490870.html टी२०आ ३२७८] || ६ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490871.html टी२०आ ३२८१] || ७ जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490872.html टी२०आ ३२८२] || ७ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490873.html टी२०आ ३२८५] || ८ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490874.html टी२०आ ३२८९] || ९ जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|KOR}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490875.html टी२०आ ३२९०] || ९ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490876.html टी२०आ ३२९३] || १० जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490877.html टी२०आ ३२९४] || १० जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ११२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490878.html टी२०आ ३३०४] || १२ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|KOR}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490879.html टी२०आ ३३०५] || १२ जुलै || {{cr|PHI}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ८५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490880.html टी२०आ ३३१०] || १३ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|PHI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490881.html टी२०आ ३३११] || १३ जुलै || {{cr|IDN}} || {{cr|KOR}} || उदयना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका=== {{main|२०२५ बल्गेरिया महिला चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-bulgaria-2025-1490847/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Bulgaria) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=8 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=TUR |team2=GRE |team3=SRB |team4=BUL |win_BUL=0|loss_BUL=3|nr_BUL=0|rs_BUL=300|or_BUL=60|rc_BUL=511|ob_BUL=55.3 |win_GRE=2|loss_GRE=1|nr_GRE=0|rs_GRE=415|or_GRE=59.3|rc_GRE=372|ob_GRE=60 |win_SRB=1|loss_SRB=2|nr_SRB=0|rs_SRB=353|or_SRB=55.3|rc_SRB=416|ob_SRB=59.3 |win_TUR=3|loss_TUR=0|nr_TUR=0|rs_TUR=519|or_TUR=60|rc_TUR=288|ob_TUR=60 |name_BUL={{crw|BUL}} |name_GRE={{crw|GRE}} |name_SRB={{crw|SRB}} |name_TUR={{crw|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490854.html मटी२०आ २३९०] || ७ जुलै || {{crw|GRE}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490855.html मटी२०आ २३९१] || ७ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|SRB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|SRB}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490856.html मटी२०आ २३९२] || ७ जुलै || {{crw|SRB}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490857.html मटी२०आ २३९३] || ८ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|GRE}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|GRE}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490858.html मटी२०आ २३९४] || ८ जुलै || {{crw|GRE}} || {{crw|SRB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|GRE}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490859.html मटी२०आ २३९५] || ८ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} १६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490860.html मटी२०आ २३९६] || ९ जुलै || {{crw|BUL}} || {{crw|SRB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|SRB}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490861.html मटी२०आ २३९७] || ९ जुलै || {{crw|GRE}} || {{crw|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{crw|TUR}} १० धावांनी विजयी |} ===२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ बल्गेरिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bulgaria-tri-nation-t20i-series-2025-1491601/points-table-standings |title=Bulgaria Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=GIB |team2=BUL |team3=TUR |win_BUL=2|loss_BUL=2|nr_BUL=0|rs_BUL=839|or_BUL=69.1|rc_BUL=897|ob_BUL=78.4 |win_GIB=3|loss_GIB=1|nr_GIB=0|rs_GIB=816|or_GIB=74|rc_GIB=803|ob_GIB=74.2 |win_TUR=1|loss_TUR=3|nr_TUR=0|rs_TUR=774|or_TUR=80|rc_TUR=729|ob_TUR=70.1 |name_BUL={{cr|BUL}} |name_GIB={{cr|GIB}} |name_TUR={{cr|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491604.html टी२०आ ३२९५] || १० जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|GIB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|GIB}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491605.html टी२०आ ३२९७] || १० जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491606.html टी२०आ ३३००] || ११ जुलै || {{cr|GIB}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|GIB}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491607.html टी२०आ ३३०२] || ११ जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|GIB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|BUL}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491608.html टी२०आ ३३०६] || १२ जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|TUR}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491609.html टी२०आ ३३०८] || १२ जुलै || {{cr|GIB}} || {{cr|TUR}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|GIB}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491610.html टी२०आ ३३१२] || १३ जुलै || {{cr|BUL}} || {{cr|GIB}} || वासिल लेव्हस्की राष्ट्रीय क्रीडा अकादमी, [[सोफिया]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका=== {{main|२०२५ पर्ल ऑफ आफ्रिका टी२० मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/pearl-of-africa-t20i-series-2025-1494081/points-table-standings |title=Pearl of Africa T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=27 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete (नामिबिया अ संघाचे सामने गुणतालिकेत समाविष्ट नाहीत) |team1=UGA |team2=UAE |team3=KEN |team4=NGA |win_KEN=2|loss_KEN=4|nr_KEN=0|rs_KEN=696|or_KEN=115.1|rc_KEN=745|ob_KEN=108 |win_NGA=0|loss_NGA=6|nr_NGA=0|rs_NGA=541|or_NGA=114|rc_NGA=733|ob_NGA=98 |win_UGA=6|loss_UGA=0|nr_UGA=0|rs_UGA=887|or_UGA=116.1|rc_UGA=729|ob_UGA=118 |win_UAE=4|loss_UAE=2|nr_UAE=0|rs_UAE=744|or_UAE=98.4|rc_UAE=661|ob_UAE=120 |name_KEN={{cr|KEN}} |name_NGA={{cr|NGA}} |name_UGA={{cr|UGA}} |name_UAE={{cr|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494106.html पहिला सामना] || १७ जुलै || {{flagdeco|UGA}} [[युगांडा क्रिकेट संघ|युगांडा अ]] || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|NAM|name=नामिबिया अ}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494115.html टी२०आ ३३१९] || १७ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} २० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494116.html टी२०आ ३३२२] || १८ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ७७ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494105.html टी२०आ ३३२३] || १८ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494117.html पाचवा सामना] || १९ जुलै || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|NAM|name=नामिबिया अ}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494108.html टी२०आ ३३३०] || १९ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494118.html टी२०आ ३३४०] || २१ जुलै || {{cr|NGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494103.html टी२०आ ३३४१] || २१ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|KEN}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494107.html नववा सामना] || २२ जुलै || {{cr|KEN}} || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} ३ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494583.html टी२०आ ३३४६] || २२ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494110.html टी२०आ ३३५४] || २३ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494109.html बारावा सामना] || २३ जुलै || {{flagdeco|UGA}} [[युगांडा क्रिकेट संघ|युगांडा अ]] || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA|name=युगांडा अ}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494114.html टी२०आ ३३६३] || २५ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|KEN}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494104.html चौदावा सामना] || २५ जुलै || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|NGA}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494113.html टी२०आ ३३७२] || २६ जुलै || {{cr|NGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UAE}} ५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494112.html सोळावा सामना] || २६ जुलै || {{cr|KEN}} || {{flagdeco|NAM}} [[नामिबिया क्रिकेट संघ|नामिबिया अ]] || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494584.html टी२०आ ३३८०] || २७ जुलै || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|KEN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494111.html टी२०आ ३३८२] || २७ जुलै || {{cr|UGA}} || {{cr|UAE}} || एंटेब्बे क्रिकेट ओव्हल, एंटेब्बे || {{cr|UGA}} ८ धावांनी विजयी |} ===२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स ट्रॉफी=== {{main|२०२५ आशिया-पॅसिफिक क्रिकेट चॅम्पियन्स चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-pacific-cricket-champions-trophy-2025-1494077/points-table-standings |title=Asia Pacific Cricket Champions Trophy 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=24 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=HK |team3=SIN |team4=SAM |win_HK=4|loss_HK=2|nr_HK=0|rs_HK=1031|or_HK=119.4|rc_HK=875|ob_HK=113 |win_MAS=6|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=915|or_MAS=90.1|rc_MAS=837|ob_MAS=120 |win_SAM=0|loss_SAM=6|nr_SAM=0|rs_SAM=790|or_SAM=120|rc_SAM=906|ob_SAM=105.5 |win_SIN=2|loss_SIN=4|nr_SIN=0|rs_SIN=820|or_SIN=118.4|rc_SIN=938|ob_SIN=109.4 |name_HK={{cr|HK}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_SAM={{cr|SAM}} |name_SIN={{cr|SIN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494090.html टी२०आ ३३२०] || १८ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494091.html टी२०आ ३३२१] || १८ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|SIN}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494092.html टी२०आ ३३२७] || १९ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494093.html टी२०आ ३३२८] || १९ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494094.html टी२०आ ३३३३] || २० जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|HK}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494095.html टी२०आ ३३३४] || २० जुलै || {{cr|MAS}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494096.html टी२०आ ३३४३] || २२ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494097.html टी२०आ ३३४४] || २२ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|SIN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494098.html टी२०आ ३३५२] || २३ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494099.html टी२०आ ३३५३] || २३ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494100.html टी२०आ ३३५८] || २४ जुलै || {{cr|MAS}} || {{cr|SAM}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494101.html टी२०आ ३३५९] || २४ जुलै || {{cr|SIN}} || {{cr|HK}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|HK}} ५२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494102.html टी२०आ ३३७०] || २६ जुलै || {{cr|HK}} || {{cr|MAS}} || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{cr|MAS}} १० गडी राखून विजयी |} ===२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/rwanda-tri-nation-t20i-series-2025-1495448/points-table-standings |title=Rwanda Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=26 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=BHR |team2=MWI |team3=RWA |win_BHR=8|loss_BHR=0|nr_BHR=0|rs_BHR=1151|or_BHR=143.1|rc_BHR=870|ob_BHR=160 |win_MWI=2|loss_MWI=6|nr_MWI=0|rs_MWI=1015|or_MWI=156.5|rc_MWI=1067|ob_MWI=143.3 |win_RWA=2|loss_RWA=6|nr_RWA=0|rs_RWA=896|or_RWA=155.5|rc_RWA=1125|ob_RWA=152.2 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_MWI={{cr|MWI}} |name_RWA={{cr|RWA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495453.html टी२०आ ३३२५] || १८ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495454.html टी२०आ ३३२९] || १९ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495455.html टी२०आ ३३३१] || १९ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495456.html टी२०आ ३३३५] || २० जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495457.html टी२०आ ३३३७] || २० जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495458.html टी२०आ ३३४५] || २२ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|RWA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495459.html टी२०आ ३३४८] || २२ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ११२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495460.html टी२०आ ३३५५] || २३ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|MWI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495461.html टी२०आ ३३५६] || २३ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495462.html टी२०आ ३३६४] || २५ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|BHR}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495463.html टी२०आ ३३६६] || २५ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495464.html टी२०आ ३३७५] || २६ जुलै || {{cr|RWA}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|MWI}} ९ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495465.html टी२०आ ३३८३] || २७ जुलै || {{cr|BHR}} || {{cr|MWI}} || [[रवांडा क्रिकेट स्टेडियम|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} ९४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ फिनलंड महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/finland-women-s-t20i-tri-series-2025-1494571/points-table-standings |title=Finland Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=20 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SUI |team2=FIN |team3=EST |win_EST=1|loss_EST=3|nr_EST=0|rs_EST=429|or_EST=80|rc_EST=477|ob_EST=74.2 |win_FIN=1|loss_FIN=3|nr_FIN=0|rs_FIN=411|or_FIN=75.1|rc_FIN=444|ob_FIN=71.1 |win_SUI=4|loss_SUI=0|nr_SUI=0|rs_SUI=510|or_SUI=72.2|rc_SUI=429|ob_SUI=80 |name_EST={{crw|EST}} |name_FIN={{crw|FIN}} |name_SUI={{crw|SUI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494575.html मटी२०आ २४००] || १८ जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494576.html मटी२०आ २४०१] || १८ जुलै || {{crw|EST}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494577.html मटी२०आ २४०२] || १९ जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|EST}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|FIN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494578.html मटी२०आ २४०३] || १९ जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494579.html मटी२०आ २४०४] || १९ जुलै || {{crw|EST}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} ७६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494580.html मटी२०आ २४०५] || २० जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|EST}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|EST}} ३३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494581.html मटी२०आ २४०८] || २० जुलै || {{crw|FIN}} || {{crw|SUI}} || [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], केरावा || {{crw|SUI}} १० गडी राखून विजयी |} ===सौदी अरेबियाचा कतार दौरा=== {{main|सौदी अरेबिया क्रिकेट संघाचा कतार दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494765.html टी२०आ ३३२६] || १८ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494766.html टी२०आ ३३३२] || १९ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|SAU}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494767.html टी२०आ ३३४२] || २१ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494768.html टी२०आ ३३५०] || २२ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ३२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494769.html टी२०आ ३३५७] || २३ जुलै || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{cr|SAU}} [[सुपर ओव्हर|सुपर ओव्हरमध्ये]] विजयी) |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग दोन=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग दोन}} ====गट अ गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv2">{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/22553/season/2025 |title=ICC Women's T20 World Cup Africa Region Division Two Qualifier Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=RWA |team2=MWI |team3=CMR |team4=LES |win_RWA=3 |loss_RWA=0 |nr_RWA=0 |nrr_RWA=4.915 |win_MWI=2 |loss_MWI=1 |nr_MWI=0 |nrr_MWI=1.283 |win_CMR=1 |loss_CMR=2 |nr_CMR=0 |nrr_CMR=-0.875 |win_LES=0 |loss_LES=3 |nr_LES=0 |nrr_LES=-4.591 |name_RWA={{crw|RWA}} |name_MWI={{crw|MWI}} |name_CMR={{crw|CMR}} |name_LES={{crw|LES}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} ====गट ब गुणतालिका==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv2" /> |show_tie=no |update=complete |team1=SLE |team2=BOT |team3=MOZ |team4=ESW |win_SLE=3 |loss_SLE=0 |nr_SLE=0 |nrr_SLE=4.587 |win_BOT=2 |loss_BOT=1 |nr_BOT=0 |nrr_BOT=2.837 |win_MOZ=1 |loss_MOZ=2 |nr_MOZ=0 |nrr_MOZ=-1.026 |win_ESW=0 |loss_ESW=3 |nr_ESW=0 |nrr_ESW=-5.800 |name_SLE={{crw|SLE}} |name_BOT={{crw|BOT}} |name_MOZ={{crw|MOZ}} |name_ESW={{crw|ESW}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | गट फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494124.html मटी२०आ २४०६] || २० जुलै || {{crw|LES}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494125.html मटी२०आ २४०७] || २० जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} १११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494126.html मटी२०आ २४०९] || २० जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|MWI}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MWI}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494127.html मटी२०आ २४१०] || २० जुलै || {{crw|MOZ}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494128.html मटी२०आ २४१२] || २१ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494129.html मटी२०आ २४१३] || २१ जुलै || {{crw|MWI}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} ६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494130.html मटी२०आ २४१४] || २१ जुलै || {{crw|ESW}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} १४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494131.html मटी२०आ २४१५] || २१ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|LES}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|CMR}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494132.html मटी२०आ २४१७] || २३ जुलै || {{crw|LES}} || {{crw|MWI}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MWI}} १०६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494133.html मटी२०आ २४१८] || २३ जुलै || {{crw|ESW}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494134.html मटी२०आ २४१९] || २३ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494135.html मटी२०आ २४२०] || २३ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} १० गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीच्या सामन्याचे उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494136.html मटी२०आ २४२३] || २४ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|ESW}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|CMR}} १४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494138.html मटी२०आ २४२४] || २४ जुलै || {{crw|LES}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|MOZ}} ३ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494137.html मटी२०आ २४२२] || २४ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|RWA}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494139.html मटी२०आ २४२५] || २४ जुलै || {{crw|MWI}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|SLE}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494140.html मटी२०आ २४२६] || २६ जुलै || {{crw|BOT}} || {{crw|MWI}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|BOT}} ६५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | सातव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494141.html मटी२०आ २४२७] || २६ जुलै || {{crw|ESW}} || {{crw|LES}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|LES}} ४८ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494142.html मटी२०आ २४२८] || २६ जुलै || {{crw|CMR}} || {{crw|MOZ}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल २]], [[गाबोरोन]] || {{crw|CMR}} २ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494143.html मटी२०आ २४२९] || २६ जुलै || {{crw|RWA}} || {{crw|SLE}} || [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १]], [[गाबोरोन]] || {{crw|RWA}} ५१ धावांनी विजयी |} ===२०२५ बुडापेस्ट चषक=== {{main|२०२५ बुडापेस्ट चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/budapest-cup-2025-1495649/points-table-standings |title=Budapest Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=26 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=ROM |team3=HUN |team4=LUX |win_AUT=3|loss_AUT=0|nr_AUT=0|rs_AUT=543|or_AUT=51.5|rc_AUT=475|ob_AUT=60 |win_HUN=1|loss_HUN=2|nr_HUN=0|rs_HUN=409|or_HUN=60|rc_HUN=341|ob_HUN=46 |win_LUX=0|loss_LUX=3|nr_LUX=0|rs_LUX=390|or_LUX=60|rc_LUX=571|ob_LUX=60 |win_ROM=2|loss_ROM=1|nr_ROM=0|rs_ROM=400|or_ROM=48|rc_ROM=355|ob_ROM=53.5 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_HUN={{cr|HUN}} |name_LUX={{cr|LUX}} |name_ROM={{cr|ROM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495654.html टी२०आ ३३६२] || २५ जुलै || {{cr|AUT}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495655.html टी२०आ ३३६५] || २५ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|ROM}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495656.html टी२०आ ३३६८] || २५ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|LUX}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495657.html टी२०आ ३३७१] || २६ जुलै || {{cr|LUX}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|ROM}} ४५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495658.html टी२०आ ३३७३] || २६ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|AUT}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495659.html टी२०आ ३३७७] || २६ जुलै || {{cr|AUT}} || {{cr|LUX}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|AUT}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495660.html टी२०आ ३३७९] || २७ जुलै || {{cr|HUN}} || {{cr|LUX}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ३७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495661.html टी२०आ ३३८१] || २७ जुलै || {{cr|AUT}} || {{cr|ROM}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || निकाल नाही |} ===फिनलंडचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|फिनलंड क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494770.html टी२०आ ३३६७] || २५ जुलै || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} १६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494771.html टी२०आ ३३७६] || २६ जुलै || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494772.html टी२०आ ३३८४] || २७ जुलै || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ बाल्टिक चषक=== {{main|२०२५ बाल्टिक चषक}} <!-- एका सामन्याला टी२०आ दर्जा असल्यामुळे ही स्पर्धा येथे समाविष्ट केली आहे; तो सामना द्विपक्षीय मालिकेतही समाविष्ट असल्याने त्याची पुनरावृत्ती होते. -->{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकहीरोज<ref>{{cite web |url=https://cricheroes.com/tournament/1567872/baltic-cup-2025/point-table |title=Baltic Cup 2025 |work=Cricheroes |access-date=27 July 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=EST |team2=FIN |team3=LAT |team4=LTU |win_EST=3|loss_EST=0|nr_EST=0|rs_EST=480|or_EST=57|rc_EST=281|ob_EST=60 |win_FIN=2|loss_FIN=1|nr_FIN=0|rs_FIN=418|or_FIN=60|rc_FIN=299|ob_FIN=57 |win_LAT=1|loss_LAT=2|nr_LAT=0|rs_LAT=464|or_LAT=60|rc_LAT=422|ob_LAT=60 |win_LTU=0|loss_LTU=3|nr_LTU=0|rs_LTU=189|or_LTU=60|rc_LTU=549|ob_LTU=60 |name_EST={{cr|EST}} |name_FIN={{cr|FIN}} |name_LAT={{cr|LAT}} |name_LTU={{cr|LTU}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449564/baltic-cup-2025/lithuania-vs-estonia/summary पहिला सामना] || २६ जुलै || {{cr|EST}} || {{cr|LTU}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} १५४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449566/baltic-cup-2025/finland-vs-latvia/summary दुसरा सामना] || २६ जुलै || {{cr|FIN}} || {{cr|LAT}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494771.html टी२०आ ३३७६] || २६ जुलै || {{cr|EST}} || {{cr|FIN}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449570/baltic-cup-2025/lithuania-vs-latvia/summary चौथा सामना] || २६ जुलै || {{cr|LAT}} || {{cr|LTU}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{cr|LAT}} ९० धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449571/baltic-cup-2025/latvia-vs-estonia/summary पाचवा सामना] || २७ जुलै || {{cr|EST}} || {{cr|LAT}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|EST}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/18449575/baltic-cup-2025/lithuania-vs-finland/summary सहावा सामना] || २७ जुलै || {{cr|FIN}} || {{cr|LTU}} || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{cr|FIN}} ११६ धावांनी विजयी |} ==ऑगस्ट== ===जिब्राल्टर महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|जिब्राल्टर महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496809.html मटी२०आ २४३०] || २ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{crw|EST}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496810.html मटी२०आ २४३१] || २ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{crw|GIB}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496811.html मटी२०आ २४३२] || ३ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान २, [[तालिन]] || {{crw|GIB}} ३४ धावांनी विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494773.html टी२०आ ३३८७] || २ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|SUI}} ७२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494774.html टी२०आ ३३८९] || ३ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|SUI}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494775.html टी२०आ ३३९०] || ३ ऑगस्ट || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{cr|SUI}} ४१ धावांनी विजयी |} ===सायप्रसचा क्रोएशिया दौरा=== {{main|सायप्रस क्रिकेट संघाचा क्रोएशिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496828.html टी२०आ ३३९२] || ७ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496829.html टी२०आ ३३९४] || ७ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496830.html टी२०आ ३३९६] || ८ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496831.html टी२०आ ३३९८] || ८ ऑगस्ट || म्लादोस्त क्रिकेट मैदान, [[झाग्रेब]] || {{cr|CYP}} ५२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ व्हायकिंग चषक=== {{main|२०२५ व्हायकिंग चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/viking-cup-2025-1496812/points-table-standings |title=Viking Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=9 August 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=AUT |team2=NOR |team3=SWE |team4=FRA |win_AUT=3|loss_AUT=0|nr_AUT=0|rs_AUT=399|or_AUT=54.3|rc_AUT=385|ob_AUT=60 |win_FRA=0|loss_FRA=3|nr_FRA=0|rs_FRA=406|or_FRA=60|rc_FRA=468|ob_FRA=59.4 |win_NOR=2|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=404|or_NOR=60|rc_NOR=364|ob_NOR=56.4 |win_SWE=1|loss_SWE=2|nr_SWE=0|rs_SWE=454|or_SWE=60|rc_SWE=446|ob_SWE=58.1 |name_AUT={{cr|AUT}} |name_FRA={{cr|FRA}} |name_NOR={{cr|NOR}} |name_SWE={{cr|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496819.html टी२०आ ३३९३] || ७ ऑगस्ट || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496820.html टी२०आ ३३९५] || ७ ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|FRA}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|SWE}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496822.html टी२०आ ३३९७] || ८ ऑगस्ट || {{cr|FRA}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|NOR}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496821.html टी२०आ ३३९९] || ८ ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|AUT}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496823.html टी२०आ ३४००] || ९ ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|NOR}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496824.html टी२०आ ३४०१] || ९ ऑगस्ट || {{cr|AUT}} || {{cr|FRA}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496825.html टी२०आ ३४०२] || १० ऑगस्ट || {{cr|SWE}} || {{cr|FRA}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|FRA}} २ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496826.html टी२०आ ३४०४] || १० ऑगस्ट || {{cr|AUT}} || {{cr|NOR}} || बॉटशिर्का क्रिकेट सेंटर, [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} ८ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडिया महिला संघाचा सिंगापूर दौरा=== {{main|कंबोडिया महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका (महिला मैत्री चषक) |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498203.html मटी२०आ २४३६] || १३ ऑगस्ट || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} १२५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498204.html मटी२०आ २४३७] || १४ ऑगस्ट || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498205.html मटी२०आ २४३८] || १६ ऑगस्ट || सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} १०२ धावांनी विजयी |} ===पापुआ न्यू गिनीचा गर्न्सी दौरा=== {{main|२०२५ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग अ (जर्सी)#गर्न्सी विरुद्ध पापुआ न्यू गिनी मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ सामना |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498689.html टी२०आ ३४०६] || १४ ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || {{cr|PNG}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ नॉर्वे तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com.au/cricket/table/sort/against/series/24131/season/2025/norway-tri-nation-t20i-series |title=Norway Tri-Nation T20I Series Table - 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NOR |team2=SWE |team3=HUN |win_HUN=0|loss_HUN=2|nr_HUN=0|rs_HUN=265|or_HUN=40|rc_HUN=376|ob_HUN=40 |win_NOR=2|loss_NOR=0|nr_NOR=0|rs_NOR=309|or_NOR=38.3|rc_NOR=276|ob_NOR=40 |win_SWE=1|loss_SWE=1|nr_SWE=0|rs_SWE=340|or_SWE=40|rc_SWE=262|ob_SWE=38.3 |name_HUN={{cr|HUN}} |name_NOR={{cr|NOR}} |name_SWE={{cr|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496827.html टी२०आ ३४०८] || १७ ऑगस्ट || {{cr|NOR}} || {{cr|SWE}} || स्टुबेरुडमायरा क्रिकेट मैदान, [[ओस्लो]] || {{cr|NOR}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498191.html टी२०आ ३४०९] || १७ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SWE}} || स्टुबेरुडमायरा क्रिकेट मैदान, [[ओस्लो]] || {{cr|SWE}} ७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498192.html टी२०आ ३४१०] || १७ ऑगस्ट || {{cr|NOR}} || {{cr|HUN}} || स्टुबेरुडमायरा क्रिकेट मैदान, [[ओस्लो]] || {{cr|NOR}} ३२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा विभाग एक=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक युरोप पात्रता स्पर्धा#विभाग एक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espn.in/cricket/table/series/1498196/season/2025/icc-womens-t20-world-cup-europe-division-1-qualifier |title=ICC Women's T20 World Cup Europe Division 1 Qualifier Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IRE |team2=NED |team3=ITA |team4=GER |win_IRE=6|loss_IRE=0|nr_IRE=0|nrr_IRE=3.309 |win_NED=4|loss_NED=2|nr_NED=0|nrr_NED=2.833 |win_ITA=2|loss_ITA=4|nr_ITA=0|nrr_ITA=-0.906 |win_GER=0|loss_GER=6|nr_GER=0|nrr_GER=-5.611 |name_IRE={{crw|IRE}} |name_NED={{crw|NED}} |name_ITA={{crw|ITA}} |name_GER={{crw|GER}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=[[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक पात्रता|२०२६ महिला टी२० विश्वचषक जागतिक पात्रता स्पर्धेसाठी पात्र]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498206.html मटी२०आ २४३९] || २० ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498207.html मटी२०आ २४४०] || २० ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498208.html मटी२०आ २४४१] || २१ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498209.html मटी२०आ २४४२] || २१ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|ITA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498210.html मटी२०आ २४४३] || २३ ऑगस्ट || {{crw|IRE}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498211.html मटी२०आ २४४४] || २३ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|GER}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} २०२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498212.html मटी२०आ २४४५] || २४ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} १७९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498213.html मटी२०आ २४४६] || २४ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498214.html मटी२०आ २४४७] || २६ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|ITA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498215.html मटी२०आ २४४८] || २६ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|IRE}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498216.html मटी२०आ २४४९] || २७ ऑगस्ट || {{crw|NED}} || {{crw|GER}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|NED}} ६५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498217.html मटी२०आ २४५०] || २७ ऑगस्ट || {{crw|IRE}} || {{crw|ITA}} || हाझेलारवेग स्टेडियम, [[रॉटरडॅम]] || {{crw|IRE}} ३३ धावांनी विजयी |} ===चेक प्रजासत्ताकाचा रोमानिया दौरा=== {{main|चेक प्रजासत्ताक क्रिकेट संघाचा रोमेनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499011.html टी२०आ ३४११] || २१ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|CZE}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499012.html टी२०आ ३४१२] || २१ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499013.html टी२०आ ३४१३] || २२ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} २५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499014.html टी२०आ ३४१४] || २२ ऑगस्ट || मोआरा व्लासिएई क्रिकेट मैदान, [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|CZE}} ४ गडी राखून विजयी |} ===बेल्जियमचा ऑस्ट्रिया दौरा=== {{main|बेल्जियम क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498696.html टी२०आ ३४१५] || २३ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498697.html टी२०आ ३४१६] || २३ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ३८ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498698.html टी२०आ ३४१७] || २४ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498699.html टी२०आ ३४१८] || २४ ऑगस्ट || वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लात्शाख || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पूर्व युरोप चषक=== {{main|२०२५ पूर्व युरोप चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/eastern-europe-cup-2025-1499540/points-table-standings |title=Eastern Europe Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=31 August 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=SRB |team2=HUN |team3=CRO |win_CRO=0|loss_CRO=3|nr_CRO=1|rs_CRO=470|or_CRO=60|rc_CRO=559|ob_CRO=58.3 |win_HUN=1|loss_HUN=2|nr_HUN=1|rs_HUN=396|or_HUN=53.4|rc_HUN=401|ob_HUN=50.3 |win_SRB=4|loss_SRB=0|nr_SRB=0|rs_SRB=599|or_SRB=69|rc_SRB=505|ob_SRB=73.4 |name_CRO={{cr|CRO}} |name_HUN={{cr|HUN}} |name_SRB={{cr|SRB}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499544.html टी२०आ ३४१९] || २९ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499545.html टी२०आ ३४२०] || २९ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|CRO}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499546.html टी२०आ ३४२२] || ३० ऑगस्ट || {{cr|CRO}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ८४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499547.html टी२०आ ३४२३] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ५ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499548.html टी२०आ ३४२५अ] || ३० ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|CRO}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट|| सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499549.html टी२०आ ३४२८] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|CRO}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|SRB}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499550.html टी२०आ ३४३०] || ३१ ऑगस्ट || {{cr|HUN}} || {{cr|SRB}} || जीबी ओव्हल, सोडलिगेट || {{cr|HUN}} ३४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला नॉर्डिक चषक=== {{main|२०२५ महिला नॉर्डिक चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/nordic-women-t20-cup-2025-1499015/points-table-standings |title=Nordic Women T20 Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=31 August 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=GER |team2=SWE |team3=DEN |team4=NOR |team5=FIN |win_DEN=2|loss_DEN=2|nr_DEN=0|rs_DEN=335|or_DEN=69.3|rc_DEN=400|ob_DEN=80 |win_FIN=0|loss_FIN=4|nr_FIN=0|rs_FIN=351|or_FIN=80|rc_FIN=430|ob_FIN=65.4 |win_GER=4|loss_GER=0|nr_GER=0|rs_GER=559|or_GER=72.2|rc_GER=342|ob_GER=80 |win_NOR=1|loss_NOR=3|nr_NOR=0|rs_NOR=311|or_NOR=78.4|rc_NOR=484|ob_NOR=74.5 |win_SWE=3|loss_SWE=1|nr_SWE=0|rs_SWE=520|or_SWE=80|rc_SWE=420|ob_SWE=80 |name_DEN={{crw|DEN}} |name_FIN={{crw|FIN}} |name_GER={{crw|GER}} |name_NOR={{crw|NOR}} |name_SWE={{crw|SWE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499021.html मटी२०आ २४५१] || २९ ऑगस्ट || {{crw|FIN}} || {{crw|GER}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499022.html मटी२०आ २४५२] || २९ ऑगस्ट || {{crw|NOR}} || {{crw|SWE}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|SWE}} ९४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499023.html मटी२०आ २४५३] || ३० ऑगस्ट || {{crw|FIN}} || {{crw|NOR}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|NOR}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499024.html मटी२०आ २४५४] || ३० ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|SWE}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|SWE}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499025.html मटी२०आ २४५५] || ३० ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|FIN}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|DEN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499026.html मटी२०आ २४५६] || ३० ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|NOR}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ७८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499027.html मटी२०आ २४५९] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|NOR}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|DEN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499028.html मटी२०आ २४६०] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|GER}} || {{crw|SWE}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499030.html मटी२०आ २४६३] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|FIN}} || {{crw|SWE}} || अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, अल्बर्टस्लुंड || {{crw|SWE}} ७३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499029.html मटी२०आ २४६४] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|DEN}} || {{crw|GER}} || इशोय क्रिकेट क्लब, इशोय || {{crw|GER}} ६४ धावांनी विजयी |} ===स्वित्झर्लंडचा गर्न्सी दौरा=== {{main|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा गर्न्सी दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498690.html टी२०आ ३४२४] || ३० ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498691.html टी२०आ ३४२७] || ३० ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498692.html टी२०आ ३४२९] || ३१ ऑगस्ट || किंग जॉर्ज पाचवा क्रीडा मैदान, कॅस्टेल || {{cr|GUE}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा विभाग एक=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धा#विभाग एक}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} ====गट अ==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv1">{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/24133/season/2025/icc-womens-t20-world-cup-africa-region-division-one-qualifier |title=ICC Women's T20 World Cup Africa Region Division One Qualifier Table – 2025 |work=ESPNcricinfo |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=ZIM |team2=NAM |team3=NGA |team4=SLE |win_ZIM=3|loss_ZIM=0|nr_ZIM=0|nrr_ZIM=2.173 |win_NAM=2|loss_NAM=1|nr_NAM=0|nrr_NAM=3.377 |win_NGA=1|loss_NGA=2|nr_NGA=0|nrr_NGA=0.040 |win_SLE=0|loss_SLE=3|nr_SLE=0|nrr_SLE=-5.442 |name_ZIM={{crw|ZIM}} |name_NAM={{crw|NAM}} |name_NGA={{crw|NGA}} |name_SLE={{crw|SLE}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {{col-2}} ====गट ब==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="africadiv1" /> |show_tie=no |update=complete |team1=TAN |team2=UGA |team3=RWA |team4=KEN |win_TAN=3|loss_TAN=0|nr_TAN=0|nrr_TAN=0.817 |win_UGA=2|loss_UGA=1|nr_UGA=0|nrr_UGA=0.536 |win_RWA=1|loss_RWA=2|nr_RWA=0|nrr_RWA=-0.545 |win_KEN=0|loss_KEN=3|nr_KEN=0|nrr_KEN=-0.795 |name_TAN={{crw|TAN}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_RWA={{crw|RWA}} |name_KEN={{crw|KEN}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" | गट फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498707.html मटी२०आ २४५७] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|NGA}} || {{crw|SLE}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|NGA}} ९६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498708.html मटी२०आ २४५८] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|KEN}} || {{crw|RWA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498709.html मटी२०आ २४६१] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|NAM}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} ३२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498710.html मटी२०आ २४६२] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498711.html मटी२०आ २४६६] || १ सप्टेंबर || {{crw|SLE}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498712.html मटी२०आ २४६७] || १ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|TAN}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498713.html मटी२०आ २४६९] || १ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|NGA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498714.html मटी२०आ २४७०] || १ सप्टेंबर || {{crw|RWA}} || {{crw|UGA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498715.html मटी२०आ २४७२] || ३ सप्टेंबर || {{crw|RWA}} || {{crw|TAN}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498716.html मटी२०आ २४७३] || ३ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SLE}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} १५२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498717.html मटी२०आ २४७४] || ३ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|UGA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498718.html मटी२०आ २४७५] || ३ सप्टेंबर || {{crw|NGA}} || {{crw|ZIM}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} १० गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498719.html मटी२०आ २४७७] || ४ सप्टेंबर || {{crw|UGA}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498721.html मटी२०आ २४८०] || ४ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|TAN}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या ते आठव्या स्थानांसाठीचे उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498720.html मटी२०आ २४७८] || ४ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|NGA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|KEN}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498722.html मटी२०आ २४८१] || ४ सप्टेंबर || {{crw|RWA}} || {{crw|SLE}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|RWA}} ५० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | सातव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498724.html मटी२०आ २४८४] || ६ सप्टेंबर || {{crw|NGA}} || {{crw|SLE}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|NGA}} ८५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498725.html मटी२०आ २४८७] || ६ सप्टेंबर || {{crw|KEN}} || {{crw|RWA}} || हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] || {{crw|RWA}} ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498723.html मटी२०आ २४८५] || ६ सप्टेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|TAN}} ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498726.html मटी२०आ २४८८] || ६ सप्टेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|ZIM}} || [[नामिबिया क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]] || {{crw|ZIM}} ९ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-icc-t20-tri-series-2025-1500621/points-table-standings |title=Women's ICC T20 Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=4 September 2025}}</ref> |show_tie=no |show_nr=yes |update=complete |team1=BRA |team2=IOM |team3=JER |win_BRA=4|loss_BRA=0|nr_BRA=1|rs_BRA=393|or_BRA=46.1|rc_BRA=261|ob_BRA=67 |win_IOM=1|loss_IOM=2|nr_IOM=1|rs_IOM=193|or_IOM=54.1|rc_IOM=300|ob_IOM=43.4 |win_JER=0|loss_JER=3|nr_JER=2|rs_JER=289|or_JER=47|rc_JER=324|ob_JER=36.4 |name_BRA={{crw|BRA}} |name_IOM={{crw|IOM}} |name_JER={{crw|JER}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500635.html मटी२०आ २४६५] || ३१ ऑगस्ट || {{crw|BRA}} || {{crw|IOM}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500636.html मटी२०आ २४६८] || १ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|IOM}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} १०५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500637.html मटी२०आ २४७०अ] || १ सप्टेंबर || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500638.html मटी२०आ २४७१] || २ सप्टेंबर || {{crw|IOM}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|IOM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500639.html मटी२०आ २४७३अ] || ३ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500640.html मटी२०आ २४७६] || ३ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} २० धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500641.html मटी२०आ २४७९] || ४ सप्टेंबर || {{crw|BRA}} || {{crw|JER}} || न्यू फार्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |} ==सप्टेंबर== ===जपान महिला संघाचा फिजी दौरा=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा#फिजी विरुद्ध जपान मालिका}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499779.html मटी२०आ २४८२] || ५ सप्टेंबर || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499780.html मटी२०आ २४८३] || ६ सप्टेंबर || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} १०४ धावांनी विजयी |} ===चेक प्रजासत्ताक महिला संघाचा एस्टोनिया दौरा=== {{main|चेक प्रजासत्ताक महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499781.html मटी२०आ २४८६] || ६ सप्टेंबर || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499782.html मटी२०आ २४८९] || ६ सप्टेंबर || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ११५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499783.html मटी२०आ २४९०] || ७ सप्टेंबर || एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट आणि रग्बी मैदान, [[तालिन]] || {{crw|EST}} ७ गडी राखून विजयी |} ===स्वीडनचा आईल ऑफ मान दौरा=== {{main|स्वीडन क्रिकेट संघाचा आईल ऑफ मान दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498700.html टी२०आ ३४३८] || ६ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || {{cr|SWE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498701.html टी२०आ ३४४०] || ६ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || {{cr|SWE}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498702.html टी२०आ ३४४०अ] || ७ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498703.html टी२०आ ३४४१अ] || ७ सप्टेंबर || क्रॉन्कबर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड || सामना रद्द |} ===२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा=== {{main|२०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा}} ====गट अ==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकबझ<ref name="eapq">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10702/icc-womens-t20-world-cup-east-asia-pacific-qualifier-2025/points-table |title=ICC Women's T20 World Cup East Asia Pacific Qualifier 2025 - Points Table |work=Cricbuzz |access-date=1 August 2026 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=PNG |team2=JPN |team3=SAM |team4=PHI |win_PNG=2|loss_PNG=1|nr_PNG=0|nrr_PNG=3.333 |win_JPN=2|loss_JPN=1|nr_JPN=0|nrr_JPN=2.283 |win_SAM=2|loss_SAM=1|nr_SAM=0|nrr_SAM=0.156 |win_PHI=0|loss_PHI=3|nr_PHI=0|nrr_PHI=-6.756 |name_PNG={{crw|PNG}} |name_JPN={{crw|JPN}} |name_SAM={{crw|SAM}} |name_PHI={{crw|PHI}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} ====गट ब==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकबझ<ref name="eapq" /> |show_tie=no |update=complete |team1=VAN |team2=IDN |team3=FIJ |team4=COK |win_VAN=3|loss_VAN=0|nr_VAN=0|nrr_VAN=2.254 |win_IDN=2|loss_IDN=1|nr_IDN=0|nrr_IDN=2.583 |win_FIJ=1|loss_FIJ=2|nr_FIJ=0|nrr_FIJ=-1.953 |win_COK=0|loss_COK=3|nr_COK=0|nrr_COK=-3.052 |name_VAN={{crw|VAN}} |name_IDN={{crw|IDN}} |name_FIJ={{crw|FIJ}} |name_COK={{crw|COK}} |result1=Q |result2=Q |res_col_header=प्रगती |col_Q=green1 |text_Q=[[#उपांत्य सामने|उपांत्य फेरीत प्रवेश]] }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | गट फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499784.html मटी२०आ २४९१] || ९ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|COK}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|FIJ}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499785.html मटी२०आ २४९२] || ९ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|PNG}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} ४६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499786.html मटी२०आ २४९३] || ९ सप्टेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499787.html मटी२०आ २४९४] || ९ सप्टेंबर || {{crw|PHI}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|SAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499788.html मटी२०आ २४९५] || १० सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} ७१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499789.html मटी२०आ २४९६] || १० सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|IDN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|IDN}} ४२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499790.html मटी२०आ २४९७] || १० सप्टेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} १६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499791.html मटी२०आ २४९८] || १० सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499792.html मटी२०आ २४९९] || १२ सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|IDN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|IDN}} १२० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499793.html मटी२०आ २५००] || १२ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|JPN}} १११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499794.html मटी२०आ २५०१] || १२ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} ८९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499795.html मटी२०आ २५०२] || १२ सप्टेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|SAM}} १३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या ते आठव्या स्थानांसाठीचे उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499796.html मटी२०आ २५०४] || १३ सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|SAM}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499797.html मटी२०आ २५०५] || १३ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|FIJ}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | उपांत्य सामने |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499798.html मटी२०आ २५०६] || १३ सप्टेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|PNG}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499799.html मटी२०आ २५०७] || १३ सप्टेंबर || {{crw|JPN}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|VAN}} २२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" | सातव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499801.html मटी२०आ २५१२] || १५ सप्टेंबर || {{crw|COK}} || {{crw|PHI}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|PHI}} ४ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | पाचव्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499800.html मटी२०आ २५१३] || १५ सप्टेंबर || {{crw|FIJ}} || {{crw|SAM}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|FIJ}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499802.html मटी२०आ २५१४] || १५ सप्टेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|JPN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] || {{crw|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499803.html मटी२०आ २५१५] || १५ सप्टेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|VAN}} || अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] || {{crw|PNG}} ९ गडी राखून विजयी |} ===मोझांबिकचा इस्वातिनी दौरा=== {{मुख्य|मोझांबिक क्रिकेट संघाचा इस्वातिनी दौरा, २०२५}} {| class="wikitable" ! colspan="4" | टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! तारीख ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501502.html टी२०आ ३४४७] || १२ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || {{cr|ESW}} ३१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501503.html टी२०आ ३४४८] || १२ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || {{cr|ESW}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501504.html टी२०आ ३४५१] || १३ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || {{cr|ESW}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501505.html टी२०आ ३४५२] || १३ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || सामना बरोबरीत ({{cr|ESW}} [[सुपर ओव्हर|सुपर ओव्हरमध्ये]] विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1501506.html टी२०आ ३४५४] || १४ सप्टेंबर || माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स || निकाल नाही |} ===२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका=== {{main|२०२५ लक्झेंबर्ग महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/luxembourg-women-s-t20i-tri-series-2025-1500861/points-table-standings |title=Luxembourg Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 September 2025 }}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SUI |team2=AUT |team3=LUX |win_AUT=1|loss_AUT=1|nr_AUT=0|rs_AUT=285|or_AUT=38|rc_AUT=232|ob_AUT=37.5 |win_LUX=0|loss_LUX=2|nr_LUX=0|rs_LUX=169|or_LUX=38|rc_LUX=297|ob_LUX=38 |win_SUI=2|loss_SUI=0|nr_SUI=0|rs_SUI=303|or_SUI=39.5|rc_SUI=228|ob_SUI=40 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_LUX={{crw|LUX}} |name_SUI={{crw|SUI}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" | साखळी फेरी |- ! क्र. ! तारीख ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500864.html मटी२०आ २५०३] || १२ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|SUI}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|SUI}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500865.html मटी२०आ २५०८] || १३ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|AUT}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|AUT}} ५४ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500866.html मटी२०आ २५०९] || १३ सप्टेंबर || {{crw|AUT}} || {{crw|SUI}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|SUI}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" | तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500867.html मटी२०आ २५१०] || १४ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|AUT}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|LUX}} ८ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- ! colspan="6" | अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500868.html मटी२०आ २५११] || १४ सप्टेंबर || {{crw|LUX}} || {{crw|SUI}} || [[पियरे वर्नर क्रिकेट मैदान]], वालफरडांगे || {{crw|SUI}} ८ गडी राखून विजयी |} == हे सुद्धा पहा == * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४-२५]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] p3tznds94farremzwrb1pe2gvmp84d5 0 382244 2700127 2699376 2026-08-08T01:33:26Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700127 wikitext text/x-wiki {{About|कोकण प्रदेशातील देवराया|देवराईची सर्वसाधारण संकल्पना|देवराई}} {{Infobox | above = '''कोकणातील देवराया''' | abovestyle = background:#DDEECC; font-size:120%; font-weight:bold; | image = [[File:Temple in Sacred Grove in Machal, Sahyadris, Ratnagiri District, Maharashtra IMG20250322165427 03.jpg|thumb|300px|रत्नागिरी जिल्ह्यातील माचाळ गावातील देवराईतील ग्रामदेवतेचे मंदिर]] | header1 = सामान्य माहिती | label2 = प्रकार | data2 = [[पवित्र वन|पवित्र वनपरंपरा]] | label3 = प्रदेश | data3 = [[कोकण]] | label4 = देश | data4 = [[भारत]] | label5 = राज्ये | data5 = [[महाराष्ट्र]], [[गोवा]], [[कर्नाटक]] | label6 = भौगोलिक क्षेत्र | data6 = [[पश्चिम घाट|सह्याद्री पर्वतरांग]] व [[अरबी समुद्र]] किनारपट्टी | label7 = प्रमुख जिल्हे | data7 = [[पालघर जिल्हा|पालघर]], [[ठाणे जिल्हा|ठाणे]], [[रायगड जिल्हा|रायगड]], [[रत्नागिरी जिल्हा|रत्नागिरी]], [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग]] | header8 = धार्मिक व सांस्कृतिक वैशिष्ट्ये | label9 = संबंधित देवता | data9 = [[ग्रामदैवत]], [[कुलदैवत]], [[वनदेवता]] व स्थानिक देवता | label10 = प्रमुख वैशिष्ट्ये | data10 = नैसर्गिक [[वनसंरक्षण]], [[जैवविविधता]], [[जलस्रोत]] संरक्षण, लोकपरंपरा | header11 = पर्यावरण | label12 = प्रमुख परिसंस्था | data12 = [[सदाहरित वने|सदाहरित]] व अर्धसदाहरित वने | label13 = पर्यावरणीय महत्त्व | data13 = [[जैवविविधता]] संवर्धन, [[मृदासंवर्धन]], [[जलसंधारण]], [[परागीभवन]], [[कार्बन संचयन]] | header14 = संबंधित विषय | label15 = संबंधित संकल्पना | data15 = [[देवराई]], [[पवित्र वन]], [[पश्चिम घाट]], [[ग्रामदैवत]] }} '''कोकणातील देवराया''' या [[कोकण]] प्रदेशातील धार्मिक श्रद्धा, लोकपरंपरा आणि पर्यावरणीय जाणिवांमधून शतकानुशतके जतन झालेल्या [[पवित्र वन|पवित्र वनक्षेत्रांची]] पारंपरिक व्यवस्था आहे. स्थानिक ग्रामसमुदायांनी [[ग्रामदैवत]], [[वनदेवता]] किंवा [[कुलदैवत]] यांच्या श्रद्धेशी निगडित मानून या वनांचे संरक्षण केले असून, त्यामुळे अनेक देवराया आजही नैसर्गिक [[जैवविविधता|जैवविविधतेची]] समृद्ध केंद्रे म्हणून अस्तित्वात आहेत.<ref>जगदीश, अर्चना. ''देवराई आख्यान''. प्रफुल्लता प्रकाशन, प्रथम आवृत्ती, ISBN 9788194432470.</ref><ref>Vipat, Arpita; Bharucha, Erach. "Sacred Groves: The Consequence of Traditional Management." ''Journal of Anthropology'', 2014.</ref> देवराया या केवळ धार्मिक श्रद्धेची प्रतीके नसून त्या स्थानिक समाजाच्या [[पर्यावरण|पर्यावरणविषयक]] पारंपरिक ज्ञान, नैसर्गिक संसाधनांचे शाश्वत व्यवस्थापन आणि सामाजिक नियमांचे जिवंत उदाहरण मानल्या जातात. कोकणातील अनेक गावांमध्ये देवराई ही ग्रामजीवनाचा अविभाज्य घटक असून, तेथील वृक्षतोड, शिकार, अतिक्रमण किंवा नैसर्गिक साधनसंपत्तीचा अविवेकी वापर पारंपरिक सामाजिक नियमांद्वारे नियंत्रित केला जात असे.<ref>Blicharska, Malgorzata; et al. "Safeguarding biodiversity and ecosystem services of sacred groves – experiences from northern Western Ghats." ''International Journal of Biodiversity Science, Ecosystem Services & Management'', 2013.</ref><ref>Waghchaure, Chandrakant K.; et al. "Sacred Groves of Parinche Valley of Pune District of Maharashtra, India and their Importance." ''Anthropology & Medicine'', 2006.</ref> कोकणातील देवराया जैवविविधतेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाच्या मानल्या जातात. या वनांमध्ये स्थानिक व दुर्मिळ वृक्षप्रजाती, [[औषधी वनस्पती]], पक्षी, [[सस्तन प्राणी]], [[सरपटणारे प्राणी]], कीटक तसेच विविध [[सूक्ष्मजीव|सूक्ष्मजीवांचे]] अधिवास टिकून राहिले आहेत. अनेक देवराया नैसर्गिक जलस्रोतांचे उगमस्थान, [[भूजल]] पुनर्भरणाची केंद्रे आणि स्थानिक हवामान संतुलित ठेवणाऱ्या [[परिसंस्था|परिसंस्थांचा]] भाग म्हणूनही ओळखल्या जातात.<ref>Pai, Omkar; et al. "Giant trees enhance zoochorous plant dispersal in sacred groves and human settlements of the Western Ghats, India." ''PLoS ONE'', 2026.</ref><ref>Gunaga, Sunil V.; et al. "Assessment of orchid diversity in the sacred groves of Kodagu..." ''Plant and Soil'', 2025.</ref> गेल्या काही दशकांत [[नागरीकरण]], रस्ते व पायाभूत सुविधा, मंदिरांचे आधुनिकीकरण, अतिक्रमण, [[हवामान बदल]] आणि बदलती सामाजिक जीवनशैली यांमुळे अनेक देवरायांवर पर्यावरणीय व सांस्कृतिक दबाव निर्माण झाला आहे. त्यामुळे या पवित्र वनांचे संवर्धन, जैवविविधतेचे संरक्षण आणि स्थानिक लोकपरंपरांचे दस्तऐवजीकरण यांना आधुनिक पर्यावरणीय अभ्यासात विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>Watve, Aparna; Chavan, Vishwas. "Conceptualising Framework for Local Biodiversity Heritage Sites..." ''Asian Biotechnology & Development Review'', 2020.</ref><ref>Jagtap, Tanaji G.; Nagle, Vinod L. "Response and adaptability of mangrove habitats from the Indian subcontinent to changing climate." ''Ambio'', 2007.</ref> == व्युत्पत्ती == === देवराई या संज्ञेचा उगम === '''देवराई''' हा शब्द [[मराठी भाषा|मराठीतील]] '''देव''' आणि '''राई''' (वन, अरण्य किंवा वृक्षसमूह) या शब्दांपासून तयार झाल्याचे मानले जाते. या संज्ञेचा शब्दशः अर्थ "देवाला अर्पण केलेले वन" किंवा "देवाचे वन" असा होतो. [[महाराष्ट्र]]ात विशेषतः [[कोकण]] व [[पश्चिम घाट|सह्याद्री]] परिसरात धार्मिक श्रद्धेमुळे संरक्षित ठेवलेल्या नैसर्गिक वनक्षेत्रांसाठी '''देवराई''' ही संज्ञा प्रचलित आहे.<ref>[[मराठी विश्वकोश]], "देवराई".</ref><ref>जगदीश, अर्चना. ''देवराई आख्यान''. प्रफुल्लता प्रकाशन.</ref> [[भारतीय उपखंड]]ात अशा पवित्र वनांची परंपरा अत्यंत प्राचीन मानली जाते. विविध प्रदेशांतील भाषा, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांनुसार या वनांना वेगवेगळी स्थानिक नावे प्रचलित झाली आहेत. तथापि, त्यामागील मूलभूत संकल्पना समान असून, विशिष्ट देवता, ग्रामदैवत, कुलदैवत किंवा [[निसर्गपूजा|निसर्गशक्तीशी]] संबंधित वनक्षेत्राचे संरक्षण करणे हा त्यांचा मुख्य उद्देश मानला जातो.<ref>Nadkarni, Amrita. "Reigning Deities of Sacred Groves." ''IASSI Quarterly'', 2019.</ref><ref>Vipat, Arpita; Bharucha, Erach. "Sacred Groves: The Consequence of Traditional Management." ''Journal of Anthropology'', 2014.</ref> === भारतातील विविध संज्ञा === भारतातील विविध राज्यांमध्ये पवित्र वनपरंपरा वेगवेगळ्या नावांनी ओळखली जाते. [[महाराष्ट्र]]ात '''देवराई''', '''राय''' किंवा '''देवरान''' या संज्ञा प्रचलित आहेत; [[कर्नाटक]]मध्ये '''देवरकाडू''' (Devarakadu), [[केरळ]]मध्ये '''कावू''' (Kavu), [[राजस्थान]]मध्ये '''ओरण''' (Oran), [[बिहार]]मध्ये '''सरणा''' (Sarna) तर [[छत्तीसगढ|छत्तीसगड]]मध्ये '''सरना''' किंवा '''जाहेर''' अशा संज्ञांचा वापर केला जातो. प्रादेशिक नावांमध्ये भिन्नता असली तरी श्रद्धेच्या आधारे नैसर्गिक वनक्षेत्रांचे संरक्षण हा समान सांस्कृतिक धागा सर्वत्र आढळतो.<ref>मराठी विश्वकोश, "देवराई".</ref><ref>Blicharska, Malgorzata; et al. "Safeguarding biodiversity and ecosystem services of sacred groves – experiences from northern Western Ghats." ''International Journal of Biodiversity Science, Ecosystem Services & Management'', 2013.</ref> कोकणातील देवरायांचा अभ्यास इतिहास, [[लोकसंस्कृती]], धर्म, [[पर्यावरणशास्त्र]], [[वनस्पतिशास्त्र]], [[मानववंशशास्त्र]] आणि जैवविविधता संवर्धन या विविध शास्त्रीय शाखांशी संबंधित असून, या परंपरेचा अभ्यास कोकणच्या सांस्कृतिक व नैसर्गिक वारशाचे स्वरूप समजून घेण्यासाठी महत्त्वाचा मानला जातो.<ref>मराठी विश्वकोश, "देवराई".</ref><ref>जगदीश, अर्चना. ''देवराई आख्यान''.</ref> === कोकणातील देवरायांची संकल्पना === कोकणातील देवराया या केवळ धार्मिक स्थळे नसून त्या स्थानिक समाजाच्या सांस्कृतिक स्मृती, पर्यावरणीय जाण आणि ग्रामव्यवस्थेचा अविभाज्य भाग मानल्या जातात. अनेक गावांमध्ये देवराई ही ग्रामदैवताच्या परिसराशी निगडित असून, तेथील वृक्षतोड, शिकार, गुरे चारणे किंवा इतर संसाधनांचा अविवेकी वापर पारंपरिक नियमांद्वारे प्रतिबंधित केला जात असे. परिणामी, अनेक देवरायांमध्ये शतकानुशतके नैसर्गिक वनस्पती, [[वन्यजीव]] आणि जलस्रोतांचे संरक्षण होऊन त्या स्थानिक जैवविविधतेच्या महत्त्वपूर्ण आश्रयस्थानांमध्ये रूपांतरित झाल्या.<ref>जगदीश, अर्चना. ''देवराई आख्यान''.</ref><ref>Waghchaure, Chandrakant K.; et al. "Sacred Groves of Parinche Valley of Pune District of Maharashtra, India and their Importance." ''Anthropology & Medicine'', 2006.</ref><ref>Blicharska, Malgorzata; et al. "Safeguarding biodiversity and ecosystem services of sacred groves – experiences from northern Western Ghats." ''International Journal of Biodiversity Science, Ecosystem Services & Management'', 2013.</ref> == इतिहास == कोकणातील देवरायांची परंपरा ही भारतीय उपखंडातील प्राचीन [[निसर्गपूजा]], ग्रामसंस्कृती आणि धार्मिक श्रद्धा यांच्या परस्परसंबंधातून विकसित झालेली मानली जाते. विशिष्ट देवता, ग्रामदैवत, कुलदैवत किंवा निसर्गशक्ती यांना अर्पण केलेली वनक्षेत्रे म्हणून देवरायांचा विकास झाला. या वनांचे संरक्षण हे केवळ धार्मिक श्रद्धेपुरते मर्यादित नसून, स्थानिक समाजाने नैसर्गिक संसाधनांचे शाश्वत व्यवस्थापन करण्यासाठी स्वीकारलेल्या सामाजिक व्यवस्थेचाही तो एक भाग होता.<ref>जगदीश, अर्चना. ''देवराई आख्यान''. प्रफुल्लता प्रकाशन.</ref><ref>Vipat, Arpita; Bharucha, Erach. "Sacred Groves: The Consequence of Traditional Management." ''Journal of Anthropology'', 2014.</ref> === प्राचीन परंपरा === भारतातील पवित्र वनपरंपरेचा उल्लेख वैदिकोत्तर साहित्य, [[पुराण]], [[बौद्ध धर्म|बौद्ध वाङ्मय]] तसेच विविध ऐतिहासिक नोंदींमध्ये विखुरलेल्या स्वरूपात आढळतो. तथापि, कोकणातील देवरायांचा सलग इतिहास मांडणारे स्वतंत्र प्राचीन लिखित स्रोत अत्यल्प आहेत. त्यामुळे त्यांच्या इतिहासाचा अभ्यास लोकपरंपरा, स्थानिक धार्मिक प्रथा, गॅझेटिअर्स, [[शिलालेख]], [[ताम्रपट]] आणि आधुनिक संशोधन यांच्या तुलनात्मक अभ्यासावर आधारित केला जातो.<ref>महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स.</ref><ref>''महाराष्ट्रातील काही ताम्रपट व शिलालेख'', महाराष्ट्र शासन.</ref><ref>मराठी विश्वकोश, "देवराई".</ref> [[पश्चिम घाट|सह्याद्री पर्वतरांग]] आणि कोकण किनारपट्टीतील अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवतांच्या परिसरातील वनक्षेत्रांना धार्मिक संरक्षण देण्याची परंपरा दीर्घकाळ अस्तित्वात राहिली. या परंपरेमुळे अनेक ठिकाणी मूळ वनस्पती, प्राचीन वृक्ष आणि नैसर्गिक जलस्रोत अबाधित राहिले. संशोधकांच्या मते, या वनांचे संरक्षण हे नियोजित वनव्यवस्थापनापेक्षा धार्मिक-सामाजिक संकेत आणि लोकमान्यतेवर अधिक आधारित होते.<ref>Waghchaure, Chandrakant K.; et al. "Sacred Groves of Parinche Valley of Pune District of Maharashtra, India and their Importance." ''Anthropology & Medicine'', 2006.</ref><ref>Blicharska, Malgorzata; et al. "Safeguarding biodiversity and ecosystem services of sacred groves – experiences from northern Western Ghats." ''International Journal of Biodiversity Science, Ecosystem Services & Management'', 2013.</ref> === मध्ययुगीन काळ === मध्ययुगीन काळात कोकणातील ग्रामव्यवस्था, देवस्थाने आणि स्थानिक समाजजीवन यांच्याशी देवरायांचे संबंध अधिक दृढ झाले. अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवतांच्या उपासनेसाठी राखीव ठेवलेल्या वनक्षेत्रांमध्ये वृक्षतोड, शिकार किंवा इतर संसाधनांचा अविवेकी वापर निषिद्ध मानला जाई. या नियमांचे पालन सामाजिक परंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि ग्रामसभेच्या नियंत्रणातून केले जात असे.<ref>जगदीश, अर्चना. ''देवराई आख्यान''.</ref><ref>Nadkarni, Amrita. "Reigning Deities of Sacred Groves." ''IASSI Quarterly'', 2019.</ref> === आधुनिक संशोधन === विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात देवरायांचा पर्यावरणीय, सामाजिक आणि जैवविविधतेच्या दृष्टीने व्यापक अभ्यास सुरू झाला. महाराष्ट्रातील तसेच पश्चिम घाटातील संशोधनातून देवराया या जैवविविधतेची महत्त्वपूर्ण आश्रयस्थाने असून त्या जलस्रोत संरक्षण, परागीभवन, औषधी वनस्पतींचे संवर्धन आणि स्थानिक परिसंस्थेचे संतुलन राखण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात, असे अधोरेखित करण्यात आले आहे.<ref>Blicharska, Malgorzata; et al., 2013.</ref><ref>Watve, Aparna; Chavan, Vishwas. "Conceptualising Framework for Local Biodiversity Heritage Sites", 2020.</ref><ref>Pai, Omkar; et al. "Giant trees enhance zoochorous plant dispersal in sacred groves and human settlements of the Western Ghats, India." ''PLoS ONE'', 2026.</ref> आज देवरायांचा अभ्यास इतिहास, पर्यावरणशास्त्र, मानववंशशास्त्र, [[समाजशास्त्र]], वनस्पतिशास्त्र आणि जैवविविधता संवर्धन या विविध शास्त्रीय शाखांच्या संगमातून केला जात आहे. त्यामुळे कोकणातील देवराया या केवळ धार्मिक वारसा नसून सांस्कृतिक आणि पर्यावरणीय वारशाचा अविभाज्य घटक मानल्या जातात.<ref>Watve, Aparna; Chavan, Vishwas. 2020.</ref><ref>जगदीश, अर्चना. ''देवराई आख्यान''.</ref> == भौगोलिक वितरण == कोकणातील देवराया प्रामुख्याने [[पश्चिम घाट|सह्याद्री पर्वतरांग]] आणि [[अरबी समुद्र]] यांच्या दरम्यान पसरलेल्या कोकण किनारपट्टीवर आढळतात. महाराष्ट्रातील [[पालघर जिल्हा|पालघर]], [[ठाणे जिल्हा|ठाणे]], [[मुंबई उपनगर जिल्हा|मुंबई उपनगर]]च्या काही भागांत, [[रायगड जिल्हा|रायगड]], [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] आणि [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग]] या जिल्ह्यांमध्ये विविध आकारांच्या आणि जैवविविधतेने समृद्ध अशा देवराया आढळून येतात. काही देवराया लहान क्षेत्रफळाच्या असल्या तरी अनेक ठिकाणी त्या नैसर्गिक सदाहरित वनांचे अवशेष म्हणून टिकून आहेत.<ref>महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स.</ref><ref>मराठी विश्वकोश, "देवराई".</ref> देवरायांचे वितरण प्रामुख्याने अधिक पर्जन्यमान असलेल्या डोंगरउतारांवर, दऱ्यांमध्ये, झऱ्यांच्या उगमस्थानी, नदीकाठांवर तसेच ग्रामदैवतांच्या परिसरात आढळते. सह्याद्रीच्या पश्चिम उतारावरील दमट हवामान, लाल [[जांभा दगड|जांभ्या मातीचे]] क्षेत्र, [[बेसाल्ट|बेसॉल्ट खडकांची]] भौगोलिक रचना आणि विपुल पर्जन्यमान यांमुळे या भागात सदाहरित व अर्धसदाहरित वनस्पतींचे संवर्धन झाले असून, अनेक देवरायांनी आजही ही नैसर्गिक वैशिष्ट्ये जतन करून ठेवली आहेत.<ref>महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर्स – Konkan Region.</ref><ref>Blicharska, Malgorzata; et al. "Safeguarding biodiversity and ecosystem services of sacred groves – experiences from northern Western Ghats." ''International Journal of Biodiversity Science, Ecosystem Services & Management'', 2013.</ref> === उत्तर कोकण === उत्तर कोकणातील [[पालघर जिल्हा|पालघर]] आणि [[ठाणे जिल्हा|ठाणे]] जिल्ह्यांमध्ये आदिवासी समाज, ग्रामदैवत परंपरा आणि स्थानिक श्रद्धांशी निगडित अनेक देवराया आढळतात. या देवरायांमध्ये स्थानिक वनस्पती, औषधी प्रजाती आणि जलस्रोतांचे संरक्षण झालेले असून, सामाजिक व धार्मिक जीवनात त्यांना विशेष स्थान आहे.<ref>Nadkarni, Amrita. "Reigning Deities of Sacred Groves." ''IASSI Quarterly'', 2019.</ref> === मध्य कोकण === [[रायगड जिल्हा|रायगड]] आणि [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यांतील देवराया सह्याद्रीच्या पायथ्याशी, डोंगरउतारांवर तसेच नदीखोऱ्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर आढळतात. या परिसरातील अनेक देवराया नैसर्गिक जलप्रवाहांचे उगमस्थान, स्थानिक जैवविविधतेची आश्रयस्थाने आणि पारंपरिक ग्रामसंस्कृतीचे केंद्र म्हणून ओळखल्या जातात.<ref>जगदीश, अर्चना. ''देवराई आख्यान''.</ref><ref>Blicharska, Malgorzata; et al., 2013.</ref> === दक्षिण कोकण === [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग]] जिल्ह्यातील देवराया पश्चिम घाटातील सदाहरित वनपरिसंस्थेशी घनिष्ठपणे जोडलेल्या आहेत. येथील अनेक देवरायांमध्ये प्राचीन वृक्ष, स्थानिक वनस्पती, औषधी प्रजाती आणि विविध प्रकारचे वन्यजीव आढळतात. अलीकडील संशोधनातून पश्चिम घाटातील अशा पवित्र वनांमध्ये विशाल वृक्षांचे संवर्धन, नैसर्गिक पुनरुत्पादन आणि बीजप्रसार प्रक्रियेस महत्त्वपूर्ण आधार मिळत असल्याचे निदर्शनास आले आहे.<ref>Pai, Omkar; et al. "Giant trees enhance zoochorous plant dispersal in sacred groves and human settlements of the Western Ghats, India." ''PLoS ONE'', 2026.</ref> === भौगोलिक वैशिष्ट्ये === बहुतेक देवराया लहान-लहान स्वतंत्र वनक्षेत्रांच्या स्वरूपात अस्तित्वात असून त्या स्थानिक परिसंस्थेतील महत्त्वाच्या जैविक केंद्रांपैकी एक मानल्या जातात. या वनांमध्ये उंच वृक्षांचे आच्छादन, बहुपदरी वनरचना, नैसर्गिक जलस्रोत, दाट पानगळीचा थर आणि मानवी हस्तक्षेपाचे तुलनेने कमी प्रमाण ही वैशिष्ट्ये आढळतात. परिणामी, अनेक देवराया आजूबाजूच्या बदललेल्या भूभागाच्या तुलनेत अधिक नैसर्गिक स्थिती टिकवून ठेवण्यात यशस्वी ठरल्या आहेत.<ref>Vipat, Arpita; Bharucha, Erach. "Sacred Groves: The Consequence of Traditional Management." ''Journal of Anthropology'', 2014.</ref><ref>Watve, Aparna; Chavan, Vishwas. "Conceptualising Framework for Local Biodiversity Heritage Sites (LBHS)." ''Asian Biotechnology & Development Review'', 2020.</ref> == धार्मिक व सांस्कृतिक महत्त्व == कोकणातील देवराया या स्थानिक समाजाच्या धार्मिक श्रद्धा, सांस्कृतिक परंपरा आणि पर्यावरणीय जाणिवांचा अविभाज्य भाग आहेत. अनेक गावांमध्ये देवराई ही [[ग्रामदैवत]], [[कुलदैवत]], [[वनदेवता]] किंवा इतर स्थानिक देवतांचे पवित्र स्थान मानली जाते. त्यामुळे या वनांबद्दल स्थानिक समाजात विशेष आदराची भावना असून, त्यांचे संरक्षण हे धार्मिक कर्तव्य मानले जाते.<ref>जगदीश, अर्चना. ''देवराई आख्यान''.</ref><ref>मराठी विश्वकोश, "देवराई".</ref> देवरायांभोवती विकसित झालेल्या श्रद्धा, लोकपरंपरा आणि सामाजिक संकेत यांमुळे अनेक ठिकाणी नैसर्गिक वनांचे संरक्षण शतकानुशतके शक्य झाले. वृक्षतोड, शिकार, वनस्पतींचे संकलन किंवा इतर नैसर्गिक संसाधनांचा अविवेकी वापर अनेक गावांमध्ये निषिद्ध मानला जात असे. या परंपरांचा उद्देश धार्मिक असला तरी त्यातून स्थानिक जैवविविधतेचे संवर्धन घडून आले.<ref>Vipat, Arpita; Bharucha, Erach. "Sacred Groves: The Consequence of Traditional Management." ''Journal of Anthropology'', 2014.</ref><ref>Blicharska, Malgorzata; et al. "Safeguarding biodiversity and ecosystem services of sacred groves – experiences from northern Western Ghats." ''International Journal of Biodiversity Science, Ecosystem Services & Management'', 2013.</ref> === ग्रामदैवत आणि देवराया === कोकणातील अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवताचे मंदिर किंवा देवस्थान देवराईच्या परिसरात अथवा तिच्या सान्निध्यात आढळते. काही ठिकाणी देवराई हीच देवतेची पवित्र भूमी मानली जाते. ग्रामदैवताच्या वार्षिक [[जत्रा]], [[पालखी]] सोहळे, नवसपूर्ती, पूजा आणि इतर धार्मिक विधी या परिसरात पार पडतात. त्यामुळे देवराया या केवळ नैसर्गिक वनक्षेत्रे नसून स्थानिक धार्मिक आणि सामाजिक जीवनाचे केंद्र म्हणूनही कार्य करतात.<ref>जगदीश, अर्चना. ''देवराई आख्यान''.</ref><ref>Nadkarni, Amrita. "Reigning Deities of Sacred Groves." ''IASSI Quarterly'', 2019.</ref> === लोकविश्वास आणि पारंपरिक संकेत === देवरायांशी संबंधित विविध लोकविश्वास कोकणातील ग्रामजीवनात आजही आढळतात. अनेक गावांमध्ये देवराईतील वृक्ष तोडणे, शिकार करणे, नैसर्गिक जलस्रोत दूषित करणे किंवा वनक्षेत्राचे नुकसान करणे अशुभ मानले जाते. अशा श्रद्धा आणि सामाजिक संकेतांमुळे देवरायांतील नैसर्गिक परिसंस्थेचे दीर्घकाळ संरक्षण झाले. संशोधकांच्या मते, या पारंपरिक नियमांमुळे निर्माण झालेली सामाजिक जबाबदारी ही देवरायांच्या संवर्धनातील महत्त्वाची बाब आहे.<ref>Vipat, Arpita; Bharucha, Erach. "Sacred Groves: The Consequence of Traditional Management." ''Journal of Anthropology'', 2014.</ref><ref>Blicharska, Malgorzata; et al., 2013.</ref> === उत्सव, जत्रा आणि धार्मिक विधी === कोकणातील अनेक देवरायांमध्ये ग्रामदैवतांच्या वार्षिक जत्रा, पालखी मिरवणुका, नवसपूर्ती, सामूहिक पूजा तसेच इतर धार्मिक विधी आयोजित केले जातात. या प्रसंगी गावातील विविध घटक एकत्र येऊन धार्मिक कार्यक्रम, पारंपरिक कला आणि सामुदायिक उपक्रमांमध्ये सहभागी होतात. त्यामुळे देवराया या स्थानिक सांस्कृतिक एकात्मतेचे आणि सामुदायिक सहभागाचे महत्त्वपूर्ण केंद्र मानल्या जातात.<ref>Nadkarni, Amrita. "Reigning Deities of Sacred Groves." ''IASSI Quarterly'', 2019.</ref><ref>Blicharska, Malgorzata; et al., 2013.</ref> === सांस्कृतिक वारसा === देवराया या कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारसा (Intangible Cultural Heritage) आणि नैसर्गिक वारसा (Natural Heritage) यांचा संगम मानल्या जातात. धार्मिक श्रद्धा, लोकपरंपरा, ग्रामव्यवस्था आणि पर्यावरणीय संवर्धन या सर्व घटकांचा परस्परसंबंध या परंपरेत स्पष्टपणे दिसून येतो. आधुनिक संशोधनात देवरायांचा अभ्यास सामाजिक-पर्यावरणीय व्यवस्था (Social-Ecological System) आणि जैव-सांस्कृतिक वारसा (Bio-cultural Heritage) या संकल्पनांच्या संदर्भात केला जात असून, त्यांना स्थानिक समाजाच्या सांस्कृतिक ओळखीचा महत्त्वपूर्ण भाग मानले जाते.<ref>Watve, Aparna; Chavan, Vishwas. "Conceptualising Framework for Local Biodiversity Heritage Sites (LBHS)." ''Asian Biotechnology & Development Review'', 2020.</ref><ref>Blicharska, Malgorzata; et al., 2013.</ref> == पारंपरिक व्यवस्थापन == कोकणातील देवरायांचे संरक्षण हे प्रामुख्याने स्थानिक ग्रामसमुदाय, धार्मिक श्रद्धा आणि पिढ्यान्पिढ्या चालत आलेल्या सामाजिक संकेतांवर आधारित होते. या व्यवस्थेमध्ये कोणताही औपचारिक शासकीय हस्तक्षेप नसतानाही स्थानिक समाजाने सामूहिक जबाबदारी स्वीकारून देवरायांचे नैसर्गिक स्वरूप दीर्घकाळ टिकवून ठेवले. संशोधकांच्या मते, देवरायांचे संरक्षण ही केवळ धार्मिक प्रथा नसून स्थानिक समाजाने विकसित केलेली प्रभावी नैसर्गिक संसाधन व्यवस्थापनाची पारंपरिक पद्धत होती.<ref>Vipat, Arpita; Bharucha, Erach. "Sacred Groves: The Consequence of Traditional Management." ''Journal of Anthropology'', 2014.</ref><ref>Blicharska, Malgorzata; et al. "Safeguarding biodiversity and ecosystem services of sacred groves – experiences from northern Western Ghats." ''International Journal of Biodiversity Science, Ecosystem Services & Management'', 2013.</ref> === ग्रामसमुदायाची भूमिका === देवरायांच्या संरक्षणात स्थानिक ग्रामसमुदायाची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची होती. अनेक गावांमध्ये देवराई ही संपूर्ण गावाची सामूहिक संपत्ती मानली जाई. तिच्या संरक्षणाची जबाबदारी गावातील ज्येष्ठ मंडळी, देवस्थान समिती किंवा पारंपरिक ग्रामव्यवस्थेकडे असे. देवराईशी संबंधित नियमांचे पालन हे सामाजिक जबाबदारीचे लक्षण मानले जाई आणि त्याचे उल्लंघन समाजमान्य नव्हते.<ref>जगदीश, अर्चना. ''देवराई आख्यान''.</ref><ref>Nadkarni, Amrita. "Reigning Deities of Sacred Groves." ''IASSI Quarterly'', 2019.</ref> === संरक्षणाचे पारंपरिक नियम === देवरायांमध्ये वृक्षतोड, शिकार, जळाऊ लाकूड गोळा करणे, नैसर्गिक जलस्रोत दूषित करणे किंवा वनक्षेत्राचे नुकसान करणे अनेक ठिकाणी निषिद्ध मानले जाई. काही ठिकाणी विशिष्ट धार्मिक विधींसाठी आवश्यक तेवढ्याच नैसर्गिक साधनसंपत्तीचा वापर करण्याची परंपरा होती. अशा सामाजिक संकेतांमुळे देवरायांतील वनस्पती, प्राणी आणि जलस्रोतांचे संरक्षण दीर्घकाळ टिकून राहिले.<ref>Vipat, Arpita; Bharucha, Erach. "Sacred Groves: The Consequence of Traditional Management." ''Journal of Anthropology'', 2014.</ref><ref>Waghchaure, Chandrakant K.; et al. "Sacred Groves of Parinche Valley of Pune District of Maharashtra, India and their Importance." ''Anthropology & Medicine'', 2006.</ref> === शाश्वत नैसर्गिक संसाधन व्यवस्थापन === आधुनिक पर्यावरणशास्त्रीय अभ्यासानुसार देवराया या स्थानिक समाजाने विकसित केलेल्या शाश्वत नैसर्गिक संसाधन व्यवस्थापनाच्या प्रभावी उदाहरणांपैकी एक मानल्या जातात. धार्मिक श्रद्धेमुळे निर्माण झालेल्या संरक्षणाच्या नियमांमुळे अनेक ठिकाणी नैसर्गिक वनरचना, जलप्रवाह, मृदासंरचना आणि जैवविविधता अबाधित राहिली. त्यामुळे देवराया या परिसंस्थेच्या दीर्घकालीन संवर्धनासाठी उपयुक्त सामाजिक व्यवस्थेचे उदाहरण म्हणून अभ्यासल्या जातात.<ref>Blicharska, Malgorzata; et al., 2013.</ref><ref>Watve, Aparna; Chavan, Vishwas. "Conceptualising Framework for Local Biodiversity Heritage Sites (LBHS)." ''Asian Biotechnology & Development Review'', 2020.</ref> === सामाजिक-पर्यावरणीय व्यवस्था === आधुनिक संशोधनात देवरायांना '''सामाजिक-पर्यावरणीय व्यवस्था''' (Social-Ecological System) म्हणून पाहिले जाते. या व्यवस्थेत स्थानिक समाज, धार्मिक परंपरा, जैवविविधता आणि परिसंस्थेतील नैसर्गिक प्रक्रिया यांचा परस्परसंबंध महत्त्वाचा मानला जातो. देवरायांचे दीर्घकालीन अस्तित्व हे स्थानिक समुदायाचा सहभाग, पारंपरिक ज्ञान, सांस्कृतिक मूल्ये आणि नैसर्गिक संसाधनांचा संयमी वापर यांवर अवलंबून असल्याचे संशोधनातून स्पष्ट झाले आहे.<ref>Blicharska, Malgorzata; et al., 2013.</ref><ref>Watve, Aparna; Chavan, Vishwas. 2020.</ref> === बदलती परिस्थिती === गेल्या काही दशकांत ग्रामीण सामाजिक रचनेतील बदल, लोकसंख्येची वाढ, भूमीवापरातील परिवर्तन, धार्मिक स्थळांचे आधुनिकीकरण आणि विकासकामे यांमुळे पारंपरिक व्यवस्थापन पद्धतींवर परिणाम झाला आहे. त्यामुळे अनेक देवरायांमध्ये पूर्वीची सामाजिक नियंत्रण व्यवस्था कमकुवत होत असल्याचे संशोधकांनी नमूद केले आहे. या पार्श्वभूमीवर स्थानिक समाजाचा सक्रिय सहभाग, जनजागृती आणि पारंपरिक ज्ञानाचे दस्तऐवजीकरण यांना आधुनिक संवर्धन उपक्रमांमध्ये महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>Blicharska, Malgorzata; et al., 2013.</ref><ref>Watve, Aparna; Chavan, Vishwas. 2020.</ref> == जैवविविधता == कोकणातील देवराया या [[पश्चिम घाट]]ातील जैवविविधतेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाच्या नैसर्गिक आश्रयस्थानांपैकी एक मानल्या जातात. दीर्घकाळ मानवी हस्तक्षेप मर्यादित राहिल्यामुळे अनेक देवरायांमध्ये स्थानिक (Native), स्थानविशिष्ट (Endemic) तसेच दुर्मिळ वनस्पती आणि प्राणीप्रजाती टिकून राहिल्या आहेत. आधुनिक पर्यावरणीय संशोधनानुसार, या पवित्र वनांमध्ये नैसर्गिक परिसंस्थेची रचना तुलनेने अबाधित राहिल्याने त्या आसपासच्या बदललेल्या भूभागाच्या तुलनेत अधिक समृद्ध जैवविविधता दर्शवितात.<ref>Blicharska, Malgorzata; et al. "Safeguarding biodiversity and ecosystem services of sacred groves – experiences from northern Western Ghats." ''International Journal of Biodiversity Science, Ecosystem Services & Management'', 2013.</ref><ref>Vipat, Arpita; Bharucha, Erach. "Sacred Groves: The Consequence of Traditional Management." ''Journal of Anthropology'', 2014.</ref> === वनस्पती वैविध्य === कोकणातील देवरायांमध्ये सदाहरित व अर्धसदाहरित वनांतील विविध प्रकारचे वृक्ष, झुडपे, वेली, गवतवर्गीय वनस्पती तसेच [[औषधी वनस्पती]]ंचे नैसर्गिक संवर्धन झालेले आढळते. अनेक देवरायांमध्ये प्राचीन व विशाल वृक्ष आजही अस्तित्वात असून, ते स्थानिक परिसंस्थेच्या स्थैर्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात. संशोधनातून असे दिसून आले आहे की, अशा वनांमध्ये नैसर्गिक पुनर्जनन (Natural Regeneration) आणि स्थानिक वनस्पतींची वाढ इतर मानवी हस्तक्षेप झालेल्या वनांच्या तुलनेत अधिक प्रभावी असते.<ref>Pai, Omkar; et al. "Giant trees enhance zoochorous plant dispersal in sacred groves and human settlements of the Western Ghats, India." ''PLoS ONE'', 2026.</ref><ref>जगदीश, अर्चना. ''देवराई आख्यान''.</ref> === दुर्मिळ व स्थानविशिष्ट प्रजाती === पश्चिम घाट हा जागतिक जैवविविधता 'हॉटस्पॉट' म्हणून ओळखला जातो. कोकणातील अनेक देवराया या या हॉटस्पॉटचा अविभाज्य भाग असून, त्यांमध्ये स्थानविशिष्ट वनस्पती, औषधी प्रजाती आणि विविध दुर्मिळ जीवसृष्टीचे अस्तित्व नोंदविले गेले आहे. अशा वनांमधील तुलनेने कमी मानवी हस्तक्षेपामुळे अनेक संवेदनशील प्रजातींचे अधिवास आजही सुरक्षित राहिले आहेत.<ref>Gunaga, Sunil V.; et al. "Assessment of orchid diversity in the sacred groves of Kodagu..." ''Plant and Soil'', 2025.</ref><ref>Blicharska, Malgorzata; et al., 2013.</ref> === प्राणी व पक्षीजीवन === देवराया विविध प्रकारच्या [[पक्षी]], सस्तन प्राणी, सरपटणारे प्राणी, [[उभयचर]], कीटक आणि परागीभवन करणाऱ्या जीवांसाठी महत्त्वपूर्ण अधिवास उपलब्ध करून देतात. विशेषतः मोठ्या वृक्षांमुळे फळभक्षक पक्षी (Frugivores) आणि इतर वन्यजीवांच्या हालचाली, बीजप्रसार आणि नैसर्गिक पुनर्जनन प्रक्रियेस चालना मिळते. अलीकडील संशोधनानुसार, विशाल वृक्षांचे जतन हे जंगलातील परिसंस्थेच्या सातत्यासाठी अत्यंत आवश्यक मानले जाते.<ref>Pai, Omkar; et al. "Giant trees enhance zoochorous plant dispersal in sacred groves and human settlements of the Western Ghats, India." ''PLoS ONE'', 2026.</ref> === औषधी वनस्पती === कोकणातील अनेक देवरायांमध्ये पारंपरिक औषधोपचारात उपयोग होणाऱ्या वनस्पतींचे अस्तित्व आढळते. स्थानिक समाजाच्या पारंपरिक ज्ञानामुळे या वनस्पतींचे संवर्धन दीर्घकाळ झाले असून, काही प्रजाती स्थानिक लोकवैद्यक परंपरेशी संबंधित मानल्या जातात. आधुनिक वनस्पतिशास्त्रीय अभ्यासातूनही अशा पवित्र वनांचे औषधी जैवसंपदेच्या संरक्षणातील महत्त्व अधोरेखित करण्यात आले आहे.<ref>Kumar, A. M. Ananda; et al. "Floristic Diversity and Ethnobotanical Studies of Nandha Gopalasamy Hill Temple Sacred Grove..." ''Agricultural Science Digest'', 2023.</ref> === नैसर्गिक पुनर्जनन === देवरायांमध्ये नैसर्गिक पुनर्जननाची प्रक्रिया तुलनेने अधिक प्रभावी असल्याचे विविध संशोधनांतून स्पष्ट झाले आहे. मोठ्या वृक्षांचे अस्तित्व, दाट पर्णसंभार, सुपीक वनमाती, नैसर्गिक बीजप्रसार आणि कमी मानवी हस्तक्षेप यांमुळे नव्या रोपांची वाढ आणि परिसंस्थेची सातत्यपूर्ण पुनर्रचना घडून येते. त्यामुळे देवराया या नैसर्गिक वनरचनेच्या संरक्षणासाठी महत्त्वपूर्ण 'संदर्भ परिसंस्था' (Reference Ecosystem) मानल्या जातात.<ref>Pai, Omkar; et al., 2026.</ref><ref>Vipat, Arpita; Bharucha, Erach, 2014.</ref> === जैवविविधता संवर्धनातील भूमिका === अनेक पर्यावरणशास्त्रज्ञांच्या मते, कोकणातील देवराया या केवळ धार्मिक स्थळे नसून स्थानिक जैवविविधतेच्या संरक्षणासाठी कार्यरत असलेल्या नैसर्गिक आश्रयस्थानांचे जाळे (Network of Biodiversity Refugia) आहेत. बदलत्या हवामान, भूमीवापरातील परिवर्तन आणि नागरीकरणाच्या पार्श्वभूमीवर या वनांचे संवर्धन हे पश्चिम घाटातील जैवविविधता टिकवून ठेवण्यासाठी महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>Watve, Aparna; Chavan, Vishwas. "Conceptualising Framework for Local Biodiversity Heritage Sites (LBHS)." ''Asian Biotechnology & Development Review'', 2020.</ref><ref>Blicharska, Malgorzata; et al., 2013.</ref> == परिसंस्था सेवा == कोकणातील देवराया या केवळ जैवविविधतेची आश्रयस्थाने नसून स्थानिक परिसंस्थेला विविध प्रकारच्या पर्यावरणीय सेवा (Ecosystem Services) पुरविणाऱ्या नैसर्गिक वनव्यवस्था आहेत. जलस्रोतांचे संरक्षण, मृदासंवर्धन, carbon sequestration ([[कार्बन संचयन]]), परागीभवन, सूक्ष्म हवामानाचे संतुलन आणि जैवविविधतेचे जतन या दृष्टीने त्यांचे महत्त्व विशेष अधोरेखित करण्यात आले आहे. आधुनिक पर्यावरणशास्त्रीय संशोधनात देवरायांकडे सामाजिक-पर्यावरणीय व्यवस्थेचा (Social-Ecological System) अविभाज्य घटक म्हणून पाहिले जाते.<ref>Blicharska, Malgorzata; et al. "Safeguarding biodiversity and ecosystem services of sacred groves – experiences from northern Western Ghats." ''International Journal of Biodiversity Science, Ecosystem Services & Management'', 2013.</ref><ref>Watve, Aparna; Chavan, Vishwas. "Conceptualising Framework for Local Biodiversity Heritage Sites (LBHS)." ''Asian Biotechnology & Development Review'', 2020.</ref> === जलस्रोत संरक्षण === अनेक देवराया नैसर्गिक झरे, ओढे, विहिरी आणि नदीप्रवाहांच्या उगमक्षेत्रांमध्ये आढळतात. दाट वनस्पती, सेंद्रिय वनमाती आणि नैसर्गिक जलसंचय यांमुळे पर्जन्यजल जमिनीत मुरण्यास मदत होते. त्यामुळे भूजल पुनर्भरणास चालना मिळून स्थानिक जलस्रोत वर्षभर टिकून राहण्यास सहाय्य होते. अनेक गावांमध्ये पारंपरिक पिण्याच्या पाण्याचे स्रोत देवरायांशी संबंधित असल्याचे संशोधनात नमूद करण्यात आले आहे.<ref>Blicharska, Malgorzata; et al., 2013.</ref><ref>जगदीश, अर्चना. ''देवराई आख्यान''.</ref> === मृदासंवर्धन === देवरायांमधील दाट वृक्षाच्छादन, पानगळ आणि नैसर्गिक वनस्पतींचे आवरण यांमुळे मृदेची धूप कमी होते. वृक्षांच्या मुळांमुळे मातीची पकड मजबूत राहते, तर सेंद्रिय पदार्थांमुळे जमिनीची सुपीकता आणि जलधारण क्षमता वाढते. त्यामुळे डोंगरउतारांवरील मृदासंवर्धनात देवरायांचे महत्त्व विशेष मानले जाते.<ref>Vipat, Arpita; Bharucha, Erach. "Sacred Groves: The Consequence of Traditional Management." ''Journal of Anthropology'', 2014.</ref> === कार्बन संचयन आणि हवामान नियमन === देवरायांमधील प्रौढ वृक्ष मोठ्या प्रमाणात जैवभार (Biomass) साठवून वातावरणातील कार्बन शोषून घेतात. परिणामी, हवामान बदलाच्या परिणामांचे शमन (Climate Change Mitigation) करण्यास त्यांचे योगदान असल्याचे विविध संशोधनांत नमूद करण्यात आले आहे. पश्चिम घाटातील नैसर्गिक वनांचे संरक्षण हे दीर्घकालीन हवामान संतुलनासाठी महत्त्वाचे असल्याचेही अभ्यासातून स्पष्ट झाले आहे.<ref>Jagtap, Tanaji G.; Nagle, Vinod L. "Response and adaptability of mangrove habitats from the Indian subcontinent to changing climate." ''Ambio'', 2007.</ref><ref>Das, Mukesh Lal; et al. "Impact of Climate Change on the Distribution of ''Cinnamomum malabatrum''..." ''Diversity'', 2025.</ref> === परागीभवन आणि बीजप्रसार === देवराया विविध पक्षी, कीटक, [[वटवाघूळ|वटवाघुळे]] आणि इतर प्राण्यांसाठी सुरक्षित अधिवास उपलब्ध करून देतात. हे जीव परागीभवन आणि बीजप्रसार प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावतात. विशेषतः मोठ्या वृक्षांभोवती निर्माण होणारी परिसंस्था अनेक स्थानिक वनस्पतींच्या नैसर्गिक पुनरुत्पादनास सहाय्य करते.<ref>Pai, Omkar; et al. "Giant trees enhance zoochorous plant dispersal in sacred groves and human settlements of the Western Ghats, India." ''PLoS ONE'', 2026.</ref> === सूक्ष्म हवामानाचे संतुलन === दाट वृक्षाच्छादनामुळे देवरायांमध्ये तापमान तुलनेने कमी राहते, आर्द्रता टिकून राहते आणि बाष्पीभवनाचे प्रमाण नियंत्रित राहते. यामुळे स्थानिक सूक्ष्म हवामान (Microclimate) संतुलित राहण्यास मदत होते. अनेक संवेदनशील वनस्पती आणि प्राण्यांच्या अस्तित्वासाठी अशा सूक्ष्म परिसंस्थांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>Blicharska, Malgorzata; et al., 2013.</ref> === जैविक सातत्य === नागरीकरण, शेतीचा विस्तार आणि भूमीवापरातील बदल यांमुळे अनेक नैसर्गिक वनक्षेत्रे तुटक स्वरूपाची झाली आहेत. अशा परिस्थितीत देवराया जैवविविधतेसाठी सुरक्षित आश्रयस्थाने (Refugia) म्हणून कार्य करतात. या वनांमुळे विविध प्रजातींचे अस्तित्व टिकून राहण्यास, त्यांच्या जनुकीय विविधतेचे संरक्षण होण्यास आणि परिसंस्थेचे सातत्य राखण्यास मदत होते.<ref>Watve, Aparna; Chavan, Vishwas. 2020.</ref><ref>Blicharska, Malgorzata; et al., 2013.</ref> == आधुनिक आव्हाने == गेल्या काही दशकांत कोकणातील देवरायांसमोर पर्यावरणीय, सामाजिक आणि आर्थिक स्वरूपाची अनेक आव्हाने निर्माण झाली आहेत. लोकसंख्येची वाढ, भूमीवापरातील बदल, नागरीकरण, पायाभूत सुविधांचा विस्तार, हवामान बदल तथा पारंपरिक सामाजिक व्यवस्थेतील परिवर्तन यांमुळे अनेक देवरायांवर प्रतिकूल परिणाम होत असल्याचे विविध संशोधनांतून स्पष्ट झाले आहे. संशोधकांच्या मते, या आव्हानांचा विचार केवळ पर्यावरणीय दृष्टीने न करता सामाजिक-सांस्कृतिक संदर्भातही करणे आवश्यक आहे.<ref>Blicharska, Malgorzata; et al. "Safeguarding biodiversity and ecosystem services of sacred groves – experiences from northern Western Ghats." ''International Journal of Biodiversity Science, Ecosystem Services & Management'', 2013.</ref> === नागरीकरण आणि भूमीवापरातील बदल === रस्ते, वीजवाहिन्या, [[पर्यटन]] सुविधा, निवासी व व्यावसायिक बांधकामे तसेच शेतीचा विस्तार यांमुळे काही भागांतील देवरायांचे क्षेत्रफळ कमी झाले आहे किंवा त्यांचे नैसर्गिक सातत्य खंडित झाले आहे. लहान आकाराच्या देवरायांवर या बदलांचा परिणाम अधिक तीव्रपणे जाणवतो. नैसर्गिक वनक्षेत्रांचे तुकडीकरण झाल्यामुळे अनेक वनस्पती आणि प्राण्यांच्या अधिवासांवर परिणाम होतो.<ref>Blicharska, Malgorzata; et al., 2013.</ref><ref>Watve, Aparna; Chavan, Vishwas. "Conceptualising Framework for Local Biodiversity Heritage Sites (LBHS)." ''Asian Biotechnology & Development Review'', 2020.</ref> === अतिक्रमण आणि संसाधनांवरील वाढता दबाव === काही भागांमध्ये इंधनासाठी लाकूड गोळा करणे, गुरे चारणे, नैसर्गिक संसाधनांचा वाढता वापर तसेच स्थानिक पातळीवरील अतिक्रमण यांमुळे देवरायांच्या परिसंस्थेवर दबाव निर्माण झाल्याचे संशोधनातून दिसून आले आहे. अशा मानवी हस्तक्षेपामुळे वनस्पतींचे नैसर्गिक पुनर्जनन, वनमातीची गुणवत्ता आणि स्थानिक जैवविविधता यांवर परिणाम होऊ शकतो.<ref>Vipat, Arpita; Bharucha, Erach. "Sacred Groves: The Consequence of Traditional Management." ''Journal of Anthropology'', 2014.</ref><ref>Blicharska, Malgorzata; et al., 2013.</ref> === मंदिरांचे आधुनिकीकरण === अनेक देवरायांमध्ये धार्मिक सुविधांचा विस्तार, काँक्रीटीकरण, फरशीकरण, नवीन बांधकामे किंवा परिसराचे सुशोभीकरण यांसारख्या कामांमुळे नैसर्गिक वनरचनेवर परिणाम होऊ शकतो. संशोधकांनी अशा विकासकामांमध्ये स्थानिक जैवविविधतेचा विचार करणे आवश्यक असल्याचे अधोरेखित केले आहे.<ref>Blicharska, Malgorzata; et al., 2013.</ref> === हवामान बदल === [[हवामान बदल|हवामान बदलामुळे]] तापमानवाढ, पर्जन्यमानातील बदल आणि ऋतुचक्रातील अनिश्चितता यांचा परिणाम पश्चिम घाटातील वनपरिसंस्थांवर होत असल्याचे विविध संशोधनांतून स्पष्ट झाले आहे. काही वृक्षप्रजातींच्या फुलोरा आणि फळधारणेच्या कालावधीत बदल होत असून, त्याचा परागीभवन, बीजप्रसार आणि नैसर्गिक पुनर्जननावर दीर्घकालीन परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.<ref>Karthikeyan, Ananthapadmanaban; et al. "Flowering out of sync: Climate change alters the reproductive phenology of ''Terminalia paniculata'' in the Western Ghats of India." ''Plants, People, Planet'', 2026.</ref><ref>Das, Mukesh Lal; et al. "Impact of Climate Change on the Distribution of ''Cinnamomum malabatrum''." ''Diversity'', 2025.</ref> === किनारी पर्यावरणावरील वाढता दबाव === कोकण किनारपट्टीवरील शहरीकरण, पर्यटन, [[प्लास्टिक]] प्रदूषण आणि किनारी परिसंस्थांवरील वाढता मानवी दबाव यांचा अप्रत्यक्ष परिणाम किनारपट्टीलगतच्या नैसर्गिक परिसंस्थांवर होत असल्याचे अलीकडील संशोधनातून दिसून आले आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील समुद्रकिनाऱ्यांवरील प्लास्टिक कचऱ्याच्या अभ्यासातून किनारी पर्यावरणासाठी दीर्घकालीन व्यवस्थापनाची आवश्यकता अधोरेखित करण्यात आली आहे.<ref>Nalwade, Prashant S.; et al. "Spatiotemporal variation of macroplastic debris on recreational beaches of Ratnagiri, Maharashtra, India." ''Environmental Monitoring and Assessment'', 2026.</ref> === बदलती सामाजिक मूल्यव्यवस्था === आधुनिकीकरण, स्थलांतर, पारंपरिक ज्ञानाचा कमी होत चाललेला वारसा आणि ग्रामीण सामाजिक रचनेतील बदल यांमुळे काही भागांत देवरायांच्या संरक्षणामागील सामाजिक व धार्मिक प्रेरणा कमी होत असल्याचे संशोधकांनी नमूद केले आहे. त्यामुळे स्थानिक समुदायाचा सहभाग, [[पर्यावरण शिक्षण]] आणि पारंपरिक ज्ञानाचे दस्तऐवजीकरण यांना संवर्धन प्रक्रियेत वाढते महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>Watve, Aparna; Chavan, Vishwas. 2020.</ref><ref>जगदीश, अर्चना. ''देवराई आख्यान''.</ref> == चित्रदालन == <gallery mode="packed" heights="180"> File:Temple in Sacred Grove in Machal, Sahyadris, Ratnagiri District, Maharashtra IMG20250322165427 03.jpg|रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील माचाळ येथील देवराईतील ग्रामदेवतेचे मंदिर File:Temple in Sacred Grove in Machal, Sahyadris, Ratnagiri District, Maharashtra IMG20250322165427 01.jpg|देवराईतील नैसर्गिक वनपरिसर व देवस्थान File:Temple in Sacred Grove in Machal, Sahyadris, Ratnagiri District, Maharashtra IMG20250322165427 04.jpg|देवराईतील पारंपरिक उपासना स्थळ File:देवराई.jpg|कोकणातील देवराईचे दाट सदाहरित वन File:सह्याद्रीच्या रांगा.jpg|सह्याद्री पर्वतरांगा व कोकणाचा नैसर्गिक भूभाग File:ग्रामदैवत मंदिर.jpg|देवराई परिसरातील ग्रामदैवताचे मंदिर File:उदगीर वन व जंगल.jpg|उदगीर परिसरातील वनक्षेत्र व देवराईसदृश नैसर्गिक परिसर </gallery> == हेही पहा == * [[देवराई]] * [[कोकण]] * [[पश्चिम घाट]] * [[जैवविविधता]] * [[ग्रामदैवत]] == संदर्भ == {{Reflist}} == अधिक वाचन == * अर्चना जगदीश. ''देवराई आख्यान''. प्रफुल्लता प्रकाशन. * दीक्षित, डॉ. लीला (संपा.). ''कोकण : विविध दशा आणि दर्शने''. * खोबरेकर, वि. गो. ''Konkan: From the Earliest to 1818 A.D.'' * घाणेकर, प्र. के.; बापट, आशुतोष. ''शिल्पसमृद्ध कोकण''. * शिरगावकर, अण्णा. ''शोध अपरांतांचा''. == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org/ मराठी विश्वकोश] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191102022302/https://marathivishwakosh.org/ |date=2019-11-02 }} * [https://sahitya.marathi.gov.in/ महाराष्ट्र शासन – मराठी साहित्य व ई-पुस्तके] * [https://www.aerfindia.org/ Applied Environmental Research Foundation (AERF)] {{कोकण लोकजीवन}} [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:पश्चिम घाट]] 6cnez8oxvf2jsffanq3iub9ddwsyqjl 0 382291 2700101 2699176 2026-08-07T21:30:06Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700101 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = अमेरिका महिला क्रिकेट संघाचा<br/>नेदरलँड्स दौरा, २०२५ | team1_image = Flag of the Netherlands.svg | team1_name = नेदरलँड्स | team2_image = Flag of the United States.svg | team2_name = अमेरिका | from_date = ७ | to_date = १३ जून २०२५ | team1_captain = [[बाबेट डी लीडे]] | team2_captain = अदितिबा चुडासमा | no_of_twenty20s = 5 | team1_twenty20s_won = 4 | team2_twenty20s_won = 0 | team1_twenty20s_most_runs = [[स्टेरे कॅलिस]] (१४२) | team2_twenty20s_most_runs = अदितिबा चुडासमा (७२) | team1_twenty20s_most_wickets = [[सिल्व्हर सीगर्स]] (६) | team2_twenty20s_most_wickets = [[रितू सिंग]] (६) | player_of_twenty20_series = }} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिका महिला क्रिकेट संघाने]] जून २०२५ मध्ये [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाविरुद्ध]] खेळण्यासाठी नेदरलँड्सचा दौरा केला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | url = https://athlonsports.com/cricket/usa-womens-cricket-team-set-for-t20i-series-in-netherlands | title = USA Women’s Cricket Team Set for T20I Series in Netherlands | website = Athlon Sports | access-date = २६ एप्रिल २०२५ }}</ref> या दौऱ्यात पाच [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] सामने खेळविण्यात आले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | url = https://usacricket.org/media-release/usa-cricket-womens-team-to-tour-the-netherlands-for-five-match-t20i-series-in-june-2025/ | title = USA Cricket Women’s Team to Tour the Netherlands for Five-Match T20I Series in June 2025 | website = USA Cricket | access-date = २६ एप्रिल २०२५ }}</ref> एप्रिल २०२५ मध्ये [[रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन]]ने या दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | url = https://www.kncb.nl/en/news/dutch-womens-cricket-team-to-host-five-t20is-against-usa/ | title = Dutch women's cricket team to host five T20Is against USA | website = रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन | access-date = २६ एप्रिल २०२५ | archive-date = 2025-06-24 | archive-url = https://web.archive.org/web/20250624100139/https://www.kncb.nl/en/news/dutch-womens-cricket-team-to-host-five-t20is-against-usa/ | url-status = dead }}</ref> या दोन संघांदरम्यान खेळविण्यात आलेली ही पहिली द्विपक्षीय महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका होती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | url = https://femalecricket.com/women-cricket-news/66238-netherlands-to-host-usa-in-first-ever-bilateral-womens-t20i-series-starting-june-7-2025.html | title = Netherlands to host USA in first-ever bilateral Women’s T20I series, starting June 7, 2025 | website = Female Cricket | access-date = २६ एप्रिल २०२५ }}</ref> ==खेळाडू== {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto" |- ! {{crw|NED}}<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | url = https://www.instagram.com/p/DKcMxmlqrYy/ | title = Meet the team. Ready to represent the Netherlands in the T20I series against USA! | website = KNCB Cricket | via = Instagram | access-date = ७ जून २०२५ }}</ref> ! {{crw|USA}}<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | url = https://usacricket.org/team-usa-women/usa-cricket-announces-womens-squad-for-june-2025-netherlands-tour/ | title = USA Cricket Announces Women’s Squad for June 2025 Netherlands Tour | website = USA Cricket | access-date = ३० मे २०२५ }}</ref> |- style="vertical-align:top" | style="text-align:left;" | * [[बाबेट डी लीडे]] (कर्णधार, यष्टिरक्षक) * [[कॅरोलिन डि लँग]] * मेरेल डेकेलिंग * लिली हॅमिल्टन * [[स्टेरे कॅलिस]] * सान्या खुराना * [[हॅना लँडहीर]] * फीबी मोल्केनबोअर * [[फ्रेडरिक ओव्हरडिक]] * [[रॉबिन रियकी]] * [[हेदर सीगर्स]] (यष्टिरक्षक) * [[सिल्व्हर सीगर्स]] * मिर्थे व्हान डेन राड * इसाबेल व्हान डर वोनिंग * [[आयरिस झ्विलिंग]] | style="text-align:left;" | * अदितिबा चुडासमा (कर्णधार) * चेतना पागिड्याला (उपकर्णधार) * जीवना अरस * [[गार्गी भोगले]] * दिशा धिंग्रा * पूजा गणेश (यष्टिरक्षक) * सान्वी इम्माडी * [[गीतिका कोडाली]] * माही माधवन * मिताली पटवर्धन (यष्टिरक्षक) * लेखा शेट्टी * [[रितू सिंग]] * [[सुहानी थडानी]] * जेसिका विलाथगमुवा |} ==दौऱ्यातील सामने== {{Single-innings cricket match | date = ३ जून २०२५ | time = १२:०० | daynight = | team1 = नेदरलँड्स इलेव्हन {{flagdeco|NED}} | team2 = {{flagdeco|USA}} अमेरिका इलेव्हन | score1 = १३३/६ (२० षटके) | runs1 = [[रॉबिन रियकी]] ४७ (४२) | wickets1 = लेखा शेट्टी २/१४ (२ षटके) | score2 = ११४ (१९.३ षटके) | runs2 = [[रितू सिंग]] ४१ (४१) | wickets2 = [[कॅरोलिन डि लँग]] ३/१८ (४ षटके) | result = नेदरलँड्स इलेव्हनने १९ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://matchcentre.kncb.nl/match/134453-7336863/scorecard/ धावफलक] | venue = [[व्हीआरए क्रिकेट मैदान]], [[ॲमस्टेलवीन]] | umpires = मार्टिन हॅनकॉक (नेदरलँड्स) आणि डॅनियल लाऊ (नेदरलँड्स) | motm = | toss = नेदरलँड्स इलेव्हनने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | date = ५ जून २०२५ | time = १२:०० | daynight = | team1 = नेदरलँड्स इलेव्हन {{flagdeco|NED}} | team2 = {{flagdeco|USA}} अमेरिका इलेव्हन | score1 = ८३/५ (१७ षटके) | runs1 = रोझाली लॉरेन्स ३१ (४३) | wickets1 = [[सुहानी थडानी]] ३/१३ (३ षटके) | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = अनिर्णित | report = [https://matchcentre.kncb.nl/match/134453-7336864/scorecard/ धावफलक] | venue = [[व्हीआरए क्रिकेट मैदान]], [[ॲमस्टेलवीन]] | umpires = मार्टिन हॅनकॉक (नेदरलँड्स) आणि मारिके होमेल्स (नेदरलँड्स) | motm = | toss = अमेरिका इलेव्हनने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे पुढील खेळ होऊ शकला नाही.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | url = https://www.kncb.nl/en/news/dutch-women-beat-usa-in-practice-match/ | title = Dutch women beat USA in practice match | website = रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशन | access-date = ९ जून २०२५ }}</ref> | notes = }} ==आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका== ===पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ७ जून २०२५ | time = १२:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|NED}} | team2 = {{crw|USA}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = सामना रद्द | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487651.html धावफलक] | venue = [[व्ही.आर.ए. क्रिकेट मैदान]], [[ॲमस्टेलवीन]] | umpires = पिम व्हान लिम्ट (नेदरलँड्स) आणि जॅक वेस्टरबर्ग (नेदरलँड्स) | motm = | toss = नाणेफेक झाली नाही. | rain = पावसामुळे खेळ होऊ शकला नाही. | notes = }} ===दुसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ९–१० जून २०२५ | time = १२:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|NED}} | team2 = {{crw|USA}} | score1 = ८७/२ (१० षटके) | runs1 = [[बाबेट डी लीडे]] ५२* (३५) | wickets1 = अदितिबा चुडासमा १/१५ (२ षटके) | score2 = ७१/५ (१० षटके) | runs2 = दिशा धिंग्रा २८ (२६) | wickets2 = [[सिल्व्हर सीगर्स]] २/१३ (२ षटके) | result = नेदरलँड्सने १६ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487652.html धावफलक] | venue = स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवीर्ड, यूट्रेक्ट | umpires = मौलिक प्रभुदेसाई (नेदरलँड्स) आणि पिम व्हान लिम्ट (नेदरलँड्स) | motm = [[बाबेट डी लीडे]] (नेदरलँड्स) | toss = अमेरिकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला. | rain = ९ जून रोजी पावसामुळे खेळ होऊ शकला नाही. पावसामुळे सामना प्रत्येकी १० षटकांचा करण्यात आला. | notes = लिली हॅमिल्टनने (नेदरलँड्स) आणि लेखा शेट्टीने (अमेरिका) महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} ===तिसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ११ जून २०२५ | time = १२:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|NED}} | team2 = {{crw|USA}} | score1 = १२८/४ (२० षटके) | runs1 = [[हेदर सीगर्स]] ५४ (४३) | wickets1 = [[रितू सिंग]] ३/२० (४ षटके) | score2 = ७५ (१६.३ षटके) | runs2 = [[गीतिका कोडाली]] १७ (१२) | wickets2 = लिली हॅमिल्टन ३/१३ (४ षटके) | result = नेदरलँड्सने ५३ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487653.html धावफलक] | venue = स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवीर्ड, यूट्रेक्ट | umpires = ज्ञानेश कोल्ली (नेदरलँड्स) आणि मौलिक प्रभुदेसाई (नेदरलँड्स) | motm = [[हेदर सीगर्स]] (नेदरलँड्स) | toss = अमेरिकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ===चौथा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १२ जून २०२५ | time = १२:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|NED}} | team2 = {{crw|USA}} | score1 = १६४/५ (२० षटके) | runs1 = [[स्टेरे कॅलिस]] ८१* (६०) | wickets1 = जिवाना अरस ३/१८ (४ षटके) | score2 = ११२/५ (२० षटके) | runs2 = अदितिबा चुडासमा ६०* (५४) | wickets2 = [[आयरिस झ्विलिंग]] २/१७ (४ षटके) | result = नेदरलँड्सने ५२ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487654.html धावफलक] | venue = स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवीर्ड, यूट्रेक्ट | umpires = पिम व्हान लिम्ट (नेदरलँड्स) आणि जॅक वेस्टरबर्ग (नेदरलँड्स) | motm = [[स्टेरे कॅलिस]] (नेदरलँड्स) | toss = अमेरिकेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ===पाचवा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १३ जून २०२५ | time = १२:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|NED}} | team2 = {{crw|USA}} | score1 = १४९/७ (२० षटके) | runs1 = [[बाबेट डी लीडे]] ४३ (३३) | wickets1 = [[गीतिका कोडाली]] २/२३ (३ षटके) | score2 = ७४ (१८ षटके) | runs2 = पूजा गणेश १७ (२५) | wickets2 = [[आयरिस झ्विलिंग]] ३/११ (४ षटके) | result = नेदरलँड्सने ७५ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487655.html धावफलक] | venue = स्पोर्टपार्क मार्शाल्करवीर्ड, यूट्रेक्ट | umpires = मौलिक प्रभुदेसाई (नेदरलँड्स) आणि पिम व्हान लिम्ट (नेदरलँड्स) | motm = [[आयरिस झ्विलिंग]] (नेदरलँड्स) | toss = नेदरलँड्सने नाणेफेक जिंकून फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = मिताली पटवर्धनने (अमेरिका) महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/united-states-of-america-women-in-netherlands-2025-1487272 ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील मालिकेचे पान] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:अमेरिका महिला क्रिकेट संघाचे नेदरलँड्स दौरे|२०२५]] al7efibcdws8a0gm1u784o26md8nkh0 0 382310 2700126 2699377 2026-08-08T01:33:09Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700126 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील जत्रा''' या [[कोकण]] प्रदेशात [[ग्रामदैवत]], [[कुलदैवत]], [[क्षेत्रदेवता]], स्थानिक देवता तसेच विविध धार्मिक परंपरांशी संबंधित दरवर्षी आयोजित केल्या जाणाऱ्या पारंपरिक धार्मिक, सांस्कृतिक व सामाजिक उत्सवांना संबोधले जाते.<ref name="Hadap2020">{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref><ref name="Kale2022">{{cite journal |last=Kale |first=Durga |title=The Floating Existence of Taraṅgas: Appraising Local Deities and Social Meaning-Making on the Western Coast of India |journal=Asian Ethnology |volume=81 |issue=1–2 |year=2022 |pages=279–304 }}</ref> [[File:Ganpatipule Temple.jpg|thumb|300px|'''गणपतीपुळे येथील स्वयंभू श्री गणपती मंदिर. कोकणातील प्रमुख धार्मिक तीर्थक्षेत्र व जत्रास्थळ'''.]] कोकणातील जत्रा या प्रदेशाच्या लोकजीवन, लोकधर्म आणि सांस्कृतिक परंपरेचा अविभाज्य भाग मानल्या जातात. त्या केवळ धार्मिक उत्सव नसून ग्रामसंस्था, कृषीजीवन, सामाजिक ऐक्य, पारंपरिक लोककला आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेचे महत्त्वपूर्ण घटक मानल्या जातात.<ref name="CultImages2008">{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |last2=Joglekar |first2=P. P. |title=A Study of Cult Images of Konkan: Traditions, Religious Beliefs and Iconography |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68 |issue=69 |year=2008 |pages=215–229 }}</ref> <ref name="Fuller2004">{{cite book |last=Fuller |first=C. J. |title=The Camphor Flame: Popular Hinduism and Society in India |edition=Revised and Expanded |publisher=Princeton University Press |place=Princeton |year=2004 }}</ref> कोकणातील बहुतांश जत्रा या ग्रामदैवत, कुलदैवत किंवा क्षेत्रदेवता यांच्या वार्षिक उत्सवांशी संबंधित असतात. अभिषेक, पूजा, आरती, ध्वजारोहण, पालखी, रथोत्सव, नवसपूर्ती, कौलप्रथा, महाप्रसाद, भजन, कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, चित्रकथी, धवळे, लोकनृत्य, लोकसंगीत आणि पारंपरिक बाजार हे अनेक जत्रांचे प्रमुख घटक मानले जातात. या घटकांचे स्वरूप संबंधित देवस्थान, स्थानिक परंपरा आणि ग्रामसमुदायाच्या रूढींनुसार बदलत असते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Dashavatar">{{cite web |url=https://marathivishwakosh.org/18175/ |title=दशावतार नाटक |website=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ |language=mr }}</ref> कोकण प्रदेशातील [[पालघर जिल्हा|पालघर]], [[ठाणे जिल्हा|ठाणे]], [[रायगड जिल्हा|रायगड]], [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] आणि [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग]] या जिल्ह्यांमध्ये वर्षभर विविध तिथी आणि स्थानिक परंपरांनुसार अनेक जत्रा भरतात. प्रत्येक जत्रेचे स्वरूप स्थानिक देवता, धार्मिक परंपरा, ऐतिहासिक पार्श्वभूमी आणि ग्रामसमुदायाच्या सहभागानुसार बदलत असते.<ref name="Khobrekar">{{cite book |last=Khobrekar |first=V. G. |title=Konkan: From the Earliest to 1818 A.D. |publisher=Maharashtra State Board for Literature and Culture |language=en }}</ref> <ref name="MaharashtraLandPeople">{{cite book |title=Maharashtra: Land and Its People |edition=Revised English Edition |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=2009 }}</ref> कोकणातील जत्रांचा लोकधर्म, लोककला, लोकसाहित्य, पुरातत्त्व आणि सांस्कृतिक परंपरा यांचा अभ्यास इतिहास, मानववंशशास्त्र, लोकसाहित्य, पुरातत्त्व आणि सांस्कृतिक अभ्यास अशा विविध शैक्षणिक शाखांमधून करण्यात आला आहे. उपलब्ध संशोधनांमधून कोकणातील जत्रा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक असल्याचे अधोरेखित झाले आहे.<ref name="Kale2022"/><ref name="CultImages2008"/> == व्युत्पत्ती == ''जत्रा'' हा शब्द संस्कृतमधील ''यात्रा'' (यात्रा, गमन, प्रस्थान) या शब्दापासून व्युत्पन्न झाल्याचे मानले जाते.<ref name="Monier1899">{{cite book |last=Monier-Williams |first=Monier |title=A Sanskrit-English Dictionary |publisher=Oxford University Press |place=Oxford |year=1899 |language=en }}</ref><ref name="Apte1988">{{cite book |last=Apte |first=Vaman Shivaram |title=The Student's Sanskrit-English Dictionary |publisher=Motilal Banarsidass |place=Delhi |year=1988 |language=en }}</ref> संस्कृत साहित्यात ''यात्रा'' या शब्दाचा अर्थ प्रवास, देवदर्शनासाठी प्रस्थान, धार्मिक मिरवणूक किंवा पवित्र स्थळी जाणे असा आढळतो.<ref name="Monier1899"/> प्राकृत, अपभ्रंश आणि पुढे मराठीसह विविध भारतीय भाषांतील ध्वनीपरिवर्तनाच्या प्रक्रियेत ''यात्रा'' या शब्दाचे ''जत्रा'' हे रूप रूढ झाले.<ref name="Apte1988"/> महाराष्ट्रात, विशेषतः कोकणात, ''जत्रा'' ही संज्ञा एखाद्या देवतेच्या वार्षिक उत्सवासाठी, ग्रामदैवताच्या सोहळ्यासाठी किंवा देवस्थानाभोवती आयोजित करण्यात येणाऱ्या धार्मिक व सामुदायिक मेळाव्यासाठी प्रचलित झाली.<ref name="Gramadaivat">{{cite web |url=https://marathivishwakosh.org/17898/ |title=ग्रामदैवत |website=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ |language=mr }}</ref><ref name="Hadap2020"/> कोकणातील लोकपरंपरेत ''जत्रा'' आणि ''यात्रा'' हे शब्द काही ठिकाणी समानार्थी वापरले जात असले, तरी त्यांच्या वापरात स्थानिक पातळीवर काही भिन्नता आढळते. ''यात्रा'' ही संज्ञा देवदर्शनासाठी केलेला प्रवास किंवा तीर्थक्षेत्रातील धार्मिक सोहळा या अर्थाने वापरली जाते, तर ''जत्रा'' या संज्ञेत धार्मिक विधी, पालखी, रथोत्सव, नवसपूर्ती, लोककला, पारंपरिक बाजार आणि ग्रामसमुदायाचा व्यापक सहभाग यांचाही समावेश होतो.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Fuller2004"/> मराठीतील लोकवाङ्मय, विश्वकोशीय लेखन, लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यास तसेच महाराष्ट्र शासनाच्या सांस्कृतिक प्रकाशनांमध्ये ''जत्रा'' ही संज्ञा धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरांच्या संदर्भात वापरली गेल्याचे आढळते.<ref name="Gramadaivat"/><ref name="Kale2022"/> == इतिहास == कोकणातील जत्रांची परंपरा ही या प्रदेशातील प्राचीन धार्मिक श्रद्धा, ग्रामजीवन, कृषिसंस्कृती आणि स्थानिक देवतांच्या उपासनेशी निगडित असून तिचा विकास दीर्घकालीन सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक प्रक्रियेतून झाला आहे.<ref name="Khobrekar"/><ref name="CultImages2008"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> कोकणातील प्रारंभीच्या धार्मिक जीवनात ग्रामदैवत, मातृदेवता, वीरपूजा, नागपूजा, वृक्षपूजा आणि निसर्गपूजा यांसारख्या लोकधार्मिक परंपरांना महत्त्वाचे स्थान होते. या श्रद्धा आणि उपासना परंपरांभोवती सामुदायिक उत्सव, धार्मिक मेळावे आणि वार्षिक सोहळे विकसित झाले. पुढे याच परंपरांमधून जत्रांचे स्वरूप अधिक संघटित आणि स्थिर होत गेले.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Harper1959">{{cite journal |last=Harper |first=Edward B. |title=A Hindu Village Pantheon |journal=Southwestern Journal of Anthropology |volume=15 |issue=3 |year=1959 |pages=227–234 }}</ref> प्राचीन भारतीय साहित्यात कोकण प्रदेशाचा उल्लेख 'अपरांत' या नावाने आढळतो, तर इ.स.च्या प्रारंभीच्या शतकांपासून 'कोकण' ही संज्ञा प्रचलित झाल्याचे मानले जाते.<ref name="Khobrekar"/> समुद्रमार्गे पश्चिम आशिया, ग्रीस, रोम आणि इजिप्त यांच्याशी असलेल्या व्यापारी संबंधांमुळे कोकणात विविध सांस्कृतिक प्रभाव पोहोचले; तथापि स्थानिक देवतांची उपासना, ग्रामदैवतांची परंपरा आणि ग्रामसंस्थांशी निगडित धार्मिक जीवन सातत्याने टिकून राहिले.<ref name="Khobrekar"/><ref name="Hadap2020"/> सातवाहन, शिलाहार, यादव तसेच त्यानंतरच्या मध्ययुगीन राजवटींच्या काळात कोकणातील मंदिरसंस्कृती आणि देवस्थानांचा विस्तार झाला. या काळात देवस्थानांभोवती धार्मिक उत्सव, यात्रा आणि जत्रांचे आयोजन अधिक नियमित स्वरूपात होऊ लागले. कालांतराने या जत्रा स्थानिक व्यापार, लोककला, सामाजिक देवाणघेवाण आणि सामुदायिक जीवनाची महत्त्वपूर्ण केंद्रे बनली.<ref name="Khobrekar"/><ref name="CultImages2008"/><ref name="RatnagiriGazetteer">{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=1957 }}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधनांमधून स्थानिक देवतांची उपासना, धार्मिक विधी, धातूपासून तयार करण्यात येणाऱ्या धार्मिक वस्तू आणि देवप्रतिमा यांचा जत्रांशी निकट संबंध असल्याचे स्पष्ट होते. जत्रा या केवळ धार्मिक श्रद्धेचे प्रकटीकरण नसून ग्रामसंस्थेची सामाजिक संघटना, सामूहिक सहभाग आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचेही प्रतीक मानल्या जातात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="CultImages2008"/><ref name="Kale2022"/> मानववंशशास्त्रीय अभ्यासांनुसार कोकणातील स्थानिक देवता आणि त्यांच्याशी संबंधित वार्षिक उत्सव हे समाजाच्या सांस्कृतिक ओळखीचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. सामाजिक परिवर्तन, लोकश्रद्धा आणि ग्रामसंस्था यांच्या परस्परसंवादातून जत्रांचे स्वरूप काळानुसार बदलत गेले असले, तरी त्यांच्या मूलभूत धार्मिक आणि सांस्कृतिक आशयात सातत्य टिकून राहिले आहे.<ref name="Kale2022"/><ref name="Das2006">{{cite journal |last=Das |first=N. K. |title=Cultural Diversity, Religious Syncretism and People of India: An Anthropological Interpretation |journal=Bangladesh e-Journal of Sociology |volume=3 |issue=2 |year=2006 |pages=1–19 }}</ref> स्वातंत्र्योत्तर काळात वाहतूक, शिक्षण, प्रसारमाध्यमे, पर्यटन आणि स्थानिक प्रशासनातील बदलांचा प्रभाव कोकणातील जत्रांवर पडला. पारंपरिक धार्मिक स्वरूप कायम राखत अनेक जत्रांमध्ये सांस्कृतिक कार्यक्रम, लोककला सादरीकरण, सामाजिक उपक्रम आणि स्थानिक व्यापाराला चालना देणाऱ्या उपक्रमांचा समावेश होऊ लागला. समकालीन संशोधनांमध्ये कोकणातील जत्रांकडे धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सामाजिक सहभाग आणि अमूर्त सांस्कृतिक वारसा यांचे महत्त्वपूर्ण माध्यम म्हणून पाहिले जाते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Niranjana2024">{{cite journal |last=Niranjana |first=Tejaswini |title=Engaging with Culture and Modernity: Cultural Studies in India |journal=Critical Studies in Media Communication |volume=41 |issue=5 |year=2024 |pages=510–518 }}</ref><ref name="MaharashtraLandPeople"/> == जत्रेचे आयोजन == कोकणातील जत्रा सामान्यतः संबंधित देवतेच्या वार्षिक उत्सवानिमित्त निश्चित तिथीनुसार आयोजित केली जाते. जत्रेची तिथी प्रामुख्याने हिंदू पंचांगावर आधारित असते. विविध देवस्थानांच्या परंपरेनुसार चैत्र, माघ, फाल्गुन, मार्गशीर्ष तसेच इतर महिन्यांमध्ये जत्रा भरविल्या जातात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Deglurkar2023">{{cite book |last=Deglurkar |first=G. B. |last2=Vaidya |first2=Shefali |title=All About a Temple |publisher=Aprant Publication |year=2023 |language=en }}</ref> जत्रेचे आयोजन संबंधित देवस्थान, विश्वस्त मंडळ, ग्रामस्थ, मानकरी, पुजारी, गुरव किंवा परंपरागत हक्कधारक यांच्या सहभागातून केले जाते. अनेक ठिकाणी जत्रेपूर्वी नियोजन बैठका घेऊन धार्मिक विधी, पालखी किंवा रथोत्सवाचा मार्ग, भाविकांची व्यवस्था, महाप्रसाद, स्वच्छता, सुरक्षा आणि इतर आवश्यक व्यवस्थांचे नियोजन केले जाते.<ref name="Kale2022"/><ref name="Gramadaivat"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> जत्रेची सुरुवात देवतेच्या अभिषेक, महापूजा, आरती, ध्वजारोहण किंवा इतर पारंपरिक धार्मिक विधींनी होते. त्यानंतर पालखी मिरवणूक किंवा रथोत्सव आयोजित केला जातो. या मिरवणुकांमध्ये मानकरी, ग्रामस्थ, भाविक, भजन मंडळे, पारंपरिक वादक आणि इतर धार्मिक मंडळी सहभागी होतात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Fuller2004"/><ref name="Deglurkar2023"/> धार्मिक विधींनंतर अनेक जत्रांमध्ये नवसपूर्ती, महाप्रसाद, सामुदायिक भोजन, भजन, कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, चित्रकथी तसेच इतर पारंपरिक लोककलांचे आयोजन केले जाते. स्थानिक परंपरेनुसार काही जत्रा एक दिवस चालतात, तर काही जत्रांचा कालावधी अनेक दिवसांचा असतो.<ref name="Dashavatar"/><ref name="StacheRosen1984">{{cite journal |last=Stache-Rosen |first=Valentina |title=Story-telling in Pingulī Paintings |journal=Artibus Asiae |volume=45 |issue=4 |year=1984 |pages=253–286 }}</ref><ref name="Hadap2020"/> जत्रेच्या काळात देवस्थान परिसरात पारंपरिक बाजार भरविण्याची प्रथा अनेक ठिकाणी आढळते. या बाजारात धार्मिक साहित्य, हस्तकला, कृषी अवजारे, घरगुती वस्तू, खेळणी, मिठाई, स्थानिक खाद्यपदार्थ आणि इतर आवश्यक वस्तूंची विक्री केली जाते. त्यामुळे जत्रा या धार्मिक उत्सवाबरोबरच स्थानिक सामाजिक, सांस्कृतिक आणि आर्थिक देवाणघेवाणीचे महत्त्वपूर्ण केंद्र म्हणूनही कार्य करतात.<ref name="RatnagiriTradeFairs">{{cite web |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/trade_fairs.html |title=Ratnagiri District Gazetteer – Trade and Fairs |website=Maharashtra State Gazetteers |publisher=Government of Maharashtra |language=en }}</ref><ref name="Khobrekar"/><ref name="Das2006"/> == जत्रेतील लोककला == कोकणातील जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकनाट्य, भक्तिसंगीत आणि पारंपरिक सांस्कृतिक अभिव्यक्ती यांचे महत्त्वपूर्ण व्यासपीठ मानल्या जातात. जत्रांच्या निमित्ताने सादर केल्या जाणाऱ्या विविध लोककलांमधून धार्मिक श्रद्धा, स्थानिक इतिहास, लोकसाहित्य आणि सांस्कृतिक परंपरांचे जतन व संवर्धन घडून येते.<ref name="CultImages2008"/><ref name="Hadap2020"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> कोकणातील अनेक जत्रांमध्ये '''दशावतार''' हे पारंपरिक लोकनाट्य प्रमुख आकर्षण मानले जाते. भगवान विष्णूच्या दशावतारांवर आधारित या लोकनाट्याद्वारे धार्मिक कथा, पुराणांतील प्रसंग आणि नैतिक मूल्यांचे सादरीकरण केले जाते. विशेषतः रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यांतील अनेक जत्रांमध्ये दशावताराचे रात्रभर प्रयोग सादर करण्याची परंपरा आहे.<ref name="Dashavatar"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="Gill2001">{{cite journal |last=Gill |first=Brinda |title=Gods and Men, War and Love |journal=Fiberarts |volume=28 |issue=2 |year=2001 |pages=38–40 }}</ref> '''चित्रकथी''' ही कोकणातील वैशिष्ट्यपूर्ण लोककला असून काही जत्रांमध्ये तिचे सादरीकरण केले जाते. चित्रांच्या साहाय्याने पुराणकथा, स्थानिक देवतांच्या आख्यायिका आणि ऐतिहासिक प्रसंगांचे गायन व निवेदन करण्याची ही परंपरा विशेषतः सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील पिंगुळी परिसराशी संबंधित मानली जाते.<ref name="StacheRosen1984"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> अनेक जत्रांमध्ये '''गोंधळ''', '''भजन''', '''कीर्तन''', '''धवळे''' तसेच पारंपरिक वाद्यसंगीताचे कार्यक्रम आयोजित केले जातात. या लोककलांद्वारे देवतांची स्तुती, संतपरंपरा, धार्मिक आख्यायिका आणि स्थानिक लोकश्रद्धा यांचे सादरीकरण केले जाते. अनेक ठिकाणी हे कार्यक्रम रात्रभर चालतात आणि भाविक मोठ्या संख्येने त्यामध्ये सहभागी होतात.<ref name="Mhatre2014">{{cite journal |last=Mhatre |first=Chandrakant K. |title=धवळे आणि धवलेरी |journal=Shodhganga |year=2014 }}</ref><ref name="Hadap2020"/><ref name="Deglurkar2023"/> कोकणातील जत्रांमधील लोककला या केवळ मनोरंजनाची साधने नसून धार्मिक परंपरा, लोकसाहित्य, प्रादेशिक ओळख आणि अमूर्त सांस्कृतिक वारशाच्या जतनाचे प्रभावी माध्यम मानल्या जातात. त्यामुळे जत्रा या लोककलांच्या जतन, प्रसार आणि पिढ्यान्पिढ्या हस्तांतरणासाठी महत्त्वपूर्ण सांस्कृतिक संस्था म्हणून अभ्यासल्या जातात.<ref name="Kale2022"/><ref name="Niranjana2024"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> == जत्रेतील पारंपरिक बाजार == कोकणातील जत्रांचा एक महत्त्वपूर्ण घटक म्हणजे जत्रेच्या निमित्ताने भरविला जाणारा पारंपरिक बाजार. धार्मिक उत्सवाबरोबरच व्यापार, वस्तुविनिमय आणि सामाजिक देवाणघेवाण यांसाठी जत्रा दीर्घकाळापासून महत्त्वाचे व्यासपीठ राहिल्या आहेत. ऐतिहासिक, मानववंशशास्त्रीय आणि लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यासांबरोबरच महाराष्ट्र शासनाच्या जिल्हा गॅझेटिअर्समध्येही जत्रांच्या व्यापारी व सामाजिक स्वरूपाची नोंद आढळते.<ref name="Khobrekar"/><ref name="Kale2022"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> जत्रेच्या काळात देवस्थान परिसरात किंवा गावातील निश्चित ठिकाणी तात्पुरता बाजार भरविला जातो. या बाजारात पूजासाहित्य, फुले, नारळ, अगरबत्ती, प्रसाद, देवतांच्या प्रतिमा, खेळणी, मातीची भांडी, बांबूपासून तयार केलेल्या वस्तू, लोखंडी व लाकडी अवजारे, घरगुती उपयोगाच्या वस्तू, वस्त्रे, दागिने तसेच स्थानिक हस्तकलेच्या वस्तूंची विक्री केली जाते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Deglurkar2023"/> कोकणातील जत्रांमध्ये स्थानिक खाद्यसंस्कृतीलाही विशेष स्थान आहे. जत्रेच्या बाजारात पारंपरिक मिठाई, फराळ, हंगामी फळे, पेये आणि स्थानिक खाद्यपदार्थांची विक्री केली जाते. अनेक ठिकाणी स्वयंरोजगार, लघुउद्योग आणि पारंपरिक व्यवसाय करणाऱ्या कारागिरांसाठी जत्रा हे महत्त्वाचे विक्रीकेंद्र ठरते.<ref name="Hadap2020"/> महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये जामसंडे, कुणकेश्वर, शिरोडा, उभादांडा, आरवली, चिंदर, वाघळेश्वर, प्रभानवल्ली, दिगस, सावंस, म्हाप्रळ, पोफळी आणि गणपतीपुळे येथील जत्रांचा व्यापारीदृष्ट्या महत्त्वाच्या जत्रांमध्ये समावेश करण्यात आला असून, त्या जत्रांमध्ये फिरते व्यापारी, कारागीर आणि लहान व्यावसायिक मोठ्या संख्येने सहभागी होत असल्याची नोंद आहे.<ref name="RatnagiriTradeFairs"/> ग्रामीण भागातील जत्रा या केवळ खरेदी-विक्रीची ठिकाणे नसून सामाजिक भेटीगाठी, नातेसंबंध दृढ करणे, माहितीची देवाणघेवाण आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेला चालना देणारे केंद्र म्हणूनही कार्य करतात. पूर्वी अनेक गावांमध्ये वार्षिक जत्रा ही व्यापारी व्यवहारांसाठी महत्त्वाची संधी मानली जात असे; आजही अनेक पारंपरिक बाजारांचे हे स्वरूप मोठ्या प्रमाणात टिकून आहे.<ref name="Das2006"/><ref name="Kale2022"/> पारंपरिक बाजारामुळे धार्मिक श्रद्धा, स्थानिक व्यापार आणि सामुदायिक सहभाग यांचा परस्पर संबंध दृढ होतो. त्यामुळे कोकणातील जत्रा या धार्मिक उत्सवाबरोबरच ग्रामीण अर्थव्यवस्था, पारंपरिक व्यवसाय, स्थानिक हस्तकला आणि सांस्कृतिक जीवन यांना चालना देणाऱ्या महत्त्वपूर्ण सामाजिक संस्थांपैकी एक मानल्या जातात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> == सामाजिक व आर्थिक महत्त्व == कोकणातील जत्रा या केवळ धार्मिक उत्सव नसून स्थानिक समाजजीवन, ग्रामीण अर्थव्यवस्था आणि सांस्कृतिक सातत्य यांच्याशी निगडित महत्त्वपूर्ण सामाजिक संस्था मानल्या जातात. विविध मानववंशशास्त्रीय आणि समाजशास्त्रीय अभ्यासांनुसार जत्रा या सामूहिक सहभाग, सामाजिक परस्परसंबंध आणि सांस्कृतिक देवाणघेवाण यांना चालना देणाऱ्या सार्वजनिक परंपरा आहेत.<ref name="Das2006"/><ref name="Harper1959"/> जत्रेच्या निमित्ताने विविध गावांतील आणि परिसरातील लोक एकत्र येत असल्यामुळे सामाजिक संवाद, नातेसंबंध दृढ होणे आणि सामुदायिक ऐक्य वृद्धिंगत होण्यास मदत होते. अनेक ठिकाणी गावाबाहेर वास्तव्यास असलेले ग्रामस्थही जत्रेसाठी आपल्या मूळ गावी परत येतात. त्यामुळे जत्रा या स्थानिक सामाजिक ओळख, सामूहिक स्मृती आणि ग्रामसंस्थेच्या सातत्याचे प्रतीक मानल्या जातात.<ref name="Kale2022"/><ref name="Hadap2020"/> ग्रामीण अर्थव्यवस्थेच्या दृष्टीने जत्रांना विशेष महत्त्व आहे. जत्रेच्या काळात स्थानिक व्यापारी, कारागीर, हस्तकला उत्पादक, शेतकरी आणि लघुउद्योजक यांना त्यांच्या उत्पादनांच्या विक्रीची संधी उपलब्ध होते. जत्रांबरोबर भरविण्यात येणाऱ्या पारंपरिक बाजारांमुळे स्थानिक व्यापाराला चालना मिळते, विविध वस्तूंची देवाणघेवाण होते आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला बळकटी मिळते. महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये अनेक जत्रा स्थानिक व्यापार आणि आर्थिक व्यवहारांची महत्त्वाची केंद्रे असल्याची नोंद आढळते.<ref name="RatnagiriTradeFairs"/><ref name="Khobrekar"/> जत्रांच्या माध्यमातून लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा, सामुदायिक सहकार्य आणि प्रादेशिक सांस्कृतिक ओळख यांचे जतन व संवर्धन घडते. धार्मिक विधी, लोककला, लोकसाहित्य आणि पारंपरिक ज्ञान यांचे पिढ्यान्पिढ्या हस्तांतरण होण्यामध्ये जत्रा महत्त्वाची भूमिका बजावतात. त्यामुळे त्या कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा अविभाज्य घटक मानल्या जातात.<ref name="CultImages2008"/><ref name="Kale2022"/> अलीकडील सांस्कृतिक अभ्यासांमध्ये जत्रांकडे धार्मिक श्रद्धा, लोकसंस्कृती, सामाजिक सहभाग आणि स्थानिक इतिहास यांचा समन्वय साधणाऱ्या सार्वजनिक सांस्कृतिक संस्थांच्या स्वरूपात पाहिले जाते. महाराष्ट्र शासनाच्या ''Maharashtra: Land and Its People'' या ग्रंथामध्येही ग्रामीण समाजजीवन, लोकपरंपरा आणि सांस्कृतिक सातत्याच्या संदर्भात जत्रांचे महत्त्व अधोरेखित करण्यात आले आहे.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Niranjana2024"/><ref name="Kale2022"/> == प्रमुख जत्रा == कोकण प्रदेशातील जत्रा या स्थानिक धार्मिक परंपरा, ग्रामदैवतांची उपासना आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांचे महत्त्वपूर्ण प्रतिबिंब मानल्या जातात. आजच्या पालघर, ठाणे, रायगड, रत्‍नागिरी आणि सिंधुदुर्ग या जिल्ह्यांमध्ये वर्षभर विविध तिथींनुसार अनेक जत्रा भरविल्या जातात. या जत्रांचे स्वरूप, धार्मिक विधी, लोकसहभाग आणि सांस्कृतिक वैशिष्ट्ये स्थानिक देवस्थाने, ग्रामपरंपरा आणि प्रादेशिक रूढींनुसार बदलत असतात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> महाराष्ट्र शासनाने प्रकाशित केलेल्या रत्‍नागिरी, कुलाबा (रायगड) आणि ठाणे जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये कोकणातील विविध जत्रा, त्यांचे धार्मिक महत्त्व, स्थानिक परंपरा, व्यापार आणि लोकसहभाग यांची नोंद करण्यात आली आहे. विशेषतः तत्कालीन रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअर (१९५७) मध्ये त्या काळच्या रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या (आजचे रत्‍नागिरी व सिंधुदुर्ग जिल्हे) तालुकानिहाय जत्रांची संख्या, प्रमुख व्यापारी जत्रा आणि त्यांचे आर्थिक महत्त्व यांचे सविस्तर वर्णन आढळते. गॅझेटिअरनुसार सावंतवाडी तालुक्यात ११८, कुडाळमध्ये ५२, मालवणमध्ये २०, वेंगुर्ल्यात १८, लांजेमध्ये १२, खेडमध्ये १० तसेच इतर तालुक्यांमध्येही अनेक जत्रा भरत असत. व्यापारी दृष्ट्या कुणकेश्वर, गणपतीपुळे, जामसंडे, शिरोडा, उभादांडा, आरवली, चिंदर, वाघळेश्वर आणि प्रभानवल्ली येथील जत्रांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले होते. या जत्रांमध्ये फिरते व्यापारी, कारागीर, मिठाई विक्रेते, वस्त्रविक्रेते आणि इतर लहान व्यापारी सहभागी होत असून व्यवहार प्रामुख्याने रोखीने होत असल्याची नोंद गॅझेटिअरमध्ये करण्यात आली आहे.<ref name="RatnagiriTradeFairs"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="Khobrekar"/> कोकणातील प्रमुख जत्रांची जिल्हानिहाय माहिती पुढीलप्रमाणे आहे. === पालघर जिल्हा === आजच्या पालघर जिल्ह्यातील जत्रा या वारली, कातकरी, कोकणा तसेच इतर स्थानिक समाजांच्या धार्मिक परंपरा आणि ग्रामदैवतांच्या उपासनेशी संबंधित आहेत. महालक्ष्मी, शिव, हनुमान, स्थानिक देवी तसेच ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये वार्षिक जत्रा भरतात. या जत्रांमध्ये धार्मिक विधींबरोबरच आदिवासी लोकनृत्य, लोकसंगीत आणि पारंपरिक बाजार यांचे आयोजन केले जाते.<ref name="Kale2022"/><ref name="ThanaGazetteer">{{cite book |title=Thana District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=1982 }}</ref> === ठाणे जिल्हा === ठाणे जिल्ह्यातील अनेक प्राचीन देवस्थानांमध्ये वार्षिक जत्रा भरतात. ग्रामीण तसेच आदिवासी भागांतील जत्रांमध्ये पालखी, भजन, कीर्तन, लोकनृत्य आणि पारंपरिक बाजारांचे आयोजन केले जाते. या जत्रा स्थानिक ग्रामसमुदायाच्या सहभागातून आयोजित केल्या जात असून सामाजिक ऐक्य दृढ करण्यामध्ये त्यांची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="ThanaGazetteer"/> === रायगड जिल्हा === आजच्या रायगड जिल्ह्याचा पूर्वीचा कुलाबा जिल्हा हा कोकणातील जत्रा परंपरेचा महत्त्वाचा भाग राहिला आहे. ग्रामदैवत, शिव, गणेश आणि देवी यांच्या देवस्थानांशी संबंधित अनेक जत्रांमध्ये पालखी, रथोत्सव, नवसपूर्ती, महाप्रसाद आणि विविध पारंपरिक लोककलांचे आयोजन केले जाते. किनारी भागातील देवस्थानांभोवती भरविण्यात येणाऱ्या जत्रांना धार्मिक तसेच सामाजिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref name="Khobrekar"/><ref name="KolabaGazetteer">{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=1964 }}</ref> === रत्‍नागिरी जिल्हा === रत्‍नागिरी जिल्हा हा कोकणातील जत्रा परंपरेचा महत्त्वपूर्ण प्रदेश मानला जातो. जिल्ह्यातील अनेक स्वयंभू देवस्थाने, ग्रामदैवतांची मंदिरे तसेच गणेश, शिव आणि देवी यांच्या देवस्थानांमध्ये वार्षिक जत्रा भरतात.<ref name="Khobrekar"/><ref name="Hadap2020"/> महाराष्ट्र शासनाच्या रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये गणपतीपुळे, कुणकेश्वर आणि मार्लेश्वर येथील जत्रांचा विशेष उल्लेख करण्यात आला आहे. गॅझेटिअरनुसार गणपतीपुळे येथील माघ पौर्णिमेची जत्रा, कुणकेश्वर येथील महाशिवरात्रीची जत्रा तसेच संगमेश्वर तालुक्यातील मार्लेश्वर येथील मकरसंक्रांतीची जत्रा या रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील प्रमुख धार्मिक जत्रांपैकी मानल्या जातात. मार्लेश्वर येथील प्राचीन शिवमंदिर, धबधबा आणि वार्षिक जत्रेमुळे या स्थळाला धार्मिक तसेच पर्यटनात्मक महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref name="MarleshwarGazetteer">{{cite web |url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/places_Maral.html |title=Ratnagiri District Gazetteer – Maral (Marleshwar) |website=Maharashtra State Gazetteers |publisher=Government of Maharashtra |language=en }}</ref> === सिंधुदुर्ग जिल्हा === आजच्या सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील अनेक प्रमुख जत्रांचा उल्लेख तत्कालीन रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअरमध्ये आढळतो. कुणकेश्वर, जामसंडे, शिरोडा, उभादांडा, चिंदर, आरवली आणि इतर अनेक ठिकाणच्या जत्रांना धार्मिक तसेच व्यापारी महत्त्व प्राप्त झाले होते.<ref name="RatnagiriTradeFairs"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/> सिंधुदुर्गातील अनेक जत्रांमध्ये दशावतार, चित्रकथी, गोंधळ, भजन आणि इतर पारंपरिक लोककलांचे विशेष स्थान असून त्या कोकणातील सांस्कृतिक परंपरेचे महत्त्वपूर्ण द्योतक मानल्या जातात.<ref name="Dashavatar"/><ref name="StacheRosen1984"/><ref name="Kale2022"/> == आधुनिक परिवर्तन == कोकणातील जत्रांचे मूलभूत धार्मिक स्वरूप आजही मोठ्या प्रमाणात कायम असले, तरी सामाजिक, आर्थिक, तांत्रिक आणि प्रशासकीय बदलांमुळे त्यांच्या आयोजनाच्या स्वरूपात लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. वाहतूक व्यवस्था, दळणवळणाची साधने, प्रसारमाध्यमे आणि माहिती तंत्रज्ञानाच्या विकासामुळे अनेक पारंपरिक जत्रांचा व्याप स्थानिक पातळीपुरता मर्यादित न राहता प्रादेशिक आणि राज्यस्तरावर विस्तारला आहे.<ref name="Niranjana2024"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> अनेक देवस्थानांमध्ये जत्रांच्या आयोजनासाठी पारंपरिक व्यवस्थेबरोबरच देवस्थान विश्वस्त मंडळे, सार्वजनिक संस्था आणि स्थानिक प्रशासन यांचा सहभाग वाढला आहे. भाविकांसाठी पिण्याचे पाणी, आरोग्यसेवा, वाहतूक व्यवस्था, सुरक्षा, स्वच्छता आणि आपत्कालीन सुविधा उपलब्ध करून देण्यावर पूर्वीपेक्षा अधिक भर दिला जातो.<ref name="Deglurkar2023"/> माहिती व दळणवळण तंत्रज्ञानाच्या वाढत्या वापरामुळे अनेक देवस्थानांनी संकेतस्थळे आणि सामाजिक माध्यमांद्वारे जत्रांचे वेळापत्रक, धार्मिक कार्यक्रम तसेच भाविकांसाठी आवश्यक माहिती उपलब्ध करून देण्यास सुरुवात केली आहे. त्यामुळे जत्रांबाबतची माहिती अधिक व्यापक स्तरावर पोहोचू लागली आहे.<ref name="Niranjana2024"/> पर्यटनाच्या वाढत्या प्रभावामुळे गणपतीपुळे, कुणकेश्वर आणि मार्लेश्वर यांसारख्या देवस्थानांशी संबंधित जत्रांना धार्मिक पर्यटनाच्या दृष्टीने विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. महाराष्ट्र पर्यटन संचालनालयाने गणपतीपुळे आणि कुणकेश्वर या स्थळांचा राज्यातील महत्त्वाच्या पर्यटनस्थळांमध्ये समावेश केला आहे. त्यामुळे स्थानिक निवासव्यवस्था, वाहतूक, हस्तकला, खाद्यव्यवसाय आणि लघुउद्योगांना चालना मिळाल्याचे दिसून येते.<ref name="GanpatipuleTourism">{{cite web |url=https://maharashtratourism.gov.in/beach/ganpatipule/ |title=Ganpatipule |website=Department of Tourism, Government of Maharashtra |language=en }}</ref><ref name="KunkeshwarTourism">{{cite web |url=https://maharashtratourism.gov.in/beach/kunkeshwar/ |title=Kunkeshwar |website=Department of Tourism, Government of Maharashtra |language=en }}</ref><ref name="MarleshwarGazetteer"/> पर्यटक आणि भाविकांची वाढती संख्या लक्षात घेऊन वाहतूक, निवासव्यवस्था, स्वच्छता, पर्यावरण संरक्षण आणि कचरा व्यवस्थापन यांसारख्या बाबींना अधिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे. त्याचबरोबर अनेक देवस्थानांमध्ये पारंपरिक धार्मिक विधी, स्थानिक लोकपरंपरा आणि सांस्कृतिक वैशिष्ट्ये जतन करण्याचे प्रयत्नही सुरू आहेत.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Niranjana2024"/> आधुनिकतेच्या प्रभावानंतरही कोकणातील बहुतांश जत्रांनी आपली मूलभूत धार्मिक परंपरा, लोकसहभाग आणि सांस्कृतिक वैशिष्ट्ये मोठ्या प्रमाणात जतन केली आहेत. पारंपरिक धार्मिक विधी आणि आधुनिक व्यवस्थापन यांचा समन्वय साधत या जत्रा आजही कोकणाच्या सांस्कृतिक ओळखीचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/> == चित्रदालन == <gallery mode="packed" heights="180"> File:Temple interior, Rameshwar Temple, Aakeri, Konkan, Maharashtra.jpg|आकेरी येथील श्री रामेश्वर मंदिराचे अंतर्गत दृश्य File:Palanquin of Village Dities - Shimagotsav in Konkan.jpg|कोकणातील शिमगोत्सवातील ग्रामदेवतेची पालखी File:Palakhinrutya - Dance of Palanquin of Village Dities - Shimagotsav in Kokan - Maharashtra.jpg|कोकणातील शिमगोत्सवातील पालखीनृत्य File:A villain performing in Dashavatara folk theatre.jpg|कोकणातील दशावतार लोकनाट्यातील कलाकार File:A scene from Dashavatara folk theatre in Konkan region.jpg|कोकणातील दशावतार लोकनाट्याचा प्रसंग File:कोकणातील गावातील आठवडी बाजार.jpg|कोकणातील पारंपरिक ग्रामीण बाजार File:Ganpatipule Temple.jpg|गणपतीपुळे मंदिर File:Kunakeshwar temple 1.jpg|कुणकेश्वर मंदिर File:Marleshwar temple.JPG|मार्लेश्वर मंदिर File:काळम्मादेवी मंदीर.jpg|काळम्मादेवी मंदिर </gallery> == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[ग्रामदैवत]] * [[कुलदैवत]] * [[दशावतार]] == संदर्भ == {{reflist}} == अधिक वाचन == * Apte, Vaman Shivaram. ''The Student's Sanskrit-English Dictionary''. Motilal Banarsidass. * Deglurkar, G. B.; Vaidya, Shefali. ''All About a Temple''. Aprant Publication, 2023. * Fuller, C. J. ''The Camphor Flame: Popular Hinduism and Society in India''. Princeton University Press, 2004. * Hadap, Shilpa. ''Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects''. *Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute*, Vol. 101, 2020. * Hadap, Shilpa; Joglekar, P. P. ''A Study of Cult Images of Konkan: Traditions, Religious Beliefs and Iconography''. *Bulletin of the Deccan College Research Institute*, Vol. 68/69, 2008–2009. * Kale, Durga. ''The Floating Existence of Taraṅgas: Appraising Local Deities and Social Meaning-Making on the Western Coast of India''. *Asian Ethnology*, Vol. 81, 2022. * Khobrekar, V. G. ''Konkan: From the Earliest to 1818 A.D.'' * Monier-Williams, Monier. ''A Sanskrit-English Dictionary''. Oxford University Press, 1899. * ''Maharashtra: Land and Its People''. Gazetteers Department, Government of Maharashtra, Revised English Edition, 2009. * ''Ratnagiri District Gazetteer''. Gazetteers Department, Government of Maharashtra. * ''Kolaba District Gazetteer''. Gazetteers Department, Government of Maharashtra. * ''Thana District Gazetteer''. Gazetteers Department, Government of Maharashtra. == बाह्य दुवे == * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in Maharashtra State Gazetteers] * [https://marathivishwakosh.org महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191102022302/https://marathivishwakosh.org/ |date=2019-11-02 }} * [https://maharashtratourism.gov.in Department of Tourism, Government of Maharashtra] {{कोकण लोकजीवन}} {{कोकणातील जत्रा}} [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:महाराष्ट्राची संस्कृती]] l976mwh8oq641n8rh57zw7qnz4d43d6 0 382320 2700124 2699416 2026-08-08T01:24:48Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700124 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''कॉकरोच जनता पार्टी''' (सीजेपी), जी '''कॉकरोच चळवळ''' म्हणूनही ओळखली जाते,<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://apnews.com/article/india-cockroach-party-protest-dc9d61bf27f26510c0bd427f4d889699|title=India's youth-led Cockroach movement vows to keep demanding reforms after police crackdown|last=Saaliq|first=Sheikh|last2=Ganguly|first2=Shonal|date=21 July 2026|publisher=[[Associated Press]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260722234929/https://apnews.com/article/india-cockroach-party-protest-dc9d61bf27f26510c0bd427f4d889699|archive-date=22 July 2026|access-date=23 July 2026}}</ref><ref>{{Cite magazine|last=Greene|first=Connor|date=23 July 2026|title=What Is the Youth-Led 'Cockroach Movement' Staging Mass Protests in India?|url=https://time.com/article/2026/07/22/india-cockroach-janta-party-protest-movement/|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260724021823/https://time.com/article/2026/07/22/india-cockroach-janta-party-protest-movement/|archive-date=24 July 2026|access-date=23 July 2026}}</ref> ही एक भारतीय युवा-आधारित व्यंगात्मक राजकीय चळवळ आहे, जी १६ मे २०२६ रोजी राजकीय संवाद रणनीतिकार आणि कार्यकर्ते अभिजीत दीपके यांनी स्थापन केली. [[भारताचे सरन्यायाधीश]] [[सूर्य कांत]] यांनी १५ मे २०२६ रोजी केलेल्या वक्तव्याला प्रतिसाद म्हणून हे तयार केले गेले, ज्यामध्ये त्यांनी काही कार्यकर्त्यांना आणि बेरोजगार तरुणांना "[[झुरळ]]" (कॉकरोच) आणि "समाजाचे परजीवी" असे संबोधले होते, ज्यामुळे व्यापक जनक्षोभ उसळला होता.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.thequint.com/news/breaking-news/cockroach-comment-for-those-with-fake-degrees-clarifies-chief-justice-of-india-surya-kant|title='Cockroach Comment For Those With Fake Degrees,' Clarifies CJI Surya Kant|date=17 May 2026|work=[[The Quint]]|access-date=6 June 2026}}</ref> कांत यांनी नंतर स्पष्ट केले की त्यांचे वक्तव्य बनावट पदव्या मिळवणाऱ्या लोकांबद्दल होते आणि त्यांनी भारतातील [[विद्यार्थी|विद्यापीठातील विद्यार्थ्यांना]] लक्ष्य केले नव्हते, ज्यांना त्यांनी "विकसित भारताचे आधारस्तंभ" म्हटले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.aljazeera.com/features/2026/5/20/cockroach-janata-party-top-indian-judges-comment-sparks-satire-protest|title='Cockroach Janta Party': Top Indian judge's comment sparks satire, protest|last=Sharma|first=Yashraj|website=Al Jazeera|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260520061835/https://www.aljazeera.com/features/2026/5/20/cockroach-janata-party-top-indian-judges-comment-sparks-satire-protest|archive-date=20 May 2026|access-date=24 July 2026}}</ref> चळवळीचे नाव हे [[भारत|भारतातील]] सत्ताधारी पक्ष, [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पार्टीची]] विडंबना करणारा एक शब्दखेळ आहे.<ref name="BBC">{{स्रोत बातमी|last=Mateen|first=Zoya|url=https://www.bbc.com/news/articles/cz72y11jjq1o|title=Indian politics has acquired an unusual mascot: the cockroach|date=21 May 2026|publisher=[[BBC News]]|access-date=21 May 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260521094129/https://www.bbc.com/news/articles/cz72y11jjq1o|archive-date=21 May 2026|url-status=live}}</ref> मे २०२६ मध्ये स्थापन झाल्यानंतर लगेचच पक्षाने ऑनलाइन लक्षणीय लोकप्रियता मिळवली आणि सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर वेगाने मोठा चाहतावर्ग निर्माण केला.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/asli-kaam-ka-waqt-aagya-cockroach-janta-party-launches-new-campaign-after-crossing-bjps-instagram-follower-count-hits-20-million/articleshow/131258883.cms|title='Asli kaam ka waqt aagya': Cockroach Janta Party launches new campaign after crossing BJP's Instagram follower count, hits 20 million|date=22 May 2026|work=[[The Economic Times]]|access-date=22 May 2026}}</ref> त्यांनी संसद सदस्यांचे आणि निवडणूक आयुक्तांचे वर्तन, राजकारणात महिलांसाठी जागांचे आरक्षण आणि माध्यम परवाना यासंबंधी पाच-कलमी जाहीरनामा प्रसिद्ध केला. जून महिन्यापासून, पक्षाने पदवीपूर्व बायोमेडिकल अभ्यासाच्या त्या वर्षीच्या प्रवेश परीक्ष (नीट परीक्षा) मधील अनियमिततेच्या परिणामावरून दिल्लीत आणि देशभरात आंदोलने केली. या आंदोलनांची परिणती केंद्र सरकारसोबत झालेल्या चर्चेत आणि २५ जुलै २०२६ रोजी भारताचे शिक्षण मंत्री [[धर्मेंद्र प्रधान]] यांच्या राजीनाम्यात झाली.<ref name="AJ">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/7/25/indias-education-minister-resigns-after-weeks-of-cockroach-protests|title=India's 'Cockroach' youth call off protests after education minister quits|website=Al Jazeera|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260725091002/https://www.aljazeera.com/news/2026/7/25/indias-education-minister-resigns-after-weeks-of-cockroach-protests|archive-date=25 July 2026|access-date=25 July 2026}}</ref> शिक्षणमंत्र्यांचा राजीनामा हा भारतीय युवा चळवळीचा एक मोठा विजय मानला गेला.<ref name="nyt">{{स्रोत बातमी|last=Nanda|first=Showkat|url=https://www.nytimes.com/2026/07/26/world/asia/india-protests-cockroach-janta-party-abhijeet-dipke.html|title=The Accidental Hero Who Faced Down India’s Government|last2=Das|first2=Anupreeta|date=26 July 2026|work=The New York Times|access-date=27 July 2026}}</ref> आपल्या ऑनलाइन उपस्थितीसोबतच, ह्या चळवळीने संपूर्ण [[भारत|भारतात]] आंदोलने आणि समाजसेवा उपक्रम आयोजित केले.<ref name="BBC"/><ref name="Al">{{स्रोत बातमी|last=Sharma|first=Yashraj|url=https://www.aljazeera.com/features/2026/5/20/cockroach-janata-party-top-indian-judges-comment-sparks-satire-protest|title=Cockroach Janata Party: Top Indian judge's comment sparks satire, protest|date=20 May 2026|work=[[Al Jazeera]]|access-date=20 May 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260520061835/https://www.aljazeera.com/features/2026/5/20/cockroach-janata-party-top-indian-judges-comment-sparks-satire-protest|archive-date=20 May 2026|url-status=live}}</ref><ref name="CNN">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.cnn.com/2026/05/22/india/india-cockroach-janta-party-gen-z-intl-hnk|title=India's Gen Z have flipped the lowly cockroach into a symbol of defiance|last=Mogul|first=Rhea|last2=Mitra|first2=Esha|date=22 May 2026|website=[[CNN]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260523095820/https://www.cnn.com/2026/05/22/india/india-cockroach-janta-party-gen-z-intl-hnk|archive-date=23 May 2026|access-date=24 May 2026}}</ref> ही चळवळ भारतीय तरुणांवर परिणाम करणाऱ्या व्यापक सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय मुद्द्यांवर प्रचार करत आहे. [[भारतीय निवडणूक आयोग|भारतीय निवडणूक आयोगाकडे]] राजकीय पक्ष म्हणून त्याची नोंदणी झालेली नाही.<ref>{{स्रोत बातमी|last=Sharma|first=Saurabh|url=https://www.reuters.com/world/india/indias-cockroach-group-goes-viral-spotlights-gen-z-worries-2026-05-21/|title=India's 'Cockroach' group goes viral, spotlights Gen Z worries|last2=Das|first2=Krishna N.|date=22 May 2026|work=[[Reuters]]|access-date=25 May 2026}}</ref> [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्रालयाने]] सीजेपीशी संबंधित परदेशी निधीच्या आरोपांवर स्पष्टीकरण दिले असून ते फेटाळून लावले आहेत. २५ जुलै २०२६ रोजी, परराष्ट्र मंत्रालयाने सांगितले की, भारतीय सरकार किंवा त्याच्या गुप्तचर संस्थांकडे सीजेपी आणि त्यांच्या आंदोलनांशी संबंधित परदेशी निधीबद्दल कोणतीही माहिती नाही.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/news/no-information-on-foreign-funding-mea-claims-as-cjp-protest-intensifies-nationwide/videoshow/132621336.cms|title=No information on foreign funding: MEA claims as CJP protest intensifies nationwide|date=25 July 2026|work=The Times of India|access-date=25 July 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260725075300/https://timesofindia.indiatimes.com/videos/news/no-information-on-foreign-funding-mea-claims-as-cjp-protest-intensifies-nationwide/videoshow/132621336.cms|archive-date=25 July 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.ndtv.com/india-news/cjp-protest-at-jantar-mantar-foreign-funding-linked-to-cockroach-janta-party-protests-what-centre-said-11819470|title=CJP protest at Jantar Mantar: Foreign funding linked to Cockroach Janta Party protests? What Centre said|date=25 July 2026|work=NDTV|access-date=25 July 2026}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.livemint.com/news/india/no-information-mea-on-claims-of-foreign-funding-behind-cjp-protest-at-jantar-mantar-sonam-wangchuk-dharmendra-pradhan-11784910006353.html|title=No information: MEA on claims of foreign funding behind CJP protest at Jantar Mantar|date=25 July 2026|work=Mint|access-date=25 July 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260725030309/https://www.livemint.com/news/india/no-information-mea-on-claims-of-foreign-funding-behind-cjp-protest-at-jantar-mantar-sonam-wangchuk-dharmendra-pradhan-11784910006353.html|archive-date=25 July 2026|url-status=live}}</ref> == आंदोलने == ऑनलाईन चळवळीच्या उभारणीनंतर, या आंदोलनाने संघटित समाजसेवेच्या माध्यमातून प्रत्यक्ष (ऑफलाईन) मोहिमा राबवण्यास सुरुवात केली. यामध्ये स्वयंसेवकांनी [[झुरळ|झुरळांचे]] पोशाख परिधान करून स्वच्छता मोहीम राबवण्यासारख्या उपक्रमांचा समावेश होता, ज्याचा पुढे विस्तार होऊन विविध आंदोलनांचे आयोजन करण्यात आले.<ref name="BBC"/> === २०२६ जंतर मंतर आंदोलन === {{मुख्य|२०२६ दिल्ली जंतर मंतर आंदोलने|संसद चलो मार्च}} [[चित्र:Students from All Over India protesting against 2026 NEET UG paper leak place Jantar Mantar on 20 July 2026 ahead of Parliament March 08.jpg|इवलेसे|[[२०२६ दिल्ली जंतर मंतर आंदोलने|२०२६ दिल्ली जंतर मंतर आंदोलनादरम्यान]] निदर्शने करणारे विद्यार्थी.]] जून २०२६ मध्ये, सीजेपीने (CJP) स्पर्धा परीक्षांच्या आयोजनातील पारदर्शकता, उत्तरदायित्व आणि तांत्रिक त्रुटींबाबत चिंता व्यक्त करत विविध आंदोलनांची मालिका आयोजित करण्यास सुरुवात केली.<ref>{{cite news |date=12 June 2026 |title='Govt should talk about our issues, not religion': Students at Lucknow protest on exam lapses |url=https://indianexpress.com/article/cities/lucknow/students-protest-lucknow-cockroach-janta-party-joins-in-exam-jon-aspirants-10736322/ |access-date=13 June 2026 |work=[[द इंडियन एक्सप्रेस]] |language=mr}}</ref> [[२०२६ नीट गैरव्यवहार|राष्ट्रीय पात्रता व प्रवेश परीक्षेच्या (NEET) प्रश्नपत्रिका फुटीप्रकरणी]] आणि [[२०२६ सीबीएसई ऑन-स्क्रीन मार्किंग वाद|सीबीएसई ऑन-स्क्रीन मार्किंग वादाप्रकरणी]] या पक्षाने केंद्रीय शिक्षण मंत्री [[धर्मेंद्र प्रधान]] यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली.<ref>{{cite news |date=15 June 2026 |title=CJP Demands Education Minister's Resignation in Bengaluru Protest Over National Exam Irregularities |url=https://www.etvbharat.com/en/state/cjp-demands-education-ministers-resignation-in-bengaluru-protest-over-national-exam-irregularities-enn26061500191 |access-date=15 June 2026 |work=[[ईटीव्ही भारत]] |language=mr}}</ref><ref>{{cite news |date=11 June 2026 |title=India's viral Cockroach Party launches nationwide youth protests |url=https://apnews.com/article/india-cockroach-party-youth-protest-988e205b0859ac2c5fbc8af9ad4925af |access-date=11 June 2026 |work=[[एपी न्यूज]] |language=mr}}</ref> दीपके यांनी प्रश्नपत्रिका फुटी रोखण्यासाठी आणि निकालांमधील विलंब कमी करण्यासाठी सुधारणांची मागणी करणारा "शिक्षण/परीक्षा जाहीरनामा" प्रसिद्ध केला.<ref>{{cite news |last=Mutha |first=Snehal |date=11 June 2026 |title=Cockroach Janta Party releases manifesto on exam reforms at Pune protest |url=https://www.thehindu.com/news/national/nationwide-stir-over-exam-irregularities-cockroach-janta-party-to-release-education-manifesto/article71087965.ece |access-date=15 June 2026 |work=[[द हिंदू]] |issn=0971-751X |language=mr}}</ref> यावर उत्तर देताना प्रधान यांनी सीजेपीवर लोकशाही प्रक्रियांना बाधा पोहोचवल्याचा आरोप केला, तसेच "पेपर माफियांवर" कडक कारवाई करण्याचे आश्वासन दिले.<ref>{{cite news |last=Sharma |first=Akhilesh |date=23 June 2026 |title="B Team Of Disruptive Elements": Education Minister Dharmendra Pradhan To NDTV on CJP |work=[[एनडीटीव्ही]] |url=https://www.ndtv.com/india-news/b-team-of-disruptive-elements-education-minister-dharmendra-pradhan-to-ndtv-on-cjp-11675087 |archive-date=1 July 2026 |access-date=23 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260701082155/https://www.ndtv.com/india-news/b-team-of-disruptive-elements-education-minister-dharmendra-pradhan-to-ndtv-on-cjp-11675087 |url-status=live |language=mr}}</ref><ref>{{cite news |last=Chakrabarty |first=Roshni |date=23 June 2026 |title=Rahul is fear-mongering, 'tukde tukde' forces at Jantar Mantar: Pradhan on NEET |url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/neet-may-go-fully-online-next-year-in-cbt-mode-dharmendra-pradhan-exclusive-2932448-2026-06-23 |access-date=24 June 2026 |work=[[इंडिया टुडे]] |archive-date=24 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260624064542/https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/neet-may-go-fully-online-next-year-in-cbt-mode-dharmendra-pradhan-exclusive-2932448-2026-06-23 |url-status=live |language=mr}}</ref> [[चित्र:Students from All Over India protesting against 2026 NEET UG paper leak place Jantar Mantar on 20 July 2026 ahead of Parliament March 26.jpg|इवलेसे|दिल्लीतील आंदोलनात हजारो विद्यार्थी सहभागी झाले होते.]] मागण्या मान्य न झाल्यामुळे, सीजेपीने २० जूनपासून दिल्लीतील [[जंतर मंतर]] येथे बेमुदत आंदोलन सुरू केले.<ref>{{cite news |date=20 June 2026 |title=CJP Stages Second Protest At Jantar Mantar |url=https://www.outlookindia.com/national/cjp-stages-second-protest-at-jantar-mantar |access-date=30 June 2026 |work=[[आउटलुक]] |archive-date=27 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260627124459/https://www.outlookindia.com/national/cjp-stages-second-protest-at-jantar-mantar |url-status=live |language=mr}}</ref> दीपके यांनी परवानगी दिलेल्या वेळेपेक्षा जास्त काळ आंदोलन चालू ठेवल्याने प्रशासनाने ते बेकायदेशीर घोषित केले. [[दिल्ली पोलीस|दिल्ली पोलिसांनी]] सुरुवातीला जमाव पांगवण्याचा प्रयत्न केला, परंतु नंतर ते मागे हटले.<ref>{{cite news |last=Eshwar |date=21 June 2026 |title=A Night at Jantar Mantar: Cockroaches Refused to Leave, Govt Refused to Escalate |url=https://www.thequint.com/news/politics/cockroach-janta-party-cjp |access-date=30 June 2026 |work=[[द क्विंट]] |archive-date=22 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260622015114/https://www.thequint.com/news/politics/cockroach-janta-party-cjp |url-status=live |language=mr}}</ref><ref>{{cite news |date=20 June 2026 |title=CJP protest in Delhi highlights: Team Dipke says will spend night at Jantar Mantar despite no nod for protest |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/cjp-protest-delhi-live-updates-abhijeet-dipke-jantar-mantar-cockroach-janta-party-sonam-wangchuk-dharmendra-pradhan-neet-101781924276120.html |access-date=4 July 2026 |work=[[हिंदुस्तान टाइम्स]] |archive-date=20 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260620143905/https://www.hindustantimes.com/india-news/cjp-protest-delhi-live-updates-abhijeet-dipke-jantar-mantar-cockroach-janta-party-sonam-wangchuk-dharmendra-pradhan-neet-101781924276120.html |url-status=live |language=mr}}</ref> २८ जून रोजी, सामाजिक कार्यकर्ते [[सोनम वांगचुक]] यांनी [[ऑल इंडिया स्टुडंट्स असोसिएशन]]च्या काही विद्यार्थ्यांसह आंदोलनाला पाठिंबा दर्शवत [[उपवास|उपोषण]] सुरू केले.<ref>{{cite news |last=Butani |first=Ashna |date=28 June 2026 |title=Sonam Wangchuk begins hunger strike at Jantar Mantar, six students join |url=https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-joins-cjp-protest-begins-hunger-strike-at-jantar-mantar/article71157421.ece |access-date=8 July 2026 |work=[[द हिंदू]] |issn=0971-751X |archive-date=9 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260709053318/https://www.thehindu.com/news/national/sonam-wangchuk-joins-cjp-protest-begins-hunger-strike-at-jantar-mantar/article71157421.ece |url-status=live |language=mr}}</ref><ref>{{cite news |last=Sinha |first=Deeksha |date=6 June 2026 |title="What Use is Education Without Justice?": Sonam Wangchuk Joins CJP Protest |url=https://www.thequint.com/news/breaking-news/sonam-wangchuk-cjp-protest-education-reform-dharmendra-pradhan-resignation |access-date=8 June 2026 |work=[[द क्विंट]] |archive-date=7 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607082120/https://www.thequint.com/news/breaking-news/sonam-wangchuk-cjp-protest-education-reform-dharmendra-pradhan-resignation |url-status=live |language=mr}}</ref> १८ जुलै रोजी दिल्ली उच्च न्यायालयाच्या आदेशानुसार पोलिसांनी वांगचुक यांना आंदोलनस्थळावरून बळजबरीने हटवून [[सफदरजंग रुग्णालय|सफदरजंग रुग्णालयात]] दाखल केले,<ref>{{cite news |date=18 July 2026 |title=Indian activist on hunger strike for 20 days forcibly taken to hospital |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cjej3dxxg2do |access-date=18 July 2026 |last1=Pandey |first1=Geeta |publisher=[[बीबीसी न्यूज]] |archive-date=18 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260718065356/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cjej3dxxg2do |url-status=live |language=mr}}</ref> आणि नंतर सुरक्षेच्या कारणास्तव त्यांना [[गुरुग्राम]] येथील [[मेदांता]] रुग्णालयात हलवण्यात आले.<ref>{{cite news |date=21 July 2026 |title=Delhi High Court orders immediate shift of Sonam Wangchuk to Medanta Hospital |url=https://www.thehindu.com/news/national/delhi-high-court-allows-sonam-wangchuk-to-shift-to-private-hospital/article71248605.ece |access-date=21 July 2026 |work=[[द हिंदू]] |issn=0971-751X |language=mr}}</ref> वांगचुक यांना हटवण्याच्या विरोधात दीपके आणि इतर आयोजकांनी स्वतःचे बेमुदत उपोषण सुरू केले.<ref>{{cite news |date=18 July 2026 |title=Woman hurls ink-like liquid at CJP founder Dipke as he begins indefinite hunger strike; July 20 march on |url=https://www.newindianexpress.com/india/2026/Jul/18/cjp-founder-abhijeet-dipke-starts-indefinite-hunger-strike-july-20-march-to-proceed-as-planned |access-date=19 July 2026 |work=[[द न्यू इंडियन एक्सप्रेस]] |archive-date=18 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260718092015/https://www.newindianexpress.com/india/2026/Jul/18/cjp-founder-abhijeet-dipke-starts-indefinite-hunger-strike-july-20-march-to-proceed-as-planned |url-status=live |language=mr}}</ref> तथापि, एका मृत विद्यार्थ्याच्या वडिलांनी केलेल्या आवाहनानंतर दीपके यांनी २० जुलै रोजी आपले उपोषण मागे घेतले आणि 'संसद चलो' मार्चची घोषणा केली.<ref>{{cite news |title=Abhijeet Dipke ends hunger strike to lead Sansad Chalo march |url=https://www.indiatodayne.in/national/story/tear-gas-lathi-charge-as-cjps-chalo-sansad-march-turns-violent-founder-abhijeet-dipke-detained |work=[[इंडिया टुडे]] |date=20 July 2026 |access-date=22 July 2026 |language=mr }}{{मृत दुवा|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> त्या दिवशी जमावबंदीचे आदेश जारी केलेले असतानाही आंदोलकांनी [[भारतीय संसद|संसदेच्या]] दिशेने मोर्चा काढण्याचा प्रयत्न केला. आंदोलकांनी बॅरिकेड्स ओढून पोलीस कर्मचाऱ्यांवर हल्ला केल्यामुळे गर्दी नियंत्रणात आणण्यासाठी दिल्ली पोलिसांना [[लाठीहल्ला]] आणि [[अश्रुधूर|अश्रुधुराचा]] वापर करावा लागला.<ref>{{Cite news |title=Security Footage |url=https://www.ndtv.com/video/moment-protestors-broke-through-police-barricades-near-delhi-s-jantar-mantar-1131552 |language=mr}}</ref><ref>{{Cite news |author1=Vijaita Singh |author2=Ashna Butani |date=21 July 2026 |title=Pellet guns, shock batons used against protesters in Delhi; police deny |url=https://www.thehindu.com/news/national/pellet-guns-shock-batons-used-against-protesters-in-delhi-police-deny/article71250708.ece |access-date=22 July 2026 |work=[[द हिंदू]] |issn=0971-751X |archive-date=22 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260722051332/https://www.thehindu.com/news/national/pellet-guns-shock-batons-used-against-protesters-in-delhi-police-deny/article71250708.ece |url-status=live |language=mr}}</ref> या मार्चमध्ये १०,००० ते ५०,००० आंदोलक सहभागी झाल्याचे वृत्त आहे. दिल्ली पोलिसांच्या माहितीनुसार, यात किमान १७८ जण जखमी झाले, ज्यामध्ये ६० आंदोलक आणि ११८ सुरक्षा कर्मचाऱ्यांचा समावेश होता; तसेच ७० आंदोलकांना ताब्यात घेण्यात आले होते.<ref name="IT3">{{Cite news |date=20 July 2026 |title=Inside Delhi's day of chaos: Lathi-charge, tear gas, stone-pelting, Metro shutdowns mark CJP's Parliament march |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/inside-delhis-day-of-chaos-lathi-charge-tear-gas-stone-pelting-metro-shutdowns-mark-cjps-parliament-march/articleshow/132518681.cms |access-date=20 July 2026 |work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]] |issn=0971-8257 |archive-date=20 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260720154900/https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/inside-delhis-day-of-chaos-lathi-charge-tear-gas-stone-pelting-metro-shutdowns-mark-cjps-parliament-march/articleshow/132518681.cms |url-status=live |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=India's 'cockroach' protest movement halts marches after police violence |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/7/21/indias-cockroach-protest-movement-halts-marches-after-police-violence |access-date=22 July 2026 |website=[[अल जझीरा]] |archive-date=23 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723054824/https://www.aljazeera.com/news/2026/7/21/indias-cockroach-protest-movement-halts-marches-after-police-violence |url-status=live |language=mr}}</ref> पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार आंदोलकांनी दगडफेक आणि मालमत्तेचे नुकसान करण्यासारख्या हिंसक मार्गांचा अवलंब केला, परंतु सीजेपीने हे आरोप फेटाळून लावत पोलिसांवरच हिंसाचार घडवून आणल्याचा आरोप केला.<ref name=":0">{{Cite web |date=21 July 2026 |title=CJP's parliament march from Jantar Mantar: India's 'cockroach' protest continues a day after police crackdown |url=https://www.bbc.com/news/articles/c98v349r9lro |access-date=24 July 2026 |website=www.bbc.com |archive-date=21 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260721094345/https://www.bbc.com/news/articles/c98v349r9lro |url-status=live |language=mr}}</ref><ref name="IT3"/><ref>{{cite news |date=20 July 2026 |title=CJP protest: Over 50 security personnel injured in stone pelting by protesters |url=https://www.indiatoday.in/programme/india-first/video/cjp-protest-over-50-security-personnel-injured-in-stone-pelting-by-protesters-2952379-2026-07-20 |access-date=20 July 2026 |work=[[इंडिया टुडे]] |archive-date=20 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260720211141/https://www.indiatoday.in/programme/india-first/video/cjp-protest-over-50-security-personnel-injured-in-stone-pelting-by-protesters-2952379-2026-07-20 |url-status=live |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 July 2026 |title=India: Excessive Force Used Against Student Protesters {{!}} Human Rights Watch |url=https://www.hrw.org/news/2026/07/23/india-excessive-force-used-against-student-protesters |access-date=24 July 2026 |website=[[ह्युमन राईट्स वॉच]] |archive-date=24 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260724092948/https://www.hrw.org/news/2026/07/23/india-excessive-force-used-against-student-protesters |url-status=live |language=mr}}</ref> [[पोलीस अत्याचार|पोलीस अत्याचाराच्या]] अहवालांवरून अनेक सार्वजनिक व्यक्ती, विरोधी पक्षांचे नेते आणि संघटनांनी या घटनेवर टीका केली.<ref>{{Cite web |last=Kaur |first=Sehaj |date=21 July 2026 |title=Celebrities Rally Behind Students After Police Crackdown at CJP Protest |url=https://www.thequint.com/news/politics/students-protest-cjp-jantar-mantar-police-crackdown-celebrities-diljit-dosanjh-sonakshi-sinha |access-date=24 July 2026 |website=[[द क्विंट]] |archive-date=23 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723170607/https://www.thequint.com/news/politics/students-protest-cjp-jantar-mantar-police-crackdown-celebrities-diljit-dosanjh-sonakshi-sinha |url-status=live |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=CJP protest: Left parties condemn police action against students, demand Pradhan's resignation |url=https://theprint.in/india/cjp-protest-left-parties-condemn-police-action-against-students-demand-pradhans-resignation/2991628/ |access-date=24 July 2026 |website=theprint.in |archive-date=24 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260724113801/https://theprint.in/india/cjp-protest-left-parties-condemn-police-action-against-students-demand-pradhans-resignation/2991628/ |url-status=live |language=mr}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 July 2026 |title=AISA and AIDSO condemn police lathi charge on students in New Delhi |url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/aisa-and-aidso-condemn-police-lathi-charge-on-students-in-new-delhi/article71245641.ece |access-date=24 July 2026 |work=[[द हिंदू]] |issn=0971-751X |language=mr}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 July 2026 |title='Unacceptable in a democratic society': SC bar bodies condemn police action against protesters, lawyers during CJP march |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/unacceptable-in-a-democratic-society-sc-bar-bodies-condemn-police-action-against-protesters-lawyers-during-cjp-march/articleshow/132559050.cms |access-date=24 July 2026 |work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]] |issn=0971-8257 |archive-date=23 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723061522/https://timesofindia.indiatimes.com/india/unacceptable-in-a-democratic-society-sc-bar-bodies-condemn-police-action-against-protesters-lawyers-during-cjp-march/articleshow/132559050.cms |url-status=live |language=mr}}</ref> दिल्ली पोलिसांनी केलेल्या अतिरिक्त बळाच्या वापराचा आरोप करणारी [[जनहित याचिका|जनहित याचिका]] दिल्ली उच्च न्यायालयात दाखल करण्यात आली असून त्यावर ११ सप्टेंबर रोजी सुनावणी निश्चित करण्यात आली आहे.<ref>{{Cite news |last=Singh |first=Soibam Rocky |date=22 July 2026 |title=Delhi HC seeks Centre's reply to claims of police brutality, excess force during Parliament march |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Delhi/delhi-hc-seeks-centre-police-response-on-pleas-alleging-excessive-force-during-july-20-cjp-protest-march/article71253106.ece |access-date=24 July 2026 |work=[[द हिंदू]] |issn=0971-751X |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |last=Thapliyal |first=Nupur |date=22 July 2026 |title=Delhi High Court Seeks Police Response On PILs Alleging Excessive Force On Student Protesters, Directs Preservation Of Videos |url=https://www.livelaw.in/high-court/delhi-high-court/jantar-mantar-protest-delhi-police-force-response-cctv-preservation-ordered-cjp-march-neet-leak-542382 |access-date=22 July 2026 |website=[[लाइव्ह लॉ]] |archive-date=22 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260722124215/https://www.livelaw.in/high-court/delhi-high-court/jantar-mantar-protest-delhi-police-force-response-cctv-preservation-ordered-cjp-march-neet-leak-542382 |url-status=live |language=mr}}</ref> यानंतर सीजेपीने २४ जुलै रोजी पोलीस अत्याचाराविरोधात शांततापूर्ण आंदोलनाचे आवाहन केले.<ref>{{Cite web |last=Deshpande |first=Anagha |date=23 July 2026 |title=CJP calls nationwide protest tomorrow against 'police brutality' on students, shares guidelines |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/cjp-calls-nationwide-peaceful-protest-tomorrow-against-police-brutality-on-students-shares-guidelines-101784805659601.html |access-date=24 July 2026 |website=[[हिंदुस्तान टाइम्स]] |archive-date=24 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260724024532/https://www.hindustantimes.com/india-news/cjp-calls-nationwide-peaceful-protest-tomorrow-against-police-brutality-on-students-shares-guidelines-101784805659601.html |url-status=live |language=mr}}</ref> शासनासोबत झालेल्या प्रदीर्घ चर्चेनंतर २४ जुलै रोजी वांगचुक यांनी आपले २६ दिवसांचे उपोषण सोडत असल्याची घोषणा केली. हिंसाचारमुक्त आंदोलकांवरील गुन्हे मागे घेणे आणि नीट प्रश्नपत्रिका फुटीनंतर आत्महत्या केलेल्या विद्यार्थ्यांच्या कुटुंबांना भरपाई देणे यासह विविध अटींवर आणि "देशातील संभाव्य हिंसाचाराची शक्यता लक्षात घेऊन" हा निर्णय घेतल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.<ref>{{Cite news |date=24 July 2026 |title=Sonam Wangchuk ends hunger strike; PM Modi assures more stricter actions on paper leaks- top developments |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/sonam-wangchuk-ends-hunger-strike-pm-modi-assures-more-stricter-actions-on-paper-leaks-top-developments/articleshow/132592154.cms |access-date=24 July 2026 |work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]] |issn=0971-8257 |archive-date=23 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723234824/https://timesofindia.indiatimes.com/india/sonam-wangchuk-ends-hunger-strike-pm-modi-assures-more-stricter-actions-on-paper-leaks-top-developments/articleshow/132592154.cms |url-status=live |language=mr}}</ref><ref>{{Cite news |date=23 July 2026 |title=Jantar Mantar protest updates: Wangchuk breaks 26-day fast; relieved, says CJP founder Dipke, but vows to continue protest till Pradhan resigns |url=https://www.thehindu.com/news/national/cjp-jantar-mantar-protest-live-updates-abhijeet-dipke-saurav-das-sonam-wangchuk-hunger-strike-dharmendra-pradhan-resignation/article71256169.ece |access-date=24 July 2026 |work=[[द हिंदू]] |issn=0971-751X |archive-date=23 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723190613/https://www.thehindu.com/news/national/cjp-jantar-mantar-protest-live-updates-abhijeet-dipke-saurav-das-sonam-wangchuk-hunger-strike-dharmendra-pradhan-resignation/article71256169.ece |url-status=live |language=mr}}</ref> त्याच दिवशी केंद्रीय मंत्री [[जे. पी. नड्डा]] आणि [[जितेंद्र सिंह]] यांनी सीजेपीच्या प्रतिनिधींशी भेट घेऊन त्यांच्या मागण्या ऐकून घेतल्या आणि प्रधानांकडून राजीनामा घेण्याबाबत विचार करण्यासाठी वेळ मागितला.<ref>{{Cite web |date=24 July 2026 |title=CJP Nationwide Protest Live: Heard protesters' demands, we'll meet again tomorrow, say govt after meeting CJP |url=https://www.indiatoday.in/india/story/cockroach-janta-party-nationwide-protest-live-updates-cjp-abhijeet-dipike-sonam-wangchuk-2954869-2026-07-24 |access-date=24 July 2026 |website=[[इंडिया टुडे]] |archive-date=24 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260724070546/https://www.indiatoday.in/india/story/cockroach-janta-party-nationwide-protest-live-updates-cjp-abhijeet-dipike-sonam-wangchuk-2954869-2026-07-24 |url-status=live |language=mr}}</ref> प्रधान यांनी २५ जुलै रोजी केंद्रीय शिक्षण मंत्री पदाचा राजीनामा दिला.<ref name=AJ/><ref>{{Cite web |last1=Pandey |first1=Vikas |last2=Limaye |first2=Yogita |last3=Delhi |first3=Azadeh Moshiri from Jantar Mantar in |date=25 July 2026 |title=Dharmendra Pradhan: India's 'cockroach' protesters call off strike as education minister resigns |url=https://www.bbc.com/news/live/c3v0wkkpeplt |access-date=25 July 2026 |publisher=[[बीबीसी न्यूज]] |archive-date=25 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260725095854/https://www.bbc.com/news/live/c3v0wkkpeplt |url-status=live |language=mr}}</ref> अनेक आंदोलकांनी या घटनेला या चळवळीचा मोठा विजय मानला आणि पुढील आंदोलने स्थगित केली.<ref name=AJ /> २६ जुलै रोजी, पंतप्रधान [[नरेंद्र मोदी]] यांनी भारतातील सार्वजनिक परीक्षा प्रणालीत सुधारणा करण्यासाठी तंत्रज्ञान उद्योजक [[नंदन निलेकणी]] यांच्या अध्यक्षतेखाली एका कार्यदलाची (टास्क फोर्स) घोषणा केली.<ref>{{cite news |date=27 July 2026 |title=India's youth protests force exam reforms after education minister quits |url=https://www.reuters.com/world/india/indias-youth-protests-force-exam-reforms-after-education-minister-quits-2026-07-27/ |access-date=29 July 2026 |work=[[रॉयटर्स]] |language=mr}}</ref> २७ जुलै रोजी, सरकारने [[लोकसभा|लोकसभेत]] [[सार्वजनिक परीक्षा (अन्याय्य मार्गांना प्रतिबंध) कायदा, २०२४]] सुधारणा विधेयक सादर केले.<ref>{{Cite news |date=27 July 2026 |title=Govt introduces anti-paper leak Bill in Lok Sabha amid Opposition protests |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/govt-introduces-anti-paper-leak-bill-in-lok-sabha-amid-protests/articleshow/132654345.cms?from=mdr |access-date=27 July 2026 |work=[[द इकॉनॉमिक टाइम्स]] |issn=0013-0389 |archive-date=27 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260727174409/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/govt-introduces-anti-paper-leak-bill-in-lok-sabha-amid-protests/articleshow/132654345.cms?from=mdr |url-status=live |language=mr}}</ref> केंद्रीय मंत्री जितेंद्र सिंह यांनी सादर केलेल्या या विधेयकात कायद्याच्या कलम १० अंतर्गत असणाऱ्या ५ वर्षांच्या कारावासाची व १० लाख रुपयांपर्यंतच्या दंडाची शिक्षा वाढवून, संस्था/कंपन्यांसाठी १० वर्षांचा कारावास व १० कोटी रुपयांपर्यंतचा दंड, आणि व्यक्तींसाठी ५० लाख रुपयांपर्यंतच्या दंडाची तरतूद सुचवण्यात आली आहे.<ref>{{Cite news |date=27 July 2026 |title=Public Examinations Amendment Bill 2026: What does the proposed anti-cheating law promise? |url=https://www.thehindu.com/news/national/public-examination-amendment-bill-explained-parliament-mos-jitendra-singh-fine-jail-term-court-special-stf/article71272113.ece |access-date=27 July 2026 |work=[[द हिंदू]] |issn=0971-751X |archive-date=27 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260727224323/https://www.thehindu.com/news/national/public-examination-amendment-bill-explained-parliament-mos-jitendra-singh-fine-jail-term-court-special-stf/article71272113.ece |url-status=live |language=mr}}</ref> [[पश्चिम बंगाल]] विशेष कृती दल (STF) जंतर मंतर येथील आंदोलनात अडथळा आणण्याच्या कथित [[पाकिस्तान]]-संबंधित [[जैश-ए-मोहम्मद]] कटाचा तपास करत आहे. या तपासात पोलिसांचे गणवेश मिळवणे, निदर्शनादरम्यान अशांतता भडकावणे आणि पाकिस्तानमधील हँडलर्सशी संपर्क ठेवण्याच्या योजनेच्या आरोपांचा समावेश आहे. हे आरोप अद्याप तपासाधीन असून न्यायालयात सिद्ध झालेले नाहीत.<ref>{{Cite news |last=Nag |first=Jayatri |date=1 August 2026 |title=JeM operative arrested in West Bengal, planned to target CM Suvendu Adhikari and minister |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/india/jem-operative-arrested-in-west-bengal-planned-to-target-cm-suvendu-adhikari-and-minister/articleshow/132790769.cms |access-date=2 August 2026 |work=[[द इकॉनॉमिक टाइम्स]] |issn=0013-0389 |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Just a moment… |url=https://theprint.in/world/fresh-violence-at-delhi-youth-protest-demanding-ministers-resignation/2994064/ |access-date=2 August 2026 |website=theprint.in |language=mr}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष]] [[वर्ग:भारतातील निषेध]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील निर्मिती]] [[वर्ग:भारतातील युवा राजकीय पक्ष]] dt2obth9p8s86o583niqyn35v4f95yz 0 382362 2700125 2699707 2026-08-08T01:31:44Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700125 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील ग्रामदैवत''' ही [[कोकण]] प्रदेशातील गावांच्या धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनाशी संबंधित स्थानिक ग्रामदेवतांच्या उपासनेची परंपरा आहे. प्रत्येक गावाचे संरक्षण, ग्रामकल्याण, कृषीसमृद्धी, आरोग्य, सामाजिक ऐक्य आणि नैसर्गिक आपत्तींपासून रक्षण व्हावे या श्रद्धेतून विशिष्ट देवतेची ग्रामदैवत म्हणून उपासना केली जाते. कोकणातील ग्रामदैवत परंपरा ही स्थानिक लोकधर्म, देवस्थान व्यवस्था, ग्रामसंस्था आणि लोकसंस्कृती यांचा अविभाज्य भाग मानली जाते.<ref name="MaharashtraLandPeople">{{cite book |title=Maharashtra: Land and Its People |edition=Revised English Edition |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=2009 }}</ref> <ref name="Khobrekar">{{cite book |last=Khobrekar |first=V. G. |title=Konkan: From the Earliest to 1818 A.D. |publisher=Maharashtra State Board for Literature and Culture |language=en }}</ref> [[File:Ravalnath murti, temple near Oros budruk, Sindhudurg, Maharashtra.jpg|thumb|250px|'''सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील ओरोस बुद्रुक येथील रवळनाथ ग्रामदैवताची मूर्ती]]''' कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेचा उगम स्थानिक लोकधार्मिक श्रद्धा, निसर्गपूजा, स्थानिक देवतांची आराधना आणि ग्रामजीवनाच्या ऐतिहासिक विकासाशी संबंधित मानला जातो. कालांतराने या परंपरेचा विविध धार्मिक प्रवाहांशी परस्परसंवाद झाला असला, तरी तिची स्थानिक वैशिष्ट्ये मोठ्या प्रमाणात टिकून राहिली आहेत. महाराष्ट्र शासनाच्या गॅझेटिअर्स, कोकणाच्या इतिहासावरील अभ्यासग्रंथ तसेच मानववंशशास्त्रीय आणि लोकसंस्कृतीविषयक संशोधनांमध्ये ग्रामदैवत परंपरेचा कोकणाच्या सांस्कृतिक ओळखीतील महत्त्वपूर्ण घटक म्हणून उल्लेख आढळतो.<ref name="Hadap2020">{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref> <ref name="Kale2022">{{cite journal |last=Kale |first=Durga |title=The Floating Existence of Taraṅgas: Appraising Local Deities and Social Meaning-Making on the Western Coast of India |journal=Asian Ethnology |volume=81 |issue=1–2 |year=2022 |pages=279–304 }}</ref> कोकणातील विविध भागांमध्ये ग्रामदैवतांचे स्वरूप, उपासना पद्धती, धार्मिक विधी, जत्रा आणि इतर लोकपरंपरा स्थानिक इतिहास, सामाजिक रचना आणि ग्रामपरंपरांनुसार बदलत असतात. ग्रामदैवतांच्या उपासनेशी जत्रा, पालखी, रथोत्सव, नवसपूर्ती, गोंधळ, भजन, कीर्तन तसेच इतर लोकधार्मिक परंपरा निकट संबंध राखतात.<ref name="KolabaGazetteer">{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=1964 }}</ref> <ref name="RatnagiriGazetteer">{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=1957 }}</ref> <ref name="ThanaGazetteer">{{cite book |title=Thana District Gazetteer |publisher=Gazetteers Department, Government of Maharashtra |year=1982 }}</ref> कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेचा अभ्यास इतिहास, पुरातत्त्व, मानववंशशास्त्र, लोकधर्म, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक अभ्यास या विविध शैक्षणिक शाखांमधून करण्यात आला आहे. उपलब्ध संशोधनांनुसार ही परंपरा कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानली जाते.<ref name="CultImages2008">{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |last2=Joglekar |first2=P. P. |title=A Study of Cult Images of Konkan: Traditions, Religious Beliefs and Iconography |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68 |issue=69 |year=2008 |pages=215–229 }}</ref> <ref name="Fuller2004">{{cite book |last=Fuller |first=C. J. |title=The Camphor Flame: Popular Hinduism and Society in India |edition=Revised and Expanded |publisher=Princeton University Press |place=Princeton |year=2004 }}</ref> == व्युत्पत्ती == ''ग्रामदैवत'' हा शब्द संस्कृतमधील ''ग्राम'' (गाव, वस्ती) आणि ''दैवत'' (देवता, उपास्य देव) या शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. संस्कृत शब्दकोशांमध्ये ''ग्राम'' या शब्दाचा अर्थ गाव किंवा वस्ती, तर ''दैवत'' या शब्दाचा अर्थ देवता किंवा उपास्य देव असा आढळतो.<ref name="Monier1899">{{cite book |last=Monier-Williams |first=Monier |title=A Sanskrit-English Dictionary |publisher=Oxford University Press |place=Oxford |year=1899 |language=en }}</ref> <ref name="Apte1988">{{cite book |last=Apte |first=Vaman Shivaram |title=The Student's Sanskrit-English Dictionary |publisher=Motilal Banarsidass |place=Delhi |year=1988 |language=en }}</ref> मराठी भाषेत ''ग्रामदैवत'' ही संज्ञा एखाद्या गावाचे संरक्षण करणारी, ग्रामसमुदायाची अधिष्ठात्री किंवा अधिष्ठाता देवता या अर्थाने रूढ झाली. अनेक भागांत ''गावदेव'', ''गावदेवी'', ''ग्रामदेवता'' किंवा ''ग्रामदेवी'' या संज्ञाही समानार्थी स्वरूपात वापरल्या जातात.<ref name="Gramadaivate">{{cite web |url=https://marathivishwakosh.org/17898/ |title=ग्रामदैवते |website=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ |date=29 July 2019 |language=mr }}</ref> भारतीय लोकधर्मामध्ये ग्रामदैवत ही संकल्पना केवळ धार्मिक श्रद्धेपुरती मर्यादित नसून ग्रामसंरक्षण, कृषीसमृद्धी, आरोग्य, सामाजिक ऐक्य आणि स्थानिक सांस्कृतिक ओळख यांच्याशीही संबंधित मानली जाते. महाराष्ट्रात, विशेषतः कोकण प्रदेशात, ग्रामदैवत परंपरेचा विकास स्थानिक लोकधर्म, निसर्गपूजा आणि प्रादेशिक धार्मिक परंपरांच्या परस्परसंवादातून झाला असल्याचे विविध अभ्यासांमधून दिसून येते.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/> == इतिहास == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेचा उगम प्राचीन लोकधार्मिक श्रद्धा, निसर्गपूजा आणि ग्रामसंस्थांच्या विकासाशी संबंधित मानला जातो. कोकण प्रदेशातील प्रारंभीच्या धार्मिक जीवनात पर्वत, नद्या, वृक्ष, गुहा, नागपूजा, वीरपूजा तसेच स्थानिक देवतांची उपासना प्रचलित होती. या लोकधार्मिक परंपरांचा पुढे ग्रामदैवत संस्थेच्या विकासावर महत्त्वपूर्ण प्रभाव पडल्याचे इतिहास, मानववंशशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यासांमधून दिसून येते.<ref name="Khobrekar"/><ref name="Hadap2020"/><ref name="CultImages2008"/> प्राचीन भारतीय साहित्यात कोकण प्रदेशाचा उल्लेख 'अपरांत' या नावाने आढळतो. पुढे 'कोकण' ही संज्ञा रूढ झाली. समुद्रमार्गे पश्चिम आशिया, ग्रीस, रोम आणि इतर प्रदेशांशी व्यापारसंबंध प्रस्थापित झाल्यामुळे विविध सांस्कृतिक प्रभाव या प्रदेशात पोहोचले; तथापि स्थानिक देवता, ग्रामसंस्था आणि लोकधार्मिक परंपरांचे सातत्य अबाधित राहिले.<ref name="Khobrekar"/><ref name="ShodhAparant">{{cite book |last=Shirgavkar |first=Anna |title=शोध अपरांतांचा |language=mr }}</ref> सातवाहन, शिलाहार, यादव तसेच त्यानंतरच्या मध्ययुगीन राजवटींच्या काळात कोकणातील मंदिरसंस्कृती, देवस्थाने आणि धार्मिक संस्थांचा विस्तार झाला. या कालखंडात स्थानिक ग्रामदेवतांच्या उपासनेला अधिक संघटित स्वरूप प्राप्त झाले. अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांभोवती धार्मिक विधी, सामुदायिक उत्सव, जत्रा आणि पारंपरिक लोकसंस्कृती विकसित झाली.<ref name="Khobrekar"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="KolabaGazetteer"/> कोकणातील धार्मिक परंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधनांमध्ये धातूपासून तयार करण्यात आलेल्या धार्मिक वस्तू, स्थानिक देवप्रतिमा, लोकश्रद्धा आणि ग्रामदैवतांच्या उपासनेतील सातत्य यांचा उल्लेख आढळतो. या अभ्यासांनुसार ग्रामदैवत परंपरा ही केवळ धार्मिक श्रद्धेचे प्रकटीकरण नसून ग्रामसंस्था, सामाजिक संघटन आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचाही महत्त्वपूर्ण भाग आहे.<ref name="Hadap2020"/><ref name="CultImages2008"/> मानववंशशास्त्रीय आणि लोकधर्मविषयक अभ्यासांनुसार ग्रामदैवतांची उपासना ही केवळ धार्मिक श्रद्धेपुरती मर्यादित नसून ग्रामसमुदायाची सामाजिक संघटना, स्थानिक ओळख आणि सामूहिक सहभाग यांच्याशी निगडित आहे. ग्रामदैवतांभोवती विकसित झालेल्या धार्मिक परंपरांमधून ग्रामजीवनातील सामाजिक संबंध, स्थानिक रूढी आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचे प्रतिबिंब दिसून येते.<ref name="Harper1959"/><ref name="Das2006">{{cite journal |last=Das |first=N. K. |title=Cultural Diversity, Religious Syncretism and People of India: An Anthropological Interpretation |journal=Bangladesh e-Journal of Sociology |volume=3 |issue=2 |year=2006 |pages=1–19 }}</ref> <ref name="Kale2022"/> कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेच्या इतिहासाचा अभ्यास करताना देवप्रतिमा, मंदिररचना, स्थानिक परंपरा आणि शिलालेख यांनाही महत्त्वाचे ऐतिहासिक स्रोत मानले जाते. डेक्कन कॉलेजच्या संशोधनांमध्ये कोकणातील देवप्रतिमा, स्थानिक धार्मिक श्रद्धा आणि ग्रामदैवतांशी संबंधित उपासना परंपरांचा ऐतिहासिक विकास अधोरेखित करण्यात आला आहे.<ref name="CultImages2008"/><ref name="Mangalam1981"/> स्वातंत्र्योत्तर काळात इतिहास, लोकसंस्कृती, पुरातत्त्व, मानववंशशास्त्र आणि सांस्कृतिक अभ्यास या विविध शैक्षणिक शाखांमधून ग्रामदैवत परंपरेच्या अभ्यासाला अधिक चालना मिळाली. समकालीन संशोधनांमध्ये ग्रामदैवत परंपरेकडे धार्मिक श्रद्धा, स्थानिक समाजरचना, लोकपरंपरा आणि अमूर्त सांस्कृतिक वारसा यांचा समन्वय साधणारी परंपरा म्हणून पाहिले जाते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Niranjana2024"/> == इतिहास == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेचा उगम प्राचीन लोकधार्मिक श्रद्धा, निसर्गपूजा आणि ग्रामसंस्थांच्या विकासाशी संबंधित मानला जातो. कोकण प्रदेशातील प्रारंभीच्या धार्मिक जीवनात पर्वत, नद्या, वृक्ष, गुहा, नागपूजा, वीरपूजा तसेच स्थानिक देवतांची उपासना प्रचलित होती. या लोकधार्मिक परंपरांचा पुढे ग्रामदैवत संस्थेच्या विकासावर महत्त्वपूर्ण प्रभाव पडल्याचे इतिहास, मानववंशशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यासांमधून दिसून येते.<ref name="Khobrekar"/><ref name="Hadap2020"/><ref name="CultImages2008"/> प्राचीन भारतीय साहित्यात कोकण प्रदेशाचा उल्लेख 'अपरांत' या नावाने आढळतो. पुढे 'कोकण' ही संज्ञा रूढ झाली. समुद्रमार्गे [[पश्चिम आशिया]], [[ग्रीस]], [[रोम]] आणि इतर प्रदेशांशी व्यापारसंबंध प्रस्थापित झाल्यामुळे विविध सांस्कृतिक प्रभाव या प्रदेशात पोहोचले; तथापि स्थानिक देवता, ग्रामसंस्था आणि लोकधार्मिक परंपरांचे सातत्य अबाधित राहिले.<ref name="Khobrekar"/><ref name="ShodhAparant"/> [[सातवाहन साम्राज्य|सातवाहन]], [[शिलाहार घराणे|शिलाहार]], [[यादव घराणे|यादव]] तसेच त्यानंतरच्या मध्ययुगीन राजवटींच्या काळात कोकणातील मंदिरसंस्कृती, देवस्थाने आणि धार्मिक संस्थांचा विस्तार झाला. या कालखंडात स्थानिक ग्रामदेवतांच्या उपासनेला अधिक संघटित स्वरूप प्राप्त झाले. अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांभोवती धार्मिक विधी, सामुदायिक उत्सव, जत्रा आणि पारंपरिक लोकसंस्कृती विकसित झाली.<ref name="Khobrekar"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="KolabaGazetteer"/> कोकणातील धार्मिक परंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधनांमध्ये धातूपासून तयार करण्यात आलेल्या धार्मिक वस्तू, स्थानिक देवप्रतिमा, लोकश्रद्धा आणि ग्रामदैवतांच्या उपासनेतील सातत्य यांचा उल्लेख आढळतो. या अभ्यासांनुसार ग्रामदैवत परंपरा ही केवळ धार्मिक श्रद्धेचे प्रकटीकरण नसून ग्रामसंस्था, सामाजिक संघटन आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचाही महत्त्वपूर्ण भाग आहे.<ref name="Hadap2020"/><ref name="CultImages2008"/> मानववंशशास्त्रीय आणि लोकधर्मविषयक अभ्यासांनुसार ग्रामदैवतांची उपासना ही केवळ धार्मिक श्रद्धेपुरती मर्यादित नसून ग्रामसमुदायाची सामाजिक संघटना, स्थानिक ओळख आणि सामूहिक सहभाग यांच्याशी निगडित आहे. ग्रामदैवतांभोवती विकसित झालेल्या धार्मिक परंपरांमधून ग्रामजीवनातील सामाजिक संबंध, स्थानिक रूढी आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचे प्रतिबिंब दिसून येते.<ref name="Harper1959">{{cite journal |last=Harper |first=Edward B. |title=A Hindu Village Pantheon |journal=Southwestern Journal of Anthropology |volume=15 |issue=3 |year=1959 |pages=227–234 }}</ref> <ref name="Das2006"/><ref name="Kale2022"/> कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेच्या इतिहासाचा अभ्यास करताना देवप्रतिमा, मंदिररचना, स्थानिक परंपरा आणि [[शिलालेख]] यांनाही महत्त्वाचे ऐतिहासिक स्रोत मानले जाते. [[डेक्कन कॉलेज पोस्ट-ग्रॅज्युएट अँड रिसर्च इन्स्टिट्यूट|डेक्कन कॉलेज]]च्या संशोधनांमध्ये कोकणातील देवप्रतिमा, स्थानिक धार्मिक श्रद्धा आणि ग्रामदैवतांशी संबंधित उपासना परंपरांचा ऐतिहासिक विकास अधोरेखित करण्यात आला आहे.<ref name="CultImages2008"/><ref name="Mangalam1981">{{cite journal |last=Mangalam |first=S. J. |title=SAḌAVAI STONE IMAGE INSCRIPTION |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=40 |year=1981 |pages=207–208 }}</ref> स्वातंत्र्योत्तर काळात इतिहास, लोकसंस्कृती, पुरातत्त्व, मानववंशशास्त्र आणि सांस्कृतिक अभ्यास या विविध शैक्षणिक शाखांमधून ग्रामदैवत परंपरेच्या अभ्यासाला अधिक चालना मिळाली. समकालीन संशोधनांमध्ये ग्रामदैवत परंपरेकडे धार्मिक श्रद्धा, स्थानिक समाजरचना, लोकपरंपरा आणि अमूर्त सांस्कृतिक वारसा यांचा समन्वय साधणारी परंपरा म्हणून पाहिले जाते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Niranjana2024">{{cite journal |last=Niranjana |first=Tejaswini |title=Engaging with Culture and Modernity: Cultural Studies in India |journal=Critical Studies in Media Communication |volume=41 |issue=5 |year=2024 |pages=510–518 }}</ref> == ग्रामदैवत संकल्पना == ग्रामदैवत ही भारतीय लोकधर्मातील अशी संकल्पना आहे, ज्यामध्ये विशिष्ट गाव, त्याची भौगोलिक सीमा, ग्रामसमुदाय आणि स्थानिक जीवनपद्धती यांच्याशी संबंधित देवतेची सामूहिक उपासना केली जाते. ग्रामदैवत ही विशिष्ट गावाची रक्षक देवता मानली जाते आणि ग्रामसमुदायाच्या धार्मिक, सामाजिक व सांस्कृतिक जीवनात तिचे मध्यवर्ती स्थान असते.<ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> महाराष्ट्र शासनाच्या ''कुलाबा जिल्हा गॅझेटिअर''मध्ये ग्रामदेवता, स्थानदेवता, कुलदेवता, इष्टदेवता आणि वास्तुदेवता यांचा स्वतंत्र उल्लेख आढळतो. त्यामध्ये ग्रामदेवता ही विशिष्ट गावाच्या संरक्षणाशी आणि सामूहिक श्रद्धेशी संबंधित देवता असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. ग्रामदैवताची उपासना ही वैयक्तिक उपासनेपेक्षा सामुदायिक स्वरूपाची असून ती ग्रामजीवनाशी निगडित धार्मिक परंपरांचा अविभाज्य भाग मानली जाते.<ref name="KolabaGazetteer"/> कोकण प्रदेशात ग्रामदैवत परंपरेचा संबंध स्थानिक लोकधर्म, निसर्गपूजा, ग्रामसंस्था आणि देवस्थान व्यवस्थेशी जोडलेला आहे. विविध संशोधनांनुसार ग्रामदैवतांच्या उपासनेमध्ये स्थानिक इतिहास, लोकश्रद्धा, ग्रामसंरक्षण, कृषीजीवन आणि सामाजिक ऐक्य या घटकांचा परस्परसंबंध आढळतो.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Fuller2004"/> ग्रामदैवतांच्या उपासनेमध्ये वार्षिक उत्सव, जत्रा, पालखी, नवसपूर्ती, महापूजा, गोंधळ, भजन, कीर्तन तसेच इतर पारंपरिक धार्मिक विधींचा समावेश होतो. या परंपरांद्वारे ग्रामसमुदायाचा सामूहिक सहभाग, स्थानिक सांस्कृतिक सातत्य आणि धार्मिक ओळख यांचे जतन होत असल्याचे मानववंशशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Harper1959"/> == ग्रामदैवतांचे प्रकार == महाराष्ट्रातील लोकधार्मिक परंपरेमध्ये देवतांचे स्वरूप त्यांच्या उपासनेचा व्याप, धार्मिक कार्य आणि सामाजिक संबंध यांच्या आधारे विविध प्रकारांत वर्गीकृत केले जाते. महाराष्ट्र शासनाच्या ''कुलाबा जिल्हा गॅझेटिअर''मध्ये देवतांचे '''ग्रामदेवता''', '''स्थानदेवता''', '''[[कुलदेवता]]''', '''इष्टदेवता''' आणि '''वास्तुदेवता''' असे वर्गीकरण करण्यात आले असून, कोकणातील धार्मिक जीवनात या सर्व प्रकारच्या देवतांना महत्त्वाचे स्थान असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="KolabaGazetteer"/> '''ग्रामदैवत''' ही विशिष्ट गावाची रक्षक देवता मानली जाते. ग्रामसंरक्षण, ग्रामकल्याण, कृषीसमृद्धी, रोगनिवारण आणि सामुदायिक ऐक्य यांसाठी ग्रामदैवताची उपासना केली जाते. नवीन गावाची स्थापना झाल्यानंतर ग्रामदैवताची प्रतिष्ठापना करण्याची प्रथा कोकणासह महाराष्ट्रातील अनेक भागांत प्रचलित असल्याची नोंद महाराष्ट्र शासनाच्या गॅझेटिअर्समध्ये आढळते.<ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> '''स्थानदेवता''' या विशिष्ट पर्वत, डोंगर, नदी, समुद्रकिनारा, गुहा, वनक्षेत्र किंवा इतर पवित्र स्थळांशी संबंधित देवता मानल्या जातात. अशा देवस्थानांना स्थानिक तसेच प्रादेशिक महत्त्व प्राप्त झाले असून, त्यांच्या वार्षिक जत्रा आणि धार्मिक उत्सवांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर भाविक सहभागी होतात.<ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="Khobrekar"/> '''कुलदेवता''' ही विशिष्ट कुळ, वंश किंवा कुटुंबाची आराध्य देवता असते, तर '''इष्टदेवता''' ही व्यक्तीने स्वतःच्या श्रद्धेनुसार स्वीकारलेली उपास्य देवता असते. '''वास्तुदेवता''' ही गृह, वास्तू किंवा निवासस्थानाशी संबंधित देवता मानली जाते. महाराष्ट्राच्या धार्मिक परंपरेमध्ये या सर्व प्रकारच्या देवतांची उपासना परस्परपूरक स्वरूपात आढळते.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="KolabaGazetteer"/> कोकणातील धार्मिक परंपरेमध्ये ग्रामदैवत, कुलदेवता आणि स्थानदेवता यांच्या उपासनेचा परस्परसंबंध विशेषत्वाने आढळतो. अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवत हे गावाचे रक्षक दैवत मानले जात असले, तरी त्याच गावातील विविध कुळांची स्वतंत्र कुलदेवताही असतात. स्थानिक इतिहास, लोकपरंपरा आणि देवस्थानांच्या विकासातून या उपासना परंपरांचे स्वतंत्र तसेच परस्परपूरक स्वरूप विकसित झाल्याचे कोकणावरील अभ्यासग्रंथांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Khobrekar"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/><ref name="KokanVividhDasha">{{cite book |title=कोकण : विविध दशा आणि दर्शने |editor=डॉ. लीला दीक्षित |language=mr }}</ref> == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरा == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरा ही स्थानिक लोकधर्म, ग्रामसंस्था आणि निसर्गाशी निगडित धार्मिक श्रद्धांच्या दीर्घकालीन विकासातून घडलेली मानली जाते. कोकणातील बहुतांश गावांमध्ये ग्रामदैवत हे गावाच्या धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे केंद्र मानले जाते. गावाच्या संरक्षणापासून ते वार्षिक धार्मिक उत्सव, जत्रा, नवसपूर्ती आणि सामुदायिक जीवनापर्यंत ग्रामदैवत परंपरेचा ग्रामजीवनाशी निकट संबंध आढळतो.<ref name="Khobrekar"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Hadap2020"/> कोकणातील ग्रामदैवतांची उपासना स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, ग्रामइतिहास आणि लोकपरंपरांनुसार विकसित झाली आहे. समुद्रकिनारी, डोंगराळ भागात, नदीकाठी तसेच वनप्रदेशालगत असलेल्या गावांमध्ये ग्रामदैवतांची नावे, स्वरूप आणि धार्मिक विधी यांमध्ये वैविध्य आढळते. या परंपरांचा अभ्यास कोकणावरील विविध संशोधनग्रंथांमध्ये तसेच लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यासांमध्ये करण्यात आला आहे.<ref name="ShilpaSamruddhaKonkan">{{cite book |last=Ghanekar |first=Pr. K. |last2=Bapat |first2=Ashutosh |title=शिल्प्स समृद्ध कोकण |language=mr }}</ref> <ref name="KokanVividhDasha"/><ref name="Khobrekar"/> कोकणातील विविध भागांमध्ये ग्रामदैवतांचे स्वरूप, नावे आणि उपासना परंपरा स्थानिक इतिहास, भौगोलिक परिस्थिती आणि ग्रामसंस्कृतीनुसार बदलत असतात. [[रवळनाथ]], [[वेतोबा]], [[भैरव]], गावदेवी, [[सातेरी]], [[वाघोबा]], [[म्हसोबा]], झोलाई, गांगेश्वर तसेच इतर अनेक स्थानिक देवतांची विविध गावांमध्ये ग्रामदैवत म्हणून उपासना केली जाते. तथापि, कोणत्याही एका देवतेचा संपूर्ण कोकण प्रदेशात समान प्रसार आढळत नाही.<ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="ThanaGazetteer"/><ref name="Khobrekar"/><ref name="KhadikolvanBook">{{cite book |last=Gholam |first=Anant Sakharam |title=खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन |publisher=Adv. Anant Sakharam Gholam |date=13 July 2025 |url=https://www.amazon.com/dp/B0FHHWWR47 |language=mr }}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांची देवस्थाने देवराया, नैसर्गिक जलस्रोत किंवा ऐतिहासिक वसाहतींशी संबंधित असल्याचे विविध अभ्यासांमधून दिसून येते. स्थानिक देवता, ग्रामदेवी आणि इतर ग्रामदैवतांच्या उपासनेत प्रादेशिक वैशिष्ट्ये जतन झालेली दिसतात. काही देवस्थानांचा इतिहास स्थानिक परंपरा, [[शिलालेख]], लोकआख्यायिका आणि प्रादेशिक इतिहासग्रंथांच्या साहाय्याने अभ्यासला गेला आहे.<ref name="CultImages2008"/><ref name="Mangalam1981"/><ref name="Kambale">{{cite book |last=कांबळे |first=डॉ. आर. एच. |title=ऐतिहासिक शोध निबंध : प्राचीन व अर्वाचीन काळ, स्थळ आणि व्यक्ती विचारांचा वेध |language=mr }}</ref> <ref name="KhadikolvanBook"/> ग्रामदैवत परंपरेचे स्वरूप संपूर्ण कोकणात एकसमान नसून प्रत्येक गावाच्या इतिहास, सामाजिक रचना आणि स्थानिक धार्मिक परंपरांनुसार त्यामध्ये भिन्नता आढळते. तथापि, ग्रामदैवतांभोवती विकसित झालेल्या जत्रा, पालखी, महापूजा, नवसपूर्ती आणि सामुदायिक सहभाग या परंपरा कोकणातील बहुसंख्य गावांमध्ये समान स्वरूपात आढळतात.<ref name="Kale2022"/><ref name="Hadap2020"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/> == ग्रामदैवतांची वैशिष्ट्ये == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेचे स्वरूप स्थानिक इतिहास, ग्रामसंस्था, लोकधर्म आणि निसर्गाशी असलेल्या संबंधांमुळे वैशिष्ट्यपूर्ण मानले जाते. ग्रामदैवत हे एखाद्या व्यक्ती, कुळ किंवा पंथापुरते मर्यादित नसून संपूर्ण ग्रामसमुदायाचे अधिष्ठान मानले जाते. त्यामुळे ग्रामदैवतांच्या उपासनेमध्ये सामूहिक सहभाग, ग्रामसंरक्षण आणि सामाजिक ऐक्य या घटकांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Khobrekar"/> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उपासनेमध्ये पुरुष देवता आणि स्त्री देवता या दोन्ही परंपरा आढळतात. विविध गावांमध्ये स्थानिक इतिहास, लोकश्रद्धा आणि प्रादेशिक परंपरांनुसार ग्रामदैवतांचे स्वरूप, नावे आणि धार्मिक विधी बदलत असले, तरी ग्रामसंरक्षण, ग्रामकल्याण आणि सामुदायिक हित ही त्यांची मूलभूत संकल्पना समान राहते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="CultImages2008"/><ref name="Kale2022"/> ग्रामदैवतांची देवस्थाने प्रामुख्याने गावाच्या मध्यभागी, ग्रामसीमेवर, डोंगरपायथ्याशी, देवराईमध्ये, जलस्रोतांच्या परिसरात किंवा ऐतिहासिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या स्थळी आढळतात. अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांभोवती धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक उपक्रम विकसित झाले असून त्यांचा स्थानिक भूगोल आणि पर्यावरणाशी निकटचा संबंध असल्याचे विविध अभ्यासांमधून दिसून येते.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/><ref name="KokanVividhDasha"/> कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेमध्ये वार्षिक जत्रा, पालखी, महापूजा, नवसपूर्ती, गाऱ्हाणे, कौलप्रथा, गोंधळ, भजन, कीर्तन आणि सामुदायिक महाप्रसाद यांसारख्या धार्मिक परंपरांना महत्त्वाचे स्थान आहे. या विधींमध्ये ग्रामस्थांचा सामूहिक सहभाग आढळतो आणि त्यांमुळे धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामाजिक एकात्मता व सांस्कृतिक सातत्य टिकून राहते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Fuller2004"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/> ग्रामदैवतांच्या उपासनेशी [[गुरव]], पुजारी, मानकरी, देवस्थान विश्वस्त, पारंपरिक सेवेकरी आणि ग्रामस्थ यांचा परस्पर संबंध आढळतो. विविध देवस्थानांमधील धार्मिक जबाबदाऱ्या, मानपानाच्या परंपरा आणि सेवापद्धती स्थानिक रूढी, देवस्थान व्यवस्था आणि ऐतिहासिक परंपरांनुसार बदलत असतात.<ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Kambale"/> मानववंशशास्त्रीय आणि लोकसंस्कृतीविषयक संशोधनांनुसार कोकणातील ग्रामदैवत परंपरा ही धार्मिक श्रद्धा, लोकधर्म, सामाजिक संघटना, पर्यावरणीय जाणीव आणि सांस्कृतिक स्मृती यांचा समन्वय साधणारी परंपरा आहे. त्यामुळे ग्रामदैवतांचा अभ्यास इतिहास, मानववंशशास्त्र, लोकसाहित्य, पुरातत्त्व आणि सांस्कृतिक अभ्यास या विविध शैक्षणिक शाखांमधून केला जात आहे.<ref name="Harper1959"/><ref name="Das2006"/><ref name="Niranjana2024"/> == ग्रामदैवत व देवराई == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरा आणि '''[[कोकणातील देवराया|देवराई]]''' (पवित्र वनक्षेत्र) यांचा परस्परसंबंध अत्यंत निकटचा मानला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवतांची देवस्थाने देवराया, नैसर्गिक वनक्षेत्रे, डोंगरउतार, झरे किंवा जलस्रोतांच्या परिसरात वसलेली आढळतात. धार्मिक श्रद्धेमुळे या पवित्र वनक्षेत्रांचे संरक्षण झाले असून त्यामुळे स्थानिक [[जैवविविधता|जैवविविधतेच्या]] संवर्धनालाही हातभार लागला आहे.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Hadap2020"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/> महाराष्ट्र शासनाच्या ''Maharashtra: Land and Its People'' या ग्रंथामध्ये धार्मिक जीवनात देवता, पवित्र स्थाने, वृक्ष, नद्या आणि इतर नैसर्गिक घटक यांना विशेष पवित्रत्व प्राप्त झाल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. धार्मिक श्रद्धा आणि निसर्ग यांच्यातील हा संबंध महाराष्ट्रातील, विशेषतः कोकणातील, ग्रामदैवत परंपरेचे महत्त्वपूर्ण वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref name="MaharashtraLandPeople"/> कोकणातील अनेक देवराया या ग्रामदैवत, ग्रामदेवी आणि इतर स्थानिक देवतांच्या अधिष्ठानाशी संबंधित आहेत. अशा देवरायांमध्ये वृक्षतोड, शिकार किंवा नैसर्गिक संसाधनांचे नुकसान करणे धार्मिकदृष्ट्या निषिद्ध मानले जात असल्यामुळे त्या परिसरांचे नैसर्गिक स्वरूप दीर्घकाळ टिकून राहिले आहे.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="KokanVividhDasha"/> धार्मिक परंपरा, देवस्थान व्यवस्था आणि लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यासांमधून देवराया या केवळ उपासनेसाठीची स्थाने नसून ग्रामसमुदायाच्या सांस्कृतिक स्मृती, पर्यावरणीय जाणीव आणि सामुदायिक जबाबदारी यांचे प्रतीक असल्याचे अधोरेखित करण्यात आले आहे. ग्रामदैवतांची उपासना, वार्षिक जत्रा, नवसपूर्ती आणि सामुदायिक धार्मिक विधी यांमुळे देवरायांचे धार्मिक तसेच सामाजिक महत्त्व आजही टिकून आहे.<ref name="Fuller2004"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/><ref name="Kale2022"/> [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील]] [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर तालुक्यातील]] खडीकोळवण गावातील '''श्री देव गांगेश्वर''' देवस्थान हे स्थानिक परंपरेनुसार देवराईशी संबंधित स्वयंभू ग्रामदैवत मानले जाते. अशा स्थानिक उदाहरणांमधून ग्रामदैवत, देवराई आणि ग्रामजीवन यांचा परस्परसंबंध स्पष्ट होतो. या परंपरेचा उल्लेख प्रादेशिक इतिहासग्रंथ आणि स्थानिक संशोधनपर साहित्यात आढळतो.<ref name="KhadikolvanBook"/><ref name="Kambale"/><ref name="ShodhAparant"/> == ग्रामदैवत व जत्रा == कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उपासनेचा वार्षिक जत्रांशी अत्यंत निकटचा संबंध आहे. ग्रामदैवताच्या वार्षिक उत्सवानिमित्त आयोजित केल्या जाणाऱ्या जत्रा या धार्मिक विधी, सामुदायिक सहभाग आणि स्थानिक सांस्कृतिक परंपरांचे प्रमुख माध्यम मानल्या जातात. महाराष्ट्र शासनाच्या जिल्हा गॅझेटिअर्समध्ये अनेक ग्रामदैवतांच्या जत्रांचा उल्लेख धार्मिक तसेच सामाजिक जीवनाचा अविभाज्य भाग म्हणून करण्यात आला आहे.<ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> ग्रामदैवतांच्या जत्रांमध्ये अभिषेक, महापूजा, ध्वजारोहण, पालखी, रथोत्सव, नवसपूर्ती, महाप्रसाद, भजन, कीर्तन, गोंधळ तसेच इतर पारंपरिक धार्मिक विधींचे आयोजन केले जाते. अनेक गावांमध्ये जत्रा ही संपूर्ण ग्रामसमुदायाचा सहभाग असलेली सामुदायिक परंपरा असून, गावाबाहेर वास्तव्यास असलेले ग्रामस्थही या निमित्ताने आपल्या मूळ गावी एकत्र येतात.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Fuller2004"/> [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] आणि [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग]] जिल्ह्यांतील अनेक ग्रामदैवतांच्या जत्रांमध्ये [[दशावतार (लोककला)|दशावतार]], [[काला]], कीर्तन, भजन आणि इतर पारंपरिक लोककलांचे सादरीकरण करण्याची परंपरा दीर्घकाळापासून प्रचलित आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या ''रत्‍नागिरी जिल्हा गॅझेटिअर''मध्ये ग्रामदैवतांच्या जत्रांमध्ये कीर्तन हा पारंपरिक घटक असल्याची तसेच दशावतार लोकनाट्य आणि इतर धार्मिक कलाप्रकार जत्रांशी निगडित असल्याची नोंद आढळते.<ref name="RatnagiriGazetteer"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/><ref name="KokanVividhDasha"/> ग्रामदैवतांच्या जत्रा या धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामाजिक संवाद, स्थानिक व्यापार, लोककला आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचेही केंद्र मानल्या जातात. जत्रेच्या काळात देवस्थान परिसरात पारंपरिक बाजार भरविणे, स्थानिक कारागीर व व्यापाऱ्यांचा सहभाग तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित करण्याची परंपरा कोकणातील अनेक गावांमध्ये आजही टिकून आहे.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Kale2022"/> स्थानिक इतिहास, ग्रामपरंपरा आणि धार्मिक श्रद्धा यांमुळे कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या जत्रांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. अशा जत्रांमधून धार्मिक परंपरा, सामुदायिक सहभाग आणि स्थानिक सांस्कृतिक वारशाचे जतन होत असल्याचे विविध अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> == ग्रामदैवत व लोकजीवन == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरा ही केवळ धार्मिक उपासनेपुरती मर्यादित नसून ग्रामीण समाजजीवन, लोकपरंपरा आणि सांस्कृतिक ओळख यांचा अविभाज्य भाग मानली जाते. ग्रामदैवताभोवती विकसित झालेल्या धार्मिक श्रद्धा, सामाजिक रूढी, जत्रा, सामुदायिक विधी आणि लोककला यांमधून ग्रामसमुदायाचे सांस्कृतिक जीवन अभिव्यक्त होत असल्याचे महाराष्ट्र शासनाच्या गॅझेटिअर्स तसेच कोकणावरील विविध अभ्यासग्रंथांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="KolabaGazetteer"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/> कोकणातील अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवत हे ग्रामजीवनाच्या सामूहिक केंद्रस्थानी मानले जाते. वार्षिक जत्रा, धार्मिक उत्सव, नवसपूर्ती, पालखी सोहळे आणि इतर सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रम ग्रामदैवताच्या अधिष्ठानाखाली पार पाडण्याची परंपरा अनेक ठिकाणी आढळते. या परंपरांमुळे ग्रामस्थांमध्ये सामाजिक ऐक्य, परस्पर सहकार्य आणि सांस्कृतिक सातत्य दृढ होत असल्याचे लोकसंस्कृतीविषयक अभ्यासांमधून स्पष्ट होते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Das2006"/> महाराष्ट्र शासनाच्या ''Maharashtra: Land and Its People'' या ग्रंथानुसार कोकणातील कृषिप्रधान समाजजीवनात ग्रामदैवतांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. शेती, पर्जन्य, पशुधन, ग्रामसंरक्षण आणि सामूहिक कल्याण यांसाठी विविध धार्मिक विधी ग्रामदैवतांच्या अधिष्ठानाखाली पार पाडले जातात. वार्षिक जत्रा आणि धार्मिक उत्सव हे ग्रामजीवनातील सामाजिक व सांस्कृतिक एकात्मतेचे महत्त्वपूर्ण माध्यम मानले जाते.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="RatnagiriGazetteer"/> कोकणातील लोककला, लोकसाहित्य आणि मौखिक परंपरांमध्ये ग्रामदैवतांचे स्थान महत्त्वाचे आहे. ओव्या, आख्यायिका, लोककथा, गोंधळ, दशावतार, भजन, कीर्तन आणि इतर लोककलांमधून ग्रामदैवतांविषयीच्या श्रद्धा आणि स्थानिक इतिहासाचे पिढ्यान्पिढ्या संवर्धन झाले आहे. त्यामुळे ग्रामदैवत परंपरा ही धार्मिक उपासनेबरोबरच कोकणाच्या सांस्कृतिक स्मृती आणि लोकपरंपरेचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जाते.<ref name="CultImages2008"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/><ref name="KokanVividhDasha"/> कोकणातील अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवत परंपरा आजही सामाजिक जीवनाशी सक्रियपणे जोडलेली आहे. स्थानिक देवस्थानांच्या माध्यमातून धार्मिक उत्सव, सामुदायिक उपक्रम आणि लोककलांचे आयोजन केले जाते. या परंपरांमुळे स्थानिक सामाजिक बांधिलकी, सांस्कृतिक सातत्य आणि ग्रामसमुदायाची सामूहिक ओळख आजही टिकून असल्याचे विविध अभ्यासग्रंथांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Kambale"/><ref name="ShodhAparant"/><ref name="KhadikolvanBook"/> == सामाजिक व सांस्कृतिक महत्त्व == कोकणातील ग्रामदैवत परंपरा ही स्थानिक समाजजीवन, धार्मिक श्रद्धा आणि सांस्कृतिक सातत्य यांचा अविभाज्य भाग मानली जाते. ग्रामदैवत हे केवळ उपास्य दैवत नसून ग्रामसमुदायाच्या सामूहिक ओळखीचे, ऐतिहासिक सातत्याचे आणि सामाजिक ऐक्याचे प्रतीक मानले जाते. विविध मानववंशशास्त्रीय, लोकसंस्कृतीविषयक आणि ऐतिहासिक अभ्यासांमध्ये ग्रामदैवत परंपरेचा कोकणातील ग्रामीण समाजरचनेवर झालेला प्रभाव अधोरेखित करण्यात आला आहे.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Harper1959"/><ref name="Das2006"/> ग्रामदैवतांच्या उपासनेमुळे गावातील विविध सामाजिक घटकांमध्ये परस्पर सहकार्य आणि सामुदायिक सहभागाची भावना दृढ होत असल्याचे अभ्यासांमधून दिसून येते. वार्षिक जत्रा, पालखी सोहळे, महापूजा, नवसपूर्ती, सामुदायिक महाप्रसाद आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ग्रामस्थांचा सामूहिक सहभाग आढळतो. त्यामुळे ग्रामदैवत परंपरा ही धार्मिक उपासनेबरोबरच सामाजिक एकात्मतेचे प्रभावी माध्यम मानली जाते.<ref name="Hadap2020"/><ref name="Kale2022"/><ref name="Fuller2004"/> कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेचा स्थानिक लोककला, लोकसाहित्य आणि मौखिक परंपरांशी निकट संबंध आहे. ग्रामदैवतांशी संबंधित आख्यायिका, लोककथा, ओव्या, गोंधळ, दशावतार, भजन, कीर्तन आणि इतर लोकपरंपरांमधून स्थानिक इतिहास, लोकश्रद्धा आणि सांस्कृतिक मूल्यांचे पिढ्यान्पिढ्या संवर्धन झाले आहे. त्यामुळे ग्रामदैवत परंपरा ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जाते.<ref name="CultImages2008"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/><ref name="KokanVividhDasha"/> ग्रामदैवतांच्या उपासनेशी संबंधित देवराया, पवित्र स्थाने आणि पारंपरिक धार्मिक प्रथा यांमुळे स्थानिक पर्यावरण संवर्धनालाही चालना मिळाल्याचे विविध अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे. धार्मिक श्रद्धेमुळे संरक्षित राहिलेल्या या स्थळांनी जैवविविधतेचे जतन तसेच स्थानिक पर्यावरणीय संतुलन टिकवून ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे.<ref name="Hadap2020"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/> आधुनिक काळात सामाजिक परिवर्तन, शिक्षण, नागरीकरण आणि माहिती तंत्रज्ञानाचा प्रभाव वाढला असला, तरी कोकणातील अनेक गावांमध्ये ग्रामदैवत परंपरेचे सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व कायम आहे. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, धार्मिक उत्सव आणि सामुदायिक उपक्रमांच्या माध्यमातून स्थानिक परंपरा, सांस्कृतिक स्मृती आणि ग्रामीण ओळख यांचे संवर्धन आजही होत असल्याचे समकालीन संशोधनांमधून स्पष्ट होते.<ref name="Niranjana2024"/><ref name="Kale2022"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/> == आधुनिक परिवर्तन == आधुनिक काळात शिक्षण, नागरीकरण, दळणवळण, माहिती तंत्रज्ञान आणि सामाजिक परिवर्तन यांच्या प्रभावामुळे कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेच्या स्वरूपात काही बदल झाले असले, तरी तिचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व मोठ्या प्रमाणात टिकून आहे. अनेक गावांमध्ये पारंपरिक देवस्थान व्यवस्थेबरोबरच नोंदणीकृत सार्वजनिक विश्वस्त संस्था, स्थानिक समित्या आणि ग्रामस्थ यांच्या सहभागातून देवस्थानांचे व्यवस्थापन केले जाते.<ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="Niranjana2024"/> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या जत्रा आणि धार्मिक उत्सवांमध्ये स्थानिकांसह स्थलांतरित ग्रामस्थ, भाविक आणि पर्यटक यांचाही सहभाग वाढला आहे. यामुळे धार्मिक परंपरांबरोबरच स्थानिक लोककला, पारंपरिक हस्तकला आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेलाही चालना मिळाल्याचे विविध अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.<ref name="Kale2022"/><ref name="MaharashtraLandPeople"/><ref name="ShilpaSamruddhaKonkan"/> देवराया, पारंपरिक देवस्थाने आणि ग्रामदैवतांशी संबंधित सांस्कृतिक वारशाच्या संवर्धनाबाबतही अलीकडील काळात जागरूकता वाढली आहे. ग्रामस्थ, स्थानिक संस्था आणि विविध संशोधक यांच्या माध्यमातून देवराया, प्राचीन देवस्थाने, लोकपरंपरा आणि मौखिक इतिहास यांच्या दस्तऐवजीकरण व संवर्धनाचे प्रयत्न करण्यात येत आहेत.<ref name="Hadap2020"/><ref name="KokanVividhDasha"/><ref name="Kambale"/> डिजिटल माध्यमे, सामाजिक माध्यमे आणि मुक्त ज्ञानप्रकल्पांच्या माध्यमातून कोकणातील ग्रामदैवत परंपरेविषयीची माहिती अधिक व्यापक स्तरावर उपलब्ध होत आहे. संशोधन, छायाचित्रण, डिजिटल दस्तऐवजीकरण आणि विश्वकोशीय लेखन यांच्या साहाय्याने या परंपरेचे ऐतिहासिक, सांस्कृतिक आणि लोकधार्मिक महत्त्व नव्या पिढीपर्यंत पोहोचविण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref name="Niranjana2024"/><ref name="Kale2022"/> == चित्रदालन == <gallery mode="packed" heights="180"> File:Ravalnath murti, temple near Oros budruk, Sindhudurg, Maharashtra.jpg|रवळनाथ ग्रामदैवताची मूर्ती, सिंधुदुर्ग File:काळम्मादेवी, सरस्वतीदेवी, लक्ष्मीदेवी एकत्रित गाभारा.jpg|काळम्मादेवी, सरस्वतीदेवी व लक्ष्मीदेवी यांचा गाभारा File:Devi Bhadrakali.JPG|भद्रकाली देवी File:Gangeshwar Temple.jpg|श्री देव गांगेश्वर मंदिर File:Palanquin of Village Dities - Shimagotsav in Konkan.jpg|शिमगोत्सवातील ग्रामदैवतांची पालखी File:कुलाचार.jpg|ग्रामदैवताशी संबंधित कुलाचार File:Devi Bhadrakali.JPG|भद्रकाली देवी File:देवता .jpg|स्थानिक ग्रामदेवतेची प्रतिमा File:Tlr.jpg|देवी आत्राळ,ग्रामदैवताशी धार्मिक परंपरा File:Sculpture of the Deity at Sanganateshwar Temple.jpg|स्थानिक देवतेची शिल्पप्रतिमा </gallery> == अधिक वाचन == * घाणेकर, प्र. के.; बापट, आशुतोष. ''शिल्प्स समृद्ध कोकण''. * दीक्षित, लीला (संपा.). ''कोकण : विविध दशा आणि दर्शने''. * कांबळे, डॉ. आर. एच. ''ऐतिहासिक शोध निबंध : प्राचीन व अर्वाचीन काळ, स्थळ आणि व्यक्ती विचारांचा वेध''. * Khobrekar, V. G. ''Konkan: From the Earliest to 1818 A.D.'' * शिरगावकर, अण्णा. ''शोध अपरांतांचा''. * Gholam, Anant Sakharam. ''खडीकोळवण : सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि ग्रामीण जीवन''. 2025. == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org/ मराठी विश्वकोश] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191102022302/https://marathivishwakosh.org/ |date=2019-11-02 }} * [https://gazetteers.maharashtra.gov.in/ महाराष्ट्र राज्य गॅझेटिअर] {{कोकण लोकजीवन}} == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील हिंदू मंदिरे]] [[वर्ग:लोकधर्म]] [[वर्ग:लोकसंस्कृती]] [[वर्ग:हिंदू देवता]] 2ql5u2yl7k5ky3vqeqnwvg96joryrq4 0 382434 2700020 2699894 2026-08-07T15:15:47Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700020 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = बेल्जियम क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५ | team1_image = Flag of Austria.svg | team1_name = ऑस्ट्रिया | team2_image = Flag of Belgium.svg | team2_name = बेल्जियम | from_date = २३ | to_date = २४ ऑगस्ट २०२५ | team1_captain = आकिब इक्बाल | team2_captain = शेराझ शेख<br>शहेऱ्यार बट | no_of_twenty20s = 4 | team1_twenty20s_won = 4 | team2_twenty20s_won = 0 | team1_twenty20s_most_runs = करणबीर सिंह (२२७) | team2_twenty20s_most_runs = शहेऱ्यार बट (१७९) | team1_twenty20s_most_wickets = मोहम्मद वकार झलमई (७) | team2_twenty20s_most_wickets = बुर्हान नियाझ (७) }} [[बेल्जियम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बेल्जियम क्रिकेट संघाने]] ऑगस्ट २०२५ मध्ये चार [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने खेळण्यासाठी [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रियाचा]] दौरा केला.<ref name="series">{{cite web |url=https://www.espn.in/cricket/scores/series/23855/belgium-in-austria-2025 |title=Belgium tour of Austria 2025 – Fixtures and Results |trans-title=बेल्जियम क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५ – सामने आणि निकाल |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ही मालिका २३ ते २४ ऑगस्ट २०२५ दरम्यान खेळवण्यात आली. सर्व सामने लाट्शाख येथील वेल्डेन क्रिकेट मैदानावर झाले.<ref name="first-match">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-match-facts/132654/aut-vs-bel-1st-match-belgium-tour-of-austria-2025 |title=Austria v Belgium, 1st T20I, Belgium tour of Austria 2025 |trans-title=ऑस्ट्रिया विरुद्ध बेल्जियम, पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना |work=क्रिकबझ |date=२३ ऑगस्ट २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ऑस्ट्रियाने पहिला सामना सहा गडी राखून जिंकला. दुसरा सामना पावसामुळे प्रत्येकी १७ षटकांचा करण्यात आला आणि ऑस्ट्रियाने डीएलएस पद्धतीने ३८ धावांनी विजय मिळवला. ऑस्ट्रियाने तिसरा आणि चौथा सामना प्रत्येकी चार गडी राखून जिंकत चार सामन्यांची मालिका ४–० अशी जिंकली.<ref name="series" /> ऑस्ट्रियाचे नेतृत्व आकिब इक्बालने केले. बेल्जियमचे नेतृत्व पहिल्या तीन सामन्यांत शेराझ शेखने केले, तर चौथ्या सामन्यात शहेऱ्यार बटने संघाचे नेतृत्व केले.<ref name="first-match" /><ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-match-facts/132681/aut-vs-bel-4th-t20i-belgium-tour-of-austria-2025 |title=Austria v Belgium, 4th T20I, Belgium tour of Austria 2025 |trans-title=ऑस्ट्रिया विरुद्ध बेल्जियम, चौथा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना |work=क्रिकबझ |date=२४ ऑगस्ट २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ऑस्ट्रियाच्या करणबीर सिंहने मालिकेत सर्वाधिक २२७ धावा केल्या, तर बेल्जियमकडून शहेऱ्यार बटने सर्वाधिक १७९ धावा केल्या. बेल्जियमच्या बुर्हान नियाझ आणि ऑस्ट्रियाच्या मोहम्मद वकार झलमई यांनी प्रत्येकी सात बळी घेतले.<ref name="statistics">{{cite web |url=https://m.cricbuzz.com/cricket-series/10746/belgium-tour-of-austria-2025 |title=Belgium tour of Austria 2025 – Statistics |trans-title=बेल्जियम क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रिया दौरा, २०२५ – आकडेवारी |work=क्रिकबझ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ==खेळाडू== खालील खेळाडूंची यादी मालिकेतील सामन्यांच्या संघपत्रकांवर आधारित आहे.<ref name="squad1">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-match-squads/132654/aut-vs-bel-1st-t20i-belgium-tour-of-austria-2025 |title=Austria vs Belgium, 1st T20I – Squads |trans-title=ऑस्ट्रिया विरुद्ध बेल्जियम, पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना – संघ |work=क्रिकबझ |date=२३ ऑगस्ट २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref><ref name="squad2">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-match-squads/132665/aut-vs-bel-2nd-t20i-belgium-tour-of-austria-2025 |title=Austria vs Belgium, 2nd T20I – Squads |trans-title=ऑस्ट्रिया विरुद्ध बेल्जियम, दुसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना – संघ |work=क्रिकबझ |date=२३ ऑगस्ट २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref><ref name="squad3">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-match-squads/132676/aut-vs-bel-3rd-t20i-belgium-tour-of-austria-2025 |title=Austria vs Belgium, 3rd T20I – Squads |trans-title=ऑस्ट्रिया विरुद्ध बेल्जियम, तिसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना – संघ |work=क्रिकबझ |date=२४ ऑगस्ट २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref><ref name="squad4">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-match-squads/132681/aut-vs-bel-4th-t20i-belgium-tour-of-austria-2025 |title=Austria vs Belgium, 4th T20I – Squads |trans-title=ऑस्ट्रिया विरुद्ध बेल्जियम, चौथा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना – संघ |work=क्रिकबझ |date=२४ ऑगस्ट २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> {| class="wikitable" ! {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रिया]] ! {{flagicon|BEL}} [[बेल्जियम राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बेल्जियम]] |- | style="vertical-align:top;" | * आकिब इक्बाल (कर्णधार) * करणबीर सिंह * बिलाल झलमई * अमर नईम (यष्टीरक्षक) * मेहर चीमा (यष्टीरक्षक) * बसीर खान * हमीद सफी * साहेल झद्रान * उमैर तारिक * मोहम्मद वकार झलमई * साद चीमा * रणजित सिंह * अरमान रंधावा * झीशान आरिफ * झियाउररहमान शिनवारी * झीशान गोराया | style="vertical-align:top;" | * शेराझ शेख (कर्णधार, पहिले तीन सामने) * शहेऱ्यार बट (कर्णधार, चौथा सामना) * मुहम्मद मुनीब * अझीझ मोहम्मद बाबकरखैल * बुर्हान नियाझ * वालिद साहिबझादा (यष्टीरक्षक) * साबेर झखिल * रफीउल्लाह अलोकोझाई * इफ्तिखार कंखेल * सय्यद जमील * ऑलिव्हर हेरिंग्टन * अली रझा * खालिद अहमदी * अदनान रझाक * शफीउल्लाह झखेल * ओमिद रहीमी * साजिद सफी |} ==सामने== ===पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = २३ ऑगस्ट २०२५ | time = १०:१५ | daynight = | team1 = {{cr-rt|BEL}} | team2 = {{cr|AUT}} | score1 = २१५/४ (२० षटके) | runs1 = मुहम्मद मुनीब ७१ (४५) | wickets1 = आकिब इक्बाल ३/३९ (४ षटके) | score2 = २१६/४ (१८.१ षटके) | runs2 = करणबीर सिंह ९० (३५) | wickets2 = अझीझ मोहम्मद बाबकरखैल २/३२ (४ षटके) | result = ऑस्ट्रियाने ६ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23855/scorecard/1498696/austria-vs-belgium-1st-t20i-belgium-in-austria-2025 धावफलक] | venue = वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लाट्शाख | umpires = अब्दुल सुबोर हैदरी आणि पमीर झरावर खान | motm = आकिब इक्बाल (ऑस्ट्रिया) | toss = ऑस्ट्रियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = रणजित सिंह (ऑस्ट्रिया) आणि वालिद साहिबझादा (बेल्जियम) यांनी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} ===दुसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = २३ ऑगस्ट २०२५ | time = १४:४५ | daynight = | team1 = {{cr-rt|AUT}} | team2 = {{cr|BEL}} | score1 = २११/४ (१७ षटके) | runs1 = करणबीर सिंह ९१ (४४) | wickets1 = बुर्हान नियाझ १/२६ (३ षटके) | score2 = १८२/८ (१७ षटके, लक्ष्य २२१) | runs2 = शहेऱ्यार बट ९१ (५३) | wickets2 = साद चीमा ३/२६ (३ षटके) | result = ऑस्ट्रियाने [[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धतीने]] ३८ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23855/scorecard/1498697/austria-vs-belgium-2nd-t20i-belgium-in-austria-2025 धावफलक] | venue = वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लाट्शाख | umpires = अब्दुल सुबोर हैदरी आणि अमीर जावेद | motm = करणबीर सिंह (ऑस्ट्रिया) | toss = ऑस्ट्रियाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे सामना प्रत्येकी १७ षटकांचा करण्यात आला. | notes = साजिद सफीने (बेल्जियम) [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. *पावसामुळे बेल्जियमसमोर १७ षटकांत २२१ धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले. }} ===तिसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = २४ ऑगस्ट २०२५ | time = ०९:३० | daynight = | team1 = {{cr-rt|BEL}} | team2 = {{cr|AUT}} | score1 = १५४ (१९.३ षटके) | runs1 = बुर्हान नियाझ ३४ (१९) | wickets1 = मोहम्मद वकार झलमई ५/१७ (२.३ षटके) | score2 = १५५/६ (१८.२ षटके) | runs2 = रणजित सिंह ५१ (३३) | wickets2 = बुर्हान नियाझ ३/२६ (४ षटके) | result = ऑस्ट्रियाने ४ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23855/scorecard/1498698/austria-vs-belgium-3rd-t20i-belgium-in-austria-2025 धावफलक] | venue = वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लाट्शाख | umpires = अब्दुल सुबोर हैदरी आणि पमीर झरावर खान | motm = रणजित सिंह (ऑस्ट्रिया) | toss = ऑस्ट्रियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = मोहम्मद वकार झलमईने २.३ षटकांत १७ धावा देत ५ बळी घेतले. त्याने बेल्जियमच्या डावातील शेवटच्या तीन चेंडूंवर ऑलिव्हर हेरिंग्टन, रफीउल्लाह अलोकोझाई आणि शफीउल्लाह झखेल यांना बाद करून [[हॅटट्रिक]] पूर्ण केली. }} ===चौथा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = २४ ऑगस्ट २०२५ | time = १४:०० | daynight = | team1 = {{cr-rt|BEL}} | team2 = {{cr|AUT}} | score1 = १४४/९ (२० षटके) | runs1 = साबेर झखिल ४० (२१) | wickets1 = झियाउररहमान शिनवारी २/१७ (२ षटके) | score2 = १४६/६ (१९.२ षटके) | runs2 = आकिब इक्बाल ५३* (३७) | wickets2 = शफीउल्लाह झखेल २/११ (४ षटके) | result = ऑस्ट्रियाने ४ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23855/scorecard/1498699/austria-vs-belgium-4th-t20i-belgium-in-austria-2025 धावफलक] | venue = वेल्डेन क्रिकेट मैदान, लाट्शाख | umpires = अमीर जावेद आणि पवन कोहली | motm = आकिब इक्बाल (ऑस्ट्रिया) | toss = बेल्जियमने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = ऑस्ट्रियाने हा सामना जिंकून चार सामन्यांची मालिका ४–० अशी जिंकली. *आकिब इक्बाल (ऑस्ट्रिया) मालिकेतील सर्वोत्तम खेळाडू ठरला. }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espn.in/cricket/scores/series/23855/belgium-in-austria-2025 ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील मालिकेचे पान] * [https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10746/belgium-tour-of-austria-2025 क्रिकबझवरील मालिकेचे पान] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] [[वर्ग:बेल्जियम क्रिकेट संघाचे ऑस्ट्रिया दौरे|२०२५]] eqj6fvh57xmod5za7jvudqliezzo99r 0 382435 2700190 2699950 2026-08-08T07:47:12Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700190 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tour | series_name = बांगलादेश क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६ | team1_image = Flag of Zimbabwe.svg | team1_name = झिम्बाब्वे | team2_image = Flag of Bangladesh.svg | team2_name = बांगलादेश | from_date = २८ जून | to_date = १९ जुलै २०२६ | team1_captain = [[रिचर्ड नगारावा]]{{Efn|[[सिकंदर रझा]]ने ३ऱ्या आं.ए.दि. सामन्यामध्ये झिम्बाब्वेचे नेतृत्व केले.}} <small>(कसोटी आणि आं.ए.दि.)</small><hr>[[सिकंदर रझा]] <small>(आं.टी२०)</small> | team2_captain = [[नजमुल हुसैन शान्तो]] <small>(कसोटी)</small><hr>[[मेहेदी हसन मिराझ]] <small>(आं.ए.दि.)</small><hr>[[तौहीद ह्रिदोय]] <small>( आं.टी२०)</small> | no_of_tests = 1 | team1_tests_won = 1 | team2_tests_won = 0 | team1_tests_most_runs = [[इनोसंट कैया]] (१४०) | team2_tests_most_runs = [[मोमिनुल हक]] (७३) | team1_tests_most_wickets = [[ब्लेसिंग मुझाराबानी]] (७)<br>[[न्युमन न्याम्हुरी]] (७) | team2_tests_most_wickets = [[तैजुल इस्लाम]] (७) | no_of_ODIs = 3 | team1_ODIs_won = 2 | team2_ODIs_won = 1 | team1_ODIs_most_runs = [[बेन कर्रान]] (१३१) | team2_ODIs_most_runs = [[तांझिद हसन]] (१५९) | team1_ODIs_most_wickets = [[रिचर्ड नगारावा]] (७) | team2_ODIs_most_wickets = [[नाहिद राणा]] (७) | player_of_ODI_series = [[ब्रॅड एव्हान्स]] (झि) | no_of_twenty20s = 3 | team1_twenty20s_won = 1 | team2_twenty20s_won = 2 | team1_twenty20s_most_runs = [[ब्रायन बेनेट]] (१०२) | team2_twenty20s_most_runs = [[तांझिद हसन]] (१४०) | team1_twenty20s_most_wickets = [[रिचर्ड नगारावा]] (८) | team2_twenty20s_most_wickets = [[नाहिद राणा]] (५)<br>[[रिशाद हुसेन]] (५)<br>[[मोहम्मद सैफूद्दीन]] (५) | player_of_twenty20_series = [[तांझिद हसन]] (बां) }} [[बांगलादेश क्रिकेट संघ]]ाने जून ते जुलै २०२६ या कालावधीत [[झिम्बाब्वे]]चा दौरा केला.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/zimbabwe-confirm-all-format-bangladesh-series-at-home |trans-title= झिम्बाब्वेचा मायदेशात बांगलादेशविरुद्ध सर्व प्रकारामधील मालिका खेळण्यास दुजोरा. |title=Zimbabwe confirm all-format Bangladesh series at home |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |access-date=७ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |trans-title=पुरुषांचा भविष्यकालीन दौरा कार्यक्रम |title=Men's Future Tours Program |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |archive-date=2022-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |url-status=dead }}</ref> या दौऱ्यात एक [[कसोटी सामने|कसोटी]], तीन [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि तीन [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामन्यांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-to-tour-zimbabwe-for-all-format-series-in-june-july-1537794 |trans-title= बांगलादेश जून-जुलैमध्ये सर्व प्रकारच्या सामन्यांच्या मालिकेसाठी झिम्बाब्वेचा दौरा करणार. |title=Bangladesh to tour Zimbabwe for all-format series in June-July |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=७ ऑगस्ट २०२६}}</ref> [[झिम्बाब्वे क्रिकेट]]ने मे २०२६ मध्ये या दौऱ्याला दुजोरा दिला. <ref>{{cite web|url=https://www.zimcricket.org/news/4809/Zimbabwe-to-host-Bangladesh-for-Test-and-white-ball-series |trans-title= झिम्बाब्वे बांगलादेशविरुद्ध कसोटी आणि व्हाईट-बॉल मालिकांचे यजमानपद भूषवणार |title=Zimbabwe to host Bangladesh for Test and white-ball series |work=[[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] |access-date= ७ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.thedailystar.net/sports/cricket/news/miraz-rested-robiul-earns-maiden-test-call-zimbabwe-tour-4196406 |trans-title=झिम्बाब्वे दौऱ्यासाठी रोबिउलला पहिल्यांदाच कसोटी संघात स्थान; मिराजला विश्रांती. |title=Miraz rested as Robiul earns maiden Test call-up for Zimbabwe tour |work=द डेली स्टार|access-date= ७ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==संघ== {| class="wikitable" style="text-align:left;white-space:nowrap; margin:auto" |- !colspan=3|{{cr|ZIM}} !colspan=3|{{cr|BAN}} |- ! कसोटी<ref>{{cite web|url=https://www.zimcricket.org/news/4890/Ngarava-takes-charge-as-Zimbabwe-name-squad-for-Bangladesh-Test |trans-title= बांगलादेश कसोटीसाठी झिम्बाब्वेच संघ जाहीर, नगारावाने स्वीकारली जबाबदारी |title=Ngarava takes charge as Zimbabwe name squad for Bangladesh Test |work=[[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] |access-date= ७ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ! आं.ए.दि.<ref>{{cite web|url=https://www.zimcricket.org/news/4946/Zimbabwe-name-ODI-squad-for-Bangladesh-series |trans-title= बांगलादेश मालिकेसाठी झिम्बाब्वेचा वनडे संघ जाहीर |title=Zimbabwe name ODI squad for Bangladesh series |work=[[झिम्बाब्वे क्रिकेट]] |access-date= ७ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ! आं.टी२०<ref>{{cite web |access-date=७ ऑगस्ट २०२६|trans-title=बांगलादेश मालिकेसाठी झिम्बाब्वेचा टी२० विश्वचषकातील मुख्य संघावरच विश्वास कायम. |title=Zimbabwe stick with T20 World Cup core for Bangladesh series |url=https://www.zimcricket.org/news/4964/Zimbabwe-stick-with-T20-World-Cup-core-for-Bangladesh-series |website=[[झिम्बाब्वे क्रिकेट]]}}</ref> ! कसोटी<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/bangladesh-squads-for-australia-t20is-zimbabwe-test-revealed |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |trans-title= बांगलादेशचे ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या टी२० मालिका आणि झिम्बाब्वेविरुद्धच्या कसोटी सामन्यासाठी संघ जाहीर. |title=Bangladesh name squads for Australia T20Is and Zimbabwe Test |access-date= ७ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ! आं.ए.दि.<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/139317/fit-again-litton-returns-for-bangladeshs-odi-series-against-zimbabwe |work=[[क्रिकबझ्झ]] |trans-title= झिम्बाब्वेविरुद्धच्या एकदिवसीय मालिकेसाठी दुखापतीतून सावरलेला लिटन बांगलादेशच्या संघात परतला. |title=Fit-again Litton returns for Bangladesh's ODI series against Zimbabwe |access-date= ७ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ! आं.टी२०<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/towhid-hridoy-to-lead-bangladesh-in-t20is-in-zimbabwe-saifuddin-makes-a-comeback-1543799 |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |trans-title= झिम्बाब्वेविरुद्ध टी२० मालिकेत बांगलादेशचे नेतृत्व हृदयकडे; सैफुद्दीनचे पुनरागमन |title=Hridoy to lead Bangladesh in Zimbabwe T20Is; Saifuddin makes comeback |access-date= ७ ऑगस्ट २०२६}}</ref> |- style="vertical-align:top" | * [[रिचर्ड नगारावा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[इनोसंट कैया]] * [[क्रेग अर्व्हाइन]] * [[ग्रेम क्रेमर]] * [[तनाका चिवंगा]] * [[ताडीवनाशे मरुमानी]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[ताफाद्झवा त्सिगा]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[न्युमन न्याम्हुरी]] * [[बेन कर्रान]] * [[ब्रायन बेनेट]] * [[ब्रॅड एव्हान्स]] * [[ब्रेंडन टेलर]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[ब्लेसिंग मुझाराबानी]] * [[रॉय कैया]] * [[वेस्ली मढीवेरे]] | * [[रिचर्ड नगारावा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[सिकंदर रझा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[अर्नेस्ट मासुकू]] * [[इनोसंट कैया]] * [[क्रेग अर्व्हाइन]] * [[क्लाइव्ह मदांदे]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[ताडीवनाशे मरुमानी]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[न्युमन न्याम्हुरी]] * [[बेन कर्रान]] * [[ब्रायन बेनेट]] * [[ब्रॅड एव्हान्स]] * [[ब्लेसिंग मुझाराबानी]] * [[रायन बर्ल]] * [[वेलिंग्टन मासाकाद्झा]] * [[वेस्ली मढीवेरे]] | * [[सिकंदर रझा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[क्लाइव्ह मदांदे]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[टिनोटेंडा मापोसा]] * [[डीयोन मायर्स]] * [[ताडीवनाशे मरुमानी]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[ताशिंगा मुसेकिवा]] * [[न्युमन न्याम्हुरी]] * [[बेन कर्रान]] * [[ब्रायन बेनेट]] * [[ब्रॅड एव्हान्स]] * [[ब्लेसिंग मुझाराबानी]] * [[मिल्टन शुंबा]] * [[रायन बर्ल]] * [[रिचर्ड नगारावा]] * [[वेलिंग्टन मासाकाद्झा]] | * [[नजमुल हुसैन शान्तो]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अमित हसन]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[एबादोत होसेन]] * [[खालेद अहमद]] * [[तांझिद हसन]] * [[तैजुल इस्लाम]] * [[तौहीद ह्रिदोय]] * [[नयीम हसन]] * [[महमुदुल हसन जॉय]] * [[महिदुल इस्लाम अंकोन]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[मुशफिकुर रहिम]] * [[मोमिनुल हक]] * [[रोबिउल हक]] * <s>[[लिटन दास]] ([[यष्टीरक्षक|य]])</s> * [[शदमन इस्लाम]] * [[हसन महमूद]] | * [[मेहेदी हसन मिराझ]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[नजमुल हुसैन शान्तो]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]]) * [[तन्वीर इस्लाम]] * [[तांझिद हसन]] * [[तास्किन अहमद]] * [[तौहीद ह्रिदोय]] * [[नाहिद राणा]] * [[नुरुल हसन]] * [[परवेझ हुसेन इमॉन]] ([[यष्टीरक्षक|य]]){{Efn|फक्त २ऱ्या आणि ३ऱ्या ए.दि. सामन्यासाठी.}} * [[मुस्तफिझुर रहमान]] * [[मोसद्देक हुसैन]] * [[रिशाद हुसेन]] * <s>[[लिटन दास]]</s> ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[शोरिफुल इस्लाम]] * [[सैफ हसन]] * [[सौम्य सरकार]] | * [[तौहीद ह्रिदोय]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * [[अब्दुल गफर साकलेन]] * [[तांझिद हसन]] * [[नसुम अहमद]] * [[नाहिद राणा]] * [[नुरुल हसन]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[परवेझ हुसेन इमॉन]] ([[यष्टीरक्षक|य]]) * [[महेदी हसन]] * [[मुस्तफिझुर रहमान]] * [[मोसद्देक हुसैन]] * [[मोहम्मद सैफूद्दीन]] * [[यासिर अली]] * [[रिशाद हुसेन]] * [[शोरिफुल इस्लाम]] * [[सैफ हसन]] |} या दौऱ्यापूर्वी, [[लिटन दास]] बांगलादेशच्या कसोटी संघातून बाहेर पडला आणि त्याच्या जागी [[महिदुल इस्लाम अंकोन]]ची निवड करण्यात आली.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/mahidul-islam-replaces-injured-litton-das-for-zimbabwe-test-1542243 |trans-title= झिम्बाब्वे कसोटीसाठी जखमी लिटन दासच्या जागी महिदुल इस्लामचा समावेश |title=Mahidul Islam replaces injured Litton Das for Zimbabwe Test |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date= ७ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ८ जुलै रोजी दासला एकदिवसीय संघातूनही वगळण्यात आले आणि दुसऱ्या व तिसऱ्या एकदिवसीय सामन्यांसाठी [[परवेझ हुसेन इमॉन]]चा संघात समावेश करण्यात आला. <ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/litton-das-ruled-out-of-odi-series-against-zimbabwe-with-hamstring-injury-1544933 |trans-title= हॅमस्ट्रिंगच्या दुखापतीमुळे लिटन दास झिम्बाब्वेविरुद्धच्या एकदिवसीय मालिकेतून बाहेर. |title=Litton Das ruled out of ODI series against Zimbabwe with hamstring injury |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date= ७ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==एकमेव कसोटी== {{Two-innings cricket match | date = २८–३० जून २०२६ | team1 = {{cr-rt|BAN}} | team2 = {{cr|ZIM}} | score-team1-inns1 = १४० (४७.२ षटके) | runs-team1-inns1 = [[मोमिनुल हक]] ६० (८१) | wickets-team1-inns1 = [[न्युमन न्याम्हुरी]] ४/६१ (१२.२ षटके) | score-team2-inns1 = ४१० (१०७.२ षटके) | runs-team2-inns1 = [[इनोसंट कैया]] १४० (२२७) | wickets-team2-inns1 = [[तैजुल इस्लाम]] ७/१३८ (४०.२ षटके) | score-team1-inns2 = १८५ (४५ षटके) | runs-team1-inns2 = [[मुशफिकुर रहिम]] ३४ (६२) | wickets-team1-inns2 = [[ब्लेसिंग मुझाराबानी]] ४/६५ (१७ षटके) | result = झिम्बाब्वे १ डाव आणि ८५ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538297.html धावफलक] | venue = [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] | umpires = [[अलाहुद्दीन पालेकर]] (द) आणि [[राशिद रियाझ]] (पा) | motm = [[इनोसंट कैया]] (झि) | toss = झिम्बाब्वेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = [[तौहीद ह्रिदोय]] आणि [[अमित हसन]] (बां) ह्या दोघांनी कसोटी पदार्पण केले.<ref name="Test">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zimbabwe-opt-to-bowl-bangladesh-pick-amite-hasan-over-mahidul-islam-ankon-1543380 |trans-title= झिम्बाब्वेचा गोलंदाजीचा निर्णय; बांगलादेशतर्फे अमित हसन आणि तौहीद ह्रिदोय यांचे पदार्पण |title= Zimbabwe opt to bowl; Bangladesh hand debuts to Amite Hasan and Towhid Hridoy|date=२८ जून २०२६|access-date=७ ऑगस्ट २०२६|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]}}</ref> * [[इनोसंट कैया]]ने (झि) कसोटी कारकिर्दीतील पहिले शतक झळकावले.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-in-zimbabwe-2026-1538288/zimbabwe-vs-bangladesh-only-test-1538297/match-report-2 |trans-title= कायाचे पहिले शतक आणि माधेवेरे व अर्वाइन यांची अर्धशतके; झिम्बाब्वेचे वर्चस्व कायम |title=Kaia's maiden ton, Madhevere and Ervine's fifties extend Zimbabwe's dominance |access-date=७ ऑगस्ट २०२६|work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]}}</ref> * झिम्बाब्वेचा कसोटी क्रिकेटमधील हा सर्वात मोठा विजय आहे.<ref>{{cite news |trans-title= झिम्बाब्वेचा कसोटी क्रिकेटमधील डावाने, धावांनी आणि बळींनी (विकेट्सनी) मिळवलेला सर्वात मोठा विजय |title=Largest margins by Zimbabwe in Tests by Innings, runs & wickets |url=https://www.cricinfo.com/records/team/team-largest-margins/zimbabwe-9/test-matches-1 |access-date=७ ऑगस्ट २०२६|agency=क्रिकइन्फो}}</ref> }} ==नोंदी== {{Notelist}} ==संदर्भयादी== {{संदर्भयादी}} ==बाह्यदुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-in-zimbabwe-2026-1538288 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर] {{झिम्बाब्वेचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} [[वर्ग:बांगलादेश क्रिकेट संघाचे झिम्बाब्वे दौरे|२०२६]] [[वर्ग:बांगलादेश क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|झिम्बाब्वे]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे झिम्बाब्वे दौरे]] mj79q9lo2ja0nt9u09vb75bp1tzesdr 0 382436 2700021 2699903 2026-08-07T15:17:03Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700021 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२५ पूर्व युरोप चषक | fromdate = २९ | todate = ३१ ऑगस्ट २०२५ | cricket format = [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] | tournament format = दुहेरी साखळी आणि अंतिम सामना | host = [[हंगेरी]] | champions = {{cr|HUN}} | runners-up = {{cr|SRB}} | participants = ३ | matches = ७ | most runs = {{cricon|SRB}} लुका वुड्स (३४२) | most wickets = {{cricon|SRB}} मार्क पावलोविच (७)<br>{{cricon|HUN}} सादत सईद (७) }} '''२०२५ पूर्व युरोप चषक''' ही २९ ते ३१ ऑगस्ट २०२५ दरम्यान [[हंगेरी]]मध्ये खेळवण्यात आलेली पुरुषांची [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेट स्पर्धा होती.<ref name="series">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10790/eastern-europe-cup-2025 |title=Eastern Europe Cup 2025 |trans-title=२०२५ पूर्व युरोप चषक |work=क्रिकबझ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> या स्पर्धेत यजमान [[हंगेरी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|हंगेरी]], [[सर्बिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|सर्बिया]] आणि [[क्रोएशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|क्रोएशिया]] या तीन संघांनी भाग घेतला. स्पर्धेतील सर्व सात सामने सॉडलिगेट येथील जीबी ओव्हलवर खेळवण्यात आले.<ref name="series" /> साखळी फेरीत प्रत्येक संघाने इतर दोन संघांविरुद्ध प्रत्येकी दोन सामने खेळले. सर्बियाने आपले चारही साखळी सामने जिंकून गुणतालिकेत पहिले स्थान मिळवले, तर हंगेरी दुसऱ्या स्थानावर राहून अंतिम सामन्यासाठी पात्र ठरला.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10790/eastern-europe-cup-2025/points-table |title=Eastern Europe Cup 2025 – Points Table |trans-title=२०२५ पूर्व युरोप चषक – गुणतालिका |work=क्रिकबझ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ३१ ऑगस्ट रोजी झालेल्या अंतिम सामन्यात हंगेरीने १७३/४ धावा केल्या आणि सर्बियाला १३९ धावांत बाद करून ३४ धावांनी विजय मिळवत स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले.<ref name="final">{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/24134/scorecard/1499550/hungary-vs-serbia-final-eastern-europe-cup-2025 |title=Hungary v Serbia, Final, Eastern Europe Cup 2025 |trans-title=हंगेरी विरुद्ध सर्बिया, अंतिम सामना, २०२५ पूर्व युरोप चषक |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=३१ ऑगस्ट २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> सर्बियाच्या लुका वुड्सने स्पर्धेत सर्वाधिक ३४२ धावा केल्या. सर्बियाच्या मार्क पावलोविच आणि हंगेरीच्या सादत सईद यांनी प्रत्येकी सात बळी घेत संयुक्तपणे सर्वाधिक बळी घेणाऱ्या गोलंदाजांचे स्थान मिळवले.<ref name="statistics">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10790/eastern-europe-cup-2025/stats |title=Eastern Europe Cup 2025 – Statistics |trans-title=२०२५ पूर्व युरोप चषक – आकडेवारी |work=क्रिकबझ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ==खेळाडू== खालील खेळाडूंची यादी स्पर्धेच्या संघयादी आणि सामन्यांच्या संघपत्रकांवर आधारित आहे.<ref name="squads">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10790/eastern-europe-cup-2025/squads |title=Eastern Europe Cup 2025 – Squads |trans-title=२०२५ पूर्व युरोप चषक – संघ |work=क्रिकबझ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scores/133105/hun-vs-crt-5th-match-eastern-europe-cup-2025 |title=Hungary v Croatia, 5th Match, Eastern Europe Cup 2025 – Squads |trans-title=हंगेरी विरुद्ध क्रोएशिया, पाचवा सामना – संघ |work=क्रिकबझ |date=३० ऑगस्ट २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref><ref>{{cite web |url=https://m.cricbuzz.com/live-cricket-scores/133077/1st-match-eastern-europe-cup-2025 |title=Hungary v Serbia, 1st Match, Eastern Europe Cup 2025 – Squads |trans-title=हंगेरी विरुद्ध सर्बिया, पहिला सामना – संघ |work=क्रिकबझ |date=२९ ऑगस्ट २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> {| class="wikitable" ! {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|हंगेरी]] ! {{flagicon|SRB}} [[सर्बिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|सर्बिया]] ! {{flagicon|CRO}} [[क्रोएशिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|क्रोएशिया]] |- | style="vertical-align:top;" | * झहीर सफी मोहम्मद * असांका वेलिगामागे * मार्क फॉन्टेन * गाबोर टोरोक * अॅडम गॉल * अमल जेकब * मॅथ्यू एन्सवर्थ * जेरेमी पोलारौथू * धीरज गायकवाड * रॉबर्ट एन्सवर्थ * सादत सईद * अर्सलान बशारत * मुहम्मद सोबान * मुट्टे इक्रम * अहमद खान * लिओ ब्लूमफिल्ड * झोल्टान मारोसी | style="vertical-align:top;" | * अलेक्झांडर डिझिजा * ब्रेथिन पेसिच * लुका वुड्स * लेस्ली डनबार * विंटली बर्टन * मार्क पावलोविच * वुकासिन झिमोन्यिच * नेमांजा झिमोन्यिच * मतिया सारेनाच * अलिस्टर गाजिक * अलेक्सा लाझिच * राइस हार्टली * पीटर नेडेल्जकोविच * स्टीफन नेरान्झिच * स्लोबोदान तोसिच * बोगदान दुगिच * मॅथ्यू कोस्टिच * रॉबिन विटास | style="vertical-align:top;" | * सॅम हॉटन * अँथनी राझमिलिच * पेरो बोस्न्याक * ऑलिव्हर टिली * राशिद हाश्मी * सघार मन्झूर * हरिप्रसाद सतीदेवी * चार्ल्स बेविन * हेन्री बेरेसफर्ड-पिअर्स * जॉन वुयनोविच * अल्फ्रेड बेरेसफर्ड-पिअर्स * मॅथ्यू जॉन्सन * साजिद खान * अॅड्रियन विडाजिक * साकिब हुसेन * नील स्मिथ * डेव्हिड लाम्बासा * अभिषेक अवस्थी * आचारी सेथुनाथन |} ==गुणतालिका== {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto" |- ! स्थान !! संघ !! खेळले !! विजय !! पराभव !! बरोबरी !! अनिर्णित !! गुण !! निव्वळ धावगती !! पात्रता |- style="background:#CCFFCC;" | १ || style="text-align:left;" | {{cr|SRB}} || ४ || ४ || ० || ० || ० || '''८''' || +१.६२६ || rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | '''[[#अंतिम सामना|अंतिम सामन्यासाठी पात्र]]''' |- style="background:#CCFFCC;" | २ || style="text-align:left;" | {{cr|HUN}} || ४ || १ || २ || ० || १ || '''३''' || −०.३४६ |- | ३ || style="text-align:left;" | {{cr|CRO}} || ४ || ० || ३ || ० || १ || '''१''' || −१.७२२ || |- | colspan="10" style="text-align:left;" | स्रोत: क्रिकबझ<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10790/eastern-europe-cup-2025/points-table |title=Eastern Europe Cup 2025 – Points Table |trans-title=२०२५ पूर्व युरोप चषक – गुणतालिका |work=क्रिकबझ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> |} ==साखळी सामने== {{Single-innings cricket match | date = २९ ऑगस्ट २०२५ | time = ०९:०० | daynight = | team1 = {{cr-rt|HUN}} | team2 = {{cr|SRB}} | score1 = १२३ (१९.१ षटके) | runs1 = झहीर सफी मोहम्मद ४० (२१) | wickets1 = मार्क पावलोविच ३/१२ (४ षटके) | score2 = १२४/४ (१६.५ षटके) | runs2 = लुका वुड्स ५४[[नाबाद|*]] (४०) | wickets2 = सादत सईद २/१८ (४ षटके) | result = सर्बियाने ६ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/1499540/scorecard/1499544/hungary-vs-serbia-1st-match-eastern-europe-cup-2025 धावफलक] | venue = जीबी ओव्हल, सॉडलिगेट, [[हंगेरी]] | umpires = शुभ आनंद आणि संजय कुमार | motm = लुका वुड्स (सर्बिया) | toss = सर्बियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = अर्सलान बशारत, मुहम्मद सोबान, मुट्टे इक्रम, अहमद खान आणि लिओ ब्लूमफिल्ड (हंगेरी) यांनी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = २९ ऑगस्ट २०२५ | time = १३:०० | daynight = | team1 = {{cr-rt|CRO}} | team2 = {{cr|HUN}} | score1 = १८०/२ (२० षटके) | runs1 = सॅम हॉटन ८८ (५४) | wickets1 = मुहम्मद सोबान १/२१ (४ षटके) | score2 = १८१/६ (२० षटके) | runs2 = झहीर सफी मोहम्मद ८५ (४२) | wickets2 = चार्ल्स बेविन २/२९ (४ षटके) | result = हंगेरीने ४ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/1499540/scorecard/1499545/hungary-vs-croatia-2nd-match-eastern-europe-cup-2025 धावफलक] | venue = जीबी ओव्हल, सॉडलिगेट, [[हंगेरी]] | umpires = स्टीफन अँथनी आणि ग्योर्गी ताकाच | motm = झहीर सफी मोहम्मद (हंगेरी) | toss = हंगेरीने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = धीरज गायकवाड (हंगेरी), तसेच अभिषेक अवस्थी, डेव्हिड लाम्बासा, साजिद खान आणि आचारी सेथुनाथन (क्रोएशिया) यांनी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = ३० ऑगस्ट २०२५ | time = ०८:०० | daynight = | team1 = {{cr-rt|SRB}} | team2 = {{cr|CRO}} | score1 = २१९/४ (२० षटके) | runs1 = लुका वुड्स ११२ (५७) | wickets1 = साजिद खान १/३० (४ षटके) | score2 = १३५/८ (२० षटके) | runs2 = चार्ल्स बेविन ४४ (४०) | wickets2 = मार्क पावलोविच २/४ (२ षटके) | result = सर्बियाने ८४ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/1499540/scorecard/1499546/croatia-vs-serbia-3rd-match-eastern-europe-cup-2025 धावफलक] | venue = जीबी ओव्हल, सॉडलिगेट, [[हंगेरी]] | umpires = जेम्स लॉइड आणि ग्योर्गी ताकाच | motm = लुका वुड्स (सर्बिया) | toss = क्रोएशियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = लुका वुड्सने ५७ चेंडूंमध्ये ११२ धावा केल्या. }} {{Single-innings cricket match | date = ३० ऑगस्ट २०२५ | time = ११:३० | daynight = | team1 = {{cr-rt|HUN}} | team2 = {{cr|SRB}} | score1 = १४१/९ (२० षटके) | runs1 = अर्सलान बशारत ५४ (४७) | wickets1 = पीटर नेडेल्जकोविच ५/२० (४ षटके) | score2 = ९७/३ (१३.४ षटके) | runs2 = लुका वुड्स ५४[[नाबाद|*]] (४४) | wickets2 = मॅथ्यू एन्सवर्थ १/१४ (३ षटके) | result = सर्बियाने [[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डकवर्थ–लुईस–स्टर्न पद्धतीने]] ५ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/1499540/scorecard/1499547/hungary-vs-serbia-4th-match-eastern-europe-cup-2025 धावफलक] | venue = जीबी ओव्हल, सॉडलिगेट, [[हंगेरी]] | umpires = स्टीफन अँथनी आणि जेम्स लॉइड | motm = लुका वुड्स (सर्बिया) | toss = सर्बियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे सर्बियाचा डाव १३.४ षटकांनंतर थांबवण्यात आला. | notes = झोल्टान मारोसी आणि अॅडम गॉल (हंगेरी) यांनी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. *पीटर नेडेल्जकोविचने २० धावांत ५ बळी घेतले. }} {{Single-innings cricket match | date = ३० ऑगस्ट २०२५ | time = १५:०० | daynight = | team1 = {{cr-rt|HUN}} | team2 = {{cr|CRO}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = सामना रद्द झाला | report = [https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/133105/hun-vs-crt-5th-match-eastern-europe-cup-2025 धावफलक] | venue = जीबी ओव्हल, सॉडलिगेट, [[हंगेरी]] | motm = | toss = नाणेफेक झाली नाही. | rain = | notes = सामना नाणेफेक न होता रद्द झाला. त्यामुळे हंगेरी आणि क्रोएशिया या दोन्ही संघांना प्रत्येकी १ गुण मिळाला. }} {{Single-innings cricket match | date = ३१ ऑगस्ट २०२५ | time = ०९:०० | daynight = | team1 = {{cr-rt|CRO}} | team2 = {{cr|SRB}} | score1 = १५५/३ (२० षटके) | runs1 = चार्ल्स बेविन ७३[[नाबाद|*]] (६३) | wickets1 = वुकासिन झिमोन्यिच २/३० (४ षटके) | score2 = १५९/२ (१८.३ षटके) | runs2 = लुका वुड्स ८२ (४९) | wickets2 = ऑलिव्हर टिली १/३१ (४ षटके) | result = सर्बियाने ८ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/1499540/scorecard/1499549/croatia-vs-serbia-6th-match-eastern-europe-cup-2025 धावफलक] | venue = जीबी ओव्हल, सॉडलिगेट, [[हंगेरी]] | motm = लुका वुड्स (सर्बिया) | toss = क्रोएशियाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = सर्बियाने साखळी फेरीतील चारही सामने जिंकून गुणतालिकेत पहिले स्थान मिळवले आणि [[#अंतिम सामना|अंतिम सामन्यासाठी पात्र]] ठरला. }} ===अंतिम सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ३१ ऑगस्ट २०२५ | time = १३:४५ | daynight = | team1 = {{cr-rt|HUN}} | team2 = {{cr|SRB}} | score1 = १७३/४ (२० षटके) | runs1 = झहीर सफी मोहम्मद ५६ (२४)<br>मार्क फॉन्टेन ४९[[नाबाद|*]] (३६) | wickets1 = मार्क पावलोविच २/२० (४ षटके) | score2 = १३९ (१९.१ षटके) | runs2 = लुका वुड्स ४० (२०) | wickets2 = सादत सईद ३/३२ (३.१ षटके) | result = हंगेरीने ३४ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/24134/scorecard/1499550/hungary-vs-serbia-final-eastern-europe-cup-2025 धावफलक] | venue = जीबी ओव्हल, सॉडलिगेट, [[हंगेरी]] | motm = झहीर सफी मोहम्मद (हंगेरी) | toss = सर्बियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = हंगेरीने हा सामना जिंकून २०२५ पूर्व युरोप चषकाचे विजेतेपद पटकावले. }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10790/eastern-europe-cup-2025 क्रिकबझवरील स्पर्धेचे पान] * [https://www.espn.com/cricket/series/24134/scorecard/1499550/hungary-vs-serbia-final-eastern-europe-cup-2025 ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील अंतिम सामन्याचा धावफलक] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] [[वर्ग:हंगेरीमधील क्रिकेट]] sj573lietjbejm4ne72grvjth8vu1qj 0 382437 2700054 2699910 2026-08-07T18:59:34Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700054 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२५ महिला नॉर्डिक चषक | fromdate = २९ | todate = ३१ ऑगस्ट २०२५ | cricket format = [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] | tournament format = एकेरी [[साखळी सामने|साखळी पद्धत]] | host = {{flag|डेन्मार्क}} | champions = {{crw|GER}} | count = १ | runners-up = {{crw|SWE}} | participants = ५ | matches = १० | most runs = {{cricon|SWE}} कांचन राणा (१२९) | most wickets = {{cricon|NOR}} मिराब रझवान (९) | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ महिला नॉर्डिक चषक }} '''२०२५ महिला नॉर्डिक चषक''' ही २९ ते ३१ ऑगस्ट २०२५ दरम्यान [[डेन्मार्क]]मध्ये खेळवण्यात आलेली महिलांची [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेट स्पर्धा होती.<ref name="schedule">{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/womens-nordic-cup-2025/ |title=Denmark Cricket to host Women's Nordic Cup tournament in August 2025 |trans-title=डेन्मार्क ऑगस्ट २०२५ मध्ये महिला नॉर्डिक चषकाचे आयोजन करणार |work=Czarsportz Global |date=२८ ऑगस्ट २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ही महिला नॉर्डिक चषकाची चौथी आवृत्ती होती. स्पर्धेत यजमान [[डेन्मार्क राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|डेन्मार्क]], [[जर्मनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|जर्मनी]], [[स्वीडन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|स्वीडन]], [[नॉर्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|नॉर्वे]] आणि [[फिनलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|फिनलंड]] या पाच संघांनी भाग घेतला.<ref name="schedule" /> जर्मनीने या स्पर्धेत प्रथमच सहभाग घेतला.<ref name="schedule" /> स्पर्धेतील सामने इशॉय क्रिकेट क्लब आणि अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब या दोन मैदानांवर खेळवण्यात आले. प्रत्येक संघाने इतर चार संघांविरुद्ध प्रत्येकी एक सामना खेळला आणि एकूण दहा सामने झाले.<ref name="schedule" /> जर्मनीने आपले चारही सामने जिंकून आठ गुणांसह स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले. स्वीडनने तीन सामने जिंकून सहा गुणांसह दुसरे स्थान मिळवले.<ref name="champions">{{cite web |url=https://femalecricket.com/nordic-cup-2025/73095-germany-crowned-champions-of-the-nordic-womens-t20-cup-2025.html |title=Germany Crowned Champions of the Nordic Women’s T20 Cup 2025 |trans-title=जर्मनीने २०२५ महिला नॉर्डिक टी२० चषकाचे विजेतेपद पटकावले |work=Female Cricket |date=४ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> डेन्मार्क दोन विजयांसह तिसऱ्या, नॉर्वे एका विजयासह चौथ्या आणि फिनलंड पाचव्या स्थानावर राहिला.<ref name="champions" /> स्वीडनची कांचन राणा हिने चार सामन्यांत १२९ धावा करून स्पर्धेत सर्वाधिक धावा केल्या. नॉर्वेची मिराब रझवान हिने चार सामन्यांत नऊ बळी घेत स्पर्धेत सर्वाधिक बळी घेतले.<ref name="statistics">{{cite web |url=https://thesportstak.com/cricket/series/womens-nordic-cup-2025-t20-10073/stats |title=Women's Nordic Cup 2025 Stats |trans-title=२०२५ महिला नॉर्डिक चषक – आकडेवारी |work=Sports Tak |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ==खेळाडू== खालील खेळाडूंची यादी स्पर्धेच्या उपलब्ध संघयादी आणि सामन्यांच्या संघपत्रकांवर आधारित आहे.<ref name="squads">{{cite web |url=https://www.cricket.com/series/women-s-nordic-cup-2025-10073/squads |title=Women's Nordic Cup 2025 – Teams and Squads |trans-title=२०२५ महिला नॉर्डिक चषक – संघ आणि खेळाडू |work=Cricket.com |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> {| class="wikitable" ! {{crw|GER}} ! {{crw|SWE}} ! {{crw|DEN}} ! {{crw|NOR}} ! {{crw|FIN}} |- | style="vertical-align:top;" | * अस्मिता कोहली (कर्णधार) * जेनेट रोनाल्ड्स * निकोल किंग्सले * श्राव्या कोलचरम * विल्हेल्मिना हॉर्नेरो-गार्सिया * ऐशानी किशोर * अमेया कानुकुंटला * क्रिस्टिना गफ * कार्तिका विजयराघवन (यष्टीरक्षक) * वेरेना स्टोले (यष्टीरक्षक) * अँटोनिया मेयेनबोर्ग * अश्विनी बालाजी * आयरिस एडवर्ड्स * रमीशा शाहिद | style="vertical-align:top;" | * कांचन राणा (कर्णधार) * आफिया अहमद * एकातेरिना बोगदानोव्हा * काश्वी कंवर * रश्मी सोमशेखर * सान्वी मिरानी * अन्या वैद्य * देवा चामटो * फातिमा झहरा * माल्युन युसुफ * एल्सा थेलँडर (यष्टीरक्षक) * मेघना अलुगुनूला (यष्टीरक्षक) * गया जयवीरा * हरीर चामटो * इमाली जयसूरिया * माटिल्डा हेअरकॉक * पर्ल बिलिमोरिया * झारा मोहम्मद | style="vertical-align:top;" | * कॅथरीन ब्रॉक-नील्सन (कर्णधार) * अॅन ओस्टरगार्ड * कियाया पंड्या * फरहत अफरोज * लीने ओस्टरगार्ड * नीता डालगार्ड * टीने एरिक्सन * कॅमिला ओस्टरगार्ड (यष्टीरक्षक) * लीने लाइस्नर (यष्टीरक्षक) * मारिया कार्ल्सन (यष्टीरक्षक) * अॅन सोफी स्लेब्सागर * कॅमिला मॅडसेन * दिव्या गोलेच्छा * लुईसे होल्मगार्ड * सोफी ओस्टरगार्ड | style="vertical-align:top;" | * मिराब रझवान (कर्णधार) * अर्चना विश्वकर्मा * आयेशा हसन * लिझी स्टॅन्फरगिन * विद्या वियाला * मिराब सज्जाद * पूर्वी कुमारी * रम्या इम्माडी * अनुष्का गोरड (यष्टीरक्षक) * बिजेयता कुमारी (यष्टीरक्षक) * अलीना अस्लम * लोपामुद्रा साहू * परिधी अग्रवाल * प्राची कुमारी | style="vertical-align:top;" | * ट्रैजिला मुलेपती (कर्णधार) * दिविजा उन्हाळे * लिया मार्टिन * मिन्ना स्टोल्ट * अभिनया षण्मुगनाथन * माल्युन हसन * रिया खुल्लर * टीना लेस्किनेन * हाययेन न्गुयेन (यष्टीरक्षक) * स्टेला शेरिडन (यष्टीरक्षक) * आंचल खुल्लर * ची-हान ले * हंसिका दसनायके * मारी कोजो * मीरा सास्तामोइनेन * प्रगती भंडारी |} ==गुणतालिका== {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto" |- ! स्थान !! संघ !! खेळले !! विजय !! पराभव !! बरोबरी !! अनिर्णित !! गुण !! निव्वळ धावगती !! पात्रता |- style="background:#CCFFCC;" | १ || style="text-align:left;" | {{crw|GER}} || ४ || ४ || ० || ० || ० || '''८''' || +३.४५३ || '''विजेता''' |- | २ || style="text-align:left;" | {{crw|SWE}} || ४ || ३ || १ || ० || ० || '''६''' || +१.२५० || '''उपविजेता''' |- | ३ || style="text-align:left;" | {{crw|DEN}} || ४ || २ || २ || ० || ० || '''४''' || −०.१८० || |- | ४ || style="text-align:left;" | {{crw|NOR}} || ४ || १ || ३ || ० || ० || '''२''' || −२.५१४ || |- | ५ || style="text-align:left;" | {{crw|FIN}} || ४ || ० || ४ || ० || ० || '''०''' || −२.१६१ || |- | colspan="10" style="text-align:left;" | स्रोत: स्पोर्ट्स तक<ref>{{cite web |url=https://thesportstak.com/cricket/series/womens-nordic-cup-2025-t20-10073/points-table |title=Women's Nordic Cup 2025 Points Table |trans-title=२०२५ महिला नॉर्डिक चषक – गुणतालिका |work=स्पोर्ट्स तक |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> |} ==साखळी सामने== {{Single-innings cricket match | date = २९ ऑगस्ट २०२५ | time = १७:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|FIN}} | team2 = {{crw|GER}} | score1 = १०२/३ (२० षटके) | runs1 = दिविजा उन्हाळे ३९ (७०) | wickets1 = अस्मिता कोहली २/१६ (४ षटके) | score2 = १०३/२ (१२.२ षटके) | runs2 = विल्हेल्मिना हॉर्नेरो-गार्सिया ५२[[नाबाद|*]] (३४) | wickets2 = दिविजा उन्हाळे १/१२ (३ षटके) | result = जर्मनीने ८ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499021/finland-women-vs-germany-women-1st-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = इशॉय क्रिकेट क्लब, वेजलेडालेन | umpires = बिलाल मुनीर आणि आशिष सैनी | motm = विल्हेल्मिना हॉर्नेरो-गार्सिया (जर्मनी) | toss = फिनलंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = मारी कोजो आणि अभिनया षण्मुगनाथन (फिनलंड) यांनी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = २९ ऑगस्ट २०२५ | time = १७:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|SWE}} | team2 = {{crw|NOR}} | score1 = १७५/४ (२० षटके) | runs1 = कांचन राणा ७८ (६०) | wickets1 = मिराब रझवान २/३१ (४ षटके) | score2 = ८१/९ (२० षटके) | runs2 = आयेशा हसन १२ (१८) | wickets2 = इमाली जयसूरिया २/१० (४ षटके) | result = स्वीडनने ९४ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499022/norway-women-vs-sweden-women-2nd-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, [[कोपनहेगन]] | umpires = स्टॅलिन नटेसन आणि झेब पिरझादा | motm = कांचन राणा (स्वीडन) | toss = नॉर्वेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = मिराब सज्जाद (नॉर्वे), तसेच देवा चामटो आणि पर्ल बिलिमोरिया (स्वीडन) यांनी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = ३० ऑगस्ट २०२५ | time = १०:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|FIN}} | team2 = {{crw|NOR}} | score1 = ६६ (१४.५ षटके) | runs1 = स्टेला शेरिडन २४ (२५) | wickets1 = मिराब रझवान ६/७ (२.५ षटके) | score2 = ६७/९ (१८.४ षटके) | runs2 = बिजेयता कुमारी १२ (१९) | wickets2 = ट्रैजिला मुलेपती २/४ (३ षटके) | result = नॉर्वेने १ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499023/finland-women-vs-norway-women-3rd-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = इशॉय क्रिकेट क्लब, वेजलेडालेन | umpires = आशिष सैनी आणि झेब पिरझादा | motm = मिराब रझवान (नॉर्वे) | toss = नॉर्वेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = अर्चना विश्वकर्माने (नॉर्वे) [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.<br>मिराब रझवानने २.५ षटकांत ७ धावा देत ६ बळी घेतले. }} {{Single-innings cricket match | date = ३० ऑगस्ट २०२५ | time = १०:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|SWE}} | team2 = {{crw|DEN}} | score1 = ९४/९ (२० षटके) | runs1 = रश्मी सोमशेखर २९ (४१) | wickets1 = दिव्या गोलेच्छा ३/११ (४ षटके) | score2 = ८७/९ (२० षटके) | runs2 = लीने लाइस्नर २० (२१) | wickets2 = अन्या वैद्य २/६ (४ षटके) | result = स्वीडनने ७ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499024/denmark-women-vs-sweden-women-4th-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, [[कोपनहेगन]] | umpires = बिलाल मुनीर आणि मुनीब हक | motm = अन्या वैद्य (स्वीडन) | toss = डेन्मार्कने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = काश्वी कंवरने (स्वीडन) [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = ३० ऑगस्ट २०२५ | time = १६:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|FIN}} | team2 = {{crw|DEN}} | score1 = ९५/४ (२० षटके) | runs1 = दिविजा उन्हाळे ३९ (५०) | wickets1 = सोफी ओस्टरगार्ड २/११ (२ षटके) | score2 = ९९/३ (१४.४ षटके) | runs2 = मारिया कार्ल्सन २९ (३६) | wickets2 = आंचल खुल्लर १/९ (२ षटके) | result = डेन्मार्कने ७ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499025/denmark-women-vs-finland-women-5th-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, [[कोपनहेगन]] | umpires = बिलाल मुनीर आणि मुनीब हक | motm = दिविजा उन्हाळे (फिनलंड) | toss = फिनलंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | date = ३० ऑगस्ट २०२५ | time = १६:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|GER}} | team2 = {{crw|NOR}} | score1 = १६१/३ (२० षटके) | runs1 = ऐशानी किशोर ४५[[नाबाद|*]] (४७) | wickets1 = विद्या वियाला १/१९ (३ षटके) | score2 = ८३ (१८.१ षटके) | runs2 = आयेशा हसन २२ (३४) | wickets2 = जेनेट रोनाल्ड्स ५/७ (३.१ षटके) | result = जर्मनीने ७८ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499026/germany-women-vs-norway-women-6th-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = इशॉय क्रिकेट क्लब, वेजलेडालेन | umpires = आशिष सैनी आणि झेब पिरझादा | motm = जेनेट रोनाल्ड्स (जर्मनी) | toss = जर्मनीने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = लिझी स्टॅन्फरगिनने (नॉर्वे) [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.<br>जेनेट रोनाल्ड्सने ३.१ षटकांत ७ धावा देत ५ बळी घेतले. }} {{Single-innings cricket match | date = ३१ ऑगस्ट २०२५ | time = १०:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|NOR}} | team2 = {{crw|DEN}} | score1 = ८०/८ (२० षटके) | runs1 = अनुष्का गोरड २० (४३) | wickets1 = निता डालगार्ड ३/१४ (४ षटके) | score2 = ८२/३ (१४.५ षटके) | runs2 = टीने एरिक्सन २६[[नाबाद|*]] (३५) | wickets2 = प्राची कुमारी १/९ (२ षटके) | result = डेन्मार्कने ७ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499027/denmark-women-vs-norway-women-7th-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, [[कोपनहेगन]] | umpires = आशिष सैनी आणि बिलाल मुनीर | motm = निता डालगार्ड (डेन्मार्क) | toss = नॉर्वेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | date = ३१ ऑगस्ट २०२५ | time = १०:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|GER}} | team2 = {{crw|SWE}} | score1 = १६४/४ (२० षटके) | runs1 = विल्हेल्मिना हॉर्नेरो-गार्सिया ५०[[नाबाद|*]] (४९) | wickets1 = कांचन राणा १/१४ (४ षटके) | score2 = ९० (१८.१ षटके) | runs2 = अन्या वैद्य ३२ (३४) | wickets2 = आयरिस एडवर्ड्स ३/१९ (४ षटके) | result = जर्मनीने ७४ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499028/germany-women-vs-sweden-women-8th-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = इशॉय क्रिकेट क्लब, वेजलेडालेन | umpires = मुनीब हक आणि झेब पिरझादा | motm = जेनेट रोनाल्ड्स (जर्मनी) | toss = जर्मनीने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | date = ३१ ऑगस्ट २०२५ | time = १४:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|SWE}} | team2 = {{crw|FIN}} | score1 = १६१/५ (२० षटके) | runs1 = एल्सा थेलँडर ४५ (४६) | wickets1 = प्रगती भंडारी १/१९ (४ षटके) | score2 = ८८/७ (२० षटके) | runs2 = ट्रैजिला मुलेपती ३१ (५१) | wickets2 = माल्युन युसुफ ३/४ (२ षटके) | result = स्वीडनने ७३ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499030/finland-women-vs-sweden-women-9th-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, [[कोपनहेगन]] | umpires = बिलाल मुनीर आणि झेब पिरझादा | motm = | toss = स्वीडनने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = माटिल्डा फ्रेडने (स्वीडन) [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = ३१ ऑगस्ट २०२५ | time = १४:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|GER}} | team2 = {{crw|DEN}} | score1 = १३१/७ (२० षटके) | runs1 = रमीशा शाहिद ३६[[नाबाद|नाबाद]] (२८) | wickets1 = सोफी ओस्टरगार्ड २/२६ (४ षटके) | score2 = ६७ (१८.१ षटके) | runs2 = मारिया कार्ल्सन १५[[नाबाद|नाबाद]] (३३) | wickets2 = आयरिस एडवर्ड्स ३/१० (४ षटके) | result = जर्मनीने ६४ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499029/denmark-women-vs-germany-women-10th-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = इशॉय क्रिकेट क्लब, वेजलेडालेन | umpires = मुनीब हक आणि आशिष सैनी | motm = रमीशा शाहिद (जर्मनी) | toss = जर्मनीने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = जर्मनीने आपले चारही सामने जिंकून २०२५ महिला नॉर्डिक चषकाचे विजेतेपद पटकावले. }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://thesportstak.com/cricket/series/womens-nordic-cup-2025-t20-10073 Sports Tak वरील स्पर्धेचे पान] * [https://czarsportzauto.com/womens-nordic-cup-2025/ Czarsportz Global वरील स्पर्धेचे पान] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] [[वर्ग:डेन्मार्कमधील क्रिकेट]] 69ta6ali79ruw23r1x8k9lxrujsy3qb 2700055 2700054 2026-08-07T18:59:51Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700055 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२५ महिला नॉर्डिक चषक | fromdate = २९ | todate = ३१ ऑगस्ट २०२५ | cricket format = [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] | tournament format = एकेरी [[साखळी सामने|साखळी पद्धत]] | host = {{flag|डेन्मार्क}} | champions = {{crw|GER}} | count = १ | runners-up = {{crw|SWE}} | participants = ५ | matches = १० | most runs = {{cricon|SWE}} कांचन राणा (१२९) | most wickets = {{cricon|NOR}} मिराब रझवान (९) | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ महिला नॉर्डिक चषक }} '''२०२५ महिला नॉर्डिक चषक''' ही २९ ते ३१ ऑगस्ट २०२५ दरम्यान [[डेन्मार्क]]मध्ये खेळवण्यात आलेली महिलांची [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेट स्पर्धा होती.<ref name="schedule">{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/womens-nordic-cup-2025/ |title=Denmark Cricket to host Women's Nordic Cup tournament in August 2025 |trans-title=डेन्मार्क ऑगस्ट २०२५ मध्ये महिला नॉर्डिक चषकाचे आयोजन करणार |work=Czarsportz Global |date=२८ ऑगस्ट २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ही महिला नॉर्डिक चषकाची चौथी आवृत्ती होती. स्पर्धेत यजमान [[डेन्मार्क राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|डेन्मार्क]], [[जर्मनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|जर्मनी]], [[स्वीडन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|स्वीडन]], [[नॉर्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|नॉर्वे]] आणि [[फिनलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|फिनलंड]] या पाच संघांनी भाग घेतला.<ref name="schedule" /> जर्मनीने या स्पर्धेत प्रथमच सहभाग घेतला.<ref name="schedule" /> स्पर्धेतील सामने इशॉय क्रिकेट क्लब आणि अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब या दोन मैदानांवर खेळवण्यात आले. प्रत्येक संघाने इतर चार संघांविरुद्ध प्रत्येकी एक सामना खेळला आणि एकूण दहा सामने झाले.<ref name="schedule" /> जर्मनीने आपले चारही सामने जिंकून आठ गुणांसह स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले. स्वीडनने तीन सामने जिंकून सहा गुणांसह दुसरे स्थान मिळवले.<ref name="champions">{{cite web |url=https://femalecricket.com/nordic-cup-2025/73095-germany-crowned-champions-of-the-nordic-womens-t20-cup-2025.html |title=Germany Crowned Champions of the Nordic Women’s T20 Cup 2025 |trans-title=जर्मनीने २०२५ महिला नॉर्डिक टी२० चषकाचे विजेतेपद पटकावले |work=Female Cricket |date=४ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> डेन्मार्क दोन विजयांसह तिसऱ्या, नॉर्वे एका विजयासह चौथ्या आणि फिनलंड पाचव्या स्थानावर राहिला.<ref name="champions" /> स्वीडनची कांचन राणा हिने चार सामन्यांत १२९ धावा करून स्पर्धेत सर्वाधिक धावा केल्या. नॉर्वेची मिराब रझवान हिने चार सामन्यांत नऊ बळी घेत स्पर्धेत सर्वाधिक बळी घेतले.<ref name="statistics">{{cite web |url=https://thesportstak.com/cricket/series/womens-nordic-cup-2025-t20-10073/stats |title=Women's Nordic Cup 2025 Stats |trans-title=२०२५ महिला नॉर्डिक चषक – आकडेवारी |work=Sports Tak |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ==खेळाडू== खालील खेळाडूंची यादी स्पर्धेच्या उपलब्ध संघयादी आणि सामन्यांच्या संघपत्रकांवर आधारित आहे.<ref name="squads">{{cite web |url=https://www.cricket.com/series/women-s-nordic-cup-2025-10073/squads |title=Women's Nordic Cup 2025 – Teams and Squads |trans-title=२०२५ महिला नॉर्डिक चषक – संघ आणि खेळाडू |work=Cricket.com |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> {| class="wikitable" ! {{crw|GER}} ! {{crw|SWE}} ! {{crw|DEN}} ! {{crw|NOR}} ! {{crw|FIN}} |- | style="vertical-align:top;" | * अस्मिता कोहली (कर्णधार) * जेनेट रोनाल्ड्स * निकोल किंग्सले * श्राव्या कोलचरम * विल्हेल्मिना हॉर्नेरो-गार्सिया * ऐशानी किशोर * अमेया कानुकुंटला * क्रिस्टिना गफ * कार्तिका विजयराघवन (यष्टीरक्षक) * वेरेना स्टोले (यष्टीरक्षक) * अँटोनिया मेयेनबोर्ग * अश्विनी बालाजी * आयरिस एडवर्ड्स * रमीशा शाहिद | style="vertical-align:top;" | * कांचन राणा (कर्णधार) * आफिया अहमद * एकातेरिना बोगदानोव्हा * काश्वी कंवर * रश्मी सोमशेखर * सान्वी मिरानी * अन्या वैद्य * देवा चामटो * फातिमा झहरा * माल्युन युसुफ * एल्सा थेलँडर (यष्टीरक्षक) * मेघना अलुगुनूला (यष्टीरक्षक) * गया जयवीरा * हरीर चामटो * इमाली जयसूरिया * माटिल्डा हेअरकॉक * पर्ल बिलिमोरिया * झारा मोहम्मद | style="vertical-align:top;" | * कॅथरीन ब्रॉक-नील्सन (कर्णधार) * अॅन ओस्टरगार्ड * कियाया पंड्या * फरहत अफरोज * लीने ओस्टरगार्ड * नीता डालगार्ड * टीने एरिक्सन * कॅमिला ओस्टरगार्ड (यष्टीरक्षक) * लीने लाइस्नर (यष्टीरक्षक) * मारिया कार्ल्सन (यष्टीरक्षक) * अॅन सोफी स्लेब्सागर * कॅमिला मॅडसेन * दिव्या गोलेच्छा * लुईसे होल्मगार्ड * सोफी ओस्टरगार्ड | style="vertical-align:top;" | * मिराब रझवान (कर्णधार) * अर्चना विश्वकर्मा * आयेशा हसन * लिझी स्टॅन्फरगिन * विद्या वियाला * मिराब सज्जाद * पूर्वी कुमारी * रम्या इम्माडी * अनुष्का गोरड (यष्टीरक्षक) * बिजेयता कुमारी (यष्टीरक्षक) * अलीना अस्लम * लोपामुद्रा साहू * परिधी अग्रवाल * प्राची कुमारी | style="vertical-align:top;" | * ट्रैजिला मुलेपती (कर्णधार) * दिविजा उन्हाळे * लिया मार्टिन * मिन्ना स्टोल्ट * अभिनया षण्मुगनाथन * माल्युन हसन * रिया खुल्लर * टीना लेस्किनेन * हाययेन न्गुयेन (यष्टीरक्षक) * स्टेला शेरिडन (यष्टीरक्षक) * आंचल खुल्लर * ची-हान ले * हंसिका दसनायके * मारी कोजो * मीरा सास्तामोइनेन * प्रगती भंडारी |} ==गुणतालिका== {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto" |- ! स्थान !! संघ !! खेळले !! विजय !! पराभव !! बरोबरी !! अनिर्णित !! गुण !! निव्वळ धावगती !! पात्रता |- style="background:#CCFFCC;" | १ || style="text-align:left;" | {{crw|GER}} || ४ || ४ || ० || ० || ० || '''८''' || +३.४५३ || '''विजेता''' |- | २ || style="text-align:left;" | {{crw|SWE}} || ४ || ३ || १ || ० || ० || '''६''' || +१.२५० || '''उपविजेता''' |- | ३ || style="text-align:left;" | {{crw|DEN}} || ४ || २ || २ || ० || ० || '''४''' || −०.१८० || |- | ४ || style="text-align:left;" | {{crw|NOR}} || ४ || १ || ३ || ० || ० || '''२''' || −२.५१४ || |- | ५ || style="text-align:left;" | {{crw|FIN}} || ४ || ० || ४ || ० || ० || '''०''' || −२.१६१ || |- | colspan="10" style="text-align:left;" | स्रोत: स्पोर्ट्स तक<ref>{{cite web |url=https://thesportstak.com/cricket/series/womens-nordic-cup-2025-t20-10073/points-table |title=Women's Nordic Cup 2025 Points Table |trans-title=२०२५ महिला नॉर्डिक चषक – गुणतालिका |work=स्पोर्ट्स तक |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> |} ==साखळी सामने== {{Single-innings cricket match | date = २९ ऑगस्ट २०२५ | time = १७:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|FIN}} | team2 = {{crw|GER}} | score1 = १०२/३ (२० षटके) | runs1 = दिविजा उन्हाळे ३९ (७०) | wickets1 = अस्मिता कोहली २/१६ (४ षटके) | score2 = १०३/२ (१२.२ षटके) | runs2 = विल्हेल्मिना हॉर्नेरो-गार्सिया ५२[[नाबाद|*]] (३४) | wickets2 = दिविजा उन्हाळे १/१२ (३ षटके) | result = जर्मनीने ८ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499021/finland-women-vs-germany-women-1st-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = इशॉय क्रिकेट क्लब, वेजलेडालेन | umpires = बिलाल मुनीर आणि आशिष सैनी | motm = विल्हेल्मिना हॉर्नेरो-गार्सिया (जर्मनी) | toss = फिनलंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = मारी कोजो आणि अभिनया षण्मुगनाथन (फिनलंड) यांनी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = २९ ऑगस्ट २०२५ | time = १७:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|SWE}} | team2 = {{crw|NOR}} | score1 = १७५/४ (२० षटके) | runs1 = कांचन राणा ७८ (६०) | wickets1 = मिराब रझवान २/३१ (४ षटके) | score2 = ८१/९ (२० षटके) | runs2 = आयेशा हसन १२ (१८) | wickets2 = इमाली जयसूरिया २/१० (४ षटके) | result = स्वीडनने ९४ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499022/norway-women-vs-sweden-women-2nd-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, [[कोपनहेगन]] | umpires = स्टॅलिन नटेसन आणि झेब पिरझादा | motm = कांचन राणा (स्वीडन) | toss = नॉर्वेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = मिराब सज्जाद (नॉर्वे), तसेच देवा चामटो आणि पर्ल बिलिमोरिया (स्वीडन) यांनी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = ३० ऑगस्ट २०२५ | time = १०:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|FIN}} | team2 = {{crw|NOR}} | score1 = ६६ (१४.५ षटके) | runs1 = स्टेला शेरिडन २४ (२५) | wickets1 = मिराब रझवान ६/७ (२.५ षटके) | score2 = ६७/९ (१८.४ षटके) | runs2 = बिजेयता कुमारी १२ (१९) | wickets2 = ट्रैजिला मुलेपती २/४ (३ षटके) | result = नॉर्वेने १ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499023/finland-women-vs-norway-women-3rd-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = इशॉय क्रिकेट क्लब, वेजलेडालेन | umpires = आशिष सैनी आणि झेब पिरझादा | motm = मिराब रझवान (नॉर्वे) | toss = नॉर्वेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = अर्चना विश्वकर्माने (नॉर्वे) [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.<br>मिराब रझवानने २.५ षटकांत ७ धावा देत ६ बळी घेतले. }} {{Single-innings cricket match | date = ३० ऑगस्ट २०२५ | time = १०:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|SWE}} | team2 = {{crw|DEN}} | score1 = ९४/९ (२० षटके) | runs1 = रश्मी सोमशेखर २९ (४१) | wickets1 = दिव्या गोलेच्छा ३/११ (४ षटके) | score2 = ८७/९ (२० षटके) | runs2 = लीने लाइस्नर २० (२१) | wickets2 = अन्या वैद्य २/६ (४ षटके) | result = स्वीडनने ७ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499024/denmark-women-vs-sweden-women-4th-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, [[कोपनहेगन]] | umpires = बिलाल मुनीर आणि मुनीब हक | motm = अन्या वैद्य (स्वीडन) | toss = डेन्मार्कने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = काश्वी कंवरने (स्वीडन) [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = ३० ऑगस्ट २०२५ | time = १६:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|FIN}} | team2 = {{crw|DEN}} | score1 = ९५/४ (२० षटके) | runs1 = दिविजा उन्हाळे ३९ (५०) | wickets1 = सोफी ओस्टरगार्ड २/११ (२ षटके) | score2 = ९९/३ (१४.४ षटके) | runs2 = मारिया कार्ल्सन २९ (३६) | wickets2 = आंचल खुल्लर १/९ (२ षटके) | result = डेन्मार्कने ७ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499025/denmark-women-vs-finland-women-5th-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, [[कोपनहेगन]] | umpires = बिलाल मुनीर आणि मुनीब हक | motm = दिविजा उन्हाळे (फिनलंड) | toss = फिनलंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | date = ३० ऑगस्ट २०२५ | time = १६:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|GER}} | team2 = {{crw|NOR}} | score1 = १६१/३ (२० षटके) | runs1 = ऐशानी किशोर ४५[[नाबाद|*]] (४७) | wickets1 = विद्या वियाला १/१९ (३ षटके) | score2 = ८३ (१८.१ षटके) | runs2 = आयेशा हसन २२ (३४) | wickets2 = जेनेट रोनाल्ड्स ५/७ (३.१ षटके) | result = जर्मनीने ७८ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499026/germany-women-vs-norway-women-6th-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = इशॉय क्रिकेट क्लब, वेजलेडालेन | umpires = आशिष सैनी आणि झेब पिरझादा | motm = जेनेट रोनाल्ड्स (जर्मनी) | toss = जर्मनीने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = लिझी स्टॅन्फरगिनने (नॉर्वे) [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.<br>जेनेट रोनाल्ड्सने ३.१ षटकांत ७ धावा देत ५ बळी घेतले. }} {{Single-innings cricket match | date = ३१ ऑगस्ट २०२५ | time = १०:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|NOR}} | team2 = {{crw|DEN}} | score1 = ८०/८ (२० षटके) | runs1 = अनुष्का गोरड २० (४३) | wickets1 = निता डालगार्ड ३/१४ (४ षटके) | score2 = ८२/३ (१४.५ षटके) | runs2 = टीने एरिक्सन २६[[नाबाद|*]] (३५) | wickets2 = प्राची कुमारी १/९ (२ षटके) | result = डेन्मार्कने ७ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499027/denmark-women-vs-norway-women-7th-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, [[कोपनहेगन]] | umpires = आशिष सैनी आणि बिलाल मुनीर | motm = निता डालगार्ड (डेन्मार्क) | toss = नॉर्वेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | date = ३१ ऑगस्ट २०२५ | time = १०:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|GER}} | team2 = {{crw|SWE}} | score1 = १६४/४ (२० षटके) | runs1 = विल्हेल्मिना हॉर्नेरो-गार्सिया ५०[[नाबाद|*]] (४९) | wickets1 = कांचन राणा १/१४ (४ षटके) | score2 = ९० (१८.१ षटके) | runs2 = अन्या वैद्य ३२ (३४) | wickets2 = आयरिस एडवर्ड्स ३/१९ (४ षटके) | result = जर्मनीने ७४ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499028/germany-women-vs-sweden-women-8th-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = इशॉय क्रिकेट क्लब, वेजलेडालेन | umpires = मुनीब हक आणि झेब पिरझादा | motm = जेनेट रोनाल्ड्स (जर्मनी) | toss = जर्मनीने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | date = ३१ ऑगस्ट २०२५ | time = १४:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|SWE}} | team2 = {{crw|FIN}} | score1 = १६१/५ (२० षटके) | runs1 = एल्सा थेलँडर ४५ (४६) | wickets1 = प्रगती भंडारी १/१९ (४ षटके) | score2 = ८८/७ (२० षटके) | runs2 = ट्रैजिला मुलेपती ३१ (५१) | wickets2 = माल्युन युसुफ ३/४ (२ षटके) | result = स्वीडनने ७३ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499030/finland-women-vs-sweden-women-9th-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, [[कोपनहेगन]] | umpires = बिलाल मुनीर आणि झेब पिरझादा | motm = | toss = स्वीडनने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = माटिल्डा फ्रेडने (स्वीडन) [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = ३१ ऑगस्ट २०२५ | time = १४:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|GER}} | team2 = {{crw|DEN}} | score1 = १३१/७ (२० षटके) | runs1 = रमीशा शाहिद ३६[[नाबाद|नाबाद]] (२८) | wickets1 = सोफी ओस्टरगार्ड २/२६ (४ षटके) | score2 = ६७ (१८.१ षटके) | runs2 = मारिया कार्ल्सन १५[[नाबाद|नाबाद]] (३३) | wickets2 = आयरिस एडवर्ड्स ३/१० (४ षटके) | result = जर्मनीने ६४ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499029/denmark-women-vs-germany-women-10th-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = इशॉय क्रिकेट क्लब, वेजलेडालेन | umpires = मुनीब हक आणि आशिष सैनी | motm = रमीशा शाहिद (जर्मनी) | toss = जर्मनीने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = जर्मनीने आपले चारही सामने जिंकून २०२५ महिला नॉर्डिक चषकाचे विजेतेपद पटकावले. }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://thesportstak.com/cricket/series/womens-nordic-cup-2025-t20-10073 Sports Tak वरील स्पर्धेचे पान] * [https://czarsportzauto.com/womens-nordic-cup-2025/ Czarsportz Global वरील स्पर्धेचे पान] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] [[वर्ग:डेन्मार्कमधील क्रिकेट]] [[वर्ग:नॉर्डिक चषक|२०२५ महिला]] 1zglhr9kgvs73tb7dcq09a7nmdivxmf 2700056 2700055 2026-08-07T19:00:00Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700056 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२५ महिला नॉर्डिक चषक | fromdate = २९ | todate = ३१ ऑगस्ट २०२५ | cricket format = [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] | tournament format = एकेरी [[साखळी सामने|साखळी पद्धत]] | host = {{flag|डेन्मार्क}} | champions = {{crw|GER}} | count = १ | runners-up = {{crw|SWE}} | participants = ५ | matches = १० | most runs = {{cricon|SWE}} कांचन राणा (१२९) | most wickets = {{cricon|NOR}} मिराब रझवान (९) | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ महिला नॉर्डिक चषक }} '''२०२५ महिला नॉर्डिक चषक''' ही २९ ते ३१ ऑगस्ट २०२५ दरम्यान [[डेन्मार्क]]मध्ये खेळवण्यात आलेली महिलांची [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेट स्पर्धा होती.<ref name="schedule">{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/womens-nordic-cup-2025/ |title=Denmark Cricket to host Women's Nordic Cup tournament in August 2025 |trans-title=डेन्मार्क ऑगस्ट २०२५ मध्ये महिला नॉर्डिक चषकाचे आयोजन करणार |work=Czarsportz Global |date=२८ ऑगस्ट २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ही महिला नॉर्डिक चषकाची चौथी आवृत्ती होती. स्पर्धेत यजमान [[डेन्मार्क राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|डेन्मार्क]], [[जर्मनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|जर्मनी]], [[स्वीडन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|स्वीडन]], [[नॉर्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|नॉर्वे]] आणि [[फिनलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|फिनलंड]] या पाच संघांनी भाग घेतला.<ref name="schedule" /> जर्मनीने या स्पर्धेत प्रथमच सहभाग घेतला.<ref name="schedule" /> स्पर्धेतील सामने इशॉय क्रिकेट क्लब आणि अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब या दोन मैदानांवर खेळवण्यात आले. प्रत्येक संघाने इतर चार संघांविरुद्ध प्रत्येकी एक सामना खेळला आणि एकूण दहा सामने झाले.<ref name="schedule" /> जर्मनीने आपले चारही सामने जिंकून आठ गुणांसह स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले. स्वीडनने तीन सामने जिंकून सहा गुणांसह दुसरे स्थान मिळवले.<ref name="champions">{{cite web |url=https://femalecricket.com/nordic-cup-2025/73095-germany-crowned-champions-of-the-nordic-womens-t20-cup-2025.html |title=Germany Crowned Champions of the Nordic Women’s T20 Cup 2025 |trans-title=जर्मनीने २०२५ महिला नॉर्डिक टी२० चषकाचे विजेतेपद पटकावले |work=Female Cricket |date=४ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> डेन्मार्क दोन विजयांसह तिसऱ्या, नॉर्वे एका विजयासह चौथ्या आणि फिनलंड पाचव्या स्थानावर राहिला.<ref name="champions" /> स्वीडनची कांचन राणा हिने चार सामन्यांत १२९ धावा करून स्पर्धेत सर्वाधिक धावा केल्या. नॉर्वेची मिराब रझवान हिने चार सामन्यांत नऊ बळी घेत स्पर्धेत सर्वाधिक बळी घेतले.<ref name="statistics">{{cite web |url=https://thesportstak.com/cricket/series/womens-nordic-cup-2025-t20-10073/stats |title=Women's Nordic Cup 2025 Stats |trans-title=२०२५ महिला नॉर्डिक चषक – आकडेवारी |work=Sports Tak |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ==खेळाडू== खालील खेळाडूंची यादी स्पर्धेच्या उपलब्ध संघयादी आणि सामन्यांच्या संघपत्रकांवर आधारित आहे.<ref name="squads">{{cite web |url=https://www.cricket.com/series/women-s-nordic-cup-2025-10073/squads |title=Women's Nordic Cup 2025 – Teams and Squads |trans-title=२०२५ महिला नॉर्डिक चषक – संघ आणि खेळाडू |work=Cricket.com |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> {| class="wikitable" ! {{crw|GER}} ! {{crw|SWE}} ! {{crw|DEN}} ! {{crw|NOR}} ! {{crw|FIN}} |- | style="vertical-align:top;" | * अस्मिता कोहली (कर्णधार) * जेनेट रोनाल्ड्स * निकोल किंग्सले * श्राव्या कोलचरम * विल्हेल्मिना हॉर्नेरो-गार्सिया * ऐशानी किशोर * अमेया कानुकुंटला * क्रिस्टिना गफ * कार्तिका विजयराघवन (यष्टीरक्षक) * वेरेना स्टोले (यष्टीरक्षक) * अँटोनिया मेयेनबोर्ग * अश्विनी बालाजी * आयरिस एडवर्ड्स * रमीशा शाहिद | style="vertical-align:top;" | * कांचन राणा (कर्णधार) * आफिया अहमद * एकातेरिना बोगदानोव्हा * काश्वी कंवर * रश्मी सोमशेखर * सान्वी मिरानी * अन्या वैद्य * देवा चामटो * फातिमा झहरा * माल्युन युसुफ * एल्सा थेलँडर (यष्टीरक्षक) * मेघना अलुगुनूला (यष्टीरक्षक) * गया जयवीरा * हरीर चामटो * इमाली जयसूरिया * माटिल्डा हेअरकॉक * पर्ल बिलिमोरिया * झारा मोहम्मद | style="vertical-align:top;" | * कॅथरीन ब्रॉक-नील्सन (कर्णधार) * अॅन ओस्टरगार्ड * कियाया पंड्या * फरहत अफरोज * लीने ओस्टरगार्ड * नीता डालगार्ड * टीने एरिक्सन * कॅमिला ओस्टरगार्ड (यष्टीरक्षक) * लीने लाइस्नर (यष्टीरक्षक) * मारिया कार्ल्सन (यष्टीरक्षक) * अॅन सोफी स्लेब्सागर * कॅमिला मॅडसेन * दिव्या गोलेच्छा * लुईसे होल्मगार्ड * सोफी ओस्टरगार्ड | style="vertical-align:top;" | * मिराब रझवान (कर्णधार) * अर्चना विश्वकर्मा * आयेशा हसन * लिझी स्टॅन्फरगिन * विद्या वियाला * मिराब सज्जाद * पूर्वी कुमारी * रम्या इम्माडी * अनुष्का गोरड (यष्टीरक्षक) * बिजेयता कुमारी (यष्टीरक्षक) * अलीना अस्लम * लोपामुद्रा साहू * परिधी अग्रवाल * प्राची कुमारी | style="vertical-align:top;" | * ट्रैजिला मुलेपती (कर्णधार) * दिविजा उन्हाळे * लिया मार्टिन * मिन्ना स्टोल्ट * अभिनया षण्मुगनाथन * माल्युन हसन * रिया खुल्लर * टीना लेस्किनेन * हाययेन न्गुयेन (यष्टीरक्षक) * स्टेला शेरिडन (यष्टीरक्षक) * आंचल खुल्लर * ची-हान ले * हंसिका दसनायके * मारी कोजो * मीरा सास्तामोइनेन * प्रगती भंडारी |} ==गुणतालिका== {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto" |- ! स्थान !! संघ !! खेळले !! विजय !! पराभव !! बरोबरी !! अनिर्णित !! गुण !! निव्वळ धावगती !! पात्रता |- style="background:#CCFFCC;" | १ || style="text-align:left;" | {{crw|GER}} || ४ || ४ || ० || ० || ० || '''८''' || +३.४५३ || '''विजेता''' |- | २ || style="text-align:left;" | {{crw|SWE}} || ४ || ३ || १ || ० || ० || '''६''' || +१.२५० || '''उपविजेता''' |- | ३ || style="text-align:left;" | {{crw|DEN}} || ४ || २ || २ || ० || ० || '''४''' || −०.१८० || |- | ४ || style="text-align:left;" | {{crw|NOR}} || ४ || १ || ३ || ० || ० || '''२''' || −२.५१४ || |- | ५ || style="text-align:left;" | {{crw|FIN}} || ४ || ० || ४ || ० || ० || '''०''' || −२.१६१ || |- | colspan="10" style="text-align:left;" | स्रोत: स्पोर्ट्स तक<ref>{{cite web |url=https://thesportstak.com/cricket/series/womens-nordic-cup-2025-t20-10073/points-table |title=Women's Nordic Cup 2025 Points Table |trans-title=२०२५ महिला नॉर्डिक चषक – गुणतालिका |work=स्पोर्ट्स तक |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> |} ==साखळी सामने== {{Single-innings cricket match | date = २९ ऑगस्ट २०२५ | time = १७:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|FIN}} | team2 = {{crw|GER}} | score1 = १०२/३ (२० षटके) | runs1 = दिविजा उन्हाळे ३९ (७०) | wickets1 = अस्मिता कोहली २/१६ (४ षटके) | score2 = १०३/२ (१२.२ षटके) | runs2 = विल्हेल्मिना हॉर्नेरो-गार्सिया ५२[[नाबाद|*]] (३४) | wickets2 = दिविजा उन्हाळे १/१२ (३ षटके) | result = जर्मनीने ८ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499021/finland-women-vs-germany-women-1st-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = इशॉय क्रिकेट क्लब, वेजलेडालेन | umpires = बिलाल मुनीर आणि आशिष सैनी | motm = विल्हेल्मिना हॉर्नेरो-गार्सिया (जर्मनी) | toss = फिनलंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = मारी कोजो आणि अभिनया षण्मुगनाथन (फिनलंड) यांनी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = २९ ऑगस्ट २०२५ | time = १७:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|SWE}} | team2 = {{crw|NOR}} | score1 = १७५/४ (२० षटके) | runs1 = कांचन राणा ७८ (६०) | wickets1 = मिराब रझवान २/३१ (४ षटके) | score2 = ८१/९ (२० षटके) | runs2 = आयेशा हसन १२ (१८) | wickets2 = इमाली जयसूरिया २/१० (४ षटके) | result = स्वीडनने ९४ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499022/norway-women-vs-sweden-women-2nd-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, [[कोपनहेगन]] | umpires = स्टॅलिन नटेसन आणि झेब पिरझादा | motm = कांचन राणा (स्वीडन) | toss = नॉर्वेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = मिराब सज्जाद (नॉर्वे), तसेच देवा चामटो आणि पर्ल बिलिमोरिया (स्वीडन) यांनी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = ३० ऑगस्ट २०२५ | time = १०:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|FIN}} | team2 = {{crw|NOR}} | score1 = ६६ (१४.५ षटके) | runs1 = स्टेला शेरिडन २४ (२५) | wickets1 = मिराब रझवान ६/७ (२.५ षटके) | score2 = ६७/९ (१८.४ षटके) | runs2 = बिजेयता कुमारी १२ (१९) | wickets2 = ट्रैजिला मुलेपती २/४ (३ षटके) | result = नॉर्वेने १ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499023/finland-women-vs-norway-women-3rd-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = इशॉय क्रिकेट क्लब, वेजलेडालेन | umpires = आशिष सैनी आणि झेब पिरझादा | motm = मिराब रझवान (नॉर्वे) | toss = नॉर्वेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = अर्चना विश्वकर्माने (नॉर्वे) [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.<br>मिराब रझवानने २.५ षटकांत ७ धावा देत ६ बळी घेतले. }} {{Single-innings cricket match | date = ३० ऑगस्ट २०२५ | time = १०:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|SWE}} | team2 = {{crw|DEN}} | score1 = ९४/९ (२० षटके) | runs1 = रश्मी सोमशेखर २९ (४१) | wickets1 = दिव्या गोलेच्छा ३/११ (४ षटके) | score2 = ८७/९ (२० षटके) | runs2 = लीने लाइस्नर २० (२१) | wickets2 = अन्या वैद्य २/६ (४ षटके) | result = स्वीडनने ७ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499024/denmark-women-vs-sweden-women-4th-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, [[कोपनहेगन]] | umpires = बिलाल मुनीर आणि मुनीब हक | motm = अन्या वैद्य (स्वीडन) | toss = डेन्मार्कने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = काश्वी कंवरने (स्वीडन) [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = ३० ऑगस्ट २०२५ | time = १६:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|FIN}} | team2 = {{crw|DEN}} | score1 = ९५/४ (२० षटके) | runs1 = दिविजा उन्हाळे ३९ (५०) | wickets1 = सोफी ओस्टरगार्ड २/११ (२ षटके) | score2 = ९९/३ (१४.४ षटके) | runs2 = मारिया कार्ल्सन २९ (३६) | wickets2 = आंचल खुल्लर १/९ (२ षटके) | result = डेन्मार्कने ७ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499025/denmark-women-vs-finland-women-5th-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, [[कोपनहेगन]] | umpires = बिलाल मुनीर आणि मुनीब हक | motm = दिविजा उन्हाळे (फिनलंड) | toss = फिनलंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | date = ३० ऑगस्ट २०२५ | time = १६:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|GER}} | team2 = {{crw|NOR}} | score1 = १६१/३ (२० षटके) | runs1 = ऐशानी किशोर ४५[[नाबाद|*]] (४७) | wickets1 = विद्या वियाला १/१९ (३ षटके) | score2 = ८३ (१८.१ षटके) | runs2 = आयेशा हसन २२ (३४) | wickets2 = जेनेट रोनाल्ड्स ५/७ (३.१ षटके) | result = जर्मनीने ७८ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499026/germany-women-vs-norway-women-6th-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = इशॉय क्रिकेट क्लब, वेजलेडालेन | umpires = आशिष सैनी आणि झेब पिरझादा | motm = जेनेट रोनाल्ड्स (जर्मनी) | toss = जर्मनीने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = लिझी स्टॅन्फरगिनने (नॉर्वे) [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.<br>जेनेट रोनाल्ड्सने ३.१ षटकांत ७ धावा देत ५ बळी घेतले. }} {{Single-innings cricket match | date = ३१ ऑगस्ट २०२५ | time = १०:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|NOR}} | team2 = {{crw|DEN}} | score1 = ८०/८ (२० षटके) | runs1 = अनुष्का गोरड २० (४३) | wickets1 = निता डालगार्ड ३/१४ (४ षटके) | score2 = ८२/३ (१४.५ षटके) | runs2 = टीने एरिक्सन २६[[नाबाद|*]] (३५) | wickets2 = प्राची कुमारी १/९ (२ षटके) | result = डेन्मार्कने ७ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499027/denmark-women-vs-norway-women-7th-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, [[कोपनहेगन]] | umpires = आशिष सैनी आणि बिलाल मुनीर | motm = निता डालगार्ड (डेन्मार्क) | toss = नॉर्वेने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | date = ३१ ऑगस्ट २०२५ | time = १०:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|GER}} | team2 = {{crw|SWE}} | score1 = १६४/४ (२० षटके) | runs1 = विल्हेल्मिना हॉर्नेरो-गार्सिया ५०[[नाबाद|*]] (४९) | wickets1 = कांचन राणा १/१४ (४ षटके) | score2 = ९० (१८.१ षटके) | runs2 = अन्या वैद्य ३२ (३४) | wickets2 = आयरिस एडवर्ड्स ३/१९ (४ षटके) | result = जर्मनीने ७४ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499028/germany-women-vs-sweden-women-8th-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = इशॉय क्रिकेट क्लब, वेजलेडालेन | umpires = मुनीब हक आणि झेब पिरझादा | motm = जेनेट रोनाल्ड्स (जर्मनी) | toss = जर्मनीने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | date = ३१ ऑगस्ट २०२५ | time = १४:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|SWE}} | team2 = {{crw|FIN}} | score1 = १६१/५ (२० षटके) | runs1 = एल्सा थेलँडर ४५ (४६) | wickets1 = प्रगती भंडारी १/१९ (४ षटके) | score2 = ८८/७ (२० षटके) | runs2 = ट्रैजिला मुलेपती ३१ (५१) | wickets2 = माल्युन युसुफ ३/४ (२ षटके) | result = स्वीडनने ७३ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499030/finland-women-vs-sweden-women-9th-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = अल्बर्टस्लुंड क्रिकेट क्लब, [[कोपनहेगन]] | umpires = बिलाल मुनीर आणि झेब पिरझादा | motm = | toss = स्वीडनने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = माटिल्डा फ्रेडने (स्वीडन) [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = ३१ ऑगस्ट २०२५ | time = १४:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|GER}} | team2 = {{crw|DEN}} | score1 = १३१/७ (२० षटके) | runs1 = रमीशा शाहिद ३६[[नाबाद|नाबाद]] (२८) | wickets1 = सोफी ओस्टरगार्ड २/२६ (४ षटके) | score2 = ६७ (१८.१ षटके) | runs2 = मारिया कार्ल्सन १५[[नाबाद|नाबाद]] (३३) | wickets2 = आयरिस एडवर्ड्स ३/१० (४ षटके) | result = जर्मनीने ६४ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/20737/scorecard/1499029/denmark-women-vs-germany-women-10th-match-nordic-women-t20-cup-2025 धावफलक] | venue = इशॉय क्रिकेट क्लब, वेजलेडालेन | umpires = मुनीब हक आणि आशिष सैनी | motm = रमीशा शाहिद (जर्मनी) | toss = जर्मनीने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = जर्मनीने आपले चारही सामने जिंकून २०२५ महिला नॉर्डिक चषकाचे विजेतेपद पटकावले. }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://thesportstak.com/cricket/series/womens-nordic-cup-2025-t20-10073 Sports Tak वरील स्पर्धेचे पान] * [https://czarsportzauto.com/womens-nordic-cup-2025/ Czarsportz Global वरील स्पर्धेचे पान] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] [[वर्ग:डेन्मार्कमधील क्रिकेट]] [[वर्ग:नॉर्डिक चषक|२०२५ महिला]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] f1smecbbnfhksrbyuvt32bf5ya9zz9o 0 382438 2700057 2699913 2026-08-07T19:00:27Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700057 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा गर्न्सी दौरा, २०२५ | team1_image = Flag of Guernsey.svg | team1_name = गर्न्सी | team2_image = Flag of Switzerland.svg | team2_name = स्वित्झर्लंड | from_date = ३० | to_date = ३१ ऑगस्ट २०२५ | team1_captain = ऑलिव्हर नाइटिंगेल | team2_captain = हर्षा देशान | no_of_twenty20s = 3 | team1_twenty20s_won = 1 | team2_twenty20s_won = 0 | team1_twenty20s_most_runs = मॅथ्यू स्टोक्स (९७) | team2_twenty20s_most_runs = दियोन जॉन्सन (४०) | team1_twenty20s_most_wickets = ल्यूक थॉमस बिचार्ड (३) | team2_twenty20s_most_wickets = अली नय्यर, हर्षा देशान आणि दियोन जॉन्सन (प्रत्येकी २) }} [[स्वित्झर्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाने]] ऑगस्ट २०२५ मध्ये तीन [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने खेळण्यासाठी [[गर्न्सी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|गर्न्सीचा]] दौरा केला.<ref name="series">{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/scores/series/23892/switzerland-in-guernsey-2025 |title=Switzerland tour of Guernsey 2025 – Fixtures and Results |trans-title=स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा गर्न्सी दौरा, २०२५ – सामने आणि निकाल |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ही मालिका ३० ते ३१ ऑगस्ट २०२५ दरम्यान खेळवण्यात आली. सर्व सामने कास्टेल, [[गर्न्सी]] येथील किंग जॉर्ज व्ही स्पोर्ट्स ग्राउंडवर झाले.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10801/switzerland-tour-of-guernsey-2025/matches |title=Switzerland tour of Guernsey 2025 – Schedule and Results |trans-title=स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा गर्न्सी दौरा, २०२५ – वेळापत्रक आणि निकाल |work=क्रिकबझ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> पहिल्या सामन्यात गर्न्सीने २० षटकांत १५४/४ धावा केल्या. प्रत्युत्तरात स्वित्झर्लंडने दोन षटकांत १६/१ धावा केल्यानंतर पावसामुळे सामना पुढे होऊ शकला नाही आणि तो अनिर्णित राहिला.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23892/scorecard/1498690/guernsey-vs-switzerland-1st-t20i-switzerland-in-guernsey-2025 |title=Guernsey v Switzerland, 1st T20I, 2025 |trans-title=गर्न्सी विरुद्ध स्वित्झर्लंड, पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना, २०२५ |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=३० ऑगस्ट २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> दुसऱ्या सामन्यात स्वित्झर्लंडने १३ षटकांत ८३/३ धावा केल्यानंतर पुन्हा पावसामुळे सामना अनिर्णित राहिला.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scores/133715/ggy-vs-sui-2nd-t20i-switzerland-tour-of-guernsey-2025 |title=Guernsey v Switzerland, 2nd T20I, 2025 |trans-title=गर्न्सी विरुद्ध स्वित्झर्लंड, दुसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना, २०२५ |work=क्रिकबझ |date=३० ऑगस्ट २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> गर्न्सीने तिसरा आणि अंतिम सामना सात गडी राखून जिंकला आणि तीन सामन्यांची मालिका १–० अशी जिंकली.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23892/scorecard/1498692/guernsey-vs-switzerland-3rd-t20i-23892 |title=Guernsey v Switzerland, 3rd T20I, 2025 |trans-title=गर्न्सी विरुद्ध स्वित्झर्लंड, तिसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना, २०२५ |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=३१ ऑगस्ट २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> गर्न्सीच्या मॅथ्यू स्टोक्सने मालिकेत सर्वाधिक ९७ धावा केल्या, तर स्वित्झर्लंडकडून दियोन जॉन्सनने सर्वाधिक ४० धावा केल्या. गर्न्सीच्या ल्यूक थॉमस बिचार्डने मालिकेत सर्वाधिक तीन बळी घेतले. स्वित्झर्लंडकडून अली नय्यर, हर्षा देशान आणि दियोन जॉन्सन यांनी प्रत्येकी दोन बळी घेतले.<ref name="statistics">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10801/switzerland-tour-of-guernsey-2025 |title=Switzerland tour of Guernsey 2025 – Statistics |trans-title=स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा गर्न्सी दौरा, २०२५ – आकडेवारी |work=क्रिकबझ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ==खेळाडू== खालील खेळाडूंची यादी मालिकेच्या उपलब्ध संघयादी आणि सामन्यांच्या संघपत्रकांवर आधारित आहे.<ref name="squads">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10801/switzerland-tour-of-guernsey-2025/squads |title=Switzerland tour of Guernsey 2025 – Squads |trans-title=स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचा गर्न्सी दौरा, २०२५ – संघ |work=क्रिकबझ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-match-squads/133704/ggy-vs-sui-1st-t20i-switzerland-tour-of-guernsey-2025 |title=Guernsey v Switzerland, 1st T20I – Squads |trans-title=गर्न्सी विरुद्ध स्वित्झर्लंड, पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना – संघ |work=क्रिकबझ |date=३० ऑगस्ट २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-match-squads/133726/ggy-vs-sui-3rd-t20i-switzerland-tour-of-guernsey-2025 |title=Guernsey v Switzerland, 3rd T20I – Squads |trans-title=गर्न्सी विरुद्ध स्वित्झर्लंड, तिसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना – संघ |work=क्रिकबझ |date=३१ ऑगस्ट २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> {| class="wikitable" ! {{flagicon|GGY}} [[गर्न्सी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|गर्न्सी]] ! {{flagicon|SUI}} [[स्वित्झर्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|स्वित्झर्लंड]] |- | style="vertical-align:top;" | * ऑलिव्हर नाइटिंगेल (कर्णधार) * लुकास बार्कर * अॅलेक्स बुशेल * टॉम नाइटिंगेल * मॅथ्यू स्टोक्स * आयझॅक डॅमरेल (यष्टीरक्षक) * ल्यूक थॉमस बिचार्ड * बेन फेरब्राश * अॅडम मार्टेल * मार्टिन डेल ब्रॅडली * चार्ली फॉर्शॉ * ऑलिव्हर क्लॅफॅम * चार्ल्स बर्च * फ्रेडी फॉर्शॉ * एडवर्ड रॉबिन्सन | style="vertical-align:top;" | * हर्षा देशान (कर्णधार) * फहीम नाझिर * अहमद हसन (यष्टीरक्षक) * अली नय्यर * मल्यार स्तानिकझाई * जय सिंह * दियोन जॉन्सन * नुमान अहमदझाई * आयझॅक स्टुअर्ट * ग्रँट क्युपिडो * जय तिवारी * असद महमूद * अनीश कुमार नलिनंबिका * कतील झबिउल्लाह * प्रफुल शिकारे |} ==सामने== ===पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ३० ऑगस्ट २०२५ | time = ११:०० | daynight = | team1 = {{cr-rt|GGY}} | team2 = {{cr|SUI}} | score1 = १५४/४ (२० षटके) | runs1 = मॅथ्यू स्टोक्स ७३ (५१) | wickets1 = दियोन जॉन्सन २/२६ (४ षटके) | score2 = १६/१ (२ षटके) | runs2 = हर्षा देशान ४ (७) | wickets2 = टॉम नाइटिंगेल १/६ (१ षटक) | result = सामना अनिर्णित | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23892/scorecard/1498690/guernsey-vs-switzerland-1st-t20i-switzerland-in-guernsey-2025 धावफलक] | venue = किंग जॉर्ज व्ही स्पोर्ट्स ग्राउंड, कास्टेल, [[गर्न्सी]] | umpires = पीटर फिंच आणि मंदार साठे | motm = | toss = स्वित्झर्लंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = स्वित्झर्लंडच्या डावातील २ षटकांनंतर पावसामुळे सामना पुढे होऊ शकला नाही. | notes = नुमान अहमदझाई आणि जय तिवारी (स्वित्झर्लंड) यांनी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} ===दुसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ३० ऑगस्ट २०२५ | time = १६:०० | daynight = | team1 = {{cr-rt|SUI}} | team2 = {{cr|GGY}} | score1 = ८३/३ (१३ षटके) | runs1 = नुमान अहमदझाई २८[[नाबाद|*]] (३२) | wickets1 = चार्ली फॉर्शॉ १/१३ (२ षटके) | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = सामना अनिर्णित | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23892/scorecard/1498691/guernsey-vs-switzerland-2nd-t20i-switzerland-in-guernsey-2025 धावफलक] | venue = किंग जॉर्ज व्ही स्पोर्ट्स ग्राउंड, कास्टेल, [[गर्न्सी]] | umpires = ओनेसिमस कोइलराज आणि मार्टिन टोल्चर | motm = | toss = गर्न्सीने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = स्वित्झर्लंडच्या डावातील १३ षटकांनंतर पावसामुळे सामना पुढे होऊ शकला नाही. | notes = }} ===तिसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ३१ ऑगस्ट २०२५ | time = ११:०० | daynight = | team1 = {{cr-rt|SUI}} | team2 = {{cr|GGY}} | score1 = १२२/७ (२० षटके) | runs1 = मल्यार स्तानिकझाई ३५ (२२) | wickets1 = ल्यूक थॉमस बिचार्ड ३/२९ (४ षटके) | score2 = १२३/३ (१८.२ षटके) | runs2 = एडवर्ड रॉबिन्सन ४२ (५४) | wickets2 = मल्यार स्तानिकझाई १/९ (३ षटके) | result = गर्न्सीने ७ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23892/scorecard/1498692/guernsey-vs-switzerland-3rd-t20i-23892 धावफलक] | venue = किंग जॉर्ज व्ही स्पोर्ट्स ग्राउंड, कास्टेल, [[गर्न्सी]] | umpires = माइक किंडर आणि मंदार साठे | motm = एडवर्ड रॉबिन्सन (गर्न्सी) | toss = गर्न्सीने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = एडवर्ड रॉबिन्सनने (गर्न्सी) [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.<br>गर्न्सीने हा सामना जिंकून तीन सामन्यांची मालिका १–० अशी जिंकली. }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espn.com/cricket/scores/series/23892/switzerland-in-guernsey-2025 ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील मालिकेचे पान] * [https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10801/switzerland-tour-of-guernsey-2025 क्रिकबझवरील मालिकेचे पान] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] [[वर्ग:गर्न्सीमधील क्रिकेट]] [[वर्ग:स्वित्झर्लंड क्रिकेट संघाचे गर्न्सी दौरे|२०२५]] hu1399hg67j0xmifj98b97pyppurha7 0 382440 2700058 2699920 2026-08-07T19:01:04Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका]] वरुन [[२०२५ युनायटेड किंग्डम महिला तिरंगी मालिका]] ला हलविला: शुद्धलेखन 2699920 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका | fromdate = ३१ ऑगस्ट | todate = ४ सप्टेंबर २०२५ | cricket format = [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] | tournament format = [[साखळी सामने|साखळी पद्धत]] | host = {{flag|इंग्लंड}} | champions = {{crw|BRA}} | runners-up = {{flagicon|IMN}} [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|आईल ऑफ मान]] | participants = ३ | matches = ७ | most runs = लिंडसे बोआस (९५) | most wickets = निकोल मॉन्टेरो (९) }} '''२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका''' ही ३१ ऑगस्ट ते ४ सप्टेंबर २०२५ दरम्यान [[इंग्लंड]]मध्ये खेळवण्यात आलेली महिलांची [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेट स्पर्धा होती.<ref name="series">{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/scores/series/1500621/season/2025/womens-icc-t20-tri-series |title=Women's ICC T20 Tri-Series 2025 – Fixtures and Results |trans-title=२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका – सामने आणि निकाल |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> या स्पर्धेत [[ब्राझिल राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|ब्राझिल]], [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|आईल ऑफ मान]] आणि [[जर्सी महिला क्रिकेट संघ|जर्सी]] या तीन संघांनी भाग घेतला. सर्व सामने न्यू फर्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] येथे खेळवण्यात आले.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10851/womens-icc-t20-tri-series-2025/venues/1438153/new-farnley-cricket-club |title=New Farnley Cricket Club, Leeds – Women's ICC T20 Tri-Series 2025 |trans-title=न्यू फर्नली क्रिकेट क्लब, लीड्स – २०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका |work=क्रिकबझ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> स्पर्धेत एकूण सात सामने नियोजित होते. त्यापैकी आईल ऑफ मान आणि जर्सी यांच्यातील तिसरा सामना तसेच ब्राझिल आणि जर्सी यांच्यातील पाचवा सामना एकही चेंडू न टाकता रद्द झाला.<ref name="series" /> ब्राझिलने निकाल लागलेल्या आपल्या चारही सामन्यांत विजय मिळवला आणि एका अनिर्णित सामन्यासह नऊ गुण मिळवत गुणतालिकेत पहिले स्थान मिळवून स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले. आईल ऑफ मानने तीन गुणांसह दुसरे, तर जर्सीने दोन गुणांसह तिसरे स्थान मिळवले.<ref name="table">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10851/womens-icc-t20-tri-series-2025/points-table |title=Women's ICC T20 Tri-Series 2025 – Points Table |trans-title=२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका – गुणतालिका |work=क्रिकबझ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ब्राझिलच्या लिंडसे बोआसने चार डावांत ९५ धावा करून स्पर्धेत सर्वाधिक धावा केल्या. तिच्याच संघातील निकोल मॉन्टेरोने चार सामन्यांत नऊ बळी घेत स्पर्धेत सर्वाधिक बळी घेतले.<ref name="statistics">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10851/womens-icc-t20-tri-series-2025/stats |title=Women's ICC T20 Tri-Series 2025 – Statistics |trans-title=२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका – आकडेवारी |work=क्रिकबझ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ==खेळाडू== खालील खेळाडूंची यादी स्पर्धेतील सामन्यांच्या संघपत्रकांवर आधारित आहे.<ref name="squads1">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-match-squads/133765/iomw-vs-jerw-4th-match-womens-icc-t20-tri-series-2025 |title=Isle of Man Women vs Jersey Women, 4th Match – Squads |trans-title=आईल ऑफ मान महिला विरुद्ध जर्सी महिला, चौथा सामना – संघ |work=क्रिकबझ |date=२ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref><ref name="squads2">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-match-squads/133776/jerw-vs-braw-5th-match-womens-icc-t20-tri-series-2025 |title=Jersey Women vs Brazil Women, 5th Match – Squads |trans-title=जर्सी महिला विरुद्ध ब्राझिल महिला, पाचवा सामना – संघ |work=क्रिकबझ |date=३ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref><ref name="squads3">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-match-squads/133787/braw-vs-jerw-6th-match-womens-icc-t20-tri-series-2025 |title=Brazil Women vs Jersey Women, 6th Match – Squads |trans-title=ब्राझिल महिला विरुद्ध जर्सी महिला, सहावा सामना – संघ |work=क्रिकबझ |date=३ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> {| class="wikitable" ! {{flagicon|BRA}} [[ब्राझिल राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|ब्राझिल]] ! {{flagicon|IMN}} [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|आईल ऑफ मान]] ! {{flagicon|JEY}} [[जर्सी महिला क्रिकेट संघ|जर्सी]] |- | style="vertical-align:top;" | * कॅरोलिना नासिमेंटो (कर्णधार) * मायारा दोस सँतोस (यष्टीरक्षक) * लिंडसे बोआस * लॉरा कार्डोसो * निकोल मॉन्टेरो * आना साबिनो * लारा मोइसेस * कॅमिले फर्नांडिस टोरेस * मारिया सिल्वा * रोबर्टा एव्हरी * मारियान आर्तुर * लॉरा अगाथा * मारिया रिबेरो * कॅमिल व्हिटोरिया * एव्हलिन मुलर | style="vertical-align:top;" | * अलान्या थॉर्प (कर्णधार) * जॅस्मिन पुलेन (यष्टीरक्षक) * रॉबिन स्टोन्स (यष्टीरक्षक) * ल्युसी बार्नेट * रेचल ओव्हरमन * कॅटलिन हेनेरी * कॅथरीन पेरी * लिबी मूर * जोआन हिक्स * क्लेअर क्रो * जॉर्जिना फोर्ड * लोला हॉर्नबी-व्हीलर | style="vertical-align:top;" | * अनॅलिस मेरिट (कर्णधार) * क्लो ग्रीचन (कर्णधार) * मिया मॅग्वायर (यष्टीरक्षक) * अॅनाबेल मॉसॉप * एमी एकेनहेड * फ्लॉरेन्स टॅन्गी * एरिन गूज * ऑलिव्हिया बॅस्टिन * लिली ग्रेग * ट्रिनिटी स्मिथ * ग्रेस वेदरॉल * मारिया दा रोचा * जॉर्जिया मॅलेट * टॅलुला स्प्राय * डेझी पिअर्स |} ==गुणतालिका== {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto" |- ! स्थान !! संघ !! खेळले !! विजय !! पराभव !! बरोबरी !! अनिर्णित !! गुण !! निव्वळ धावगती !! पात्रता |- style="background:#CCFFCC;" | १ || style="text-align:left;" | {{crw|BRA}} || ५ || ४ || ० || ० || १ || '''९''' || +४.३५७ || '''विजेता''' |- | २ || style="text-align:left;" | {{flagicon|IMN}} [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|आईल ऑफ मान]] || ४ || १ || २ || ० || १ || '''३''' || −३.३०७ || '''उपविजेता''' |- | ३ || style="text-align:left;" | {{crw|JEY}} || ५ || ० || ३ || ० || २ || '''२''' || −२.१४७ || |- | colspan="10" style="text-align:left;" | स्रोत: क्रिकबझ<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10851/womens-icc-t20-tri-series-2025/points-table |title=Women's ICC T20 Tri-Series 2025 – Points Table |trans-title=२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका – गुणतालिका |work=क्रिकबझ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> |} ==साखळी सामने== {{Single-innings cricket match | date = ३१ ऑगस्ट २०२५ | time = १०:३० | daynight = | team1 = [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|आईल ऑफ मान]] {{flagicon|IMN}} | team2 = {{crw|BRA}} | score1 = ३७ (१२.४ षटके) | runs1 = क्लेअर क्रो १३ (२९) | wickets1 = निकोल मॉन्टेरो ३/१ (१.४ षटके) | score2 = ४०/० (३.४ षटके) | runs2 = लिंडसे बोआस २५[[नाबाद|*]] (१५) | wickets2 = | result = ब्राझिलने १० गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/24135/scorecard/1500635/brazil-women-vs-isle-of-man-women-1st-match-womens-icc-t20-tri-series-2025 धावफलक] | venue = न्यू फर्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] | umpires = मार्टिन केलावे आणि केनेथ व्हार्टन | motm = | toss = ब्राझिलने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = लिबी मूर आणि रॉबिन स्टोन्स (आईल ऑफ मान) यांनी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = १ सप्टेंबर २०२५ | time = १०:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|BRA}} | team2 = {{flagicon|IMN}} [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|आईल ऑफ मान]] | score1 = १४५/६ (२० षटके) | runs1 = रोबर्टा एव्हरी ४२[[नाबाद|*]] (३९) | wickets1 = कॅथरीन पेरी २/२४ (४ षटके) | score2 = ४० (१२.५ षटके) | runs2 = कॅथरीन पेरी ७ (९) | wickets2 = निकोल मॉन्टेरो ४/९ (२ षटके) | result = ब्राझिलने १०५ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/24135/scorecard/1500636/brazil-women-vs-isle-of-man-women-2nd-match-womens-icc-t20-tri-series-2025 धावफलक] | venue = न्यू फर्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] | umpires = | motm = | toss = ब्राझिलने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | date = १ सप्टेंबर २०२५ | time = १५:३० | daynight = | team1 = [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|आईल ऑफ मान]] {{flagicon|IMN}} | team2 = {{crw|JEY}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = सामना एकही चेंडू न टाकता रद्द झाला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/1500621/scorecard/1500637/isle-of-man-women-vs-jersey-women-3rd-match-womens-icc-t20-tri-series-2025 धावफलक] | venue = न्यू फर्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] | umpires = | motm = | toss = नाणेफेक झाली नाही. | rain = पावसामुळे सामना एकही चेंडू न टाकता रद्द झाला. | notes = आईल ऑफ मान आणि जर्सी या दोन्ही संघांना प्रत्येकी १ गुण मिळाला. }} {{Single-innings cricket match | date = २ सप्टेंबर २०२५ | time = १०:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|JEY}} | team2 = {{flagicon|IMN}} [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|आईल ऑफ मान]] | score1 = ११५/७ (२० षटके) | runs1 = लिली ग्रेग २१ (१६) | wickets1 = अलान्या थॉर्प ४/२४ (४ षटके) | score2 = ११६/३ (१४.१ षटके) | runs2 = ल्युसी बार्नेट ४८ (३१) | wickets2 = जॉर्जिया मॅलेट २/१५ (२ षटके) | result = आईल ऑफ मानने ७ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/24135/scorecard/1500638/isle-of-man-women-vs-jersey-women-4th-match-womens-icc-t20-tri-series-2025 धावफलक] | venue = न्यू फर्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] | umpires = मार्टिन केलावे आणि स्टीव्ह मॅलोन | motm = | toss = आईल ऑफ मानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = डेझी पिअर्सने (जर्सी) [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = ३ सप्टेंबर २०२५ | time = १०:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|BRA}} | team2 = {{crw|JEY}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = सामना एकही चेंडू न टाकता रद्द झाला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/24135/scorecard/1500639/brazil-women-vs-jersey-women-5th-match-womens-icc-t20-tri-series-2025 धावफलक] | venue = न्यू फर्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] | umpires = | motm = | toss = नाणेफेक झाली नाही. | rain = पावसामुळे सामना एकही चेंडू न टाकता रद्द झाला. | notes = ब्राझिल आणि जर्सी या दोन्ही संघांना प्रत्येकी १ गुण मिळाला. }} {{Single-innings cricket match | date = ३ सप्टेंबर २०२५ | time = १५:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|BRA}} | team2 = {{crw|JEY}} | score1 = ७०/१ (७ षटके) | runs1 = लिंडसे बोआस ५१[[नाबाद|*]] (२८) | wickets1 = फ्लॉरेन्स टॅन्गी १/१६ (२ षटके) | score2 = ६२/५ (७ षटके, लक्ष्य ८३) | runs2 = अॅनाबेल मॉसॉप २० (१५) | wickets2 = लॉरा कार्डोसो ३/९ (२ षटके) | result = ब्राझिलने [[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डकवर्थ–लुईस–स्टर्न पद्धतीने]] २० धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/24135/scorecard/1500640/brazil-women-vs-jersey-women-6th-match-womens-icc-t20-tri-series-2025 धावफलक] | venue = न्यू फर्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] | umpires = रिचर्ड बॅटी आणि मार्टिन केलावे | motm = | toss = जर्सीने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे सामना प्रत्येकी ७ षटकांचा करण्यात आला. | notes = जर्सीसमोर डकवर्थ–लुईस–स्टर्न पद्धतीनुसार ७ षटकांत ८३ धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले. }} {{Single-innings cricket match | date = ४ सप्टेंबर २०२५ | time = १०:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|JEY}} | team2 = {{crw|BRA}} | score1 = १२२ (१८.३ षटके) | runs1 = ग्रेस वेदरॉल ३६ (२०) | wickets1 = मारिया रिबेरो ४/१७ (३.३ षटके) | score2 = १२६/२ (१५.३ षटके) | runs2 = लॉरा कार्डोसो ७१[[नाबाद|*]] (४३) | wickets2 = क्लो ग्रीचन १/१२ (३ षटके) | result = ब्राझिलने ८ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/24135/scorecard/1500641/brazil-women-vs-jersey-women-7th-match-womens-icc-t20-tri-series-2025 धावफलक] | venue = न्यू फर्नली क्रिकेट क्लब, [[लीड्स]] | umpires = मार्टिन केलावे आणि जेन प्रॅट | motm = | toss = ब्राझिलने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = ब्राझिलने निकाल लागलेल्या चारही सामन्यांत विजय मिळवून २०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिकेचे विजेतेपद पटकावले. }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espn.com/cricket/scores/series/1500621/season/2025/womens-icc-t20-tri-series ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील स्पर्धेचे पान] * [https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10851/womens-icc-t20-tri-series-2025 क्रिकबझवरील स्पर्धेचे पान] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] 7rddisfekdljpo4hfw2cpzfsgmcq1xh 0 382441 2700060 2699916 2026-08-07T19:01:22Z अभय नातू 206 उपवर्गीकरण बदलले"गोपाल ०४" - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700060 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट गोपाल चौथा | पदवी = | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. ११३९]] - [[इ.स. ११५३]] | राज्यारोहण = सम्राट पदाभिषेक | राज्याभिषेक = [[इ.स. ११३९]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = गोपाल चौथा | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = | मृत्यू_स्थान = | पूर्वाधिकारी = [[कुमारपाल]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[मदनपाल]] | वडील = [[कुमारपाल]] | आई = | पत्नी = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[पाल घराणे]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = | तळटिपा = }} '''गोपाल चौथा''' ज्याला पूर्वी गोपाल तिसरा म्हटले जात होते, हा भारतीय उपखंडातील बंगाल प्रदेशातील पाल राजा [[कुमारपाल]]चा उत्तराधिकारी आणि मुलगा होता आणि पाल वंशाचा एकोणिसावा शासक होता, ज्याने किमान 15 वर्षे राज्य केले, हे सध्या ब्रिटिश लायब्ररीमध्ये असलेल्या एका हस्तलिखिताद्वारे सिद्ध झाले आहे. गोपाल चतुर्थ लहानपणीच सिंहासनावर आरूढ झाला, हे त्याच्या राज्याच्या दुसऱ्या वर्षी जारी केलेल्या राजिबपूर ताम्रपटावरील श्लोक ३० वरून सूचित होते: गोपाल चतुर्थ "लहानपणी खेळकरपणे कापराची धूळ उडवून स्वतःची कीर्ती वाढवतो." तथापि, त्याच ताम्रपटात, गोपाल चतुर्थाचा उल्लेख परमेश्वर परमेश्वर परंभत्रक महाराजाधिराज असा केला असला तरी, [[मदनपाल]]चा उल्लेख राजा आणि राजमंत्री असा केला आहे, शिवाय ते वर्ष मदनपालाच्या राज्याचे दुसरे वर्ष म्हणूनही नोंदवले आहे. र्योसुके फुरुई याला मदनपालाने आपल्या लहान भाच्यासाठी राजप्रतिनिधी म्हणून काम केल्याचा पुरावा मानतात. मदनपालाच्या तिसऱ्या वर्षातील बिहार टेकडीवरील प्रतिमा शिलालेखात मदनपालाच्या 'विजयी' राजवटीचा उल्लेख आहे, तर त्याच्या पहिल्या किंवा दुसऱ्या वर्षासमान असलेल्या १२०१ विक्रम संवतातील नोंगध स्तंभावरील शिलालेखात त्याच्या राजेपदाचा उल्लेख न करता केवळ त्याच्या नावाचा उल्लेख आहे. फुरुईने असा निष्कर्ष काढला की मदनपालाने गोपाळ चतुर्थाच्या राज्याभिषेकाच्या दुसऱ्या वर्षानंतर लगेचच सिंहासन बळकावले. तथापि, गोपाळ चतुर्थाने त्याच्या 14 व्या वर्षापर्यंत बिहार परिसरात आपले अस्तित्व ठेवले होते, जे समांतर राजेशाही सुचवते. गोपाल चतुर्थ एका लढाईत मारले गेले, जरी लढाई जिंकली गेली होती. त्यांच्यानंतर त्यांचे सर्वात धाकटे काका [[मदनपाल]] गादीवर आले . [[वर्ग:पाल सम्राट|गोपाल ०४]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] srmk6xcck3hn5nq853mi6vcc0ej2z77 0 382444 2700061 2699944 2026-08-07T19:01:59Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700061 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२५ महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा | image = | caption = | administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|आयसीसी]] पूर्व आशिया-पॅसिफिक | cricket format = [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] | tournament format = गट [[साखळी सामने|साखळी पद्धत]] आणि प्ले-ऑफ | host = [[फिजी]] | champions = {{crw|PNG}} | runners-up = {{crw|VAN}} | participants = ८ | matches = २० | most runs = {{crwicon|VAN}} रेचल अँड्र्यू (२६७) | most wickets = {{crwicon|SAM}} रेजिना लिली'ई (९)<br />{{crwicon|PNG}} [[पाउके सियाका]] (९) | player of the series = | previous_year = २०२३ | next_year = | next_tournament = }} '''२०२५ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा''' ही [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक]]ाच्या पात्रता प्रक्रियेचा भाग असलेली क्रिकेट स्पर्धा होती.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/icc-announces-schedule-for-east-asia-pacific-and-asia-world-cup-qualifiers |title=ICC announces schedule for East Asia-Pacific and Asia World Cup Qualifiers |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=११ जुलै २०२५ }}</ref> ही स्पर्धा सप्टेंबर २०२५ मध्ये [[फिजी]]मध्ये आयोजित करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |url=https://www.fbcnews.com.fj/sports/fiji-to-host-icc-womens-t20-world-cup-qualifier/ |title=Fiji to host ICC Women's T20 world cup qualifier |work=FBC News |access-date=१४ जुलै २०२५ }}</ref> [[पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पापुआ न्यू गिनी]]ने स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावून जागतिक पात्रता स्पर्धेसाठी प्रवेश मिळवला. ==खेळाडू== {| class="wikitable" style="text-align:left; margin:auto" |- ! {{crw|COK}}<ref>{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/DNmKUg0S5kC/ |title=Cook Islands women's cricket team named for EAP World Cup Qualifiers |work=[[कूक द्वीपसमूह क्रिकेट असोसिएशन]] |via=Instagram |access-date=२१ ऑगस्ट २०२५}}</ref> ! {{crw|FIJ}}<ref>{{cite web |url=https://www.facebook.com/share/p/1EnUxq1mra/ |title=The national women's team to the ICC T20 World Cup EAP Qualifier has been confirmed |work=[[क्रिकेट फिजी]] |via=Facebook |access-date=१४ ऑगस्ट २०२५}}</ref> ! {{crw|IDN}}<ref>{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/DNUs5UGhiyH/ |title=Indonesia squad list |work=[[क्रिकेट इंडोनेशिया]] |via=Instagram |access-date=१३ ऑगस्ट २०२५}}</ref> ! {{crw|JPN}}<ref>{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/DNCYBV-PMgA/ |title=Squad announcement – Japan |work=[[जपान क्रिकेट असोसिएशन]] |via=Instagram |access-date=७ ऑगस्ट २०२५}}</ref> ! {{crw|PNG}}<ref>{{cite web |url=https://www.thenational.com.pg/lewas-gear-up-for-eap-t20world-qualifier/ |title=Lewas gearing up for East Asia Pacific T20 Cricket World Cup qualifier in Fiji |work=The National |access-date=२० ऑगस्ट २०२५}}</ref> ! {{crw|PHI}}<ref>{{cite web |url=https://www.facebook.com/share/p/195WkbRjki/ |title=Our very own Philippine Cricket Women's National Team are set for their debut at the 2025 ICC Women's T20 World Cup EAP Qualifier in Fiji |work=[[फिलिपाईन क्रिकेट असोसिएशन]] |via=Facebook |access-date=१४ ऑगस्ट २०२५}}</ref> ! {{crw|SAM}}<ref>{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/DNfWJPjvumK/ |title=Squad announcement – Samoa |work=[[सामोआ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट असोसिएशन]] |via=Instagram |access-date=२० ऑगस्ट २०२५}}</ref> ! {{crw|VAN}}<ref>{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/DONUafhDCEL/ |title=Vanuatu's Women's Squad is underway for the ICC Women's T20 World Cup EAP Qualifier in Fiji |work=[[व्हानुआतू क्रिकेट]] |via=Instagram |access-date=५ सप्टेंबर २०२५}}</ref> |- | valign="top" | * [[गॅबी सलिव्हन]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * टेटियारे माताओरा (उपकर्णधार) * रेचल अउओरा * रोमा बोवर्स-फ्लेमिंग * तायोरा एलिकाना * झामेरा इकिउआ * डेना कताइना ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * लिली लॅम्ब * टेलर माइका * कोइताई माताओरा ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * सोफिया सॅम्युएल्स * सोनिया वाइआ ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * अकेता वाइलोआ * एस्थर विल्यम्स | valign="top" | * इलिसापेसी वाकावाकातोगा ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * कियेरा अमोए * मेलाइआ बिउ * माएव्हानिसी एरासितो ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * आना गोनेरारा * सिल्व्हिया किजियाना * अकोसिता लेवासी * सेमाएमा लोमानी * जसविल रोकोरो * तबाथा सॅव्हिल * सेराफिना सिगाइवासा * करालाइनी वाकुरुइवालू * सुलिया वुनी ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * मेले वाकानिसाऊ | valign="top" | * नी वायन सारियानी ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * फातिमा अल्बंजारी * नी अरियानी * मारिया कोराझोन ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * नी लुह देवी * किसी कासे * सांग मायप्रियानी * रहमावती पंगेस्टुती * दारा परमिथा * लिये किआओ * नी कादेक फित्रिया राडा रानी * नी पुतू आयू नंदा साकारिनी ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * एमिली सिर्स * नी मादे पुत्री सुवांदेवी * देसी वुलंदारी | valign="top" | * [[माई यानागिदा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * अकारी निशिमुरा (उपकर्णधार, [[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * अहिल्या चंदेल * आयुमी फुजिकावा * हिनासे गोटो * हारुना इवासाकी * शिमाको कातो * <s>अयाका कातो-स्टॅफर्ड</s> * ममता कासवान * एलेना कुसुदा-नायर्न * एरिका ओडा * [[कुरुमी ओटा]] * सेइका सुमी * एरिका तोगुची-क्विन * नोनोहा यासुमोतो | valign="top" | * [[ब्रेंडा ताउ]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * मेलानी अनी * हॉलन डोरिगा * डिका लोहिया * कोनिओ ओआला * एरानी पोकाना * [[लक्ष्मी राजदुराई]] * [[पाउके सियाका]] * हाने ताउ * हेनाओ थॉमस * [[गेउआ टॉम]] ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * [[मैरी टॉम]] * [[इसाबेल तौआ]] * [[नाओआनी वारे]] | valign="top" | * केटी डोनोव्हन ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * अॅलेक्स स्मिथ (उपकर्णधार) * झोन आंद्रेआनो * मा लुझ बार्सिलोना * अँजेला बुसा * रेव्हेन कॅस्टिलो * कॅरी कीन * काइट कीन * जोमे मसाया * जेसिका मेडियानेस्ता ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * सिमरन सिराह * अॅशली मिरांडा * मारिका ताइरा * अमेलिया वाल्डेझ | valign="top" | * [[रेजिना लिली]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * कॅरोल अगाफिली * ऐलाओआ आओइना * तालिली इओसेफो * ऑलिव्ह लेफागा * लेइतु लेओंग * जेन मनासे * अवेतिया मापू * लेउतु माताफा * कोलोतिता नोनू * नोरा सालिमा * तुआओलोआ सेमाउ * फा'आइउगा सिसिफो * एंजेल सूतागा ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) | valign="top" | * रेचल अँड्र्यू ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * अल्विना चिलिया (उपकर्णधार) * गिलियन चिलिया ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * मेलिसा फारे * अॅना ग्रिफिन * नतालिया काकोर * व्हॅलेन्टा लांगियातू * विकी मनसाले * नासिमाना नवाइका * रेलाइन ओवा * [[सेलिना सोलमन]] * सुसान स्टीफन ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * माहिना तारिमियाला ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * व्हॅनेसा विरा |} अयाका कातो-स्टॅफर्डची [[ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील महिला क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया १९ वर्षांखालील संघात]] निवड झाल्यानंतर जपानच्या संघात तिच्या जागी ममता कासवानचा समावेश करण्यात आला. ==फिजी विरुद्ध जपान मालिका== {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = जपान महिला क्रिकेट संघाचा फिजी दौरा, २०२५ | team1_image = Flag of Fiji.svg | team1_name = फिजी | team2_image = Flag of Japan.svg | team2_name = जपान | from_date = ५ | to_date = ६ सप्टेंबर २०२५ | team1_captain = इलिसापेसी वाकावाकातोगा | team2_captain = [[माई यानागिदा]] | no_of_twenty20s = 2 | team1_twenty20s_won = 0 | team2_twenty20s_won = 2 | team1_twenty20s_most_runs = सेराफिना सिगाइवासा (३०) | team2_twenty20s_most_runs = [[माई यानागिदा]] (५३) | team1_twenty20s_most_wickets = अकोसिता लेवासी (३) | team2_twenty20s_most_wickets = एरिका तोगुची-क्विन (६) | player_of_twenty20_series = }} पात्रता स्पर्धेपूर्वी यजमान [[फिजी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|फिजी]]ने [[जपान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|जपान]]विरुद्ध दोन सामन्यांची [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] मालिका खेळली. ===पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ५ सप्टेंबर २०२५ | time = १४:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|JPN}} | team2 = {{crw|FIJ}} | score1 = १२० (२० षटके) | runs1 = शिमाको कातो २१ (२७) | wickets1 = सेराफिना सिगाइवासा २/६ (३ षटके) | score2 = ९७/७ (२० षटके) | runs2 = मेलाइआ बिउ २६[[नाबाद|*]] (१७) | wickets2 = [[माई यानागिदा]] २/१२ (२ षटके) | result = जपानने २३ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499779.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] | umpires = इलिएसा नावातू (फिजी) आणि तोमासी नावासिओनो (फिजी) | motm = सेराफिना सिगाइवासा (फिजी) | toss = जपानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ===दुसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ६ सप्टेंबर २०२५ | time = १०:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|JPN}} | team2 = {{crw|FIJ}} | score1 = १५५/५ (२० षटके) | runs1 = [[माई यानागिदा]] ४३ (३७) | wickets1 = अकोसिता लेवासी २/२१ (३ षटके) | score2 = ५१ (१२.३ षटके) | runs2 = इलिसापेसी वाकावाकातोगा १४ (२१) | wickets2 = एरिका तोगुची-क्विन ५/६ (३.३ षटके) | result = जपानने १०४ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499780.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] | umpires = | motm = | toss = जपानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = ममता कासवानने (जपान) [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} ===इतर तयारी=== [[इंडोनेशिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|इंडोनेशिया]]ने पात्रता स्पर्धेच्या तयारीसाठी वेस्टर्न ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाविरुद्ध तीन सामन्यांची मालिका खेळली आणि ती ३–० अशा फरकाने जिंकली.<ref>{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/DOOJ1gHkqlf/ |title=🇮🇩🏏 Indonesia Women’s Team – Perth Training Camp |work=[[क्रिकेट इंडोनेशिया]] |via=Instagram |access-date=५ सप्टेंबर २०२५ }}</ref> ==गट फेरी== ===गट अ=== ====गुणतालिका==== <section begin="Group A" /> {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto" |- ! स्थान !! संघ !! खेळले !! विजय !! पराभव !! अनिर्णित !! गुण !! निव्वळ धावगती !! पात्रता |- style="background:#CCFFCC;" | १ || style="text-align:left;" | {{crw|PNG}} || ३ || २ || १ || ० || '''४''' || +३.३३३ || rowspan="2" | '''[[#उपांत्य सामने|उपांत्य सामन्यांसाठी पात्र]]''' |- style="background:#CCFFCC;" | २ || style="text-align:left;" | {{crw|JPN}} || ३ || २ || १ || ० || '''४''' || +२.२८३ |- style="background:#FFFFCC;" | ३ || style="text-align:left;" | {{crw|SAM}} || ३ || २ || १ || ० || '''४''' || +०.१५६ || rowspan="2" | '''[[#प्ले-ऑफ|प्ले-ऑफसाठी पात्र]]''' |- style="background:#FFFFCC;" | ४ || style="text-align:left;" | {{crw|PHI}} || ३ || ० || ३ || ० || '''०''' || −६.७५६ |- | colspan="9" style="text-align:left;" | स्रोत: ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="EAPw">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/wt20-world-cup-east-asia-pacific-qualifier-2025-1499770/points-table-standings |title=Women's T20 World Cup East Asia Pacific QLF 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=९ सप्टेंबर २०२५ }}</ref> |} <section end="Group A" /> ====सामने==== {{Single-innings cricket match | date = ९ सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|PNG}} | team2 = {{crw|JPN}} | score1 = १३९/४ (२० षटके) | runs1 = कोनिओ ओआला ५० (३९) | wickets1 = शिमाको कातो २/१६ (२ षटके) | score2 = ९३ (१९.५ षटके) | runs2 = हारुना इवासाकी ३१ (१७) | wickets2 = [[इसाबेल तौआ]] ३/८ (३.५ षटके) | result = पापुआ न्यू गिनीने ४६ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499785.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] | umpires = [[किम कॉटन]] (न्यूझीलंड) आणि सुरेश सुब्रमण्यम (इंडोनेशिया) | motm = कोनिओ ओआला (पापुआ न्यू गिनी) | toss = पापुआ न्यू गिनीने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | date = ९ सप्टेंबर २०२५ | time = १३:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|PHI}} | team2 = {{crw|SAM}} | score1 = ४२ (१७.३ षटके) | runs1 = कॅरी कीन १५ (१०) | wickets1 = [[रेजिना लिली]] ३/३ (३.३ षटके) | score2 = ४३/१ (६.२ षटके) | runs2 = एंजेल सूतागा १६[[नाबाद|*]] (१२) | wickets2 = कॅरी कीन १/२३ (३ षटके) | result = सामोआने ९ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499787.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] | umpires = अॅडम बिर्स (जपान) आणि मेरिएल केनी (व्हानुआतू) | motm = तालिली इओसेफो (सामोआ) | toss = सामोआने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | date = १० सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|JPN}} | team2 = {{crw|SAM}} | score1 = १३३/५ (२० षटके) | runs1 = [[माई यानागिदा]] ४० (३६) | wickets1 = तालिली इओसेफो २/२८ (४ षटके) | score2 = ६२ (१३.५ षटके) | runs2 = एंजेल सूतागा ११ (८) | wickets2 = नोनोहा यासुमोतो ४/११ (४ षटके) | result = जपानने ७१ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499788.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] | umpires = मेरिएल केनी (व्हानुआतू) आणि सुरेश सुब्रमण्यम (इंडोनेशिया) | motm = [[माई यानागिदा]] (जपान) | toss = सामोआने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | date = १० सप्टेंबर २०२५ | time = १३:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|PNG}} | team2 = {{crw|PHI}} | score1 = २२४/१ (२० षटके) | runs1 = कोनिओ ओआला १३०[[नाबाद|*]] (६६) | wickets1 = रेव्हेन कॅस्टिलो १/३४ (४ षटके) | score2 = ५६ (१९.४ षटके) | runs2 = कॅरी कीन १९ (२९) | wickets2 = [[पाउके सियाका]] ५/१ (३.४ षटके) | result = पापुआ न्यू गिनीने १६८ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499790.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] | umpires = कोरी ब्लॅक (न्यूझीलंड) आणि मेरिएल केनी (व्हानुआतू) | motm = कोनिओ ओआला (पापुआ न्यू गिनी) | toss = फिलिपिन्सने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = कोनिओ ओआला महिला [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पापुआ न्यू गिनीकडून [[शतक (क्रिकेट)|शतक]] करणारी पहिली खेळाडू ठरली.{{संदर्भ हवा|date=सप्टेंबर २०२५}} * [[पाउके सियाका]]ने (पापुआ न्यू गिनी) आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमधील तिची पहिली पाच-बळी कामगिरी केली.{{संदर्भ हवा|date=सप्टेंबर २०२५}} }} {{Single-innings cricket match | date = १२ सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|JPN}} | team2 = {{crw|PHI}} | score1 = १५८/४ (२० षटके) | runs1 = [[कुरुमी ओटा]] ५७[[नाबाद|*]] (४०) | wickets1 = काइट कीन २/३८ (४ षटके) | score2 = ४७ (१६.१ षटके) | runs2 = अमेलिया वाल्डेझ १६ (१६) | wickets2 = [[कुरुमी ओटा]] २/३ (२.१ षटके) | result = जपानने १११ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499793.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] | umpires = कोइता अताई (पापुआ न्यू गिनी) आणि मेरिएल केनी (व्हानुआतू) | motm = [[कुरुमी ओटा]] (जपान) | toss = फिलिपिन्सने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | date = १२ सप्टेंबर २०२५ | time = १३:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|SAM}} | team2 = {{crw|PNG}} | score1 = १२०/९ (२० षटके) | runs1 = [[रेजिना लिली]] ४३ (४१) | wickets1 = हेनाओ थॉमस ३/१९ (४ षटके)<br />[[मैरी टॉम]] ३/१९ (४ षटके) | score2 = १०७ (१९.३ षटके) | runs2 = हाने ताउ १७[[नाबाद|*]] (२२) | wickets2 = ऐलाओआ आओइना ३/२४ (४ षटके) | result = सामोआने १३ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499795.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] | umpires = [[किम कॉटन]] (न्यूझीलंड) आणि सुरेश सुब्रमण्यम (इंडोनेशिया) | motm = [[रेजिना लिली]] (सामोआ) | toss = सामोआने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ===गट ब=== ====गुणतालिका==== <section begin="Group B" /> {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto" |- ! स्थान !! संघ !! खेळले !! विजय !! पराभव !! अनिर्णित !! गुण !! निव्वळ धावगती !! पात्रता |- style="background:#CCFFCC;" | १ || style="text-align:left;" | {{crw|VAN}} || ३ || ३ || ० || ० || '''६''' || +२.२५४ || rowspan="2" | '''[[#उपांत्य सामने|उपांत्य सामन्यांसाठी पात्र]]''' |- style="background:#CCFFCC;" | २ || style="text-align:left;" | {{crw|IDN}} || ३ || २ || १ || ० || '''४''' || +२.५८३ |- style="background:#FFFFCC;" | ३ || style="text-align:left;" | {{crw|FIJ}} || ३ || १ || २ || ० || '''२''' || −१.९५३ || rowspan="2" | '''[[#प्ले-ऑफ|प्ले-ऑफसाठी पात्र]]''' |- style="background:#FFFFCC;" | ४ || style="text-align:left;" | {{crw|COK}} || ३ || ० || ३ || ० || '''०''' || −३.०५२ |- | colspan="9" style="text-align:left;" | स्रोत: ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="EAPw" /> |} <section end="Group B" /> ====सामने==== {{Single-innings cricket match | date = ९ सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|COK}} | team2 = {{crw|FIJ}} | score1 = ११४/६ (२० षटके) | runs1 = [[गॅबी सलिव्हन]] २१ (२७) | wickets1 = इलिसापेसी वाकावाकातोगा २/१० (४ षटके) | score2 = ११५/१ (१७.२ षटके) | runs2 = सुलिया वुनी ४४[[नाबाद|*]] (४४) | wickets2 = अकेता वाइलोआ १/३१ (३ षटके) | result = फिजीने ९ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499784.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] | umpires = कोइता अताई (पापुआ न्यू गिनी) आणि कोरी ब्लॅक (न्यूझीलंड) | motm = सुलिया वुनी (फिजी) | toss = फिजीने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = तबाथा सॅव्हिलने (फिजी) [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = ९ सप्टेंबर २०२५ | time = १३:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|VAN}} | team2 = {{crw|IDN}} | score1 = १३१/२ (२० षटके) | runs1 = रेचल अँड्र्यू ८५[[नाबाद|*]] (७१) | wickets1 = दारा परमिथा १/१४ (२ षटके) | score2 = १२१/८ (२० षटके) | runs2 = मारिया कोराझोन ४० (३४) | wickets2 = रेचल अँड्र्यू ३/१० (४ षटके) | result = व्हानुआतूने १० धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499786.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] | umpires = कोइता अताई (पापुआ न्यू गिनी) आणि [[किम कॉटन]] (न्यूझीलंड) | motm = रेचल अँड्र्यू (व्हानुआतू) | toss = इंडोनेशियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = रेचल अँड्र्यूने (व्हानुआतू) आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमधील तिची १,०००वी धाव पूर्ण केली आणि तिची पहिली [[हॅटट्रिक]] घेतली.<ref>{{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/73439-rachel-andrew-becomes-the-first-vanuatu-player-to-surpass-1000-t20i-runs.html |title=Rachel Andrew Becomes the First Vanuatu Player to Surpass 1000 T20I Runs |work=Female Cricket |access-date=१० सप्टेंबर २०२५ }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/vanuatu-captain-creates-t20i-history-with-milestone-hat-trick |title=Vanuatu captain creates T20I history with milestone hat-trick |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=९ सप्टेंबर २०२५ }}</ref><ref>{{cite web |url=https://femalecricket.com/womens-eap-qualifier-2025/73409-rachel-andrew-makes-t20i-history-with-record-hat-trick-and-fifty-for-vanuatu.html |title=Rachel Andrew Makes T20I History with Record Hat-Trick and Fifty for Vanuatu |work=Female Cricket |access-date=१० सप्टेंबर २०२५ }}</ref> }} {{Single-innings cricket match | date = १० सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|IDN}} | team2 = {{crw|FIJ}} | score1 = १४३/६ (२० षटके) | runs1 = नी पुतू आयू नंदा साकारिनी ४४ (४७) | wickets1 = सिल्व्हिया किजियाना २/१५ (४ षटके) | score2 = १०१ (१९.३ षटके) | runs2 = तबाथा सॅव्हिल ३३ (२३) | wickets2 = नी मादे पुत्री सुवांदेवी २/१९ (३ षटके) | result = इंडोनेशियाने ४२ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499789.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] | umpires = अॅडम बिर्स (जपान) आणि कोरी ब्लॅक (न्यूझीलंड) | motm = नी पुतू आयू नंदा साकारिनी (इंडोनेशिया) | toss = फिजीने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | date = १० सप्टेंबर २०२५ | time = १३:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|COK}} | team2 = {{crw|VAN}} | score1 = ११८/१ (२० षटके) | runs1 = झामेरा इकिउआ ५२[[नाबाद|*]] (५३) | wickets1 = व्हॅनेसा विरा १/२४ (३ षटके) | score2 = १२२/३ (१५.१ षटके) | runs2 = व्हॅलेन्टा लांगियातू ४५ (३०) | wickets2 = अकेता वाइलोआ १/२ (१ षटक) | result = व्हानुआतूने ७ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499791.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] | umpires = कोइता अताई (पापुआ न्यू गिनी) आणि सुरेश सुब्रमण्यम (इंडोनेशिया) | motm = झामेरा इकिउआ (कूक द्वीपसमूह) | toss = कूक द्वीपसमूहने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | date = १२ सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|IDN}} | team2 = {{crw|COK}} | score1 = १७०/४ (२० षटके) | runs1 = देसी वुलंदारी ५४[[नाबाद|*]] (५४) | wickets1 = झामेरा इकिउआ २/३० (४ षटके) | score2 = ५० (१३.२ षटके) | runs2 = [[गॅबी सलिव्हन]] ११ (१२) | wickets2 = नी लुह देवी २/९ (३ षटके) | result = इंडोनेशियाने १२० धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499792.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] | umpires = अॅडम बिर्स (जपान) आणि [[किम कॉटन]] (न्यूझीलंड) | motm = नी लुह देवी (इंडोनेशिया) | toss = कूक द्वीपसमूहने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | date = १२ सप्टेंबर २०२५ | time = १३:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|VAN}} | team2 = {{crw|FIJ}} | score1 = १४९/३ (२० षटके) | runs1 = रेचल अँड्र्यू ४२ (३४) | wickets1 = इलिसापेसी वाकावाकातोगा १/२५ (४ षटके) | score2 = ६० (१७.५ षटके) | runs2 = माएव्हानिसी एरासितो ११[[नाबाद|*]] (१८) | wickets2 = विकी मनसाले ४/१५ (४ षटके) | result = व्हानुआतूने ८९ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499794.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] | umpires = अॅडम बिर्स (जपान) आणि कोरी ब्लॅक (न्यूझीलंड) | motm = विकी मनसाले (व्हानुआतू) | toss = व्हानुआतूने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ==प्ले-ऑफ== {{Single-innings cricket match | round = '''पाचव्या स्थानासाठी पहिला उपांत्य सामना''' | date = १३ सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|SAM}} | team2 = {{crw|COK}} | score1 = १७४/४ (२० षटके) | runs1 = [[रेजिना लिली]] ४६ (३०) | wickets1 = लिली लॅम्ब २/२५ (३ षटके) | score2 = ११२/६ (२० षटके) | runs2 = झामेरा इकिउआ ४८ (५०) | wickets2 = तालिली इओसेफो २/१९ (४ षटके)<br />ऑलिव्ह लेफागा २/१९ (४ षटके) | result = सामोआने ६२ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499796.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] | umpires = कोरी ब्लॅक (न्यूझीलंड) आणि मेरिएल केनी (व्हानुआतू) | motm = [[रेजिना लिली]] (सामोआ) | toss = सामोआने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | round = '''पाचव्या स्थानासाठी दुसरा उपांत्य सामना''' | date = १३ सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|PHI}} | team2 = {{crw|FIJ}} | score1 = ६८/९ (२० षटके) | runs1 = अॅलेक्स स्मिथ ११ (१४) | wickets1 = आना गोनेरारा ३/९ (४ षटके) | score2 = ६९/२ (१४ षटके) | runs2 = मेले वाकानिसाऊ २१[[नाबाद|*]] (२१) | wickets2 = अॅलेक्स स्मिथ २/२१ (३ षटके) | result = फिजीने ८ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499797.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] | umpires = कोइता अताई (पापुआ न्यू गिनी) आणि अॅडम बिर्स (जपान) | motm = मेले वाकानिसाऊ (फिजी) | toss = फिजीने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | round = '''सातव्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ''' | date = १५ सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|COK}} | team2 = {{crw|PHI}} | score1 = ११५/६ (२० षटके) | runs1 = सोनिया वाइआ २२ (२०) | wickets1 = कॅरी कीन ३/१७ (४ षटके) | score2 = ११६/६ (१९.४ षटके) | runs2 = केटी डोनोव्हन ३१ (२७) | wickets2 = [[गॅबी सलिव्हन]] ३/९ (४ षटके) | result = फिलिपिन्सने ४ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499801.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] | umpires = कोइता अताई (पापुआ न्यू गिनी) आणि [[किम कॉटन]] (न्यूझीलंड) | motm = केटी डोनोव्हन (फिलिपिन्स) | toss = कूक द्वीपसमूहने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | round = '''पाचव्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ''' | date = १५ सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|SAM}} | team2 = {{crw|FIJ}} | score1 = ७४ (१२.३ षटके) | runs1 = अवेतिया मापू २९ (१९) | wickets1 = इलिसापेसी वाकावाकातोगा ३/२६ (३ षटके) | score2 = ७५/५ (१३.५ षटके) | runs2 = सुलिया वुनी २३[[नाबाद|*]] (३२) | wickets2 = [[रेजिना लिली]] ३/११ (४ षटके) | result = फिजीने ५ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499800.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] | umpires = अॅडम बिर्स (जपान) आणि सुरेश सुब्रमण्यम (इंडोनेशिया) | motm = इलिसापेसी वाकावाकातोगा (फिजी) | toss = सामोआने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ==अंतिम फेरी== {{Single-innings cricket match | round = '''पहिला उपांत्य सामना''' | date = १३ सप्टेंबर २०२५ | time = १३:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|IDN}} | team2 = {{crw|PNG}} | score1 = १३४/३ (२० षटके) | runs1 = मारिया कोराझोन ५६ (४७) | wickets1 = मैरी टॉम १/१९ (३ षटके) | score2 = १३६/५ (१९.३ षटके) | runs2 = [[ब्रेंडा ताउ]] ५२[[नाबाद|*]] (४२) | wickets2 = नी अरियानी २/२८ (३.३ षटके) | result = पापुआ न्यू गिनीने ५ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499798.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] | umpires = [[किम कॉटन]] (न्यूझीलंड) आणि मेरिएल केनी (व्हानुआतू) | motm = [[ब्रेंडा ताउ]] (पापुआ न्यू गिनी) | toss = इंडोनेशियाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | round = '''दुसरा उपांत्य सामना''' | date = १३ सप्टेंबर २०२५ | time = १३:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|VAN}} | team2 = {{crw|JPN}} | score1 = १५६/१ (२० षटके) | runs1 = रेचल अँड्र्यू ७२[[नाबाद|*]] (५९) | wickets1 = एरिका तोगुची-क्विन १/३१ (४ षटके) | score2 = १३४/६ (२० षटके) | runs2 = [[माई यानागिदा]] २७ (३०) | wickets2 = रेलाइन ओवा ३/१८ (४ षटके) | result = व्हानुआतूने २२ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499799.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] | umpires = कोरी ब्लॅक (न्यूझीलंड) आणि सुरेश सुब्रमण्यम (इंडोनेशिया) | motm = रेचल अँड्र्यू (व्हानुआतू) | toss = व्हानुआतूने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | round = '''तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ''' | date = १५ सप्टेंबर २०२५ | time = १३:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|JPN}} | team2 = {{crw|IDN}} | score1 = १२५/७ (२० षटके) | runs1 = [[माई यानागिदा]] ६७ (५०) | wickets1 = नी पुत्री सुवांदेवी २/२० (४ षटके) | score2 = १२८/२ (१६.४ षटके) | runs2 = मारिया कोराझोन ७४[[नाबाद|*]] (५२) | wickets2 = नोनोहा यासुमोतो २/१८ (३ षटके) | result = इंडोनेशियाने ८ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499802.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान २, [[सुवा]] | umpires = कोरी ब्लॅक (न्यूझीलंड) आणि मेरिएल केनी (व्हानुआतू) | motm = मारिया कोराझोन (इंडोनेशिया) | toss = जपानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | round = '''अंतिम सामना''' | date = १५ सप्टेंबर २०२५ | time = १३:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|VAN}} | team2 = {{crw|PNG}} | score1 = ११३/९ (२० षटके) | runs1 = रेचल अँड्र्यू ४५ (२६) | wickets1 = [[गेउआ टॉम]] ३/१५ (३ षटके) | score2 = ११४/१ (१५.१ षटके) | runs2 = [[नाओआनी वारे]] ५७[[नाबाद|*]] (४७) | wickets2 = व्हॅनेसा विरा १/२१ (३.१ षटके) | result = पापुआ न्यू गिनीने ९ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1499803.html धावफलक] | venue = अल्बर्ट पार्क मैदान १, [[सुवा]] | umpires = [[किम कॉटन]] (न्यूझीलंड) आणि सुरेश सुब्रमण्यम (इंडोनेशिया) | motm = [[नाओआनी वारे]] (पापुआ न्यू गिनी) <!-- [[गेउआ टॉम]] (पापुआ न्यू गिनी) हिचा आयसीसीच्या धावफलकात उल्लेख होता. -->| toss = व्हानुआतूने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.icc-cricket.com/media-releases/fiji-set-to-host-historic-icc-women-s-t20-world-cup-eap-qualifier आयसीसीवरील स्पर्धेचे पान] * [https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10702/icc-womens-t20-world-cup-east-asia-pacific-qualifier-2025 क्रिकबझवरील स्पर्धेचे पान] * [https://www.espncricinfo.com/series/japan-women-in-fiji-t20is-2025-1499622 ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील मालिका पान (फिजी विरुद्ध जपान)] * [https://www.espncricinfo.com/series/wt20-world-cup-east-asia-pacific-qualifier-2025-1499770 ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील स्पर्धेचे पान (पात्रता स्पर्धा)] {{२०२६ महिला टी२० विश्वचषक}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} {{DEFAULTSORT:महिला टी२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धा}} [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|पात्रता]] mg9d6aq20vvq1v9wnycrtcqdejkzjlx 0 382447 2700062 2699939 2026-08-07T19:02:30Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700062 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} भारताच्या [[दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव]] या केंद्रशासित प्रदेशात ३ जिल्हे आहेत. त्यांवर एक दृष्टिक्षेप.<ref>{{Cite web|url=http://www.census2011.co.in/census/state/districtlist/daman+and+diu.html|title=List of districts of Daman and Diu}}</ref> == यादी == {| class="wikitable sortable" |- ! क्र. ! जिल्हा ! लोकसंख्या ([[भारताची जनगणना २०११|२०११]]) ! क्षेत्रफळ (किमी&sup2;) ! घनता (प्रती किमी&sup2;) |- | १ || [[दमण]] || १,९०,८५५ || ७२ || २,६५० |- | २ || [[दिव]] || ५२,०५६ || ४० || १,३०१ |- | ३ || [[दादरा आणि नगर-हवेली]] || ३,४२,८५३ || ४९१ || ६९८ |- |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतामधील जिल्हे}} [[वर्ग:भारतामधील जिल्हे]] [[वर्ग:दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव|जिल्हे]] r8d7203i4iy9c9sgadcqve2elvg77yh 0 382448 2700064 2699952 2026-08-07T19:32:08Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700064 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = चेक प्रजासत्ताक महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५ | team1_image = Flag of Estonia.svg | team1_name = एस्टोनिया | team2_image = Flag of the Czech Republic.svg | team2_name = चेक प्रजासत्ताक | from_date = ६ | to_date = ७ सप्टेंबर २०२५ | team1_captain = अॅनेमारी वेसिक | team2_captain = याना कोमिन्कोव्हा | no_of_twenty20s = 3 | team1_twenty20s_won = 3 | team2_twenty20s_won = 0 | team1_twenty20s_most_runs = राग्ने हॅलिक (५८) | team2_twenty20s_most_runs = कातेरीना तेसारिकोव्हा (५६) | team1_twenty20s_most_wickets = मारेत वाल्नेर (८)<br />चमाली लोकुगे (८) | team2_twenty20s_most_wickets = एरिका कुन्कोव्हा (३)<br />तेरेझा कोल्कुनोव्हा (३) | player_of_twenty20_series = }} '''चेक प्रजासत्ताक महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५''' हा सप्टेंबर २०२५ मध्ये तीन [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने खेळण्यासाठी [[चेक प्रजासत्ताक राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|चेक प्रजासत्ताक महिला क्रिकेट संघाने]] केलेला [[एस्टोनिया]] दौरा होता.<ref name="series">{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/_/id/23877/czech-republic-women-in-estonia-2025 |title=Czech Republic Women tour of Estonia 2025 |trans-title=चेक प्रजासत्ताक महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५ |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> हे तीनही सामने ६ आणि ७ सप्टेंबर रोजी [[तालिन]] येथील एस्टोनियन नॅशनल क्रिकेट अँड रग्बी फील्डवर खेळवण्यात आले.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10785/czech-republic-women-tour-estonia-2025 |title=Czech Republic Women tour Estonia 2025 |trans-title=चेक प्रजासत्ताक महिला क्रिकेट संघाचा एस्टोनिया दौरा, २०२५ |work=क्रिकबझ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> [[एस्टोनिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|एस्टोनिया]]ने पहिला सामना १ गडी राखून आणि दुसरा सामना ११५ धावांनी जिंकला. तिसऱ्या सामन्यात एस्टोनियाने ७ गडी राखून विजय मिळवत मालिका ३–० अशा फरकाने जिंकली.<ref name="series" /> एस्टोनियाच्या राग्ने हॅलिकने मालिकेत सर्वाधिक ५८ धावा केल्या, तर चेक प्रजासत्ताककडून कातेरीना तेसारिकोव्हाने सर्वाधिक ५६ धावा केल्या. एस्टोनियाच्या मारेत वाल्नेर आणि चमाली लोकुगे यांनी प्रत्येकी ८ बळी घेतले, तर चेक प्रजासत्ताकच्या एरिका कुन्कोव्हा आणि तेरेझा कोल्कुनोव्हा यांनी प्रत्येकी ३ बळी घेतले.<ref name="series" /> ==खेळाडू== स्वतंत्र अधिकृत संघयादी उपलब्ध नसल्यामुळे खालील खेळाडूंची यादी मालिकेतील तिन्ही सामन्यांच्या संघपत्रकांवर आधारित आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-match-squads/133055/estw-vs-czew-1st-t20i-czech-republic-women-tour-estonia-2025 |title=Estonia Women vs Czech Republic Women, 1st T20I – Squads |trans-title=एस्टोनिया महिला विरुद्ध चेक प्रजासत्ताक महिला, पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना – संघ |work=क्रिकबझ |date=६ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-match-squads/133061/estw-vs-czew-2nd-t20i-czech-republic-women-tour-estonia-2025 |title=Estonia Women vs Czech Republic Women, 2nd T20I – Squads |trans-title=एस्टोनिया महिला विरुद्ध चेक प्रजासत्ताक महिला, दुसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना – संघ |work=क्रिकबझ |date=६ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-match-squads/133066/estw-vs-czew-3rd-t20i-czech-republic-women-tour-estonia-2025 |title=Estonia Women vs Czech Republic Women, 3rd T20I – Squads |trans-title=एस्टोनिया महिला विरुद्ध चेक प्रजासत्ताक महिला, तिसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना – संघ |work=क्रिकबझ |date=७ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:left; margin:auto" |- ! {{crw|EST}} ! {{crw|CZE}} |- | valign="top" | * अॅनेमारी वेसिक ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * राग्ने हॅलिक ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * चमाली लोकुगे * अस्मा शिफा ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * व्हिक्टोरिया फ्रे * गीथ्मा मदनायके * सिर्ली पॅटेंडेन * हेलेना केर्गे ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * लीना सोर्मुस * मारेत वाल्नेर * मिर्याम फ्रे * एगेलिन एलेरमा * अँजेलिस हेइडोव्ह | valign="top" | * याना कोमिन्कोव्हा ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * कातेरीना तेसारिकोव्हा * रेचल पावलिच्कोव्हा * एरिका कुन्कोव्हा * तेरेझा कोल्कुनोव्हा * क्लारा किसोव्हा * एव्हा कोनासोव्हा * जोसेफिन सौच्कोव्हा * ओल्गा हाम्रिकोव्हा * सार्का कोल्कुनोव्हा * मिखाएला त्रेइबालोव्हा ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * काया ह्रुस्कोव्हा * करोलिना ह्रुस्कोव्हा |} ==सामने== ===पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ६ सप्टेंबर २०२५ | time = ११:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|CZE}} | team2 = {{crw|EST}} | score1 = १०७/६ (२० षटके) | runs1 = कातेरीना तेसारिकोव्हा ५६ (६३) | wickets1 = चमाली लोकुगे ३/१४ (४ षटके) | score2 = १०८/९ (१९.४ षटके) | runs2 = अॅनेमारी वेसिक १३ (१९)<br />व्हिक्टोरिया फ्रे १३ (२७) | wickets2 = सार्का कोल्कुनोव्हा २/१८ (४ षटके)<br />एरिका कुन्कोव्हा २/१८ (३.४ षटके) | result = एस्टोनियाने १ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23877/scorecard/1499781/estonia-women-vs-czech-republic-women-1st-t20i-23877 धावफलक] | venue = एस्टोनियन नॅशनल क्रिकेट अँड रग्बी फील्ड, [[तालिन]] | umpires = | motm = चमाली लोकुगे (एस्टोनिया) | toss = एस्टोनियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ===दुसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ६ सप्टेंबर २०२५ | time = १५:३० | daynight = | team1 = {{crw-rt|EST}} | team2 = {{crw|CZE}} | score1 = १५३/५ (२० षटके) | runs1 = राग्ने हॅलिक ३२ (५०) | wickets1 = एरिका कुन्कोव्हा १/१६ (४ षटके) | score2 = ३८ (१२.१ षटके) | runs2 = तेरेझा कोल्कुनोव्हा १० (१९) | wickets2 = चमाली लोकुगे ४/१० (३ षटके) | result = एस्टोनियाने ११५ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23877/scorecard/1499782/estonia-women-vs-czech-republic-women-2nd-t20i-23877 धावफलक] | venue = एस्टोनियन नॅशनल क्रिकेट अँड रग्बी फील्ड, [[तालिन]] | umpires = | motm = चमाली लोकुगे (एस्टोनिया) | toss = एस्टोनियाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = एस्टोनियाने हा सामना जिंकून तीन सामन्यांच्या मालिकेत २–० अशी विजयी आघाडी घेतली. }} ===तिसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ७ सप्टेंबर २०२५ | time = १०:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|CZE}} | team2 = {{crw|EST}} | score1 = ५७ (१९.५ षटके) | runs1 = याना कोमिन्कोव्हा १७ (३१) | wickets1 = मारेत वाल्नेर ४/१० (३.५ षटके) | score2 = ५८/३ (१० षटके) | runs2 = गीथ्मा मदनायके १७ (२७) | wickets2 = एव्हा कोनासोव्हा २/२५ (३ षटके) | result = एस्टोनियाने ७ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23877/scorecard/1499783/estonia-women-vs-czech-republic-women-3rd-t20i-23877 धावफलक] | venue = एस्टोनियन नॅशनल क्रिकेट अँड रग्बी फील्ड, [[तालिन]] | umpires = | motm = मारेत वाल्नेर (एस्टोनिया) | toss = चेक प्रजासत्ताकने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = अँजेलिस हेइडोवने (एस्टोनिया) [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.<br />एस्टोनियाने मालिका ३–० अशा फरकाने जिंकली. }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espn.com/cricket/series/_/id/23877/czech-republic-women-in-estonia-2025 ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील मालिकेचे पान] * [https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10785/czech-republic-women-tour-estonia-2025 क्रिकबझवरील मालिकेचे पान] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] [[वर्ग:चेक प्रजासत्ताक महिला क्रिकेट संघाचे एस्टोनिया दौरे|२०२५]] qsa4rpb0qmhpu55w99u5wwyigdg29jz 0 382449 2700065 2699956 2026-08-07T19:32:37Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700065 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = स्वीडन क्रिकेट संघाचा आईल ऑफ मान दौरा, २०२५ | team1_image = Flag of the Isle of Mann.svg | team1_name = आईल ऑफ मान | team2_image = Flag of Sweden.svg | team2_name = स्वीडन | from_date = ६ | to_date = ७ सप्टेंबर २०२५ | team1_captain = डॉलिन जानसेन | team2_captain = इमल झुवाक | no_of_twenty20s = 4 | team1_twenty20s_won = 0 | team2_twenty20s_won = 2 | team1_twenty20s_most_runs = क्रिश्चियन वेब्स्टर (४६) | team2_twenty20s_most_runs = अजय मुंद्रा (७१) | team1_twenty20s_most_wickets = जोसेफ बरोज (३) | team2_twenty20s_most_wickets = अद्वैत ढाबे (७) }} '''स्वीडन क्रिकेट संघाचा आईल ऑफ मान दौरा, २०२५''' हा सप्टेंबर २०२५ मध्ये चार [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने खेळण्यासाठी [[स्वीडन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|स्वीडन क्रिकेट संघाने]] केलेला [[आईल ऑफ मान]] दौरा होता.<ref name="ESPN">{{cite web |url=https://www.espn.in/cricket/scores/series/23843/sweden-in-isle-of-man-2025 |title=Sweden tour of Isle of Man 2025 – Fixtures and Results |trans-title=स्वीडन क्रिकेट संघाचा आईल ऑफ मान दौरा, २०२५ – सामने आणि निकाल |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> सर्व सामने ट्रोमोड येथील क्रॉन्कबॉर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदानावर नियोजित होते.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10812/sweden-tour-of-isle-of-man-2025 |title=Sweden tour of Isle Of Man 2025 |trans-title=स्वीडन क्रिकेट संघाचा आईल ऑफ मान दौरा, २०२५ |work=क्रिकबझ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> पहिल्या सामन्यात [[आईल ऑफ मान क्रिकेट संघ|आईल ऑफ मान]]चा डाव ७८ धावांत संपुष्टात आला. प्रत्युत्तरात स्वीडनने १०.५ षटकांत एकही गडी न गमावता ८१ धावा करून १० गडी राखून विजय मिळवला.<ref name="ESPN" /> दुसऱ्या सामन्यात आईल ऑफ मानने ११४ धावा केल्या, तर स्वीडनने १४.३ षटकांत ११६/७ धावा करत ३ गडी राखून विजय मिळवला.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23843/scorecard/1498701/isle-of-man-vs-sweden-2nd-t20i-23843 |title=Isle of Man vs Sweden, 2nd T20I, Sweden tour of Isle of Man 2025 |trans-title=आईल ऑफ मान विरुद्ध स्वीडन, दुसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=६ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ७ सप्टेंबर रोजी नियोजित तिसरा आणि चौथा सामना खराब हवामानामुळे एकही चेंडू न टाकता रद्द झाला. त्यामुळे स्वीडनने चार सामन्यांची मालिका २–० अशा फरकाने जिंकली.<ref>{{cite web |url=https://www.iomcricket.co.uk/national-team1.html |title=Home Series Versus Sweden 2025 |trans-title=स्वीडनविरुद्ध मायदेशातील मालिका २०२५ |publisher=Isle of Man Cricket Association |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> स्वीडनच्या अजय मुंद्राने मालिकेत सर्वाधिक ७१ धावा केल्या, तर इमल झुवाकने ६६ धावा केल्या. आईल ऑफ मानकडून क्रिश्चियन वेब्स्टरने सर्वाधिक ४६ धावा केल्या. गोलंदाजीत स्वीडनच्या अद्वैत ढाबेने सर्वाधिक ७ बळी घेतले, तर आईल ऑफ मानकडून जोसेफ बरोजने सर्वाधिक ३ बळी घेतले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.co.uk/cricket/series/_/id/23843/23843 |title=Sweden tour of Isle of Man 2025 – Series statistics |trans-title=स्वीडन क्रिकेट संघाचा आईल ऑफ मान दौरा, २०२५ – मालिका आकडेवारी |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ==खेळाडू== आईल ऑफ मानने स्वीडनविरुद्धच्या मालिकेसाठी १४ सदस्यीय संघ जाहीर केला होता.<ref>{{cite web |url=https://www.iomcricket.co.uk/national-team1.html |title=Home T20I Series Squad Selected 2025 |trans-title=२०२५ मायदेशातील आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकेसाठी संघाची निवड |publisher=Isle of Man Cricket Association |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> स्वीडनची स्वतंत्र अधिकृत संघयादी उपलब्ध न झाल्यामुळे त्यांची खालील यादी मालिकेतील सामन्यांच्या संघपत्रकांवर आधारित आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-match-squads/133160/iom-vs-swe-1st-t20i-sweden-tour-of-isle-of-man-2025 |title=Isle of Man vs Sweden, 1st T20I – Squads |trans-title=आईल ऑफ मान विरुद्ध स्वीडन, पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना – संघ |work=क्रिकबझ |date=६ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-match-squads/133171/iom-vs-swe-2nd-t20i-sweden-tour-of-isle-of-man-2025 |title=Isle of Man vs Sweden, 2nd T20I – Squads |trans-title=आईल ऑफ मान विरुद्ध स्वीडन, दुसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना – संघ |work=क्रिकबझ |date=६ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-match-squads/133187/iom-vs-swe-4th-match-sweden-tour-of-isle-of-man-2025 |title=Isle of Man vs Sweden, 4th Match – Squads |trans-title=आईल ऑफ मान विरुद्ध स्वीडन, चौथा सामना – संघ |work=क्रिकबझ |date=७ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:left; margin:auto" |- ! {{flagicon|IMN}} [[आईल ऑफ मान क्रिकेट संघ|आईल ऑफ मान]] ! {{cr|SWE}} |- | valign="top" | * डॉलिन जानसेन ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * कार्ल हार्टमन ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * मॅट अन्सेल * सॅम बार्नेट * जोसेफ बरोज * फ्रेझर क्लार्क * स्पेन्सर क्लार्क * जॉश क्लफ * जे. जे. ग्रिफिन * क्रिस लँगफर्ड * कॉरबिन लीबेनबर्ग * ल्यूक वॉर्ड * क्रिश्चियन वेब्स्टर * जोएल विल्यम्स | valign="top" | * इमल झुवाक ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * अजय मुंद्रा ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * वायनंद बोशॉफ * सईद अहमद * यथार्थ चौहान * समीउल्ला रहमानी * खालिद अहमद झाहिद * तैमूर खान * अद्वैत ढाबे * सेदिक सहाक * झबिउल्ला झाहिद * दर्शन लखानी |} ==सामने== ===पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ६ सप्टेंबर २०२५ | time = ११:०० | daynight = | team1 = [[आईल ऑफ मान क्रिकेट संघ|आईल ऑफ मान]] {{flagicon|IMN}} | team2 = {{cr|SWE}} | score1 = ७८ (१६.१ षटके) | runs1 = क्रिश्चियन वेब्स्टर २४ (१५) | wickets1 = अद्वैत ढाबे ३/१३ (४ षटके) | score2 = ८१/० (१०.५ षटके) | runs2 = अजय मुंद्रा ४१[[नाबाद|*]] (३२) | wickets2 = | result = स्वीडनने १० गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23843/scorecard/1498700/isle-of-man-vs-sweden-1st-t20i-23843 धावफलक] | venue = क्रॉन्कबॉर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड, [[आईल ऑफ मान]] | umpires = | motm = | toss = स्वीडनने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = तैमूर खान आणि सेदिक सहाक (स्वीडन) यांनी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23843/game/1498700/isle-of-man-vs-sweden-1st-t20i-sweden-in-isle-of-man-2025 |title=Isle of Man vs Sweden, 1st T20I, Sweden tour of Isle of Man 2025 |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=६ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref><br />जोसेफ बरोजचा आईल ऑफ मानकडून हा २५वा आंतरराष्ट्रीय सामना होता.<ref>{{cite web |url=https://www.iomtoday.co.im/sport/cricket/cricket-isle-of-man-slip-to-defeat-in-two-home-internationals-with-sweden-830399 |title=Cricket: Isle of Man slip to defeat in two home internationals with Sweden |work=Isle of Man Today |date=९ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> }} ===दुसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ६ सप्टेंबर २०२५ | time = १५:३० | daynight = | team1 = [[आईल ऑफ मान क्रिकेट संघ|आईल ऑफ मान]] {{flagicon|IMN}} | team2 = {{cr|SWE}} | score1 = ११४ (१९.५ षटके) | runs1 = कार्ल हार्टमन २४ (२६)<br />जोसेफ बरोज २४ (१८) | wickets1 = अद्वैत ढाबे ४/२५ (४ षटके) | score2 = ११६/७ (१४.३ षटके) | runs2 = इमल झुवाक ३० (१७)<br />अजय मुंद्रा ३० (१९) | wickets2 = जोसेफ बरोज ३/११ (२ षटके) | result = स्वीडनने ३ गडी राखून विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23843/scorecard/1498701/isle-of-man-vs-sweden-2nd-t20i-23843 धावफलक] | venue = क्रॉन्कबॉर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड, [[आईल ऑफ मान]] | umpires = | motm = | toss = स्वीडनने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = दर्शन लखानीने (स्वीडन) [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23843/game/1498701/isle-of-man-vs-sweden-2nd-t20i-sweden-in-isle-of-man-2025 |title=Isle of Man vs Sweden, 2nd T20I, Sweden tour of Isle of Man 2025 |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=६ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref><br />स्वीडनने हा सामना जिंकून चार सामन्यांच्या मालिकेत २–० अशी आघाडी घेतली. }} ===तिसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ७ सप्टेंबर २०२५ | time = ११:०० | daynight = | team1 = [[आईल ऑफ मान क्रिकेट संघ|आईल ऑफ मान]] {{flagicon|IMN}} | team2 = {{cr|SWE}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = सामना एकही चेंडू न टाकता रद्द झाला | report = [https://www.espn.in/cricket/series/23843/scorecard/1498702/isle-of-man-vs-sweden-3rd-t20i-23843 धावफलक] | venue = क्रॉन्कबॉर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड, [[आईल ऑफ मान]] | umpires = | motm = | toss = नाणेफेक झाली नाही. | rain = पावसामुळे सामना एकही चेंडू न टाकता रद्द झाला. | notes = }} ===चौथा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ७ सप्टेंबर २०२५ | time = १५:३० | daynight = | team1 = [[आईल ऑफ मान क्रिकेट संघ|आईल ऑफ मान]] {{flagicon|IMN}} | team2 = {{cr|SWE}} | score1 = | runs1 = | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = सामना एकही चेंडू न टाकता रद्द झाला | report = [https://www.espn.in/cricket/series/23843/scorecard/1498703/isle-of-man-vs-sweden-4th-t20i-23843 धावफलक] | venue = क्रॉन्कबॉर्न स्पोर्ट्स अँड सोशल क्लब मैदान, ट्रोमोड, [[आईल ऑफ मान]] | umpires = | motm = | toss = नाणेफेक झाली नाही. | rain = पावसामुळे सामना एकही चेंडू न टाकता रद्द झाला. | notes = स्वीडनने मालिका २–० अशा फरकाने जिंकली.<ref>{{cite web |url=https://www.iomcricket.co.uk/national-team1.html |title=Home Series Versus Sweden 2025 |work=Isle of Man Cricket Association |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espn.in/cricket/scores/series/23843/sweden-in-isle-of-man-2025 ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील मालिकेचे पान] * [https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10812/sweden-tour-of-isle-of-man-2025 क्रिकबझवरील मालिकेचे पान] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] [[वर्ग:स्वीडन क्रिकेट संघाचे आईल ऑफ मान दौरे|२०२५]] enwmrsym3pd5dv4iwkc5ohszo6423c2 0 382450 2700066 2699962 2026-08-07T19:33:06Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700066 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट दौरा | series_name = मोझांबिक क्रिकेट संघाचा इस्वाटिनी दौरा, २०२५ | team1_image = Flag of Eswatini.svg | team1_name = इस्वाटिनी | team2_image = Flag of Mozambique.svg | team2_name = मोझांबिक | from_date = १२ | to_date = १४ सप्टेंबर २०२५ | team1_captain = आदिल बट | team2_captain = कामाते रोपोसो<br />अगोस्तिन्हो नाविचा | no_of_twenty20s = 5 | team1_twenty20s_won = 4 | team2_twenty20s_won = 0 | team1_twenty20s_most_runs = आदिल बट (२२७) | team2_twenty20s_most_runs = जोआओ होउ (१७६) | team1_twenty20s_most_wickets = आदिल बट (७) | team2_twenty20s_most_wickets = अगोस्तिन्हो नाविचा (७) | player_of_twenty20_series = आदिल बट (इस्वाटिनी) }} '''मोझांबिक क्रिकेट संघाचा इस्वाटिनी दौरा, २०२५''' हा सप्टेंबर २०२५ मध्ये पाच [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने खेळण्यासाठी [[मोझांबिक राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|मोझांबिक क्रिकेट संघाने]] केलेला [[इस्वाटिनी]] दौरा होता.<ref name="series">{{cite web |url=https://www.espn.com.au/cricket/scores/series/23896/mozambique-in-eswatini-2025 |title=Mozambique tour of Eswatini 2025 – Fixtures and Results |trans-title=मोझांबिक क्रिकेट संघाचा इस्वाटिनी दौरा, २०२५ – सामने आणि निकाल |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ही मालिका १२ ते १४ सप्टेंबर २०२५ दरम्यान झाली आणि सर्व सामने माल्कर्न्स येथील माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हलवर खेळवण्यात आले.<ref name="cricbuzz">{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10917/mozambique-tour-of-eswatini-2025 |title=Mozambique tour of Eswatini 2025 |trans-title=मोझांबिक क्रिकेट संघाचा इस्वाटिनी दौरा, २०२५ |work=क्रिकबझ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> [[इस्वाटिनी राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|इस्वाटिनी]]ने पहिला सामना ३१ धावांनी, दुसरा सामना ५ धावांनी आणि तिसरा सामना ७४ धावांनी जिंकला.<ref name="series" /> चौथ्या सामन्यात दोन्ही संघांनी प्रत्येकी २२२/४ धावा केल्यामुळे सामना बरोबरीत सुटला; त्यानंतर इस्वाटिनीने [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजय मिळवला.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.in/cricket/series/23896/scorecard/1501505/eswatini-vs-mozambique-4th-t20i-mozambique-in-eswatini-2025 |title=Eswatini vs Mozambique, 4th T20I, Mozambique tour of Eswatini 2025 |trans-title=इस्वाटिनी विरुद्ध मोझांबिक, चौथा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=१३ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> पाचवा सामना पावसामुळे अनिर्णित राहिला आणि इस्वाटिनीने पाच सामन्यांची मालिका ४–० अशा फरकाने जिंकली.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23896/scorecard/1501506/eswatini-vs-mozambique-5th-t20i-23896 |title=Eswatini vs Mozambique, 5th T20I, Mozambique tour of Eswatini 2025 |trans-title=इस्वाटिनी विरुद्ध मोझांबिक, पाचवा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=१४ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> इस्वाटिनीचा कर्णधार आदिल बट याने मालिकेत सर्वाधिक २२७ धावा केल्या, तर मोझांबिककडून जोआओ होउने सर्वाधिक १७६ धावा केल्या. गोलंदाजीत आदिल बट आणि अगोस्तिन्हो नाविचा यांनी प्रत्येकी ७ बळी घेतले.<ref name="cricbuzz" /> आदिल बटला मालिकावीर म्हणून गौरवण्यात आले.<ref>{{cite web |url=https://fliphtml5.com/rqwew/gaec/Eswatini_Observer_September_17_2025_edition/ |title=Eswatini Observer September 17 2025 edition |work=Eswatini Observer |date=१७ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ==खेळाडू== स्वतंत्र अधिकृत संघयादी उपलब्ध नसल्यामुळे खालील खेळाडूंची यादी मालिकेतील सामन्यांच्या संघपत्रकांवर आधारित आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-match-squads/134667/swt-vs-moz-1st-t20i-mozambique-tour-of-eswatini-2025 |title=Eswatini vs Mozambique, 1st T20I – Squads |trans-title=इस्वाटिनी विरुद्ध मोझांबिक, पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना – संघ |work=क्रिकबझ |date=१२ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-match-squads/134694/swt-vs-moz-4th-t20i-mozambique-tour-of-eswatini-2025 |title=Eswatini vs Mozambique, 4th T20I – Squads |trans-title=इस्वाटिनी विरुद्ध मोझांबिक, चौथा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना – संघ |work=क्रिकबझ |date=१३ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-match-facts/134705/swt-vs-moz-5th-t20i-mozambique-tour-of-eswatini-2025 |title=Eswatini vs Mozambique, 5th T20I – Match Info |trans-title=इस्वाटिनी विरुद्ध मोझांबिक, पाचवा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना – सामना माहिती |work=क्रिकबझ |date=१४ सप्टेंबर २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:left; margin:auto" |- ! {{cr|SWZ}} ! {{cr|MOZ}} |- | valign="top" | * आदिल बट ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * हुजेफा जंगारिया ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * तरुण संदीप ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * मिन्हाज कुल्फिवाला * सिबुसिसो जेले * रोहन संदीप * हॅरिस रशीद * मेलुसी मागागुला * एरिक फिरी * मिन्हाझ खोजबरिया * उमैर कासिम * मन्कोबा जेले * मुहम्मद अमीन * थांडोल्वेथू दलामिनी * जोसेफ राइट * जाविद सुलेमान * बुहले दलामिनी * मोहम्मद आलमगीर * कमरुल हसन * सिफेसिह्ले कुबेका | valign="top" | * कामाते रोपोसो ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * अगोस्तिन्हो नाविचा ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * मारिओ मांजाते ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * फारुक न्हादुआते ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * जोआओ होउ * जोसे जोआओ * व्हिएरा टेम्बो * लुईस मावुमे * लॉरेन्को सालोमोने * जुलिओ चिकुएले * चार्ल्स म्बेबे * मनुस्सुर अल्गी * अँटोनिओ लाइसे * दारिओ माकोमे * यूजेनिओ अझिने * फ्रान्सिस्को कौआना * फिलिपे कोसा * एमर्सन न्झेउते * बर्नार्डो आदाओ साम्बो |} ==सामने== ===पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १२ सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:३० | daynight = | team1 = {{cr-rt|SWZ}} | team2 = {{cr|MOZ}} | score1 = १६०/८ (२० षटके) | runs1 = हुजेफा जंगारिया ५४ (३०) | wickets1 = जोआओ होउ २/२८ (४ षटके) | score2 = १२९/९ (२० षटके) | runs2 = अगोस्तिन्हो नाविचा २९ (२३) | wickets2 = मिन्हाझ खोजबरिया ३/३ (३ षटके) | result = इस्वाटिनीने ३१ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23896/scorecard/1501502/eswatini-vs-mozambique-1st-t20i-mozambique-in-eswatini-2025 धावफलक] | venue = माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स, [[इस्वाटिनी]] | umpires = सोहेल खान (जर्मनी) आणि झेन्झेले माझिबुको (इस्वाटिनी) | motm = मिन्हाझ खोजबरिया (इस्वाटिनी) | toss = इस्वाटिनीने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = मिन्हाज कुल्फिवाला (इस्वाटिनी), जुलिओ चिकुएले, मनुस्सुर अल्गी आणि चार्ल्स म्बेबे (मोझांबिक) यांनी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} ===दुसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १२ सप्टेंबर २०२५ | time = १३:३० | daynight = | team1 = {{cr-rt|SWZ}} | team2 = {{cr|MOZ}} | score1 = १६५ (१९.२ षटके) | runs1 = आदिल बट ५३ (१८) | wickets1 = एमर्सन न्झेउते ३/२१ (४ षटके) | score2 = १६०/७ (२० षटके) | runs2 = लॉरेन्को सालोमोने ७९ (४९) | wickets2 = हॅरिस रशीद १/१५ (४ षटके) | result = इस्वाटिनीने ५ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23896/scorecard/1501503/eswatini-vs-mozambique-2nd-t20i-23896 धावफलक] | venue = माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स, [[इस्वाटिनी]] | umpires = सोहेल खान (जर्मनी) आणि झेन्झेले माझिबुको (इस्वाटिनी) | motm = आदिल बट (इस्वाटिनी) | toss = इस्वाटिनीने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = कमरुल हसन (इस्वाटिनी) आणि एमर्सन न्झेउते (मोझांबिक) यांनी [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.<br />इस्वाटिनीने मालिकेत २–० अशी आघाडी घेतली. }} ===तिसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १३ सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:३० | daynight = | team1 = {{cr-rt|SWZ}} | team2 = {{cr|MOZ}} | score1 = १८२/६ (२० षटके) | runs1 = आदिल बट ७७ (३८) | wickets1 = अगोस्तिन्हो नाविचा २/४२ (३ षटके) | score2 = १०८ (१६.५ षटके) | runs2 = जोआओ होउ ४३ (३६) | wickets2 = आदिल बट ३/४ (२ षटके) | result = इस्वाटिनीने ७४ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23896/scorecard/1501504/eswatini-vs-mozambique-3rd-t20i-23896 धावफलक] | venue = माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स, [[इस्वाटिनी]] | umpires = अकासिओ चित्सोंड्झो (मोझांबिक) आणि झेन्झेले माझिबुको (इस्वाटिनी) | motm = आदिल बट (इस्वाटिनी) | toss = इस्वाटिनीने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = इस्वाटिनीने हा सामना जिंकून पाच सामन्यांच्या मालिकेत ३–० अशी विजयी आघाडी घेतली. }} ===चौथा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १३ सप्टेंबर २०२५ | time = १३:३० | daynight = | team1 = {{cr-rt|SWZ}} | team2 = {{cr|MOZ}} | score1 = २२२/४ (२० षटके) | runs1 = आदिल बट ८१ (३०) | wickets1 = लॉरेन्को सालोमोने २/३३ (४ षटके) | score2 = २२२/४ (२० षटके) | runs2 = जोआओ होउ १०७[[नाबाद|*]] (५४) | wickets2 = मन्कोबा जेले १/२३ (२ षटके) | result = सामना बरोबरीत सुटला; इस्वाटिनीने [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजय मिळवला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23896/scorecard/1501505/eswatini-vs-mozambique-4th-t20i-mozambique-in-eswatini-2025 धावफलक] | venue = माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स, [[इस्वाटिनी]] | umpires = अकासिओ चित्सोंड्झो (मोझांबिक) आणि झेन्झेले माझिबुको (इस्वाटिनी) | motm = आदिल बट (इस्वाटिनी) | toss = इस्वाटिनीने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = सुपर ओव्हरमध्ये मोझांबिकने १३/० धावा केल्या. प्रत्युत्तरात इस्वाटिनीने ०.४ षटकांत १४/० धावा करून विजय मिळवला.<br />जोआओ होउने ५४ चेंडूंत नाबाद १०७ धावा केल्या. }} ===पाचवा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना=== {{Single-innings cricket match | date = १४ सप्टेंबर २०२५ | time = १३:०० | daynight = | team1 = {{cr-rt|SWZ}} | team2 = {{cr|MOZ}} | score1 = २७/३ (४.३ षटके) | runs1 = आदिल बट १० (५)<br />कमरुल हसन १० (१२) | wickets1 = अगोस्तिन्हो नाविचा २/१५ (२.३ षटके) | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = सामना अनिर्णित राहिला | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23896/scorecard/1501506/eswatini-vs-mozambique-5th-t20i-23896 धावफलक] | venue = माल्कर्न्स कंट्री क्लब ओव्हल, माल्कर्न्स, [[इस्वाटिनी]] | umpires = अकासिओ चित्सोंड्झो (मोझांबिक) आणि झेन्झेले माझिबुको (इस्वाटिनी) | motm = | toss = इस्वाटिनीने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे इस्वाटिनीचा डाव ४.३ षटकांनंतर पुढे खेळवता आला नाही आणि सामना अनिर्णित राहिला. | notes = इस्वाटिनीने पाच सामन्यांची मालिका ४–० अशा फरकाने जिंकली. }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espn.com.au/cricket/scores/series/23896/mozambique-in-eswatini-2025 ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील मालिकेचे पान] * [https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10917/mozambique-tour-of-eswatini-2025 क्रिकबझवरील मालिकेचे पान] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] [[वर्ग:मोझांबिक क्रिकेट संघाचे इस्वातिनी दौरे|२०२५]] sdoyw5w0g9xwv5st2j79utudjxrpvr9 0 382451 2700067 2699969 2026-08-07T19:35:44Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700067 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket team | name = पोर्तुगाल | image = Flag of Portugal.svg | caption = [[पोर्तुगाल]]चा ध्वज | association = [[पोर्तुगीज क्रिकेट फेडरेशन]] | captain = सारा फू-रायलंड | coach = | icc_status = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती सदस्य देश|सहयोगी सदस्य]] | icc_member_year = २०१७ | icc_status2 = संलग्न सदस्य | icc_member_year2 = १९९६ | icc_region = [[युरोप क्रिकेट समिती|युरोप]] | first_wt20i = वि. {{crw|NOR}} सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया; ७ एप्रिल २०२५ | most_recent_wt20i = वि. {{crw|NOR}} सांतारेम क्रिकेट मैदान, अल्बेर्गारिया; ९ एप्रिल २०२५ | num_wt20is = ३ | num_wt20is_this_year = ० | wt20i_record = २/१<br />(० बरोबरीत, ० अनिर्णित) | wt20i_record_this_year = ०/०<br />(० बरोबरीत, ० अनिर्णित) | asofdate = ७ ऑगस्ट २०२६ }} '''पोर्तुगाल राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ''' हा आंतरराष्ट्रीय [[महिला क्रिकेट]]मध्ये [[पोर्तुगाल]]चे प्रतिनिधित्व करणारा संघ आहे. संघाचे प्रशासन [[पोर्तुगीज क्रिकेट फेडरेशन]] करते. पोर्तुगाल १९९६ मध्ये [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|आयसीसी]]चा संलग्न सदस्य झाला आणि २०१७ मध्ये त्याला सहयोगी सदस्यत्व मिळाले.<ref name="PortugalCricket">{{cite web |url=https://www.cricketportugal.com/ |title=Federação Portuguesa De Cricket |trans-title=पोर्तुगीज क्रिकेट फेडरेशन |publisher=पोर्तुगीज क्रिकेट फेडरेशन |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> एप्रिल २०१८ मध्ये आयसीसीने आपल्या सर्व सदस्यांच्या महिला संघांना १ जुलै २०१८ पासून [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] दर्जा देण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/all-t20-matches-between-icc-members-to-get-international-status |title=All T20 matches between ICC members to get international status |trans-title=आयसीसी सदस्यांमधील सर्व टी२० सामन्यांना आंतरराष्ट्रीय दर्जा |publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |date=२६ एप्रिल २०१८ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> पोर्तुगाल महिला संघाने मात्र आपला पहिला महिला टी२०आ सामना ७ एप्रिल २०२५ रोजी [[नॉर्वे राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|नॉर्वेविरुद्ध]] सांतारेम क्रिकेट मैदानावर खेळला. पोर्तुगालने तो सामना १६ धावांनी जिंकला.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23245/game/1478411/portugal-women-vs-norway-women-1st-t20i-23245 |title=Portugal Women vs Norway Women, 1st T20I, Norway Women tour of Portugal 2025 |trans-title=पोर्तुगाल महिला विरुद्ध नॉर्वे महिला, पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना, २०२५ |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=७ एप्रिल २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> [[नॉर्वे महिला क्रिकेट संघाचा पोर्तुगाल दौरा, २०२५|नॉर्वेविरुद्धच्या तीन सामन्यांच्या मालिकेत]] दुसरा सामना गमावल्यानंतर पोर्तुगालने तिसरा सामना ९ गडी राखून जिंकून आपली पहिली महिला टी२०आ मालिका २–१ अशा फरकाने जिंकली.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23245/game/1478413/portugal-women-vs-norway-women-3rd-t20i-23245 |title=Portugal Women vs Norway Women, 3rd T20I, Norway Women tour of Portugal 2025 |trans-title=पोर्तुगाल महिला विरुद्ध नॉर्वे महिला, तिसरा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना, २०२५ |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=९ एप्रिल २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref><ref name="PortugalCricket" /> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.cricketportugal.com/ पोर्तुगीज क्रिकेट फेडरेशनचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.espn.com/cricket/team/_/id/1478397/portugal-women ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील पोर्तुगाल महिला संघाचे पान] {{आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट}} [[वर्ग:राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ]] [[वर्ग:पोर्तुगाल क्रिकेट|महिला संघ]] 4miwqszisr6zlkp6epvyxstv55qf4o1 0 382453 2699981 2026-08-07T11:59:36Z Ganesh591 62733 नवीन पान: {{Infobox cricket team | name = स्वित्झर्लंड | image = Flag of Switzerland.svg | caption = [[स्वित्झर्लंड]]चा ध्वज | association = [[क्रिकेट स्वित्झर्लंड]] | captain = दानाशी मेडागोडा | coach = रसेल लोमन | icc_status = स... 2699981 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket team | name = स्वित्झर्लंड | image = Flag of Switzerland.svg | caption = [[स्वित्झर्लंड]]चा ध्वज | association = [[क्रिकेट स्वित्झर्लंड]] | captain = दानाशी मेडागोडा | coach = रसेल लोमन | icc_status = सहयोगी सदस्य | icc_member_year = २०२१ | icc_status2 = संलग्न सदस्य | icc_member_year2 = १९८५ | icc_region = [[युरोप]] | first_wt20i = वि. {{crw|BEL}} स्टार्स अरेना हॉफस्टाडे, झेम्स्ट; २८ मे २०२५ }} '''स्वित्झर्लंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ''' हा आंतरराष्ट्रीय [[महिला क्रिकेट]]मध्ये [[स्वित्झर्लंड]]चे प्रतिनिधित्व करणारा संघ आहे. संघाचे प्रशासन [[क्रिकेट स्वित्झर्लंड]] करते. स्वित्झर्लंडच्या क्रिकेट संघटनेला १९८५ मध्ये [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|आयसीसी]]चे संलग्न सदस्यत्व मिळाले होते.<ref>{{cite web |url=https://cricketswitzerland.ch/about/history/ |title=History |trans-title=इतिहास |publisher=क्रिकेट स्वित्झर्लंड |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> त्यानंतर स्वित्झर्लंडला १८ जुलै २०२१ रोजी आयसीसीचे सहयोगी सदस्य म्हणून पुन्हा प्रवेश देण्यात आला.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/icc-welcomes-mongolia-tajikistan-and-switzerland-as-new-members |title=ICC welcomes Mongolia, Tajikistan and Switzerland as new Members |trans-title=आयसीसीने मंगोलिया, ताजिकिस्तान आणि स्वित्झर्लंडचे नवीन सदस्य म्हणून स्वागत केले |publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |date=१८ जुलै २०२१ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> [[क्रिकेट स्वित्झर्लंड]]ने जून २०२४ मध्ये देशाचा पहिला महिला राष्ट्रीय संघ निवडला आणि त्या संघाने २०२५ च्या उन्हाळ्यात आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://cricketswitzerland.ch/women/womens-internationals/ |title=Women's Internationals |trans-title=महिला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट |publisher=क्रिकेट स्वित्झर्लंड |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> स्वित्झर्लंडने आपला पहिला [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] सामना २८ मे २०२५ रोजी झेम्स्ट, [[बेल्जियम]] येथील स्टार्स अरेना हॉफस्टाडे मैदानावर [[बेल्जियम राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बेल्जियमविरुद्ध]] खेळला.<ref name="debut">{{cite web |url=https://cricketswitzerland.ch/2025/05/29/ecn-mdina-cup-t20iws-2025/ |title=ECN Mdina Cup T20IWs 2025 |trans-title=ईसीएन मदिना चषक महिला टी२०आ, २०२५ |publisher=क्रिकेट स्वित्झर्लंड |date=२९ मे २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> बेल्जियमने ९९/६ धावा केल्यानंतर स्वित्झर्लंडने १२.१ षटकांत १००/३ धावा करून आपला पहिलाच सामना ७ गडी राखून जिंकला.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/scores/series/23337/switzerland-women-in-belgium-2025 |title=Switzerland Women tour of Belgium 2025 – Fixtures and Results |trans-title=स्वित्झर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा बेल्जियम दौरा, २०२५ – सामने आणि निकाल |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> स्वित्झर्लंडने त्या दौऱ्यातील चारही महिला टी२०आ सामने जिंकले.<ref name="debut" /> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://cricketswitzerland.ch/women/womens-internationals/ क्रिकेट स्वित्झर्लंडवरील महिला राष्ट्रीय संघाचे अधिकृत पान] * [https://www.espn.com/cricket/scores/team/1483797/switzerland-women ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील स्वित्झर्लंड महिला संघाचे पान] {{आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट}} [[वर्ग:राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ]] 7dz4nge5rzctx6kkc8vtzyx6j3k02p7 2700068 2699981 2026-08-07T19:38:57Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700068 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket team | name = स्वित्झर्लंड | image = Flag of Switzerland.svg | caption = [[स्वित्झर्लंड]]चा ध्वज | association = [[क्रिकेट स्वित्झर्लंड]] | captain = दानाशी मेडागोडा | coach = रसेल लोमन | icc_status = सहयोगी सदस्य | icc_member_year = २०२१ | icc_status2 = संलग्न सदस्य | icc_member_year2 = १९८५ | icc_region = [[युरोप]] | first_wt20i = वि. {{crw|BEL}} स्टार्स अरेना हॉफस्टाडे, झेम्स्ट; २८ मे २०२५ }} '''स्वित्झर्लंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ''' हा आंतरराष्ट्रीय [[महिला क्रिकेट]]मध्ये [[स्वित्झर्लंड]]चे प्रतिनिधित्व करणारा संघ आहे. संघाचे प्रशासन [[क्रिकेट स्वित्झर्लंड]] करते. स्वित्झर्लंडच्या क्रिकेट संघटनेला १९८५ मध्ये [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|आयसीसी]]चे संलग्न सदस्यत्व मिळाले होते.<ref>{{cite web |url=https://cricketswitzerland.ch/about/history/ |title=History |trans-title=इतिहास |publisher=क्रिकेट स्वित्झर्लंड |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> त्यानंतर स्वित्झर्लंडला १८ जुलै २०२१ रोजी आयसीसीचे सहयोगी सदस्य म्हणून पुन्हा प्रवेश देण्यात आला.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/icc-welcomes-mongolia-tajikistan-and-switzerland-as-new-members |title=ICC welcomes Mongolia, Tajikistan and Switzerland as new Members |trans-title=आयसीसीने मंगोलिया, ताजिकिस्तान आणि स्वित्झर्लंडचे नवीन सदस्य म्हणून स्वागत केले |publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |date=१८ जुलै २०२१ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> [[क्रिकेट स्वित्झर्लंड]]ने जून २०२४ मध्ये देशाचा पहिला महिला राष्ट्रीय संघ निवडला आणि त्या संघाने २०२५ च्या उन्हाळ्यात आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://cricketswitzerland.ch/women/womens-internationals/ |title=Women's Internationals |trans-title=महिला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट |publisher=क्रिकेट स्वित्झर्लंड |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> स्वित्झर्लंडने आपला पहिला [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] सामना २८ मे २०२५ रोजी झेम्स्ट, [[बेल्जियम]] येथील स्टार्स अरेना हॉफस्टाडे मैदानावर [[बेल्जियम राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बेल्जियमविरुद्ध]] खेळला.<ref name="debut">{{cite web |url=https://cricketswitzerland.ch/2025/05/29/ecn-mdina-cup-t20iws-2025/ |title=ECN Mdina Cup T20IWs 2025 |trans-title=ईसीएन मदिना चषक महिला टी२०आ, २०२५ |publisher=क्रिकेट स्वित्झर्लंड |date=२९ मे २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> बेल्जियमने ९९/६ धावा केल्यानंतर स्वित्झर्लंडने १२.१ षटकांत १००/३ धावा करून आपला पहिलाच सामना ७ गडी राखून जिंकला.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/scores/series/23337/switzerland-women-in-belgium-2025 |title=Switzerland Women tour of Belgium 2025 – Fixtures and Results |trans-title=स्वित्झर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा बेल्जियम दौरा, २०२५ – सामने आणि निकाल |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> स्वित्झर्लंडने त्या दौऱ्यातील चारही महिला टी२०आ सामने जिंकले.<ref name="debut" /> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://cricketswitzerland.ch/women/womens-internationals/ क्रिकेट स्वित्झर्लंडवरील महिला राष्ट्रीय संघाचे अधिकृत पान] * [https://www.espn.com/cricket/scores/team/1483797/switzerland-women ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील स्वित्झर्लंड महिला संघाचे पान] {{आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट}} [[वर्ग:राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ]] [[वर्ग:स्वित्झर्लंड क्रिकेट|महिला संघ]] pk9n7tj3nhhm9tcqxu8eehitti7nan3 0 382454 2699982 2026-08-07T12:02:15Z Ganesh591 62733 [[तुर्की राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ]] कडे पुनर्निर्देशित 2699982 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[तुर्की राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ]] fm4frj3zgpv8xqonjrenh9dva2s8da7 0 382455 2699985 2026-08-07T12:05:50Z AlphaVictorDelta0107 158019 AlphaVictorDelta0107 ने लेख [[अब्दुल रहमान अंतुले]] वरुन [[अब्दुर्रहमान अंतुले]] ला हलविला: अचूक नाव 2699985 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[अब्दुर्रहमान अंतुले]] c7dt9jljxcpppnvxqdet7g39vjdxij1 2700040 2699985 2026-08-07T16:42:29Z EmausBot 9929 Bot: Fixing double redirect from [[अब्दुर्रहमान अंतुले]] to [[अब्दुर्रह्मान अंतुले]] 2700040 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[अब्दुर्रह्मान अंतुले]] 07wq3p4o3awivr38faq8ovb9e0jllof 0 382456 2699987 2026-08-07T12:06:58Z Ganesh591 62733 नवीन पान: {{Infobox cricket team | name = लिथुएनिया | image = Flag of Lithuania.svg | caption = [[लिथुएनिया]]चा ध्वज | association = नॅसिओनालिने क्रिकेटो तारिबा | captain = | coach = | icc_status = सदस्य नाही | icc_member_year = | icc_region = [[युरोप]] | asofdate = ७ ऑगस्ट... 2699987 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket team | name = लिथुएनिया | image = Flag of Lithuania.svg | caption = [[लिथुएनिया]]चा ध्वज | association = नॅसिओनालिने क्रिकेटो तारिबा | captain = | coach = | icc_status = सदस्य नाही | icc_member_year = | icc_region = [[युरोप]] | asofdate = ७ ऑगस्ट २०२६ }} '''लिथुएनिया क्रिकेट संघ''' हा आंतरराष्ट्रीय आणि प्रतिनिधी [[क्रिकेट]]मध्ये [[लिथुएनिया]]चे प्रतिनिधित्व करणारा पुरुष संघ आहे. लिथुएनियातील क्रिकेटचे सध्याचे प्रशासकीय कार्य नॅसिओनालिने क्रिकेटो तारिबा (Nacionalinė Kriketo Taryba; NKT) करते. ही संस्था देशातील क्रिकेट क्लब, राष्ट्रीय स्पर्धा, प्रशिक्षण आणि राष्ट्रीय संघासाठी खेळाडू विकसित करण्याचे काम करते.<ref>{{cite web |url=https://boardofcricket.lt/about |title=About Lithuanian Cricket |trans-title=लिथुएनियन क्रिकेटविषयी |publisher=Nacionalinė Kriketo Taryba |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> लिथुएनिया सध्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|आयसीसी]]चा सदस्य नाही. त्यामुळे लिथुएनियाच्या राष्ट्रीय संघाने खेळलेल्या सामन्यांना अधिकृत आंतरराष्ट्रीय टी२० दर्जा मिळत नाही.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/euro-t20-cup-2025-poland/ |title=Euro T20 Cup among ICC Non-members in Poland in July 2025 |trans-title=आयसीसीचे सदस्य नसलेल्या संघांचा युरो टी२० चषक, २०२५ |work=Czarsportz Global |date=२४ जून २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> लिथुएनियामध्ये संघटित क्रिकेटची सुरुवात २ ऑगस्ट २००५ रोजी ब्रिटिश दूतावासाने आयोजित केलेल्या क्रिकेट सामन्यापासून झाल्याची नोंद आहे. त्यानंतर सुमारे २००७ मध्ये लिथुएनियन क्रिकेट फेडरेशनची स्थापना झाली आणि त्या संस्थेने देशाचे प्रतिनिधित्व करणारे संघ मैदानात उतरवले.<ref>{{cite web |url=https://www.lithuaniacricket.com/ |title=Lithuania Cricket Confederation |trans-title=लिथुएनिया क्रिकेट कॉन्फेडरेशन |publisher=Lithuania Cricket Confederation |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> जुलै २०२५ मध्ये लिथुएनियाने [[लात्व्हिया]], पोलंड, युक्रेन आणि आइसलँड यांच्यासह पोलंडमध्ये झालेल्या युरो टी२० चषकात भाग घेतला.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/euro-t20-cup-2025-poland/ |title=Euro T20 Cup among ICC Non-members in Poland in July 2025 |trans-title=आयसीसीचे सदस्य नसलेल्या संघांचा युरो टी२० चषक, २०२५ |work=Czarsportz Global |date=२४ जून २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> जुलै २०२६ मध्ये संघाने पोलंड, आइसलँड आणि लात्व्हिया यांच्यासह ईसीएन पोलंड युरो टी२० चषकातही भाग घेतला.<ref>{{cite web |url=https://www.ecn.cricket/post/poland-primed-for-euro-t20-glory-as-warsaw-hosts-high-octane-ecn-four-nation-showdown |title=Poland primed for Euro T20 glory as Warsaw hosts high-octane ECN four-nation showdown |trans-title=वॉर्सामध्ये ईसीएन चार राष्ट्र युरो टी२० स्पर्धा |publisher=European Cricket Network |date=२ जुलै २०२६ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://boardofcricket.lt/ नॅसिओनालिने क्रिकेटो तारिबाचे अधिकृत संकेतस्थळ] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} [[वर्ग:राष्ट्रीय क्रिकेट संघ]] [[वर्ग:लिथुएनिया]] gdl5br9yaxyb6b7zozxu4uy691o5xhn 2700072 2699987 2026-08-07T19:40:57Z अभय नातू 206 removed [[Category:लिथुएनिया]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700072 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket team | name = लिथुएनिया | image = Flag of Lithuania.svg | caption = [[लिथुएनिया]]चा ध्वज | association = नॅसिओनालिने क्रिकेटो तारिबा | captain = | coach = | icc_status = सदस्य नाही | icc_member_year = | icc_region = [[युरोप]] | asofdate = ७ ऑगस्ट २०२६ }} '''लिथुएनिया क्रिकेट संघ''' हा आंतरराष्ट्रीय आणि प्रतिनिधी [[क्रिकेट]]मध्ये [[लिथुएनिया]]चे प्रतिनिधित्व करणारा पुरुष संघ आहे. लिथुएनियातील क्रिकेटचे सध्याचे प्रशासकीय कार्य नॅसिओनालिने क्रिकेटो तारिबा (Nacionalinė Kriketo Taryba; NKT) करते. ही संस्था देशातील क्रिकेट क्लब, राष्ट्रीय स्पर्धा, प्रशिक्षण आणि राष्ट्रीय संघासाठी खेळाडू विकसित करण्याचे काम करते.<ref>{{cite web |url=https://boardofcricket.lt/about |title=About Lithuanian Cricket |trans-title=लिथुएनियन क्रिकेटविषयी |publisher=Nacionalinė Kriketo Taryba |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> लिथुएनिया सध्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|आयसीसी]]चा सदस्य नाही. त्यामुळे लिथुएनियाच्या राष्ट्रीय संघाने खेळलेल्या सामन्यांना अधिकृत आंतरराष्ट्रीय टी२० दर्जा मिळत नाही.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/euro-t20-cup-2025-poland/ |title=Euro T20 Cup among ICC Non-members in Poland in July 2025 |trans-title=आयसीसीचे सदस्य नसलेल्या संघांचा युरो टी२० चषक, २०२५ |work=Czarsportz Global |date=२४ जून २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> लिथुएनियामध्ये संघटित क्रिकेटची सुरुवात २ ऑगस्ट २००५ रोजी ब्रिटिश दूतावासाने आयोजित केलेल्या क्रिकेट सामन्यापासून झाल्याची नोंद आहे. त्यानंतर सुमारे २००७ मध्ये लिथुएनियन क्रिकेट फेडरेशनची स्थापना झाली आणि त्या संस्थेने देशाचे प्रतिनिधित्व करणारे संघ मैदानात उतरवले.<ref>{{cite web |url=https://www.lithuaniacricket.com/ |title=Lithuania Cricket Confederation |trans-title=लिथुएनिया क्रिकेट कॉन्फेडरेशन |publisher=Lithuania Cricket Confederation |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> जुलै २०२५ मध्ये लिथुएनियाने [[लात्व्हिया]], पोलंड, युक्रेन आणि आइसलँड यांच्यासह पोलंडमध्ये झालेल्या युरो टी२० चषकात भाग घेतला.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/euro-t20-cup-2025-poland/ |title=Euro T20 Cup among ICC Non-members in Poland in July 2025 |trans-title=आयसीसीचे सदस्य नसलेल्या संघांचा युरो टी२० चषक, २०२५ |work=Czarsportz Global |date=२४ जून २०२५ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> जुलै २०२६ मध्ये संघाने पोलंड, आइसलँड आणि लात्व्हिया यांच्यासह ईसीएन पोलंड युरो टी२० चषकातही भाग घेतला.<ref>{{cite web |url=https://www.ecn.cricket/post/poland-primed-for-euro-t20-glory-as-warsaw-hosts-high-octane-ecn-four-nation-showdown |title=Poland primed for Euro T20 glory as Warsaw hosts high-octane ECN four-nation showdown |trans-title=वॉर्सामध्ये ईसीएन चार राष्ट्र युरो टी२० स्पर्धा |publisher=European Cricket Network |date=२ जुलै २०२६ |access-date=७ ऑगस्ट २०२६ |language=en }}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://boardofcricket.lt/ नॅसिओनालिने क्रिकेटो तारिबाचे अधिकृत संकेतस्थळ] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट}} [[वर्ग:राष्ट्रीय क्रिकेट संघ]] [[वर्ग:लिथुएनिया क्रिकेट|राष्ट्रीय संघ]] sn46s36a2ugqozyr015yon1xkfvd4in 0 382457 2699990 2026-08-07T12:08:43Z AlphaVictorDelta0107 158019 AlphaVictorDelta0107 ने लेख [[अब्दुर्रहमान अंतुले]] वरुन [[अब्दुर्रह्मान अंतुले]] ला हलविला 2699990 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[अब्दुर्रह्मान अंतुले]] 07wq3p4o3awivr38faq8ovb9e0jllof 0 382458 2700011 2026-08-07T14:00:52Z अभय नातू 206 पूर्ण नाव 2700011 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मॅट हॉलार्ड]] sq1idmrcnffn6gjse01v16mfiho2c69 0 382459 2700013 2026-08-07T14:03:19Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2700013 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[जय मुंद्रा]] 5bszo21w2owkouvybwwintxibfbf2hl 3 382460 2700022 2026-08-07T15:30:05Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2700022 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Sharvi patil}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २१:००, ७ ऑगस्ट २०२६ (IST) 8gntf3y7g96dfdb7o04e95cpvtxjrx5 0 382461 2700023 2026-08-07T15:32:51Z Aryan Bagkar 152513 नवीन पान: {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट शालिशुक | पदवी = सम्राट | चित्र = Mauryan Empire. temp. Salisuka or later. Circa 207-194 BC.jpg | चित्र_शीर्षक = सम्राट शालिशुक यांचे नाणे, किंवा नंतरचे, इ.स.पूर्व २०७-१९४ | राजध्वज_चित्... 2700023 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट शालिशुक | पदवी = सम्राट | चित्र = Mauryan Empire. temp. Salisuka or later. Circa 207-194 BC.jpg | चित्र_शीर्षक = सम्राट शालिशुक यांचे नाणे, किंवा नंतरचे, इ.स.पूर्व २०७-१९४ | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स.पू. २१५]] - [[इ.स.पू. २०२]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स.पू. २१५]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = शालिशुक | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = [[पाटलीपुत्र]], [[मौर्य साम्राज्य]] | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स.पू. २०२]] | मृत्यू_स्थान = [[पाटलीपुत्र]], [[मौर्य साम्राज्य]] | पूर्वाधिकारी = [[संप्रती मौर्य]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[देववर्मन]] | वडील = [[संप्रती मौर्य]] | आई = | पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[मौर्य वंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[जैन धर्म]] | तळटिपा = }} '''शालिशुक''' मौर्य हा भारतीय मौर्य वंशाचा ६ वा सम्राट होता. त्याने इ.स.पूर्व २१५-२०२ पर्यंत राज्य केले. तो [[संप्रती मौर्य]] चा उत्तराधिकारी आणि मुलगा होता. गार्गी संहितेच्या युग पुराण विभागात त्याचा उल्लेख भांडखोर, अधर्मी शासक म्हणून केला असला तरी, तो "धार्मिक शब्दांचा" म्हणूनही ओळखला जातो. [[वर्ग:मौर्य साम्राज्य]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 9tvag13sp8c8uyrzh840z15c1g1joy9 2700073 2700023 2026-08-07T19:42:00Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700073 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट शालिशुक | पदवी = सम्राट | चित्र = Mauryan Empire. temp. Salisuka or later. Circa 207-194 BC.jpg | चित्र_शीर्षक = सम्राट शालिशुक यांचे नाणे, किंवा नंतरचे, इ.स.पूर्व २०७-१९४ | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स.पू. २१५]] - [[इ.स.पू. २०२]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स.पू. २१५]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = शालिशुक | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = [[पाटलीपुत्र]], [[मौर्य साम्राज्य]] | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स.पू. २०२]] | मृत्यू_स्थान = [[पाटलीपुत्र]], [[मौर्य साम्राज्य]] | पूर्वाधिकारी = [[संप्रती मौर्य]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[देववर्मन]] | वडील = [[संप्रती मौर्य]] | आई = | पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[मौर्य वंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[जैन धर्म]] | तळटिपा = }} '''शालिशुक''' मौर्य हा भारतीय मौर्य वंशाचा ६ वा सम्राट होता. त्याने इ.स.पूर्व २१५-२०२ पर्यंत राज्य केले. तो [[संप्रती मौर्य]] चा उत्तराधिकारी आणि मुलगा होता. गार्गी संहितेच्या युग पुराण विभागात त्याचा उल्लेख भांडखोर, अधर्मी शासक म्हणून केला असला तरी, तो "धार्मिक शब्दांचा" म्हणूनही ओळखला जातो. [[वर्ग:मौर्य साम्राज्य]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स.प. २०२]] k0o8vzheanhb7tu4jfeq6tbderbgr2a 2700074 2700073 2026-08-07T19:42:07Z अभय नातू 206 removed [[Category:इ.स.प. २०२]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700074 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट शालिशुक | पदवी = सम्राट | चित्र = Mauryan Empire. temp. Salisuka or later. Circa 207-194 BC.jpg | चित्र_शीर्षक = सम्राट शालिशुक यांचे नाणे, किंवा नंतरचे, इ.स.पूर्व २०७-१९४ | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स.पू. २१५]] - [[इ.स.पू. २०२]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स.पू. २१५]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = शालिशुक | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = [[पाटलीपुत्र]], [[मौर्य साम्राज्य]] | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स.पू. २०२]] | मृत्यू_स्थान = [[पाटलीपुत्र]], [[मौर्य साम्राज्य]] | पूर्वाधिकारी = [[संप्रती मौर्य]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[देववर्मन]] | वडील = [[संप्रती मौर्य]] | आई = | पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[मौर्य वंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[जैन धर्म]] | तळटिपा = }} '''शालिशुक''' मौर्य हा भारतीय मौर्य वंशाचा ६ वा सम्राट होता. त्याने इ.स.पूर्व २१५-२०२ पर्यंत राज्य केले. तो [[संप्रती मौर्य]] चा उत्तराधिकारी आणि मुलगा होता. गार्गी संहितेच्या युग पुराण विभागात त्याचा उल्लेख भांडखोर, अधर्मी शासक म्हणून केला असला तरी, तो "धार्मिक शब्दांचा" म्हणूनही ओळखला जातो. [[वर्ग:मौर्य साम्राज्य]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स.प. २०२ मधील मृत्यू]] ngtggevczmom4vprht9hecw16b1zv5b 2700075 2700074 2026-08-07T19:42:22Z अभय नातू 206 removed [[Category:इ.स.प. २०२ मधील मृत्यू]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700075 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट शालिशुक | पदवी = सम्राट | चित्र = Mauryan Empire. temp. Salisuka or later. Circa 207-194 BC.jpg | चित्र_शीर्षक = सम्राट शालिशुक यांचे नाणे, किंवा नंतरचे, इ.स.पूर्व २०७-१९४ | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स.पू. २१५]] - [[इ.स.पू. २०२]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स.पू. २१५]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = शालिशुक | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = [[पाटलीपुत्र]], [[मौर्य साम्राज्य]] | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स.पू. २०२]] | मृत्यू_स्थान = [[पाटलीपुत्र]], [[मौर्य साम्राज्य]] | पूर्वाधिकारी = [[संप्रती मौर्य]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[देववर्मन]] | वडील = [[संप्रती मौर्य]] | आई = | पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[मौर्य वंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[जैन धर्म]] | तळटिपा = }} '''शालिशुक''' मौर्य हा भारतीय मौर्य वंशाचा ६ वा सम्राट होता. त्याने इ.स.पूर्व २१५-२०२ पर्यंत राज्य केले. तो [[संप्रती मौर्य]] चा उत्तराधिकारी आणि मुलगा होता. गार्गी संहितेच्या युग पुराण विभागात त्याचा उल्लेख भांडखोर, अधर्मी शासक म्हणून केला असला तरी, तो "धार्मिक शब्दांचा" म्हणूनही ओळखला जातो. [[वर्ग:मौर्य साम्राज्य]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स.पू. २०२ मधील मृत्यू]] e7nunhcbm25qzmhu8x6szxlf0b9snwn 2700083 2700075 2026-08-07T20:19:03Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700083 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट शालिशुक | पदवी = सम्राट | चित्र = Mauryan Empire. temp. Salisuka or later. Circa 207-194 BC.jpg | चित्र_शीर्षक = सम्राट शालिशुक यांचे नाणे, किंवा नंतरचे, इ.स.पूर्व २०७-१९४ | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स.पू. २१५]] - [[इ.स.पू. २०२]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स.पू. २१५]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = शालिशुक | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = [[पाटलीपुत्र]], [[मौर्य साम्राज्य]] | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स.पू. २०२]] | मृत्यू_स्थान = [[पाटलीपुत्र]], [[मौर्य साम्राज्य]] | पूर्वाधिकारी = [[संप्रती मौर्य]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[देववर्मन]] | वडील = [[संप्रती मौर्य]] | आई = | पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[मौर्य वंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[जैन धर्म]] | तळटिपा = }} '''शालिशुक''' मौर्य हा भारतीय मौर्य वंशाचा ६ वा सम्राट होता. त्याने इ.स.पूर्व २१५-२०२ पर्यंत राज्य केले. तो [[संप्रती मौर्य]] चा उत्तराधिकारी आणि मुलगा होता. गार्गी संहितेच्या युग पुराण विभागात त्याचा उल्लेख भांडखोर, अधर्मी शासक म्हणून केला असला तरी, तो "धार्मिक शब्दांचा" म्हणूनही ओळखला जातो. [[वर्ग:मौर्य साम्राज्य]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स.पू. २०२ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:मौर्य सम्राट]] ifex2zl2tmcx8q51d6bnext1sawv27p 0 382462 2700025 2026-08-07T15:40:47Z Aryan Bagkar 152513 नवीन पान: {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट देववर्मन | पदवी = सम्राट | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ =... 2700025 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट देववर्मन | पदवी = सम्राट | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स.पू. २०२]] - [[इ.स.पू. १९५]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स.पू. २०२]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = देववर्मन | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = [[पाटलीपुत्र]], [[मौर्य साम्राज्य]] | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स.पू. १९५]] | मृत्यू_स्थान = [[पाटलीपुत्र]], [[मौर्य साम्राज्य]] | पूर्वाधिकारी = [[शालिशुक]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[शतावधन]] | वडील = | आई = | पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[मौर्य वंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[जैन धर्म]] | तळटिपा = }} '''देववर्मन''' हा मौर्य साम्राज्याचा ७ वा सम्राट होता. त्याने इ.स.पूर्व २०२-१९५ या काळात राज्य केले. पुराणांनुसार, तो [[शालिशुक]] मौर्याचा उत्तराधिकारी होता आणि त्याने सात वर्षांच्या अल्प कालावधीसाठी राज्य केले. तो त्याचा पूर्वाधिकारी शालिशुकाप्रमाणे धार्मिक, न्यायी, शक्तिशाली आणि दयाळू नव्हता. त्याच्यानंतर शतधन्वन गादीवर आला. [[वर्ग:मौर्य साम्राज्य]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] lk4l49f22oj5oio1zqgzbs3t7zzpnrq 2700026 2700025 2026-08-07T15:41:27Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2700026 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट देववर्मन | पदवी = सम्राट | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स.पू. २०२]] - [[इ.स.पू. १९५]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स.पू. २०२]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = देववर्मन | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = [[पाटलीपुत्र]], [[मौर्य साम्राज्य]] | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स.पू. १९५]] | मृत्यू_स्थान = [[पाटलीपुत्र]], [[मौर्य साम्राज्य]] | पूर्वाधिकारी = [[शालिशुक]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[शतधन्वन]] | वडील = | आई = | पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[मौर्य वंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[जैन धर्म]] | तळटिपा = }} '''देववर्मन''' हा मौर्य साम्राज्याचा ७ वा सम्राट होता. त्याने इ.स.पूर्व २०२-१९५ या काळात राज्य केले. पुराणांनुसार, तो [[शालिशुक]] मौर्याचा उत्तराधिकारी होता आणि त्याने सात वर्षांच्या अल्प कालावधीसाठी राज्य केले. तो त्याचा पूर्वाधिकारी शालिशुकाप्रमाणे धार्मिक, न्यायी, शक्तिशाली आणि दयाळू नव्हता. त्याच्यानंतर शतधन्वन गादीवर आला. [[वर्ग:मौर्य साम्राज्य]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] r98twm02mmqngwsanp5zf9cvzixvsy0 2700089 2700026 2026-08-07T20:22:16Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700089 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट देववर्मन | पदवी = सम्राट | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स.पू. २०२]] - [[इ.स.पू. १९५]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स.पू. २०२]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = देववर्मन | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = [[पाटलीपुत्र]], [[मौर्य साम्राज्य]] | जन्म_स्थान = | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स.पू. १९५]] | मृत्यू_स्थान = [[पाटलीपुत्र]], [[मौर्य साम्राज्य]] | पूर्वाधिकारी = [[शालिशुक]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[शतधन्वन]] | वडील = | आई = | पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = | राजवंश = [[मौर्य वंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[जैन धर्म]] | तळटिपा = }} '''देववर्मन''' हा मौर्य साम्राज्याचा ७ वा सम्राट होता. त्याने इ.स.पूर्व २०२-१९५ या काळात राज्य केले. पुराणांनुसार, तो [[शालिशुक]] मौर्याचा उत्तराधिकारी होता आणि त्याने सात वर्षांच्या अल्प कालावधीसाठी राज्य केले. तो त्याचा पूर्वाधिकारी शालिशुकाप्रमाणे धार्मिक, न्यायी, शक्तिशाली आणि दयाळू नव्हता. त्याच्यानंतर शतधन्वन गादीवर आला. [[वर्ग:मौर्य साम्राज्य]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स.पू. १९५ मधील मृत्यू]] bnjw5mfi7qc053wzse43gbaxh4hhfw9 0 382463 2700028 2026-08-07T15:46:58Z Aryan Bagkar 152513 नवीन पान: {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट शतधन्वन | पदवी = सम्राट | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = ... 2700028 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट शतधन्वन | पदवी = सम्राट | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स.पू. १९५]] - [[इ.स.पू. १८७]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स.पू. १९५]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = शतधन्वन | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = [[इ.स.पू. २२४]] | जन्म_स्थान = [[ठाणेश्वर]], [[हरियाणा]], [[मौर्य साम्राज्य]] | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स.पू. १९५]] | मृत्यू_स्थान = [[पाटलीपुत्र]], ,[[बिहार]], [[मौर्य साम्राज्य]] | पूर्वाधिकारी = [[देववर्मन]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[बृहद्रथ]] | वडील = | आई = | पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = [[बृहद्रथ]] | राजवंश = [[मौर्य वंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[जैन धर्म]] | तळटिपा = }} '''शतधनवन''' किंवा शतधनुस हा मौर्य वंशाचा ८वा सम्राट होता. त्याने इ.स.पूर्व १९५-१८७ पर्यंत राज्य केले. पुराणांनुसार, तो [[देववर्मन]] मौर्याचा उत्तराधिकारी होता आणि त्याने आठ वर्षे राज्य केले. त्याच्यानंतर त्याचा मुलगा [[बृहद्रथ]] मौर्य गादीवर आला. शताधनवन [[वर्ग:मौर्य साम्राज्य]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] aop5dpevdiwfart79tj84v3b653ctxc 2700029 2700028 2026-08-07T15:47:58Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2700029 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट शतधन्वन | पदवी = सम्राट | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स.पू. १९५]] - [[इ.स.पू. १८७]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स.पू. १९५]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = शतधन्वन | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = [[इ.स.पू. २२४]] | जन्म_स्थान = [[ठाणेश्वर]], [[हरियाणा]], [[मौर्य साम्राज्य]] | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स.पू. १९५]] | मृत्यू_स्थान = [[पाटलीपुत्र]], [[बिहार]], [[मौर्य साम्राज्य]] | पूर्वाधिकारी = [[देववर्मन]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[बृहद्रथ]] | वडील = | आई = | पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = [[बृहद्रथ]] | राजवंश = [[मौर्य वंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[जैन धर्म]] | तळटिपा = }} '''शतधनवन''' किंवा शतधनुस हा मौर्य वंशाचा ८वा सम्राट होता. त्याने इ.स.पूर्व १९५-१८७ पर्यंत राज्य केले. पुराणांनुसार, तो [[देववर्मन]] मौर्याचा उत्तराधिकारी होता आणि त्याने आठ वर्षे राज्य केले. त्याच्यानंतर त्याचा मुलगा [[बृहद्रथ]] मौर्य गादीवर आला. [[वर्ग:मौर्य साम्राज्य]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 548rnx0mgebu87ltd5962s2u2eu0vzl 2700085 2700029 2026-08-07T20:20:00Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700085 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट शतधन्वन | पदवी = सम्राट | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स.पू. १९५]] - [[इ.स.पू. १८७]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स.पू. १९५]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = शतधन्वन | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = [[इ.स.पू. २२४]] | जन्म_स्थान = [[ठाणेश्वर]], [[हरियाणा]], [[मौर्य साम्राज्य]] | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स.पू. १९५]] | मृत्यू_स्थान = [[पाटलीपुत्र]], [[बिहार]], [[मौर्य साम्राज्य]] | पूर्वाधिकारी = [[देववर्मन]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[बृहद्रथ]] | वडील = | आई = | पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = [[बृहद्रथ]] | राजवंश = [[मौर्य वंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[जैन धर्म]] | तळटिपा = }} '''शतधनवन''' किंवा शतधनुस हा मौर्य वंशाचा ८वा सम्राट होता. त्याने इ.स.पूर्व १९५-१८७ पर्यंत राज्य केले. पुराणांनुसार, तो [[देववर्मन]] मौर्याचा उत्तराधिकारी होता आणि त्याने आठ वर्षे राज्य केले. त्याच्यानंतर त्याचा मुलगा [[बृहद्रथ]] मौर्य गादीवर आला. [[वर्ग:मौर्य साम्राज्य]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स.पू. १९५ मधील मृत्यू]] bhkenmaybybvvxymekl8ao9zi6tkvzp 2700087 2700085 2026-08-07T20:21:33Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700087 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट शतधन्वन | पदवी = सम्राट | चित्र = | चित्र_शीर्षक = | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स.पू. १९५]] - [[इ.स.पू. १८७]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स.पू. १९५]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[पाटलीपुत्र]] | पूर्ण_नाव = शतधन्वन | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक = [[इ.स.पू. २२४]] | जन्म_स्थान = [[ठाणेश्वर]], [[हरियाणा]], [[मौर्य साम्राज्य]] | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स.पू. १९५]] | मृत्यू_स्थान = [[पाटलीपुत्र]], [[बिहार]], [[मौर्य साम्राज्य]] | पूर्वाधिकारी = [[देववर्मन]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[बृहद्रथ]] | वडील = | आई = | पत्नी = | पती = | इतर_पती = | संतती = [[बृहद्रथ]] | राजवंश = [[मौर्य वंश]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | धर्म = [[जैन धर्म]] | तळटिपा = }} '''शतधनवन''' किंवा शतधनुस हा मौर्य वंशाचा ८वा सम्राट होता. त्याने इ.स.पूर्व १९५-१८७ पर्यंत राज्य केले. पुराणांनुसार, तो [[देववर्मन]] मौर्याचा उत्तराधिकारी होता आणि त्याने आठ वर्षे राज्य केले. त्याच्यानंतर त्याचा मुलगा [[बृहद्रथ]] मौर्य गादीवर आला. [[वर्ग:मौर्य साम्राज्य]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स.पू. १९५ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स.पू. २२४ मधील जन्म]] p3jiydq8eq1xkriz8ciafanvi3m3zhs 0 382464 2700031 2026-08-07T15:50:19Z Ganesh591 62733 नवीन पान: '''२०२५-२६ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' साधारणपणे सप्टेंबर २०२५ च्या उत्तरार्धापासून मार्च २०२६ पर्यंत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/i... 2700031 wikitext text/x-wiki '''२०२५-२६ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' साधारणपणे सप्टेंबर २०२५ च्या उत्तरार्धापासून मार्च २०२६ पर्यंत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html?season=2025%2F26%3Bview%3Dseason |title=2025/26 Season archive |work=ESPNcricinfo |access-date=7 August 2026 }}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेच्या असोसिएट सदस्यांदरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत [[ट्वेंटी२० क्रिकेट|२० षटकांच्या सामन्यांना]] पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून महिला संघांसाठी आणि १ जानेवारी २०१९ पासून पुरुष संघांसाठी टी२०आ दर्जा प्रदान केला.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/all-t20-matches-between-icc-members-to-get-international-status |title=All T20 matches between ICC members to get international status |date=26 April 2018 |publisher=International Cricket Council |access-date=7 August 2026 }}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता. या मालिका [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] या लेखात समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या होत्या. ==संदर्भ== {{Reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html?season=2025%2F26%3Bview%3Dseason ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील २०२५-२६ हंगाम संग्रह] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{DEFAULTSORT:Associate international cricket in 2025-26}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] cygc7q19fljbi3xpsju9662luwxzm8a 2700033 2700031 2026-08-07T15:58:49Z Ganesh591 62733 2700033 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५|२०२६}} '''२०२५-२६ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' साधारणपणे सप्टेंबर २०२५ च्या उत्तरार्धापासून मार्च २०२६ पर्यंत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यां]]दरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत २० षटकांच्या सामन्यांना पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती, कारण [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून (महिला संघ) आणि १ जानेवारी २०१९ पासून (पुरुष संघ) टी२०आ दर्जा प्रदान केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/all-t20-matches-between-icc-members-to-get-international-status|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता, ज्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] मध्ये समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या. ==संदर्भ== {{Reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html?season=2025%2F26%3Bview%3Dseason ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील २०२५-२६ हंगाम संग्रह] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{DEFAULTSORT:Associate international cricket in 2025-26}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] s9y36cp511sw8mabl6ivpg0tos1cqc0 2700036 2700033 2026-08-07T16:09:26Z Ganesh591 62733 2700036 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५|२०२६}} '''२०२५-२६ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' साधारणपणे सप्टेंबर २०२५ च्या उत्तरार्धापासून मार्च २०२६ पर्यंत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यां]]दरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत २० षटकांच्या सामन्यांना पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती, कारण [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून (महिला संघ) आणि १ जानेवारी २०१९ पासून (पुरुष संघ) टी२०आ दर्जा प्रदान केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/all-t20-matches-between-icc-members-to-get-international-status|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता, ज्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] मध्ये समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या. ==हंगामाचा आढावा== ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा ओमान दौरा|२९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|OMA}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा|१८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा|३ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#हाँग काँगचा कतार दौरा|१२ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | colspan=3 | १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा इंडोनेशिया दौरा|१८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा|२८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ARG}} | style="text-align:left" | {{cr|BRA}} | colspan=3 | २–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशियाचा स्पेन दौरा|५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESP}} | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा भूतान दौरा|८ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | ८–० [९] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमारचा भूतान दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|MYA}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा कतार दौरा|१० फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ४–१ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा हाँग काँग दौरा|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा मलेशिया दौरा|७ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा|९ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BOT}} | style="text-align:left" | {{cr|LES}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा|१४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–१ [४] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ZIM}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BRA}} [[२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|३१ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|६ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|QAT}} [[२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहीन]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MAS}} [[२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२०२५ मिनी एसईए गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|BRB}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना टी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|NGA}} |- | style="text-align:left" | [[#पुरुष टी२० स्पर्धा|९ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|८ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|CAY}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|GHA}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा|२ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MAS}} | style="text-align:left" | {{crw|NEP}} | colspan=3 | २–३ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा|२० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} | style="text-align:left" | {{flagicon|ARG}} [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अर्जेंटिना अ]] | colspan=3 | १–० [३]<ref group="n">महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धेतील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा टांझानिया दौरा|४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमार महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२७ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | colspan=3 | ०–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्क महिला संघाचा ओमान दौरा|३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|DEN}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#ओमान महिला संघाचा कतार दौरा|९ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|QAT}} | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | colspan=3 | १–४ [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२० सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CHN}} [[२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|९ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक|२० नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{crw|JAM}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|६ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला आखाती चषक|१२ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ महिला आखाती चषक|२०२५ महिला आखाती चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|UAE}} |- | style="text-align:left" | [[#महिला टी२० स्पर्धा|१५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ लोटस चषक|२० जानेवारी २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BHU}} [[२०२६ लोटस चषक|२०२६ लोटस चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२० मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NGA}} |} ==संदर्भ== {{Reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html?season=2025%2F26%3Bview%3Dseason ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील २०२५-२६ हंगाम संग्रह] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{DEFAULTSORT:Associate international cricket in 2025-26}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] tn96eh6btjo7fgjov4f93qukekjyhdo 2700038 2700036 2026-08-07T16:32:30Z Ganesh591 62733 /* हंगामाचा आढावा */ 2700038 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५|२०२६}} '''२०२५-२६ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' साधारणपणे सप्टेंबर २०२५ च्या उत्तरार्धापासून मार्च २०२६ पर्यंत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यां]]दरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत २० षटकांच्या सामन्यांना पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती, कारण [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून (महिला संघ) आणि १ जानेवारी २०१९ पासून (पुरुष संघ) टी२०आ दर्जा प्रदान केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/all-t20-matches-between-icc-members-to-get-international-status|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता, ज्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] मध्ये समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या. ==हंगामाचा आढावा== ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा ओमान दौरा|२९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|OMA}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा|१८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा|३ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#हाँग काँगचा कतार दौरा|१२ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | colspan=3 | १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा इंडोनेशिया दौरा|१८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा|२८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ARG}} | style="text-align:left" | {{cr|BRA}} | colspan=3 | २–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशियाचा स्पेन दौरा|५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESP}} | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा भूतान दौरा|८ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | ८–० [९] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमारचा भूतान दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|MYA}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा कतार दौरा|१० फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ४–१ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा हाँग काँग दौरा|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा मलेशिया दौरा|७ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा|९ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BOT}} | style="text-align:left" | {{cr|LES}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा|१४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–१ [४] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ZIM}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BRA}} [[२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|३१ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|६ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|QAT}} [[२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहीन]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MAS}} [[२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२०२५ मिनी एसईए गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|BRB}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना टी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|NGA}} |- | style="text-align:left" | [[#पुरुष टी२० स्पर्धा|९ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|८ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|CAY}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|GHA}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा|२ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MAS}} | style="text-align:left" | {{crw|NEP}} | colspan=3 | २–३ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा|२० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} | style="text-align:left" | {{flagicon|ARG}} [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अर्जेंटिना अ]] | colspan=3 | १–० [३]<ref group="n">महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धेतील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा टांझानिया दौरा|४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमार महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२७ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | colspan=3 | ०–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्क महिला संघाचा ओमान दौरा|३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|DEN}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#ओमान महिला संघाचा कतार दौरा|९ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|QAT}} | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | colspan=3 | १–४ [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२० सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CHN}} [[२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|९ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक|२० नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{crw|JAM}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|६ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला आखाती चषक|१२ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ महिला आखाती चषक|२०२५ महिला आखाती चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|UAE}} |- | style="text-align:left" | [[#महिला टी२० स्पर्धा|१५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ लोटस चषक|२० जानेवारी २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BHU}} [[२०२६ लोटस चषक|२०२६ लोटस चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२० मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NGA}} |} ==सप्टेंबर== ===२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक=== {{main|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-china-2025-1503425/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in China) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=23 September 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=MYA |team3=CHN |team4=MGL |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=0|rs_CHN=219|or_CHN=49.5|rc_CHN=218|ob_CHN=52.5 |win_HK=2|loss_HK=1|nr_HK=0|rs_HK=330|or_HK=60|rc_HK=244|ob_HK=59.5 |win_MGL=0|loss_MGL=3|nr_MGL=0|rs_MGL=194|or_MGL=60|rc_MGL=256|ob_MGL=37 |win_MYA=2|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=156|or_MYA=39.5|rc_MYA=181|ob_MYA=60 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MGL={{crw|MGL}} |name_MYA={{crw|MYA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503431.html मटी२०आ २५१६] || २० सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503432.html मटी२०आ २५१७] || २० सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503433.html मटी२०आ २५१८] || २२ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503434.html मटी२०आ २५१९] || २२ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503435.html मटी२०आ २५२०] || २३ सप्टेंबर || {{crw|MGL}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503436.html मटी२०आ २५२१] || २३ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503437.html मटी२०आ २५२२] || २५ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503438.html मटी२०आ २५२३] || २५ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502743.html टी२०आ ३४७२] || २६ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502744.html टी२०आ ३४७३] || २६ सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502745.html टी२०आ ३४७४] || २६ सप्टेंबर || {{cr|UGA}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502746.html टी२०आ ३४७५] || २६ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|TAN}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502747.html टी२०आ ३४७८] || २८ सप्टेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ११७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502748.html टी२०आ ३४७९] || २८ सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502749.html टी२०आ ३४८०] || २८ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} १७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502750.html टी२०आ ३४८१] || २८ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502751.html टी२०आ ३४८५] || ३० सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ११३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502752.html टी२०आ ३४८६] || ३० सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502753.html टी२०आ ३४८८] || ३० सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502754.html टी२०आ ३४८९] || ३० सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502755.html टी२०आ ३४९२] || २ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502757.html टी२०आ ३४९४] || २ ऑक्टोबर || {{cr|ZIM}} || {{cr|KEN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |५व्या–८व्या स्थानासाठी उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502756.html टी२०आ ३४९३] || २ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502758.html टी२०आ ३४९५] || २ ऑक्टोबर || {{cr|MWI}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ११७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |७व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502760.html टी२०आ ३५००] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ५६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502759.html टी२०आ ३५०१] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|KEN}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ५१ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |५व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502761.html टी२०आ ३५०२] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NGA}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502762.html टी२०आ ३५०३] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |} ===कुवेतचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी#कुवेतचा ओमान दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="5" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504941.html टी२०आ ३४८४] || २९ सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504942.html टी२०आ ३४८७] || ३० सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ==संदर्भ== {{Reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html?season=2025%2F26%3Bview%3Dseason ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील २०२५-२६ हंगाम संग्रह] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{DEFAULTSORT:Associate international cricket in 2025-26}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] o30h698172pzjxaqqwwj9f4oj6a50pv 2700039 2700038 2026-08-07T16:40:37Z Ganesh591 62733 /* सप्टेंबर */ 2700039 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५|२०२६}} '''२०२५-२६ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' साधारणपणे सप्टेंबर २०२५ च्या उत्तरार्धापासून मार्च २०२६ पर्यंत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यां]]दरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत २० षटकांच्या सामन्यांना पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती, कारण [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून (महिला संघ) आणि १ जानेवारी २०१९ पासून (पुरुष संघ) टी२०आ दर्जा प्रदान केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/all-t20-matches-between-icc-members-to-get-international-status|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता, ज्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] मध्ये समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या. ==हंगामाचा आढावा== ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा ओमान दौरा|२९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|OMA}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा|१८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा|३ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#हाँग काँगचा कतार दौरा|१२ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | colspan=3 | १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा इंडोनेशिया दौरा|१८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा|२८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ARG}} | style="text-align:left" | {{cr|BRA}} | colspan=3 | २–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशियाचा स्पेन दौरा|५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESP}} | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा भूतान दौरा|८ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | ८–० [९] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमारचा भूतान दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|MYA}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा कतार दौरा|१० फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ४–१ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा हाँग काँग दौरा|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा मलेशिया दौरा|७ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा|९ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BOT}} | style="text-align:left" | {{cr|LES}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा|१४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–१ [४] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ZIM}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BRA}} [[२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|३१ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|६ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|QAT}} [[२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहीन]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MAS}} [[२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२०२५ मिनी एसईए गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|BRB}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना टी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|NGA}} |- | style="text-align:left" | [[#पुरुष टी२० स्पर्धा|९ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|८ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|CAY}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|GHA}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा|२ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MAS}} | style="text-align:left" | {{crw|NEP}} | colspan=3 | २–३ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा|२० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} | style="text-align:left" | {{flagicon|ARG}} [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अर्जेंटिना अ]] | colspan=3 | १–० [३]<ref group="n">महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धेतील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा टांझानिया दौरा|४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमार महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२७ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | colspan=3 | ०–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्क महिला संघाचा ओमान दौरा|३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|DEN}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#ओमान महिला संघाचा कतार दौरा|९ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|QAT}} | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | colspan=3 | १–४ [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२० सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CHN}} [[२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|९ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक|२० नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{crw|JAM}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|६ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला आखाती चषक|१२ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ महिला आखाती चषक|२०२५ महिला आखाती चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|UAE}} |- | style="text-align:left" | [[#महिला टी२० स्पर्धा|१५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ लोटस चषक|२० जानेवारी २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BHU}} [[२०२६ लोटस चषक|२०२६ लोटस चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२० मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NGA}} |} ==सप्टेंबर== ===२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक=== {{main|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-china-2025-1503425/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in China) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=23 September 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=MYA |team3=CHN |team4=MGL |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=0|rs_CHN=219|or_CHN=49.5|rc_CHN=218|ob_CHN=52.5 |win_HK=2|loss_HK=1|nr_HK=0|rs_HK=330|or_HK=60|rc_HK=244|ob_HK=59.5 |win_MGL=0|loss_MGL=3|nr_MGL=0|rs_MGL=194|or_MGL=60|rc_MGL=256|ob_MGL=37 |win_MYA=2|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=156|or_MYA=39.5|rc_MYA=181|ob_MYA=60 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MGL={{crw|MGL}} |name_MYA={{crw|MYA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503431.html मटी२०आ २५१६] || २० सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503432.html मटी२०आ २५१७] || २० सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503433.html मटी२०आ २५१८] || २२ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503434.html मटी२०आ २५१९] || २२ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503435.html मटी२०आ २५२०] || २३ सप्टेंबर || {{crw|MGL}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503436.html मटी२०आ २५२१] || २३ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503437.html मटी२०आ २५२२] || २५ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503438.html मटी२०आ २५२३] || २५ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502743.html टी२०आ ३४७२] || २६ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502744.html टी२०आ ३४७३] || २६ सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502745.html टी२०आ ३४७४] || २६ सप्टेंबर || {{cr|UGA}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502746.html टी२०आ ३४७५] || २६ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|TAN}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502747.html टी२०आ ३४७८] || २८ सप्टेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ११७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502748.html टी२०आ ३४७९] || २८ सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502749.html टी२०आ ३४८०] || २८ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} १७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502750.html टी२०आ ३४८१] || २८ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502751.html टी२०आ ३४८५] || ३० सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ११३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502752.html टी२०आ ३४८६] || ३० सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502753.html टी२०आ ३४८८] || ३० सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502754.html टी२०आ ३४८९] || ३० सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502755.html टी२०आ ३४९२] || २ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502757.html टी२०आ ३४९४] || २ ऑक्टोबर || {{cr|ZIM}} || {{cr|KEN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |५व्या–८व्या स्थानासाठी उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502756.html टी२०आ ३४९३] || २ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502758.html टी२०आ ३४९५] || २ ऑक्टोबर || {{cr|MWI}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ११७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |७व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502760.html टी२०आ ३५००] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ५६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502759.html टी२०आ ३५०१] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|KEN}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ५१ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |५व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502761.html टी२०आ ३५०२] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NGA}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502762.html टी२०आ ३५०३] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |} ===कुवेतचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी#कुवेतचा ओमान दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="5" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504941.html टी२०आ ३४८४] || २९ सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504942.html टी२०आ ३४८७] || ३० सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ==ऑक्टोबर== ===नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा=== {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505114.html मटी२०आ २५२४] || २ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], पंडारमन || {{crw|MAS}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505115.html मटी२०आ २५२५] || ४ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], पंडारमन || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505116.html मटी२०आ २५२६] || ५ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], पंडारमन || {{crw|MAS}} १३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505117.html मटी२०आ २५२९] || ७ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], पंडारमन || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505118.html मटी२०आ २५३०] || ८ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], पंडारमन || {{crw|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group C}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503450.html टी२०आ ३५०५] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503451.html टी२०आ ३५०६] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503452.html टी२०आ ३५०७] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503453.html टी२०आ ३५०८] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503454.html टी२०आ ३५०९] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503455.html टी२०आ ३५१०] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|PNG}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|SAM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503456.html टी२०आ ३५११] || १० ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503457.html टी२०आ ३५१२] || १० ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503458.html टी२०आ ३५१३] || १० ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|PNG}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५२ धावांनी विजयी |} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Super 6}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |सुपर ६ |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503459.html टी२०आ ३५१५] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503460.html टी२०आ ३५१६] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503461.html टी२०आ ३५१७] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503462.html टी२०आ ३५१८] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503463.html टी२०आ ३५१९] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503464.html टी२०आ ३५२०] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503465.html टी२०आ ३५२१] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|SAM}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503466.html टी२०आ ३५२२] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503467.html टी२०आ ३५२३] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503468.html टी२०आ ३५२४] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503469.html टी२०आ ३५२५] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|JPN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503470.html टी२०आ ३५२६] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १२४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक=== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2025-26-1506172/points-table-standings |title=Women's Continental Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 October 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NOR |team2=ROM |team3=TUR |team4=AUT |team5=BUL |win_AUT=2|loss_AUT=2|nr_AUT=0|rs_AUT=423|or_AUT=65.4|rc_AUT=419|ob_AUT=70 |win_BUL=0|loss_BUL=4|nr_BUL=0|rs_BUL=316|or_BUL=80|rc_BUL=586|ob_BUL=75.4 |win_NOR=3|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=499|or_NOR=80|rc_NOR=394|ob_NOR=77.2 |win_ROM=3|loss_ROM=1|nr_ROM=0|rs_ROM=502|or_ROM=67.2|rc_ROM=383|ob_ROM=59.5 |win_TUR=2|loss_TUR=2|nr_TUR=0|rs_TUR=467|or_TUR=69.5|rc_TUR=425|ob_TUR=80 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_BUL={{crw|BUL}} |name_NOR={{crw|NOR}} |name_ROM={{crw|ROM}} |name_TUR={{crw|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506181.html मटी२०आ २५३१] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|AUT}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], इल्फो काउंटी || {{crw|ROM}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506182.html मटी२०आ २५३२] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], इल्फो काउंटी || {{crw|TUR}} ५६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506183.html मटी२०आ २५३३] || १० ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], इल्फो काउंटी || {{crw|AUT}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506184.html मटी२०आ २५३४] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], इल्फो काउंटी || {{crw|TUR}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506185.html मटी२०आ २५३५] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], इल्फो काउंटी || {{crw|ROM}} ११५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506186.html मटी२०आ २५३६] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|NOR}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], इल्फो काउंटी || {{crw|NOR}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506187.html मटी२०आ २५३७] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], इल्फो काउंटी || {{crw|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506188.html मटी२०आ २५३८] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], इल्फो काउंटी || {{crw|ROM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506189.html मटी२०आ २५३९] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], इल्फो काउंटी || {{crw|NOR}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506190.html मटी२०आ २५४०] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], इल्फो काउंटी || {{crw|NOR}} ९८ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा=== {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506436.html टी२०आ ३५२८] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], इल्फो काउंटी || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506437.html टी२०आ ३५२९] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], इल्फो काउंटी || {{cr|ROM}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506438.html टी२०आ ३५३०] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], इल्फो काउंटी || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506439.html टी२०आ ३५३१] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], इल्फो काउंटी || {{cr|AUT}} ४२ धावांनी विजयी |} ===कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा=== {| class="wikitable" ! colspan="4" |व्हिक्टोरिया मालिका (मटी२०आ मालिका) |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506664.html मटी२०आ २५४१] || २० ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506665.html मटी२०आ २५४२] || २१ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506666.html मटी२०आ २५४३] || २३ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506667.html मटी२०आ २५४४] || २४ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506668.html मटी२०आ २५४५] || २६ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा=== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकहिरोज<ref>{{cite web |url=https://cricheroes.com/tournament/1660760/mens-sac-2025/point-table |title=MENS Sac 2025 |work=CricHeroes |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MEX |team2=PAN |team3=BRA |team4=COL |team5=URU |team6=PER |win_BRA=3|loss_BRA=1|nr_BRA=1|rs_BRA=459|or_BRA=64.5|rc_BRA=459|ob_BRA=80 |win_COL=1|loss_COL=3|nr_COL=1|rs_COL=382|or_COL=74.5|rc_COL=427|ob_COL=59 |win_MEX=4|loss_MEX=0|nr_MEX=1|rs_MEX=580|or_MEX=70.4|rc_MEX=346|ob_MEX=80 |win_PAN=3|loss_PAN=0|nr_PAN=2|rs_PAN=397|or_PAN=57.1|rc_PAN=353|ob_PAN=60 |win_PER=0|loss_PER=4|nr_PER=1|rs_PER=344|or_PER=80|rc_PER=475|ob_PER=70.3 |win_URU=0|loss_URU=3|nr_URU=2|rs_URU=326|or_URU=60|rc_URU=428|ob_URU=58 |name_BRA={{cr|BRA}} |name_COL={{cr|COL}} |name_MEX={{cr|MEX}} |name_PAN={{cr|PAN}} |name_PER={{cr|PER}} |name_URU={{cr|URU}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753579/mens-sac-2025/brazil-mens-vs-uruguay-mens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753590/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-peru-mens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|MEX}} १२६ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753589/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-uruguay-mens/scorecard तिसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|COL}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507418.html टी२०आ ३५३९] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753587/mens-sac-2025/uruguay-mens-vs-peru-mens/scorecard पाचवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PER}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507419.html टी२०आ ३५४५] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753585/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-brazil-mens/scorecard सातवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|COL}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753584/mens-sac-2025/panama-mens-vs-peru-mens/scorecard आठवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PAN}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19887847/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-uruguay-mens/scorecard नववा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|MEX}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753582/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-colombia-mens/scorecard दहावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753580/mens-sac-2025/peru-mens-vs-brazil-mens/scorecard अकरावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753574/mens-sac-2025/panama-mens-vs-colombia-mens/scorecard बारावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507420.html टी२०आ ३५५४] || २ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753555/mens-sac-2025/panama-mens-vs-uruguay-mens/scorecard चौदावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|PAN}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753554/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-peru-mens/scorecard पंधरावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|COL}} ६ गडी राखून विजयी |} ===अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा=== {| class="wikitable" ! colspan="4" |महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19869960/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{crw|BRA}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19874386/womens-sac-2025/argentina-womens-vs-brazil-womens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19883582/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard तिसरा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |} ===२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका=== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cyprus-t20-tri-series-2025-26-1506429/points-table-standings |title=Cyprus T20 Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=CYP |team2=BUL |team3=SRB |win_BUL=2|loss_BUL=2|nr_BUL=0|rs_BUL=546|or_BUL=71.5|rc_BUL=538|ob_BUL=78.3 |win_CYP=4|loss_CYP=0|nr_CYP=0|rs_CYP=663|or_CYP=78.3|rc_CYP=469|ob_CYP=80 |win_SRB=0|loss_SRB=4|nr_SRB=0|rs_SRB=466|or_SRB=80|rc_SRB=668|ob_SRB=71.5 |name_BUL={{cr|BUL}} |name_CYP={{cr|CYP}} |name_SRB={{cr|SRB}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506440.html टी२०आ ३५४०] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], एपीसकोपी || {{cr|CYP}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506441.html टी२०आ ३५४२] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], एपीसकोपी || {{cr|CYP}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506442.html टी२०आ ३५४७] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], एपीसकोपी || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506443.html टी२०आ ३५४८] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], एपीसकोपी || {{cr|BUL}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506444.html टी२०आ ३५५०] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], एपीसकोपी || {{cr|CYP}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506445.html टी२०आ ३५५२] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], एपीसकोपी || {{cr|CYP}} ६४ धावांनी विजयी |} ==संदर्भ== {{Reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html?season=2025%2F26%3Bview%3Dseason ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील २०२५-२६ हंगाम संग्रह] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{DEFAULTSORT:Associate international cricket in 2025-26}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] 5pmv6fg0vlqpliwnjcuxzr7cu7au6b4 2700043 2700039 2026-08-07T17:03:29Z Ganesh591 62733 /* संदर्भ */ 2700043 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५|२०२६}} '''२०२५-२६ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' साधारणपणे सप्टेंबर २०२५ च्या उत्तरार्धापासून मार्च २०२६ पर्यंत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यां]]दरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत २० षटकांच्या सामन्यांना पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती, कारण [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून (महिला संघ) आणि १ जानेवारी २०१९ पासून (पुरुष संघ) टी२०आ दर्जा प्रदान केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/all-t20-matches-between-icc-members-to-get-international-status|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता, ज्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] मध्ये समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या. ==हंगामाचा आढावा== ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा ओमान दौरा|२९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|OMA}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा|१८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा|३ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#हाँग काँगचा कतार दौरा|१२ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | colspan=3 | १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा इंडोनेशिया दौरा|१८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा|२८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ARG}} | style="text-align:left" | {{cr|BRA}} | colspan=3 | २–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशियाचा स्पेन दौरा|५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESP}} | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा भूतान दौरा|८ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | ८–० [९] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमारचा भूतान दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|MYA}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा कतार दौरा|१० फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ४–१ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा हाँग काँग दौरा|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा मलेशिया दौरा|७ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा|९ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BOT}} | style="text-align:left" | {{cr|LES}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा|१४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–१ [४] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ZIM}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BRA}} [[२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|३१ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|६ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|QAT}} [[२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहीन]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MAS}} [[२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२०२५ मिनी एसईए गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|BRB}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना टी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|NGA}} |- | style="text-align:left" | [[#पुरुष टी२० स्पर्धा|९ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|८ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|CAY}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|GHA}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा|२ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MAS}} | style="text-align:left" | {{crw|NEP}} | colspan=3 | २–३ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा|२० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} | style="text-align:left" | {{flagicon|ARG}} [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अर्जेंटिना अ]] | colspan=3 | १–० [३]<ref group="n">महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धेतील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा टांझानिया दौरा|४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमार महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२७ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | colspan=3 | ०–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्क महिला संघाचा ओमान दौरा|३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|DEN}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#ओमान महिला संघाचा कतार दौरा|९ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|QAT}} | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | colspan=3 | १–४ [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२० सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CHN}} [[२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|९ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक|२० नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{crw|JAM}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|६ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला आखाती चषक|१२ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ महिला आखाती चषक|२०२५ महिला आखाती चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|UAE}} |- | style="text-align:left" | [[#महिला टी२० स्पर्धा|१५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ लोटस चषक|२० जानेवारी २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BHU}} [[२०२६ लोटस चषक|२०२६ लोटस चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२० मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NGA}} |} ==सप्टेंबर== ===२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक=== {{main|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-china-2025-1503425/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in China) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=23 September 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=MYA |team3=CHN |team4=MGL |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=0|rs_CHN=219|or_CHN=49.5|rc_CHN=218|ob_CHN=52.5 |win_HK=2|loss_HK=1|nr_HK=0|rs_HK=330|or_HK=60|rc_HK=244|ob_HK=59.5 |win_MGL=0|loss_MGL=3|nr_MGL=0|rs_MGL=194|or_MGL=60|rc_MGL=256|ob_MGL=37 |win_MYA=2|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=156|or_MYA=39.5|rc_MYA=181|ob_MYA=60 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MGL={{crw|MGL}} |name_MYA={{crw|MYA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503431.html मटी२०आ २५१६] || २० सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503432.html मटी२०आ २५१७] || २० सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503433.html मटी२०आ २५१८] || २२ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503434.html मटी२०आ २५१९] || २२ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503435.html मटी२०आ २५२०] || २३ सप्टेंबर || {{crw|MGL}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503436.html मटी२०आ २५२१] || २३ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503437.html मटी२०आ २५२२] || २५ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503438.html मटी२०आ २५२३] || २५ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502743.html टी२०आ ३४७२] || २६ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502744.html टी२०आ ३४७३] || २६ सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502745.html टी२०आ ३४७४] || २६ सप्टेंबर || {{cr|UGA}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502746.html टी२०आ ३४७५] || २६ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|TAN}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502747.html टी२०आ ३४७८] || २८ सप्टेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ११७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502748.html टी२०आ ३४७९] || २८ सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502749.html टी२०आ ३४८०] || २८ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} १७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502750.html टी२०आ ३४८१] || २८ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502751.html टी२०आ ३४८५] || ३० सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ११३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502752.html टी२०आ ३४८६] || ३० सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502753.html टी२०आ ३४८८] || ३० सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502754.html टी२०आ ३४८९] || ३० सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502755.html टी२०आ ३४९२] || २ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502757.html टी२०आ ३४९४] || २ ऑक्टोबर || {{cr|ZIM}} || {{cr|KEN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |५व्या–८व्या स्थानासाठी उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502756.html टी२०आ ३४९३] || २ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502758.html टी२०आ ३४९५] || २ ऑक्टोबर || {{cr|MWI}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ११७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |७व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502760.html टी२०आ ३५००] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ५६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502759.html टी२०आ ३५०१] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|KEN}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ५१ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |५व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502761.html टी२०आ ३५०२] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NGA}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502762.html टी२०आ ३५०३] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |} ===कुवेतचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी#कुवेतचा ओमान दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="5" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504941.html टी२०आ ३४८४] || २९ सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504942.html टी२०आ ३४८७] || ३० सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ==ऑक्टोबर== ===नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|नेपाळ महिला क्रिकेट संघाचा मलेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505114.html मटी२०आ २५२४] || २ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505115.html मटी२०आ २५२५] || ४ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505116.html मटी२०आ २५२६] || ५ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} १३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505117.html मटी२०आ २५२९] || ७ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505118.html मटी२०आ २५३०] || ८ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group C}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503450.html टी२०आ ३५०५] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503451.html टी२०आ ३५०६] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503452.html टी२०आ ३५०७] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503453.html टी२०आ ३५०८] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503454.html टी२०आ ३५०९] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503455.html टी२०आ ३५१०] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|PNG}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|SAM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503456.html टी२०आ ३५११] || १० ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503457.html टी२०आ ३५१२] || १० ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503458.html टी२०आ ३५१३] || १० ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|PNG}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५२ धावांनी विजयी |} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Super 6}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |सुपर ६ |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503459.html टी२०आ ३५१५] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503460.html टी२०आ ३५१६] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503461.html टी२०आ ३५१७] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503462.html टी२०आ ३५१८] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503463.html टी२०आ ३५१९] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503464.html टी२०आ ३५२०] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503465.html टी२०आ ३५२१] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|SAM}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503466.html टी२०आ ३५२२] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503467.html टी२०आ ३५२३] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503468.html टी२०आ ३५२४] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503469.html टी२०आ ३५२५] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|JPN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503470.html टी२०आ ३५२६] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १२४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2025-26-1506172/points-table-standings |title=Women's Continental Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 October 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NOR |team2=ROM |team3=TUR |team4=AUT |team5=BUL |win_AUT=2|loss_AUT=2|nr_AUT=0|rs_AUT=423|or_AUT=65.4|rc_AUT=419|ob_AUT=70 |win_BUL=0|loss_BUL=4|nr_BUL=0|rs_BUL=316|or_BUL=80|rc_BUL=586|ob_BUL=75.4 |win_NOR=3|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=499|or_NOR=80|rc_NOR=394|ob_NOR=77.2 |win_ROM=3|loss_ROM=1|nr_ROM=0|rs_ROM=502|or_ROM=67.2|rc_ROM=383|ob_ROM=59.5 |win_TUR=2|loss_TUR=2|nr_TUR=0|rs_TUR=467|or_TUR=69.5|rc_TUR=425|ob_TUR=80 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_BUL={{crw|BUL}} |name_NOR={{crw|NOR}} |name_ROM={{crw|ROM}} |name_TUR={{crw|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506181.html मटी२०आ २५३१] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|AUT}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506182.html मटी२०आ २५३२] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ५६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506183.html मटी२०आ २५३३] || १० ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506184.html मटी२०आ २५३४] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506185.html मटी२०आ २५३५] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ११५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506186.html मटी२०आ २५३६] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|NOR}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506187.html मटी२०आ २५३७] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506188.html मटी२०आ २५३८] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506189.html मटी२०आ २५३९] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506190.html मटी२०आ २५४०] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ९८ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाचा रोमानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506436.html टी२०आ ३५२८] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506437.html टी२०आ ३५२९] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506438.html टी२०आ ३५३०] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506439.html टी२०आ ३५३१] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४२ धावांनी विजयी |} ===कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा युगांडा दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |व्हिक्टोरिया मालिका (मटी२०आ मालिका) |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506664.html मटी२०आ २५४१] || २० ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506665.html मटी२०आ २५४२] || २१ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506666.html मटी२०आ २५४३] || २३ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506667.html मटी२०आ २५४४] || २४ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506668.html मटी२०आ २५४५] || २६ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा=== {{मुख्य लेख|२०२५ दक्षिण अमेरिकन पुरुष क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकहिरोज<ref>{{cite web |url=https://cricheroes.com/tournament/1660760/mens-sac-2025/point-table |title=MENS Sac 2025 |work=CricHeroes |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MEX |team2=PAN |team3=BRA |team4=COL |team5=URU |team6=PER |win_BRA=3|loss_BRA=1|nr_BRA=1|rs_BRA=459|or_BRA=64.5|rc_BRA=459|ob_BRA=80 |win_COL=1|loss_COL=3|nr_COL=1|rs_COL=382|or_COL=74.5|rc_COL=427|ob_COL=59 |win_MEX=4|loss_MEX=0|nr_MEX=1|rs_MEX=580|or_MEX=70.4|rc_MEX=346|ob_MEX=80 |win_PAN=3|loss_PAN=0|nr_PAN=2|rs_PAN=397|or_PAN=57.1|rc_PAN=353|ob_PAN=60 |win_PER=0|loss_PER=4|nr_PER=1|rs_PER=344|or_PER=80|rc_PER=475|ob_PER=70.3 |win_URU=0|loss_URU=3|nr_URU=2|rs_URU=326|or_URU=60|rc_URU=428|ob_URU=58 |name_BRA={{cr|BRA}} |name_COL={{cr|COL}} |name_MEX={{cr|MEX}} |name_PAN={{cr|PAN}} |name_PER={{cr|PER}} |name_URU={{cr|URU}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753579/mens-sac-2025/brazil-mens-vs-uruguay-mens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753590/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-peru-mens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|MEX}} १२६ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753589/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-uruguay-mens/scorecard तिसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|COL}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507418.html टी२०आ ३५३९] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753587/mens-sac-2025/uruguay-mens-vs-peru-mens/scorecard पाचवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PER}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507419.html टी२०आ ३५४५] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753585/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-brazil-mens/scorecard सातवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|COL}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753584/mens-sac-2025/panama-mens-vs-peru-mens/scorecard आठवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PAN}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19887847/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-uruguay-mens/scorecard नववा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|MEX}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753582/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-colombia-mens/scorecard दहावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753580/mens-sac-2025/peru-mens-vs-brazil-mens/scorecard अकरावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753574/mens-sac-2025/panama-mens-vs-colombia-mens/scorecard बारावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507420.html टी२०आ ३५५४] || २ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753555/mens-sac-2025/panama-mens-vs-uruguay-mens/scorecard चौदावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|PAN}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753554/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-peru-mens/scorecard पंधरावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|COL}} ६ गडी राखून विजयी |} ===अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा=== {{मुख्य लेख|अर्जेंटिना अ महिला क्रिकेट संघाचा ब्राझील दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19869960/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{crw|BRA}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19874386/womens-sac-2025/argentina-womens-vs-brazil-womens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19883582/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard तिसरा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |} ===२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ सायप्रस टी२० तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cyprus-t20-tri-series-2025-26-1506429/points-table-standings |title=Cyprus T20 Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=CYP |team2=BUL |team3=SRB |win_BUL=2|loss_BUL=2|nr_BUL=0|rs_BUL=546|or_BUL=71.5|rc_BUL=538|ob_BUL=78.3 |win_CYP=4|loss_CYP=0|nr_CYP=0|rs_CYP=663|or_CYP=78.3|rc_CYP=469|ob_CYP=80 |win_SRB=0|loss_SRB=4|nr_SRB=0|rs_SRB=466|or_SRB=80|rc_SRB=668|ob_SRB=71.5 |name_BUL={{cr|BUL}} |name_CYP={{cr|CYP}} |name_SRB={{cr|SRB}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506440.html टी२०आ ३५४०] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506441.html टी२०आ ३५४२] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506442.html टी२०आ ३५४७] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506443.html टी२०आ ३५४८] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506444.html टी२०आ ३५५०] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506445.html टी२०आ ३५५२] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६४ धावांनी विजयी |} ==संदर्भ== {{Reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html?season=2025%2F26%3Bview%3Dseason ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील २०२५-२६ हंगाम संग्रह] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{DEFAULTSORT:Associate international cricket in 2025-26}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] 6qobgbubbduk2yu7h6ywjdgiiyvrl2s 2700044 2700043 2026-08-07T17:09:25Z Ganesh591 62733 /* ऑक्टोबर */ 2700044 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५|२०२६}} '''२०२५-२६ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' साधारणपणे सप्टेंबर २०२५ च्या उत्तरार्धापासून मार्च २०२६ पर्यंत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यां]]दरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत २० षटकांच्या सामन्यांना पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती, कारण [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून (महिला संघ) आणि १ जानेवारी २०१९ पासून (पुरुष संघ) टी२०आ दर्जा प्रदान केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/all-t20-matches-between-icc-members-to-get-international-status|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता, ज्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] मध्ये समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या. ==हंगामाचा आढावा== ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा ओमान दौरा|२९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|OMA}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा|१८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा|३ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#हाँग काँगचा कतार दौरा|१२ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | colspan=3 | १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा इंडोनेशिया दौरा|१८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा|२८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ARG}} | style="text-align:left" | {{cr|BRA}} | colspan=3 | २–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशियाचा स्पेन दौरा|५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESP}} | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा भूतान दौरा|८ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | ८–० [९] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमारचा भूतान दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|MYA}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा कतार दौरा|१० फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ४–१ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा हाँग काँग दौरा|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा मलेशिया दौरा|७ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा|९ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BOT}} | style="text-align:left" | {{cr|LES}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा|१४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–१ [४] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ZIM}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BRA}} [[२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|३१ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|६ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|QAT}} [[२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहीन]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MAS}} [[२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२०२५ मिनी एसईए गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|BRB}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना टी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|NGA}} |- | style="text-align:left" | [[#पुरुष टी२० स्पर्धा|९ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|८ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|CAY}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|GHA}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा|२ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MAS}} | style="text-align:left" | {{crw|NEP}} | colspan=3 | २–३ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा|२० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} | style="text-align:left" | {{flagicon|ARG}} [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अर्जेंटिना अ]] | colspan=3 | १–० [३]<ref group="n">महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धेतील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा टांझानिया दौरा|४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमार महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२७ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | colspan=3 | ०–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्क महिला संघाचा ओमान दौरा|३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|DEN}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#ओमान महिला संघाचा कतार दौरा|९ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|QAT}} | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | colspan=3 | १–४ [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२० सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CHN}} [[२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|९ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक|२० नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{crw|JAM}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|६ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला आखाती चषक|१२ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ महिला आखाती चषक|२०२५ महिला आखाती चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|UAE}} |- | style="text-align:left" | [[#महिला टी२० स्पर्धा|१५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ लोटस चषक|२० जानेवारी २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BHU}} [[२०२६ लोटस चषक|२०२६ लोटस चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२० मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NGA}} |} ==सप्टेंबर== ===२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक=== {{main|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-china-2025-1503425/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in China) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=23 September 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=MYA |team3=CHN |team4=MGL |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=0|rs_CHN=219|or_CHN=49.5|rc_CHN=218|ob_CHN=52.5 |win_HK=2|loss_HK=1|nr_HK=0|rs_HK=330|or_HK=60|rc_HK=244|ob_HK=59.5 |win_MGL=0|loss_MGL=3|nr_MGL=0|rs_MGL=194|or_MGL=60|rc_MGL=256|ob_MGL=37 |win_MYA=2|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=156|or_MYA=39.5|rc_MYA=181|ob_MYA=60 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MGL={{crw|MGL}} |name_MYA={{crw|MYA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503431.html मटी२०आ २५१६] || २० सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503432.html मटी२०आ २५१७] || २० सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503433.html मटी२०आ २५१८] || २२ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503434.html मटी२०आ २५१९] || २२ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503435.html मटी२०आ २५२०] || २३ सप्टेंबर || {{crw|MGL}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503436.html मटी२०आ २५२१] || २३ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503437.html मटी२०आ २५२२] || २५ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503438.html मटी२०आ २५२३] || २५ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502743.html टी२०आ ३४७२] || २६ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502744.html टी२०आ ३४७३] || २६ सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502745.html टी२०आ ३४७४] || २६ सप्टेंबर || {{cr|UGA}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502746.html टी२०आ ३४७५] || २६ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|TAN}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502747.html टी२०आ ३४७८] || २८ सप्टेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ११७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502748.html टी२०आ ३४७९] || २८ सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502749.html टी२०आ ३४८०] || २८ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} १७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502750.html टी२०आ ३४८१] || २८ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502751.html टी२०आ ३४८५] || ३० सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ११३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502752.html टी२०आ ३४८६] || ३० सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502753.html टी२०आ ३४८८] || ३० सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502754.html टी२०आ ३४८९] || ३० सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502755.html टी२०आ ३४९२] || २ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502757.html टी२०आ ३४९४] || २ ऑक्टोबर || {{cr|ZIM}} || {{cr|KEN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |५व्या–८व्या स्थानासाठी उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502756.html टी२०आ ३४९३] || २ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502758.html टी२०आ ३४९५] || २ ऑक्टोबर || {{cr|MWI}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ११७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |७व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502760.html टी२०आ ३५००] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ५६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502759.html टी२०आ ३५०१] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|KEN}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ५१ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |५व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502761.html टी२०आ ३५०२] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NGA}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502762.html टी२०आ ३५०३] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |} ===कुवेतचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी#कुवेतचा ओमान दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="5" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504941.html टी२०आ ३४८४] || २९ सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504942.html टी२०आ ३४८७] || ३० सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ==ऑक्टोबर== ===नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|नेपाळ महिला क्रिकेट संघाचा मलेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505114.html मटी२०आ २५२४] || २ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505115.html मटी२०आ २५२५] || ४ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505116.html मटी२०आ २५२६] || ५ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} १३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505117.html मटी२०आ २५२९] || ७ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505118.html मटी२०आ २५३०] || ८ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group C}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503450.html टी२०आ ३५०५] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503451.html टी२०आ ३५०६] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503452.html टी२०आ ३५०७] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503453.html टी२०आ ३५०८] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503454.html टी२०आ ३५०९] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503455.html टी२०आ ३५१०] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|PNG}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|SAM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503456.html टी२०आ ३५११] || १० ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503457.html टी२०आ ३५१२] || १० ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503458.html टी२०आ ३५१३] || १० ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|PNG}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५२ धावांनी विजयी |} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Super 6}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |सुपर ६ |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503459.html टी२०आ ३५१५] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503460.html टी२०आ ३५१६] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503461.html टी२०आ ३५१७] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503462.html टी२०आ ३५१८] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503463.html टी२०आ ३५१९] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503464.html टी२०आ ३५२०] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503465.html टी२०आ ३५२१] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|SAM}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503466.html टी२०आ ३५२२] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503467.html टी२०आ ३५२३] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503468.html टी२०आ ३५२४] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503469.html टी२०आ ३५२५] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|JPN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503470.html टी२०आ ३५२६] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १२४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2025-26-1506172/points-table-standings |title=Women's Continental Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 October 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NOR |team2=ROM |team3=TUR |team4=AUT |team5=BUL |win_AUT=2|loss_AUT=2|nr_AUT=0|rs_AUT=423|or_AUT=65.4|rc_AUT=419|ob_AUT=70 |win_BUL=0|loss_BUL=4|nr_BUL=0|rs_BUL=316|or_BUL=80|rc_BUL=586|ob_BUL=75.4 |win_NOR=3|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=499|or_NOR=80|rc_NOR=394|ob_NOR=77.2 |win_ROM=3|loss_ROM=1|nr_ROM=0|rs_ROM=502|or_ROM=67.2|rc_ROM=383|ob_ROM=59.5 |win_TUR=2|loss_TUR=2|nr_TUR=0|rs_TUR=467|or_TUR=69.5|rc_TUR=425|ob_TUR=80 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_BUL={{crw|BUL}} |name_NOR={{crw|NOR}} |name_ROM={{crw|ROM}} |name_TUR={{crw|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506181.html मटी२०आ २५३१] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|AUT}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506182.html मटी२०आ २५३२] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ५६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506183.html मटी२०आ २५३३] || १० ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506184.html मटी२०आ २५३४] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506185.html मटी२०आ २५३५] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ११५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506186.html मटी२०आ २५३६] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|NOR}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506187.html मटी२०आ २५३७] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506188.html मटी२०आ २५३८] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506189.html मटी२०आ २५३९] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506190.html मटी२०आ २५४०] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ९८ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाचा रोमानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506436.html टी२०आ ३५२८] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506437.html टी२०आ ३५२९] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506438.html टी२०आ ३५३०] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506439.html टी२०आ ३५३१] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४२ धावांनी विजयी |} ===कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा युगांडा दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |व्हिक्टोरिया मालिका (मटी२०आ मालिका) |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506664.html मटी२०आ २५४१] || २० ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506665.html मटी२०आ २५४२] || २१ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506666.html मटी२०आ २५४३] || २३ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506667.html मटी२०आ २५४४] || २४ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506668.html मटी२०आ २५४५] || २६ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा=== {{मुख्य लेख|२०२५ दक्षिण अमेरिकन पुरुष क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकहिरोज<ref>{{cite web |url=https://cricheroes.com/tournament/1660760/mens-sac-2025/point-table |title=MENS Sac 2025 |work=CricHeroes |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MEX |team2=PAN |team3=BRA |team4=COL |team5=URU |team6=PER |win_BRA=3|loss_BRA=1|nr_BRA=1|rs_BRA=459|or_BRA=64.5|rc_BRA=459|ob_BRA=80 |win_COL=1|loss_COL=3|nr_COL=1|rs_COL=382|or_COL=74.5|rc_COL=427|ob_COL=59 |win_MEX=4|loss_MEX=0|nr_MEX=1|rs_MEX=580|or_MEX=70.4|rc_MEX=346|ob_MEX=80 |win_PAN=3|loss_PAN=0|nr_PAN=2|rs_PAN=397|or_PAN=57.1|rc_PAN=353|ob_PAN=60 |win_PER=0|loss_PER=4|nr_PER=1|rs_PER=344|or_PER=80|rc_PER=475|ob_PER=70.3 |win_URU=0|loss_URU=3|nr_URU=2|rs_URU=326|or_URU=60|rc_URU=428|ob_URU=58 |name_BRA={{cr|BRA}} |name_COL={{cr|COL}} |name_MEX={{cr|MEX}} |name_PAN={{cr|PAN}} |name_PER={{cr|PER}} |name_URU={{cr|URU}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753579/mens-sac-2025/brazil-mens-vs-uruguay-mens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753590/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-peru-mens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|MEX}} १२६ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753589/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-uruguay-mens/scorecard तिसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|COL}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507418.html टी२०आ ३५३९] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753587/mens-sac-2025/uruguay-mens-vs-peru-mens/scorecard पाचवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PER}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507419.html टी२०आ ३५४५] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753585/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-brazil-mens/scorecard सातवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|COL}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753584/mens-sac-2025/panama-mens-vs-peru-mens/scorecard आठवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PAN}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19887847/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-uruguay-mens/scorecard नववा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|MEX}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753582/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-colombia-mens/scorecard दहावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753580/mens-sac-2025/peru-mens-vs-brazil-mens/scorecard अकरावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753574/mens-sac-2025/panama-mens-vs-colombia-mens/scorecard बारावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507420.html टी२०आ ३५५४] || २ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753555/mens-sac-2025/panama-mens-vs-uruguay-mens/scorecard चौदावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|PAN}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753554/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-peru-mens/scorecard पंधरावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|COL}} ६ गडी राखून विजयी |} ===अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा=== {{मुख्य लेख|अर्जेंटिना अ महिला क्रिकेट संघाचा ब्राझील दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19869960/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{crw|BRA}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19874386/womens-sac-2025/argentina-womens-vs-brazil-womens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19883582/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard तिसरा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |} ===२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ सायप्रस टी२० तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cyprus-t20-tri-series-2025-26-1506429/points-table-standings |title=Cyprus T20 Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=CYP |team2=BUL |team3=SRB |win_BUL=2|loss_BUL=2|nr_BUL=0|rs_BUL=546|or_BUL=71.5|rc_BUL=538|ob_BUL=78.3 |win_CYP=4|loss_CYP=0|nr_CYP=0|rs_CYP=663|or_CYP=78.3|rc_CYP=469|ob_CYP=80 |win_SRB=0|loss_SRB=4|nr_SRB=0|rs_SRB=466|or_SRB=80|rc_SRB=668|ob_SRB=71.5 |name_BUL={{cr|BUL}} |name_CYP={{cr|CYP}} |name_SRB={{cr|SRB}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506440.html टी२०आ ३५४०] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506441.html टी२०आ ३५४२] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506442.html टी२०आ ३५४७] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506443.html टी२०आ ३५४८] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506444.html टी२०आ ३५५०] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506445.html टी२०आ ३५५२] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६४ धावांनी विजयी |} ==नोव्हेंबर== ===बल्गेरिया क्रिकेट संघाचा सायप्रस दौरा=== {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506446.html टी२०आ ३५५५] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506447.html टी२०आ ३५५६] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६ गडी राखून विजयी |} ===कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा टांझानिया दौरा=== {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506669.html मटी२०आ २५४६] || ४ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506670.html मटी२०आ २५४७] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506671.html मटी२०आ २५४८] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|CAN}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506672.html मटी२०आ २५४९] || ६ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} १० धावांनी विजयी |} ===२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका=== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/indonesia-tri-nation-t20i-series-2025-26-1508260/points-table-standings |title=Indonesia Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IDN |team2=MYA |team3=TLS |win_IDN=8|loss_IDN=0|nr_IDN=0|rs_IDN=508|or_IDN=55.2|rc_IDN=469|ob_IDN=124 |win_MYA=4|loss_MYA=4|nr_MYA=0|rs_MYA=674|or_MYA=100.4|rc_MYA=521|ob_MYA=105.1 |win_TLS=0|loss_TLS=8|nr_TLS=0|rs_TLS=432|or_TLS=138|rc_TLS=624|ob_TLS=64.5 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MYA={{cr|MYA}} |name_TLS={{cr|TLS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508269.html टी२०आ ३५५८] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508270.html टी२०आ ३५५९] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508271.html टी२०आ ३५६२] || ७ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|MYA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508272.html टी२०आ ३५६३] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508273.html टी२०आ ३५६४] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} २६ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508274.html टी२०आ ३५६७] || ९ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508275.html टी२०आ ३५६९] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508276.html टी२०आ ३५७०] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508277.html टी२०आ ३५७२] || १२ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|MYA}} ९३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508278.html टी२०आ ३५७५] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508279.html टी२०आ ३५७६] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508280.html टी२०आ ३५७८] || १४ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|MYA}} ८७ धावांनी विजयी |} ===हाँग काँग क्रिकेट संघाचा कतार दौरा=== {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510724.html टी२०आ ३५७३] || १२ नोव्हेंबर || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510725.html टी२०आ ३५७७] || १३ नोव्हेंबर || यूडीएसटी क्रिकेट मैदान, [[दोहा]] || {{cr|HK}} ९ धावांनी विजयी |} ===२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका=== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-thailand-2025-26-1510278/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Thailand) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=17 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SCO |team2=THA |team3=PNG |team4=NAM |win_NAM=0|loss_NAM=3|nr_NAM=0|rs_NAM=240|or_NAM=60|rc_NAM=281|ob_NAM=53.3 |win_PNG=1|loss_PNG=2|nr_PNG=0|rs_PNG=275|or_PNG=59.1|rc_PNG=330|ob_PNG=59 |win_SCO=3|loss_SCO=0|nr_SCO=0|rs_SCO=365|or_SCO=54.2|rc_SCO=308|ob_SCO=60 |win_THA=2|loss_THA=1|nr_THA=0|rs_THA=370|or_THA=59|rc_THA=331|ob_THA=60 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_THA={{crw|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510279.html मटी२०आ २५५०] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510280.html मटी२०आ २५५१] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510281.html मटी२०आ २५५२] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510282.html मटी२०आ २५५३] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510283.html मटी२०आ २५५४] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510284.html मटी२०आ २५५५] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स=== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising">{{cite web|title=Asia Cup Rising Stars 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-rising-stars-2025-26-1509844/points-table-standings|access-date=19 November 2025|website=ESPNcricinfo}}</ref> |update=complete |show_tie=no |team1=BAN |team2=SL |team3=AFG |team4=HK |win_BAN=2|loss_BAN=1|tie_BAN=0|nr_BAN=0|nrr_BAN=2.323 |win_AFG=2|loss_AFG=1|tie_AFG=0|nr_AFG=0|nrr_AFG=-0.321 |win_HK=0|loss_HK=3|tie_HK=0|nr_HK=0|nrr_HK=-2.947 |win_SL=2|loss_SL=1|tie_SL=0|nr_SL=0|nrr_SL=0.970 |name_AFG={{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] |name_BAN={{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] |name_HK={{cr|HK}} |name_SL={{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] }} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising" /> |update=complete |show_tie=no |team1=PAK |team2=IND |team3=OMA |team4=UAE |win_IND=2|loss_IND=1|tie_IND=0|nr_IND=0|nrr_IND=1.979 |win_OMA=1|loss_OMA=2|tie_OMA=0|nr_OMA=0|nrr_OMA=-1.020 |win_PAK=3|loss_PAK=0|tie_PAK=0|nr_PAK=0|nrr_PAK=4.560 |win_UAE=0|loss_UAE=3|tie_UAE=0|nr_UAE=0|nrr_UAE=-5.283 |name_IND={{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] |name_PAK={{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] |name_OMA={{cr|OMA}} |name_UAE={{cr|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509855.html पहिला सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509856.html दुसरा सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] १४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509857.html तिसरा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509858.html चौथा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509859.html टी२०आ ३५७९] || १६ नोव्हेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|OMA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509860.html सहावा सामना] || १६ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509861.html सातवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{cr|HK}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509862.html आठवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509863.html नववा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509864.html दहावा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509865.html अकरावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509866.html बारावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509867.html तेरावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509868.html चौदावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509869.html पंधरावा सामना] || २३ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |} ===बहरीन क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा=== {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510178.html टी२०आ ३५८०] || १८ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|BHR}} ५३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510179.html टी२०आ ३५८२] || १९ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|BHR}} १४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510180.html टी२०आ ३५८४] || २१ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, जिम्बारन || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक=== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-emerging-nations-trophy-2025-26-1510261/points-table-standings |title=ICC Women Emerging Nations Trophy 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=30 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=THA |team2=UAE |team3=NED |team4=SCO |team5=PNG |team6=UGA |team7=NAM |team8=TAN |win_NAM=1|loss_NAM=6|nr_NAM=0|rs_NAM=694|or_NAM=140|rc_NAM=792|ob_NAM=125.4 |win_NED=5|loss_NED=2|nr_NED=0|rs_NED=793|or_NED=126|rc_NED=743|ob_NED=140 |win_PNG=4|loss_PNG=3|nr_PNG=0|rs_PNG=737|or_PNG=140|rc_PNG=708|ob_PNG=135.1 |win_SCO=5|loss_SCO=2|nr_SCO=0|rs_SCO=743|or_SCO=123.2|rc_SCO=746|ob_SCO=131.4 |win_TAN=1|loss_TAN=6|nr_TAN=0|rs_TAN=568|or_TAN=137|rc_TAN=649|ob_TAN=112 |win_THA=5|loss_THA=2|nr_THA=0|rs_THA=622|or_THA=120.4|rc_THA=531|ob_THA=140 |win_UGA=2|loss_UGA=5|nr_UGA=0|rs_UGA=584|or_UGA=132.3|rc_UGA=611|ob_UGA=112.1 |win_UAE=5|loss_UAE=2|nr_UAE=0|rs_UAE=640|or_UAE=110.5|rc_UAE=601|ob_UAE=133.4 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_NED={{crw|NED}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_TAN={{crw|TAN}} |name_THA={{crw|THA}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510285.html मटी२०आ २५५६] || २० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510286.html मटी२०आ २५५७] || २० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510287.html मटी२०आ २५५८] || २० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|TAN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510288.html मटी२०आ २५५९] || २० नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510289.html मटी२०आ २५६०] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510290.html मटी२०आ २५६१] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510291.html मटी२०आ २५६२] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NAM}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510292.html मटी२०आ २५६३] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510293.html मटी२०आ २५६४] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510294.html मटी२०आ २५६५] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510295.html मटी२०आ २५६६] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510296.html मटी२०आ २५६७] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510297.html मटी२०आ २५६८] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510298.html मटी२०आ २५६९] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|UGA}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510299.html मटी२०आ २५७०] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510300.html मटी२०आ २५७१] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510301.html मटी२०आ २५७२] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510302.html मटी२०आ २५७३] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510303.html मटी२०आ २५७४] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510304.html मटी२०आ २५७५] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510305.html मटी२०आ २५७७] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510306.html मटी२०आ २५७८] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510307.html मटी२०आ २५७९] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510308.html मटी२०आ २५८०] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510309.html मटी२०आ २५८२] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510310.html मटी२०आ २५८३] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510311.html मटी२०आ २५८५] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510312.html मटी२०आ २५८६] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} २० धावांनी विजयी |} ===२०२५ मिनी एसईए गेम्स=== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/mini-sea-men-s-twenty20-cricket-competition-2025-26-1511989/points-table-standings |title=Mini SEA Men's Twenty20 Cricket Competition 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=1 December 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=BHR |team3=THA |win_BHR=1|loss_BHR=2|nr_BHR=1|rs_BHR=336|or_BHR=51|rc_BHR=341|ob_BHR=59.5 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=2|rs_MAS=272|or_MAS=39.5|rc_MAS=266|ob_MAS=40 |win_THA=0|loss_THA=1|nr_THA=3|rs_THA=69|or_THA=20|rc_THA=70|ob_THA=11 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511998.html टी२०आ ३५८७] || २४ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511999.html टी२०आ ३५८८] || २५ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|MAS}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512000.html टी२०आ ३५९०] || २७ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512001.html टी२०आ ३५९२अ] || २८ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512002.html टी२०आ ३५९७] || ३० नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512003.html टी२०आ ३६००] || १ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ५ धावांनी विजयी |} ===म्यानमार महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा=== {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510313.html मटी२०आ २५७६] || २७ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510314.html मटी२०आ २५८१] || २९ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510315.html मटी२०आ २५८४] || ३० नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513174.html मटी२०आ २५८६अ] || २ डिसेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || सामना रद्द |} ===ब्राझील क्रिकेट संघाचा अर्जेंटिना दौरा=== {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511993.html टी२०आ ३५९३] || २८ नोव्हेंबर || क्लब सॅन अल्बानो, बुर्झाको || {{cr|ARG}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511994.html टी२०आ ३५९५] || २९ नोव्हेंबर || क्लब सॅन अल्बानो, बुर्झाको || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511995.html टी२०आ ३५९६अ] || २९ नोव्हेंबर || क्लब सॅन अल्बानो, बुर्झाको || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511996.html टी२०आ ३५९८] || ३० नोव्हेंबर || क्लब सॅन अल्बानो, बुर्झाको || {{cr|ARG}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511997.html टी२०आ ३५९९] || ३० नोव्हेंबर || क्लब सॅन अल्बानो, बुर्झाको || निकाल नाही |} ==संदर्भ== {{Reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html?season=2025%2F26%3Bview%3Dseason ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील २०२५-२६ हंगाम संग्रह] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{DEFAULTSORT:Associate international cricket in 2025-26}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] r4ow9lijeaqybc3lbdl6xxpy8n103vj 2700130 2700044 2026-08-08T01:45:11Z Ganesh591 62733 /* नोव्हेंबर */ 2700130 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५|२०२६}} '''२०२५-२६ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' साधारणपणे सप्टेंबर २०२५ च्या उत्तरार्धापासून मार्च २०२६ पर्यंत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यां]]दरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत २० षटकांच्या सामन्यांना पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती, कारण [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून (महिला संघ) आणि १ जानेवारी २०१९ पासून (पुरुष संघ) टी२०आ दर्जा प्रदान केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/all-t20-matches-between-icc-members-to-get-international-status|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता, ज्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] मध्ये समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या. ==हंगामाचा आढावा== ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा ओमान दौरा|२९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|OMA}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा|१८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा|३ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#हाँग काँगचा कतार दौरा|१२ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | colspan=3 | १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा इंडोनेशिया दौरा|१८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा|२८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ARG}} | style="text-align:left" | {{cr|BRA}} | colspan=3 | २–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशियाचा स्पेन दौरा|५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESP}} | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा भूतान दौरा|८ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | ८–० [९] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमारचा भूतान दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|MYA}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा कतार दौरा|१० फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ४–१ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा हाँग काँग दौरा|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा मलेशिया दौरा|७ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा|९ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BOT}} | style="text-align:left" | {{cr|LES}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा|१४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–१ [४] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ZIM}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BRA}} [[२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|३१ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|६ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|QAT}} [[२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहीन]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MAS}} [[२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२०२५ मिनी एसईए गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|BRB}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना टी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|NGA}} |- | style="text-align:left" | [[#पुरुष टी२० स्पर्धा|९ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|८ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|CAY}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|GHA}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा|२ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MAS}} | style="text-align:left" | {{crw|NEP}} | colspan=3 | २–३ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा|२० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} | style="text-align:left" | {{flagicon|ARG}} [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अर्जेंटिना अ]] | colspan=3 | १–० [३]<ref group="n">महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धेतील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा टांझानिया दौरा|४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमार महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२७ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | colspan=3 | ०–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्क महिला संघाचा ओमान दौरा|३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|DEN}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#ओमान महिला संघाचा कतार दौरा|९ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|QAT}} | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | colspan=3 | १–४ [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२० सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CHN}} [[२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|९ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक|२० नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{crw|JAM}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|६ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला आखाती चषक|१२ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ महिला आखाती चषक|२०२५ महिला आखाती चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|UAE}} |- | style="text-align:left" | [[#महिला टी२० स्पर्धा|१५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ लोटस चषक|२० जानेवारी २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BHU}} [[२०२६ लोटस चषक|२०२६ लोटस चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२० मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NGA}} |} ==सप्टेंबर== ===२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक=== {{main|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-china-2025-1503425/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in China) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=23 September 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=MYA |team3=CHN |team4=MGL |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=0|rs_CHN=219|or_CHN=49.5|rc_CHN=218|ob_CHN=52.5 |win_HK=2|loss_HK=1|nr_HK=0|rs_HK=330|or_HK=60|rc_HK=244|ob_HK=59.5 |win_MGL=0|loss_MGL=3|nr_MGL=0|rs_MGL=194|or_MGL=60|rc_MGL=256|ob_MGL=37 |win_MYA=2|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=156|or_MYA=39.5|rc_MYA=181|ob_MYA=60 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MGL={{crw|MGL}} |name_MYA={{crw|MYA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503431.html मटी२०आ २५१६] || २० सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503432.html मटी२०आ २५१७] || २० सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503433.html मटी२०आ २५१८] || २२ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503434.html मटी२०आ २५१९] || २२ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503435.html मटी२०आ २५२०] || २३ सप्टेंबर || {{crw|MGL}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503436.html मटी२०आ २५२१] || २३ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503437.html मटी२०आ २५२२] || २५ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503438.html मटी२०आ २५२३] || २५ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502743.html टी२०आ ३४७२] || २६ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502744.html टी२०आ ३४७३] || २६ सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502745.html टी२०आ ३४७४] || २६ सप्टेंबर || {{cr|UGA}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502746.html टी२०आ ३४७५] || २६ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|TAN}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502747.html टी२०आ ३४७८] || २८ सप्टेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ११७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502748.html टी२०आ ३४७९] || २८ सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502749.html टी२०आ ३४८०] || २८ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} १७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502750.html टी२०आ ३४८१] || २८ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502751.html टी२०आ ३४८५] || ३० सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ११३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502752.html टी२०आ ३४८६] || ३० सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502753.html टी२०आ ३४८८] || ३० सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502754.html टी२०आ ३४८९] || ३० सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502755.html टी२०आ ३४९२] || २ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502757.html टी२०आ ३४९४] || २ ऑक्टोबर || {{cr|ZIM}} || {{cr|KEN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |५व्या–८व्या स्थानासाठी उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502756.html टी२०आ ३४९३] || २ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502758.html टी२०आ ३४९५] || २ ऑक्टोबर || {{cr|MWI}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ११७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |७व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502760.html टी२०आ ३५००] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ५६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502759.html टी२०आ ३५०१] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|KEN}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ५१ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |५व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502761.html टी२०आ ३५०२] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NGA}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502762.html टी२०आ ३५०३] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |} ===कुवेतचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी#कुवेतचा ओमान दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="5" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504941.html टी२०आ ३४८४] || २९ सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504942.html टी२०आ ३४८७] || ३० सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ==ऑक्टोबर== ===नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|नेपाळ महिला क्रिकेट संघाचा मलेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505114.html मटी२०आ २५२४] || २ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505115.html मटी२०आ २५२५] || ४ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505116.html मटी२०आ २५२६] || ५ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} १३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505117.html मटी२०आ २५२९] || ७ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505118.html मटी२०आ २५३०] || ८ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group C}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503450.html टी२०आ ३५०५] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503451.html टी२०आ ३५०६] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503452.html टी२०आ ३५०७] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503453.html टी२०आ ३५०८] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503454.html टी२०आ ३५०९] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503455.html टी२०आ ३५१०] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|PNG}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|SAM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503456.html टी२०आ ३५११] || १० ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503457.html टी२०आ ३५१२] || १० ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503458.html टी२०आ ३५१३] || १० ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|PNG}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५२ धावांनी विजयी |} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Super 6}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |सुपर ६ |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503459.html टी२०आ ३५१५] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503460.html टी२०आ ३५१६] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503461.html टी२०आ ३५१७] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503462.html टी२०आ ३५१८] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503463.html टी२०आ ३५१९] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503464.html टी२०आ ३५२०] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503465.html टी२०आ ३५२१] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|SAM}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503466.html टी२०आ ३५२२] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503467.html टी२०आ ३५२३] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503468.html टी२०आ ३५२४] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503469.html टी२०आ ३५२५] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|JPN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503470.html टी२०आ ३५२६] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १२४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2025-26-1506172/points-table-standings |title=Women's Continental Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 October 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NOR |team2=ROM |team3=TUR |team4=AUT |team5=BUL |win_AUT=2|loss_AUT=2|nr_AUT=0|rs_AUT=423|or_AUT=65.4|rc_AUT=419|ob_AUT=70 |win_BUL=0|loss_BUL=4|nr_BUL=0|rs_BUL=316|or_BUL=80|rc_BUL=586|ob_BUL=75.4 |win_NOR=3|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=499|or_NOR=80|rc_NOR=394|ob_NOR=77.2 |win_ROM=3|loss_ROM=1|nr_ROM=0|rs_ROM=502|or_ROM=67.2|rc_ROM=383|ob_ROM=59.5 |win_TUR=2|loss_TUR=2|nr_TUR=0|rs_TUR=467|or_TUR=69.5|rc_TUR=425|ob_TUR=80 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_BUL={{crw|BUL}} |name_NOR={{crw|NOR}} |name_ROM={{crw|ROM}} |name_TUR={{crw|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506181.html मटी२०आ २५३१] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|AUT}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506182.html मटी२०आ २५३२] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ५६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506183.html मटी२०आ २५३३] || १० ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506184.html मटी२०आ २५३४] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506185.html मटी२०आ २५३५] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ११५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506186.html मटी२०आ २५३६] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|NOR}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506187.html मटी२०आ २५३७] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506188.html मटी२०आ २५३८] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506189.html मटी२०आ २५३९] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506190.html मटी२०आ २५४०] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ९८ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाचा रोमानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506436.html टी२०आ ३५२८] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506437.html टी२०आ ३५२९] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506438.html टी२०आ ३५३०] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506439.html टी२०आ ३५३१] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४२ धावांनी विजयी |} ===कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा युगांडा दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |व्हिक्टोरिया मालिका (मटी२०आ मालिका) |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506664.html मटी२०आ २५४१] || २० ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506665.html मटी२०आ २५४२] || २१ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506666.html मटी२०आ २५४३] || २३ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506667.html मटी२०आ २५४४] || २४ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506668.html मटी२०आ २५४५] || २६ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा=== {{मुख्य लेख|२०२५ दक्षिण अमेरिकन पुरुष क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकहिरोज<ref>{{cite web |url=https://cricheroes.com/tournament/1660760/mens-sac-2025/point-table |title=MENS Sac 2025 |work=CricHeroes |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MEX |team2=PAN |team3=BRA |team4=COL |team5=URU |team6=PER |win_BRA=3|loss_BRA=1|nr_BRA=1|rs_BRA=459|or_BRA=64.5|rc_BRA=459|ob_BRA=80 |win_COL=1|loss_COL=3|nr_COL=1|rs_COL=382|or_COL=74.5|rc_COL=427|ob_COL=59 |win_MEX=4|loss_MEX=0|nr_MEX=1|rs_MEX=580|or_MEX=70.4|rc_MEX=346|ob_MEX=80 |win_PAN=3|loss_PAN=0|nr_PAN=2|rs_PAN=397|or_PAN=57.1|rc_PAN=353|ob_PAN=60 |win_PER=0|loss_PER=4|nr_PER=1|rs_PER=344|or_PER=80|rc_PER=475|ob_PER=70.3 |win_URU=0|loss_URU=3|nr_URU=2|rs_URU=326|or_URU=60|rc_URU=428|ob_URU=58 |name_BRA={{cr|BRA}} |name_COL={{cr|COL}} |name_MEX={{cr|MEX}} |name_PAN={{cr|PAN}} |name_PER={{cr|PER}} |name_URU={{cr|URU}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753579/mens-sac-2025/brazil-mens-vs-uruguay-mens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753590/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-peru-mens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|MEX}} १२६ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753589/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-uruguay-mens/scorecard तिसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|COL}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507418.html टी२०आ ३५३९] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753587/mens-sac-2025/uruguay-mens-vs-peru-mens/scorecard पाचवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PER}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507419.html टी२०आ ३५४५] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753585/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-brazil-mens/scorecard सातवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|COL}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753584/mens-sac-2025/panama-mens-vs-peru-mens/scorecard आठवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PAN}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19887847/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-uruguay-mens/scorecard नववा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|MEX}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753582/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-colombia-mens/scorecard दहावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753580/mens-sac-2025/peru-mens-vs-brazil-mens/scorecard अकरावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753574/mens-sac-2025/panama-mens-vs-colombia-mens/scorecard बारावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507420.html टी२०आ ३५५४] || २ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753555/mens-sac-2025/panama-mens-vs-uruguay-mens/scorecard चौदावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|PAN}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753554/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-peru-mens/scorecard पंधरावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|COL}} ६ गडी राखून विजयी |} ===अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा=== {{मुख्य लेख|अर्जेंटिना अ महिला क्रिकेट संघाचा ब्राझील दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19869960/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{crw|BRA}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19874386/womens-sac-2025/argentina-womens-vs-brazil-womens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19883582/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard तिसरा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |} ===२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ सायप्रस टी२० तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cyprus-t20-tri-series-2025-26-1506429/points-table-standings |title=Cyprus T20 Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=CYP |team2=BUL |team3=SRB |win_BUL=2|loss_BUL=2|nr_BUL=0|rs_BUL=546|or_BUL=71.5|rc_BUL=538|ob_BUL=78.3 |win_CYP=4|loss_CYP=0|nr_CYP=0|rs_CYP=663|or_CYP=78.3|rc_CYP=469|ob_CYP=80 |win_SRB=0|loss_SRB=4|nr_SRB=0|rs_SRB=466|or_SRB=80|rc_SRB=668|ob_SRB=71.5 |name_BUL={{cr|BUL}} |name_CYP={{cr|CYP}} |name_SRB={{cr|SRB}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506440.html टी२०आ ३५४०] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506441.html टी२०आ ३५४२] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506442.html टी२०आ ३५४७] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506443.html टी२०आ ३५४८] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506444.html टी२०आ ३५५०] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506445.html टी२०आ ३५५२] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६४ धावांनी विजयी |} ==नोव्हेंबर== ===बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा=== {{मुख्य लेख|बल्गेरिया क्रिकेट संघाचा सायप्रस दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506446.html टी२०आ ३५५५] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506447.html टी२०आ ३५५६] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६ गडी राखून विजयी |} ===कॅनडा महिलांचा टांझानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा टांझानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506669.html मटी२०आ २५४६] || ४ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506670.html मटी२०आ २५४७] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506671.html मटी२०आ २५४८] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|CAN}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506672.html मटी२०आ २५४९] || ६ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} १० धावांनी विजयी |} ===२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/indonesia-tri-nation-t20i-series-2025-26-1508260/points-table-standings |title=Indonesia Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IDN |team2=MYA |team3=TLS |win_IDN=8|loss_IDN=0|nr_IDN=0|rs_IDN=508|or_IDN=55.2|rc_IDN=469|ob_IDN=124 |win_MYA=4|loss_MYA=4|nr_MYA=0|rs_MYA=674|or_MYA=100.4|rc_MYA=521|ob_MYA=105.1 |win_TLS=0|loss_TLS=8|nr_TLS=0|rs_TLS=432|or_TLS=138|rc_TLS=624|ob_TLS=64.5 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MYA={{cr|MYA}} |name_TLS={{cr|TLS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508269.html टी२०आ ३५५८] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508270.html टी२०आ ३५५९] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508271.html टी२०आ ३५६२] || ७ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508272.html टी२०आ ३५६३] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508273.html टी२०आ ३५६४] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २६ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508274.html टी२०आ ३५६७] || ९ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508275.html टी२०आ ३५६९] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508276.html टी२०आ ३५७०] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508277.html टी२०आ ३५७२] || १२ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ९३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508278.html टी२०आ ३५७५] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508279.html टी२०आ ३५७६] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508280.html टी२०आ ३५७८] || १४ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८७ धावांनी विजयी |} ===हाँग काँगचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स#हाँग काँगचा कतार दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510724.html टी२०आ ३५७३] || १२ नोव्हेंबर || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510725.html टी२०आ ३५७७] || १३ नोव्हेंबर || यूडीएसटी क्रिकेट मैदान, [[दोहा]] || {{cr|HK}} ९ धावांनी विजयी |} ===२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक#चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-thailand-2025-26-1510278/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Thailand) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=17 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SCO |team2=THA |team3=PNG |team4=NAM |win_NAM=0|loss_NAM=3|nr_NAM=0|rs_NAM=240|or_NAM=60|rc_NAM=281|ob_NAM=53.3 |win_PNG=1|loss_PNG=2|nr_PNG=0|rs_PNG=275|or_PNG=59.1|rc_PNG=330|ob_PNG=59 |win_SCO=3|loss_SCO=0|nr_SCO=0|rs_SCO=365|or_SCO=54.2|rc_SCO=308|ob_SCO=60 |win_THA=2|loss_THA=1|nr_THA=0|rs_THA=370|or_THA=59|rc_THA=331|ob_THA=60 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_THA={{crw|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510279.html मटी२०आ २५५०] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510280.html मटी२०आ २५५१] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510281.html मटी२०आ २५५२] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510282.html मटी२०आ २५५३] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510283.html मटी२०आ २५५४] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510284.html मटी२०आ २५५५] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising">{{cite web|title=Asia Cup Rising Stars 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-rising-stars-2025-26-1509844/points-table-standings|access-date=19 November 2025|website=ESPNcricinfo}}</ref> |update=complete |show_tie=no |team1=BAN |team2=SL |team3=AFG |team4=HK |win_BAN=2|loss_BAN=1|tie_BAN=0|nr_BAN=0|nrr_BAN=2.323 |win_AFG=2|loss_AFG=1|tie_AFG=0|nr_AFG=0|nrr_AFG=-0.321 |win_HK=0|loss_HK=3|tie_HK=0|nr_HK=0|nrr_HK=-2.947 |win_SL=2|loss_SL=1|tie_SL=0|nr_SL=0|nrr_SL=0.970 |name_AFG={{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] |name_BAN={{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] |name_HK={{cr|HK}} |name_SL={{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] }} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising" /> |update=complete |show_tie=no |team1=PAK |team2=IND |team3=OMA |team4=UAE |win_IND=2|loss_IND=1|tie_IND=0|nr_IND=0|nrr_IND=1.979 |win_OMA=1|loss_OMA=2|tie_OMA=0|nr_OMA=0|nrr_OMA=-1.020 |win_PAK=3|loss_PAK=0|tie_PAK=0|nr_PAK=0|nrr_PAK=4.560 |win_UAE=0|loss_UAE=3|tie_UAE=0|nr_UAE=0|nrr_UAE=-5.283 |name_IND={{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] |name_PAK={{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] |name_OMA={{cr|OMA}} |name_UAE={{cr|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509855.html पहिला सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509856.html दुसरा सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] १४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509857.html तिसरा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509858.html चौथा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509859.html टी२०आ ३५७९] || १६ नोव्हेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|OMA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509860.html सहावा सामना] || १६ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509861.html सातवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{cr|HK}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509862.html आठवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509863.html नववा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509864.html दहावा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509865.html अकरावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509866.html बारावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509867.html तेरावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509868.html चौदावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509869.html पंधरावा सामना] || २३ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |} ===बहरीनचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510178.html टी२०आ ३५८०] || १८ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ५३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510179.html टी२०आ ३५८२] || १९ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} १४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510180.html टी२०आ ३५८४] || २१ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-emerging-nations-trophy-2025-26-1510261/points-table-standings |title=ICC Women Emerging Nations Trophy 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=30 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=THA |team2=UAE |team3=NED |team4=SCO |team5=PNG |team6=UGA |team7=NAM |team8=TAN |win_NAM=1|loss_NAM=6|nr_NAM=0|rs_NAM=694|or_NAM=140|rc_NAM=792|ob_NAM=125.4 |win_NED=5|loss_NED=2|nr_NED=0|rs_NED=793|or_NED=126|rc_NED=743|ob_NED=140 |win_PNG=4|loss_PNG=3|nr_PNG=0|rs_PNG=737|or_PNG=140|rc_PNG=708|ob_PNG=135.1 |win_SCO=5|loss_SCO=2|nr_SCO=0|rs_SCO=743|or_SCO=123.2|rc_SCO=746|ob_SCO=131.4 |win_TAN=1|loss_TAN=6|nr_TAN=0|rs_TAN=568|or_TAN=137|rc_TAN=649|ob_TAN=112 |win_THA=5|loss_THA=2|nr_THA=0|rs_THA=622|or_THA=120.4|rc_THA=531|ob_THA=140 |win_UGA=2|loss_UGA=5|nr_UGA=0|rs_UGA=584|or_UGA=132.3|rc_UGA=611|ob_UGA=112.1 |win_UAE=5|loss_UAE=2|nr_UAE=0|rs_UAE=640|or_UAE=110.5|rc_UAE=601|ob_UAE=133.4 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_NED={{crw|NED}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_TAN={{crw|TAN}} |name_THA={{crw|THA}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510285.html मटी२०आ २५५६] || २० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510286.html मटी२०आ २५५७] || २० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510287.html मटी२०आ २५५८] || २० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|TAN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510288.html मटी२०आ २५५९] || २० नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510289.html मटी२०आ २५६०] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510290.html मटी२०आ २५६१] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510291.html मटी२०आ २५६२] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NAM}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510292.html मटी२०आ २५६३] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510293.html मटी२०आ २५६४] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510294.html मटी२०आ २५६५] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510295.html मटी२०आ २५६६] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510296.html मटी२०आ २५६७] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510297.html मटी२०आ २५६८] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510298.html मटी२०आ २५६९] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|UGA}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510299.html मटी२०आ २५७०] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510300.html मटी२०आ २५७१] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510301.html मटी२०आ २५७२] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510302.html मटी२०आ २५७३] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510303.html मटी२०आ २५७४] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510304.html मटी२०आ २५७५] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510305.html मटी२०आ २५७७] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510306.html मटी२०आ २५७८] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510307.html मटी२०आ २५७९] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510308.html मटी२०आ २५८०] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510309.html मटी२०आ २५८२] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510310.html मटी२०आ २५८३] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510311.html मटी२०आ २५८५] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510312.html मटी२०आ २५८६] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} २० धावांनी विजयी |} ===२०२५ मिनी एसईए गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ मिनी एसईए गेम्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/mini-sea-men-s-twenty20-cricket-competition-2025-26-1511989/points-table-standings |title=Mini SEA Men's Twenty20 Cricket Competition 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=1 December 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=BHR |team3=THA |win_BHR=1|loss_BHR=2|nr_BHR=1|rs_BHR=336|or_BHR=51|rc_BHR=341|ob_BHR=59.5 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=2|rs_MAS=272|or_MAS=39.5|rc_MAS=266|ob_MAS=40 |win_THA=0|loss_THA=1|nr_THA=3|rs_THA=69|or_THA=20|rc_THA=70|ob_THA=11 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511998.html टी२०आ ३५८७] || २४ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511999.html टी२०आ ३५८८] || २५ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|MAS}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512000.html टी२०आ ३५९०] || २७ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512001.html टी२०आ ३५९२अ] || २८ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512002.html टी२०आ ३५९७] || ३० नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512003.html टी२०आ ३६००] || १ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ५ धावांनी विजयी |} ===म्यानमार महिलांचा सिंगापूर दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510313.html मटी२०आ २५७६] || २७ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510314.html मटी२०आ २५८१] || २९ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510315.html मटी२०आ २५८४] || ३० नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513174.html मटी२०आ २५८६अ] || २ डिसेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || सामना रद्द |} ===ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा=== {{मुख्य लेख|ब्राझील क्रिकेट संघाचा अर्जेंटिना दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511993.html टी२०आ ३५९३] || २८ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511994.html टी२०आ ३५९५] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511995.html टी२०आ ३५९६अ] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511996.html टी२०आ ३५९८] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511997.html टी२०आ ३५९९] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |} ==संदर्भ== {{Reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html?season=2025%2F26%3Bview%3Dseason ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील २०२५-२६ हंगाम संग्रह] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{DEFAULTSORT:Associate international cricket in 2025-26}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] iw34prztozd40qx68ct8q0kt4q4ykuy 2700131 2700130 2026-08-08T02:11:57Z Ganesh591 62733 /* नोव्हेंबर */ 2700131 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५|२०२६}} '''२०२५-२६ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' साधारणपणे सप्टेंबर २०२५ च्या उत्तरार्धापासून मार्च २०२६ पर्यंत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यां]]दरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत २० षटकांच्या सामन्यांना पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती, कारण [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून (महिला संघ) आणि १ जानेवारी २०१९ पासून (पुरुष संघ) टी२०आ दर्जा प्रदान केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/all-t20-matches-between-icc-members-to-get-international-status|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता, ज्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] मध्ये समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या. ==हंगामाचा आढावा== ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा ओमान दौरा|२९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|OMA}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा|१८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा|३ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#हाँग काँगचा कतार दौरा|१२ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | colspan=3 | १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा इंडोनेशिया दौरा|१८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा|२८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ARG}} | style="text-align:left" | {{cr|BRA}} | colspan=3 | २–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशियाचा स्पेन दौरा|५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESP}} | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा भूतान दौरा|८ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | ८–० [९] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमारचा भूतान दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|MYA}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा कतार दौरा|१० फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ४–१ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा हाँग काँग दौरा|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा मलेशिया दौरा|७ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा|९ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BOT}} | style="text-align:left" | {{cr|LES}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा|१४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–१ [४] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ZIM}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BRA}} [[२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|३१ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|६ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|QAT}} [[२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहीन]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MAS}} [[२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२०२५ मिनी एसईए गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|BRB}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना टी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|NGA}} |- | style="text-align:left" | [[#पुरुष टी२० स्पर्धा|९ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|८ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|CAY}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|GHA}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा|२ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MAS}} | style="text-align:left" | {{crw|NEP}} | colspan=3 | २–३ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा|२० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} | style="text-align:left" | {{flagicon|ARG}} [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अर्जेंटिना अ]] | colspan=3 | १–० [३]<ref group="n">महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धेतील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा टांझानिया दौरा|४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमार महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२७ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | colspan=3 | ०–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्क महिला संघाचा ओमान दौरा|३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|DEN}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#ओमान महिला संघाचा कतार दौरा|९ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|QAT}} | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | colspan=3 | १–४ [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२० सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CHN}} [[२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|९ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक|२० नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{crw|JAM}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|६ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला आखाती चषक|१२ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ महिला आखाती चषक|२०२५ महिला आखाती चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|UAE}} |- | style="text-align:left" | [[#महिला टी२० स्पर्धा|१५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ लोटस चषक|२० जानेवारी २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BHU}} [[२०२६ लोटस चषक|२०२६ लोटस चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२० मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NGA}} |} ==सप्टेंबर== ===२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक=== {{main|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-china-2025-1503425/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in China) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=23 September 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=MYA |team3=CHN |team4=MGL |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=0|rs_CHN=219|or_CHN=49.5|rc_CHN=218|ob_CHN=52.5 |win_HK=2|loss_HK=1|nr_HK=0|rs_HK=330|or_HK=60|rc_HK=244|ob_HK=59.5 |win_MGL=0|loss_MGL=3|nr_MGL=0|rs_MGL=194|or_MGL=60|rc_MGL=256|ob_MGL=37 |win_MYA=2|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=156|or_MYA=39.5|rc_MYA=181|ob_MYA=60 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MGL={{crw|MGL}} |name_MYA={{crw|MYA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503431.html मटी२०आ २५१६] || २० सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503432.html मटी२०आ २५१७] || २० सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503433.html मटी२०आ २५१८] || २२ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503434.html मटी२०आ २५१९] || २२ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503435.html मटी२०आ २५२०] || २३ सप्टेंबर || {{crw|MGL}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503436.html मटी२०आ २५२१] || २३ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503437.html मटी२०आ २५२२] || २५ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503438.html मटी२०आ २५२३] || २५ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502743.html टी२०आ ३४७२] || २६ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502744.html टी२०आ ३४७३] || २६ सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502745.html टी२०आ ३४७४] || २६ सप्टेंबर || {{cr|UGA}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502746.html टी२०आ ३४७५] || २६ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|TAN}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502747.html टी२०आ ३४७८] || २८ सप्टेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ११७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502748.html टी२०आ ३४७९] || २८ सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502749.html टी२०आ ३४८०] || २८ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} १७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502750.html टी२०आ ३४८१] || २८ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502751.html टी२०आ ३४८५] || ३० सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ११३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502752.html टी२०आ ३४८६] || ३० सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502753.html टी२०आ ३४८८] || ३० सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502754.html टी२०आ ३४८९] || ३० सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502755.html टी२०आ ३४९२] || २ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502757.html टी२०आ ३४९४] || २ ऑक्टोबर || {{cr|ZIM}} || {{cr|KEN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |५व्या–८व्या स्थानासाठी उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502756.html टी२०आ ३४९३] || २ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502758.html टी२०आ ३४९५] || २ ऑक्टोबर || {{cr|MWI}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ११७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |७व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502760.html टी२०आ ३५००] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ५६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502759.html टी२०आ ३५०१] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|KEN}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ५१ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |५व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502761.html टी२०आ ३५०२] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NGA}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502762.html टी२०आ ३५०३] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |} ===कुवेतचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी#कुवेतचा ओमान दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="5" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504941.html टी२०आ ३४८४] || २९ सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504942.html टी२०आ ३४८७] || ३० सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ==ऑक्टोबर== ===नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|नेपाळ महिला क्रिकेट संघाचा मलेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505114.html मटी२०आ २५२४] || २ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505115.html मटी२०आ २५२५] || ४ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505116.html मटी२०आ २५२६] || ५ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} १३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505117.html मटी२०आ २५२९] || ७ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505118.html मटी२०आ २५३०] || ८ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group C}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503450.html टी२०आ ३५०५] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503451.html टी२०आ ३५०६] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503452.html टी२०आ ३५०७] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503453.html टी२०आ ३५०८] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503454.html टी२०आ ३५०९] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503455.html टी२०आ ३५१०] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|PNG}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|SAM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503456.html टी२०आ ३५११] || १० ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503457.html टी२०आ ३५१२] || १० ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503458.html टी२०आ ३५१३] || १० ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|PNG}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५२ धावांनी विजयी |} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Super 6}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |सुपर ६ |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503459.html टी२०आ ३५१५] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503460.html टी२०आ ३५१६] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503461.html टी२०आ ३५१७] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503462.html टी२०आ ३५१८] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503463.html टी२०आ ३५१९] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503464.html टी२०आ ३५२०] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503465.html टी२०आ ३५२१] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|SAM}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503466.html टी२०आ ३५२२] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503467.html टी२०आ ३५२३] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503468.html टी२०आ ३५२४] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503469.html टी२०आ ३५२५] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|JPN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503470.html टी२०आ ३५२६] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १२४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2025-26-1506172/points-table-standings |title=Women's Continental Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 October 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NOR |team2=ROM |team3=TUR |team4=AUT |team5=BUL |win_AUT=2|loss_AUT=2|nr_AUT=0|rs_AUT=423|or_AUT=65.4|rc_AUT=419|ob_AUT=70 |win_BUL=0|loss_BUL=4|nr_BUL=0|rs_BUL=316|or_BUL=80|rc_BUL=586|ob_BUL=75.4 |win_NOR=3|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=499|or_NOR=80|rc_NOR=394|ob_NOR=77.2 |win_ROM=3|loss_ROM=1|nr_ROM=0|rs_ROM=502|or_ROM=67.2|rc_ROM=383|ob_ROM=59.5 |win_TUR=2|loss_TUR=2|nr_TUR=0|rs_TUR=467|or_TUR=69.5|rc_TUR=425|ob_TUR=80 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_BUL={{crw|BUL}} |name_NOR={{crw|NOR}} |name_ROM={{crw|ROM}} |name_TUR={{crw|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506181.html मटी२०आ २५३१] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|AUT}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506182.html मटी२०आ २५३२] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ५६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506183.html मटी२०आ २५३३] || १० ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506184.html मटी२०आ २५३४] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506185.html मटी२०आ २५३५] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ११५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506186.html मटी२०आ २५३६] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|NOR}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506187.html मटी२०आ २५३७] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506188.html मटी२०आ २५३८] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506189.html मटी२०आ २५३९] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506190.html मटी२०आ २५४०] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ९८ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाचा रोमानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506436.html टी२०आ ३५२८] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506437.html टी२०आ ३५२९] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506438.html टी२०आ ३५३०] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506439.html टी२०आ ३५३१] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४२ धावांनी विजयी |} ===कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा युगांडा दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |व्हिक्टोरिया मालिका (मटी२०आ मालिका) |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506664.html मटी२०आ २५४१] || २० ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506665.html मटी२०आ २५४२] || २१ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506666.html मटी२०आ २५४३] || २३ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506667.html मटी२०आ २५४४] || २४ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506668.html मटी२०आ २५४५] || २६ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा=== {{मुख्य लेख|२०२५ दक्षिण अमेरिकन पुरुष क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकहिरोज<ref>{{cite web |url=https://cricheroes.com/tournament/1660760/mens-sac-2025/point-table |title=MENS Sac 2025 |work=CricHeroes |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MEX |team2=PAN |team3=BRA |team4=COL |team5=URU |team6=PER |win_BRA=3|loss_BRA=1|nr_BRA=1|rs_BRA=459|or_BRA=64.5|rc_BRA=459|ob_BRA=80 |win_COL=1|loss_COL=3|nr_COL=1|rs_COL=382|or_COL=74.5|rc_COL=427|ob_COL=59 |win_MEX=4|loss_MEX=0|nr_MEX=1|rs_MEX=580|or_MEX=70.4|rc_MEX=346|ob_MEX=80 |win_PAN=3|loss_PAN=0|nr_PAN=2|rs_PAN=397|or_PAN=57.1|rc_PAN=353|ob_PAN=60 |win_PER=0|loss_PER=4|nr_PER=1|rs_PER=344|or_PER=80|rc_PER=475|ob_PER=70.3 |win_URU=0|loss_URU=3|nr_URU=2|rs_URU=326|or_URU=60|rc_URU=428|ob_URU=58 |name_BRA={{cr|BRA}} |name_COL={{cr|COL}} |name_MEX={{cr|MEX}} |name_PAN={{cr|PAN}} |name_PER={{cr|PER}} |name_URU={{cr|URU}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753579/mens-sac-2025/brazil-mens-vs-uruguay-mens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753590/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-peru-mens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|MEX}} १२६ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753589/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-uruguay-mens/scorecard तिसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|COL}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507418.html टी२०आ ३५३९] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753587/mens-sac-2025/uruguay-mens-vs-peru-mens/scorecard पाचवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PER}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507419.html टी२०आ ३५४५] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753585/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-brazil-mens/scorecard सातवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|COL}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753584/mens-sac-2025/panama-mens-vs-peru-mens/scorecard आठवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PAN}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19887847/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-uruguay-mens/scorecard नववा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|MEX}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753582/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-colombia-mens/scorecard दहावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753580/mens-sac-2025/peru-mens-vs-brazil-mens/scorecard अकरावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753574/mens-sac-2025/panama-mens-vs-colombia-mens/scorecard बारावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507420.html टी२०आ ३५५४] || २ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753555/mens-sac-2025/panama-mens-vs-uruguay-mens/scorecard चौदावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|PAN}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753554/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-peru-mens/scorecard पंधरावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|COL}} ६ गडी राखून विजयी |} ===अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा=== {{मुख्य लेख|अर्जेंटिना अ महिला क्रिकेट संघाचा ब्राझील दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19869960/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{crw|BRA}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19874386/womens-sac-2025/argentina-womens-vs-brazil-womens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19883582/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard तिसरा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |} ===२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ सायप्रस टी२० तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cyprus-t20-tri-series-2025-26-1506429/points-table-standings |title=Cyprus T20 Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=CYP |team2=BUL |team3=SRB |win_BUL=2|loss_BUL=2|nr_BUL=0|rs_BUL=546|or_BUL=71.5|rc_BUL=538|ob_BUL=78.3 |win_CYP=4|loss_CYP=0|nr_CYP=0|rs_CYP=663|or_CYP=78.3|rc_CYP=469|ob_CYP=80 |win_SRB=0|loss_SRB=4|nr_SRB=0|rs_SRB=466|or_SRB=80|rc_SRB=668|ob_SRB=71.5 |name_BUL={{cr|BUL}} |name_CYP={{cr|CYP}} |name_SRB={{cr|SRB}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506440.html टी२०आ ३५४०] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506441.html टी२०आ ३५४२] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506442.html टी२०आ ३५४७] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506443.html टी२०आ ३५४८] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506444.html टी२०आ ३५५०] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506445.html टी२०आ ३५५२] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६४ धावांनी विजयी |} ==नोव्हेंबर== ===बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा=== {{मुख्य लेख|बल्गेरिया क्रिकेट संघाचा सायप्रस दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506446.html टी२०आ ३५५५] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506447.html टी२०आ ३५५६] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६ गडी राखून विजयी |} ===कॅनडा महिलांचा टांझानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा टांझानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506669.html मटी२०आ २५४६] || ४ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506670.html मटी२०आ २५४७] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506671.html मटी२०आ २५४८] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|CAN}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506672.html मटी२०आ २५४९] || ६ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} १० धावांनी विजयी |} ===२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/indonesia-tri-nation-t20i-series-2025-26-1508260/points-table-standings |title=Indonesia Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IDN |team2=MYA |team3=TLS |win_IDN=8|loss_IDN=0|nr_IDN=0|rs_IDN=508|or_IDN=55.2|rc_IDN=469|ob_IDN=124 |win_MYA=4|loss_MYA=4|nr_MYA=0|rs_MYA=674|or_MYA=100.4|rc_MYA=521|ob_MYA=105.1 |win_TLS=0|loss_TLS=8|nr_TLS=0|rs_TLS=432|or_TLS=138|rc_TLS=624|ob_TLS=64.5 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MYA={{cr|MYA}} |name_TLS={{cr|TLS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508269.html टी२०आ ३५५८] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508270.html टी२०आ ३५५९] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508271.html टी२०आ ३५६२] || ७ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508272.html टी२०आ ३५६३] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508273.html टी२०आ ३५६४] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २६ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508274.html टी२०आ ३५६७] || ९ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508275.html टी२०आ ३५६९] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508276.html टी२०आ ३५७०] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508277.html टी२०आ ३५७२] || १२ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ९३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508278.html टी२०आ ३५७५] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508279.html टी२०आ ३५७६] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508280.html टी२०आ ३५७८] || १४ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८७ धावांनी विजयी |} ===हाँग काँगचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स#हाँग काँगचा कतार दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510724.html टी२०आ ३५७३] || १२ नोव्हेंबर || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510725.html टी२०आ ३५७७] || १३ नोव्हेंबर || यूडीएसटी क्रिकेट मैदान, [[दोहा]] || {{cr|HK}} ९ धावांनी विजयी |} ===२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक#चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-thailand-2025-26-1510278/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Thailand) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=17 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SCO |team2=THA |team3=PNG |team4=NAM |win_NAM=0|loss_NAM=3|nr_NAM=0|rs_NAM=240|or_NAM=60|rc_NAM=281|ob_NAM=53.3 |win_PNG=1|loss_PNG=2|nr_PNG=0|rs_PNG=275|or_PNG=59.1|rc_PNG=330|ob_PNG=59 |win_SCO=3|loss_SCO=0|nr_SCO=0|rs_SCO=365|or_SCO=54.2|rc_SCO=308|ob_SCO=60 |win_THA=2|loss_THA=1|nr_THA=0|rs_THA=370|or_THA=59|rc_THA=331|ob_THA=60 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_THA={{crw|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510279.html मटी२०आ २५५०] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510280.html मटी२०आ २५५१] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510281.html मटी२०आ २५५२] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510282.html मटी२०आ २५५३] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510283.html मटी२०आ २५५४] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510284.html मटी२०आ २५५५] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising">{{cite web|title=Asia Cup Rising Stars 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-rising-stars-2025-26-1509844/points-table-standings|access-date=19 November 2025|website=ESPNcricinfo}}</ref> |update=complete |show_tie=no |team1=BAN |team2=SL |team3=AFG |team4=HK |win_BAN=2|loss_BAN=1|tie_BAN=0|nr_BAN=0|nrr_BAN=2.323 |win_AFG=2|loss_AFG=1|tie_AFG=0|nr_AFG=0|nrr_AFG=-0.321 |win_HK=0|loss_HK=3|tie_HK=0|nr_HK=0|nrr_HK=-2.947 |win_SL=2|loss_SL=1|tie_SL=0|nr_SL=0|nrr_SL=0.970 |name_AFG={{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] |name_BAN={{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] |name_HK={{cr|HK}} |name_SL={{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] }} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising" /> |update=complete |show_tie=no |team1=PAK |team2=IND |team3=OMA |team4=UAE |win_IND=2|loss_IND=1|tie_IND=0|nr_IND=0|nrr_IND=1.979 |win_OMA=1|loss_OMA=2|tie_OMA=0|nr_OMA=0|nrr_OMA=-1.020 |win_PAK=3|loss_PAK=0|tie_PAK=0|nr_PAK=0|nrr_PAK=4.560 |win_UAE=0|loss_UAE=3|tie_UAE=0|nr_UAE=0|nrr_UAE=-5.283 |name_IND={{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] |name_PAK={{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] |name_OMA={{cr|OMA}} |name_UAE={{cr|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509855.html पहिला सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509856.html दुसरा सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] १४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509857.html तिसरा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509858.html चौथा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509859.html टी२०आ ३५७९] || १६ नोव्हेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|OMA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509860.html सहावा सामना] || १६ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509861.html सातवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{cr|HK}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509862.html आठवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509863.html नववा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509864.html दहावा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509865.html अकरावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509866.html बारावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509867.html तेरावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509868.html चौदावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509869.html पंधरावा सामना] || २३ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |} ===बहरीनचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510178.html टी२०आ ३५८०] || १८ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ५३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510179.html टी२०आ ३५८२] || १९ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} १४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510180.html टी२०आ ३५८४] || २१ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-emerging-nations-trophy-2025-26-1510261/points-table-standings |title=ICC Women Emerging Nations Trophy 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=30 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=THA |team2=UAE |team3=NED |team4=SCO |team5=PNG |team6=UGA |team7=NAM |team8=TAN |win_NAM=1|loss_NAM=6|nr_NAM=0|rs_NAM=694|or_NAM=140|rc_NAM=792|ob_NAM=125.4 |win_NED=5|loss_NED=2|nr_NED=0|rs_NED=793|or_NED=126|rc_NED=743|ob_NED=140 |win_PNG=4|loss_PNG=3|nr_PNG=0|rs_PNG=737|or_PNG=140|rc_PNG=708|ob_PNG=135.1 |win_SCO=5|loss_SCO=2|nr_SCO=0|rs_SCO=743|or_SCO=123.2|rc_SCO=746|ob_SCO=131.4 |win_TAN=1|loss_TAN=6|nr_TAN=0|rs_TAN=568|or_TAN=137|rc_TAN=649|ob_TAN=112 |win_THA=5|loss_THA=2|nr_THA=0|rs_THA=622|or_THA=120.4|rc_THA=531|ob_THA=140 |win_UGA=2|loss_UGA=5|nr_UGA=0|rs_UGA=584|or_UGA=132.3|rc_UGA=611|ob_UGA=112.1 |win_UAE=5|loss_UAE=2|nr_UAE=0|rs_UAE=640|or_UAE=110.5|rc_UAE=601|ob_UAE=133.4 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_NED={{crw|NED}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_TAN={{crw|TAN}} |name_THA={{crw|THA}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510285.html मटी२०आ २५५६] || २० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510286.html मटी२०आ २५५७] || २० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510287.html मटी२०आ २५५८] || २० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|TAN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510288.html मटी२०आ २५५९] || २० नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510289.html मटी२०आ २५६०] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510290.html मटी२०आ २५६१] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510291.html मटी२०आ २५६२] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NAM}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510292.html मटी२०आ २५६३] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510293.html मटी२०आ २५६४] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510294.html मटी२०आ २५६५] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510295.html मटी२०आ २५६६] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510296.html मटी२०आ २५६७] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510297.html मटी२०आ २५६८] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510298.html मटी२०आ २५६९] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|UGA}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510299.html मटी२०आ २५७०] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510300.html मटी२०आ २५७१] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510301.html मटी२०आ २५७२] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510302.html मटी२०आ २५७३] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510303.html मटी२०आ २५७४] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510304.html मटी२०आ २५७५] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510305.html मटी२०आ २५७७] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510306.html मटी२०आ २५७८] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510307.html मटी२०आ २५७९] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510308.html मटी२०आ २५८०] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510309.html मटी२०आ २५८२] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510310.html मटी२०आ २५८३] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510311.html मटी२०आ २५८५] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510312.html मटी२०आ २५८६] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} २० धावांनी विजयी |} ===२०२५ मिनी एसईए गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ मिनी एसईए गेम्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/mini-sea-men-s-twenty20-cricket-competition-2025-26-1511989/points-table-standings |title=Mini SEA Men's Twenty20 Cricket Competition 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=1 December 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=BHR |team3=THA |win_BHR=1|loss_BHR=2|nr_BHR=1|rs_BHR=336|or_BHR=51|rc_BHR=341|ob_BHR=59.5 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=2|rs_MAS=272|or_MAS=39.5|rc_MAS=266|ob_MAS=40 |win_THA=0|loss_THA=1|nr_THA=3|rs_THA=69|or_THA=20|rc_THA=70|ob_THA=11 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511998.html टी२०आ ३५८७] || २४ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511999.html टी२०आ ३५८८] || २५ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|MAS}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512000.html टी२०आ ३५९०] || २७ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512001.html टी२०आ ३५९२अ] || २८ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512002.html टी२०आ ३५९७] || ३० नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512003.html टी२०आ ३६००] || १ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ५ धावांनी विजयी |} ===म्यानमार महिलांचा सिंगापूर दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510313.html मटी२०आ २५७६] || २७ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510314.html मटी२०आ २५८१] || २९ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510315.html मटी२०आ २५८४] || ३० नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513174.html मटी२०आ २५८६अ] || २ डिसेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || सामना रद्द |} ===ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा=== {{मुख्य लेख|ब्राझील क्रिकेट संघाचा अर्जेंटिना दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511993.html टी२०आ ३५९३] || २८ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511994.html टी२०आ ३५९५] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511995.html टी२०आ ३५९६अ] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511996.html टी२०आ ३५९८] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511997.html टी२०आ ३५९९] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |} ==डिसेंबर== ===२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स}} <!--चर्चा पानावरील चर्चा पहा-->====पुरुष स्पर्धा==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=Bolivarianos2025<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/torneo/631 |title=Bolivarian Games Equipo Masculina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=BRB |team2=TTO |team3=JAM |team4=PER |win_BRB=3|loss_BRB=0|nr_BRB=0|rs_BRB=296|or_BRB=45.4|rc_BRB=240|ob_BRB=60 |win_JAM=1|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=306|or_JAM=50|rc_JAM=327|ob_JAM=56.3 |win_PER=0|loss_PER=3|nr_PER=0|rs_PER=194|or_PER=60|rc_PER=198|ob_PER=21.1 |win_TTO=2|loss_TTO=1|nr_TTO=0|rs_TTO=314|or_TTO=42|rc_TTO=345|ob_TTO=60 |name_BRB={{cr|BRB}} |name_JAM={{cr|JAM}} |name_PER={{cr|PER}} |name_TTO={{cr|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516710/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-t&t-men/scorecard पहिला सामना] || ४ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516715/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-t&t-men/scorecard दुसरा सामना] || ४ डिसेंबर || {{cr|JAM}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516738/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-jamaica-men/scorecard तिसरा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516747/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/scorecard चौथा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516752/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-barbados-men/scorecard पाचवा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} २० धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516756/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-barbados-men/scorecard सहावा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608707/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-peru-men/scorecard सातवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ११९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20612663/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/live आठवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ११ धावांनी विजयी |} ====महिला स्पर्धा==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=Bolivarianos2025<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/deporte/140/fecha/1764824400/escenario/49/torneo/630 |title=Bolivarian Games Equipo Femenina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=TTO |team2=JAM |team3=BRB |win_BRB=0|loss_BRB=4|nr_BRB=0|rs_BRB=198|or_BRB=80|rc_BRB=408|ob_BRB=70.1 |win_JAM=2|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=277|or_JAM=70.1|rc_JAM=251|ob_JAM=64.5 |win_TTO=4|loss_TTO=0|nr_TTO=0|rs_TTO=403|or_TTO=64.5|rc_TTO=219|ob_TTO=80 |name_BRB={{crw|BRB}} |name_JAM={{crw|JAM}} |name_TTO={{crw|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517069/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard पहिला सामना] || ४ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517105/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard दुसरा सामना] || ४ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} १०८ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517093/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard तिसरा सामना] || ५ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517083/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard चौथा सामना] || ५ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20532562/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard पाचवा सामना] || ६ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517119/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard सहावा सामना] || ६ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608342/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-jamaica-women/summary सातवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक=== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/west-africa-trophy-2025-26-1513078/points-table-standings |title=West Africa Trophy 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१३ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NGA |team2=RWA |team3=ZAM |team4=SLE |win_NGA=8|loss_NGA=1|nr_NGA=0|rs_NGA=1274|or_NGA=171.2|rc_NGA=1032|ob_NGA=180 |win_RWA=6|loss_RWA=3|nr_RWA=0|rs_RWA=981|or_RWA=161.1|rc_RWA=964|ob_RWA=180 |win_SLE=1|loss_SLE=8|nr_SLE=0|rs_SLE=998|or_SLE=179.2|rc_SLE=1225|ob_SLE=161 |win_ZAM=3|loss_ZAM=6|nr_ZAM=0|rs_ZAM=1143|or_ZAM=179.1|rc_ZAM=1175|ob_ZAM=170 |name_NGA={{cr|NGA}} |name_RWA={{cr|RWA}} |name_SLE={{cr|SLE}} |name_ZAM={{cr|ZAM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513086.html टी२०आ ३६०२] || ४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} १९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513087.html टी२०आ ३६०३] || ४ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513088.html टी२०आ ३६०४] || ५ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513297.html टी२०आ ३६०५] || ५ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513089.html टी२०आ ३६०७] || ६ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513090.html टी२०आ ३६०९] || ६ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513091.html टी२०आ ३६११] || ७ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513092.html टी२०आ ३६१३] || ७ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513093.html टी२०आ ३६१६] || ८ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513094.html टी२०आ ३६१७] || ८ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513095.html टी२०आ ३६२१] || ९ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513096.html टी२०आ ३६२२] || ९ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513097.html टी२०आ ३६२९] || ११ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513298.html टी२०आ ३६३०] || ११ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513299.html टी२०आ ३६३५] || १२ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513300.html टी२०आ ३६३६] || १२ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513301.html टी२०आ ३६४०] || १३ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ८१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513302.html टी२०आ ३६४१] || १३ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|SLE}} ३ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513303.html टी२०आ ३६४२] || १४ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513304.html टी२०आ ३६४३] || १४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ४० धावांनी विजयी |} ===क्रोएशियाचा स्पेन दौरा=== {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514473.html टी२०आ ३६०६] || ५ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514474.html टी२०आ ३६०८] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} १८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514475.html टी२०आ ३६१०] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514476.html टी२०आ ३६१२] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} २१५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514477.html टी२०आ ३६१४] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक#ओमान महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/oman-women-s-t20i-tri-series-2025-26-1514500/points-table-standings |title=Oman Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=९ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=OMA |team2=QAT |team3=BHR |win_BHR=0|loss_BHR=2|nr_BHR=0|rs_BHR=186|or_BHR=40|rc_BHR=191|ob_BHR=20.4 |win_OMA=2|loss_OMA=0|nr_OMA=0|rs_OMA=195|or_OMA=25.5|rc_OMA=176|ob_OMA=40 |win_QAT=1|loss_QAT=1|nr_QAT=0|rs_QAT=236|or_QAT=34.5|rc_QAT=250|ob_QAT=40 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514510.html मटी२०आ २५८८] || ६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514511.html मटी२०आ २५८९] || ७ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514512.html मटी२०आ २५९१] || ९ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514513.html मटी२०आ २५९२] || १० डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १३ धावांनी विजयी |} ===बहरीनचा भूतान दौरा=== {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513098.html टी२०आ ३६१५] || ८ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513099.html टी२०आ ३६१९] || ९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513100.html टी२०आ ३६२७] || ११ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513101.html टी२०आ ३६३३] || १२ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513102.html टी२०आ ३६३८] || १३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आग्नेय आशियाई खेळ=== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट}} ====पुरुष टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट – पुरुष स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web|title=SEA Games Men's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-men-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513742/points-table-standings|access-date=१३ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=PHI |team3=SIN |team4=IDN |team5=THA |win_IDN=1|loss_IDN=3|nr_IDN=0|rs_IDN=411|or_IDN=76.2|rc_IDN=495|ob_IDN=68.1 |win_MAS=4|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=457|or_MAS=46|rc_MAS=334|ob_MAS=80 |win_PHI=3|loss_PHI=1|nr_PHI=0|rs_PHI=570|or_PHI=79.4|rc_PHI=589|ob_PHI=80 |win_SIN=2|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=552|or_SIN=79.1|rc_SIN=559|ob_SIN=71.4 |win_THA=0|loss_THA=4|nr_THA=0|rs_THA=447|or_THA=80|rc_THA=460|ob_THA=61.4 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} |name_PHI={{cr|PHI}} |name_SIN={{cr|SIN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513824.html टी२०आ ३६१८] || ९ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513825.html टी२०आ ३६२०] || ९ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513826.html टी२०आ ३६२४] || १० डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513827.html टी२०आ ३६२५] || १० डिसेंबर || {{cr|PHI}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513828.html टी२०आ ३६२६] || ११ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513829.html टी२०आ ३६२८] || ११ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} ७८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513830.html टी२०आ ३६३२] || १२ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513831.html टी२०आ ३६३४] || १२ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513832.html टी२०आ ३६३७] || १३ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513833.html टी२०आ ३६३९] || १३ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |} ====महिला टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट – महिला स्पर्धा}} {{col-begin|width=}} {{col-2}} <section begin="Group A" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA">{{cite web|title=SEA Games Women's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-women-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513749/points-table-standings|access-date=१७ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |section=गट अ |show_tie=no |update=complete|team1=THA |team2=MYA |team3=SIN |win_MYA=1|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=198|or_MYA=40|rc_MYA=127|ob_MYA=25.1 |win_SIN=0|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=84|or_SIN=40|rc_SIN=382|ob_SIN=40 |win_THA=2|loss_THA=0|nr_THA=0|rs_THA=335|or_THA=25.1|rc_THA=108|ob_THA=40 |name_MYA={{crw|MYA}} |name_THA={{crw|THA}} |name_SIN={{crw|SIN}} }}<section end="Group A" /> {{col-2}} <section begin="Group B" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA" /> |section=गट ब |show_tie=no |update=complete|team1=MAS |team2=IDN |team3=PHI |win_IDN=1|loss_IDN=1|nr_IDN=0|rs_IDN=306|or_IDN=40|rc_IDN=184|ob_IDN=40 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=191|or_MAS=28.2|rc_MAS=172|ob_MAS=40 |win_PHI=0|loss_PHI=2|nr_PHI=0|rs_PHI=118|or_PHI=40|rc_PHI=259|ob_PHI=28.2 |name_IDN={{crw|IDN}} |name_MAS={{crw|MAS}} |name_PHI={{crw|PHI}} }}<section end="Group B" /> {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513755.html मटी२०आ २५९९] || १५ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513756.html मटी२०आ २६०१] || १५ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513757.html मटी२०आ २६०४] || १६ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} १४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513758.html मटी२०आ २६०६] || १६ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २२६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513759.html मटी२०आ २६०९] || १७ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513760.html मटी२०आ २६१०] || १७ डिसेंबर || {{crw|MYA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MYA}} ७२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513761.html मटी२०आ २६११] || १८ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513762.html मटी२०आ २६१३] || १८ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513763.html मटी२०आ २६१६] || १९ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513764.html मटी२०आ २६१७] || १९ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला गल्फ चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/gulf-cricket-women-s-t20i-championship-2025-26-1514503/points-table-standings |title=Gulf Cricket Women's T20I Championship 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१८ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=UAE |team2=OMA |team3=KUW |team4=QAT |team5=BHR |team6=SAU |win_BHR=1|loss_BHR=4|nr_BHR=0|rs_BHR=531|or_BHR=100|rc_BHR=631|ob_BHR=85.1 |win_KUW=3|loss_KUW=2|nr_KUW=0|rs_KUW=401|or_KUW=74.2|rc_KUW=333|ob_KUW=76.3 |win_OMA=4|loss_OMA=1|nr_OMA=0|rs_OMA=547|or_OMA=80.4|rc_OMA=379|ob_OMA=85.4 |win_QAT=2|loss_QAT=3|nr_QAT=0|rs_QAT=440|or_QAT=88|rc_QAT=595|ob_QAT=95.4 |win_SAU=0|loss_SAU=5|nr_SAU=0|rs_SAU=222|or_SAU=100|rc_SAU=737|ob_SAU=69.3 |win_UAE=5|loss_UAE=0|nr_UAE=0|rs_UAE=724|or_UAE=69.3|rc_UAE=190|ob_UAE=100 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} |name_SAU={{crw|SAU}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514514.html मटी२०आ २५९३] || १२ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514515.html मटी२०आ २५९४] || १२ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514516.html मटी२०आ २५९५] || १२ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|BHR}} १०७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514517.html मटी२०आ २५९६] || १३ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514518.html मटी२०आ २५९७] || १३ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514519.html मटी२०आ २५९८] || १३ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514520.html मटी२०आ २६००] || १५ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514521.html मटी२०आ २६०२] || १५ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514522.html मटी२०आ २६०३] || १५ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514523.html मटी२०आ २६०५] || १६ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514524.html मटी२०आ २६०७] || १६ डिसेंबर || {{crw|SAU}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} २३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514525.html मटी२०आ २६०८] || १६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514526.html मटी२०आ २६१२] || १८ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514527.html मटी२०आ २६१४] || १८ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514528.html मटी२०आ २६१५] || १८ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514529.html मटी२०आ २६१८] || १९ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा=== {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515542.html टी२०आ ३६४६] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515543.html टी२०आ ३६४८] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515544.html टी२०आ ३६४९] || २४ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515545.html टी२०आ ३६५१] || २५ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515546.html टी२०आ ३६५२] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1517208.html टी२०आ ३६५४] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515547.html टी२०आ ३६५५] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515548.html टी२०आ ३६५७] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515549.html टी२०आ ३६५८]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५९ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |} ===म्यानमारचा भूतान दौरा=== {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515010.html टी२०आ ३६४७] || २३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515011.html टी२०आ ३६५०] || २४ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515012.html टी२०आ ३६५३] || २६ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515013.html टी२०आ ३६५६] || २७ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515014.html टी२०आ ३६५९]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५८ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८४ धावांनी विजयी |} ==संदर्भ== {{Reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html?season=2025%2F26%3Bview%3Dseason ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील २०२५-२६ हंगाम संग्रह] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{DEFAULTSORT:Associate international cricket in 2025-26}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] 7oe7fejmgk5fa49x20io1pzog9sc13b 2700132 2700131 2026-08-08T02:23:06Z Ganesh591 62733 /* डिसेंबर */ 2700132 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५|२०२६}} '''२०२५-२६ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' साधारणपणे सप्टेंबर २०२५ च्या उत्तरार्धापासून मार्च २०२६ पर्यंत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यां]]दरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत २० षटकांच्या सामन्यांना पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती, कारण [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून (महिला संघ) आणि १ जानेवारी २०१९ पासून (पुरुष संघ) टी२०आ दर्जा प्रदान केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/all-t20-matches-between-icc-members-to-get-international-status|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता, ज्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] मध्ये समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या. ==हंगामाचा आढावा== ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा ओमान दौरा|२९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|OMA}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा|१८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा|३ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#हाँग काँगचा कतार दौरा|१२ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | colspan=3 | १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा इंडोनेशिया दौरा|१८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा|२८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ARG}} | style="text-align:left" | {{cr|BRA}} | colspan=3 | २–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशियाचा स्पेन दौरा|५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESP}} | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा भूतान दौरा|८ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | ८–० [९] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमारचा भूतान दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|MYA}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा कतार दौरा|१० फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ४–१ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा हाँग काँग दौरा|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा मलेशिया दौरा|७ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा|९ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BOT}} | style="text-align:left" | {{cr|LES}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा|१४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–१ [४] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ZIM}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BRA}} [[२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|३१ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|६ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|QAT}} [[२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहीन]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MAS}} [[२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२०२५ मिनी एसईए गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|BRB}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना टी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|NGA}} |- | style="text-align:left" | [[#पुरुष टी२० स्पर्धा|९ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|८ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|CAY}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|GHA}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा|२ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MAS}} | style="text-align:left" | {{crw|NEP}} | colspan=3 | २–३ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा|२० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} | style="text-align:left" | {{flagicon|ARG}} [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अर्जेंटिना अ]] | colspan=3 | १–० [३]<ref group="n">महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धेतील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा टांझानिया दौरा|४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमार महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२७ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | colspan=3 | ०–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्क महिला संघाचा ओमान दौरा|३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|DEN}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#ओमान महिला संघाचा कतार दौरा|९ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|QAT}} | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | colspan=3 | १–४ [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२० सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CHN}} [[२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|९ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक|२० नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{crw|JAM}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|६ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला आखाती चषक|१२ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ महिला आखाती चषक|२०२५ महिला आखाती चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|UAE}} |- | style="text-align:left" | [[#महिला टी२० स्पर्धा|१५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ लोटस चषक|२० जानेवारी २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BHU}} [[२०२६ लोटस चषक|२०२६ लोटस चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२० मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NGA}} |} ==सप्टेंबर== ===२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक=== {{main|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-china-2025-1503425/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in China) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=23 September 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=MYA |team3=CHN |team4=MGL |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=0|rs_CHN=219|or_CHN=49.5|rc_CHN=218|ob_CHN=52.5 |win_HK=2|loss_HK=1|nr_HK=0|rs_HK=330|or_HK=60|rc_HK=244|ob_HK=59.5 |win_MGL=0|loss_MGL=3|nr_MGL=0|rs_MGL=194|or_MGL=60|rc_MGL=256|ob_MGL=37 |win_MYA=2|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=156|or_MYA=39.5|rc_MYA=181|ob_MYA=60 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MGL={{crw|MGL}} |name_MYA={{crw|MYA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503431.html मटी२०आ २५१६] || २० सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503432.html मटी२०आ २५१७] || २० सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503433.html मटी२०आ २५१८] || २२ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503434.html मटी२०आ २५१९] || २२ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503435.html मटी२०आ २५२०] || २३ सप्टेंबर || {{crw|MGL}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503436.html मटी२०आ २५२१] || २३ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503437.html मटी२०आ २५२२] || २५ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503438.html मटी२०आ २५२३] || २५ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502743.html टी२०आ ३४७२] || २६ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502744.html टी२०आ ३४७३] || २६ सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502745.html टी२०आ ३४७४] || २६ सप्टेंबर || {{cr|UGA}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502746.html टी२०आ ३४७५] || २६ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|TAN}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502747.html टी२०आ ३४७८] || २८ सप्टेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ११७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502748.html टी२०आ ३४७९] || २८ सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502749.html टी२०आ ३४८०] || २८ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} १७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502750.html टी२०आ ३४८१] || २८ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502751.html टी२०आ ३४८५] || ३० सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ११३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502752.html टी२०आ ३४८६] || ३० सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502753.html टी२०आ ३४८८] || ३० सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502754.html टी२०आ ३४८९] || ३० सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502755.html टी२०आ ३४९२] || २ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502757.html टी२०आ ३४९४] || २ ऑक्टोबर || {{cr|ZIM}} || {{cr|KEN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |५व्या–८व्या स्थानासाठी उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502756.html टी२०आ ३४९३] || २ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502758.html टी२०आ ३४९५] || २ ऑक्टोबर || {{cr|MWI}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ११७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |७व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502760.html टी२०आ ३५००] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ५६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502759.html टी२०आ ३५०१] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|KEN}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ५१ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |५व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502761.html टी२०आ ३५०२] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NGA}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502762.html टी२०आ ३५०३] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |} ===कुवेतचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी#कुवेतचा ओमान दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="5" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504941.html टी२०आ ३४८४] || २९ सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504942.html टी२०आ ३४८७] || ३० सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ==ऑक्टोबर== ===नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|नेपाळ महिला क्रिकेट संघाचा मलेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505114.html मटी२०आ २५२४] || २ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505115.html मटी२०आ २५२५] || ४ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505116.html मटी२०आ २५२६] || ५ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} १३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505117.html मटी२०आ २५२९] || ७ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505118.html मटी२०आ २५३०] || ८ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group C}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503450.html टी२०आ ३५०५] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503451.html टी२०आ ३५०६] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503452.html टी२०आ ३५०७] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503453.html टी२०आ ३५०८] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503454.html टी२०आ ३५०९] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503455.html टी२०आ ३५१०] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|PNG}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|SAM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503456.html टी२०आ ३५११] || १० ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503457.html टी२०आ ३५१२] || १० ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503458.html टी२०आ ३५१३] || १० ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|PNG}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५२ धावांनी विजयी |} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Super 6}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |सुपर ६ |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503459.html टी२०आ ३५१५] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503460.html टी२०आ ३५१६] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503461.html टी२०आ ३५१७] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503462.html टी२०आ ३५१८] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503463.html टी२०आ ३५१९] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503464.html टी२०आ ३५२०] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503465.html टी२०आ ३५२१] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|SAM}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503466.html टी२०आ ३५२२] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503467.html टी२०आ ३५२३] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503468.html टी२०आ ३५२४] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503469.html टी२०आ ३५२५] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|JPN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503470.html टी२०आ ३५२६] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १२४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2025-26-1506172/points-table-standings |title=Women's Continental Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 October 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NOR |team2=ROM |team3=TUR |team4=AUT |team5=BUL |win_AUT=2|loss_AUT=2|nr_AUT=0|rs_AUT=423|or_AUT=65.4|rc_AUT=419|ob_AUT=70 |win_BUL=0|loss_BUL=4|nr_BUL=0|rs_BUL=316|or_BUL=80|rc_BUL=586|ob_BUL=75.4 |win_NOR=3|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=499|or_NOR=80|rc_NOR=394|ob_NOR=77.2 |win_ROM=3|loss_ROM=1|nr_ROM=0|rs_ROM=502|or_ROM=67.2|rc_ROM=383|ob_ROM=59.5 |win_TUR=2|loss_TUR=2|nr_TUR=0|rs_TUR=467|or_TUR=69.5|rc_TUR=425|ob_TUR=80 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_BUL={{crw|BUL}} |name_NOR={{crw|NOR}} |name_ROM={{crw|ROM}} |name_TUR={{crw|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506181.html मटी२०आ २५३१] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|AUT}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506182.html मटी२०आ २५३२] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ५६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506183.html मटी२०आ २५३३] || १० ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506184.html मटी२०आ २५३४] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506185.html मटी२०आ २५३५] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ११५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506186.html मटी२०आ २५३६] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|NOR}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506187.html मटी२०आ २५३७] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506188.html मटी२०आ २५३८] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506189.html मटी२०आ २५३९] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506190.html मटी२०आ २५४०] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ९८ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाचा रोमानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506436.html टी२०आ ३५२८] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506437.html टी२०आ ३५२९] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506438.html टी२०आ ३५३०] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506439.html टी२०आ ३५३१] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४२ धावांनी विजयी |} ===कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा युगांडा दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |व्हिक्टोरिया मालिका (मटी२०आ मालिका) |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506664.html मटी२०आ २५४१] || २० ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506665.html मटी२०आ २५४२] || २१ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506666.html मटी२०आ २५४३] || २३ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506667.html मटी२०आ २५४४] || २४ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506668.html मटी२०आ २५४५] || २६ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा=== {{मुख्य लेख|२०२५ दक्षिण अमेरिकन पुरुष क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकहिरोज<ref>{{cite web |url=https://cricheroes.com/tournament/1660760/mens-sac-2025/point-table |title=MENS Sac 2025 |work=CricHeroes |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MEX |team2=PAN |team3=BRA |team4=COL |team5=URU |team6=PER |win_BRA=3|loss_BRA=1|nr_BRA=1|rs_BRA=459|or_BRA=64.5|rc_BRA=459|ob_BRA=80 |win_COL=1|loss_COL=3|nr_COL=1|rs_COL=382|or_COL=74.5|rc_COL=427|ob_COL=59 |win_MEX=4|loss_MEX=0|nr_MEX=1|rs_MEX=580|or_MEX=70.4|rc_MEX=346|ob_MEX=80 |win_PAN=3|loss_PAN=0|nr_PAN=2|rs_PAN=397|or_PAN=57.1|rc_PAN=353|ob_PAN=60 |win_PER=0|loss_PER=4|nr_PER=1|rs_PER=344|or_PER=80|rc_PER=475|ob_PER=70.3 |win_URU=0|loss_URU=3|nr_URU=2|rs_URU=326|or_URU=60|rc_URU=428|ob_URU=58 |name_BRA={{cr|BRA}} |name_COL={{cr|COL}} |name_MEX={{cr|MEX}} |name_PAN={{cr|PAN}} |name_PER={{cr|PER}} |name_URU={{cr|URU}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753579/mens-sac-2025/brazil-mens-vs-uruguay-mens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753590/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-peru-mens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|MEX}} १२६ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753589/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-uruguay-mens/scorecard तिसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|COL}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507418.html टी२०आ ३५३९] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753587/mens-sac-2025/uruguay-mens-vs-peru-mens/scorecard पाचवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PER}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507419.html टी२०आ ३५४५] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753585/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-brazil-mens/scorecard सातवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|COL}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753584/mens-sac-2025/panama-mens-vs-peru-mens/scorecard आठवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PAN}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19887847/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-uruguay-mens/scorecard नववा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|MEX}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753582/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-colombia-mens/scorecard दहावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753580/mens-sac-2025/peru-mens-vs-brazil-mens/scorecard अकरावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753574/mens-sac-2025/panama-mens-vs-colombia-mens/scorecard बारावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507420.html टी२०आ ३५५४] || २ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753555/mens-sac-2025/panama-mens-vs-uruguay-mens/scorecard चौदावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|PAN}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753554/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-peru-mens/scorecard पंधरावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|COL}} ६ गडी राखून विजयी |} ===अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा=== {{मुख्य लेख|अर्जेंटिना अ महिला क्रिकेट संघाचा ब्राझील दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19869960/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{crw|BRA}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19874386/womens-sac-2025/argentina-womens-vs-brazil-womens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19883582/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard तिसरा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |} ===२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ सायप्रस टी२० तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cyprus-t20-tri-series-2025-26-1506429/points-table-standings |title=Cyprus T20 Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=CYP |team2=BUL |team3=SRB |win_BUL=2|loss_BUL=2|nr_BUL=0|rs_BUL=546|or_BUL=71.5|rc_BUL=538|ob_BUL=78.3 |win_CYP=4|loss_CYP=0|nr_CYP=0|rs_CYP=663|or_CYP=78.3|rc_CYP=469|ob_CYP=80 |win_SRB=0|loss_SRB=4|nr_SRB=0|rs_SRB=466|or_SRB=80|rc_SRB=668|ob_SRB=71.5 |name_BUL={{cr|BUL}} |name_CYP={{cr|CYP}} |name_SRB={{cr|SRB}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506440.html टी२०आ ३५४०] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506441.html टी२०आ ३५४२] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506442.html टी२०आ ३५४७] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506443.html टी२०आ ३५४८] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506444.html टी२०आ ३५५०] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506445.html टी२०आ ३५५२] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६४ धावांनी विजयी |} ==नोव्हेंबर== ===बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा=== {{मुख्य लेख|बल्गेरिया क्रिकेट संघाचा सायप्रस दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506446.html टी२०आ ३५५५] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506447.html टी२०आ ३५५६] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६ गडी राखून विजयी |} ===कॅनडा महिलांचा टांझानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा टांझानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506669.html मटी२०आ २५४६] || ४ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506670.html मटी२०आ २५४७] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506671.html मटी२०आ २५४८] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|CAN}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506672.html मटी२०आ २५४९] || ६ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} १० धावांनी विजयी |} ===२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/indonesia-tri-nation-t20i-series-2025-26-1508260/points-table-standings |title=Indonesia Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IDN |team2=MYA |team3=TLS |win_IDN=8|loss_IDN=0|nr_IDN=0|rs_IDN=508|or_IDN=55.2|rc_IDN=469|ob_IDN=124 |win_MYA=4|loss_MYA=4|nr_MYA=0|rs_MYA=674|or_MYA=100.4|rc_MYA=521|ob_MYA=105.1 |win_TLS=0|loss_TLS=8|nr_TLS=0|rs_TLS=432|or_TLS=138|rc_TLS=624|ob_TLS=64.5 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MYA={{cr|MYA}} |name_TLS={{cr|TLS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508269.html टी२०आ ३५५८] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508270.html टी२०आ ३५५९] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508271.html टी२०आ ३५६२] || ७ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508272.html टी२०आ ३५६३] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508273.html टी२०आ ३५६४] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २६ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508274.html टी२०आ ३५६७] || ९ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508275.html टी२०आ ३५६९] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508276.html टी२०आ ३५७०] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508277.html टी२०आ ३५७२] || १२ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ९३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508278.html टी२०आ ३५७५] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508279.html टी२०आ ३५७६] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508280.html टी२०आ ३५७८] || १४ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८७ धावांनी विजयी |} ===हाँग काँगचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स#हाँग काँगचा कतार दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510724.html टी२०आ ३५७३] || १२ नोव्हेंबर || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510725.html टी२०आ ३५७७] || १३ नोव्हेंबर || यूडीएसटी क्रिकेट मैदान, [[दोहा]] || {{cr|HK}} ९ धावांनी विजयी |} ===२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक#चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-thailand-2025-26-1510278/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Thailand) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=17 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SCO |team2=THA |team3=PNG |team4=NAM |win_NAM=0|loss_NAM=3|nr_NAM=0|rs_NAM=240|or_NAM=60|rc_NAM=281|ob_NAM=53.3 |win_PNG=1|loss_PNG=2|nr_PNG=0|rs_PNG=275|or_PNG=59.1|rc_PNG=330|ob_PNG=59 |win_SCO=3|loss_SCO=0|nr_SCO=0|rs_SCO=365|or_SCO=54.2|rc_SCO=308|ob_SCO=60 |win_THA=2|loss_THA=1|nr_THA=0|rs_THA=370|or_THA=59|rc_THA=331|ob_THA=60 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_THA={{crw|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510279.html मटी२०आ २५५०] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510280.html मटी२०आ २५५१] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510281.html मटी२०आ २५५२] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510282.html मटी२०आ २५५३] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510283.html मटी२०आ २५५४] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510284.html मटी२०आ २५५५] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising">{{cite web|title=Asia Cup Rising Stars 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-rising-stars-2025-26-1509844/points-table-standings|access-date=19 November 2025|website=ESPNcricinfo}}</ref> |update=complete |show_tie=no |team1=BAN |team2=SL |team3=AFG |team4=HK |win_BAN=2|loss_BAN=1|tie_BAN=0|nr_BAN=0|nrr_BAN=2.323 |win_AFG=2|loss_AFG=1|tie_AFG=0|nr_AFG=0|nrr_AFG=-0.321 |win_HK=0|loss_HK=3|tie_HK=0|nr_HK=0|nrr_HK=-2.947 |win_SL=2|loss_SL=1|tie_SL=0|nr_SL=0|nrr_SL=0.970 |name_AFG={{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] |name_BAN={{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] |name_HK={{cr|HK}} |name_SL={{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] }} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising" /> |update=complete |show_tie=no |team1=PAK |team2=IND |team3=OMA |team4=UAE |win_IND=2|loss_IND=1|tie_IND=0|nr_IND=0|nrr_IND=1.979 |win_OMA=1|loss_OMA=2|tie_OMA=0|nr_OMA=0|nrr_OMA=-1.020 |win_PAK=3|loss_PAK=0|tie_PAK=0|nr_PAK=0|nrr_PAK=4.560 |win_UAE=0|loss_UAE=3|tie_UAE=0|nr_UAE=0|nrr_UAE=-5.283 |name_IND={{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] |name_PAK={{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] |name_OMA={{cr|OMA}} |name_UAE={{cr|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509855.html पहिला सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509856.html दुसरा सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] १४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509857.html तिसरा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509858.html चौथा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509859.html टी२०आ ३५७९] || १६ नोव्हेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|OMA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509860.html सहावा सामना] || १६ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509861.html सातवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{cr|HK}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509862.html आठवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509863.html नववा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509864.html दहावा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509865.html अकरावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509866.html बारावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509867.html तेरावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509868.html चौदावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509869.html पंधरावा सामना] || २३ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |} ===बहरीनचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510178.html टी२०आ ३५८०] || १८ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ५३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510179.html टी२०आ ३५८२] || १९ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} १४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510180.html टी२०आ ३५८४] || २१ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-emerging-nations-trophy-2025-26-1510261/points-table-standings |title=ICC Women Emerging Nations Trophy 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=30 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=THA |team2=UAE |team3=NED |team4=SCO |team5=PNG |team6=UGA |team7=NAM |team8=TAN |win_NAM=1|loss_NAM=6|nr_NAM=0|rs_NAM=694|or_NAM=140|rc_NAM=792|ob_NAM=125.4 |win_NED=5|loss_NED=2|nr_NED=0|rs_NED=793|or_NED=126|rc_NED=743|ob_NED=140 |win_PNG=4|loss_PNG=3|nr_PNG=0|rs_PNG=737|or_PNG=140|rc_PNG=708|ob_PNG=135.1 |win_SCO=5|loss_SCO=2|nr_SCO=0|rs_SCO=743|or_SCO=123.2|rc_SCO=746|ob_SCO=131.4 |win_TAN=1|loss_TAN=6|nr_TAN=0|rs_TAN=568|or_TAN=137|rc_TAN=649|ob_TAN=112 |win_THA=5|loss_THA=2|nr_THA=0|rs_THA=622|or_THA=120.4|rc_THA=531|ob_THA=140 |win_UGA=2|loss_UGA=5|nr_UGA=0|rs_UGA=584|or_UGA=132.3|rc_UGA=611|ob_UGA=112.1 |win_UAE=5|loss_UAE=2|nr_UAE=0|rs_UAE=640|or_UAE=110.5|rc_UAE=601|ob_UAE=133.4 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_NED={{crw|NED}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_TAN={{crw|TAN}} |name_THA={{crw|THA}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510285.html मटी२०आ २५५६] || २० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510286.html मटी२०आ २५५७] || २० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510287.html मटी२०आ २५५८] || २० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|TAN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510288.html मटी२०आ २५५९] || २० नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510289.html मटी२०आ २५६०] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510290.html मटी२०आ २५६१] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510291.html मटी२०आ २५६२] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NAM}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510292.html मटी२०आ २५६३] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510293.html मटी२०आ २५६४] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510294.html मटी२०आ २५६५] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510295.html मटी२०आ २५६६] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510296.html मटी२०आ २५६७] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510297.html मटी२०आ २५६८] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510298.html मटी२०आ २५६९] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|UGA}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510299.html मटी२०आ २५७०] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510300.html मटी२०आ २५७१] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510301.html मटी२०आ २५७२] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510302.html मटी२०आ २५७३] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510303.html मटी२०आ २५७४] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510304.html मटी२०आ २५७५] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510305.html मटी२०आ २५७७] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510306.html मटी२०आ २५७८] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510307.html मटी२०आ २५७९] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510308.html मटी२०आ २५८०] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510309.html मटी२०आ २५८२] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510310.html मटी२०आ २५८३] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510311.html मटी२०आ २५८५] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510312.html मटी२०आ २५८६] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} २० धावांनी विजयी |} ===२०२५ मिनी एसईए गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ मिनी एसईए गेम्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/mini-sea-men-s-twenty20-cricket-competition-2025-26-1511989/points-table-standings |title=Mini SEA Men's Twenty20 Cricket Competition 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=1 December 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=BHR |team3=THA |win_BHR=1|loss_BHR=2|nr_BHR=1|rs_BHR=336|or_BHR=51|rc_BHR=341|ob_BHR=59.5 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=2|rs_MAS=272|or_MAS=39.5|rc_MAS=266|ob_MAS=40 |win_THA=0|loss_THA=1|nr_THA=3|rs_THA=69|or_THA=20|rc_THA=70|ob_THA=11 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511998.html टी२०आ ३५८७] || २४ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511999.html टी२०आ ३५८८] || २५ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|MAS}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512000.html टी२०आ ३५९०] || २७ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512001.html टी२०आ ३५९२अ] || २८ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512002.html टी२०आ ३५९७] || ३० नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512003.html टी२०आ ३६००] || १ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ५ धावांनी विजयी |} ===म्यानमार महिलांचा सिंगापूर दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510313.html मटी२०आ २५७६] || २७ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510314.html मटी२०आ २५८१] || २९ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510315.html मटी२०आ २५८४] || ३० नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513174.html मटी२०आ २५८६अ] || २ डिसेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || सामना रद्द |} ===ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा=== {{मुख्य लेख|ब्राझील क्रिकेट संघाचा अर्जेंटिना दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511993.html टी२०आ ३५९३] || २८ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511994.html टी२०आ ३५९५] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511995.html टी२०आ ३५९६अ] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511996.html टी२०आ ३५९८] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511997.html टी२०आ ३५९९] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |} ==डिसेंबर== ===२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स}} <!--चर्चा पानावरील चर्चा पहा-->====पुरुष स्पर्धा==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=बोलिव्हारियानोस २०२५<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/torneo/631 |title=Bolivarian Games Equipo Masculina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=BRB |team2=TTO |team3=JAM |team4=PER |win_BRB=3|loss_BRB=0|nr_BRB=0|rs_BRB=296|or_BRB=45.4|rc_BRB=240|ob_BRB=60 |win_JAM=1|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=306|or_JAM=50|rc_JAM=327|ob_JAM=56.3 |win_PER=0|loss_PER=3|nr_PER=0|rs_PER=194|or_PER=60|rc_PER=198|ob_PER=21.1 |win_TTO=2|loss_TTO=1|nr_TTO=0|rs_TTO=314|or_TTO=42|rc_TTO=345|ob_TTO=60 |name_BRB={{cr|BRB}} |name_JAM={{cr|JAM}} |name_PER={{cr|PER}} |name_TTO={{cr|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516710/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-t&t-men/scorecard पहिला सामना] || ४ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516715/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-t&t-men/scorecard दुसरा सामना] || ४ डिसेंबर || {{cr|JAM}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516738/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-jamaica-men/scorecard तिसरा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516747/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/scorecard चौथा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516752/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-barbados-men/scorecard पाचवा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} २० धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516756/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-barbados-men/scorecard सहावा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608707/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-peru-men/scorecard सातवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ११९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20612663/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/live आठवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ११ धावांनी विजयी |} ====महिला स्पर्धा==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=बोलिव्हारियानोस २०२५<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/deporte/140/fecha/1764824400/escenario/49/torneo/630 |title=Bolivarian Games Equipo Femenina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=TTO |team2=JAM |team3=BRB |win_BRB=0|loss_BRB=4|nr_BRB=0|rs_BRB=198|or_BRB=80|rc_BRB=408|ob_BRB=70.1 |win_JAM=2|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=277|or_JAM=70.1|rc_JAM=251|ob_JAM=64.5 |win_TTO=4|loss_TTO=0|nr_TTO=0|rs_TTO=403|or_TTO=64.5|rc_TTO=219|ob_TTO=80 |name_BRB={{crw|BRB}} |name_JAM={{crw|JAM}} |name_TTO={{crw|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517069/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard पहिला सामना] || ४ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517105/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard दुसरा सामना] || ४ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} १०८ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517093/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard तिसरा सामना] || ५ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517083/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard चौथा सामना] || ५ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20532562/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard पाचवा सामना] || ६ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517119/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard सहावा सामना] || ६ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608342/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-jamaica-women/summary सातवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/west-africa-trophy-2025-26-1513078/points-table-standings |title=West Africa Trophy 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१३ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NGA |team2=RWA |team3=ZAM |team4=SLE |win_NGA=8|loss_NGA=1|nr_NGA=0|rs_NGA=1274|or_NGA=171.2|rc_NGA=1032|ob_NGA=180 |win_RWA=6|loss_RWA=3|nr_RWA=0|rs_RWA=981|or_RWA=161.1|rc_RWA=964|ob_RWA=180 |win_SLE=1|loss_SLE=8|nr_SLE=0|rs_SLE=998|or_SLE=179.2|rc_SLE=1225|ob_SLE=161 |win_ZAM=3|loss_ZAM=6|nr_ZAM=0|rs_ZAM=1143|or_ZAM=179.1|rc_ZAM=1175|ob_ZAM=170 |name_NGA={{cr|NGA}} |name_RWA={{cr|RWA}} |name_SLE={{cr|SLE}} |name_ZAM={{cr|ZAM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513086.html टी२०आ ३६०२] || ४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} १९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513087.html टी२०आ ३६०३] || ४ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513088.html टी२०आ ३६०४] || ५ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513297.html टी२०आ ३६०५] || ५ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513089.html टी२०आ ३६०७] || ६ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513090.html टी२०आ ३६०९] || ६ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513091.html टी२०आ ३६११] || ७ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513092.html टी२०आ ३६१३] || ७ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513093.html टी२०आ ३६१६] || ८ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513094.html टी२०आ ३६१७] || ८ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513095.html टी२०आ ३६२१] || ९ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513096.html टी२०आ ३६२२] || ९ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513097.html टी२०आ ३६२९] || ११ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513298.html टी२०आ ३६३०] || ११ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513299.html टी२०आ ३६३५] || १२ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513300.html टी२०आ ३६३६] || १२ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513301.html टी२०आ ३६४०] || १३ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ८१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513302.html टी२०आ ३६४१] || १३ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|SLE}} ३ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513303.html टी२०आ ३६४२] || १४ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513304.html टी२०आ ३६४३] || १४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ४० धावांनी विजयी |} ===क्रोएशियाचा स्पेन दौरा=== {{मुख्य लेख|क्रोएशिया क्रिकेट संघाचा स्पेन दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514473.html टी२०आ ३६०६] || ५ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514474.html टी२०आ ३६०८] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} १८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514475.html टी२०आ ३६१०] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514476.html टी२०आ ३६१२] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} २१५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514477.html टी२०आ ३६१४] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक#ओमान महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/oman-women-s-t20i-tri-series-2025-26-1514500/points-table-standings |title=Oman Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=९ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=OMA |team2=QAT |team3=BHR |win_BHR=0|loss_BHR=2|nr_BHR=0|rs_BHR=186|or_BHR=40|rc_BHR=191|ob_BHR=20.4 |win_OMA=2|loss_OMA=0|nr_OMA=0|rs_OMA=195|or_OMA=25.5|rc_OMA=176|ob_OMA=40 |win_QAT=1|loss_QAT=1|nr_QAT=0|rs_QAT=236|or_QAT=34.5|rc_QAT=250|ob_QAT=40 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514510.html मटी२०आ २५८८] || ६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514511.html मटी२०आ २५८९] || ७ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514512.html मटी२०आ २५९१] || ९ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514513.html मटी२०आ २५९२] || १० डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १३ धावांनी विजयी |} ===बहरीनचा भूतान दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा भूतान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513098.html टी२०आ ३६१५] || ८ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513099.html टी२०आ ३६१९] || ९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513100.html टी२०आ ३६२७] || ११ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513101.html टी२०आ ३६३३] || १२ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513102.html टी२०आ ३६३८] || १३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आग्नेय आशियाई खेळ=== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट}} ====पुरुष टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट - पुरुष स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web|title=SEA Games Men's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-men-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513742/points-table-standings|access-date=१३ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=PHI |team3=SIN |team4=IDN |team5=THA |win_IDN=1|loss_IDN=3|nr_IDN=0|rs_IDN=411|or_IDN=76.2|rc_IDN=495|ob_IDN=68.1 |win_MAS=4|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=457|or_MAS=46|rc_MAS=334|ob_MAS=80 |win_PHI=3|loss_PHI=1|nr_PHI=0|rs_PHI=570|or_PHI=79.4|rc_PHI=589|ob_PHI=80 |win_SIN=2|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=552|or_SIN=79.1|rc_SIN=559|ob_SIN=71.4 |win_THA=0|loss_THA=4|nr_THA=0|rs_THA=447|or_THA=80|rc_THA=460|ob_THA=61.4 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} |name_PHI={{cr|PHI}} |name_SIN={{cr|SIN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513824.html टी२०आ ३६१८] || ९ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513825.html टी२०आ ३६२०] || ९ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513826.html टी२०आ ३६२४] || १० डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513827.html टी२०आ ३६२५] || १० डिसेंबर || {{cr|PHI}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513828.html टी२०आ ३६२६] || ११ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513829.html टी२०आ ३६२८] || ११ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} ७८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513830.html टी२०आ ३६३२] || १२ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513831.html टी२०आ ३६३४] || १२ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513832.html टी२०आ ३६३७] || १३ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513833.html टी२०आ ३६३९] || १३ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |} ====महिला टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट - महिला स्पर्धा}} {{col-begin|width=}} {{col-2}} <section begin="Group A" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA">{{cite web|title=SEA Games Women's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-women-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513749/points-table-standings|access-date=१७ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |section=गट अ |show_tie=no |update=complete|team1=THA |team2=MYA |team3=SIN |win_MYA=1|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=198|or_MYA=40|rc_MYA=127|ob_MYA=25.1 |win_SIN=0|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=84|or_SIN=40|rc_SIN=382|ob_SIN=40 |win_THA=2|loss_THA=0|nr_THA=0|rs_THA=335|or_THA=25.1|rc_THA=108|ob_THA=40 |name_MYA={{crw|MYA}} |name_THA={{crw|THA}} |name_SIN={{crw|SIN}} }}<section end="Group A" /> {{col-2}} <section begin="Group B" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA" /> |section=गट ब |show_tie=no |update=complete|team1=MAS |team2=IDN |team3=PHI |win_IDN=1|loss_IDN=1|nr_IDN=0|rs_IDN=306|or_IDN=40|rc_IDN=184|ob_IDN=40 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=191|or_MAS=28.2|rc_MAS=172|ob_MAS=40 |win_PHI=0|loss_PHI=2|nr_PHI=0|rs_PHI=118|or_PHI=40|rc_PHI=259|ob_PHI=28.2 |name_IDN={{crw|IDN}} |name_MAS={{crw|MAS}} |name_PHI={{crw|PHI}} }}<section end="Group B" /> {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513755.html मटी२०आ २५९९] || १५ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513756.html मटी२०आ २६०१] || १५ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513757.html मटी२०आ २६०४] || १६ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} १४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513758.html मटी२०आ २६०६] || १६ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २२६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513759.html मटी२०आ २६०९] || १७ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513760.html मटी२०आ २६१०] || १७ डिसेंबर || {{crw|MYA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MYA}} ७२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513761.html मटी२०आ २६११] || १८ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513762.html मटी२०आ २६१३] || १८ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513763.html मटी२०आ २६१६] || १९ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513764.html मटी२०आ २६१७] || १९ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला गल्फ चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/gulf-cricket-women-s-t20i-championship-2025-26-1514503/points-table-standings |title=Gulf Cricket Women's T20I Championship 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१८ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=UAE |team2=OMA |team3=KUW |team4=QAT |team5=BHR |team6=SAU |win_BHR=1|loss_BHR=4|nr_BHR=0|rs_BHR=531|or_BHR=100|rc_BHR=631|ob_BHR=85.1 |win_KUW=3|loss_KUW=2|nr_KUW=0|rs_KUW=401|or_KUW=74.2|rc_KUW=333|ob_KUW=76.3 |win_OMA=4|loss_OMA=1|nr_OMA=0|rs_OMA=547|or_OMA=80.4|rc_OMA=379|ob_OMA=85.4 |win_QAT=2|loss_QAT=3|nr_QAT=0|rs_QAT=440|or_QAT=88|rc_QAT=595|ob_QAT=95.4 |win_SAU=0|loss_SAU=5|nr_SAU=0|rs_SAU=222|or_SAU=100|rc_SAU=737|ob_SAU=69.3 |win_UAE=5|loss_UAE=0|nr_UAE=0|rs_UAE=724|or_UAE=69.3|rc_UAE=190|ob_UAE=100 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} |name_SAU={{crw|SAU}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514514.html मटी२०आ २५९३] || १२ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514515.html मटी२०आ २५९४] || १२ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514516.html मटी२०आ २५९५] || १२ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|BHR}} १०७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514517.html मटी२०आ २५९६] || १३ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514518.html मटी२०आ २५९७] || १३ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514519.html मटी२०आ २५९८] || १३ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514520.html मटी२०आ २६००] || १५ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514521.html मटी२०आ २६०२] || १५ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514522.html मटी२०आ २६०३] || १५ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514523.html मटी२०आ २६०५] || १६ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514524.html मटी२०आ २६०७] || १६ डिसेंबर || {{crw|SAU}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} २३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514525.html मटी२०आ २६०८] || १६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514526.html मटी२०आ २६१२] || १८ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514527.html मटी२०आ २६१४] || १८ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514528.html मटी२०आ २६१५] || १८ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514529.html मटी२०आ २६१८] || १९ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कंबोडिया क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515542.html टी२०आ ३६४६] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515543.html टी२०आ ३६४८] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515544.html टी२०आ ३६४९] || २४ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515545.html टी२०आ ३६५१] || २५ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515546.html टी२०आ ३६५२] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1517208.html टी२०आ ३६५४] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515547.html टी२०आ ३६५५] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515548.html टी२०आ ३६५७] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515549.html टी२०आ ३६५८]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५९ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |} ===म्यानमारचा भूतान दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार क्रिकेट संघाचा भूतान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515010.html टी२०आ ३६४७] || २३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515011.html टी२०आ ३६५०] || २४ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515012.html टी२०आ ३६५३] || २६ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515013.html टी२०आ ३६५६] || २७ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515014.html टी२०आ ३६५९]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५८ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८४ धावांनी विजयी |} ==संदर्भ== {{Reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html?season=2025%2F26%3Bview%3Dseason ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील २०२५-२६ हंगाम संग्रह] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{DEFAULTSORT:Associate international cricket in 2025-26}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] hr2lc5jabd6va44pu4nav2tj8lsjg8r 2700134 2700132 2026-08-08T02:24:49Z Ganesh591 62733 /* डिसेंबर */ 2700134 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५|२०२६}} '''२०२५-२६ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' साधारणपणे सप्टेंबर २०२५ च्या उत्तरार्धापासून मार्च २०२६ पर्यंत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यां]]दरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत २० षटकांच्या सामन्यांना पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती, कारण [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून (महिला संघ) आणि १ जानेवारी २०१९ पासून (पुरुष संघ) टी२०आ दर्जा प्रदान केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/all-t20-matches-between-icc-members-to-get-international-status|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता, ज्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] मध्ये समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या. ==हंगामाचा आढावा== ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा ओमान दौरा|२९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|OMA}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा|१८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा|३ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#हाँग काँगचा कतार दौरा|१२ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | colspan=3 | १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा इंडोनेशिया दौरा|१८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा|२८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ARG}} | style="text-align:left" | {{cr|BRA}} | colspan=3 | २–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशियाचा स्पेन दौरा|५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESP}} | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा भूतान दौरा|८ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | ८–० [९] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमारचा भूतान दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|MYA}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा कतार दौरा|१० फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ४–१ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा हाँग काँग दौरा|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा मलेशिया दौरा|७ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा|९ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BOT}} | style="text-align:left" | {{cr|LES}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा|१४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–१ [४] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ZIM}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BRA}} [[२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|३१ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|६ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|QAT}} [[२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहीन]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MAS}} [[२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२०२५ मिनी एसईए गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|BRB}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना टी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|NGA}} |- | style="text-align:left" | [[#पुरुष टी२० स्पर्धा|९ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|८ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|CAY}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|GHA}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा|२ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MAS}} | style="text-align:left" | {{crw|NEP}} | colspan=3 | २–३ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा|२० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} | style="text-align:left" | {{flagicon|ARG}} [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अर्जेंटिना अ]] | colspan=3 | १–० [३]<ref group="n">महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धेतील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा टांझानिया दौरा|४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमार महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२७ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | colspan=3 | ०–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्क महिला संघाचा ओमान दौरा|३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|DEN}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#ओमान महिला संघाचा कतार दौरा|९ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|QAT}} | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | colspan=3 | १–४ [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२० सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CHN}} [[२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|९ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक|२० नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{crw|JAM}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|६ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला आखाती चषक|१२ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ महिला आखाती चषक|२०२५ महिला आखाती चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|UAE}} |- | style="text-align:left" | [[#महिला टी२० स्पर्धा|१५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ लोटस चषक|२० जानेवारी २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BHU}} [[२०२६ लोटस चषक|२०२६ लोटस चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२० मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NGA}} |} ==सप्टेंबर== ===२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक=== {{main|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-china-2025-1503425/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in China) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=23 September 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=MYA |team3=CHN |team4=MGL |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=0|rs_CHN=219|or_CHN=49.5|rc_CHN=218|ob_CHN=52.5 |win_HK=2|loss_HK=1|nr_HK=0|rs_HK=330|or_HK=60|rc_HK=244|ob_HK=59.5 |win_MGL=0|loss_MGL=3|nr_MGL=0|rs_MGL=194|or_MGL=60|rc_MGL=256|ob_MGL=37 |win_MYA=2|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=156|or_MYA=39.5|rc_MYA=181|ob_MYA=60 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MGL={{crw|MGL}} |name_MYA={{crw|MYA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503431.html मटी२०आ २५१६] || २० सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503432.html मटी२०आ २५१७] || २० सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503433.html मटी२०आ २५१८] || २२ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503434.html मटी२०आ २५१९] || २२ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503435.html मटी२०आ २५२०] || २३ सप्टेंबर || {{crw|MGL}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503436.html मटी२०आ २५२१] || २३ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503437.html मटी२०आ २५२२] || २५ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503438.html मटी२०आ २५२३] || २५ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502743.html टी२०आ ३४७२] || २६ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502744.html टी२०आ ३४७३] || २६ सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502745.html टी२०आ ३४७४] || २६ सप्टेंबर || {{cr|UGA}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502746.html टी२०आ ३४७५] || २६ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|TAN}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502747.html टी२०आ ३४७८] || २८ सप्टेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ११७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502748.html टी२०आ ३४७९] || २८ सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502749.html टी२०आ ३४८०] || २८ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} १७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502750.html टी२०आ ३४८१] || २८ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502751.html टी२०आ ३४८५] || ३० सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ११३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502752.html टी२०आ ३४८६] || ३० सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502753.html टी२०आ ३४८८] || ३० सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502754.html टी२०आ ३४८९] || ३० सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502755.html टी२०आ ३४९२] || २ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502757.html टी२०आ ३४९४] || २ ऑक्टोबर || {{cr|ZIM}} || {{cr|KEN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |५व्या–८व्या स्थानासाठी उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502756.html टी२०आ ३४९३] || २ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502758.html टी२०आ ३४९५] || २ ऑक्टोबर || {{cr|MWI}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ११७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |७व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502760.html टी२०आ ३५००] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ५६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502759.html टी२०आ ३५०१] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|KEN}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ५१ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |५व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502761.html टी२०आ ३५०२] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NGA}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502762.html टी२०आ ३५०३] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |} ===कुवेतचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी#कुवेतचा ओमान दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="5" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504941.html टी२०आ ३४८४] || २९ सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504942.html टी२०आ ३४८७] || ३० सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ==ऑक्टोबर== ===नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|नेपाळ महिला क्रिकेट संघाचा मलेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505114.html मटी२०आ २५२४] || २ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505115.html मटी२०आ २५२५] || ४ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505116.html मटी२०आ २५२६] || ५ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} १३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505117.html मटी२०आ २५२९] || ७ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505118.html मटी२०आ २५३०] || ८ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group C}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503450.html टी२०आ ३५०५] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503451.html टी२०आ ३५०६] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503452.html टी२०आ ३५०७] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503453.html टी२०आ ३५०८] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503454.html टी२०आ ३५०९] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503455.html टी२०आ ३५१०] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|PNG}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|SAM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503456.html टी२०आ ३५११] || १० ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503457.html टी२०आ ३५१२] || १० ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503458.html टी२०आ ३५१३] || १० ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|PNG}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५२ धावांनी विजयी |} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Super 6}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |सुपर ६ |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503459.html टी२०आ ३५१५] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503460.html टी२०आ ३५१६] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503461.html टी२०आ ३५१७] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503462.html टी२०आ ३५१८] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503463.html टी२०आ ३५१९] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503464.html टी२०आ ३५२०] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503465.html टी२०आ ३५२१] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|SAM}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503466.html टी२०आ ३५२२] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503467.html टी२०आ ३५२३] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503468.html टी२०आ ३५२४] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503469.html टी२०आ ३५२५] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|JPN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503470.html टी२०आ ३५२६] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १२४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2025-26-1506172/points-table-standings |title=Women's Continental Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 October 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NOR |team2=ROM |team3=TUR |team4=AUT |team5=BUL |win_AUT=2|loss_AUT=2|nr_AUT=0|rs_AUT=423|or_AUT=65.4|rc_AUT=419|ob_AUT=70 |win_BUL=0|loss_BUL=4|nr_BUL=0|rs_BUL=316|or_BUL=80|rc_BUL=586|ob_BUL=75.4 |win_NOR=3|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=499|or_NOR=80|rc_NOR=394|ob_NOR=77.2 |win_ROM=3|loss_ROM=1|nr_ROM=0|rs_ROM=502|or_ROM=67.2|rc_ROM=383|ob_ROM=59.5 |win_TUR=2|loss_TUR=2|nr_TUR=0|rs_TUR=467|or_TUR=69.5|rc_TUR=425|ob_TUR=80 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_BUL={{crw|BUL}} |name_NOR={{crw|NOR}} |name_ROM={{crw|ROM}} |name_TUR={{crw|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506181.html मटी२०आ २५३१] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|AUT}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506182.html मटी२०आ २५३२] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ५६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506183.html मटी२०आ २५३३] || १० ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506184.html मटी२०आ २५३४] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506185.html मटी२०आ २५३५] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ११५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506186.html मटी२०आ २५३६] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|NOR}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506187.html मटी२०आ २५३७] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506188.html मटी२०आ २५३८] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506189.html मटी२०आ २५३९] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506190.html मटी२०आ २५४०] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ९८ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाचा रोमानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506436.html टी२०आ ३५२८] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506437.html टी२०आ ३५२९] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506438.html टी२०आ ३५३०] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506439.html टी२०आ ३५३१] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४२ धावांनी विजयी |} ===कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा युगांडा दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |व्हिक्टोरिया मालिका (मटी२०आ मालिका) |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506664.html मटी२०आ २५४१] || २० ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506665.html मटी२०आ २५४२] || २१ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506666.html मटी२०आ २५४३] || २३ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506667.html मटी२०आ २५४४] || २४ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506668.html मटी२०आ २५४५] || २६ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा=== {{मुख्य लेख|२०२५ दक्षिण अमेरिकन पुरुष क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकहिरोज<ref>{{cite web |url=https://cricheroes.com/tournament/1660760/mens-sac-2025/point-table |title=MENS Sac 2025 |work=CricHeroes |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MEX |team2=PAN |team3=BRA |team4=COL |team5=URU |team6=PER |win_BRA=3|loss_BRA=1|nr_BRA=1|rs_BRA=459|or_BRA=64.5|rc_BRA=459|ob_BRA=80 |win_COL=1|loss_COL=3|nr_COL=1|rs_COL=382|or_COL=74.5|rc_COL=427|ob_COL=59 |win_MEX=4|loss_MEX=0|nr_MEX=1|rs_MEX=580|or_MEX=70.4|rc_MEX=346|ob_MEX=80 |win_PAN=3|loss_PAN=0|nr_PAN=2|rs_PAN=397|or_PAN=57.1|rc_PAN=353|ob_PAN=60 |win_PER=0|loss_PER=4|nr_PER=1|rs_PER=344|or_PER=80|rc_PER=475|ob_PER=70.3 |win_URU=0|loss_URU=3|nr_URU=2|rs_URU=326|or_URU=60|rc_URU=428|ob_URU=58 |name_BRA={{cr|BRA}} |name_COL={{cr|COL}} |name_MEX={{cr|MEX}} |name_PAN={{cr|PAN}} |name_PER={{cr|PER}} |name_URU={{cr|URU}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753579/mens-sac-2025/brazil-mens-vs-uruguay-mens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753590/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-peru-mens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|MEX}} १२६ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753589/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-uruguay-mens/scorecard तिसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|COL}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507418.html टी२०आ ३५३९] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753587/mens-sac-2025/uruguay-mens-vs-peru-mens/scorecard पाचवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PER}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507419.html टी२०आ ३५४५] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753585/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-brazil-mens/scorecard सातवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|COL}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753584/mens-sac-2025/panama-mens-vs-peru-mens/scorecard आठवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PAN}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19887847/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-uruguay-mens/scorecard नववा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|MEX}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753582/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-colombia-mens/scorecard दहावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753580/mens-sac-2025/peru-mens-vs-brazil-mens/scorecard अकरावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753574/mens-sac-2025/panama-mens-vs-colombia-mens/scorecard बारावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507420.html टी२०आ ३५५४] || २ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753555/mens-sac-2025/panama-mens-vs-uruguay-mens/scorecard चौदावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|PAN}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753554/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-peru-mens/scorecard पंधरावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|COL}} ६ गडी राखून विजयी |} ===अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा=== {{मुख्य लेख|अर्जेंटिना अ महिला क्रिकेट संघाचा ब्राझील दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19869960/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{crw|BRA}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19874386/womens-sac-2025/argentina-womens-vs-brazil-womens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19883582/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard तिसरा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |} ===२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ सायप्रस टी२० तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cyprus-t20-tri-series-2025-26-1506429/points-table-standings |title=Cyprus T20 Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=CYP |team2=BUL |team3=SRB |win_BUL=2|loss_BUL=2|nr_BUL=0|rs_BUL=546|or_BUL=71.5|rc_BUL=538|ob_BUL=78.3 |win_CYP=4|loss_CYP=0|nr_CYP=0|rs_CYP=663|or_CYP=78.3|rc_CYP=469|ob_CYP=80 |win_SRB=0|loss_SRB=4|nr_SRB=0|rs_SRB=466|or_SRB=80|rc_SRB=668|ob_SRB=71.5 |name_BUL={{cr|BUL}} |name_CYP={{cr|CYP}} |name_SRB={{cr|SRB}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506440.html टी२०आ ३५४०] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506441.html टी२०आ ३५४२] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506442.html टी२०आ ३५४७] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506443.html टी२०आ ३५४८] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506444.html टी२०आ ३५५०] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506445.html टी२०आ ३५५२] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६४ धावांनी विजयी |} ==नोव्हेंबर== ===बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा=== {{मुख्य लेख|बल्गेरिया क्रिकेट संघाचा सायप्रस दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506446.html टी२०आ ३५५५] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506447.html टी२०आ ३५५६] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६ गडी राखून विजयी |} ===कॅनडा महिलांचा टांझानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा टांझानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506669.html मटी२०आ २५४६] || ४ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506670.html मटी२०आ २५४७] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506671.html मटी२०आ २५४८] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|CAN}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506672.html मटी२०आ २५४९] || ६ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} १० धावांनी विजयी |} ===२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/indonesia-tri-nation-t20i-series-2025-26-1508260/points-table-standings |title=Indonesia Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IDN |team2=MYA |team3=TLS |win_IDN=8|loss_IDN=0|nr_IDN=0|rs_IDN=508|or_IDN=55.2|rc_IDN=469|ob_IDN=124 |win_MYA=4|loss_MYA=4|nr_MYA=0|rs_MYA=674|or_MYA=100.4|rc_MYA=521|ob_MYA=105.1 |win_TLS=0|loss_TLS=8|nr_TLS=0|rs_TLS=432|or_TLS=138|rc_TLS=624|ob_TLS=64.5 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MYA={{cr|MYA}} |name_TLS={{cr|TLS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508269.html टी२०आ ३५५८] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508270.html टी२०आ ३५५९] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508271.html टी२०आ ३५६२] || ७ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508272.html टी२०आ ३५६३] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508273.html टी२०आ ३५६४] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २६ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508274.html टी२०आ ३५६७] || ९ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508275.html टी२०आ ३५६९] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508276.html टी२०आ ३५७०] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508277.html टी२०आ ३५७२] || १२ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ९३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508278.html टी२०आ ३५७५] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508279.html टी२०आ ३५७६] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508280.html टी२०आ ३५७८] || १४ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८७ धावांनी विजयी |} ===हाँग काँगचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स#हाँग काँगचा कतार दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510724.html टी२०आ ३५७३] || १२ नोव्हेंबर || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510725.html टी२०आ ३५७७] || १३ नोव्हेंबर || यूडीएसटी क्रिकेट मैदान, [[दोहा]] || {{cr|HK}} ९ धावांनी विजयी |} ===२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक#चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-thailand-2025-26-1510278/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Thailand) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=17 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SCO |team2=THA |team3=PNG |team4=NAM |win_NAM=0|loss_NAM=3|nr_NAM=0|rs_NAM=240|or_NAM=60|rc_NAM=281|ob_NAM=53.3 |win_PNG=1|loss_PNG=2|nr_PNG=0|rs_PNG=275|or_PNG=59.1|rc_PNG=330|ob_PNG=59 |win_SCO=3|loss_SCO=0|nr_SCO=0|rs_SCO=365|or_SCO=54.2|rc_SCO=308|ob_SCO=60 |win_THA=2|loss_THA=1|nr_THA=0|rs_THA=370|or_THA=59|rc_THA=331|ob_THA=60 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_THA={{crw|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510279.html मटी२०आ २५५०] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510280.html मटी२०आ २५५१] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510281.html मटी२०आ २५५२] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510282.html मटी२०आ २५५३] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510283.html मटी२०आ २५५४] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510284.html मटी२०आ २५५५] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising">{{cite web|title=Asia Cup Rising Stars 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-rising-stars-2025-26-1509844/points-table-standings|access-date=19 November 2025|website=ESPNcricinfo}}</ref> |update=complete |show_tie=no |team1=BAN |team2=SL |team3=AFG |team4=HK |win_BAN=2|loss_BAN=1|tie_BAN=0|nr_BAN=0|nrr_BAN=2.323 |win_AFG=2|loss_AFG=1|tie_AFG=0|nr_AFG=0|nrr_AFG=-0.321 |win_HK=0|loss_HK=3|tie_HK=0|nr_HK=0|nrr_HK=-2.947 |win_SL=2|loss_SL=1|tie_SL=0|nr_SL=0|nrr_SL=0.970 |name_AFG={{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] |name_BAN={{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] |name_HK={{cr|HK}} |name_SL={{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] }} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising" /> |update=complete |show_tie=no |team1=PAK |team2=IND |team3=OMA |team4=UAE |win_IND=2|loss_IND=1|tie_IND=0|nr_IND=0|nrr_IND=1.979 |win_OMA=1|loss_OMA=2|tie_OMA=0|nr_OMA=0|nrr_OMA=-1.020 |win_PAK=3|loss_PAK=0|tie_PAK=0|nr_PAK=0|nrr_PAK=4.560 |win_UAE=0|loss_UAE=3|tie_UAE=0|nr_UAE=0|nrr_UAE=-5.283 |name_IND={{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] |name_PAK={{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] |name_OMA={{cr|OMA}} |name_UAE={{cr|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509855.html पहिला सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509856.html दुसरा सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] १४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509857.html तिसरा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509858.html चौथा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509859.html टी२०आ ३५७९] || १६ नोव्हेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|OMA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509860.html सहावा सामना] || १६ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509861.html सातवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{cr|HK}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509862.html आठवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509863.html नववा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509864.html दहावा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509865.html अकरावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509866.html बारावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509867.html तेरावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509868.html चौदावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509869.html पंधरावा सामना] || २३ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |} ===बहरीनचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510178.html टी२०आ ३५८०] || १८ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ५३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510179.html टी२०आ ३५८२] || १९ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} १४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510180.html टी२०आ ३५८४] || २१ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-emerging-nations-trophy-2025-26-1510261/points-table-standings |title=ICC Women Emerging Nations Trophy 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=30 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=THA |team2=UAE |team3=NED |team4=SCO |team5=PNG |team6=UGA |team7=NAM |team8=TAN |win_NAM=1|loss_NAM=6|nr_NAM=0|rs_NAM=694|or_NAM=140|rc_NAM=792|ob_NAM=125.4 |win_NED=5|loss_NED=2|nr_NED=0|rs_NED=793|or_NED=126|rc_NED=743|ob_NED=140 |win_PNG=4|loss_PNG=3|nr_PNG=0|rs_PNG=737|or_PNG=140|rc_PNG=708|ob_PNG=135.1 |win_SCO=5|loss_SCO=2|nr_SCO=0|rs_SCO=743|or_SCO=123.2|rc_SCO=746|ob_SCO=131.4 |win_TAN=1|loss_TAN=6|nr_TAN=0|rs_TAN=568|or_TAN=137|rc_TAN=649|ob_TAN=112 |win_THA=5|loss_THA=2|nr_THA=0|rs_THA=622|or_THA=120.4|rc_THA=531|ob_THA=140 |win_UGA=2|loss_UGA=5|nr_UGA=0|rs_UGA=584|or_UGA=132.3|rc_UGA=611|ob_UGA=112.1 |win_UAE=5|loss_UAE=2|nr_UAE=0|rs_UAE=640|or_UAE=110.5|rc_UAE=601|ob_UAE=133.4 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_NED={{crw|NED}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_TAN={{crw|TAN}} |name_THA={{crw|THA}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510285.html मटी२०आ २५५६] || २० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510286.html मटी२०आ २५५७] || २० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510287.html मटी२०आ २५५८] || २० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|TAN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510288.html मटी२०आ २५५९] || २० नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510289.html मटी२०आ २५६०] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510290.html मटी२०आ २५६१] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510291.html मटी२०आ २५६२] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NAM}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510292.html मटी२०आ २५६३] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510293.html मटी२०आ २५६४] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510294.html मटी२०आ २५६५] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510295.html मटी२०आ २५६६] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510296.html मटी२०आ २५६७] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510297.html मटी२०आ २५६८] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510298.html मटी२०आ २५६९] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|UGA}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510299.html मटी२०आ २५७०] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510300.html मटी२०आ २५७१] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510301.html मटी२०आ २५७२] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510302.html मटी२०आ २५७३] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510303.html मटी२०आ २५७४] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510304.html मटी२०आ २५७५] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510305.html मटी२०आ २५७७] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510306.html मटी२०आ २५७८] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510307.html मटी२०आ २५७९] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510308.html मटी२०आ २५८०] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510309.html मटी२०आ २५८२] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510310.html मटी२०आ २५८३] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510311.html मटी२०आ २५८५] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510312.html मटी२०आ २५८६] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} २० धावांनी विजयी |} ===२०२५ मिनी एसईए गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ मिनी एसईए गेम्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/mini-sea-men-s-twenty20-cricket-competition-2025-26-1511989/points-table-standings |title=Mini SEA Men's Twenty20 Cricket Competition 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=1 December 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=BHR |team3=THA |win_BHR=1|loss_BHR=2|nr_BHR=1|rs_BHR=336|or_BHR=51|rc_BHR=341|ob_BHR=59.5 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=2|rs_MAS=272|or_MAS=39.5|rc_MAS=266|ob_MAS=40 |win_THA=0|loss_THA=1|nr_THA=3|rs_THA=69|or_THA=20|rc_THA=70|ob_THA=11 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511998.html टी२०आ ३५८७] || २४ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511999.html टी२०आ ३५८८] || २५ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|MAS}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512000.html टी२०आ ३५९०] || २७ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512001.html टी२०आ ३५९२अ] || २८ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512002.html टी२०आ ३५९७] || ३० नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512003.html टी२०आ ३६००] || १ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ५ धावांनी विजयी |} ===म्यानमार महिलांचा सिंगापूर दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510313.html मटी२०आ २५७६] || २७ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510314.html मटी२०आ २५८१] || २९ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510315.html मटी२०आ २५८४] || ३० नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513174.html मटी२०आ २५८६अ] || २ डिसेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || सामना रद्द |} ===ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा=== {{मुख्य लेख|ब्राझील क्रिकेट संघाचा अर्जेंटिना दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511993.html टी२०आ ३५९३] || २८ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511994.html टी२०आ ३५९५] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511995.html टी२०आ ३५९६अ] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511996.html टी२०आ ३५९८] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511997.html टी२०आ ३५९९] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |} ==डिसेंबर== ===२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स}} <!--चर्चा पानावरील चर्चा पहा-->====पुरुष स्पर्धा==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=बोलिव्हारियानोस २०२५<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/torneo/631 |title=Bolivarian Games Equipo Masculina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=BRB |team2=TTO |team3=JAM |team4=PER |win_BRB=3|loss_BRB=0|nr_BRB=0|rs_BRB=296|or_BRB=45.4|rc_BRB=240|ob_BRB=60 |win_JAM=1|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=306|or_JAM=50|rc_JAM=327|ob_JAM=56.3 |win_PER=0|loss_PER=3|nr_PER=0|rs_PER=194|or_PER=60|rc_PER=198|ob_PER=21.1 |win_TTO=2|loss_TTO=1|nr_TTO=0|rs_TTO=314|or_TTO=42|rc_TTO=345|ob_TTO=60 |name_BRB={{cr|BRB}} |name_JAM={{cr|JAM}} |name_PER={{cr|PER}} |name_TTO={{cr|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516710/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-t&t-men/scorecard पहिला सामना] || ४ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516715/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-t&t-men/scorecard दुसरा सामना] || ४ डिसेंबर || {{cr|JAM}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516738/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-jamaica-men/scorecard तिसरा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516747/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/scorecard चौथा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516752/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-barbados-men/scorecard पाचवा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} २० धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516756/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-barbados-men/scorecard सहावा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608707/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-peru-men/scorecard सातवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ११९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20612663/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/live आठवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ११ धावांनी विजयी |} ====महिला स्पर्धा==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=बोलिव्हारियानोस २०२५<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/deporte/140/fecha/1764824400/escenario/49/torneo/630 |title=Bolivarian Games Equipo Femenina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=TTO |team2=JAM |team3=BRB |win_BRB=0|loss_BRB=4|nr_BRB=0|rs_BRB=198|or_BRB=80|rc_BRB=408|ob_BRB=70.1 |win_JAM=2|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=277|or_JAM=70.1|rc_JAM=251|ob_JAM=64.5 |win_TTO=4|loss_TTO=0|nr_TTO=0|rs_TTO=403|or_TTO=64.5|rc_TTO=219|ob_TTO=80 |name_BRB={{crw|BRB}} |name_JAM={{crw|JAM}} |name_TTO={{crw|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517069/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard पहिला सामना] || ४ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517105/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard दुसरा सामना] || ४ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} १०८ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517093/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard तिसरा सामना] || ५ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517083/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard चौथा सामना] || ५ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20532562/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard पाचवा सामना] || ६ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517119/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard सहावा सामना] || ६ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608342/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-jamaica-women/summary सातवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/west-africa-trophy-2025-26-1513078/points-table-standings |title=West Africa Trophy 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१३ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NGA |team2=RWA |team3=ZAM |team4=SLE |win_NGA=8|loss_NGA=1|nr_NGA=0|rs_NGA=1274|or_NGA=171.2|rc_NGA=1032|ob_NGA=180 |win_RWA=6|loss_RWA=3|nr_RWA=0|rs_RWA=981|or_RWA=161.1|rc_RWA=964|ob_RWA=180 |win_SLE=1|loss_SLE=8|nr_SLE=0|rs_SLE=998|or_SLE=179.2|rc_SLE=1225|ob_SLE=161 |win_ZAM=3|loss_ZAM=6|nr_ZAM=0|rs_ZAM=1143|or_ZAM=179.1|rc_ZAM=1175|ob_ZAM=170 |name_NGA={{cr|NGA}} |name_RWA={{cr|RWA}} |name_SLE={{cr|SLE}} |name_ZAM={{cr|ZAM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513086.html टी२०आ ३६०२] || ४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} १९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513087.html टी२०आ ३६०३] || ४ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513088.html टी२०आ ३६०४] || ५ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513297.html टी२०आ ३६०५] || ५ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513089.html टी२०आ ३६०७] || ६ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513090.html टी२०आ ३६०९] || ६ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513091.html टी२०आ ३६११] || ७ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513092.html टी२०आ ३६१३] || ७ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513093.html टी२०आ ३६१६] || ८ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513094.html टी२०आ ३६१७] || ८ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513095.html टी२०आ ३६२१] || ९ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513096.html टी२०आ ३६२२] || ९ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513097.html टी२०आ ३६२९] || ११ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513298.html टी२०आ ३६३०] || ११ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513299.html टी२०आ ३६३५] || १२ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513300.html टी२०आ ३६३६] || १२ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513301.html टी२०आ ३६४०] || १३ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ८१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513302.html टी२०आ ३६४१] || १३ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|SLE}} ३ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513303.html टी२०आ ३६४२] || १४ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513304.html टी२०आ ३६४३] || १४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ४० धावांनी विजयी |} ===क्रोएशियाचा स्पेन दौरा=== {{मुख्य लेख|क्रोएशिया क्रिकेट संघाचा स्पेन दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514473.html टी२०आ ३६०६] || ५ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514474.html टी२०आ ३६०८] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} १८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514475.html टी२०आ ३६१०] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514476.html टी२०आ ३६१२] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} २१५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514477.html टी२०आ ३६१४] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक#ओमान महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/oman-women-s-t20i-tri-series-2025-26-1514500/points-table-standings |title=Oman Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=९ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=OMA |team2=QAT |team3=BHR |win_BHR=0|loss_BHR=2|nr_BHR=0|rs_BHR=186|or_BHR=40|rc_BHR=191|ob_BHR=20.4 |win_OMA=2|loss_OMA=0|nr_OMA=0|rs_OMA=195|or_OMA=25.5|rc_OMA=176|ob_OMA=40 |win_QAT=1|loss_QAT=1|nr_QAT=0|rs_QAT=236|or_QAT=34.5|rc_QAT=250|ob_QAT=40 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514510.html मटी२०आ २५८८] || ६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514511.html मटी२०आ २५८९] || ७ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514512.html मटी२०आ २५९१] || ९ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514513.html मटी२०आ २५९२] || १० डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १३ धावांनी विजयी |} ===बहरीनचा भूतान दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा भूतान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513098.html टी२०आ ३६१५] || ८ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513099.html टी२०आ ३६१९] || ९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513100.html टी२०आ ३६२७] || ११ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513101.html टी२०आ ३६३३] || १२ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513102.html टी२०आ ३६३८] || १३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आग्नेय आशियाई खेळ=== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट}} ====पुरुष टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट - पुरुष स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web|title=SEA Games Men's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-men-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513742/points-table-standings|access-date=१३ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=PHI |team3=SIN |team4=IDN |team5=THA |win_IDN=1|loss_IDN=3|nr_IDN=0|rs_IDN=411|or_IDN=76.2|rc_IDN=495|ob_IDN=68.1 |win_MAS=4|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=457|or_MAS=46|rc_MAS=334|ob_MAS=80 |win_PHI=3|loss_PHI=1|nr_PHI=0|rs_PHI=570|or_PHI=79.4|rc_PHI=589|ob_PHI=80 |win_SIN=2|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=552|or_SIN=79.1|rc_SIN=559|ob_SIN=71.4 |win_THA=0|loss_THA=4|nr_THA=0|rs_THA=447|or_THA=80|rc_THA=460|ob_THA=61.4 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} |name_PHI={{cr|PHI}} |name_SIN={{cr|SIN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513824.html टी२०आ ३६१८] || ९ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513825.html टी२०आ ३६२०] || ९ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513826.html टी२०आ ३६२४] || १० डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513827.html टी२०आ ३६२५] || १० डिसेंबर || {{cr|PHI}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513828.html टी२०आ ३६२६] || ११ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513829.html टी२०आ ३६२८] || ११ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} ७८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513830.html टी२०आ ३६३२] || १२ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513831.html टी२०आ ३६३४] || १२ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513832.html टी२०आ ३६३७] || १३ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513833.html टी२०आ ३६३९] || १३ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |} ====महिला टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट - महिला स्पर्धा}} {{col-begin|width=}} {{col-2}} <section begin="Group A" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA">{{cite web|title=SEA Games Women's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-women-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513749/points-table-standings|access-date=१७ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |section=गट अ |show_tie=no |update=complete|team1=THA |team2=MYA |team3=SIN |win_MYA=1|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=198|or_MYA=40|rc_MYA=127|ob_MYA=25.1 |win_SIN=0|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=84|or_SIN=40|rc_SIN=382|ob_SIN=40 |win_THA=2|loss_THA=0|nr_THA=0|rs_THA=335|or_THA=25.1|rc_THA=108|ob_THA=40 |name_MYA={{crw|MYA}} |name_THA={{crw|THA}} |name_SIN={{crw|SIN}} }}<section end="Group A" /> {{col-2}} <section begin="Group B" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA" /> |section=गट ब |show_tie=no |update=complete|team1=MAS |team2=IDN |team3=PHI |win_IDN=1|loss_IDN=1|nr_IDN=0|rs_IDN=306|or_IDN=40|rc_IDN=184|ob_IDN=40 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=191|or_MAS=28.2|rc_MAS=172|ob_MAS=40 |win_PHI=0|loss_PHI=2|nr_PHI=0|rs_PHI=118|or_PHI=40|rc_PHI=259|ob_PHI=28.2 |name_IDN={{crw|IDN}} |name_MAS={{crw|MAS}} |name_PHI={{crw|PHI}} }}<section end="Group B" /> {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513755.html मटी२०आ २५९९] || १५ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513756.html मटी२०आ २६०१] || १५ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513757.html मटी२०आ २६०४] || १६ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} १४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513758.html मटी२०आ २६०६] || १६ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २२६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513759.html मटी२०आ २६०९] || १७ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513760.html मटी२०आ २६१०] || १७ डिसेंबर || {{crw|MYA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MYA}} ७२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513761.html मटी२०आ २६११] || १८ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513762.html मटी२०आ २६१३] || १८ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513763.html मटी२०आ २६१६] || १९ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513764.html मटी२०आ २६१७] || १९ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला गल्फ चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/gulf-cricket-women-s-t20i-championship-2025-26-1514503/points-table-standings |title=Gulf Cricket Women's T20I Championship 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१८ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=UAE |team2=OMA |team3=KUW |team4=QAT |team5=BHR |team6=SAU |win_BHR=1|loss_BHR=4|nr_BHR=0|rs_BHR=531|or_BHR=100|rc_BHR=631|ob_BHR=85.1 |win_KUW=3|loss_KUW=2|nr_KUW=0|rs_KUW=401|or_KUW=74.2|rc_KUW=333|ob_KUW=76.3 |win_OMA=4|loss_OMA=1|nr_OMA=0|rs_OMA=547|or_OMA=80.4|rc_OMA=379|ob_OMA=85.4 |win_QAT=2|loss_QAT=3|nr_QAT=0|rs_QAT=440|or_QAT=88|rc_QAT=595|ob_QAT=95.4 |win_SAU=0|loss_SAU=5|nr_SAU=0|rs_SAU=222|or_SAU=100|rc_SAU=737|ob_SAU=69.3 |win_UAE=5|loss_UAE=0|nr_UAE=0|rs_UAE=724|or_UAE=69.3|rc_UAE=190|ob_UAE=100 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} |name_SAU={{crw|SAU}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514514.html मटी२०आ २५९३] || १२ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514515.html मटी२०आ २५९४] || १२ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514516.html मटी२०आ २५९५] || १२ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|BHR}} १०७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514517.html मटी२०आ २५९६] || १३ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514518.html मटी२०आ २५९७] || १३ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514519.html मटी२०आ २५९८] || १३ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514520.html मटी२०आ २६००] || १५ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514521.html मटी२०आ २६०२] || १५ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514522.html मटी२०आ २६०३] || १५ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514523.html मटी२०आ २६०५] || १६ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514524.html मटी२०आ २६०७] || १६ डिसेंबर || {{crw|SAU}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} २३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514525.html मटी२०आ २६०८] || १६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514526.html मटी२०आ २६१२] || १८ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514527.html मटी२०आ २६१४] || १८ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514528.html मटी२०आ २६१५] || १८ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514529.html मटी२०आ २६१८] || १९ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कंबोडिया क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515542.html टी२०आ ३६४६] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515543.html टी२०आ ३६४८] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515544.html टी२०आ ३६४९] || २४ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515545.html टी२०आ ३६५१] || २५ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515546.html टी२०आ ३६५२] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1517208.html टी२०आ ३६५४] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515547.html टी२०आ ३६५५] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515548.html टी२०आ ३६५७] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515549.html टी२०आ ३६५८]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५९ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |} ===म्यानमारचा भूतान दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार क्रिकेट संघाचा भूतान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515010.html टी२०आ ३६४७] || २३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515011.html टी२०आ ३६५०] || २४ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515012.html टी२०आ ३६५३] || २६ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515013.html टी२०आ ३६५६] || २७ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515014.html टी२०आ ३६५९]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५८ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८४ धावांनी विजयी |} ==जानेवारी== ===२०२६ लोटस चषक=== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bhutan-women-s-t20i-tri-series-2025-26-1519142/points-table-standings |title=Bhutan Women's T20I Tri-Series 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२६ जानेवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=BHU |team3=MAS |win_BHU=2 |loss_BHU=2 |nr_BHU=0 |rs_BHU=418 |or_BHU=77.5 |rc_BHU=491 |ob_BHU=80 |win_HK=4 |loss_HK=0 |nr_HK=0 |rs_HK=555 |or_HK=76.5 |rc_HK=427 |ob_HK=80 |win_MAS=0 |loss_MAS=4 |nr_MAS=0 |rs_MAS=434 |or_MAS=80 |rc_MAS=489 |ob_MAS=74.4 |name_BHU={{crw|BHU}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MAS={{crw|MAS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519145.html मटी२०आ २६३०] || २० जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519146.html मटी२०आ २६३३] || २१ जानेवारी || {{crw|HK}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519147.html मटी२०आ २६३६] || २२ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ६४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519148.html मटी२०आ २६४१] || २४ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519149.html मटी२०आ २६४४] || २५ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519150.html मटी२०आ २६४७] || २६ जानेवारी || {{crw|HK}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ९ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |पात्रता सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519151.html मटी२०आ २६५०] || २७ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519152.html मटी२०आ २६५४] || २९ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ९७ धावांनी विजयी |} ==संदर्भ== {{Reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html?season=2025%2F26%3Bview%3Dseason ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील २०२५-२६ हंगाम संग्रह] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{DEFAULTSORT:Associate international cricket in 2025-26}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] deiz65baez5n7nwtvq1fogn8h9t5ur7 2700136 2700134 2026-08-08T02:26:00Z Ganesh591 62733 /* जानेवारी */ 2700136 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५|२०२६}} '''२०२५-२६ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' साधारणपणे सप्टेंबर २०२५ च्या उत्तरार्धापासून मार्च २०२६ पर्यंत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यां]]दरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत २० षटकांच्या सामन्यांना पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती, कारण [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून (महिला संघ) आणि १ जानेवारी २०१९ पासून (पुरुष संघ) टी२०आ दर्जा प्रदान केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/all-t20-matches-between-icc-members-to-get-international-status|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता, ज्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] मध्ये समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या. ==हंगामाचा आढावा== ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा ओमान दौरा|२९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|OMA}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा|१८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा|३ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#हाँग काँगचा कतार दौरा|१२ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | colspan=3 | १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा इंडोनेशिया दौरा|१८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा|२८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ARG}} | style="text-align:left" | {{cr|BRA}} | colspan=3 | २–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशियाचा स्पेन दौरा|५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESP}} | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा भूतान दौरा|८ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | ८–० [९] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमारचा भूतान दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|MYA}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा कतार दौरा|१० फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ४–१ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा हाँग काँग दौरा|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा मलेशिया दौरा|७ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा|९ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BOT}} | style="text-align:left" | {{cr|LES}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा|१४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–१ [४] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ZIM}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BRA}} [[२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|३१ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|६ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|QAT}} [[२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहीन]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MAS}} [[२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२०२५ मिनी एसईए गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|BRB}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना टी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|NGA}} |- | style="text-align:left" | [[#पुरुष टी२० स्पर्धा|९ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|८ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|CAY}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|GHA}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा|२ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MAS}} | style="text-align:left" | {{crw|NEP}} | colspan=3 | २–३ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा|२० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} | style="text-align:left" | {{flagicon|ARG}} [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अर्जेंटिना अ]] | colspan=3 | १–० [३]<ref group="n">महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धेतील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा टांझानिया दौरा|४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमार महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२७ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | colspan=3 | ०–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्क महिला संघाचा ओमान दौरा|३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|DEN}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#ओमान महिला संघाचा कतार दौरा|९ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|QAT}} | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | colspan=3 | १–४ [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२० सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CHN}} [[२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|९ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक|२० नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{crw|JAM}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|६ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला आखाती चषक|१२ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ महिला आखाती चषक|२०२५ महिला आखाती चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|UAE}} |- | style="text-align:left" | [[#महिला टी२० स्पर्धा|१५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ लोटस चषक|२० जानेवारी २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BHU}} [[२०२६ लोटस चषक|२०२६ लोटस चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२० मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NGA}} |} ==सप्टेंबर== ===२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक=== {{main|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-china-2025-1503425/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in China) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=23 September 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=MYA |team3=CHN |team4=MGL |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=0|rs_CHN=219|or_CHN=49.5|rc_CHN=218|ob_CHN=52.5 |win_HK=2|loss_HK=1|nr_HK=0|rs_HK=330|or_HK=60|rc_HK=244|ob_HK=59.5 |win_MGL=0|loss_MGL=3|nr_MGL=0|rs_MGL=194|or_MGL=60|rc_MGL=256|ob_MGL=37 |win_MYA=2|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=156|or_MYA=39.5|rc_MYA=181|ob_MYA=60 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MGL={{crw|MGL}} |name_MYA={{crw|MYA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503431.html मटी२०आ २५१६] || २० सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503432.html मटी२०आ २५१७] || २० सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503433.html मटी२०आ २५१८] || २२ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503434.html मटी२०आ २५१९] || २२ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503435.html मटी२०आ २५२०] || २३ सप्टेंबर || {{crw|MGL}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503436.html मटी२०आ २५२१] || २३ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503437.html मटी२०आ २५२२] || २५ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503438.html मटी२०आ २५२३] || २५ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502743.html टी२०आ ३४७२] || २६ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502744.html टी२०आ ३४७३] || २६ सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502745.html टी२०आ ३४७४] || २६ सप्टेंबर || {{cr|UGA}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502746.html टी२०आ ३४७५] || २६ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|TAN}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502747.html टी२०आ ३४७८] || २८ सप्टेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ११७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502748.html टी२०आ ३४७९] || २८ सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502749.html टी२०आ ३४८०] || २८ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} १७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502750.html टी२०आ ३४८१] || २८ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502751.html टी२०आ ३४८५] || ३० सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ११३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502752.html टी२०आ ३४८६] || ३० सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502753.html टी२०आ ३४८८] || ३० सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502754.html टी२०आ ३४८९] || ३० सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502755.html टी२०आ ३४९२] || २ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502757.html टी२०आ ३४९४] || २ ऑक्टोबर || {{cr|ZIM}} || {{cr|KEN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |५व्या–८व्या स्थानासाठी उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502756.html टी२०आ ३४९३] || २ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502758.html टी२०आ ३४९५] || २ ऑक्टोबर || {{cr|MWI}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ११७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |७व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502760.html टी२०आ ३५००] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ५६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502759.html टी२०आ ३५०१] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|KEN}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ५१ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |५व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502761.html टी२०आ ३५०२] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NGA}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502762.html टी२०आ ३५०३] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |} ===कुवेतचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी#कुवेतचा ओमान दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="5" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504941.html टी२०आ ३४८४] || २९ सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504942.html टी२०आ ३४८७] || ३० सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ==ऑक्टोबर== ===नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|नेपाळ महिला क्रिकेट संघाचा मलेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505114.html मटी२०आ २५२४] || २ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505115.html मटी२०आ २५२५] || ४ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505116.html मटी२०आ २५२६] || ५ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} १३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505117.html मटी२०आ २५२९] || ७ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505118.html मटी२०आ २५३०] || ८ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group C}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503450.html टी२०आ ३५०५] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503451.html टी२०आ ३५०६] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503452.html टी२०आ ३५०७] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503453.html टी२०आ ३५०८] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503454.html टी२०आ ३५०९] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503455.html टी२०आ ३५१०] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|PNG}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|SAM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503456.html टी२०आ ३५११] || १० ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503457.html टी२०आ ३५१२] || १० ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503458.html टी२०आ ३५१३] || १० ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|PNG}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५२ धावांनी विजयी |} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Super 6}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |सुपर ६ |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503459.html टी२०आ ३५१५] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503460.html टी२०आ ३५१६] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503461.html टी२०आ ३५१७] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503462.html टी२०आ ३५१८] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503463.html टी२०आ ३५१९] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503464.html टी२०आ ३५२०] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503465.html टी२०आ ३५२१] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|SAM}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503466.html टी२०आ ३५२२] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503467.html टी२०आ ३५२३] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503468.html टी२०आ ३५२४] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503469.html टी२०आ ३५२५] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|JPN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503470.html टी२०आ ३५२६] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १२४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2025-26-1506172/points-table-standings |title=Women's Continental Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 October 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NOR |team2=ROM |team3=TUR |team4=AUT |team5=BUL |win_AUT=2|loss_AUT=2|nr_AUT=0|rs_AUT=423|or_AUT=65.4|rc_AUT=419|ob_AUT=70 |win_BUL=0|loss_BUL=4|nr_BUL=0|rs_BUL=316|or_BUL=80|rc_BUL=586|ob_BUL=75.4 |win_NOR=3|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=499|or_NOR=80|rc_NOR=394|ob_NOR=77.2 |win_ROM=3|loss_ROM=1|nr_ROM=0|rs_ROM=502|or_ROM=67.2|rc_ROM=383|ob_ROM=59.5 |win_TUR=2|loss_TUR=2|nr_TUR=0|rs_TUR=467|or_TUR=69.5|rc_TUR=425|ob_TUR=80 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_BUL={{crw|BUL}} |name_NOR={{crw|NOR}} |name_ROM={{crw|ROM}} |name_TUR={{crw|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506181.html मटी२०आ २५३१] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|AUT}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506182.html मटी२०आ २५३२] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ५६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506183.html मटी२०आ २५३३] || १० ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506184.html मटी२०आ २५३४] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506185.html मटी२०आ २५३५] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ११५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506186.html मटी२०आ २५३६] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|NOR}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506187.html मटी२०आ २५३७] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506188.html मटी२०आ २५३८] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506189.html मटी२०आ २५३९] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506190.html मटी२०आ २५४०] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ९८ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाचा रोमानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506436.html टी२०आ ३५२८] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506437.html टी२०आ ३५२९] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506438.html टी२०आ ३५३०] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506439.html टी२०आ ३५३१] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४२ धावांनी विजयी |} ===कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा युगांडा दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |व्हिक्टोरिया मालिका (मटी२०आ मालिका) |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506664.html मटी२०आ २५४१] || २० ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506665.html मटी२०आ २५४२] || २१ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506666.html मटी२०आ २५४३] || २३ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506667.html मटी२०आ २५४४] || २४ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506668.html मटी२०आ २५४५] || २६ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा=== {{मुख्य लेख|२०२५ दक्षिण अमेरिकन पुरुष क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकहिरोज<ref>{{cite web |url=https://cricheroes.com/tournament/1660760/mens-sac-2025/point-table |title=MENS Sac 2025 |work=CricHeroes |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MEX |team2=PAN |team3=BRA |team4=COL |team5=URU |team6=PER |win_BRA=3|loss_BRA=1|nr_BRA=1|rs_BRA=459|or_BRA=64.5|rc_BRA=459|ob_BRA=80 |win_COL=1|loss_COL=3|nr_COL=1|rs_COL=382|or_COL=74.5|rc_COL=427|ob_COL=59 |win_MEX=4|loss_MEX=0|nr_MEX=1|rs_MEX=580|or_MEX=70.4|rc_MEX=346|ob_MEX=80 |win_PAN=3|loss_PAN=0|nr_PAN=2|rs_PAN=397|or_PAN=57.1|rc_PAN=353|ob_PAN=60 |win_PER=0|loss_PER=4|nr_PER=1|rs_PER=344|or_PER=80|rc_PER=475|ob_PER=70.3 |win_URU=0|loss_URU=3|nr_URU=2|rs_URU=326|or_URU=60|rc_URU=428|ob_URU=58 |name_BRA={{cr|BRA}} |name_COL={{cr|COL}} |name_MEX={{cr|MEX}} |name_PAN={{cr|PAN}} |name_PER={{cr|PER}} |name_URU={{cr|URU}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753579/mens-sac-2025/brazil-mens-vs-uruguay-mens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753590/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-peru-mens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|MEX}} १२६ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753589/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-uruguay-mens/scorecard तिसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|COL}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507418.html टी२०आ ३५३९] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753587/mens-sac-2025/uruguay-mens-vs-peru-mens/scorecard पाचवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PER}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507419.html टी२०आ ३५४५] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753585/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-brazil-mens/scorecard सातवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|COL}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753584/mens-sac-2025/panama-mens-vs-peru-mens/scorecard आठवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PAN}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19887847/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-uruguay-mens/scorecard नववा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|MEX}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753582/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-colombia-mens/scorecard दहावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753580/mens-sac-2025/peru-mens-vs-brazil-mens/scorecard अकरावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753574/mens-sac-2025/panama-mens-vs-colombia-mens/scorecard बारावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507420.html टी२०आ ३५५४] || २ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753555/mens-sac-2025/panama-mens-vs-uruguay-mens/scorecard चौदावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|PAN}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753554/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-peru-mens/scorecard पंधरावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|COL}} ६ गडी राखून विजयी |} ===अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा=== {{मुख्य लेख|अर्जेंटिना अ महिला क्रिकेट संघाचा ब्राझील दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19869960/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{crw|BRA}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19874386/womens-sac-2025/argentina-womens-vs-brazil-womens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19883582/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard तिसरा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |} ===२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ सायप्रस टी२० तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cyprus-t20-tri-series-2025-26-1506429/points-table-standings |title=Cyprus T20 Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=CYP |team2=BUL |team3=SRB |win_BUL=2|loss_BUL=2|nr_BUL=0|rs_BUL=546|or_BUL=71.5|rc_BUL=538|ob_BUL=78.3 |win_CYP=4|loss_CYP=0|nr_CYP=0|rs_CYP=663|or_CYP=78.3|rc_CYP=469|ob_CYP=80 |win_SRB=0|loss_SRB=4|nr_SRB=0|rs_SRB=466|or_SRB=80|rc_SRB=668|ob_SRB=71.5 |name_BUL={{cr|BUL}} |name_CYP={{cr|CYP}} |name_SRB={{cr|SRB}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506440.html टी२०आ ३५४०] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506441.html टी२०आ ३५४२] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506442.html टी२०आ ३५४७] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506443.html टी२०आ ३५४८] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506444.html टी२०आ ३५५०] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506445.html टी२०आ ३५५२] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६४ धावांनी विजयी |} ==नोव्हेंबर== ===बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा=== {{मुख्य लेख|बल्गेरिया क्रिकेट संघाचा सायप्रस दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506446.html टी२०आ ३५५५] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506447.html टी२०आ ३५५६] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६ गडी राखून विजयी |} ===कॅनडा महिलांचा टांझानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा टांझानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506669.html मटी२०आ २५४६] || ४ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506670.html मटी२०आ २५४७] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506671.html मटी२०आ २५४८] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|CAN}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506672.html मटी२०आ २५४९] || ६ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} १० धावांनी विजयी |} ===२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/indonesia-tri-nation-t20i-series-2025-26-1508260/points-table-standings |title=Indonesia Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IDN |team2=MYA |team3=TLS |win_IDN=8|loss_IDN=0|nr_IDN=0|rs_IDN=508|or_IDN=55.2|rc_IDN=469|ob_IDN=124 |win_MYA=4|loss_MYA=4|nr_MYA=0|rs_MYA=674|or_MYA=100.4|rc_MYA=521|ob_MYA=105.1 |win_TLS=0|loss_TLS=8|nr_TLS=0|rs_TLS=432|or_TLS=138|rc_TLS=624|ob_TLS=64.5 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MYA={{cr|MYA}} |name_TLS={{cr|TLS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508269.html टी२०आ ३५५८] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508270.html टी२०आ ३५५९] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508271.html टी२०आ ३५६२] || ७ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508272.html टी२०आ ३५६३] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508273.html टी२०आ ३५६४] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २६ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508274.html टी२०आ ३५६७] || ९ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508275.html टी२०आ ३५६९] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508276.html टी२०आ ३५७०] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508277.html टी२०आ ३५७२] || १२ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ९३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508278.html टी२०आ ३५७५] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508279.html टी२०आ ३५७६] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508280.html टी२०आ ३५७८] || १४ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८७ धावांनी विजयी |} ===हाँग काँगचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स#हाँग काँगचा कतार दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510724.html टी२०आ ३५७३] || १२ नोव्हेंबर || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510725.html टी२०आ ३५७७] || १३ नोव्हेंबर || यूडीएसटी क्रिकेट मैदान, [[दोहा]] || {{cr|HK}} ९ धावांनी विजयी |} ===२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक#चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-thailand-2025-26-1510278/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Thailand) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=17 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SCO |team2=THA |team3=PNG |team4=NAM |win_NAM=0|loss_NAM=3|nr_NAM=0|rs_NAM=240|or_NAM=60|rc_NAM=281|ob_NAM=53.3 |win_PNG=1|loss_PNG=2|nr_PNG=0|rs_PNG=275|or_PNG=59.1|rc_PNG=330|ob_PNG=59 |win_SCO=3|loss_SCO=0|nr_SCO=0|rs_SCO=365|or_SCO=54.2|rc_SCO=308|ob_SCO=60 |win_THA=2|loss_THA=1|nr_THA=0|rs_THA=370|or_THA=59|rc_THA=331|ob_THA=60 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_THA={{crw|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510279.html मटी२०आ २५५०] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510280.html मटी२०आ २५५१] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510281.html मटी२०आ २५५२] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510282.html मटी२०आ २५५३] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510283.html मटी२०आ २५५४] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510284.html मटी२०आ २५५५] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising">{{cite web|title=Asia Cup Rising Stars 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-rising-stars-2025-26-1509844/points-table-standings|access-date=19 November 2025|website=ESPNcricinfo}}</ref> |update=complete |show_tie=no |team1=BAN |team2=SL |team3=AFG |team4=HK |win_BAN=2|loss_BAN=1|tie_BAN=0|nr_BAN=0|nrr_BAN=2.323 |win_AFG=2|loss_AFG=1|tie_AFG=0|nr_AFG=0|nrr_AFG=-0.321 |win_HK=0|loss_HK=3|tie_HK=0|nr_HK=0|nrr_HK=-2.947 |win_SL=2|loss_SL=1|tie_SL=0|nr_SL=0|nrr_SL=0.970 |name_AFG={{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] |name_BAN={{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] |name_HK={{cr|HK}} |name_SL={{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] }} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising" /> |update=complete |show_tie=no |team1=PAK |team2=IND |team3=OMA |team4=UAE |win_IND=2|loss_IND=1|tie_IND=0|nr_IND=0|nrr_IND=1.979 |win_OMA=1|loss_OMA=2|tie_OMA=0|nr_OMA=0|nrr_OMA=-1.020 |win_PAK=3|loss_PAK=0|tie_PAK=0|nr_PAK=0|nrr_PAK=4.560 |win_UAE=0|loss_UAE=3|tie_UAE=0|nr_UAE=0|nrr_UAE=-5.283 |name_IND={{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] |name_PAK={{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] |name_OMA={{cr|OMA}} |name_UAE={{cr|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509855.html पहिला सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509856.html दुसरा सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] १४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509857.html तिसरा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509858.html चौथा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509859.html टी२०आ ३५७९] || १६ नोव्हेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|OMA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509860.html सहावा सामना] || १६ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509861.html सातवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{cr|HK}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509862.html आठवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509863.html नववा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509864.html दहावा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509865.html अकरावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509866.html बारावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509867.html तेरावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509868.html चौदावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509869.html पंधरावा सामना] || २३ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |} ===बहरीनचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510178.html टी२०आ ३५८०] || १८ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ५३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510179.html टी२०आ ३५८२] || १९ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} १४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510180.html टी२०आ ३५८४] || २१ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-emerging-nations-trophy-2025-26-1510261/points-table-standings |title=ICC Women Emerging Nations Trophy 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=30 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=THA |team2=UAE |team3=NED |team4=SCO |team5=PNG |team6=UGA |team7=NAM |team8=TAN |win_NAM=1|loss_NAM=6|nr_NAM=0|rs_NAM=694|or_NAM=140|rc_NAM=792|ob_NAM=125.4 |win_NED=5|loss_NED=2|nr_NED=0|rs_NED=793|or_NED=126|rc_NED=743|ob_NED=140 |win_PNG=4|loss_PNG=3|nr_PNG=0|rs_PNG=737|or_PNG=140|rc_PNG=708|ob_PNG=135.1 |win_SCO=5|loss_SCO=2|nr_SCO=0|rs_SCO=743|or_SCO=123.2|rc_SCO=746|ob_SCO=131.4 |win_TAN=1|loss_TAN=6|nr_TAN=0|rs_TAN=568|or_TAN=137|rc_TAN=649|ob_TAN=112 |win_THA=5|loss_THA=2|nr_THA=0|rs_THA=622|or_THA=120.4|rc_THA=531|ob_THA=140 |win_UGA=2|loss_UGA=5|nr_UGA=0|rs_UGA=584|or_UGA=132.3|rc_UGA=611|ob_UGA=112.1 |win_UAE=5|loss_UAE=2|nr_UAE=0|rs_UAE=640|or_UAE=110.5|rc_UAE=601|ob_UAE=133.4 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_NED={{crw|NED}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_TAN={{crw|TAN}} |name_THA={{crw|THA}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510285.html मटी२०आ २५५६] || २० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510286.html मटी२०आ २५५७] || २० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510287.html मटी२०आ २५५८] || २० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|TAN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510288.html मटी२०आ २५५९] || २० नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510289.html मटी२०आ २५६०] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510290.html मटी२०आ २५६१] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510291.html मटी२०आ २५६२] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NAM}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510292.html मटी२०आ २५६३] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510293.html मटी२०आ २५६४] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510294.html मटी२०आ २५६५] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510295.html मटी२०आ २५६६] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510296.html मटी२०आ २५६७] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510297.html मटी२०आ २५६८] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510298.html मटी२०आ २५६९] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|UGA}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510299.html मटी२०आ २५७०] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510300.html मटी२०आ २५७१] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510301.html मटी२०आ २५७२] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510302.html मटी२०आ २५७३] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510303.html मटी२०आ २५७४] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510304.html मटी२०आ २५७५] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510305.html मटी२०आ २५७७] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510306.html मटी२०आ २५७८] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510307.html मटी२०आ २५७९] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510308.html मटी२०आ २५८०] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510309.html मटी२०आ २५८२] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510310.html मटी२०आ २५८३] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510311.html मटी२०आ २५८५] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510312.html मटी२०आ २५८६] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} २० धावांनी विजयी |} ===२०२५ मिनी एसईए गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ मिनी एसईए गेम्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/mini-sea-men-s-twenty20-cricket-competition-2025-26-1511989/points-table-standings |title=Mini SEA Men's Twenty20 Cricket Competition 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=1 December 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=BHR |team3=THA |win_BHR=1|loss_BHR=2|nr_BHR=1|rs_BHR=336|or_BHR=51|rc_BHR=341|ob_BHR=59.5 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=2|rs_MAS=272|or_MAS=39.5|rc_MAS=266|ob_MAS=40 |win_THA=0|loss_THA=1|nr_THA=3|rs_THA=69|or_THA=20|rc_THA=70|ob_THA=11 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511998.html टी२०आ ३५८७] || २४ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511999.html टी२०आ ३५८८] || २५ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|MAS}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512000.html टी२०आ ३५९०] || २७ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512001.html टी२०आ ३५९२अ] || २८ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512002.html टी२०आ ३५९७] || ३० नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512003.html टी२०आ ३६००] || १ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ५ धावांनी विजयी |} ===म्यानमार महिलांचा सिंगापूर दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510313.html मटी२०आ २५७६] || २७ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510314.html मटी२०आ २५८१] || २९ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510315.html मटी२०आ २५८४] || ३० नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513174.html मटी२०आ २५८६अ] || २ डिसेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || सामना रद्द |} ===ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा=== {{मुख्य लेख|ब्राझील क्रिकेट संघाचा अर्जेंटिना दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511993.html टी२०आ ३५९३] || २८ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511994.html टी२०आ ३५९५] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511995.html टी२०आ ३५९६अ] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511996.html टी२०आ ३५९८] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511997.html टी२०आ ३५९९] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |} ==डिसेंबर== ===२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स}} <!--चर्चा पानावरील चर्चा पहा-->====पुरुष स्पर्धा==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=बोलिव्हारियानोस २०२५<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/torneo/631 |title=Bolivarian Games Equipo Masculina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=BRB |team2=TTO |team3=JAM |team4=PER |win_BRB=3|loss_BRB=0|nr_BRB=0|rs_BRB=296|or_BRB=45.4|rc_BRB=240|ob_BRB=60 |win_JAM=1|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=306|or_JAM=50|rc_JAM=327|ob_JAM=56.3 |win_PER=0|loss_PER=3|nr_PER=0|rs_PER=194|or_PER=60|rc_PER=198|ob_PER=21.1 |win_TTO=2|loss_TTO=1|nr_TTO=0|rs_TTO=314|or_TTO=42|rc_TTO=345|ob_TTO=60 |name_BRB={{cr|BRB}} |name_JAM={{cr|JAM}} |name_PER={{cr|PER}} |name_TTO={{cr|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516710/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-t&t-men/scorecard पहिला सामना] || ४ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516715/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-t&t-men/scorecard दुसरा सामना] || ४ डिसेंबर || {{cr|JAM}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516738/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-jamaica-men/scorecard तिसरा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516747/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/scorecard चौथा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516752/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-barbados-men/scorecard पाचवा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} २० धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516756/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-barbados-men/scorecard सहावा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608707/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-peru-men/scorecard सातवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ११९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20612663/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/live आठवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ११ धावांनी विजयी |} ====महिला स्पर्धा==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=बोलिव्हारियानोस २०२५<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/deporte/140/fecha/1764824400/escenario/49/torneo/630 |title=Bolivarian Games Equipo Femenina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=TTO |team2=JAM |team3=BRB |win_BRB=0|loss_BRB=4|nr_BRB=0|rs_BRB=198|or_BRB=80|rc_BRB=408|ob_BRB=70.1 |win_JAM=2|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=277|or_JAM=70.1|rc_JAM=251|ob_JAM=64.5 |win_TTO=4|loss_TTO=0|nr_TTO=0|rs_TTO=403|or_TTO=64.5|rc_TTO=219|ob_TTO=80 |name_BRB={{crw|BRB}} |name_JAM={{crw|JAM}} |name_TTO={{crw|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517069/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard पहिला सामना] || ४ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517105/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard दुसरा सामना] || ४ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} १०८ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517093/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard तिसरा सामना] || ५ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517083/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard चौथा सामना] || ५ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20532562/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard पाचवा सामना] || ६ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517119/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard सहावा सामना] || ६ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608342/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-jamaica-women/summary सातवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/west-africa-trophy-2025-26-1513078/points-table-standings |title=West Africa Trophy 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१३ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NGA |team2=RWA |team3=ZAM |team4=SLE |win_NGA=8|loss_NGA=1|nr_NGA=0|rs_NGA=1274|or_NGA=171.2|rc_NGA=1032|ob_NGA=180 |win_RWA=6|loss_RWA=3|nr_RWA=0|rs_RWA=981|or_RWA=161.1|rc_RWA=964|ob_RWA=180 |win_SLE=1|loss_SLE=8|nr_SLE=0|rs_SLE=998|or_SLE=179.2|rc_SLE=1225|ob_SLE=161 |win_ZAM=3|loss_ZAM=6|nr_ZAM=0|rs_ZAM=1143|or_ZAM=179.1|rc_ZAM=1175|ob_ZAM=170 |name_NGA={{cr|NGA}} |name_RWA={{cr|RWA}} |name_SLE={{cr|SLE}} |name_ZAM={{cr|ZAM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513086.html टी२०आ ३६०२] || ४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} १९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513087.html टी२०आ ३६०३] || ४ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513088.html टी२०आ ३६०४] || ५ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513297.html टी२०आ ३६०५] || ५ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513089.html टी२०आ ३६०७] || ६ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513090.html टी२०आ ३६०९] || ६ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513091.html टी२०आ ३६११] || ७ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513092.html टी२०आ ३६१३] || ७ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513093.html टी२०आ ३६१६] || ८ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513094.html टी२०आ ३६१७] || ८ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513095.html टी२०आ ३६२१] || ९ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513096.html टी२०आ ३६२२] || ९ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513097.html टी२०आ ३६२९] || ११ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513298.html टी२०आ ३६३०] || ११ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513299.html टी२०आ ३६३५] || १२ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513300.html टी२०आ ३६३६] || १२ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513301.html टी२०आ ३६४०] || १३ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ८१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513302.html टी२०आ ३६४१] || १३ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|SLE}} ३ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513303.html टी२०आ ३६४२] || १४ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513304.html टी२०आ ३६४३] || १४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ४० धावांनी विजयी |} ===क्रोएशियाचा स्पेन दौरा=== {{मुख्य लेख|क्रोएशिया क्रिकेट संघाचा स्पेन दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514473.html टी२०आ ३६०६] || ५ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514474.html टी२०आ ३६०८] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} १८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514475.html टी२०आ ३६१०] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514476.html टी२०आ ३६१२] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} २१५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514477.html टी२०आ ३६१४] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक#ओमान महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/oman-women-s-t20i-tri-series-2025-26-1514500/points-table-standings |title=Oman Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=९ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=OMA |team2=QAT |team3=BHR |win_BHR=0|loss_BHR=2|nr_BHR=0|rs_BHR=186|or_BHR=40|rc_BHR=191|ob_BHR=20.4 |win_OMA=2|loss_OMA=0|nr_OMA=0|rs_OMA=195|or_OMA=25.5|rc_OMA=176|ob_OMA=40 |win_QAT=1|loss_QAT=1|nr_QAT=0|rs_QAT=236|or_QAT=34.5|rc_QAT=250|ob_QAT=40 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514510.html मटी२०आ २५८८] || ६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514511.html मटी२०आ २५८९] || ७ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514512.html मटी२०आ २५९१] || ९ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514513.html मटी२०आ २५९२] || १० डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १३ धावांनी विजयी |} ===बहरीनचा भूतान दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा भूतान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513098.html टी२०आ ३६१५] || ८ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513099.html टी२०आ ३६१९] || ९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513100.html टी२०आ ३६२७] || ११ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513101.html टी२०आ ३६३३] || १२ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513102.html टी२०आ ३६३८] || १३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आग्नेय आशियाई खेळ=== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट}} ====पुरुष टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट - पुरुष स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web|title=SEA Games Men's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-men-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513742/points-table-standings|access-date=१३ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=PHI |team3=SIN |team4=IDN |team5=THA |win_IDN=1|loss_IDN=3|nr_IDN=0|rs_IDN=411|or_IDN=76.2|rc_IDN=495|ob_IDN=68.1 |win_MAS=4|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=457|or_MAS=46|rc_MAS=334|ob_MAS=80 |win_PHI=3|loss_PHI=1|nr_PHI=0|rs_PHI=570|or_PHI=79.4|rc_PHI=589|ob_PHI=80 |win_SIN=2|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=552|or_SIN=79.1|rc_SIN=559|ob_SIN=71.4 |win_THA=0|loss_THA=4|nr_THA=0|rs_THA=447|or_THA=80|rc_THA=460|ob_THA=61.4 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} |name_PHI={{cr|PHI}} |name_SIN={{cr|SIN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513824.html टी२०आ ३६१८] || ९ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513825.html टी२०आ ३६२०] || ९ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513826.html टी२०आ ३६२४] || १० डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513827.html टी२०आ ३६२५] || १० डिसेंबर || {{cr|PHI}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513828.html टी२०आ ३६२६] || ११ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513829.html टी२०आ ३६२८] || ११ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} ७८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513830.html टी२०आ ३६३२] || १२ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513831.html टी२०आ ३६३४] || १२ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513832.html टी२०आ ३६३७] || १३ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513833.html टी२०आ ३६३९] || १३ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |} ====महिला टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट - महिला स्पर्धा}} {{col-begin|width=}} {{col-2}} <section begin="Group A" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA">{{cite web|title=SEA Games Women's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-women-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513749/points-table-standings|access-date=१७ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |section=गट अ |show_tie=no |update=complete|team1=THA |team2=MYA |team3=SIN |win_MYA=1|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=198|or_MYA=40|rc_MYA=127|ob_MYA=25.1 |win_SIN=0|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=84|or_SIN=40|rc_SIN=382|ob_SIN=40 |win_THA=2|loss_THA=0|nr_THA=0|rs_THA=335|or_THA=25.1|rc_THA=108|ob_THA=40 |name_MYA={{crw|MYA}} |name_THA={{crw|THA}} |name_SIN={{crw|SIN}} }}<section end="Group A" /> {{col-2}} <section begin="Group B" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA" /> |section=गट ब |show_tie=no |update=complete|team1=MAS |team2=IDN |team3=PHI |win_IDN=1|loss_IDN=1|nr_IDN=0|rs_IDN=306|or_IDN=40|rc_IDN=184|ob_IDN=40 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=191|or_MAS=28.2|rc_MAS=172|ob_MAS=40 |win_PHI=0|loss_PHI=2|nr_PHI=0|rs_PHI=118|or_PHI=40|rc_PHI=259|ob_PHI=28.2 |name_IDN={{crw|IDN}} |name_MAS={{crw|MAS}} |name_PHI={{crw|PHI}} }}<section end="Group B" /> {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513755.html मटी२०आ २५९९] || १५ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513756.html मटी२०आ २६०१] || १५ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513757.html मटी२०आ २६०४] || १६ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} १४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513758.html मटी२०आ २६०६] || १६ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २२६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513759.html मटी२०आ २६०९] || १७ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513760.html मटी२०आ २६१०] || १७ डिसेंबर || {{crw|MYA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MYA}} ७२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513761.html मटी२०आ २६११] || १८ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513762.html मटी२०आ २६१३] || १८ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513763.html मटी२०आ २६१६] || १९ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513764.html मटी२०आ २६१७] || १९ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला गल्फ चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/gulf-cricket-women-s-t20i-championship-2025-26-1514503/points-table-standings |title=Gulf Cricket Women's T20I Championship 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१८ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=UAE |team2=OMA |team3=KUW |team4=QAT |team5=BHR |team6=SAU |win_BHR=1|loss_BHR=4|nr_BHR=0|rs_BHR=531|or_BHR=100|rc_BHR=631|ob_BHR=85.1 |win_KUW=3|loss_KUW=2|nr_KUW=0|rs_KUW=401|or_KUW=74.2|rc_KUW=333|ob_KUW=76.3 |win_OMA=4|loss_OMA=1|nr_OMA=0|rs_OMA=547|or_OMA=80.4|rc_OMA=379|ob_OMA=85.4 |win_QAT=2|loss_QAT=3|nr_QAT=0|rs_QAT=440|or_QAT=88|rc_QAT=595|ob_QAT=95.4 |win_SAU=0|loss_SAU=5|nr_SAU=0|rs_SAU=222|or_SAU=100|rc_SAU=737|ob_SAU=69.3 |win_UAE=5|loss_UAE=0|nr_UAE=0|rs_UAE=724|or_UAE=69.3|rc_UAE=190|ob_UAE=100 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} |name_SAU={{crw|SAU}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514514.html मटी२०आ २५९३] || १२ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514515.html मटी२०आ २५९४] || १२ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514516.html मटी२०आ २५९५] || १२ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|BHR}} १०७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514517.html मटी२०आ २५९६] || १३ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514518.html मटी२०आ २५९७] || १३ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514519.html मटी२०आ २५९८] || १३ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514520.html मटी२०आ २६००] || १५ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514521.html मटी२०आ २६०२] || १५ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514522.html मटी२०आ २६०३] || १५ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514523.html मटी२०आ २६०५] || १६ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514524.html मटी२०आ २६०७] || १६ डिसेंबर || {{crw|SAU}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} २३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514525.html मटी२०आ २६०८] || १६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514526.html मटी२०आ २६१२] || १८ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514527.html मटी२०आ २६१४] || १८ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514528.html मटी२०आ २६१५] || १८ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514529.html मटी२०आ २६१८] || १९ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कंबोडिया क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515542.html टी२०आ ३६४६] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515543.html टी२०आ ३६४८] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515544.html टी२०आ ३६४९] || २४ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515545.html टी२०आ ३६५१] || २५ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515546.html टी२०आ ३६५२] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1517208.html टी२०आ ३६५४] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515547.html टी२०आ ३६५५] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515548.html टी२०आ ३६५७] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515549.html टी२०आ ३६५८]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५९ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |} ===म्यानमारचा भूतान दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार क्रिकेट संघाचा भूतान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515010.html टी२०आ ३६४७] || २३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515011.html टी२०आ ३६५०] || २४ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515012.html टी२०आ ३६५३] || २६ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515013.html टी२०आ ३६५६] || २७ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515014.html टी२०आ ३६५९]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५८ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८४ धावांनी विजयी |} ==जानेवारी== ===२०२६ लोटस चषक=== {{मुख्य लेख|२०२६ लोटस चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bhutan-women-s-t20i-tri-series-2025-26-1519142/points-table-standings |title=Bhutan Women's T20I Tri-Series 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२६ जानेवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=BHU |team3=MAS |win_BHU=2 |loss_BHU=2 |nr_BHU=0 |rs_BHU=418 |or_BHU=77.5 |rc_BHU=491 |ob_BHU=80 |win_HK=4 |loss_HK=0 |nr_HK=0 |rs_HK=555 |or_HK=76.5 |rc_HK=427 |ob_HK=80 |win_MAS=0 |loss_MAS=4 |nr_MAS=0 |rs_MAS=434 |or_MAS=80 |rc_MAS=489 |ob_MAS=74.4 |name_BHU={{crw|BHU}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MAS={{crw|MAS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519145.html मटी२०आ २६३०] || २० जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519146.html मटी२०आ २६३३] || २१ जानेवारी || {{crw|HK}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519147.html मटी२०आ २६३६] || २२ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ६४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519148.html मटी२०आ २६४१] || २४ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519149.html मटी२०आ २६४४] || २५ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519150.html मटी२०आ २६४७] || २६ जानेवारी || {{crw|HK}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ९ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |पात्रता सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519151.html मटी२०आ २६५०] || २७ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519152.html मटी२०आ २६५४] || २९ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ९७ धावांनी विजयी |} ==संदर्भ== {{Reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html?season=2025%2F26%3Bview%3Dseason ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील २०२५-२६ हंगाम संग्रह] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{DEFAULTSORT:Associate international cricket in 2025-26}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] l1zbj7clvtcnr3z8t407rnvp5b9wyuo 2700139 2700136 2026-08-08T02:28:53Z Ganesh591 62733 /* जानेवारी */ 2700139 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५|२०२६}} '''२०२५-२६ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' साधारणपणे सप्टेंबर २०२५ च्या उत्तरार्धापासून मार्च २०२६ पर्यंत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यां]]दरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत २० षटकांच्या सामन्यांना पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती, कारण [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून (महिला संघ) आणि १ जानेवारी २०१९ पासून (पुरुष संघ) टी२०आ दर्जा प्रदान केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/all-t20-matches-between-icc-members-to-get-international-status|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता, ज्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] मध्ये समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या. ==हंगामाचा आढावा== ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा ओमान दौरा|२९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|OMA}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा|१८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा|३ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#हाँग काँगचा कतार दौरा|१२ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | colspan=3 | १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा इंडोनेशिया दौरा|१८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा|२८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ARG}} | style="text-align:left" | {{cr|BRA}} | colspan=3 | २–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशियाचा स्पेन दौरा|५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESP}} | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा भूतान दौरा|८ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | ८–० [९] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमारचा भूतान दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|MYA}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा कतार दौरा|१० फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ४–१ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा हाँग काँग दौरा|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा मलेशिया दौरा|७ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा|९ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BOT}} | style="text-align:left" | {{cr|LES}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा|१४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–१ [४] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ZIM}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BRA}} [[२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|३१ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|६ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|QAT}} [[२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहीन]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MAS}} [[२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२०२५ मिनी एसईए गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|BRB}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना टी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|NGA}} |- | style="text-align:left" | [[#पुरुष टी२० स्पर्धा|९ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|८ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|CAY}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|GHA}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा|२ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MAS}} | style="text-align:left" | {{crw|NEP}} | colspan=3 | २–३ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा|२० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} | style="text-align:left" | {{flagicon|ARG}} [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अर्जेंटिना अ]] | colspan=3 | १–० [३]<ref group="n">महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धेतील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा टांझानिया दौरा|४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमार महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२७ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | colspan=3 | ०–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्क महिला संघाचा ओमान दौरा|३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|DEN}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#ओमान महिला संघाचा कतार दौरा|९ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|QAT}} | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | colspan=3 | १–४ [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२० सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CHN}} [[२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|९ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक|२० नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{crw|JAM}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|६ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला आखाती चषक|१२ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ महिला आखाती चषक|२०२५ महिला आखाती चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|UAE}} |- | style="text-align:left" | [[#महिला टी२० स्पर्धा|१५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ लोटस चषक|२० जानेवारी २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BHU}} [[२०२६ लोटस चषक|२०२६ लोटस चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२० मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NGA}} |} ==सप्टेंबर== ===२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक=== {{main|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-china-2025-1503425/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in China) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=23 September 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=MYA |team3=CHN |team4=MGL |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=0|rs_CHN=219|or_CHN=49.5|rc_CHN=218|ob_CHN=52.5 |win_HK=2|loss_HK=1|nr_HK=0|rs_HK=330|or_HK=60|rc_HK=244|ob_HK=59.5 |win_MGL=0|loss_MGL=3|nr_MGL=0|rs_MGL=194|or_MGL=60|rc_MGL=256|ob_MGL=37 |win_MYA=2|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=156|or_MYA=39.5|rc_MYA=181|ob_MYA=60 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MGL={{crw|MGL}} |name_MYA={{crw|MYA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503431.html मटी२०आ २५१६] || २० सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503432.html मटी२०आ २५१७] || २० सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503433.html मटी२०आ २५१८] || २२ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503434.html मटी२०आ २५१९] || २२ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503435.html मटी२०आ २५२०] || २३ सप्टेंबर || {{crw|MGL}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503436.html मटी२०आ २५२१] || २३ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503437.html मटी२०आ २५२२] || २५ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503438.html मटी२०आ २५२३] || २५ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502743.html टी२०आ ३४७२] || २६ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502744.html टी२०आ ३४७३] || २६ सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502745.html टी२०आ ३४७४] || २६ सप्टेंबर || {{cr|UGA}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502746.html टी२०आ ३४७५] || २६ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|TAN}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502747.html टी२०आ ३४७८] || २८ सप्टेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ११७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502748.html टी२०आ ३४७९] || २८ सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502749.html टी२०आ ३४८०] || २८ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} १७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502750.html टी२०आ ३४८१] || २८ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502751.html टी२०आ ३४८५] || ३० सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ११३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502752.html टी२०आ ३४८६] || ३० सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502753.html टी२०आ ३४८८] || ३० सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502754.html टी२०आ ३४८९] || ३० सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502755.html टी२०आ ३४९२] || २ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502757.html टी२०आ ३४९४] || २ ऑक्टोबर || {{cr|ZIM}} || {{cr|KEN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |५व्या–८व्या स्थानासाठी उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502756.html टी२०आ ३४९३] || २ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502758.html टी२०आ ३४९५] || २ ऑक्टोबर || {{cr|MWI}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ११७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |७व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502760.html टी२०आ ३५००] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ५६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502759.html टी२०आ ३५०१] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|KEN}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ५१ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |५व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502761.html टी२०आ ३५०२] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NGA}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502762.html टी२०आ ३५०३] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |} ===कुवेतचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी#कुवेतचा ओमान दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="5" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504941.html टी२०आ ३४८४] || २९ सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504942.html टी२०आ ३४८७] || ३० सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ==ऑक्टोबर== ===नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|नेपाळ महिला क्रिकेट संघाचा मलेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505114.html मटी२०आ २५२४] || २ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505115.html मटी२०आ २५२५] || ४ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505116.html मटी२०आ २५२६] || ५ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} १३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505117.html मटी२०आ २५२९] || ७ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505118.html मटी२०आ २५३०] || ८ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group C}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503450.html टी२०आ ३५०५] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503451.html टी२०आ ३५०६] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503452.html टी२०आ ३५०७] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503453.html टी२०आ ३५०८] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503454.html टी२०आ ३५०९] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503455.html टी२०आ ३५१०] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|PNG}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|SAM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503456.html टी२०आ ३५११] || १० ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503457.html टी२०आ ३५१२] || १० ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503458.html टी२०आ ३५१३] || १० ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|PNG}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५२ धावांनी विजयी |} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Super 6}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |सुपर ६ |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503459.html टी२०आ ३५१५] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503460.html टी२०आ ३५१६] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503461.html टी२०आ ३५१७] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503462.html टी२०आ ३५१८] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503463.html टी२०आ ३५१९] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503464.html टी२०आ ३५२०] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503465.html टी२०आ ३५२१] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|SAM}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503466.html टी२०आ ३५२२] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503467.html टी२०आ ३५२३] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503468.html टी२०आ ३५२४] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503469.html टी२०आ ३५२५] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|JPN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503470.html टी२०आ ३५२६] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १२४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2025-26-1506172/points-table-standings |title=Women's Continental Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 October 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NOR |team2=ROM |team3=TUR |team4=AUT |team5=BUL |win_AUT=2|loss_AUT=2|nr_AUT=0|rs_AUT=423|or_AUT=65.4|rc_AUT=419|ob_AUT=70 |win_BUL=0|loss_BUL=4|nr_BUL=0|rs_BUL=316|or_BUL=80|rc_BUL=586|ob_BUL=75.4 |win_NOR=3|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=499|or_NOR=80|rc_NOR=394|ob_NOR=77.2 |win_ROM=3|loss_ROM=1|nr_ROM=0|rs_ROM=502|or_ROM=67.2|rc_ROM=383|ob_ROM=59.5 |win_TUR=2|loss_TUR=2|nr_TUR=0|rs_TUR=467|or_TUR=69.5|rc_TUR=425|ob_TUR=80 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_BUL={{crw|BUL}} |name_NOR={{crw|NOR}} |name_ROM={{crw|ROM}} |name_TUR={{crw|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506181.html मटी२०आ २५३१] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|AUT}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506182.html मटी२०आ २५३२] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ५६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506183.html मटी२०आ २५३३] || १० ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506184.html मटी२०आ २५३४] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506185.html मटी२०आ २५३५] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ११५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506186.html मटी२०आ २५३६] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|NOR}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506187.html मटी२०आ २५३७] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506188.html मटी२०आ २५३८] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506189.html मटी२०आ २५३९] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506190.html मटी२०आ २५४०] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ९८ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाचा रोमानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506436.html टी२०आ ३५२८] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506437.html टी२०आ ३५२९] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506438.html टी२०आ ३५३०] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506439.html टी२०आ ३५३१] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४२ धावांनी विजयी |} ===कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा युगांडा दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |व्हिक्टोरिया मालिका (मटी२०आ मालिका) |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506664.html मटी२०आ २५४१] || २० ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506665.html मटी२०आ २५४२] || २१ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506666.html मटी२०आ २५४३] || २३ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506667.html मटी२०आ २५४४] || २४ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506668.html मटी२०आ २५४५] || २६ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा=== {{मुख्य लेख|२०२५ दक्षिण अमेरिकन पुरुष क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकहिरोज<ref>{{cite web |url=https://cricheroes.com/tournament/1660760/mens-sac-2025/point-table |title=MENS Sac 2025 |work=CricHeroes |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MEX |team2=PAN |team3=BRA |team4=COL |team5=URU |team6=PER |win_BRA=3|loss_BRA=1|nr_BRA=1|rs_BRA=459|or_BRA=64.5|rc_BRA=459|ob_BRA=80 |win_COL=1|loss_COL=3|nr_COL=1|rs_COL=382|or_COL=74.5|rc_COL=427|ob_COL=59 |win_MEX=4|loss_MEX=0|nr_MEX=1|rs_MEX=580|or_MEX=70.4|rc_MEX=346|ob_MEX=80 |win_PAN=3|loss_PAN=0|nr_PAN=2|rs_PAN=397|or_PAN=57.1|rc_PAN=353|ob_PAN=60 |win_PER=0|loss_PER=4|nr_PER=1|rs_PER=344|or_PER=80|rc_PER=475|ob_PER=70.3 |win_URU=0|loss_URU=3|nr_URU=2|rs_URU=326|or_URU=60|rc_URU=428|ob_URU=58 |name_BRA={{cr|BRA}} |name_COL={{cr|COL}} |name_MEX={{cr|MEX}} |name_PAN={{cr|PAN}} |name_PER={{cr|PER}} |name_URU={{cr|URU}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753579/mens-sac-2025/brazil-mens-vs-uruguay-mens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753590/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-peru-mens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|MEX}} १२६ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753589/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-uruguay-mens/scorecard तिसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|COL}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507418.html टी२०आ ३५३९] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753587/mens-sac-2025/uruguay-mens-vs-peru-mens/scorecard पाचवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PER}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507419.html टी२०आ ३५४५] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753585/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-brazil-mens/scorecard सातवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|COL}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753584/mens-sac-2025/panama-mens-vs-peru-mens/scorecard आठवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PAN}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19887847/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-uruguay-mens/scorecard नववा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|MEX}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753582/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-colombia-mens/scorecard दहावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753580/mens-sac-2025/peru-mens-vs-brazil-mens/scorecard अकरावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753574/mens-sac-2025/panama-mens-vs-colombia-mens/scorecard बारावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507420.html टी२०आ ३५५४] || २ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753555/mens-sac-2025/panama-mens-vs-uruguay-mens/scorecard चौदावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|PAN}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753554/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-peru-mens/scorecard पंधरावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|COL}} ६ गडी राखून विजयी |} ===अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा=== {{मुख्य लेख|अर्जेंटिना अ महिला क्रिकेट संघाचा ब्राझील दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19869960/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{crw|BRA}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19874386/womens-sac-2025/argentina-womens-vs-brazil-womens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19883582/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard तिसरा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |} ===२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ सायप्रस टी२० तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cyprus-t20-tri-series-2025-26-1506429/points-table-standings |title=Cyprus T20 Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=CYP |team2=BUL |team3=SRB |win_BUL=2|loss_BUL=2|nr_BUL=0|rs_BUL=546|or_BUL=71.5|rc_BUL=538|ob_BUL=78.3 |win_CYP=4|loss_CYP=0|nr_CYP=0|rs_CYP=663|or_CYP=78.3|rc_CYP=469|ob_CYP=80 |win_SRB=0|loss_SRB=4|nr_SRB=0|rs_SRB=466|or_SRB=80|rc_SRB=668|ob_SRB=71.5 |name_BUL={{cr|BUL}} |name_CYP={{cr|CYP}} |name_SRB={{cr|SRB}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506440.html टी२०आ ३५४०] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506441.html टी२०आ ३५४२] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506442.html टी२०आ ३५४७] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506443.html टी२०आ ३५४८] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506444.html टी२०आ ३५५०] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506445.html टी२०आ ३५५२] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६४ धावांनी विजयी |} ==नोव्हेंबर== ===बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा=== {{मुख्य लेख|बल्गेरिया क्रिकेट संघाचा सायप्रस दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506446.html टी२०आ ३५५५] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506447.html टी२०आ ३५५६] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६ गडी राखून विजयी |} ===कॅनडा महिलांचा टांझानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा टांझानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506669.html मटी२०आ २५४६] || ४ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506670.html मटी२०आ २५४७] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506671.html मटी२०आ २५४८] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|CAN}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506672.html मटी२०आ २५४९] || ६ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} १० धावांनी विजयी |} ===२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/indonesia-tri-nation-t20i-series-2025-26-1508260/points-table-standings |title=Indonesia Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IDN |team2=MYA |team3=TLS |win_IDN=8|loss_IDN=0|nr_IDN=0|rs_IDN=508|or_IDN=55.2|rc_IDN=469|ob_IDN=124 |win_MYA=4|loss_MYA=4|nr_MYA=0|rs_MYA=674|or_MYA=100.4|rc_MYA=521|ob_MYA=105.1 |win_TLS=0|loss_TLS=8|nr_TLS=0|rs_TLS=432|or_TLS=138|rc_TLS=624|ob_TLS=64.5 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MYA={{cr|MYA}} |name_TLS={{cr|TLS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508269.html टी२०आ ३५५८] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508270.html टी२०आ ३५५९] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508271.html टी२०आ ३५६२] || ७ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508272.html टी२०आ ३५६३] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508273.html टी२०आ ३५६४] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २६ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508274.html टी२०आ ३५६७] || ९ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508275.html टी२०आ ३५६९] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508276.html टी२०आ ३५७०] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508277.html टी२०आ ३५७२] || १२ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ९३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508278.html टी२०आ ३५७५] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508279.html टी२०आ ३५७६] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508280.html टी२०आ ३५७८] || १४ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८७ धावांनी विजयी |} ===हाँग काँगचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स#हाँग काँगचा कतार दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510724.html टी२०आ ३५७३] || १२ नोव्हेंबर || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510725.html टी२०आ ३५७७] || १३ नोव्हेंबर || यूडीएसटी क्रिकेट मैदान, [[दोहा]] || {{cr|HK}} ९ धावांनी विजयी |} ===२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक#चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-thailand-2025-26-1510278/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Thailand) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=17 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SCO |team2=THA |team3=PNG |team4=NAM |win_NAM=0|loss_NAM=3|nr_NAM=0|rs_NAM=240|or_NAM=60|rc_NAM=281|ob_NAM=53.3 |win_PNG=1|loss_PNG=2|nr_PNG=0|rs_PNG=275|or_PNG=59.1|rc_PNG=330|ob_PNG=59 |win_SCO=3|loss_SCO=0|nr_SCO=0|rs_SCO=365|or_SCO=54.2|rc_SCO=308|ob_SCO=60 |win_THA=2|loss_THA=1|nr_THA=0|rs_THA=370|or_THA=59|rc_THA=331|ob_THA=60 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_THA={{crw|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510279.html मटी२०आ २५५०] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510280.html मटी२०आ २५५१] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510281.html मटी२०आ २५५२] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510282.html मटी२०आ २५५३] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510283.html मटी२०आ २५५४] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510284.html मटी२०आ २५५५] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising">{{cite web|title=Asia Cup Rising Stars 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-rising-stars-2025-26-1509844/points-table-standings|access-date=19 November 2025|website=ESPNcricinfo}}</ref> |update=complete |show_tie=no |team1=BAN |team2=SL |team3=AFG |team4=HK |win_BAN=2|loss_BAN=1|tie_BAN=0|nr_BAN=0|nrr_BAN=2.323 |win_AFG=2|loss_AFG=1|tie_AFG=0|nr_AFG=0|nrr_AFG=-0.321 |win_HK=0|loss_HK=3|tie_HK=0|nr_HK=0|nrr_HK=-2.947 |win_SL=2|loss_SL=1|tie_SL=0|nr_SL=0|nrr_SL=0.970 |name_AFG={{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] |name_BAN={{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] |name_HK={{cr|HK}} |name_SL={{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] }} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising" /> |update=complete |show_tie=no |team1=PAK |team2=IND |team3=OMA |team4=UAE |win_IND=2|loss_IND=1|tie_IND=0|nr_IND=0|nrr_IND=1.979 |win_OMA=1|loss_OMA=2|tie_OMA=0|nr_OMA=0|nrr_OMA=-1.020 |win_PAK=3|loss_PAK=0|tie_PAK=0|nr_PAK=0|nrr_PAK=4.560 |win_UAE=0|loss_UAE=3|tie_UAE=0|nr_UAE=0|nrr_UAE=-5.283 |name_IND={{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] |name_PAK={{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] |name_OMA={{cr|OMA}} |name_UAE={{cr|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509855.html पहिला सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509856.html दुसरा सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] १४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509857.html तिसरा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509858.html चौथा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509859.html टी२०आ ३५७९] || १६ नोव्हेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|OMA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509860.html सहावा सामना] || १६ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509861.html सातवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{cr|HK}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509862.html आठवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509863.html नववा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509864.html दहावा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509865.html अकरावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509866.html बारावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509867.html तेरावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509868.html चौदावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509869.html पंधरावा सामना] || २३ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |} ===बहरीनचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510178.html टी२०आ ३५८०] || १८ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ५३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510179.html टी२०आ ३५८२] || १९ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} १४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510180.html टी२०आ ३५८४] || २१ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-emerging-nations-trophy-2025-26-1510261/points-table-standings |title=ICC Women Emerging Nations Trophy 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=30 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=THA |team2=UAE |team3=NED |team4=SCO |team5=PNG |team6=UGA |team7=NAM |team8=TAN |win_NAM=1|loss_NAM=6|nr_NAM=0|rs_NAM=694|or_NAM=140|rc_NAM=792|ob_NAM=125.4 |win_NED=5|loss_NED=2|nr_NED=0|rs_NED=793|or_NED=126|rc_NED=743|ob_NED=140 |win_PNG=4|loss_PNG=3|nr_PNG=0|rs_PNG=737|or_PNG=140|rc_PNG=708|ob_PNG=135.1 |win_SCO=5|loss_SCO=2|nr_SCO=0|rs_SCO=743|or_SCO=123.2|rc_SCO=746|ob_SCO=131.4 |win_TAN=1|loss_TAN=6|nr_TAN=0|rs_TAN=568|or_TAN=137|rc_TAN=649|ob_TAN=112 |win_THA=5|loss_THA=2|nr_THA=0|rs_THA=622|or_THA=120.4|rc_THA=531|ob_THA=140 |win_UGA=2|loss_UGA=5|nr_UGA=0|rs_UGA=584|or_UGA=132.3|rc_UGA=611|ob_UGA=112.1 |win_UAE=5|loss_UAE=2|nr_UAE=0|rs_UAE=640|or_UAE=110.5|rc_UAE=601|ob_UAE=133.4 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_NED={{crw|NED}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_TAN={{crw|TAN}} |name_THA={{crw|THA}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510285.html मटी२०आ २५५६] || २० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510286.html मटी२०आ २५५७] || २० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510287.html मटी२०आ २५५८] || २० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|TAN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510288.html मटी२०आ २५५९] || २० नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510289.html मटी२०आ २५६०] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510290.html मटी२०आ २५६१] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510291.html मटी२०आ २५६२] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NAM}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510292.html मटी२०आ २५६३] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510293.html मटी२०आ २५६४] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510294.html मटी२०आ २५६५] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510295.html मटी२०आ २५६६] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510296.html मटी२०आ २५६७] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510297.html मटी२०आ २५६८] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510298.html मटी२०आ २५६९] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|UGA}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510299.html मटी२०आ २५७०] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510300.html मटी२०आ २५७१] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510301.html मटी२०आ २५७२] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510302.html मटी२०आ २५७३] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510303.html मटी२०आ २५७४] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510304.html मटी२०आ २५७५] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510305.html मटी२०आ २५७७] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510306.html मटी२०आ २५७८] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510307.html मटी२०आ २५७९] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510308.html मटी२०आ २५८०] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510309.html मटी२०आ २५८२] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510310.html मटी२०आ २५८३] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510311.html मटी२०आ २५८५] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510312.html मटी२०आ २५८६] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} २० धावांनी विजयी |} ===२०२५ मिनी एसईए गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ मिनी एसईए गेम्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/mini-sea-men-s-twenty20-cricket-competition-2025-26-1511989/points-table-standings |title=Mini SEA Men's Twenty20 Cricket Competition 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=1 December 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=BHR |team3=THA |win_BHR=1|loss_BHR=2|nr_BHR=1|rs_BHR=336|or_BHR=51|rc_BHR=341|ob_BHR=59.5 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=2|rs_MAS=272|or_MAS=39.5|rc_MAS=266|ob_MAS=40 |win_THA=0|loss_THA=1|nr_THA=3|rs_THA=69|or_THA=20|rc_THA=70|ob_THA=11 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511998.html टी२०आ ३५८७] || २४ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511999.html टी२०आ ३५८८] || २५ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|MAS}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512000.html टी२०आ ३५९०] || २७ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512001.html टी२०आ ३५९२अ] || २८ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512002.html टी२०आ ३५९७] || ३० नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512003.html टी२०आ ३६००] || १ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ५ धावांनी विजयी |} ===म्यानमार महिलांचा सिंगापूर दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510313.html मटी२०आ २५७६] || २७ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510314.html मटी२०आ २५८१] || २९ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510315.html मटी२०आ २५८४] || ३० नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513174.html मटी२०आ २५८६अ] || २ डिसेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || सामना रद्द |} ===ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा=== {{मुख्य लेख|ब्राझील क्रिकेट संघाचा अर्जेंटिना दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511993.html टी२०आ ३५९३] || २८ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511994.html टी२०आ ३५९५] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511995.html टी२०आ ३५९६अ] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511996.html टी२०आ ३५९८] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511997.html टी२०आ ३५९९] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |} ==डिसेंबर== ===२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स}} <!--चर्चा पानावरील चर्चा पहा-->====पुरुष स्पर्धा==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=बोलिव्हारियानोस २०२५<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/torneo/631 |title=Bolivarian Games Equipo Masculina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=BRB |team2=TTO |team3=JAM |team4=PER |win_BRB=3|loss_BRB=0|nr_BRB=0|rs_BRB=296|or_BRB=45.4|rc_BRB=240|ob_BRB=60 |win_JAM=1|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=306|or_JAM=50|rc_JAM=327|ob_JAM=56.3 |win_PER=0|loss_PER=3|nr_PER=0|rs_PER=194|or_PER=60|rc_PER=198|ob_PER=21.1 |win_TTO=2|loss_TTO=1|nr_TTO=0|rs_TTO=314|or_TTO=42|rc_TTO=345|ob_TTO=60 |name_BRB={{cr|BRB}} |name_JAM={{cr|JAM}} |name_PER={{cr|PER}} |name_TTO={{cr|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516710/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-t&t-men/scorecard पहिला सामना] || ४ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516715/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-t&t-men/scorecard दुसरा सामना] || ४ डिसेंबर || {{cr|JAM}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516738/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-jamaica-men/scorecard तिसरा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516747/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/scorecard चौथा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516752/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-barbados-men/scorecard पाचवा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} २० धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516756/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-barbados-men/scorecard सहावा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608707/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-peru-men/scorecard सातवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ११९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20612663/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/live आठवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ११ धावांनी विजयी |} ====महिला स्पर्धा==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=बोलिव्हारियानोस २०२५<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/deporte/140/fecha/1764824400/escenario/49/torneo/630 |title=Bolivarian Games Equipo Femenina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=TTO |team2=JAM |team3=BRB |win_BRB=0|loss_BRB=4|nr_BRB=0|rs_BRB=198|or_BRB=80|rc_BRB=408|ob_BRB=70.1 |win_JAM=2|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=277|or_JAM=70.1|rc_JAM=251|ob_JAM=64.5 |win_TTO=4|loss_TTO=0|nr_TTO=0|rs_TTO=403|or_TTO=64.5|rc_TTO=219|ob_TTO=80 |name_BRB={{crw|BRB}} |name_JAM={{crw|JAM}} |name_TTO={{crw|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517069/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard पहिला सामना] || ४ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517105/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard दुसरा सामना] || ४ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} १०८ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517093/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard तिसरा सामना] || ५ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517083/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard चौथा सामना] || ५ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20532562/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard पाचवा सामना] || ६ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517119/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard सहावा सामना] || ६ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608342/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-jamaica-women/summary सातवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/west-africa-trophy-2025-26-1513078/points-table-standings |title=West Africa Trophy 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१३ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NGA |team2=RWA |team3=ZAM |team4=SLE |win_NGA=8|loss_NGA=1|nr_NGA=0|rs_NGA=1274|or_NGA=171.2|rc_NGA=1032|ob_NGA=180 |win_RWA=6|loss_RWA=3|nr_RWA=0|rs_RWA=981|or_RWA=161.1|rc_RWA=964|ob_RWA=180 |win_SLE=1|loss_SLE=8|nr_SLE=0|rs_SLE=998|or_SLE=179.2|rc_SLE=1225|ob_SLE=161 |win_ZAM=3|loss_ZAM=6|nr_ZAM=0|rs_ZAM=1143|or_ZAM=179.1|rc_ZAM=1175|ob_ZAM=170 |name_NGA={{cr|NGA}} |name_RWA={{cr|RWA}} |name_SLE={{cr|SLE}} |name_ZAM={{cr|ZAM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513086.html टी२०आ ३६०२] || ४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} १९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513087.html टी२०आ ३६०३] || ४ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513088.html टी२०आ ३६०४] || ५ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513297.html टी२०आ ३६०५] || ५ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513089.html टी२०आ ३६०७] || ६ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513090.html टी२०आ ३६०९] || ६ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513091.html टी२०आ ३६११] || ७ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513092.html टी२०आ ३६१३] || ७ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513093.html टी२०आ ३६१६] || ८ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513094.html टी२०आ ३६१७] || ८ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513095.html टी२०आ ३६२१] || ९ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513096.html टी२०आ ३६२२] || ९ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513097.html टी२०आ ३६२९] || ११ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513298.html टी२०आ ३६३०] || ११ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513299.html टी२०आ ३६३५] || १२ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513300.html टी२०आ ३६३६] || १२ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513301.html टी२०आ ३६४०] || १३ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ८१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513302.html टी२०आ ३६४१] || १३ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|SLE}} ३ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513303.html टी२०आ ३६४२] || १४ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513304.html टी२०आ ३६४३] || १४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ४० धावांनी विजयी |} ===क्रोएशियाचा स्पेन दौरा=== {{मुख्य लेख|क्रोएशिया क्रिकेट संघाचा स्पेन दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514473.html टी२०आ ३६०६] || ५ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514474.html टी२०आ ३६०८] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} १८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514475.html टी२०आ ३६१०] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514476.html टी२०आ ३६१२] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} २१५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514477.html टी२०आ ३६१४] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक#ओमान महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/oman-women-s-t20i-tri-series-2025-26-1514500/points-table-standings |title=Oman Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=९ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=OMA |team2=QAT |team3=BHR |win_BHR=0|loss_BHR=2|nr_BHR=0|rs_BHR=186|or_BHR=40|rc_BHR=191|ob_BHR=20.4 |win_OMA=2|loss_OMA=0|nr_OMA=0|rs_OMA=195|or_OMA=25.5|rc_OMA=176|ob_OMA=40 |win_QAT=1|loss_QAT=1|nr_QAT=0|rs_QAT=236|or_QAT=34.5|rc_QAT=250|ob_QAT=40 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514510.html मटी२०आ २५८८] || ६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514511.html मटी२०आ २५८९] || ७ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514512.html मटी२०आ २५९१] || ९ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514513.html मटी२०आ २५९२] || १० डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १३ धावांनी विजयी |} ===बहरीनचा भूतान दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा भूतान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513098.html टी२०आ ३६१५] || ८ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513099.html टी२०आ ३६१९] || ९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513100.html टी२०आ ३६२७] || ११ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513101.html टी२०आ ३६३३] || १२ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513102.html टी२०आ ३६३८] || १३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आग्नेय आशियाई खेळ=== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट}} ====पुरुष टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट - पुरुष स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web|title=SEA Games Men's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-men-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513742/points-table-standings|access-date=१३ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=PHI |team3=SIN |team4=IDN |team5=THA |win_IDN=1|loss_IDN=3|nr_IDN=0|rs_IDN=411|or_IDN=76.2|rc_IDN=495|ob_IDN=68.1 |win_MAS=4|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=457|or_MAS=46|rc_MAS=334|ob_MAS=80 |win_PHI=3|loss_PHI=1|nr_PHI=0|rs_PHI=570|or_PHI=79.4|rc_PHI=589|ob_PHI=80 |win_SIN=2|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=552|or_SIN=79.1|rc_SIN=559|ob_SIN=71.4 |win_THA=0|loss_THA=4|nr_THA=0|rs_THA=447|or_THA=80|rc_THA=460|ob_THA=61.4 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} |name_PHI={{cr|PHI}} |name_SIN={{cr|SIN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513824.html टी२०आ ३६१८] || ९ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513825.html टी२०आ ३६२०] || ९ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513826.html टी२०आ ३६२४] || १० डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513827.html टी२०आ ३६२५] || १० डिसेंबर || {{cr|PHI}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513828.html टी२०आ ३६२६] || ११ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513829.html टी२०आ ३६२८] || ११ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} ७८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513830.html टी२०आ ३६३२] || १२ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513831.html टी२०आ ३६३४] || १२ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513832.html टी२०आ ३६३७] || १३ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513833.html टी२०आ ३६३९] || १३ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |} ====महिला टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट - महिला स्पर्धा}} {{col-begin|width=}} {{col-2}} <section begin="Group A" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA">{{cite web|title=SEA Games Women's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-women-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513749/points-table-standings|access-date=१७ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |section=गट अ |show_tie=no |update=complete|team1=THA |team2=MYA |team3=SIN |win_MYA=1|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=198|or_MYA=40|rc_MYA=127|ob_MYA=25.1 |win_SIN=0|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=84|or_SIN=40|rc_SIN=382|ob_SIN=40 |win_THA=2|loss_THA=0|nr_THA=0|rs_THA=335|or_THA=25.1|rc_THA=108|ob_THA=40 |name_MYA={{crw|MYA}} |name_THA={{crw|THA}} |name_SIN={{crw|SIN}} }}<section end="Group A" /> {{col-2}} <section begin="Group B" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA" /> |section=गट ब |show_tie=no |update=complete|team1=MAS |team2=IDN |team3=PHI |win_IDN=1|loss_IDN=1|nr_IDN=0|rs_IDN=306|or_IDN=40|rc_IDN=184|ob_IDN=40 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=191|or_MAS=28.2|rc_MAS=172|ob_MAS=40 |win_PHI=0|loss_PHI=2|nr_PHI=0|rs_PHI=118|or_PHI=40|rc_PHI=259|ob_PHI=28.2 |name_IDN={{crw|IDN}} |name_MAS={{crw|MAS}} |name_PHI={{crw|PHI}} }}<section end="Group B" /> {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513755.html मटी२०आ २५९९] || १५ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513756.html मटी२०आ २६०१] || १५ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513757.html मटी२०आ २६०४] || १६ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} १४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513758.html मटी२०आ २६०६] || १६ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २२६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513759.html मटी२०आ २६०९] || १७ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513760.html मटी२०आ २६१०] || १७ डिसेंबर || {{crw|MYA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MYA}} ७२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513761.html मटी२०आ २६११] || १८ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513762.html मटी२०आ २६१३] || १८ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513763.html मटी२०आ २६१६] || १९ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513764.html मटी२०आ २६१७] || १९ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला गल्फ चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/gulf-cricket-women-s-t20i-championship-2025-26-1514503/points-table-standings |title=Gulf Cricket Women's T20I Championship 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१८ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=UAE |team2=OMA |team3=KUW |team4=QAT |team5=BHR |team6=SAU |win_BHR=1|loss_BHR=4|nr_BHR=0|rs_BHR=531|or_BHR=100|rc_BHR=631|ob_BHR=85.1 |win_KUW=3|loss_KUW=2|nr_KUW=0|rs_KUW=401|or_KUW=74.2|rc_KUW=333|ob_KUW=76.3 |win_OMA=4|loss_OMA=1|nr_OMA=0|rs_OMA=547|or_OMA=80.4|rc_OMA=379|ob_OMA=85.4 |win_QAT=2|loss_QAT=3|nr_QAT=0|rs_QAT=440|or_QAT=88|rc_QAT=595|ob_QAT=95.4 |win_SAU=0|loss_SAU=5|nr_SAU=0|rs_SAU=222|or_SAU=100|rc_SAU=737|ob_SAU=69.3 |win_UAE=5|loss_UAE=0|nr_UAE=0|rs_UAE=724|or_UAE=69.3|rc_UAE=190|ob_UAE=100 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} |name_SAU={{crw|SAU}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514514.html मटी२०आ २५९३] || १२ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514515.html मटी२०आ २५९४] || १२ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514516.html मटी२०आ २५९५] || १२ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|BHR}} १०७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514517.html मटी२०आ २५९६] || १३ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514518.html मटी२०आ २५९७] || १३ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514519.html मटी२०आ २५९८] || १३ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514520.html मटी२०आ २६००] || १५ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514521.html मटी२०आ २६०२] || १५ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514522.html मटी२०आ २६०३] || १५ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514523.html मटी२०आ २६०५] || १६ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514524.html मटी२०आ २६०७] || १६ डिसेंबर || {{crw|SAU}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} २३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514525.html मटी२०आ २६०८] || १६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514526.html मटी२०आ २६१२] || १८ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514527.html मटी२०आ २६१४] || १८ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514528.html मटी२०आ २६१५] || १८ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514529.html मटी२०आ २६१८] || १९ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कंबोडिया क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515542.html टी२०आ ३६४६] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515543.html टी२०आ ३६४८] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515544.html टी२०आ ३६४९] || २४ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515545.html टी२०आ ३६५१] || २५ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515546.html टी२०आ ३६५२] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1517208.html टी२०आ ३६५४] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515547.html टी२०आ ३६५५] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515548.html टी२०आ ३६५७] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515549.html टी२०आ ३६५८]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५९ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |} ===म्यानमारचा भूतान दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार क्रिकेट संघाचा भूतान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515010.html टी२०आ ३६४७] || २३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515011.html टी२०आ ३६५०] || २४ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515012.html टी२०आ ३६५३] || २६ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515013.html टी२०आ ३६५६] || २७ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515014.html टी२०आ ३६५९]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५८ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८४ धावांनी विजयी |} ==जानेवारी== ===२०२६ लोटस चषक=== {{मुख्य लेख|२०२६ लोटस चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bhutan-women-s-t20i-tri-series-2025-26-1519142/points-table-standings |title=Bhutan Women's T20I Tri-Series 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२६ जानेवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=BHU |team3=MAS |win_BHU=2 |loss_BHU=2 |nr_BHU=0 |rs_BHU=418 |or_BHU=77.5 |rc_BHU=491 |ob_BHU=80 |win_HK=4 |loss_HK=0 |nr_HK=0 |rs_HK=555 |or_HK=76.5 |rc_HK=427 |ob_HK=80 |win_MAS=0 |loss_MAS=4 |nr_MAS=0 |rs_MAS=434 |or_MAS=80 |rc_MAS=489 |ob_MAS=74.4 |name_BHU={{crw|BHU}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MAS={{crw|MAS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519145.html मटी२०आ २६३०] || २० जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519146.html मटी२०आ २६३३] || २१ जानेवारी || {{crw|HK}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519147.html मटी२०आ २६३६] || २२ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ६४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519148.html मटी२०आ २६४१] || २४ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519149.html मटी२०आ २६४४] || २५ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519150.html मटी२०आ २६४७] || २६ जानेवारी || {{crw|HK}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ९ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |पात्रता सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519151.html मटी२०आ २६५०] || २७ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519152.html मटी२०आ २६५४] || २९ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ९७ धावांनी विजयी |} ==फेब्रुवारी== ===डेन्मार्क महिलांचा ओमान दौरा=== {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520970.html मटी२०आ २६६१] || ३ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १०९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520971.html मटी२०आ २६६२] || ४ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520972.html मटी२०आ २६६३] || ६ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520973.html मटी२०आ २६६४] || ७ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ८५ धावांनी विजयी |} ===ओमान महिलांचा कतार दौरा=== {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522984.html मटी२०आ २६६५] || ९ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522985.html मटी२०आ २६६६] || १० फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522986.html मटी२०आ २६६८] || १२ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522987.html मटी२०आ २६६९] || १३ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522988.html मटी२०आ २६७२] || १४ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|QAT}} ७ धावांनी विजयी |} ===बहरीनचा कतार दौरा=== {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522993.html टी२०आ ३६९५] || १० फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522994.html टी२०आ ३६९९] || ११ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522995.html टी२०आ ३७०६] || १३ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ३१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522996.html टी२०आ ३७१०] || १४ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522997.html टी२०आ ३७१४] || १५ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ५१ धावांनी विजयी |} ===२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स=== {{मुख्य लेख|२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="wasiar">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-asia-cup-rising-stars-2025-26-1522054/points-table-standings |title=Women's Asia Cup Rising Stars 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१७ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IND |team2=PAK |team3=UAE |team4=NEP |win_UAE=2|loss_UAE=1|nr_UAE=0|nrr_UAE=-0.765 |win_IND=2|loss_IND=1|nr_IND=0|nrr_IND=3.042 |win_NEP=0|loss_NEP=3|nr_NEP=0|nrr_NEP=-2.596 |win_PAK=2|loss_PAK=1|nr_PAK=0|nrr_PAK=0.457 |name_UAE={{crw|UAE}} |name_IND={{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] |name_NEP={{crw|NEP}} |name_PAK={{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] }} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="wasiar" /> |show_tie=no |update=complete |team1=BAN |team2=SL |team3=THA |team4=MAS |win_BAN=3|loss_BAN=0|nr_BAN=0|nrr_BAN=1.601 |win_MAS=0|loss_MAS=3|nr_MAS=0|nrr_MAS=-4.971 |win_SL=2|loss_SL=1|nr_SL=0|nrr_SL=2.083 |win_THA=1|loss_THA=2|nr_THA=0|nrr_THA=1.236 |name_BAN={{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] |name_MAS={{crw|MAS}} |name_SL={{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] |name_THA={{crw|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522066.html पहिला सामना] || १३ फेब्रुवारी || {{crw|NEP}} || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522067.html दुसरा सामना] || १३ फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522068.html मटी२०आ २६७१] || १४ फेब्रुवारी || {{crw|THA}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ९९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522069.html चौथा सामना] || १४ फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522070.html पाचवा सामना] || १५ फेब्रुवारी || {{crw|NEP}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522071.html सहावा सामना] || १५ फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522072.html सातवा सामना] || १६ फेब्रुवारी || {{crw|MAS}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] १०६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522073.html आठवा सामना] || १६ फेब्रुवारी || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522074.html नववा सामना] || १७ फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522075.html दहावा सामना] || १७ फेब्रुवारी || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522076.html अकरावा सामना] || १८ फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ९० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522077.html बारावा सामना] || १८ फेब्रुवारी || {{crw|THA}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] २३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522078.html तेरावा सामना] || २० फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522079.html चौदावा सामना] || २० फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ५४ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522080.html पंधरावा सामना] || २२ फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ४६ धावांनी विजयी |} ===२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका=== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-thailand-2025-26-1522989/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Thailand) 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२७ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=JPN |team2=BHR |team3=THA |team4=BHU |win_BHR=2|loss_BHR=1|nr_BHR=0|nrr_BHR=-0.893 |win_BHU=0|loss_BHU=3|nr_BHU=0|nrr_BHU=-2.623 |win_JPN=3|loss_JPN=0|nr_JPN=0|nrr_JPN=3.830 |win_THA=1|loss_THA=2|nr_THA=0|nrr_THA=0.183 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_BHU={{cr|BHU}} |name_JPN={{cr|JPN}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522998.html टी२०आ ३७३३] || २५ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} ३७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522999.html टी२०आ ३७३५] || २५ फेब्रुवारी || {{cr|BHR}} || {{cr|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523000.html टी२०आ ३७३७] || २६ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|THA}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523001.html टी२०आ ३७३९] || २६ फेब्रुवारी || {{cr|BHR}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523002.html टी२०आ ३७४२] || २७ फेब्रुवारी || {{cr|BHU}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523003.html टी२०आ ३७४३] || २७ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|BHR}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHR}} १२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523004.html टी२०आ ३७४५] || २८ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHU}} ७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523005.html टी२०आ ३७४६] || २८ फेब्रुवारी || {{cr|BHR}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || सामना बरोबरीत<br>({{cr|BHR}} ने [[सुपर ओव्हर]] जिंकला) |} ===कुवेतचा हाँग काँग दौरा=== {| class="wikitable" ! colspan="4" |बौहिनिया फाल्कन टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525159.html टी२०आ ३७३४] || २५ फेब्रुवारी || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || {{cr|HK}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525160.html टी२०आ ३७३८] || २६ फेब्रुवारी || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || {{cr|HK}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525161.html टी२०आ ३७४५अ] || २८ फेब्रुवारी || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525162.html टी२०आ ३७४८] || १ मार्च || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || {{cr|KUW}} ३ गडी राखून विजयी |} ==संदर्भ== {{Reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html?season=2025%2F26%3Bview%3Dseason ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील २०२५-२६ हंगाम संग्रह] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{DEFAULTSORT:Associate international cricket in 2025-26}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] kzws6135qrk7h23ewwgwbz48zc53qeq 2700140 2700139 2026-08-08T02:34:14Z Ganesh591 62733 /* संदर्भ */ 2700140 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५|२०२६}} '''२०२५-२६ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' साधारणपणे सप्टेंबर २०२५ च्या उत्तरार्धापासून मार्च २०२६ पर्यंत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यां]]दरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत २० षटकांच्या सामन्यांना पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती, कारण [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून (महिला संघ) आणि १ जानेवारी २०१९ पासून (पुरुष संघ) टी२०आ दर्जा प्रदान केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/all-t20-matches-between-icc-members-to-get-international-status|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता, ज्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] मध्ये समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या. ==हंगामाचा आढावा== ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा ओमान दौरा|२९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|OMA}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा|१८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा|३ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#हाँग काँगचा कतार दौरा|१२ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | colspan=3 | १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा इंडोनेशिया दौरा|१८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा|२८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ARG}} | style="text-align:left" | {{cr|BRA}} | colspan=3 | २–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशियाचा स्पेन दौरा|५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESP}} | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा भूतान दौरा|८ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | ८–० [९] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमारचा भूतान दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|MYA}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा कतार दौरा|१० फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ४–१ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा हाँग काँग दौरा|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा मलेशिया दौरा|७ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा|९ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BOT}} | style="text-align:left" | {{cr|LES}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा|१४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–१ [४] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ZIM}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BRA}} [[२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|३१ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|६ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|QAT}} [[२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहीन]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MAS}} [[२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२०२५ मिनी एसईए गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|BRB}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना टी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|NGA}} |- | style="text-align:left" | [[#पुरुष टी२० स्पर्धा|९ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|८ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|CAY}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|GHA}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा|२ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MAS}} | style="text-align:left" | {{crw|NEP}} | colspan=3 | २–३ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा|२० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} | style="text-align:left" | {{flagicon|ARG}} [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अर्जेंटिना अ]] | colspan=3 | १–० [३]<ref group="n">महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धेतील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा टांझानिया दौरा|४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमार महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२७ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | colspan=3 | ०–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्क महिला संघाचा ओमान दौरा|३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|DEN}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#ओमान महिला संघाचा कतार दौरा|९ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|QAT}} | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | colspan=3 | १–४ [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२० सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CHN}} [[२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|९ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक|२० नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{crw|JAM}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|६ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला आखाती चषक|१२ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ महिला आखाती चषक|२०२५ महिला आखाती चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|UAE}} |- | style="text-align:left" | [[#महिला टी२० स्पर्धा|१५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ लोटस चषक|२० जानेवारी २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BHU}} [[२०२६ लोटस चषक|२०२६ लोटस चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२० मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NGA}} |} ==सप्टेंबर== ===२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक=== {{main|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-china-2025-1503425/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in China) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=23 September 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=MYA |team3=CHN |team4=MGL |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=0|rs_CHN=219|or_CHN=49.5|rc_CHN=218|ob_CHN=52.5 |win_HK=2|loss_HK=1|nr_HK=0|rs_HK=330|or_HK=60|rc_HK=244|ob_HK=59.5 |win_MGL=0|loss_MGL=3|nr_MGL=0|rs_MGL=194|or_MGL=60|rc_MGL=256|ob_MGL=37 |win_MYA=2|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=156|or_MYA=39.5|rc_MYA=181|ob_MYA=60 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MGL={{crw|MGL}} |name_MYA={{crw|MYA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503431.html मटी२०आ २५१६] || २० सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503432.html मटी२०आ २५१७] || २० सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503433.html मटी२०आ २५१८] || २२ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503434.html मटी२०आ २५१९] || २२ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503435.html मटी२०आ २५२०] || २३ सप्टेंबर || {{crw|MGL}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503436.html मटी२०आ २५२१] || २३ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503437.html मटी२०आ २५२२] || २५ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503438.html मटी२०आ २५२३] || २५ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502743.html टी२०आ ३४७२] || २६ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502744.html टी२०आ ३४७३] || २६ सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502745.html टी२०आ ३४७४] || २६ सप्टेंबर || {{cr|UGA}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502746.html टी२०आ ३४७५] || २६ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|TAN}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502747.html टी२०आ ३४७८] || २८ सप्टेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ११७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502748.html टी२०आ ३४७९] || २८ सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502749.html टी२०आ ३४८०] || २८ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} १७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502750.html टी२०आ ३४८१] || २८ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502751.html टी२०आ ३४८५] || ३० सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ११३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502752.html टी२०आ ३४८६] || ३० सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502753.html टी२०आ ३४८८] || ३० सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502754.html टी२०आ ३४८९] || ३० सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502755.html टी२०आ ३४९२] || २ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502757.html टी२०आ ३४९४] || २ ऑक्टोबर || {{cr|ZIM}} || {{cr|KEN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |५व्या–८व्या स्थानासाठी उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502756.html टी२०आ ३४९३] || २ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502758.html टी२०आ ३४९५] || २ ऑक्टोबर || {{cr|MWI}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ११७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |७व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502760.html टी२०आ ३५००] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ५६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502759.html टी२०आ ३५०१] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|KEN}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ५१ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |५व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502761.html टी२०आ ३५०२] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NGA}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502762.html टी२०आ ३५०३] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |} ===कुवेतचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी#कुवेतचा ओमान दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="5" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504941.html टी२०आ ३४८४] || २९ सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504942.html टी२०आ ३४८७] || ३० सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ==ऑक्टोबर== ===नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|नेपाळ महिला क्रिकेट संघाचा मलेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505114.html मटी२०आ २५२४] || २ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505115.html मटी२०आ २५२५] || ४ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505116.html मटी२०आ २५२६] || ५ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} १३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505117.html मटी२०आ २५२९] || ७ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505118.html मटी२०आ २५३०] || ८ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group C}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503450.html टी२०आ ३५०५] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503451.html टी२०आ ३५०६] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503452.html टी२०आ ३५०७] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503453.html टी२०आ ३५०८] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503454.html टी२०आ ३५०९] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503455.html टी२०आ ३५१०] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|PNG}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|SAM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503456.html टी२०आ ३५११] || १० ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503457.html टी२०आ ३५१२] || १० ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503458.html टी२०आ ३५१३] || १० ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|PNG}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५२ धावांनी विजयी |} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Super 6}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |सुपर ६ |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503459.html टी२०आ ३५१५] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503460.html टी२०आ ३५१६] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503461.html टी२०आ ३५१७] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503462.html टी२०आ ३५१८] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503463.html टी२०आ ३५१९] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503464.html टी२०आ ३५२०] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503465.html टी२०आ ३५२१] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|SAM}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503466.html टी२०आ ३५२२] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503467.html टी२०आ ३५२३] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503468.html टी२०आ ३५२४] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503469.html टी२०आ ३५२५] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|JPN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503470.html टी२०आ ३५२६] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १२४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2025-26-1506172/points-table-standings |title=Women's Continental Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 October 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NOR |team2=ROM |team3=TUR |team4=AUT |team5=BUL |win_AUT=2|loss_AUT=2|nr_AUT=0|rs_AUT=423|or_AUT=65.4|rc_AUT=419|ob_AUT=70 |win_BUL=0|loss_BUL=4|nr_BUL=0|rs_BUL=316|or_BUL=80|rc_BUL=586|ob_BUL=75.4 |win_NOR=3|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=499|or_NOR=80|rc_NOR=394|ob_NOR=77.2 |win_ROM=3|loss_ROM=1|nr_ROM=0|rs_ROM=502|or_ROM=67.2|rc_ROM=383|ob_ROM=59.5 |win_TUR=2|loss_TUR=2|nr_TUR=0|rs_TUR=467|or_TUR=69.5|rc_TUR=425|ob_TUR=80 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_BUL={{crw|BUL}} |name_NOR={{crw|NOR}} |name_ROM={{crw|ROM}} |name_TUR={{crw|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506181.html मटी२०आ २५३१] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|AUT}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506182.html मटी२०आ २५३२] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ५६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506183.html मटी२०आ २५३३] || १० ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506184.html मटी२०आ २५३४] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506185.html मटी२०आ २५३५] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ११५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506186.html मटी२०आ २५३६] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|NOR}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506187.html मटी२०आ २५३७] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506188.html मटी२०आ २५३८] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506189.html मटी२०आ २५३९] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506190.html मटी२०आ २५४०] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ९८ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाचा रोमानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506436.html टी२०आ ३५२८] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506437.html टी२०आ ३५२९] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506438.html टी२०आ ३५३०] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506439.html टी२०आ ३५३१] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४२ धावांनी विजयी |} ===कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा युगांडा दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |व्हिक्टोरिया मालिका (मटी२०आ मालिका) |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506664.html मटी२०आ २५४१] || २० ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506665.html मटी२०आ २५४२] || २१ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506666.html मटी२०आ २५४३] || २३ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506667.html मटी२०आ २५४४] || २४ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506668.html मटी२०आ २५४५] || २६ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा=== {{मुख्य लेख|२०२५ दक्षिण अमेरिकन पुरुष क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकहिरोज<ref>{{cite web |url=https://cricheroes.com/tournament/1660760/mens-sac-2025/point-table |title=MENS Sac 2025 |work=CricHeroes |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MEX |team2=PAN |team3=BRA |team4=COL |team5=URU |team6=PER |win_BRA=3|loss_BRA=1|nr_BRA=1|rs_BRA=459|or_BRA=64.5|rc_BRA=459|ob_BRA=80 |win_COL=1|loss_COL=3|nr_COL=1|rs_COL=382|or_COL=74.5|rc_COL=427|ob_COL=59 |win_MEX=4|loss_MEX=0|nr_MEX=1|rs_MEX=580|or_MEX=70.4|rc_MEX=346|ob_MEX=80 |win_PAN=3|loss_PAN=0|nr_PAN=2|rs_PAN=397|or_PAN=57.1|rc_PAN=353|ob_PAN=60 |win_PER=0|loss_PER=4|nr_PER=1|rs_PER=344|or_PER=80|rc_PER=475|ob_PER=70.3 |win_URU=0|loss_URU=3|nr_URU=2|rs_URU=326|or_URU=60|rc_URU=428|ob_URU=58 |name_BRA={{cr|BRA}} |name_COL={{cr|COL}} |name_MEX={{cr|MEX}} |name_PAN={{cr|PAN}} |name_PER={{cr|PER}} |name_URU={{cr|URU}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753579/mens-sac-2025/brazil-mens-vs-uruguay-mens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753590/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-peru-mens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|MEX}} १२६ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753589/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-uruguay-mens/scorecard तिसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|COL}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507418.html टी२०आ ३५३९] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753587/mens-sac-2025/uruguay-mens-vs-peru-mens/scorecard पाचवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PER}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507419.html टी२०आ ३५४५] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753585/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-brazil-mens/scorecard सातवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|COL}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753584/mens-sac-2025/panama-mens-vs-peru-mens/scorecard आठवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PAN}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19887847/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-uruguay-mens/scorecard नववा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|MEX}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753582/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-colombia-mens/scorecard दहावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753580/mens-sac-2025/peru-mens-vs-brazil-mens/scorecard अकरावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753574/mens-sac-2025/panama-mens-vs-colombia-mens/scorecard बारावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507420.html टी२०आ ३५५४] || २ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753555/mens-sac-2025/panama-mens-vs-uruguay-mens/scorecard चौदावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|PAN}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753554/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-peru-mens/scorecard पंधरावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|COL}} ६ गडी राखून विजयी |} ===अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा=== {{मुख्य लेख|अर्जेंटिना अ महिला क्रिकेट संघाचा ब्राझील दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19869960/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{crw|BRA}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19874386/womens-sac-2025/argentina-womens-vs-brazil-womens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19883582/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard तिसरा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |} ===२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ सायप्रस टी२० तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cyprus-t20-tri-series-2025-26-1506429/points-table-standings |title=Cyprus T20 Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=CYP |team2=BUL |team3=SRB |win_BUL=2|loss_BUL=2|nr_BUL=0|rs_BUL=546|or_BUL=71.5|rc_BUL=538|ob_BUL=78.3 |win_CYP=4|loss_CYP=0|nr_CYP=0|rs_CYP=663|or_CYP=78.3|rc_CYP=469|ob_CYP=80 |win_SRB=0|loss_SRB=4|nr_SRB=0|rs_SRB=466|or_SRB=80|rc_SRB=668|ob_SRB=71.5 |name_BUL={{cr|BUL}} |name_CYP={{cr|CYP}} |name_SRB={{cr|SRB}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506440.html टी२०आ ३५४०] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506441.html टी२०आ ३५४२] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506442.html टी२०आ ३५४७] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506443.html टी२०आ ३५४८] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506444.html टी२०आ ३५५०] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506445.html टी२०आ ३५५२] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६४ धावांनी विजयी |} ==नोव्हेंबर== ===बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा=== {{मुख्य लेख|बल्गेरिया क्रिकेट संघाचा सायप्रस दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506446.html टी२०आ ३५५५] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506447.html टी२०आ ३५५६] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६ गडी राखून विजयी |} ===कॅनडा महिलांचा टांझानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा टांझानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506669.html मटी२०आ २५४६] || ४ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506670.html मटी२०आ २५४७] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506671.html मटी२०आ २५४८] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|CAN}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506672.html मटी२०आ २५४९] || ६ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} १० धावांनी विजयी |} ===२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/indonesia-tri-nation-t20i-series-2025-26-1508260/points-table-standings |title=Indonesia Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IDN |team2=MYA |team3=TLS |win_IDN=8|loss_IDN=0|nr_IDN=0|rs_IDN=508|or_IDN=55.2|rc_IDN=469|ob_IDN=124 |win_MYA=4|loss_MYA=4|nr_MYA=0|rs_MYA=674|or_MYA=100.4|rc_MYA=521|ob_MYA=105.1 |win_TLS=0|loss_TLS=8|nr_TLS=0|rs_TLS=432|or_TLS=138|rc_TLS=624|ob_TLS=64.5 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MYA={{cr|MYA}} |name_TLS={{cr|TLS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508269.html टी२०आ ३५५८] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508270.html टी२०आ ३५५९] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508271.html टी२०आ ३५६२] || ७ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508272.html टी२०आ ३५६३] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508273.html टी२०आ ३५६४] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २६ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508274.html टी२०आ ३५६७] || ९ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508275.html टी२०आ ३५६९] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508276.html टी२०आ ३५७०] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508277.html टी२०आ ३५७२] || १२ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ९३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508278.html टी२०आ ३५७५] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508279.html टी२०आ ३५७६] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508280.html टी२०आ ३५७८] || १४ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८७ धावांनी विजयी |} ===हाँग काँगचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स#हाँग काँगचा कतार दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510724.html टी२०आ ३५७३] || १२ नोव्हेंबर || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510725.html टी२०आ ३५७७] || १३ नोव्हेंबर || यूडीएसटी क्रिकेट मैदान, [[दोहा]] || {{cr|HK}} ९ धावांनी विजयी |} ===२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक#चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-thailand-2025-26-1510278/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Thailand) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=17 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SCO |team2=THA |team3=PNG |team4=NAM |win_NAM=0|loss_NAM=3|nr_NAM=0|rs_NAM=240|or_NAM=60|rc_NAM=281|ob_NAM=53.3 |win_PNG=1|loss_PNG=2|nr_PNG=0|rs_PNG=275|or_PNG=59.1|rc_PNG=330|ob_PNG=59 |win_SCO=3|loss_SCO=0|nr_SCO=0|rs_SCO=365|or_SCO=54.2|rc_SCO=308|ob_SCO=60 |win_THA=2|loss_THA=1|nr_THA=0|rs_THA=370|or_THA=59|rc_THA=331|ob_THA=60 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_THA={{crw|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510279.html मटी२०आ २५५०] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510280.html मटी२०आ २५५१] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510281.html मटी२०आ २५५२] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510282.html मटी२०आ २५५३] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510283.html मटी२०आ २५५४] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510284.html मटी२०आ २५५५] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising">{{cite web|title=Asia Cup Rising Stars 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-rising-stars-2025-26-1509844/points-table-standings|access-date=19 November 2025|website=ESPNcricinfo}}</ref> |update=complete |show_tie=no |team1=BAN |team2=SL |team3=AFG |team4=HK |win_BAN=2|loss_BAN=1|tie_BAN=0|nr_BAN=0|nrr_BAN=2.323 |win_AFG=2|loss_AFG=1|tie_AFG=0|nr_AFG=0|nrr_AFG=-0.321 |win_HK=0|loss_HK=3|tie_HK=0|nr_HK=0|nrr_HK=-2.947 |win_SL=2|loss_SL=1|tie_SL=0|nr_SL=0|nrr_SL=0.970 |name_AFG={{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] |name_BAN={{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] |name_HK={{cr|HK}} |name_SL={{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] }} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising" /> |update=complete |show_tie=no |team1=PAK |team2=IND |team3=OMA |team4=UAE |win_IND=2|loss_IND=1|tie_IND=0|nr_IND=0|nrr_IND=1.979 |win_OMA=1|loss_OMA=2|tie_OMA=0|nr_OMA=0|nrr_OMA=-1.020 |win_PAK=3|loss_PAK=0|tie_PAK=0|nr_PAK=0|nrr_PAK=4.560 |win_UAE=0|loss_UAE=3|tie_UAE=0|nr_UAE=0|nrr_UAE=-5.283 |name_IND={{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] |name_PAK={{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] |name_OMA={{cr|OMA}} |name_UAE={{cr|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509855.html पहिला सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509856.html दुसरा सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] १४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509857.html तिसरा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509858.html चौथा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509859.html टी२०आ ३५७९] || १६ नोव्हेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|OMA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509860.html सहावा सामना] || १६ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509861.html सातवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{cr|HK}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509862.html आठवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509863.html नववा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509864.html दहावा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509865.html अकरावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509866.html बारावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509867.html तेरावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509868.html चौदावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509869.html पंधरावा सामना] || २३ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |} ===बहरीनचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510178.html टी२०आ ३५८०] || १८ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ५३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510179.html टी२०आ ३५८२] || १९ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} १४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510180.html टी२०आ ३५८४] || २१ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-emerging-nations-trophy-2025-26-1510261/points-table-standings |title=ICC Women Emerging Nations Trophy 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=30 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=THA |team2=UAE |team3=NED |team4=SCO |team5=PNG |team6=UGA |team7=NAM |team8=TAN |win_NAM=1|loss_NAM=6|nr_NAM=0|rs_NAM=694|or_NAM=140|rc_NAM=792|ob_NAM=125.4 |win_NED=5|loss_NED=2|nr_NED=0|rs_NED=793|or_NED=126|rc_NED=743|ob_NED=140 |win_PNG=4|loss_PNG=3|nr_PNG=0|rs_PNG=737|or_PNG=140|rc_PNG=708|ob_PNG=135.1 |win_SCO=5|loss_SCO=2|nr_SCO=0|rs_SCO=743|or_SCO=123.2|rc_SCO=746|ob_SCO=131.4 |win_TAN=1|loss_TAN=6|nr_TAN=0|rs_TAN=568|or_TAN=137|rc_TAN=649|ob_TAN=112 |win_THA=5|loss_THA=2|nr_THA=0|rs_THA=622|or_THA=120.4|rc_THA=531|ob_THA=140 |win_UGA=2|loss_UGA=5|nr_UGA=0|rs_UGA=584|or_UGA=132.3|rc_UGA=611|ob_UGA=112.1 |win_UAE=5|loss_UAE=2|nr_UAE=0|rs_UAE=640|or_UAE=110.5|rc_UAE=601|ob_UAE=133.4 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_NED={{crw|NED}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_TAN={{crw|TAN}} |name_THA={{crw|THA}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510285.html मटी२०आ २५५६] || २० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510286.html मटी२०आ २५५७] || २० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510287.html मटी२०आ २५५८] || २० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|TAN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510288.html मटी२०आ २५५९] || २० नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510289.html मटी२०आ २५६०] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510290.html मटी२०आ २५६१] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510291.html मटी२०आ २५६२] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NAM}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510292.html मटी२०आ २५६३] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510293.html मटी२०आ २५६४] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510294.html मटी२०आ २५६५] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510295.html मटी२०आ २५६६] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510296.html मटी२०आ २५६७] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510297.html मटी२०आ २५६८] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510298.html मटी२०आ २५६९] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|UGA}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510299.html मटी२०आ २५७०] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510300.html मटी२०आ २५७१] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510301.html मटी२०आ २५७२] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510302.html मटी२०आ २५७३] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510303.html मटी२०आ २५७४] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510304.html मटी२०आ २५७५] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510305.html मटी२०आ २५७७] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510306.html मटी२०आ २५७८] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510307.html मटी२०आ २५७९] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510308.html मटी२०आ २५८०] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510309.html मटी२०आ २५८२] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510310.html मटी२०आ २५८३] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510311.html मटी२०आ २५८५] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510312.html मटी२०आ २५८६] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} २० धावांनी विजयी |} ===२०२५ मिनी एसईए गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ मिनी एसईए गेम्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/mini-sea-men-s-twenty20-cricket-competition-2025-26-1511989/points-table-standings |title=Mini SEA Men's Twenty20 Cricket Competition 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=1 December 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=BHR |team3=THA |win_BHR=1|loss_BHR=2|nr_BHR=1|rs_BHR=336|or_BHR=51|rc_BHR=341|ob_BHR=59.5 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=2|rs_MAS=272|or_MAS=39.5|rc_MAS=266|ob_MAS=40 |win_THA=0|loss_THA=1|nr_THA=3|rs_THA=69|or_THA=20|rc_THA=70|ob_THA=11 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511998.html टी२०आ ३५८७] || २४ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511999.html टी२०आ ३५८८] || २५ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|MAS}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512000.html टी२०आ ३५९०] || २७ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512001.html टी२०आ ३५९२अ] || २८ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512002.html टी२०आ ३५९७] || ३० नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512003.html टी२०आ ३६००] || १ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ५ धावांनी विजयी |} ===म्यानमार महिलांचा सिंगापूर दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510313.html मटी२०आ २५७६] || २७ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510314.html मटी२०आ २५८१] || २९ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510315.html मटी२०आ २५८४] || ३० नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513174.html मटी२०आ २५८६अ] || २ डिसेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || सामना रद्द |} ===ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा=== {{मुख्य लेख|ब्राझील क्रिकेट संघाचा अर्जेंटिना दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511993.html टी२०आ ३५९३] || २८ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511994.html टी२०आ ३५९५] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511995.html टी२०आ ३५९६अ] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511996.html टी२०आ ३५९८] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511997.html टी२०आ ३५९९] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |} ==डिसेंबर== ===२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स}} <!--चर्चा पानावरील चर्चा पहा-->====पुरुष स्पर्धा==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=बोलिव्हारियानोस २०२५<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/torneo/631 |title=Bolivarian Games Equipo Masculina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=BRB |team2=TTO |team3=JAM |team4=PER |win_BRB=3|loss_BRB=0|nr_BRB=0|rs_BRB=296|or_BRB=45.4|rc_BRB=240|ob_BRB=60 |win_JAM=1|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=306|or_JAM=50|rc_JAM=327|ob_JAM=56.3 |win_PER=0|loss_PER=3|nr_PER=0|rs_PER=194|or_PER=60|rc_PER=198|ob_PER=21.1 |win_TTO=2|loss_TTO=1|nr_TTO=0|rs_TTO=314|or_TTO=42|rc_TTO=345|ob_TTO=60 |name_BRB={{cr|BRB}} |name_JAM={{cr|JAM}} |name_PER={{cr|PER}} |name_TTO={{cr|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516710/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-t&t-men/scorecard पहिला सामना] || ४ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516715/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-t&t-men/scorecard दुसरा सामना] || ४ डिसेंबर || {{cr|JAM}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516738/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-jamaica-men/scorecard तिसरा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516747/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/scorecard चौथा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516752/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-barbados-men/scorecard पाचवा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} २० धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516756/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-barbados-men/scorecard सहावा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608707/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-peru-men/scorecard सातवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ११९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20612663/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/live आठवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ११ धावांनी विजयी |} ====महिला स्पर्धा==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=बोलिव्हारियानोस २०२५<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/deporte/140/fecha/1764824400/escenario/49/torneo/630 |title=Bolivarian Games Equipo Femenina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=TTO |team2=JAM |team3=BRB |win_BRB=0|loss_BRB=4|nr_BRB=0|rs_BRB=198|or_BRB=80|rc_BRB=408|ob_BRB=70.1 |win_JAM=2|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=277|or_JAM=70.1|rc_JAM=251|ob_JAM=64.5 |win_TTO=4|loss_TTO=0|nr_TTO=0|rs_TTO=403|or_TTO=64.5|rc_TTO=219|ob_TTO=80 |name_BRB={{crw|BRB}} |name_JAM={{crw|JAM}} |name_TTO={{crw|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517069/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard पहिला सामना] || ४ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517105/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard दुसरा सामना] || ४ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} १०८ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517093/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard तिसरा सामना] || ५ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517083/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard चौथा सामना] || ५ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20532562/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard पाचवा सामना] || ६ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517119/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard सहावा सामना] || ६ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608342/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-jamaica-women/summary सातवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/west-africa-trophy-2025-26-1513078/points-table-standings |title=West Africa Trophy 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१३ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NGA |team2=RWA |team3=ZAM |team4=SLE |win_NGA=8|loss_NGA=1|nr_NGA=0|rs_NGA=1274|or_NGA=171.2|rc_NGA=1032|ob_NGA=180 |win_RWA=6|loss_RWA=3|nr_RWA=0|rs_RWA=981|or_RWA=161.1|rc_RWA=964|ob_RWA=180 |win_SLE=1|loss_SLE=8|nr_SLE=0|rs_SLE=998|or_SLE=179.2|rc_SLE=1225|ob_SLE=161 |win_ZAM=3|loss_ZAM=6|nr_ZAM=0|rs_ZAM=1143|or_ZAM=179.1|rc_ZAM=1175|ob_ZAM=170 |name_NGA={{cr|NGA}} |name_RWA={{cr|RWA}} |name_SLE={{cr|SLE}} |name_ZAM={{cr|ZAM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513086.html टी२०आ ३६०२] || ४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} १९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513087.html टी२०आ ३६०३] || ४ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513088.html टी२०आ ३६०४] || ५ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513297.html टी२०आ ३६०५] || ५ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513089.html टी२०आ ३६०७] || ६ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513090.html टी२०आ ३६०९] || ६ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513091.html टी२०आ ३६११] || ७ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513092.html टी२०आ ३६१३] || ७ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513093.html टी२०आ ३६१६] || ८ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513094.html टी२०आ ३६१७] || ८ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513095.html टी२०आ ३६२१] || ९ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513096.html टी२०आ ३६२२] || ९ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513097.html टी२०आ ३६२९] || ११ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513298.html टी२०आ ३६३०] || ११ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513299.html टी२०आ ३६३५] || १२ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513300.html टी२०आ ३६३६] || १२ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513301.html टी२०आ ३६४०] || १३ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ८१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513302.html टी२०आ ३६४१] || १३ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|SLE}} ३ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513303.html टी२०आ ३६४२] || १४ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513304.html टी२०आ ३६४३] || १४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ४० धावांनी विजयी |} ===क्रोएशियाचा स्पेन दौरा=== {{मुख्य लेख|क्रोएशिया क्रिकेट संघाचा स्पेन दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514473.html टी२०आ ३६०६] || ५ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514474.html टी२०आ ३६०८] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} १८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514475.html टी२०आ ३६१०] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514476.html टी२०आ ३६१२] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} २१५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514477.html टी२०आ ३६१४] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक#ओमान महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/oman-women-s-t20i-tri-series-2025-26-1514500/points-table-standings |title=Oman Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=९ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=OMA |team2=QAT |team3=BHR |win_BHR=0|loss_BHR=2|nr_BHR=0|rs_BHR=186|or_BHR=40|rc_BHR=191|ob_BHR=20.4 |win_OMA=2|loss_OMA=0|nr_OMA=0|rs_OMA=195|or_OMA=25.5|rc_OMA=176|ob_OMA=40 |win_QAT=1|loss_QAT=1|nr_QAT=0|rs_QAT=236|or_QAT=34.5|rc_QAT=250|ob_QAT=40 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514510.html मटी२०आ २५८८] || ६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514511.html मटी२०आ २५८९] || ७ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514512.html मटी२०आ २५९१] || ९ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514513.html मटी२०आ २५९२] || १० डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १३ धावांनी विजयी |} ===बहरीनचा भूतान दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा भूतान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513098.html टी२०आ ३६१५] || ८ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513099.html टी२०आ ३६१९] || ९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513100.html टी२०आ ३६२७] || ११ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513101.html टी२०आ ३६३३] || १२ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513102.html टी२०आ ३६३८] || १३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आग्नेय आशियाई खेळ=== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट}} ====पुरुष टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट - पुरुष स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web|title=SEA Games Men's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-men-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513742/points-table-standings|access-date=१३ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=PHI |team3=SIN |team4=IDN |team5=THA |win_IDN=1|loss_IDN=3|nr_IDN=0|rs_IDN=411|or_IDN=76.2|rc_IDN=495|ob_IDN=68.1 |win_MAS=4|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=457|or_MAS=46|rc_MAS=334|ob_MAS=80 |win_PHI=3|loss_PHI=1|nr_PHI=0|rs_PHI=570|or_PHI=79.4|rc_PHI=589|ob_PHI=80 |win_SIN=2|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=552|or_SIN=79.1|rc_SIN=559|ob_SIN=71.4 |win_THA=0|loss_THA=4|nr_THA=0|rs_THA=447|or_THA=80|rc_THA=460|ob_THA=61.4 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} |name_PHI={{cr|PHI}} |name_SIN={{cr|SIN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513824.html टी२०आ ३६१८] || ९ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513825.html टी२०आ ३६२०] || ९ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513826.html टी२०आ ३६२४] || १० डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513827.html टी२०आ ३६२५] || १० डिसेंबर || {{cr|PHI}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513828.html टी२०आ ३६२६] || ११ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513829.html टी२०आ ३६२८] || ११ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} ७८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513830.html टी२०आ ३६३२] || १२ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513831.html टी२०आ ३६३४] || १२ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513832.html टी२०आ ३६३७] || १३ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513833.html टी२०आ ३६३९] || १३ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |} ====महिला टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट - महिला स्पर्धा}} {{col-begin|width=}} {{col-2}} <section begin="Group A" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA">{{cite web|title=SEA Games Women's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-women-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513749/points-table-standings|access-date=१७ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |section=गट अ |show_tie=no |update=complete|team1=THA |team2=MYA |team3=SIN |win_MYA=1|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=198|or_MYA=40|rc_MYA=127|ob_MYA=25.1 |win_SIN=0|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=84|or_SIN=40|rc_SIN=382|ob_SIN=40 |win_THA=2|loss_THA=0|nr_THA=0|rs_THA=335|or_THA=25.1|rc_THA=108|ob_THA=40 |name_MYA={{crw|MYA}} |name_THA={{crw|THA}} |name_SIN={{crw|SIN}} }}<section end="Group A" /> {{col-2}} <section begin="Group B" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA" /> |section=गट ब |show_tie=no |update=complete|team1=MAS |team2=IDN |team3=PHI |win_IDN=1|loss_IDN=1|nr_IDN=0|rs_IDN=306|or_IDN=40|rc_IDN=184|ob_IDN=40 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=191|or_MAS=28.2|rc_MAS=172|ob_MAS=40 |win_PHI=0|loss_PHI=2|nr_PHI=0|rs_PHI=118|or_PHI=40|rc_PHI=259|ob_PHI=28.2 |name_IDN={{crw|IDN}} |name_MAS={{crw|MAS}} |name_PHI={{crw|PHI}} }}<section end="Group B" /> {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513755.html मटी२०आ २५९९] || १५ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513756.html मटी२०आ २६०१] || १५ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513757.html मटी२०आ २६०४] || १६ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} १४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513758.html मटी२०आ २६०६] || १६ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २२६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513759.html मटी२०आ २६०९] || १७ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513760.html मटी२०आ २६१०] || १७ डिसेंबर || {{crw|MYA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MYA}} ७२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513761.html मटी२०आ २६११] || १८ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513762.html मटी२०आ २६१३] || १८ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513763.html मटी२०आ २६१६] || १९ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513764.html मटी२०आ २६१७] || १९ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला गल्फ चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/gulf-cricket-women-s-t20i-championship-2025-26-1514503/points-table-standings |title=Gulf Cricket Women's T20I Championship 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१८ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=UAE |team2=OMA |team3=KUW |team4=QAT |team5=BHR |team6=SAU |win_BHR=1|loss_BHR=4|nr_BHR=0|rs_BHR=531|or_BHR=100|rc_BHR=631|ob_BHR=85.1 |win_KUW=3|loss_KUW=2|nr_KUW=0|rs_KUW=401|or_KUW=74.2|rc_KUW=333|ob_KUW=76.3 |win_OMA=4|loss_OMA=1|nr_OMA=0|rs_OMA=547|or_OMA=80.4|rc_OMA=379|ob_OMA=85.4 |win_QAT=2|loss_QAT=3|nr_QAT=0|rs_QAT=440|or_QAT=88|rc_QAT=595|ob_QAT=95.4 |win_SAU=0|loss_SAU=5|nr_SAU=0|rs_SAU=222|or_SAU=100|rc_SAU=737|ob_SAU=69.3 |win_UAE=5|loss_UAE=0|nr_UAE=0|rs_UAE=724|or_UAE=69.3|rc_UAE=190|ob_UAE=100 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} |name_SAU={{crw|SAU}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514514.html मटी२०आ २५९३] || १२ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514515.html मटी२०आ २५९४] || १२ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514516.html मटी२०आ २५९५] || १२ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|BHR}} १०७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514517.html मटी२०आ २५९६] || १३ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514518.html मटी२०आ २५९७] || १३ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514519.html मटी२०आ २५९८] || १३ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514520.html मटी२०आ २६००] || १५ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514521.html मटी२०आ २६०२] || १५ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514522.html मटी२०आ २६०३] || १५ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514523.html मटी२०आ २६०५] || १६ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514524.html मटी२०आ २६०७] || १६ डिसेंबर || {{crw|SAU}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} २३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514525.html मटी२०आ २६०८] || १६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514526.html मटी२०आ २६१२] || १८ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514527.html मटी२०आ २६१४] || १८ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514528.html मटी२०आ २६१५] || १८ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514529.html मटी२०आ २६१८] || १९ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कंबोडिया क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515542.html टी२०आ ३६४६] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515543.html टी२०आ ३६४८] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515544.html टी२०आ ३६४९] || २४ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515545.html टी२०आ ३६५१] || २५ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515546.html टी२०आ ३६५२] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1517208.html टी२०आ ३६५४] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515547.html टी२०आ ३६५५] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515548.html टी२०आ ३६५७] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515549.html टी२०आ ३६५८]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५९ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |} ===म्यानमारचा भूतान दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार क्रिकेट संघाचा भूतान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515010.html टी२०आ ३६४७] || २३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515011.html टी२०आ ३६५०] || २४ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515012.html टी२०आ ३६५३] || २६ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515013.html टी२०आ ३६५६] || २७ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515014.html टी२०आ ३६५९]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५८ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८४ धावांनी विजयी |} ==जानेवारी== ===२०२६ लोटस चषक=== {{मुख्य लेख|२०२६ लोटस चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bhutan-women-s-t20i-tri-series-2025-26-1519142/points-table-standings |title=Bhutan Women's T20I Tri-Series 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२६ जानेवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=BHU |team3=MAS |win_BHU=2 |loss_BHU=2 |nr_BHU=0 |rs_BHU=418 |or_BHU=77.5 |rc_BHU=491 |ob_BHU=80 |win_HK=4 |loss_HK=0 |nr_HK=0 |rs_HK=555 |or_HK=76.5 |rc_HK=427 |ob_HK=80 |win_MAS=0 |loss_MAS=4 |nr_MAS=0 |rs_MAS=434 |or_MAS=80 |rc_MAS=489 |ob_MAS=74.4 |name_BHU={{crw|BHU}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MAS={{crw|MAS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519145.html मटी२०आ २६३०] || २० जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519146.html मटी२०आ २६३३] || २१ जानेवारी || {{crw|HK}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519147.html मटी२०आ २६३६] || २२ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ६४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519148.html मटी२०आ २६४१] || २४ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519149.html मटी२०आ २६४४] || २५ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519150.html मटी२०आ २६४७] || २६ जानेवारी || {{crw|HK}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ९ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |पात्रता सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519151.html मटी२०आ २६५०] || २७ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519152.html मटी२०आ २६५४] || २९ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ९७ धावांनी विजयी |} ==फेब्रुवारी== ===डेन्मार्क महिलांचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|डेन्मार्क महिला क्रिकेट संघाचा ओमान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520970.html मटी२०आ २६६१] || ३ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १०९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520971.html मटी२०आ २६६२] || ४ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520972.html मटी२०आ २६६३] || ६ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520973.html मटी२०आ २६६४] || ७ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ८५ धावांनी विजयी |} ===ओमान महिलांचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|ओमान महिला क्रिकेट संघाचा कतार दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522984.html मटी२०आ २६६५] || ९ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522985.html मटी२०आ २६६६] || १० फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522986.html मटी२०आ २६६८] || १२ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522987.html मटी२०आ २६६९] || १३ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522988.html मटी२०आ २६७२] || १४ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|QAT}} ७ धावांनी विजयी |} ===बहरीनचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा कतार दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522993.html टी२०आ ३६९५] || १० फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522994.html टी२०आ ३६९९] || ११ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522995.html टी२०आ ३७०६] || १३ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ३१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522996.html टी२०आ ३७१०] || १४ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522997.html टी२०आ ३७१४] || १५ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ५१ धावांनी विजयी |} ===२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स=== {{मुख्य लेख|२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="wasiar">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-asia-cup-rising-stars-2025-26-1522054/points-table-standings |title=Women's Asia Cup Rising Stars 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१७ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IND |team2=PAK |team3=UAE |team4=NEP |win_UAE=2|loss_UAE=1|nr_UAE=0|nrr_UAE=-0.765 |win_IND=2|loss_IND=1|nr_IND=0|nrr_IND=3.042 |win_NEP=0|loss_NEP=3|nr_NEP=0|nrr_NEP=-2.596 |win_PAK=2|loss_PAK=1|nr_PAK=0|nrr_PAK=0.457 |name_UAE={{crw|UAE}} |name_IND={{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] |name_NEP={{crw|NEP}} |name_PAK={{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] }} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="wasiar" /> |show_tie=no |update=complete |team1=BAN |team2=SL |team3=THA |team4=MAS |win_BAN=3|loss_BAN=0|nr_BAN=0|nrr_BAN=1.601 |win_MAS=0|loss_MAS=3|nr_MAS=0|nrr_MAS=-4.971 |win_SL=2|loss_SL=1|nr_SL=0|nrr_SL=2.083 |win_THA=1|loss_THA=2|nr_THA=0|nrr_THA=1.236 |name_BAN={{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] |name_MAS={{crw|MAS}} |name_SL={{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] |name_THA={{crw|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522066.html पहिला सामना] || १३ फेब्रुवारी || {{crw|NEP}} || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522067.html दुसरा सामना] || १३ फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522068.html मटी२०आ २६७१] || १४ फेब्रुवारी || {{crw|THA}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ९९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522069.html चौथा सामना] || १४ फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522070.html पाचवा सामना] || १५ फेब्रुवारी || {{crw|NEP}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522071.html सहावा सामना] || १५ फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522072.html सातवा सामना] || १६ फेब्रुवारी || {{crw|MAS}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] १०६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522073.html आठवा सामना] || १६ फेब्रुवारी || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522074.html नववा सामना] || १७ फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522075.html दहावा सामना] || १७ फेब्रुवारी || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522076.html अकरावा सामना] || १८ फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ९० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522077.html बारावा सामना] || १८ फेब्रुवारी || {{crw|THA}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] २३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522078.html तेरावा सामना] || २० फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522079.html चौदावा सामना] || २० फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ५४ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522080.html पंधरावा सामना] || २२ फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ४६ धावांनी विजयी |} ===२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-thailand-2025-26-1522989/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Thailand) 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२७ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=JPN |team2=BHR |team3=THA |team4=BHU |win_BHR=2|loss_BHR=1|nr_BHR=0|nrr_BHR=-0.893 |win_BHU=0|loss_BHU=3|nr_BHU=0|nrr_BHU=-2.623 |win_JPN=3|loss_JPN=0|nr_JPN=0|nrr_JPN=3.830 |win_THA=1|loss_THA=2|nr_THA=0|nrr_THA=0.183 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_BHU={{cr|BHU}} |name_JPN={{cr|JPN}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522998.html टी२०आ ३७३३] || २५ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} ३७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522999.html टी२०आ ३७३५] || २५ फेब्रुवारी || {{cr|BHR}} || {{cr|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523000.html टी२०आ ३७३७] || २६ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|THA}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523001.html टी२०आ ३७३९] || २६ फेब्रुवारी || {{cr|BHR}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523002.html टी२०आ ३७४२] || २७ फेब्रुवारी || {{cr|BHU}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523003.html टी२०आ ३७४३] || २७ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|BHR}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHR}} १२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523004.html टी२०आ ३७४५] || २८ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHU}} ७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523005.html टी२०आ ३७४६] || २८ फेब्रुवारी || {{cr|BHR}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || सामना बरोबरीत<br>({{cr|BHR}} ने [[सुपर ओव्हर]] जिंकला) |} ===कुवेतचा हाँग काँग दौरा=== {{मुख्य लेख|कुवेत क्रिकेट संघाचा हाँग काँग दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |बौहिनिया फाल्कन टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525159.html टी२०आ ३७३४] || २५ फेब्रुवारी || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || {{cr|HK}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525160.html टी२०आ ३७३८] || २६ फेब्रुवारी || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || {{cr|HK}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525161.html टी२०आ ३७४५अ] || २८ फेब्रुवारी || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525162.html टी२०आ ३७४८] || १ मार्च || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || {{cr|KUW}} ३ गडी राखून विजयी |} ==संदर्भ== {{Reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html?season=2025%2F26%3Bview%3Dseason ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील २०२५-२६ हंगाम संग्रह] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{DEFAULTSORT:Associate international cricket in 2025-26}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] ri2j0hn0lz1usz39oi2r6x0abf2tn8a 2700141 2700140 2026-08-08T02:37:24Z Ganesh591 62733 /* फेब्रुवारी */ 2700141 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५|२०२६}} '''२०२५-२६ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' साधारणपणे सप्टेंबर २०२५ च्या उत्तरार्धापासून मार्च २०२६ पर्यंत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यां]]दरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत २० षटकांच्या सामन्यांना पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती, कारण [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून (महिला संघ) आणि १ जानेवारी २०१९ पासून (पुरुष संघ) टी२०आ दर्जा प्रदान केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/all-t20-matches-between-icc-members-to-get-international-status|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता, ज्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] मध्ये समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या. ==हंगामाचा आढावा== ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा ओमान दौरा|२९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|OMA}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा|१८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा|३ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#हाँग काँगचा कतार दौरा|१२ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | colspan=3 | १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा इंडोनेशिया दौरा|१८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा|२८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ARG}} | style="text-align:left" | {{cr|BRA}} | colspan=3 | २–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशियाचा स्पेन दौरा|५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESP}} | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा भूतान दौरा|८ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | ८–० [९] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमारचा भूतान दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|MYA}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा कतार दौरा|१० फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ४–१ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा हाँग काँग दौरा|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा मलेशिया दौरा|७ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा|९ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BOT}} | style="text-align:left" | {{cr|LES}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा|१४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–१ [४] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ZIM}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BRA}} [[२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|३१ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|६ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|QAT}} [[२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहीन]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MAS}} [[२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२०२५ मिनी एसईए गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|BRB}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना टी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|NGA}} |- | style="text-align:left" | [[#पुरुष टी२० स्पर्धा|९ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|८ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|CAY}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|GHA}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा|२ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MAS}} | style="text-align:left" | {{crw|NEP}} | colspan=3 | २–३ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा|२० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} | style="text-align:left" | {{flagicon|ARG}} [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अर्जेंटिना अ]] | colspan=3 | १–० [३]<ref group="n">महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धेतील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा टांझानिया दौरा|४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमार महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२७ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | colspan=3 | ०–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्क महिला संघाचा ओमान दौरा|३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|DEN}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#ओमान महिला संघाचा कतार दौरा|९ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|QAT}} | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | colspan=3 | १–४ [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२० सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CHN}} [[२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|९ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक|२० नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{crw|JAM}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|६ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला आखाती चषक|१२ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ महिला आखाती चषक|२०२५ महिला आखाती चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|UAE}} |- | style="text-align:left" | [[#महिला टी२० स्पर्धा|१५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ लोटस चषक|२० जानेवारी २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BHU}} [[२०२६ लोटस चषक|२०२६ लोटस चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२० मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NGA}} |} ==सप्टेंबर== ===२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक=== {{main|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-china-2025-1503425/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in China) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=23 September 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=MYA |team3=CHN |team4=MGL |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=0|rs_CHN=219|or_CHN=49.5|rc_CHN=218|ob_CHN=52.5 |win_HK=2|loss_HK=1|nr_HK=0|rs_HK=330|or_HK=60|rc_HK=244|ob_HK=59.5 |win_MGL=0|loss_MGL=3|nr_MGL=0|rs_MGL=194|or_MGL=60|rc_MGL=256|ob_MGL=37 |win_MYA=2|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=156|or_MYA=39.5|rc_MYA=181|ob_MYA=60 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MGL={{crw|MGL}} |name_MYA={{crw|MYA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503431.html मटी२०आ २५१६] || २० सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503432.html मटी२०आ २५१७] || २० सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503433.html मटी२०आ २५१८] || २२ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503434.html मटी२०आ २५१९] || २२ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503435.html मटी२०आ २५२०] || २३ सप्टेंबर || {{crw|MGL}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503436.html मटी२०आ २५२१] || २३ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503437.html मटी२०आ २५२२] || २५ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503438.html मटी२०आ २५२३] || २५ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502743.html टी२०आ ३४७२] || २६ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502744.html टी२०आ ३४७३] || २६ सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502745.html टी२०आ ३४७४] || २६ सप्टेंबर || {{cr|UGA}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502746.html टी२०आ ३४७५] || २६ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|TAN}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502747.html टी२०आ ३४७८] || २८ सप्टेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ११७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502748.html टी२०आ ३४७९] || २८ सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502749.html टी२०आ ३४८०] || २८ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} १७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502750.html टी२०आ ३४८१] || २८ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502751.html टी२०आ ३४८५] || ३० सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ११३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502752.html टी२०आ ३४८६] || ३० सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502753.html टी२०आ ३४८८] || ३० सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502754.html टी२०आ ३४८९] || ३० सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502755.html टी२०आ ३४९२] || २ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502757.html टी२०आ ३४९४] || २ ऑक्टोबर || {{cr|ZIM}} || {{cr|KEN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |५व्या–८व्या स्थानासाठी उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502756.html टी२०आ ३४९३] || २ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502758.html टी२०आ ३४९५] || २ ऑक्टोबर || {{cr|MWI}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ११७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |७व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502760.html टी२०आ ३५००] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ५६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502759.html टी२०आ ३५०१] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|KEN}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ५१ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |५व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502761.html टी२०आ ३५०२] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NGA}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502762.html टी२०आ ३५०३] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |} ===कुवेतचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी#कुवेतचा ओमान दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="5" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504941.html टी२०आ ३४८४] || २९ सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504942.html टी२०आ ३४८७] || ३० सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ==ऑक्टोबर== ===नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|नेपाळ महिला क्रिकेट संघाचा मलेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505114.html मटी२०आ २५२४] || २ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505115.html मटी२०आ २५२५] || ४ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505116.html मटी२०आ २५२६] || ५ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} १३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505117.html मटी२०आ २५२९] || ७ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505118.html मटी२०आ २५३०] || ८ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group C}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503450.html टी२०आ ३५०५] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503451.html टी२०आ ३५०६] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503452.html टी२०आ ३५०७] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503453.html टी२०आ ३५०८] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503454.html टी२०आ ३५०९] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503455.html टी२०आ ३५१०] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|PNG}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|SAM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503456.html टी२०आ ३५११] || १० ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503457.html टी२०आ ३५१२] || १० ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503458.html टी२०आ ३५१३] || १० ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|PNG}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५२ धावांनी विजयी |} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Super 6}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |सुपर ६ |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503459.html टी२०आ ३५१५] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503460.html टी२०आ ३५१६] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503461.html टी२०आ ३५१७] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503462.html टी२०आ ३५१८] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503463.html टी२०आ ३५१९] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503464.html टी२०आ ३५२०] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503465.html टी२०आ ३५२१] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|SAM}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503466.html टी२०आ ३५२२] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503467.html टी२०आ ३५२३] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503468.html टी२०आ ३५२४] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503469.html टी२०आ ३५२५] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|JPN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503470.html टी२०आ ३५२६] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १२४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2025-26-1506172/points-table-standings |title=Women's Continental Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 October 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NOR |team2=ROM |team3=TUR |team4=AUT |team5=BUL |win_AUT=2|loss_AUT=2|nr_AUT=0|rs_AUT=423|or_AUT=65.4|rc_AUT=419|ob_AUT=70 |win_BUL=0|loss_BUL=4|nr_BUL=0|rs_BUL=316|or_BUL=80|rc_BUL=586|ob_BUL=75.4 |win_NOR=3|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=499|or_NOR=80|rc_NOR=394|ob_NOR=77.2 |win_ROM=3|loss_ROM=1|nr_ROM=0|rs_ROM=502|or_ROM=67.2|rc_ROM=383|ob_ROM=59.5 |win_TUR=2|loss_TUR=2|nr_TUR=0|rs_TUR=467|or_TUR=69.5|rc_TUR=425|ob_TUR=80 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_BUL={{crw|BUL}} |name_NOR={{crw|NOR}} |name_ROM={{crw|ROM}} |name_TUR={{crw|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506181.html मटी२०आ २५३१] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|AUT}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506182.html मटी२०आ २५३२] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ५६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506183.html मटी२०आ २५३३] || १० ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506184.html मटी२०आ २५३४] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506185.html मटी२०आ २५३५] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ११५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506186.html मटी२०आ २५३६] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|NOR}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506187.html मटी२०आ २५३७] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506188.html मटी२०आ २५३८] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506189.html मटी२०आ २५३९] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506190.html मटी२०आ २५४०] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ९८ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाचा रोमानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506436.html टी२०आ ३५२८] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506437.html टी२०आ ३५२९] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506438.html टी२०आ ३५३०] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506439.html टी२०आ ३५३१] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४२ धावांनी विजयी |} ===कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा युगांडा दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |व्हिक्टोरिया मालिका (मटी२०आ मालिका) |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506664.html मटी२०आ २५४१] || २० ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506665.html मटी२०आ २५४२] || २१ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506666.html मटी२०आ २५४३] || २३ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506667.html मटी२०आ २५४४] || २४ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506668.html मटी२०आ २५४५] || २६ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा=== {{मुख्य लेख|२०२५ दक्षिण अमेरिकन पुरुष क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकहिरोज<ref>{{cite web |url=https://cricheroes.com/tournament/1660760/mens-sac-2025/point-table |title=MENS Sac 2025 |work=CricHeroes |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MEX |team2=PAN |team3=BRA |team4=COL |team5=URU |team6=PER |win_BRA=3|loss_BRA=1|nr_BRA=1|rs_BRA=459|or_BRA=64.5|rc_BRA=459|ob_BRA=80 |win_COL=1|loss_COL=3|nr_COL=1|rs_COL=382|or_COL=74.5|rc_COL=427|ob_COL=59 |win_MEX=4|loss_MEX=0|nr_MEX=1|rs_MEX=580|or_MEX=70.4|rc_MEX=346|ob_MEX=80 |win_PAN=3|loss_PAN=0|nr_PAN=2|rs_PAN=397|or_PAN=57.1|rc_PAN=353|ob_PAN=60 |win_PER=0|loss_PER=4|nr_PER=1|rs_PER=344|or_PER=80|rc_PER=475|ob_PER=70.3 |win_URU=0|loss_URU=3|nr_URU=2|rs_URU=326|or_URU=60|rc_URU=428|ob_URU=58 |name_BRA={{cr|BRA}} |name_COL={{cr|COL}} |name_MEX={{cr|MEX}} |name_PAN={{cr|PAN}} |name_PER={{cr|PER}} |name_URU={{cr|URU}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753579/mens-sac-2025/brazil-mens-vs-uruguay-mens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753590/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-peru-mens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|MEX}} १२६ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753589/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-uruguay-mens/scorecard तिसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|COL}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507418.html टी२०आ ३५३९] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753587/mens-sac-2025/uruguay-mens-vs-peru-mens/scorecard पाचवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PER}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507419.html टी२०आ ३५४५] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753585/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-brazil-mens/scorecard सातवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|COL}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753584/mens-sac-2025/panama-mens-vs-peru-mens/scorecard आठवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PAN}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19887847/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-uruguay-mens/scorecard नववा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|MEX}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753582/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-colombia-mens/scorecard दहावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753580/mens-sac-2025/peru-mens-vs-brazil-mens/scorecard अकरावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753574/mens-sac-2025/panama-mens-vs-colombia-mens/scorecard बारावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507420.html टी२०आ ३५५४] || २ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753555/mens-sac-2025/panama-mens-vs-uruguay-mens/scorecard चौदावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|PAN}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753554/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-peru-mens/scorecard पंधरावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|COL}} ६ गडी राखून विजयी |} ===अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा=== {{मुख्य लेख|अर्जेंटिना अ महिला क्रिकेट संघाचा ब्राझील दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19869960/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{crw|BRA}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19874386/womens-sac-2025/argentina-womens-vs-brazil-womens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19883582/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard तिसरा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |} ===२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ सायप्रस टी२० तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cyprus-t20-tri-series-2025-26-1506429/points-table-standings |title=Cyprus T20 Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=CYP |team2=BUL |team3=SRB |win_BUL=2|loss_BUL=2|nr_BUL=0|rs_BUL=546|or_BUL=71.5|rc_BUL=538|ob_BUL=78.3 |win_CYP=4|loss_CYP=0|nr_CYP=0|rs_CYP=663|or_CYP=78.3|rc_CYP=469|ob_CYP=80 |win_SRB=0|loss_SRB=4|nr_SRB=0|rs_SRB=466|or_SRB=80|rc_SRB=668|ob_SRB=71.5 |name_BUL={{cr|BUL}} |name_CYP={{cr|CYP}} |name_SRB={{cr|SRB}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506440.html टी२०आ ३५४०] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506441.html टी२०आ ३५४२] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506442.html टी२०आ ३५४७] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506443.html टी२०आ ३५४८] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506444.html टी२०आ ३५५०] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506445.html टी२०आ ३५५२] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६४ धावांनी विजयी |} ==नोव्हेंबर== ===बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा=== {{मुख्य लेख|बल्गेरिया क्रिकेट संघाचा सायप्रस दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506446.html टी२०आ ३५५५] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506447.html टी२०आ ३५५६] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६ गडी राखून विजयी |} ===कॅनडा महिलांचा टांझानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा टांझानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506669.html मटी२०आ २५४६] || ४ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506670.html मटी२०आ २५४७] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506671.html मटी२०आ २५४८] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|CAN}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506672.html मटी२०आ २५४९] || ६ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} १० धावांनी विजयी |} ===२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/indonesia-tri-nation-t20i-series-2025-26-1508260/points-table-standings |title=Indonesia Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IDN |team2=MYA |team3=TLS |win_IDN=8|loss_IDN=0|nr_IDN=0|rs_IDN=508|or_IDN=55.2|rc_IDN=469|ob_IDN=124 |win_MYA=4|loss_MYA=4|nr_MYA=0|rs_MYA=674|or_MYA=100.4|rc_MYA=521|ob_MYA=105.1 |win_TLS=0|loss_TLS=8|nr_TLS=0|rs_TLS=432|or_TLS=138|rc_TLS=624|ob_TLS=64.5 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MYA={{cr|MYA}} |name_TLS={{cr|TLS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508269.html टी२०आ ३५५८] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508270.html टी२०आ ३५५९] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508271.html टी२०आ ३५६२] || ७ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508272.html टी२०आ ३५६३] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508273.html टी२०आ ३५६४] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २६ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508274.html टी२०आ ३५६७] || ९ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508275.html टी२०आ ३५६९] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508276.html टी२०आ ३५७०] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508277.html टी२०आ ३५७२] || १२ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ९३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508278.html टी२०आ ३५७५] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508279.html टी२०आ ३५७६] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508280.html टी२०आ ३५७८] || १४ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८७ धावांनी विजयी |} ===हाँग काँगचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स#हाँग काँगचा कतार दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510724.html टी२०आ ३५७३] || १२ नोव्हेंबर || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510725.html टी२०आ ३५७७] || १३ नोव्हेंबर || यूडीएसटी क्रिकेट मैदान, [[दोहा]] || {{cr|HK}} ९ धावांनी विजयी |} ===२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक#चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-thailand-2025-26-1510278/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Thailand) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=17 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SCO |team2=THA |team3=PNG |team4=NAM |win_NAM=0|loss_NAM=3|nr_NAM=0|rs_NAM=240|or_NAM=60|rc_NAM=281|ob_NAM=53.3 |win_PNG=1|loss_PNG=2|nr_PNG=0|rs_PNG=275|or_PNG=59.1|rc_PNG=330|ob_PNG=59 |win_SCO=3|loss_SCO=0|nr_SCO=0|rs_SCO=365|or_SCO=54.2|rc_SCO=308|ob_SCO=60 |win_THA=2|loss_THA=1|nr_THA=0|rs_THA=370|or_THA=59|rc_THA=331|ob_THA=60 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_THA={{crw|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510279.html मटी२०आ २५५०] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510280.html मटी२०आ २५५१] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510281.html मटी२०आ २५५२] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510282.html मटी२०आ २५५३] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510283.html मटी२०आ २५५४] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510284.html मटी२०आ २५५५] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising">{{cite web|title=Asia Cup Rising Stars 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-rising-stars-2025-26-1509844/points-table-standings|access-date=19 November 2025|website=ESPNcricinfo}}</ref> |update=complete |show_tie=no |team1=BAN |team2=SL |team3=AFG |team4=HK |win_BAN=2|loss_BAN=1|tie_BAN=0|nr_BAN=0|nrr_BAN=2.323 |win_AFG=2|loss_AFG=1|tie_AFG=0|nr_AFG=0|nrr_AFG=-0.321 |win_HK=0|loss_HK=3|tie_HK=0|nr_HK=0|nrr_HK=-2.947 |win_SL=2|loss_SL=1|tie_SL=0|nr_SL=0|nrr_SL=0.970 |name_AFG={{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] |name_BAN={{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] |name_HK={{cr|HK}} |name_SL={{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] }} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising" /> |update=complete |show_tie=no |team1=PAK |team2=IND |team3=OMA |team4=UAE |win_IND=2|loss_IND=1|tie_IND=0|nr_IND=0|nrr_IND=1.979 |win_OMA=1|loss_OMA=2|tie_OMA=0|nr_OMA=0|nrr_OMA=-1.020 |win_PAK=3|loss_PAK=0|tie_PAK=0|nr_PAK=0|nrr_PAK=4.560 |win_UAE=0|loss_UAE=3|tie_UAE=0|nr_UAE=0|nrr_UAE=-5.283 |name_IND={{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] |name_PAK={{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] |name_OMA={{cr|OMA}} |name_UAE={{cr|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509855.html पहिला सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509856.html दुसरा सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] १४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509857.html तिसरा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509858.html चौथा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509859.html टी२०आ ३५७९] || १६ नोव्हेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|OMA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509860.html सहावा सामना] || १६ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509861.html सातवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{cr|HK}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509862.html आठवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509863.html नववा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509864.html दहावा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509865.html अकरावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509866.html बारावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509867.html तेरावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509868.html चौदावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509869.html पंधरावा सामना] || २३ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |} ===बहरीनचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510178.html टी२०आ ३५८०] || १८ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ५३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510179.html टी२०आ ३५८२] || १९ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} १४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510180.html टी२०आ ३५८४] || २१ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-emerging-nations-trophy-2025-26-1510261/points-table-standings |title=ICC Women Emerging Nations Trophy 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=30 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=THA |team2=UAE |team3=NED |team4=SCO |team5=PNG |team6=UGA |team7=NAM |team8=TAN |win_NAM=1|loss_NAM=6|nr_NAM=0|rs_NAM=694|or_NAM=140|rc_NAM=792|ob_NAM=125.4 |win_NED=5|loss_NED=2|nr_NED=0|rs_NED=793|or_NED=126|rc_NED=743|ob_NED=140 |win_PNG=4|loss_PNG=3|nr_PNG=0|rs_PNG=737|or_PNG=140|rc_PNG=708|ob_PNG=135.1 |win_SCO=5|loss_SCO=2|nr_SCO=0|rs_SCO=743|or_SCO=123.2|rc_SCO=746|ob_SCO=131.4 |win_TAN=1|loss_TAN=6|nr_TAN=0|rs_TAN=568|or_TAN=137|rc_TAN=649|ob_TAN=112 |win_THA=5|loss_THA=2|nr_THA=0|rs_THA=622|or_THA=120.4|rc_THA=531|ob_THA=140 |win_UGA=2|loss_UGA=5|nr_UGA=0|rs_UGA=584|or_UGA=132.3|rc_UGA=611|ob_UGA=112.1 |win_UAE=5|loss_UAE=2|nr_UAE=0|rs_UAE=640|or_UAE=110.5|rc_UAE=601|ob_UAE=133.4 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_NED={{crw|NED}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_TAN={{crw|TAN}} |name_THA={{crw|THA}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510285.html मटी२०आ २५५६] || २० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510286.html मटी२०आ २५५७] || २० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510287.html मटी२०आ २५५८] || २० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|TAN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510288.html मटी२०आ २५५९] || २० नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510289.html मटी२०आ २५६०] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510290.html मटी२०आ २५६१] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510291.html मटी२०आ २५६२] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NAM}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510292.html मटी२०आ २५६३] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510293.html मटी२०आ २५६४] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510294.html मटी२०आ २५६५] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510295.html मटी२०आ २५६६] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510296.html मटी२०आ २५६७] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510297.html मटी२०आ २५६८] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510298.html मटी२०आ २५६९] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|UGA}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510299.html मटी२०आ २५७०] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510300.html मटी२०आ २५७१] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510301.html मटी२०आ २५७२] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510302.html मटी२०आ २५७३] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510303.html मटी२०आ २५७४] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510304.html मटी२०आ २५७५] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510305.html मटी२०आ २५७७] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510306.html मटी२०आ २५७८] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510307.html मटी२०आ २५७९] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510308.html मटी२०आ २५८०] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510309.html मटी२०आ २५८२] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510310.html मटी२०आ २५८३] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510311.html मटी२०आ २५८५] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510312.html मटी२०आ २५८६] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} २० धावांनी विजयी |} ===२०२५ मिनी एसईए गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ मिनी एसईए गेम्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/mini-sea-men-s-twenty20-cricket-competition-2025-26-1511989/points-table-standings |title=Mini SEA Men's Twenty20 Cricket Competition 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=1 December 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=BHR |team3=THA |win_BHR=1|loss_BHR=2|nr_BHR=1|rs_BHR=336|or_BHR=51|rc_BHR=341|ob_BHR=59.5 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=2|rs_MAS=272|or_MAS=39.5|rc_MAS=266|ob_MAS=40 |win_THA=0|loss_THA=1|nr_THA=3|rs_THA=69|or_THA=20|rc_THA=70|ob_THA=11 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511998.html टी२०आ ३५८७] || २४ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511999.html टी२०आ ३५८८] || २५ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|MAS}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512000.html टी२०आ ३५९०] || २७ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512001.html टी२०आ ३५९२अ] || २८ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512002.html टी२०आ ३५९७] || ३० नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512003.html टी२०आ ३६००] || १ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ५ धावांनी विजयी |} ===म्यानमार महिलांचा सिंगापूर दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510313.html मटी२०आ २५७६] || २७ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510314.html मटी२०आ २५८१] || २९ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510315.html मटी२०आ २५८४] || ३० नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513174.html मटी२०आ २५८६अ] || २ डिसेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || सामना रद्द |} ===ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा=== {{मुख्य लेख|ब्राझील क्रिकेट संघाचा अर्जेंटिना दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511993.html टी२०आ ३५९३] || २८ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511994.html टी२०आ ३५९५] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511995.html टी२०आ ३५९६अ] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511996.html टी२०आ ३५९८] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511997.html टी२०आ ३५९९] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |} ==डिसेंबर== ===२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स}} <!--चर्चा पानावरील चर्चा पहा-->====पुरुष स्पर्धा==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=बोलिव्हारियानोस २०२५<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/torneo/631 |title=Bolivarian Games Equipo Masculina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=BRB |team2=TTO |team3=JAM |team4=PER |win_BRB=3|loss_BRB=0|nr_BRB=0|rs_BRB=296|or_BRB=45.4|rc_BRB=240|ob_BRB=60 |win_JAM=1|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=306|or_JAM=50|rc_JAM=327|ob_JAM=56.3 |win_PER=0|loss_PER=3|nr_PER=0|rs_PER=194|or_PER=60|rc_PER=198|ob_PER=21.1 |win_TTO=2|loss_TTO=1|nr_TTO=0|rs_TTO=314|or_TTO=42|rc_TTO=345|ob_TTO=60 |name_BRB={{cr|BRB}} |name_JAM={{cr|JAM}} |name_PER={{cr|PER}} |name_TTO={{cr|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516710/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-t&t-men/scorecard पहिला सामना] || ४ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516715/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-t&t-men/scorecard दुसरा सामना] || ४ डिसेंबर || {{cr|JAM}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516738/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-jamaica-men/scorecard तिसरा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516747/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/scorecard चौथा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516752/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-barbados-men/scorecard पाचवा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} २० धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516756/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-barbados-men/scorecard सहावा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608707/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-peru-men/scorecard सातवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ११९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20612663/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/live आठवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ११ धावांनी विजयी |} ====महिला स्पर्धा==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=बोलिव्हारियानोस २०२५<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/deporte/140/fecha/1764824400/escenario/49/torneo/630 |title=Bolivarian Games Equipo Femenina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=TTO |team2=JAM |team3=BRB |win_BRB=0|loss_BRB=4|nr_BRB=0|rs_BRB=198|or_BRB=80|rc_BRB=408|ob_BRB=70.1 |win_JAM=2|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=277|or_JAM=70.1|rc_JAM=251|ob_JAM=64.5 |win_TTO=4|loss_TTO=0|nr_TTO=0|rs_TTO=403|or_TTO=64.5|rc_TTO=219|ob_TTO=80 |name_BRB={{crw|BRB}} |name_JAM={{crw|JAM}} |name_TTO={{crw|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517069/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard पहिला सामना] || ४ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517105/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard दुसरा सामना] || ४ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} १०८ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517093/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard तिसरा सामना] || ५ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517083/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard चौथा सामना] || ५ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20532562/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard पाचवा सामना] || ६ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517119/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard सहावा सामना] || ६ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608342/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-jamaica-women/summary सातवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/west-africa-trophy-2025-26-1513078/points-table-standings |title=West Africa Trophy 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१३ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NGA |team2=RWA |team3=ZAM |team4=SLE |win_NGA=8|loss_NGA=1|nr_NGA=0|rs_NGA=1274|or_NGA=171.2|rc_NGA=1032|ob_NGA=180 |win_RWA=6|loss_RWA=3|nr_RWA=0|rs_RWA=981|or_RWA=161.1|rc_RWA=964|ob_RWA=180 |win_SLE=1|loss_SLE=8|nr_SLE=0|rs_SLE=998|or_SLE=179.2|rc_SLE=1225|ob_SLE=161 |win_ZAM=3|loss_ZAM=6|nr_ZAM=0|rs_ZAM=1143|or_ZAM=179.1|rc_ZAM=1175|ob_ZAM=170 |name_NGA={{cr|NGA}} |name_RWA={{cr|RWA}} |name_SLE={{cr|SLE}} |name_ZAM={{cr|ZAM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513086.html टी२०आ ३६०२] || ४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} १९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513087.html टी२०आ ३६०३] || ४ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513088.html टी२०आ ३६०४] || ५ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513297.html टी२०आ ३६०५] || ५ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513089.html टी२०आ ३६०७] || ६ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513090.html टी२०आ ३६०९] || ६ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513091.html टी२०आ ३६११] || ७ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513092.html टी२०आ ३६१३] || ७ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513093.html टी२०आ ३६१६] || ८ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513094.html टी२०आ ३६१७] || ८ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513095.html टी२०आ ३६२१] || ९ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513096.html टी२०आ ३६२२] || ९ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513097.html टी२०आ ३६२९] || ११ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513298.html टी२०आ ३६३०] || ११ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513299.html टी२०आ ३६३५] || १२ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513300.html टी२०आ ३६३६] || १२ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513301.html टी२०आ ३६४०] || १३ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ८१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513302.html टी२०आ ३६४१] || १३ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|SLE}} ३ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513303.html टी२०आ ३६४२] || १४ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513304.html टी२०आ ३६४३] || १४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ४० धावांनी विजयी |} ===क्रोएशियाचा स्पेन दौरा=== {{मुख्य लेख|क्रोएशिया क्रिकेट संघाचा स्पेन दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514473.html टी२०आ ३६०६] || ५ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514474.html टी२०आ ३६०८] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} १८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514475.html टी२०आ ३६१०] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514476.html टी२०आ ३६१२] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} २१५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514477.html टी२०आ ३६१४] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक#ओमान महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/oman-women-s-t20i-tri-series-2025-26-1514500/points-table-standings |title=Oman Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=९ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=OMA |team2=QAT |team3=BHR |win_BHR=0|loss_BHR=2|nr_BHR=0|rs_BHR=186|or_BHR=40|rc_BHR=191|ob_BHR=20.4 |win_OMA=2|loss_OMA=0|nr_OMA=0|rs_OMA=195|or_OMA=25.5|rc_OMA=176|ob_OMA=40 |win_QAT=1|loss_QAT=1|nr_QAT=0|rs_QAT=236|or_QAT=34.5|rc_QAT=250|ob_QAT=40 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514510.html मटी२०आ २५८८] || ६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514511.html मटी२०आ २५८९] || ७ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514512.html मटी२०आ २५९१] || ९ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514513.html मटी२०आ २५९२] || १० डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १३ धावांनी विजयी |} ===बहरीनचा भूतान दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा भूतान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513098.html टी२०आ ३६१५] || ८ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513099.html टी२०आ ३६१९] || ९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513100.html टी२०आ ३६२७] || ११ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513101.html टी२०आ ३६३३] || १२ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513102.html टी२०आ ३६३८] || १३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आग्नेय आशियाई खेळ=== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट}} ====पुरुष टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट - पुरुष स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web|title=SEA Games Men's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-men-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513742/points-table-standings|access-date=१३ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=PHI |team3=SIN |team4=IDN |team5=THA |win_IDN=1|loss_IDN=3|nr_IDN=0|rs_IDN=411|or_IDN=76.2|rc_IDN=495|ob_IDN=68.1 |win_MAS=4|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=457|or_MAS=46|rc_MAS=334|ob_MAS=80 |win_PHI=3|loss_PHI=1|nr_PHI=0|rs_PHI=570|or_PHI=79.4|rc_PHI=589|ob_PHI=80 |win_SIN=2|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=552|or_SIN=79.1|rc_SIN=559|ob_SIN=71.4 |win_THA=0|loss_THA=4|nr_THA=0|rs_THA=447|or_THA=80|rc_THA=460|ob_THA=61.4 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} |name_PHI={{cr|PHI}} |name_SIN={{cr|SIN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513824.html टी२०आ ३६१८] || ९ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513825.html टी२०आ ३६२०] || ९ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513826.html टी२०आ ३६२४] || १० डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513827.html टी२०आ ३६२५] || १० डिसेंबर || {{cr|PHI}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513828.html टी२०आ ३६२६] || ११ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513829.html टी२०आ ३६२८] || ११ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} ७८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513830.html टी२०आ ३६३२] || १२ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513831.html टी२०आ ३६३४] || १२ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513832.html टी२०आ ३६३७] || १३ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513833.html टी२०आ ३६३९] || १३ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |} ====महिला टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट - महिला स्पर्धा}} {{col-begin|width=}} {{col-2}} <section begin="Group A" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA">{{cite web|title=SEA Games Women's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-women-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513749/points-table-standings|access-date=१७ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |section=गट अ |show_tie=no |update=complete|team1=THA |team2=MYA |team3=SIN |win_MYA=1|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=198|or_MYA=40|rc_MYA=127|ob_MYA=25.1 |win_SIN=0|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=84|or_SIN=40|rc_SIN=382|ob_SIN=40 |win_THA=2|loss_THA=0|nr_THA=0|rs_THA=335|or_THA=25.1|rc_THA=108|ob_THA=40 |name_MYA={{crw|MYA}} |name_THA={{crw|THA}} |name_SIN={{crw|SIN}} }}<section end="Group A" /> {{col-2}} <section begin="Group B" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA" /> |section=गट ब |show_tie=no |update=complete|team1=MAS |team2=IDN |team3=PHI |win_IDN=1|loss_IDN=1|nr_IDN=0|rs_IDN=306|or_IDN=40|rc_IDN=184|ob_IDN=40 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=191|or_MAS=28.2|rc_MAS=172|ob_MAS=40 |win_PHI=0|loss_PHI=2|nr_PHI=0|rs_PHI=118|or_PHI=40|rc_PHI=259|ob_PHI=28.2 |name_IDN={{crw|IDN}} |name_MAS={{crw|MAS}} |name_PHI={{crw|PHI}} }}<section end="Group B" /> {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513755.html मटी२०आ २५९९] || १५ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513756.html मटी२०आ २६०१] || १५ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513757.html मटी२०आ २६०४] || १६ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} १४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513758.html मटी२०आ २६०६] || १६ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २२६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513759.html मटी२०आ २६०९] || १७ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513760.html मटी२०आ २६१०] || १७ डिसेंबर || {{crw|MYA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MYA}} ७२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513761.html मटी२०आ २६११] || १८ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513762.html मटी२०आ २६१३] || १८ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513763.html मटी२०आ २६१६] || १९ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513764.html मटी२०आ २६१७] || १९ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला गल्फ चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/gulf-cricket-women-s-t20i-championship-2025-26-1514503/points-table-standings |title=Gulf Cricket Women's T20I Championship 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१८ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=UAE |team2=OMA |team3=KUW |team4=QAT |team5=BHR |team6=SAU |win_BHR=1|loss_BHR=4|nr_BHR=0|rs_BHR=531|or_BHR=100|rc_BHR=631|ob_BHR=85.1 |win_KUW=3|loss_KUW=2|nr_KUW=0|rs_KUW=401|or_KUW=74.2|rc_KUW=333|ob_KUW=76.3 |win_OMA=4|loss_OMA=1|nr_OMA=0|rs_OMA=547|or_OMA=80.4|rc_OMA=379|ob_OMA=85.4 |win_QAT=2|loss_QAT=3|nr_QAT=0|rs_QAT=440|or_QAT=88|rc_QAT=595|ob_QAT=95.4 |win_SAU=0|loss_SAU=5|nr_SAU=0|rs_SAU=222|or_SAU=100|rc_SAU=737|ob_SAU=69.3 |win_UAE=5|loss_UAE=0|nr_UAE=0|rs_UAE=724|or_UAE=69.3|rc_UAE=190|ob_UAE=100 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} |name_SAU={{crw|SAU}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514514.html मटी२०आ २५९३] || १२ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514515.html मटी२०आ २५९४] || १२ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514516.html मटी२०आ २५९५] || १२ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|BHR}} १०७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514517.html मटी२०आ २५९६] || १३ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514518.html मटी२०आ २५९७] || १३ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514519.html मटी२०आ २५९८] || १३ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514520.html मटी२०आ २६००] || १५ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514521.html मटी२०आ २६०२] || १५ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514522.html मटी२०आ २६०३] || १५ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514523.html मटी२०आ २६०५] || १६ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514524.html मटी२०आ २६०७] || १६ डिसेंबर || {{crw|SAU}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} २३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514525.html मटी२०आ २६०८] || १६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514526.html मटी२०आ २६१२] || १८ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514527.html मटी२०आ २६१४] || १८ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514528.html मटी२०आ २६१५] || १८ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514529.html मटी२०आ २६१८] || १९ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कंबोडिया क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515542.html टी२०आ ३६४६] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515543.html टी२०आ ३६४८] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515544.html टी२०आ ३६४९] || २४ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515545.html टी२०आ ३६५१] || २५ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515546.html टी२०आ ३६५२] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1517208.html टी२०आ ३६५४] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515547.html टी२०आ ३६५५] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515548.html टी२०आ ३६५७] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515549.html टी२०आ ३६५८]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५९ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |} ===म्यानमारचा भूतान दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार क्रिकेट संघाचा भूतान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515010.html टी२०आ ३६४७] || २३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515011.html टी२०आ ३६५०] || २४ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515012.html टी२०आ ३६५३] || २६ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515013.html टी२०आ ३६५६] || २७ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515014.html टी२०आ ३६५९]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५८ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८४ धावांनी विजयी |} ==जानेवारी== ===२०२६ लोटस चषक=== {{मुख्य लेख|२०२६ लोटस चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bhutan-women-s-t20i-tri-series-2025-26-1519142/points-table-standings |title=Bhutan Women's T20I Tri-Series 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२६ जानेवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=BHU |team3=MAS |win_BHU=2 |loss_BHU=2 |nr_BHU=0 |rs_BHU=418 |or_BHU=77.5 |rc_BHU=491 |ob_BHU=80 |win_HK=4 |loss_HK=0 |nr_HK=0 |rs_HK=555 |or_HK=76.5 |rc_HK=427 |ob_HK=80 |win_MAS=0 |loss_MAS=4 |nr_MAS=0 |rs_MAS=434 |or_MAS=80 |rc_MAS=489 |ob_MAS=74.4 |name_BHU={{crw|BHU}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MAS={{crw|MAS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519145.html मटी२०आ २६३०] || २० जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519146.html मटी२०आ २६३३] || २१ जानेवारी || {{crw|HK}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519147.html मटी२०आ २६३६] || २२ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ६४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519148.html मटी२०आ २६४१] || २४ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519149.html मटी२०आ २६४४] || २५ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519150.html मटी२०आ २६४७] || २६ जानेवारी || {{crw|HK}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ९ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |पात्रता सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519151.html मटी२०आ २६५०] || २७ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519152.html मटी२०आ २६५४] || २९ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ९७ धावांनी विजयी |} ==फेब्रुवारी== ===डेन्मार्क महिलांचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|डेन्मार्क महिला क्रिकेट संघाचा ओमान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520970.html मटी२०आ २६६१] || ३ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १०९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520971.html मटी२०आ २६६२] || ४ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520972.html मटी२०आ २६६३] || ६ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520973.html मटी२०आ २६६४] || ७ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ८५ धावांनी विजयी |} ===ओमान महिलांचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|ओमान महिला क्रिकेट संघाचा कतार दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522984.html मटी२०आ २६६५] || ९ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522985.html मटी२०आ २६६६] || १० फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522986.html मटी२०आ २६६८] || १२ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522987.html मटी२०आ २६६९] || १३ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522988.html मटी२०आ २६७२] || १४ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|QAT}} ७ धावांनी विजयी |} ===बहरीनचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा कतार दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522993.html टी२०आ ३६९५] || १० फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522994.html टी२०आ ३६९९] || ११ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522995.html टी२०आ ३७०६] || १३ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ३१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522996.html टी२०आ ३७१०] || १४ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522997.html टी२०आ ३७१४] || १५ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ५१ धावांनी विजयी |} ===२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स=== {{मुख्य लेख|२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="wasiar">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-asia-cup-rising-stars-2025-26-1522054/points-table-standings |title=Women's Asia Cup Rising Stars 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१७ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IND |team2=PAK |team3=UAE |team4=NEP |win_UAE=2|loss_UAE=1|nr_UAE=0|nrr_UAE=-0.765 |win_IND=2|loss_IND=1|nr_IND=0|nrr_IND=3.042 |win_NEP=0|loss_NEP=3|nr_NEP=0|nrr_NEP=-2.596 |win_PAK=2|loss_PAK=1|nr_PAK=0|nrr_PAK=0.457 |name_UAE={{crw|UAE}} |name_IND={{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] |name_NEP={{crw|NEP}} |name_PAK={{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] }} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="wasiar" /> |show_tie=no |update=complete |team1=BAN |team2=SL |team3=THA |team4=MAS |win_BAN=3|loss_BAN=0|nr_BAN=0|nrr_BAN=1.601 |win_MAS=0|loss_MAS=3|nr_MAS=0|nrr_MAS=-4.971 |win_SL=2|loss_SL=1|nr_SL=0|nrr_SL=2.083 |win_THA=1|loss_THA=2|nr_THA=0|nrr_THA=1.236 |name_BAN={{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] |name_MAS={{crw|MAS}} |name_SL={{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] |name_THA={{crw|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522066.html पहिला सामना] || १३ फेब्रुवारी || {{crw|NEP}} || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522067.html दुसरा सामना] || १३ फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522068.html मटी२०आ २६७१] || १४ फेब्रुवारी || {{crw|THA}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ९९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522069.html चौथा सामना] || १४ फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522070.html पाचवा सामना] || १५ फेब्रुवारी || {{crw|NEP}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522071.html सहावा सामना] || १५ फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522072.html सातवा सामना] || १६ फेब्रुवारी || {{crw|MAS}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] १०६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522073.html आठवा सामना] || १६ फेब्रुवारी || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522074.html नववा सामना] || १७ फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522075.html दहावा सामना] || १७ फेब्रुवारी || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522076.html अकरावा सामना] || १८ फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ९० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522077.html बारावा सामना] || १८ फेब्रुवारी || {{crw|THA}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] २३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522078.html तेरावा सामना] || २० फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522079.html चौदावा सामना] || २० फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ५४ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522080.html पंधरावा सामना] || २२ फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ४६ धावांनी विजयी |} ===२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-thailand-2025-26-1522989/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Thailand) 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२७ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=JPN |team2=BHR |team3=THA |team4=BHU |win_BHR=2|loss_BHR=1|nr_BHR=0|nrr_BHR=-0.893 |win_BHU=0|loss_BHU=3|nr_BHU=0|nrr_BHU=-2.623 |win_JPN=3|loss_JPN=0|nr_JPN=0|nrr_JPN=3.830 |win_THA=1|loss_THA=2|nr_THA=0|nrr_THA=0.183 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_BHU={{cr|BHU}} |name_JPN={{cr|JPN}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522998.html टी२०आ ३७३३] || २५ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} ३७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522999.html टी२०आ ३७३५] || २५ फेब्रुवारी || {{cr|BHR}} || {{cr|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523000.html टी२०आ ३७३७] || २६ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|THA}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523001.html टी२०आ ३७३९] || २६ फेब्रुवारी || {{cr|BHR}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523002.html टी२०आ ३७४२] || २७ फेब्रुवारी || {{cr|BHU}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523003.html टी२०आ ३७४३] || २७ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|BHR}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHR}} १२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523004.html टी२०आ ३७४५] || २८ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHU}} ७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523005.html टी२०आ ३७४६] || २८ फेब्रुवारी || {{cr|BHR}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || सामना बरोबरीत<br>({{cr|BHR}} ने [[सुपर ओव्हर]] जिंकला) |} ===कुवेतचा हाँग काँग दौरा=== {{मुख्य लेख|कुवेत क्रिकेट संघाचा हाँग काँग दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |बौहिनिया फाल्कन टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525159.html टी२०आ ३७३४] || २५ फेब्रुवारी || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || {{cr|HK}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525160.html टी२०आ ३७३८] || २६ फेब्रुवारी || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || {{cr|HK}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525161.html टी२०आ ३७४५अ] || २८ फेब्रुवारी || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525162.html टी२०आ ३७४८] || १ मार्च || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || {{cr|KUW}} ३ गडी राखून विजयी |} ==मार्च== ===बहरीनचा मलेशिया दौरा=== {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527157.html टी२०आ ३७५३] || ७ मार्च || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527158.html टी२०आ ३७५४] || ८ मार्च || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527159.html टी२०आ ३७६१] || १० मार्च || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ===२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब=== {{मुख्य लेख|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब}} {{#section:२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब|PTS}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525166.html टी२०आ ३७५६] || ८ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|ARG}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525167.html टी२०आ ३७५७] || ८ मार्च || {{cr|MEX}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|MEX}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525168.html टी२०आ ३७५९] || ९ मार्च || {{cr|ARG}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|ARG}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525169.html टी२०आ ३७६०] || ९ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|MEX}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525170.html टी२०आ ३७६३] || ११ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525171.html टी२०आ ३७६४] || ११ मार्च || {{cr|ARG}} || {{cr|MEX}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|ARG}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525172.html टी२०आ ३७६६] || १२ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|MEX}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ९३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525173.html टी२०आ ३७६७] || १२ मार्च || {{cr|ARG}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|ARG}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525174.html टी२०आ ३७७०] || १४ मार्च || {{cr|ARG}} || {{cr|MEX}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|ARG}} ९२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525175.html टी२०आ ३७७१] || १४ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525176.html टी२०आ ३७७४] || १५ मार्च || {{cr|MEX}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|SUR}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525177.html टी२०आ ३७७५] || १५ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|ARG}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ६ गडी राखून विजयी |} ===लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा=== {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527277.html टी२०आ ३७५८] || ९ मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527278.html टी२०आ ३७६२] || १० मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527279.html टी२०आ ३७६५] || १२ मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527280.html टी२०आ ३७६८] || १३ मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} १०४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527281.html टी२०आ ३७७३] || १५ मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} ८४ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा=== {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527770.html टी२०आ ३७६९] || १४ मार्च || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527771.html टी२०आ ३७७३अ] || १५ मार्च || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527772.html टी२०आ ३७७३ब] || १५ मार्च || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527773.html टी२०आ ३७७६] || १६ मार्च || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२६ पॅट्रिशिया कांबरामी चषक=== स्पर्धेच्या उद्घाटन सामन्यात रवांडाची फलंदाज फॅनी उटागुशिमानिंदे (१११ [[नाबाद]]) ही टी२०आ सामन्यात शतक करणारी सर्वात तरुण खेळाडू (१५ वर्षे २२३ दिवस वयात) आणि महिला टी२०आ पदार्पणात शतक करणारी पहिली महिला खेळाडू ठरली.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/rwanda-s-fanny-utagushimaninde-becomes-youngest-centurion-in-women-s-t20is-1528515 |title=Rwanda's Utagushimaninde becomes youngest centurion in women's T20Is |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२० मार्च २०२६}}</ref> {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/nigeria-invitational-women-s-t20i-tournament-2025-26-1526687/points-table-standings |title=Nigeria Invitational Women's T20I Tournament 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२७ मार्च २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=RWA |team2=NGA |team3=SA |team4=ZIM |team5=GHA |win_GHA=0|loss_GHA=4|nr_GHA=0|rs_GHA=225|or_GHA=80|rc_GHA=762|ob_GHA=80 |win_NGA=3|loss_NGA=1|nr_NGA=0|rs_NGA=463|or_NGA=71.2|rc_NGA=329|ob_NGA=75.4 |win_RWA=4|loss_RWA=0|nr_RWA=0|rs_RWA=550|or_RWA=69.4|rc_RWA=361|ob_RWA=74 |win_SA=2|loss_SA=2|nr_SA=0|rs_SA=546|or_SA=74|rc_SA=423|ob_SA=74 |win_ZIM=1|loss_ZIM=3|nr_ZIM=0|rs_ZIM=505|or_ZIM=80|rc_ZIM=414|ob_ZIM=71.2 |name_GHA={{crw|GHA}} |name_NGA={{crw|NGA}} |name_RWA={{crw|RWA}} |name_SA={{crw19|SA}} |name_ZIM={{crw19|ZIM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526693.html मटी२०आ २६८७] || २० मार्च || {{crw|GHA}} || {{crw|RWA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} १२२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526694.html दुसरा सामना] || २० मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|NGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526698.html तिसरा सामना] || २१ मार्च || {{crw|GHA}} || {{crw19|SA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw19|SA}} ९९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526696.html चौथा सामना] || २१ मार्च || {{crw|RWA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526697.html मटी२०आ २६९०] || २२ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw|GHA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|NGA}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526695.html सहावा सामना] || २२ मार्च || {{crw|RWA}} || {{crw19|SA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} ४ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526700.html सातवा सामना] || २४ मार्च || {{crw19|SA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw19|SA}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526699.html मटी२०आ २६९२] || २४ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw|RWA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526701.html नववा सामना] || २५ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw19|SA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || सामना बरोबरीत ({{crw|NGA}} ने [[सुपर ओव्हर]] जिंकला) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526702.html दहावा सामना] || २५ मार्च || {{crw|GHA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw19|ZIM}} १८० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526703.html अकरावा सामना] || २७ मार्च || {{crw|RWA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526704.html बारावा सामना] || २७ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw19|SA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|NGA}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528292.html तेरावा सामना] || २८ मार्च || {{crw19|SA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw19|SA}} ७० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528293.html मटी२०आ २६९४] || २८ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw|RWA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|NGA}} ९ धावांनी विजयी |} ===२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब=== {{मुख्य लेख|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब}} {{#section:२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब|PTS}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526840.html टी२०आ ३७८०] || २४ मार्च || {{cr|MWI}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|TAN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526841.html टी२०आ ३७८१] || २४ मार्च || {{cr|ESW}} || {{cr|Saint Helena}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|ESW}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526842.html टी२०आ ३७८२] || २४ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|SEY}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|GHA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526843.html टी२०आ ३७८४] || २५ मार्च || {{cr|Saint Helena}} || {{cr|SEY}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|SEY}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526844.html टी२०आ ३७८५] || २५ मार्च || {{cr|ESW}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|TAN}} १५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526845.html टी२०आ ३७८६] || २५ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|MWI}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|GHA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526846.html टी२०आ ३७८७] || २७ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|Saint Helena}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|GHA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526847.html टी२०आ ३७८८] || २७ मार्च || {{cr|ESW}} || {{cr|MWI}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|MWI}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526848.html टी२०आ ३७८९] || २७ मार्च || {{cr|SEY}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|TAN}} १५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526849.html टी२०आ ३७९०] || २८ मार्च || {{cr|Saint Helena}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|TAN}} १६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526850.html टी२०आ ३७९१] || २८ मार्च || {{cr|MWI}} || {{cr|SEY}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|MWI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526851.html टी२०आ ३७९२] || २८ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|ESW}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|GHA}} ८३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526852.html टी२०आ ३७९२अ] || २९ मार्च || {{cr|ESW}} || {{cr|SEY}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526853.html टी२०आ ३७९२ब] || २९ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526854.html टी२०आ ३७९२क] || २९ मार्च || {{cr|MWI}} || {{cr|Saint Helena}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || सामना रद्द |} ==संदर्भ== {{Reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html?season=2025%2F26%3Bview%3Dseason ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील २०२५-२६ हंगाम संग्रह] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{DEFAULTSORT:Associate international cricket in 2025-26}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] hrb9b138tkfc0r3zns6a9t0cjj4mpw2 2700142 2700141 2026-08-08T02:56:49Z Ganesh591 62733 /* मार्च */ 2700142 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५|२०२६}} '''२०२५-२६ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' साधारणपणे सप्टेंबर २०२५ च्या उत्तरार्धापासून मार्च २०२६ पर्यंत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यां]]दरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत २० षटकांच्या सामन्यांना पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती, कारण [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून (महिला संघ) आणि १ जानेवारी २०१९ पासून (पुरुष संघ) टी२०आ दर्जा प्रदान केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/all-t20-matches-between-icc-members-to-get-international-status|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता, ज्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] मध्ये समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या. ==हंगामाचा आढावा== ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा ओमान दौरा|२९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|OMA}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा|१८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा|३ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#हाँग काँगचा कतार दौरा|१२ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | colspan=3 | १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा इंडोनेशिया दौरा|१८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा|२८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ARG}} | style="text-align:left" | {{cr|BRA}} | colspan=3 | २–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशियाचा स्पेन दौरा|५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESP}} | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा भूतान दौरा|८ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | ८–० [९] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमारचा भूतान दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|MYA}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा कतार दौरा|१० फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ४–१ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा हाँग काँग दौरा|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा मलेशिया दौरा|७ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा|९ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BOT}} | style="text-align:left" | {{cr|LES}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा|१४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–१ [४] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ZIM}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BRA}} [[२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|३१ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|६ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|QAT}} [[२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहीन]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MAS}} [[२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२०२५ मिनी एसईए गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|BRB}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना टी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|NGA}} |- | style="text-align:left" | [[#पुरुष टी२० स्पर्धा|९ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|८ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|CAY}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|GHA}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा|२ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MAS}} | style="text-align:left" | {{crw|NEP}} | colspan=3 | २–३ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा|२० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} | style="text-align:left" | {{flagicon|ARG}} [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अर्जेंटिना अ]] | colspan=3 | १–० [३]<ref group="n">महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धेतील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा टांझानिया दौरा|४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमार महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२७ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | colspan=3 | ०–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्क महिला संघाचा ओमान दौरा|३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|DEN}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#ओमान महिला संघाचा कतार दौरा|९ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|QAT}} | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | colspan=3 | १–४ [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२० सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CHN}} [[२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|९ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक|२० नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{crw|JAM}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|६ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला आखाती चषक|१२ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ महिला आखाती चषक|२०२५ महिला आखाती चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|UAE}} |- | style="text-align:left" | [[#महिला टी२० स्पर्धा|१५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ लोटस चषक|२० जानेवारी २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BHU}} [[२०२६ लोटस चषक|२०२६ लोटस चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२० मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NGA}} |} ==सप्टेंबर== ===२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक=== {{main|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-china-2025-1503425/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in China) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=23 September 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=MYA |team3=CHN |team4=MGL |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=0|rs_CHN=219|or_CHN=49.5|rc_CHN=218|ob_CHN=52.5 |win_HK=2|loss_HK=1|nr_HK=0|rs_HK=330|or_HK=60|rc_HK=244|ob_HK=59.5 |win_MGL=0|loss_MGL=3|nr_MGL=0|rs_MGL=194|or_MGL=60|rc_MGL=256|ob_MGL=37 |win_MYA=2|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=156|or_MYA=39.5|rc_MYA=181|ob_MYA=60 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MGL={{crw|MGL}} |name_MYA={{crw|MYA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503431.html मटी२०आ २५१६] || २० सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503432.html मटी२०आ २५१७] || २० सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503433.html मटी२०आ २५१८] || २२ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503434.html मटी२०आ २५१९] || २२ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503435.html मटी२०आ २५२०] || २३ सप्टेंबर || {{crw|MGL}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503436.html मटी२०आ २५२१] || २३ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503437.html मटी२०आ २५२२] || २५ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503438.html मटी२०आ २५२३] || २५ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502743.html टी२०आ ३४७२] || २६ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502744.html टी२०आ ३४७३] || २६ सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502745.html टी२०आ ३४७४] || २६ सप्टेंबर || {{cr|UGA}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502746.html टी२०आ ३४७५] || २६ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|TAN}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502747.html टी२०आ ३४७८] || २८ सप्टेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ११७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502748.html टी२०आ ३४७९] || २८ सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502749.html टी२०आ ३४८०] || २८ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} १७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502750.html टी२०आ ३४८१] || २८ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502751.html टी२०आ ३४८५] || ३० सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ११३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502752.html टी२०आ ३४८६] || ३० सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502753.html टी२०आ ३४८८] || ३० सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502754.html टी२०आ ३४८९] || ३० सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502755.html टी२०आ ३४९२] || २ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502757.html टी२०आ ३४९४] || २ ऑक्टोबर || {{cr|ZIM}} || {{cr|KEN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |५व्या–८व्या स्थानासाठी उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502756.html टी२०आ ३४९३] || २ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502758.html टी२०आ ३४९५] || २ ऑक्टोबर || {{cr|MWI}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ११७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |७व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502760.html टी२०आ ३५००] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ५६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502759.html टी२०आ ३५०१] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|KEN}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ५१ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |५व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502761.html टी२०आ ३५०२] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NGA}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502762.html टी२०आ ३५०३] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |} ===कुवेतचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी#कुवेतचा ओमान दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="5" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504941.html टी२०आ ३४८४] || २९ सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504942.html टी२०आ ३४८७] || ३० सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ==ऑक्टोबर== ===नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|नेपाळ महिला क्रिकेट संघाचा मलेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505114.html मटी२०आ २५२४] || २ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505115.html मटी२०आ २५२५] || ४ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505116.html मटी२०आ २५२६] || ५ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} १३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505117.html मटी२०आ २५२९] || ७ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505118.html मटी२०आ २५३०] || ८ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group C}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503450.html टी२०आ ३५०५] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503451.html टी२०आ ३५०६] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503452.html टी२०आ ३५०७] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503453.html टी२०आ ३५०८] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503454.html टी२०आ ३५०९] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503455.html टी२०आ ३५१०] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|PNG}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|SAM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503456.html टी२०आ ३५११] || १० ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503457.html टी२०आ ३५१२] || १० ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503458.html टी२०आ ३५१३] || १० ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|PNG}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५२ धावांनी विजयी |} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Super 6}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |सुपर ६ |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503459.html टी२०आ ३५१५] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503460.html टी२०आ ३५१६] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503461.html टी२०आ ३५१७] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503462.html टी२०आ ३५१८] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503463.html टी२०आ ३५१९] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503464.html टी२०आ ३५२०] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503465.html टी२०आ ३५२१] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|SAM}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503466.html टी२०आ ३५२२] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503467.html टी२०आ ३५२३] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503468.html टी२०आ ३५२४] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503469.html टी२०आ ३५२५] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|JPN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503470.html टी२०आ ३५२६] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १२४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2025-26-1506172/points-table-standings |title=Women's Continental Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 October 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NOR |team2=ROM |team3=TUR |team4=AUT |team5=BUL |win_AUT=2|loss_AUT=2|nr_AUT=0|rs_AUT=423|or_AUT=65.4|rc_AUT=419|ob_AUT=70 |win_BUL=0|loss_BUL=4|nr_BUL=0|rs_BUL=316|or_BUL=80|rc_BUL=586|ob_BUL=75.4 |win_NOR=3|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=499|or_NOR=80|rc_NOR=394|ob_NOR=77.2 |win_ROM=3|loss_ROM=1|nr_ROM=0|rs_ROM=502|or_ROM=67.2|rc_ROM=383|ob_ROM=59.5 |win_TUR=2|loss_TUR=2|nr_TUR=0|rs_TUR=467|or_TUR=69.5|rc_TUR=425|ob_TUR=80 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_BUL={{crw|BUL}} |name_NOR={{crw|NOR}} |name_ROM={{crw|ROM}} |name_TUR={{crw|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506181.html मटी२०आ २५३१] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|AUT}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506182.html मटी२०आ २५३२] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ५६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506183.html मटी२०आ २५३३] || १० ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506184.html मटी२०आ २५३४] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506185.html मटी२०आ २५३५] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ११५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506186.html मटी२०आ २५३६] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|NOR}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506187.html मटी२०आ २५३७] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506188.html मटी२०आ २५३८] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506189.html मटी२०आ २५३९] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506190.html मटी२०आ २५४०] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ९८ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाचा रोमानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506436.html टी२०आ ३५२८] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506437.html टी२०आ ३५२९] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506438.html टी२०आ ३५३०] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506439.html टी२०आ ३५३१] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४२ धावांनी विजयी |} ===कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा युगांडा दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |व्हिक्टोरिया मालिका (मटी२०आ मालिका) |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506664.html मटी२०आ २५४१] || २० ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506665.html मटी२०आ २५४२] || २१ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506666.html मटी२०आ २५४३] || २३ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506667.html मटी२०आ २५४४] || २४ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506668.html मटी२०आ २५४५] || २६ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा=== {{मुख्य लेख|२०२५ दक्षिण अमेरिकन पुरुष क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकहिरोज<ref>{{cite web |url=https://cricheroes.com/tournament/1660760/mens-sac-2025/point-table |title=MENS Sac 2025 |work=CricHeroes |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MEX |team2=PAN |team3=BRA |team4=COL |team5=URU |team6=PER |win_BRA=3|loss_BRA=1|nr_BRA=1|rs_BRA=459|or_BRA=64.5|rc_BRA=459|ob_BRA=80 |win_COL=1|loss_COL=3|nr_COL=1|rs_COL=382|or_COL=74.5|rc_COL=427|ob_COL=59 |win_MEX=4|loss_MEX=0|nr_MEX=1|rs_MEX=580|or_MEX=70.4|rc_MEX=346|ob_MEX=80 |win_PAN=3|loss_PAN=0|nr_PAN=2|rs_PAN=397|or_PAN=57.1|rc_PAN=353|ob_PAN=60 |win_PER=0|loss_PER=4|nr_PER=1|rs_PER=344|or_PER=80|rc_PER=475|ob_PER=70.3 |win_URU=0|loss_URU=3|nr_URU=2|rs_URU=326|or_URU=60|rc_URU=428|ob_URU=58 |name_BRA={{cr|BRA}} |name_COL={{cr|COL}} |name_MEX={{cr|MEX}} |name_PAN={{cr|PAN}} |name_PER={{cr|PER}} |name_URU={{cr|URU}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753579/mens-sac-2025/brazil-mens-vs-uruguay-mens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753590/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-peru-mens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|MEX}} १२६ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753589/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-uruguay-mens/scorecard तिसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|COL}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507418.html टी२०आ ३५३९] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753587/mens-sac-2025/uruguay-mens-vs-peru-mens/scorecard पाचवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PER}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507419.html टी२०आ ३५४५] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753585/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-brazil-mens/scorecard सातवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|COL}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753584/mens-sac-2025/panama-mens-vs-peru-mens/scorecard आठवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PAN}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19887847/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-uruguay-mens/scorecard नववा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|MEX}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753582/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-colombia-mens/scorecard दहावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753580/mens-sac-2025/peru-mens-vs-brazil-mens/scorecard अकरावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753574/mens-sac-2025/panama-mens-vs-colombia-mens/scorecard बारावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507420.html टी२०आ ३५५४] || २ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753555/mens-sac-2025/panama-mens-vs-uruguay-mens/scorecard चौदावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|PAN}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753554/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-peru-mens/scorecard पंधरावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|COL}} ६ गडी राखून विजयी |} ===अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा=== {{मुख्य लेख|अर्जेंटिना अ महिला क्रिकेट संघाचा ब्राझील दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19869960/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{crw|BRA}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19874386/womens-sac-2025/argentina-womens-vs-brazil-womens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19883582/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard तिसरा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |} ===२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ सायप्रस टी२० तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cyprus-t20-tri-series-2025-26-1506429/points-table-standings |title=Cyprus T20 Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=CYP |team2=BUL |team3=SRB |win_BUL=2|loss_BUL=2|nr_BUL=0|rs_BUL=546|or_BUL=71.5|rc_BUL=538|ob_BUL=78.3 |win_CYP=4|loss_CYP=0|nr_CYP=0|rs_CYP=663|or_CYP=78.3|rc_CYP=469|ob_CYP=80 |win_SRB=0|loss_SRB=4|nr_SRB=0|rs_SRB=466|or_SRB=80|rc_SRB=668|ob_SRB=71.5 |name_BUL={{cr|BUL}} |name_CYP={{cr|CYP}} |name_SRB={{cr|SRB}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506440.html टी२०आ ३५४०] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506441.html टी२०आ ३५४२] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506442.html टी२०आ ३५४७] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506443.html टी२०आ ३५४८] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506444.html टी२०आ ३५५०] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506445.html टी२०आ ३५५२] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६४ धावांनी विजयी |} ==नोव्हेंबर== ===बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा=== {{मुख्य लेख|बल्गेरिया क्रिकेट संघाचा सायप्रस दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506446.html टी२०आ ३५५५] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506447.html टी२०आ ३५५६] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६ गडी राखून विजयी |} ===कॅनडा महिलांचा टांझानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा टांझानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506669.html मटी२०आ २५४६] || ४ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506670.html मटी२०आ २५४७] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506671.html मटी२०आ २५४८] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|CAN}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506672.html मटी२०आ २५४९] || ६ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} १० धावांनी विजयी |} ===२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/indonesia-tri-nation-t20i-series-2025-26-1508260/points-table-standings |title=Indonesia Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IDN |team2=MYA |team3=TLS |win_IDN=8|loss_IDN=0|nr_IDN=0|rs_IDN=508|or_IDN=55.2|rc_IDN=469|ob_IDN=124 |win_MYA=4|loss_MYA=4|nr_MYA=0|rs_MYA=674|or_MYA=100.4|rc_MYA=521|ob_MYA=105.1 |win_TLS=0|loss_TLS=8|nr_TLS=0|rs_TLS=432|or_TLS=138|rc_TLS=624|ob_TLS=64.5 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MYA={{cr|MYA}} |name_TLS={{cr|TLS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508269.html टी२०आ ३५५८] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508270.html टी२०आ ३५५९] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508271.html टी२०आ ३५६२] || ७ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508272.html टी२०आ ३५६३] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508273.html टी२०आ ३५६४] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २६ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508274.html टी२०आ ३५६७] || ९ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508275.html टी२०आ ३५६९] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508276.html टी२०आ ३५७०] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508277.html टी२०आ ३५७२] || १२ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ९३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508278.html टी२०आ ३५७५] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508279.html टी२०आ ३५७६] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508280.html टी२०आ ३५७८] || १४ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८७ धावांनी विजयी |} ===हाँग काँगचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स#हाँग काँगचा कतार दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510724.html टी२०आ ३५७३] || १२ नोव्हेंबर || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510725.html टी२०आ ३५७७] || १३ नोव्हेंबर || यूडीएसटी क्रिकेट मैदान, [[दोहा]] || {{cr|HK}} ९ धावांनी विजयी |} ===२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक#चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-thailand-2025-26-1510278/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Thailand) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=17 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SCO |team2=THA |team3=PNG |team4=NAM |win_NAM=0|loss_NAM=3|nr_NAM=0|rs_NAM=240|or_NAM=60|rc_NAM=281|ob_NAM=53.3 |win_PNG=1|loss_PNG=2|nr_PNG=0|rs_PNG=275|or_PNG=59.1|rc_PNG=330|ob_PNG=59 |win_SCO=3|loss_SCO=0|nr_SCO=0|rs_SCO=365|or_SCO=54.2|rc_SCO=308|ob_SCO=60 |win_THA=2|loss_THA=1|nr_THA=0|rs_THA=370|or_THA=59|rc_THA=331|ob_THA=60 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_THA={{crw|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510279.html मटी२०आ २५५०] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510280.html मटी२०आ २५५१] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510281.html मटी२०आ २५५२] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510282.html मटी२०आ २५५३] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510283.html मटी२०आ २५५४] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510284.html मटी२०आ २५५५] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising">{{cite web|title=Asia Cup Rising Stars 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-rising-stars-2025-26-1509844/points-table-standings|access-date=19 November 2025|website=ESPNcricinfo}}</ref> |update=complete |show_tie=no |team1=BAN |team2=SL |team3=AFG |team4=HK |win_BAN=2|loss_BAN=1|tie_BAN=0|nr_BAN=0|nrr_BAN=2.323 |win_AFG=2|loss_AFG=1|tie_AFG=0|nr_AFG=0|nrr_AFG=-0.321 |win_HK=0|loss_HK=3|tie_HK=0|nr_HK=0|nrr_HK=-2.947 |win_SL=2|loss_SL=1|tie_SL=0|nr_SL=0|nrr_SL=0.970 |name_AFG={{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] |name_BAN={{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] |name_HK={{cr|HK}} |name_SL={{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] }} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising" /> |update=complete |show_tie=no |team1=PAK |team2=IND |team3=OMA |team4=UAE |win_IND=2|loss_IND=1|tie_IND=0|nr_IND=0|nrr_IND=1.979 |win_OMA=1|loss_OMA=2|tie_OMA=0|nr_OMA=0|nrr_OMA=-1.020 |win_PAK=3|loss_PAK=0|tie_PAK=0|nr_PAK=0|nrr_PAK=4.560 |win_UAE=0|loss_UAE=3|tie_UAE=0|nr_UAE=0|nrr_UAE=-5.283 |name_IND={{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] |name_PAK={{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] |name_OMA={{cr|OMA}} |name_UAE={{cr|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509855.html पहिला सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509856.html दुसरा सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] १४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509857.html तिसरा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509858.html चौथा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509859.html टी२०आ ३५७९] || १६ नोव्हेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|OMA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509860.html सहावा सामना] || १६ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509861.html सातवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{cr|HK}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509862.html आठवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509863.html नववा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509864.html दहावा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509865.html अकरावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509866.html बारावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509867.html तेरावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509868.html चौदावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509869.html पंधरावा सामना] || २३ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |} ===बहरीनचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510178.html टी२०आ ३५८०] || १८ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ५३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510179.html टी२०आ ३५८२] || १९ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} १४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510180.html टी२०आ ३५८४] || २१ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-emerging-nations-trophy-2025-26-1510261/points-table-standings |title=ICC Women Emerging Nations Trophy 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=30 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=THA |team2=UAE |team3=NED |team4=SCO |team5=PNG |team6=UGA |team7=NAM |team8=TAN |win_NAM=1|loss_NAM=6|nr_NAM=0|rs_NAM=694|or_NAM=140|rc_NAM=792|ob_NAM=125.4 |win_NED=5|loss_NED=2|nr_NED=0|rs_NED=793|or_NED=126|rc_NED=743|ob_NED=140 |win_PNG=4|loss_PNG=3|nr_PNG=0|rs_PNG=737|or_PNG=140|rc_PNG=708|ob_PNG=135.1 |win_SCO=5|loss_SCO=2|nr_SCO=0|rs_SCO=743|or_SCO=123.2|rc_SCO=746|ob_SCO=131.4 |win_TAN=1|loss_TAN=6|nr_TAN=0|rs_TAN=568|or_TAN=137|rc_TAN=649|ob_TAN=112 |win_THA=5|loss_THA=2|nr_THA=0|rs_THA=622|or_THA=120.4|rc_THA=531|ob_THA=140 |win_UGA=2|loss_UGA=5|nr_UGA=0|rs_UGA=584|or_UGA=132.3|rc_UGA=611|ob_UGA=112.1 |win_UAE=5|loss_UAE=2|nr_UAE=0|rs_UAE=640|or_UAE=110.5|rc_UAE=601|ob_UAE=133.4 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_NED={{crw|NED}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_TAN={{crw|TAN}} |name_THA={{crw|THA}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510285.html मटी२०आ २५५६] || २० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510286.html मटी२०आ २५५७] || २० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510287.html मटी२०आ २५५८] || २० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|TAN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510288.html मटी२०आ २५५९] || २० नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510289.html मटी२०आ २५६०] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510290.html मटी२०आ २५६१] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510291.html मटी२०आ २५६२] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NAM}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510292.html मटी२०आ २५६३] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510293.html मटी२०आ २५६४] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510294.html मटी२०आ २५६५] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510295.html मटी२०आ २५६६] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510296.html मटी२०आ २५६७] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510297.html मटी२०आ २५६८] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510298.html मटी२०आ २५६९] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|UGA}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510299.html मटी२०आ २५७०] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510300.html मटी२०आ २५७१] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510301.html मटी२०आ २५७२] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510302.html मटी२०आ २५७३] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510303.html मटी२०आ २५७४] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510304.html मटी२०आ २५७५] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510305.html मटी२०आ २५७७] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510306.html मटी२०आ २५७८] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510307.html मटी२०आ २५७९] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510308.html मटी२०आ २५८०] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510309.html मटी२०आ २५८२] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510310.html मटी२०आ २५८३] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510311.html मटी२०आ २५८५] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510312.html मटी२०आ २५८६] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} २० धावांनी विजयी |} ===२०२५ मिनी एसईए गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ मिनी एसईए गेम्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/mini-sea-men-s-twenty20-cricket-competition-2025-26-1511989/points-table-standings |title=Mini SEA Men's Twenty20 Cricket Competition 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=1 December 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=BHR |team3=THA |win_BHR=1|loss_BHR=2|nr_BHR=1|rs_BHR=336|or_BHR=51|rc_BHR=341|ob_BHR=59.5 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=2|rs_MAS=272|or_MAS=39.5|rc_MAS=266|ob_MAS=40 |win_THA=0|loss_THA=1|nr_THA=3|rs_THA=69|or_THA=20|rc_THA=70|ob_THA=11 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511998.html टी२०आ ३५८७] || २४ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511999.html टी२०आ ३५८८] || २५ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|MAS}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512000.html टी२०आ ३५९०] || २७ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512001.html टी२०आ ३५९२अ] || २८ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512002.html टी२०आ ३५९७] || ३० नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512003.html टी२०आ ३६००] || १ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ५ धावांनी विजयी |} ===म्यानमार महिलांचा सिंगापूर दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510313.html मटी२०आ २५७६] || २७ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510314.html मटी२०आ २५८१] || २९ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510315.html मटी२०आ २५८४] || ३० नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513174.html मटी२०आ २५८६अ] || २ डिसेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || सामना रद्द |} ===ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा=== {{मुख्य लेख|ब्राझील क्रिकेट संघाचा अर्जेंटिना दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511993.html टी२०आ ३५९३] || २८ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511994.html टी२०आ ३५९५] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511995.html टी२०आ ३५९६अ] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511996.html टी२०आ ३५९८] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511997.html टी२०आ ३५९९] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |} ==डिसेंबर== ===२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स}} <!--चर्चा पानावरील चर्चा पहा-->====पुरुष स्पर्धा==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=बोलिव्हारियानोस २०२५<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/torneo/631 |title=Bolivarian Games Equipo Masculina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=BRB |team2=TTO |team3=JAM |team4=PER |win_BRB=3|loss_BRB=0|nr_BRB=0|rs_BRB=296|or_BRB=45.4|rc_BRB=240|ob_BRB=60 |win_JAM=1|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=306|or_JAM=50|rc_JAM=327|ob_JAM=56.3 |win_PER=0|loss_PER=3|nr_PER=0|rs_PER=194|or_PER=60|rc_PER=198|ob_PER=21.1 |win_TTO=2|loss_TTO=1|nr_TTO=0|rs_TTO=314|or_TTO=42|rc_TTO=345|ob_TTO=60 |name_BRB={{cr|BRB}} |name_JAM={{cr|JAM}} |name_PER={{cr|PER}} |name_TTO={{cr|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516710/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-t&t-men/scorecard पहिला सामना] || ४ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516715/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-t&t-men/scorecard दुसरा सामना] || ४ डिसेंबर || {{cr|JAM}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516738/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-jamaica-men/scorecard तिसरा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516747/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/scorecard चौथा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516752/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-barbados-men/scorecard पाचवा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} २० धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516756/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-barbados-men/scorecard सहावा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608707/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-peru-men/scorecard सातवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ११९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20612663/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/live आठवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ११ धावांनी विजयी |} ====महिला स्पर्धा==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=बोलिव्हारियानोस २०२५<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/deporte/140/fecha/1764824400/escenario/49/torneo/630 |title=Bolivarian Games Equipo Femenina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=TTO |team2=JAM |team3=BRB |win_BRB=0|loss_BRB=4|nr_BRB=0|rs_BRB=198|or_BRB=80|rc_BRB=408|ob_BRB=70.1 |win_JAM=2|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=277|or_JAM=70.1|rc_JAM=251|ob_JAM=64.5 |win_TTO=4|loss_TTO=0|nr_TTO=0|rs_TTO=403|or_TTO=64.5|rc_TTO=219|ob_TTO=80 |name_BRB={{crw|BRB}} |name_JAM={{crw|JAM}} |name_TTO={{crw|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517069/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard पहिला सामना] || ४ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517105/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard दुसरा सामना] || ४ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} १०८ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517093/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard तिसरा सामना] || ५ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517083/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard चौथा सामना] || ५ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20532562/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard पाचवा सामना] || ६ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517119/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard सहावा सामना] || ६ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608342/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-jamaica-women/summary सातवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/west-africa-trophy-2025-26-1513078/points-table-standings |title=West Africa Trophy 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१३ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NGA |team2=RWA |team3=ZAM |team4=SLE |win_NGA=8|loss_NGA=1|nr_NGA=0|rs_NGA=1274|or_NGA=171.2|rc_NGA=1032|ob_NGA=180 |win_RWA=6|loss_RWA=3|nr_RWA=0|rs_RWA=981|or_RWA=161.1|rc_RWA=964|ob_RWA=180 |win_SLE=1|loss_SLE=8|nr_SLE=0|rs_SLE=998|or_SLE=179.2|rc_SLE=1225|ob_SLE=161 |win_ZAM=3|loss_ZAM=6|nr_ZAM=0|rs_ZAM=1143|or_ZAM=179.1|rc_ZAM=1175|ob_ZAM=170 |name_NGA={{cr|NGA}} |name_RWA={{cr|RWA}} |name_SLE={{cr|SLE}} |name_ZAM={{cr|ZAM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513086.html टी२०आ ३६०२] || ४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} १९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513087.html टी२०आ ३६०३] || ४ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513088.html टी२०आ ३६०४] || ५ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513297.html टी२०आ ३६०५] || ५ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513089.html टी२०आ ३६०७] || ६ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513090.html टी२०आ ३६०९] || ६ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513091.html टी२०आ ३६११] || ७ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513092.html टी२०आ ३६१३] || ७ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513093.html टी२०आ ३६१६] || ८ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513094.html टी२०आ ३६१७] || ८ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513095.html टी२०आ ३६२१] || ९ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513096.html टी२०आ ३६२२] || ९ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513097.html टी२०आ ३६२९] || ११ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513298.html टी२०आ ३६३०] || ११ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513299.html टी२०आ ३६३५] || १२ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513300.html टी२०आ ३६३६] || १२ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513301.html टी२०आ ३६४०] || १३ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ८१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513302.html टी२०आ ३६४१] || १३ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|SLE}} ३ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513303.html टी२०आ ३६४२] || १४ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513304.html टी२०आ ३६४३] || १४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ४० धावांनी विजयी |} ===क्रोएशियाचा स्पेन दौरा=== {{मुख्य लेख|क्रोएशिया क्रिकेट संघाचा स्पेन दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514473.html टी२०आ ३६०६] || ५ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514474.html टी२०आ ३६०८] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} १८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514475.html टी२०आ ३६१०] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514476.html टी२०आ ३६१२] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} २१५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514477.html टी२०आ ३६१४] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक#ओमान महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/oman-women-s-t20i-tri-series-2025-26-1514500/points-table-standings |title=Oman Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=९ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=OMA |team2=QAT |team3=BHR |win_BHR=0|loss_BHR=2|nr_BHR=0|rs_BHR=186|or_BHR=40|rc_BHR=191|ob_BHR=20.4 |win_OMA=2|loss_OMA=0|nr_OMA=0|rs_OMA=195|or_OMA=25.5|rc_OMA=176|ob_OMA=40 |win_QAT=1|loss_QAT=1|nr_QAT=0|rs_QAT=236|or_QAT=34.5|rc_QAT=250|ob_QAT=40 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514510.html मटी२०आ २५८८] || ६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514511.html मटी२०आ २५८९] || ७ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514512.html मटी२०आ २५९१] || ९ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514513.html मटी२०आ २५९२] || १० डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १३ धावांनी विजयी |} ===बहरीनचा भूतान दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा भूतान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513098.html टी२०आ ३६१५] || ८ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513099.html टी२०आ ३६१९] || ९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513100.html टी२०आ ३६२७] || ११ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513101.html टी२०आ ३६३३] || १२ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513102.html टी२०आ ३६३८] || १३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आग्नेय आशियाई खेळ=== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट}} ====पुरुष टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट - पुरुष स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web|title=SEA Games Men's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-men-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513742/points-table-standings|access-date=१३ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=PHI |team3=SIN |team4=IDN |team5=THA |win_IDN=1|loss_IDN=3|nr_IDN=0|rs_IDN=411|or_IDN=76.2|rc_IDN=495|ob_IDN=68.1 |win_MAS=4|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=457|or_MAS=46|rc_MAS=334|ob_MAS=80 |win_PHI=3|loss_PHI=1|nr_PHI=0|rs_PHI=570|or_PHI=79.4|rc_PHI=589|ob_PHI=80 |win_SIN=2|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=552|or_SIN=79.1|rc_SIN=559|ob_SIN=71.4 |win_THA=0|loss_THA=4|nr_THA=0|rs_THA=447|or_THA=80|rc_THA=460|ob_THA=61.4 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} |name_PHI={{cr|PHI}} |name_SIN={{cr|SIN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513824.html टी२०आ ३६१८] || ९ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513825.html टी२०आ ३६२०] || ९ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513826.html टी२०आ ३६२४] || १० डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513827.html टी२०आ ३६२५] || १० डिसेंबर || {{cr|PHI}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513828.html टी२०आ ३६२६] || ११ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513829.html टी२०आ ३६२८] || ११ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} ७८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513830.html टी२०आ ३६३२] || १२ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513831.html टी२०आ ३६३४] || १२ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513832.html टी२०आ ३६३७] || १३ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513833.html टी२०आ ३६३९] || १३ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |} ====महिला टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट - महिला स्पर्धा}} {{col-begin|width=}} {{col-2}} <section begin="Group A" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA">{{cite web|title=SEA Games Women's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-women-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513749/points-table-standings|access-date=१७ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |section=गट अ |show_tie=no |update=complete|team1=THA |team2=MYA |team3=SIN |win_MYA=1|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=198|or_MYA=40|rc_MYA=127|ob_MYA=25.1 |win_SIN=0|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=84|or_SIN=40|rc_SIN=382|ob_SIN=40 |win_THA=2|loss_THA=0|nr_THA=0|rs_THA=335|or_THA=25.1|rc_THA=108|ob_THA=40 |name_MYA={{crw|MYA}} |name_THA={{crw|THA}} |name_SIN={{crw|SIN}} }}<section end="Group A" /> {{col-2}} <section begin="Group B" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA" /> |section=गट ब |show_tie=no |update=complete|team1=MAS |team2=IDN |team3=PHI |win_IDN=1|loss_IDN=1|nr_IDN=0|rs_IDN=306|or_IDN=40|rc_IDN=184|ob_IDN=40 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=191|or_MAS=28.2|rc_MAS=172|ob_MAS=40 |win_PHI=0|loss_PHI=2|nr_PHI=0|rs_PHI=118|or_PHI=40|rc_PHI=259|ob_PHI=28.2 |name_IDN={{crw|IDN}} |name_MAS={{crw|MAS}} |name_PHI={{crw|PHI}} }}<section end="Group B" /> {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513755.html मटी२०आ २५९९] || १५ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513756.html मटी२०आ २६०१] || १५ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513757.html मटी२०आ २६०४] || १६ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} १४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513758.html मटी२०आ २६०६] || १६ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २२६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513759.html मटी२०आ २६०९] || १७ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513760.html मटी२०आ २६१०] || १७ डिसेंबर || {{crw|MYA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MYA}} ७२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513761.html मटी२०आ २६११] || १८ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513762.html मटी२०आ २६१३] || १८ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513763.html मटी२०आ २६१६] || १९ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513764.html मटी२०आ २६१७] || १९ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला गल्फ चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/gulf-cricket-women-s-t20i-championship-2025-26-1514503/points-table-standings |title=Gulf Cricket Women's T20I Championship 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१८ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=UAE |team2=OMA |team3=KUW |team4=QAT |team5=BHR |team6=SAU |win_BHR=1|loss_BHR=4|nr_BHR=0|rs_BHR=531|or_BHR=100|rc_BHR=631|ob_BHR=85.1 |win_KUW=3|loss_KUW=2|nr_KUW=0|rs_KUW=401|or_KUW=74.2|rc_KUW=333|ob_KUW=76.3 |win_OMA=4|loss_OMA=1|nr_OMA=0|rs_OMA=547|or_OMA=80.4|rc_OMA=379|ob_OMA=85.4 |win_QAT=2|loss_QAT=3|nr_QAT=0|rs_QAT=440|or_QAT=88|rc_QAT=595|ob_QAT=95.4 |win_SAU=0|loss_SAU=5|nr_SAU=0|rs_SAU=222|or_SAU=100|rc_SAU=737|ob_SAU=69.3 |win_UAE=5|loss_UAE=0|nr_UAE=0|rs_UAE=724|or_UAE=69.3|rc_UAE=190|ob_UAE=100 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} |name_SAU={{crw|SAU}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514514.html मटी२०आ २५९३] || १२ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514515.html मटी२०आ २५९४] || १२ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514516.html मटी२०आ २५९५] || १२ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|BHR}} १०७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514517.html मटी२०आ २५९६] || १३ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514518.html मटी२०आ २५९७] || १३ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514519.html मटी२०आ २५९८] || १३ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514520.html मटी२०आ २६००] || १५ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514521.html मटी२०आ २६०२] || १५ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514522.html मटी२०आ २६०३] || १५ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514523.html मटी२०आ २६०५] || १६ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514524.html मटी२०आ २६०७] || १६ डिसेंबर || {{crw|SAU}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} २३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514525.html मटी२०आ २६०८] || १६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514526.html मटी२०आ २६१२] || १८ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514527.html मटी२०आ २६१४] || १८ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514528.html मटी२०आ २६१५] || १८ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514529.html मटी२०आ २६१८] || १९ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कंबोडिया क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515542.html टी२०आ ३६४६] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515543.html टी२०आ ३६४८] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515544.html टी२०आ ३६४९] || २४ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515545.html टी२०आ ३६५१] || २५ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515546.html टी२०आ ३६५२] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1517208.html टी२०आ ३६५४] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515547.html टी२०आ ३६५५] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515548.html टी२०आ ३६५७] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515549.html टी२०आ ३६५८]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५९ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |} ===म्यानमारचा भूतान दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार क्रिकेट संघाचा भूतान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515010.html टी२०आ ३६४७] || २३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515011.html टी२०आ ३६५०] || २४ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515012.html टी२०आ ३६५३] || २६ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515013.html टी२०आ ३६५६] || २७ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515014.html टी२०आ ३६५९]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५८ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८४ धावांनी विजयी |} ==जानेवारी== ===२०२६ लोटस चषक=== {{मुख्य लेख|२०२६ लोटस चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bhutan-women-s-t20i-tri-series-2025-26-1519142/points-table-standings |title=Bhutan Women's T20I Tri-Series 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२६ जानेवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=BHU |team3=MAS |win_BHU=2 |loss_BHU=2 |nr_BHU=0 |rs_BHU=418 |or_BHU=77.5 |rc_BHU=491 |ob_BHU=80 |win_HK=4 |loss_HK=0 |nr_HK=0 |rs_HK=555 |or_HK=76.5 |rc_HK=427 |ob_HK=80 |win_MAS=0 |loss_MAS=4 |nr_MAS=0 |rs_MAS=434 |or_MAS=80 |rc_MAS=489 |ob_MAS=74.4 |name_BHU={{crw|BHU}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MAS={{crw|MAS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519145.html मटी२०आ २६३०] || २० जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519146.html मटी२०आ २६३३] || २१ जानेवारी || {{crw|HK}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519147.html मटी२०आ २६३६] || २२ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ६४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519148.html मटी२०आ २६४१] || २४ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519149.html मटी२०आ २६४४] || २५ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519150.html मटी२०आ २६४७] || २६ जानेवारी || {{crw|HK}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ९ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |पात्रता सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519151.html मटी२०आ २६५०] || २७ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519152.html मटी२०आ २६५४] || २९ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ९७ धावांनी विजयी |} ==फेब्रुवारी== ===डेन्मार्क महिलांचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|डेन्मार्क महिला क्रिकेट संघाचा ओमान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520970.html मटी२०आ २६६१] || ३ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १०९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520971.html मटी२०आ २६६२] || ४ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520972.html मटी२०आ २६६३] || ६ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520973.html मटी२०आ २६६४] || ७ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ८५ धावांनी विजयी |} ===ओमान महिलांचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|ओमान महिला क्रिकेट संघाचा कतार दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522984.html मटी२०आ २६६५] || ९ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522985.html मटी२०आ २६६६] || १० फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522986.html मटी२०आ २६६८] || १२ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522987.html मटी२०आ २६६९] || १३ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522988.html मटी२०आ २६७२] || १४ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|QAT}} ७ धावांनी विजयी |} ===बहरीनचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा कतार दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522993.html टी२०आ ३६९५] || १० फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522994.html टी२०आ ३६९९] || ११ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522995.html टी२०आ ३७०६] || १३ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ३१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522996.html टी२०आ ३७१०] || १४ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522997.html टी२०आ ३७१४] || १५ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ५१ धावांनी विजयी |} ===२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स=== {{मुख्य लेख|२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="wasiar">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-asia-cup-rising-stars-2025-26-1522054/points-table-standings |title=Women's Asia Cup Rising Stars 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१७ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IND |team2=PAK |team3=UAE |team4=NEP |win_UAE=2|loss_UAE=1|nr_UAE=0|nrr_UAE=-0.765 |win_IND=2|loss_IND=1|nr_IND=0|nrr_IND=3.042 |win_NEP=0|loss_NEP=3|nr_NEP=0|nrr_NEP=-2.596 |win_PAK=2|loss_PAK=1|nr_PAK=0|nrr_PAK=0.457 |name_UAE={{crw|UAE}} |name_IND={{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] |name_NEP={{crw|NEP}} |name_PAK={{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] }} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="wasiar" /> |show_tie=no |update=complete |team1=BAN |team2=SL |team3=THA |team4=MAS |win_BAN=3|loss_BAN=0|nr_BAN=0|nrr_BAN=1.601 |win_MAS=0|loss_MAS=3|nr_MAS=0|nrr_MAS=-4.971 |win_SL=2|loss_SL=1|nr_SL=0|nrr_SL=2.083 |win_THA=1|loss_THA=2|nr_THA=0|nrr_THA=1.236 |name_BAN={{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] |name_MAS={{crw|MAS}} |name_SL={{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] |name_THA={{crw|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522066.html पहिला सामना] || १३ फेब्रुवारी || {{crw|NEP}} || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522067.html दुसरा सामना] || १३ फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522068.html मटी२०आ २६७१] || १४ फेब्रुवारी || {{crw|THA}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ९९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522069.html चौथा सामना] || १४ फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522070.html पाचवा सामना] || १५ फेब्रुवारी || {{crw|NEP}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522071.html सहावा सामना] || १५ फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522072.html सातवा सामना] || १६ फेब्रुवारी || {{crw|MAS}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] १०६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522073.html आठवा सामना] || १६ फेब्रुवारी || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522074.html नववा सामना] || १७ फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522075.html दहावा सामना] || १७ फेब्रुवारी || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522076.html अकरावा सामना] || १८ फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ९० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522077.html बारावा सामना] || १८ फेब्रुवारी || {{crw|THA}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] २३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522078.html तेरावा सामना] || २० फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522079.html चौदावा सामना] || २० फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ५४ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522080.html पंधरावा सामना] || २२ फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ४६ धावांनी विजयी |} ===२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-thailand-2025-26-1522989/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Thailand) 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२७ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=JPN |team2=BHR |team3=THA |team4=BHU |win_BHR=2|loss_BHR=1|nr_BHR=0|nrr_BHR=-0.893 |win_BHU=0|loss_BHU=3|nr_BHU=0|nrr_BHU=-2.623 |win_JPN=3|loss_JPN=0|nr_JPN=0|nrr_JPN=3.830 |win_THA=1|loss_THA=2|nr_THA=0|nrr_THA=0.183 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_BHU={{cr|BHU}} |name_JPN={{cr|JPN}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522998.html टी२०आ ३७३३] || २५ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} ३७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522999.html टी२०आ ३७३५] || २५ फेब्रुवारी || {{cr|BHR}} || {{cr|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523000.html टी२०आ ३७३७] || २६ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|THA}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523001.html टी२०आ ३७३९] || २६ फेब्रुवारी || {{cr|BHR}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523002.html टी२०आ ३७४२] || २७ फेब्रुवारी || {{cr|BHU}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523003.html टी२०आ ३७४३] || २७ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|BHR}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHR}} १२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523004.html टी२०आ ३७४५] || २८ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHU}} ७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523005.html टी२०आ ३७४६] || २८ फेब्रुवारी || {{cr|BHR}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || सामना बरोबरीत<br>({{cr|BHR}} ने [[सुपर ओव्हर]] जिंकला) |} ===कुवेतचा हाँग काँग दौरा=== {{मुख्य लेख|कुवेत क्रिकेट संघाचा हाँग काँग दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |बौहिनिया फाल्कन टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525159.html टी२०आ ३७३४] || २५ फेब्रुवारी || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || {{cr|HK}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525160.html टी२०आ ३७३८] || २६ फेब्रुवारी || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || {{cr|HK}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525161.html टी२०आ ३७४५अ] || २८ फेब्रुवारी || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525162.html टी२०आ ३७४८] || १ मार्च || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || {{cr|KUW}} ३ गडी राखून विजयी |} ==मार्च== ===बहरीनचा मलेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा मलेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527157.html टी२०आ ३७५३] || ७ मार्च || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527158.html टी२०आ ३७५४] || ८ मार्च || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527159.html टी२०आ ३७६१] || १० मार्च || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ===२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब=== {{मुख्य लेख|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |show_tie=no |update=complete |team1=CAY |team2=ARG |team3=SUR |team4=MEX |result1=Q |result2=E |result3=E |result4=E |win_CAY=6 |loss_CAY=0 |nr_CAY=0 |nrr_CAY=3.560 |win_ARG=4 |loss_ARG=2 |nr_ARG=0 |nrr_ARG=0.831 |win_SUR=1 |loss_SUR=5 |nr_SUR=0 |nrr_SUR=-1.387 |win_MEX=1 |loss_MEX=5 |nr_MEX=0 |nrr_MEX=-2.413 |name_CAY={{cr|CAY}} |name_ARG={{cr|ARG}} |name_SUR={{cr|SUR}} |name_MEX={{cr|MEX}} |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=प्रादेशिक अंतिम फेरीसाठी पात्र |col_E=red1 |text_E=बाद }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525166.html टी२०आ ३७५६] || ८ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|ARG}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525167.html टी२०आ ३७५७] || ८ मार्च || {{cr|MEX}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|MEX}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525168.html टी२०आ ३७५९] || ९ मार्च || {{cr|ARG}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|ARG}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525169.html टी२०आ ३७६०] || ९ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|MEX}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525170.html टी२०आ ३७६३] || ११ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525171.html टी२०आ ३७६४] || ११ मार्च || {{cr|ARG}} || {{cr|MEX}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|ARG}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525172.html टी२०आ ३७६६] || १२ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|MEX}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ९३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525173.html टी२०आ ३७६७] || १२ मार्च || {{cr|ARG}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|ARG}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525174.html टी२०आ ३७७०] || १४ मार्च || {{cr|ARG}} || {{cr|MEX}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|ARG}} ९२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525175.html टी२०आ ३७७१] || १४ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525176.html टी२०आ ३७७४] || १५ मार्च || {{cr|MEX}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|SUR}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525177.html टी२०आ ३७७५] || १५ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|ARG}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ६ गडी राखून विजयी |} ===लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा=== {{मुख्य लेख|लेसोथो क्रिकेट संघाचा बोत्सवाना दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527277.html टी२०आ ३७५८] || ९ मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527278.html टी२०आ ३७६२] || १० मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527279.html टी२०आ ३७६५] || १२ मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527280.html टी२०आ ३७६८] || १३ मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} १०४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527281.html टी२०आ ३७७३] || १५ मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} ८४ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा=== {{मुख्य लेख|ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाचा सायप्रस दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527770.html टी२०आ ३७६९] || १४ मार्च || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527771.html टी२०आ ३७७३अ] || १५ मार्च || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527772.html टी२०आ ३७७३ब] || १५ मार्च || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527773.html टी२०आ ३७७६] || १६ मार्च || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२६ पॅट्रिशिया कांबरामी चषक=== {{मुख्य लेख|२०२६ पॅट्रिशिया कांबरामी चषक}} स्पर्धेच्या उद्घाटन सामन्यात रवांडाची फलंदाज फॅनी उटागुशिमानिंदे (१११ [[नाबाद]]) ही टी२०आ सामन्यात शतक करणारी सर्वात तरुण खेळाडू (१५ वर्षे २२३ दिवस वयात) आणि महिला टी२०आ पदार्पणात शतक करणारी पहिली महिला खेळाडू ठरली.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/rwanda-s-fanny-utagushimaninde-becomes-youngest-centurion-in-women-s-t20is-1528515 |title=Rwanda's Utagushimaninde becomes youngest centurion in women's T20Is |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२० मार्च २०२६}}</ref> {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/nigeria-invitational-women-s-t20i-tournament-2025-26-1526687/points-table-standings |title=Nigeria Invitational Women's T20I Tournament 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२७ मार्च २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=RWA |team2=NGA |team3=SA |team4=ZIM |team5=GHA |win_GHA=0|loss_GHA=4|nr_GHA=0|rs_GHA=225|or_GHA=80|rc_GHA=762|ob_GHA=80 |win_NGA=3|loss_NGA=1|nr_NGA=0|rs_NGA=463|or_NGA=71.2|rc_NGA=329|ob_NGA=75.4 |win_RWA=4|loss_RWA=0|nr_RWA=0|rs_RWA=550|or_RWA=69.4|rc_RWA=361|ob_RWA=74 |win_SA=2|loss_SA=2|nr_SA=0|rs_SA=546|or_SA=74|rc_SA=423|ob_SA=74 |win_ZIM=1|loss_ZIM=3|nr_ZIM=0|rs_ZIM=505|or_ZIM=80|rc_ZIM=414|ob_ZIM=71.2 |name_GHA={{crw|GHA}} |name_NGA={{crw|NGA}} |name_RWA={{crw|RWA}} |name_SA={{crw19|SA}} |name_ZIM={{crw19|ZIM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526693.html मटी२०आ २६८७] || २० मार्च || {{crw|GHA}} || {{crw|RWA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} १२२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526694.html दुसरा सामना] || २० मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|NGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526698.html तिसरा सामना] || २१ मार्च || {{crw|GHA}} || {{crw19|SA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw19|SA}} ९९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526696.html चौथा सामना] || २१ मार्च || {{crw|RWA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526697.html मटी२०आ २६९०] || २२ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw|GHA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|NGA}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526695.html सहावा सामना] || २२ मार्च || {{crw|RWA}} || {{crw19|SA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} ४ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526700.html सातवा सामना] || २४ मार्च || {{crw19|SA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw19|SA}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526699.html मटी२०आ २६९२] || २४ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw|RWA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526701.html नववा सामना] || २५ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw19|SA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || सामना बरोबरीत ({{crw|NGA}} ने [[सुपर ओव्हर]] जिंकला) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526702.html दहावा सामना] || २५ मार्च || {{crw|GHA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw19|ZIM}} १८० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526703.html अकरावा सामना] || २७ मार्च || {{crw|RWA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526704.html बारावा सामना] || २७ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw19|SA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|NGA}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528292.html तेरावा सामना] || २८ मार्च || {{crw19|SA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw19|SA}} ७० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528293.html मटी२०आ २६९४] || २८ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw|RWA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|NGA}} ९ धावांनी विजयी |} ===२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब=== {{मुख्य लेख|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/22990/season/2026/icc-mens-t20-world-cup-africa-sub-regional-qualifier-b |title=ICC Men's T20 World Cup Africa Sub Regional Qualifier B Table - 2026 |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२९ मार्च २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=TAN |team2=GHA |team3=MWI |team4=SEY |team5=ESW |team6=SHN |result1=Q |result2=Q |result3=E |result4=E |result5=E |result6=E |win_TAN=4 |loss_TAN=0 |nr_TAN=1 |nrr_TAN=6.705 |win_GHA=4 |loss_GHA=0 |nr_GHA=1 |nrr_GHA=3.309 |win_MWI=2 |loss_MWI=2 |nr_MWI=1 |nrr_MWI=0.778 |win_SEY=1 |loss_SEY=3 |nr_SEY=1 |nrr_SEY=-3.045 |win_ESW=1 |loss_ESW=3 |nr_ESW=1 |nrr_ESW=-3.983 |win_SHN=0 |loss_SHN=4 |nr_SHN=1 |nrr_SHN=-3.931 |name_TAN={{cr|TAN}} |name_GHA={{cr|GHA}} |name_MWI={{cr|MWI}} |name_SEY={{cr|SEY}} |name_ESW={{cr|ESW}} |name_SHN={{cr|Saint Helena}} |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=आफ्रिका पात्रता फेरीसाठी पात्र |col_E=red1 |text_E=बाद }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526840.html टी२०आ ३७८०] || २४ मार्च || {{cr|MWI}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|TAN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526841.html टी२०आ ३७८१] || २४ मार्च || {{cr|ESW}} || {{cr|Saint Helena}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|ESW}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526842.html टी२०आ ३७८२] || २४ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|SEY}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|GHA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526843.html टी२०आ ३७८४] || २५ मार्च || {{cr|Saint Helena}} || {{cr|SEY}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|SEY}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526844.html टी२०आ ३७८५] || २५ मार्च || {{cr|ESW}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|TAN}} १५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526845.html टी२०आ ३७८६] || २५ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|MWI}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|GHA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526846.html टी२०आ ३७८७] || २७ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|Saint Helena}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|GHA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526847.html टी२०आ ३७८८] || २७ मार्च || {{cr|ESW}} || {{cr|MWI}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|MWI}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526848.html टी२०आ ३७८९] || २७ मार्च || {{cr|SEY}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|TAN}} १५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526849.html टी२०आ ३७९०] || २८ मार्च || {{cr|Saint Helena}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|TAN}} १६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526850.html टी२०आ ३७९१] || २८ मार्च || {{cr|MWI}} || {{cr|SEY}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|MWI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526851.html टी२०आ ३७९२] || २८ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|ESW}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|GHA}} ८३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526852.html टी२०आ ३७९२अ] || २९ मार्च || {{cr|ESW}} || {{cr|SEY}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526853.html टी२०आ ३७९२ब] || २९ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526854.html टी२०आ ३७९२क] || २९ मार्च || {{cr|MWI}} || {{cr|Saint Helena}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || सामना रद्द |} ==संदर्भ== {{Reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html?season=2025%2F26%3Bview%3Dseason ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील २०२५-२६ हंगाम संग्रह] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{DEFAULTSORT:Associate international cricket in 2025-26}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] riwz2v3pz22j1glyuvb9wpzixc8oc3c 2700144 2700142 2026-08-08T03:04:17Z Ganesh591 62733 /* मार्च */ 2700144 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५|२०२६}} '''२०२५-२६ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' साधारणपणे सप्टेंबर २०२५ च्या उत्तरार्धापासून मार्च २०२६ पर्यंत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यां]]दरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत २० षटकांच्या सामन्यांना पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती, कारण [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून (महिला संघ) आणि १ जानेवारी २०१९ पासून (पुरुष संघ) टी२०आ दर्जा प्रदान केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/all-t20-matches-between-icc-members-to-get-international-status|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता, ज्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] मध्ये समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या. ==हंगामाचा आढावा== ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा ओमान दौरा|२९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|OMA}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा|१८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा|३ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#हाँग काँगचा कतार दौरा|१२ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | colspan=3 | १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा इंडोनेशिया दौरा|१८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा|२८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ARG}} | style="text-align:left" | {{cr|BRA}} | colspan=3 | २–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशियाचा स्पेन दौरा|५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESP}} | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा भूतान दौरा|८ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | ८–० [९] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमारचा भूतान दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|MYA}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा कतार दौरा|१० फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ४–१ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा हाँग काँग दौरा|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा मलेशिया दौरा|७ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा|९ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BOT}} | style="text-align:left" | {{cr|LES}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा|१४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–१ [४] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ZIM}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BRA}} [[२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|३१ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|६ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|QAT}} [[२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहीन]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MAS}} [[२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२०२५ मिनी एसईए गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|BRB}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना टी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|NGA}} |- | style="text-align:left" | [[#पुरुष टी२० स्पर्धा|९ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|८ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|CAY}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|GHA}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा|२ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MAS}} | style="text-align:left" | {{crw|NEP}} | colspan=3 | २–३ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा|२० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} | style="text-align:left" | {{flagicon|ARG}} [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अर्जेंटिना अ]] | colspan=3 | १–० [३]<ref group="n">महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धेतील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा टांझानिया दौरा|४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमार महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२७ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | colspan=3 | ०–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्क महिला संघाचा ओमान दौरा|३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|DEN}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#ओमान महिला संघाचा कतार दौरा|९ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|QAT}} | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | colspan=3 | १–४ [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२० सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CHN}} [[२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|९ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक|२० नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{crw|JAM}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|६ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला आखाती चषक|१२ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ महिला आखाती चषक|२०२५ महिला आखाती चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|UAE}} |- | style="text-align:left" | [[#महिला टी२० स्पर्धा|१५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ लोटस चषक|२० जानेवारी २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BHU}} [[२०२६ लोटस चषक|२०२६ लोटस चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२० मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NGA}} |} ==सप्टेंबर== ===२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक=== {{main|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-china-2025-1503425/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in China) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=23 September 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=MYA |team3=CHN |team4=MGL |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=0|rs_CHN=219|or_CHN=49.5|rc_CHN=218|ob_CHN=52.5 |win_HK=2|loss_HK=1|nr_HK=0|rs_HK=330|or_HK=60|rc_HK=244|ob_HK=59.5 |win_MGL=0|loss_MGL=3|nr_MGL=0|rs_MGL=194|or_MGL=60|rc_MGL=256|ob_MGL=37 |win_MYA=2|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=156|or_MYA=39.5|rc_MYA=181|ob_MYA=60 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MGL={{crw|MGL}} |name_MYA={{crw|MYA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503431.html मटी२०आ २५१६] || २० सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503432.html मटी२०आ २५१७] || २० सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503433.html मटी२०आ २५१८] || २२ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503434.html मटी२०आ २५१९] || २२ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503435.html मटी२०आ २५२०] || २३ सप्टेंबर || {{crw|MGL}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503436.html मटी२०आ २५२१] || २३ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503437.html मटी२०आ २५२२] || २५ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503438.html मटी२०आ २५२३] || २५ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502743.html टी२०आ ३४७२] || २६ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502744.html टी२०आ ३४७३] || २६ सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502745.html टी२०आ ३४७४] || २६ सप्टेंबर || {{cr|UGA}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502746.html टी२०आ ३४७५] || २६ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|TAN}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502747.html टी२०आ ३४७८] || २८ सप्टेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ११७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502748.html टी२०आ ३४७९] || २८ सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502749.html टी२०आ ३४८०] || २८ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} १७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502750.html टी२०आ ३४८१] || २८ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502751.html टी२०आ ३४८५] || ३० सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ११३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502752.html टी२०आ ३४८६] || ३० सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502753.html टी२०आ ३४८८] || ३० सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502754.html टी२०आ ३४८९] || ३० सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502755.html टी२०आ ३४९२] || २ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502757.html टी२०आ ३४९४] || २ ऑक्टोबर || {{cr|ZIM}} || {{cr|KEN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |५व्या–८व्या स्थानासाठी उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502756.html टी२०आ ३४९३] || २ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502758.html टी२०आ ३४९५] || २ ऑक्टोबर || {{cr|MWI}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ११७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |७व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502760.html टी२०आ ३५००] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ५६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502759.html टी२०आ ३५०१] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|KEN}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ५१ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |५व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502761.html टी२०आ ३५०२] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NGA}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502762.html टी२०आ ३५०३] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |} ===कुवेतचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी#कुवेतचा ओमान दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="5" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504941.html टी२०आ ३४८४] || २९ सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504942.html टी२०आ ३४८७] || ३० सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ==ऑक्टोबर== ===नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|नेपाळ महिला क्रिकेट संघाचा मलेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505114.html मटी२०आ २५२४] || २ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505115.html मटी२०आ २५२५] || ४ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505116.html मटी२०आ २५२६] || ५ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} १३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505117.html मटी२०आ २५२९] || ७ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505118.html मटी२०आ २५३०] || ८ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group C}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503450.html टी२०आ ३५०५] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503451.html टी२०आ ३५०६] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503452.html टी२०आ ३५०७] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503453.html टी२०आ ३५०८] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503454.html टी२०आ ३५०९] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503455.html टी२०आ ३५१०] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|PNG}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|SAM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503456.html टी२०आ ३५११] || १० ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503457.html टी२०आ ३५१२] || १० ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503458.html टी२०आ ३५१३] || १० ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|PNG}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५२ धावांनी विजयी |} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Super 6}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |सुपर ६ |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503459.html टी२०आ ३५१५] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503460.html टी२०आ ३५१६] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503461.html टी२०आ ३५१७] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503462.html टी२०आ ३५१८] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503463.html टी२०आ ३५१९] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503464.html टी२०आ ३५२०] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503465.html टी२०आ ३५२१] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|SAM}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503466.html टी२०आ ३५२२] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503467.html टी२०आ ३५२३] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503468.html टी२०आ ३५२४] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503469.html टी२०आ ३५२५] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|JPN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503470.html टी२०आ ३५२६] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १२४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2025-26-1506172/points-table-standings |title=Women's Continental Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 October 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NOR |team2=ROM |team3=TUR |team4=AUT |team5=BUL |win_AUT=2|loss_AUT=2|nr_AUT=0|rs_AUT=423|or_AUT=65.4|rc_AUT=419|ob_AUT=70 |win_BUL=0|loss_BUL=4|nr_BUL=0|rs_BUL=316|or_BUL=80|rc_BUL=586|ob_BUL=75.4 |win_NOR=3|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=499|or_NOR=80|rc_NOR=394|ob_NOR=77.2 |win_ROM=3|loss_ROM=1|nr_ROM=0|rs_ROM=502|or_ROM=67.2|rc_ROM=383|ob_ROM=59.5 |win_TUR=2|loss_TUR=2|nr_TUR=0|rs_TUR=467|or_TUR=69.5|rc_TUR=425|ob_TUR=80 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_BUL={{crw|BUL}} |name_NOR={{crw|NOR}} |name_ROM={{crw|ROM}} |name_TUR={{crw|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506181.html मटी२०आ २५३१] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|AUT}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506182.html मटी२०आ २५३२] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ५६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506183.html मटी२०आ २५३३] || १० ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506184.html मटी२०आ २५३४] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506185.html मटी२०आ २५३५] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ११५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506186.html मटी२०आ २५३६] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|NOR}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506187.html मटी२०आ २५३७] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506188.html मटी२०आ २५३८] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506189.html मटी२०आ २५३९] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506190.html मटी२०आ २५४०] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ९८ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाचा रोमानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506436.html टी२०आ ३५२८] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506437.html टी२०आ ३५२९] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506438.html टी२०आ ३५३०] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506439.html टी२०आ ३५३१] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४२ धावांनी विजयी |} ===कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा युगांडा दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |व्हिक्टोरिया मालिका (मटी२०आ मालिका) |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506664.html मटी२०आ २५४१] || २० ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506665.html मटी२०आ २५४२] || २१ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506666.html मटी२०आ २५४३] || २३ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506667.html मटी२०आ २५४४] || २४ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506668.html मटी२०आ २५४५] || २६ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा=== {{मुख्य लेख|२०२५ दक्षिण अमेरिकन पुरुष क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकहिरोज<ref>{{cite web |url=https://cricheroes.com/tournament/1660760/mens-sac-2025/point-table |title=MENS Sac 2025 |work=CricHeroes |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MEX |team2=PAN |team3=BRA |team4=COL |team5=URU |team6=PER |win_BRA=3|loss_BRA=1|nr_BRA=1|rs_BRA=459|or_BRA=64.5|rc_BRA=459|ob_BRA=80 |win_COL=1|loss_COL=3|nr_COL=1|rs_COL=382|or_COL=74.5|rc_COL=427|ob_COL=59 |win_MEX=4|loss_MEX=0|nr_MEX=1|rs_MEX=580|or_MEX=70.4|rc_MEX=346|ob_MEX=80 |win_PAN=3|loss_PAN=0|nr_PAN=2|rs_PAN=397|or_PAN=57.1|rc_PAN=353|ob_PAN=60 |win_PER=0|loss_PER=4|nr_PER=1|rs_PER=344|or_PER=80|rc_PER=475|ob_PER=70.3 |win_URU=0|loss_URU=3|nr_URU=2|rs_URU=326|or_URU=60|rc_URU=428|ob_URU=58 |name_BRA={{cr|BRA}} |name_COL={{cr|COL}} |name_MEX={{cr|MEX}} |name_PAN={{cr|PAN}} |name_PER={{cr|PER}} |name_URU={{cr|URU}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753579/mens-sac-2025/brazil-mens-vs-uruguay-mens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753590/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-peru-mens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|MEX}} १२६ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753589/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-uruguay-mens/scorecard तिसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|COL}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507418.html टी२०आ ३५३९] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753587/mens-sac-2025/uruguay-mens-vs-peru-mens/scorecard पाचवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PER}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507419.html टी२०आ ३५४५] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753585/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-brazil-mens/scorecard सातवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|COL}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753584/mens-sac-2025/panama-mens-vs-peru-mens/scorecard आठवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PAN}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19887847/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-uruguay-mens/scorecard नववा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|MEX}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753582/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-colombia-mens/scorecard दहावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753580/mens-sac-2025/peru-mens-vs-brazil-mens/scorecard अकरावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753574/mens-sac-2025/panama-mens-vs-colombia-mens/scorecard बारावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507420.html टी२०आ ३५५४] || २ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753555/mens-sac-2025/panama-mens-vs-uruguay-mens/scorecard चौदावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|PAN}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753554/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-peru-mens/scorecard पंधरावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|COL}} ६ गडी राखून विजयी |} ===अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा=== {{मुख्य लेख|अर्जेंटिना अ महिला क्रिकेट संघाचा ब्राझील दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19869960/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{crw|BRA}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19874386/womens-sac-2025/argentina-womens-vs-brazil-womens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19883582/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard तिसरा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |} ===२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ सायप्रस टी२० तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cyprus-t20-tri-series-2025-26-1506429/points-table-standings |title=Cyprus T20 Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=CYP |team2=BUL |team3=SRB |win_BUL=2|loss_BUL=2|nr_BUL=0|rs_BUL=546|or_BUL=71.5|rc_BUL=538|ob_BUL=78.3 |win_CYP=4|loss_CYP=0|nr_CYP=0|rs_CYP=663|or_CYP=78.3|rc_CYP=469|ob_CYP=80 |win_SRB=0|loss_SRB=4|nr_SRB=0|rs_SRB=466|or_SRB=80|rc_SRB=668|ob_SRB=71.5 |name_BUL={{cr|BUL}} |name_CYP={{cr|CYP}} |name_SRB={{cr|SRB}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506440.html टी२०आ ३५४०] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506441.html टी२०आ ३५४२] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506442.html टी२०आ ३५४७] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506443.html टी२०आ ३५४८] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506444.html टी२०आ ३५५०] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506445.html टी२०आ ३५५२] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६४ धावांनी विजयी |} ==नोव्हेंबर== ===बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा=== {{मुख्य लेख|बल्गेरिया क्रिकेट संघाचा सायप्रस दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506446.html टी२०आ ३५५५] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506447.html टी२०आ ३५५६] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६ गडी राखून विजयी |} ===कॅनडा महिलांचा टांझानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा टांझानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506669.html मटी२०आ २५४६] || ४ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506670.html मटी२०आ २५४७] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506671.html मटी२०आ २५४८] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|CAN}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506672.html मटी२०आ २५४९] || ६ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} १० धावांनी विजयी |} ===२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/indonesia-tri-nation-t20i-series-2025-26-1508260/points-table-standings |title=Indonesia Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IDN |team2=MYA |team3=TLS |win_IDN=8|loss_IDN=0|nr_IDN=0|rs_IDN=508|or_IDN=55.2|rc_IDN=469|ob_IDN=124 |win_MYA=4|loss_MYA=4|nr_MYA=0|rs_MYA=674|or_MYA=100.4|rc_MYA=521|ob_MYA=105.1 |win_TLS=0|loss_TLS=8|nr_TLS=0|rs_TLS=432|or_TLS=138|rc_TLS=624|ob_TLS=64.5 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MYA={{cr|MYA}} |name_TLS={{cr|TLS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508269.html टी२०आ ३५५८] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508270.html टी२०आ ३५५९] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508271.html टी२०आ ३५६२] || ७ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508272.html टी२०आ ३५६३] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508273.html टी२०आ ३५६४] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २६ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508274.html टी२०आ ३५६७] || ९ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508275.html टी२०आ ३५६९] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508276.html टी२०आ ३५७०] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508277.html टी२०आ ३५७२] || १२ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ९३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508278.html टी२०आ ३५७५] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508279.html टी२०आ ३५७६] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508280.html टी२०आ ३५७८] || १४ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८७ धावांनी विजयी |} ===हाँग काँगचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स#हाँग काँगचा कतार दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510724.html टी२०आ ३५७३] || १२ नोव्हेंबर || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510725.html टी२०आ ३५७७] || १३ नोव्हेंबर || यूडीएसटी क्रिकेट मैदान, [[दोहा]] || {{cr|HK}} ९ धावांनी विजयी |} ===२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक#चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-thailand-2025-26-1510278/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Thailand) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=17 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SCO |team2=THA |team3=PNG |team4=NAM |win_NAM=0|loss_NAM=3|nr_NAM=0|rs_NAM=240|or_NAM=60|rc_NAM=281|ob_NAM=53.3 |win_PNG=1|loss_PNG=2|nr_PNG=0|rs_PNG=275|or_PNG=59.1|rc_PNG=330|ob_PNG=59 |win_SCO=3|loss_SCO=0|nr_SCO=0|rs_SCO=365|or_SCO=54.2|rc_SCO=308|ob_SCO=60 |win_THA=2|loss_THA=1|nr_THA=0|rs_THA=370|or_THA=59|rc_THA=331|ob_THA=60 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_THA={{crw|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510279.html मटी२०आ २५५०] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510280.html मटी२०आ २५५१] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510281.html मटी२०आ २५५२] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510282.html मटी२०आ २५५३] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510283.html मटी२०आ २५५४] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510284.html मटी२०आ २५५५] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising">{{cite web|title=Asia Cup Rising Stars 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-rising-stars-2025-26-1509844/points-table-standings|access-date=19 November 2025|website=ESPNcricinfo}}</ref> |update=complete |show_tie=no |team1=BAN |team2=SL |team3=AFG |team4=HK |win_BAN=2|loss_BAN=1|tie_BAN=0|nr_BAN=0|nrr_BAN=2.323 |win_AFG=2|loss_AFG=1|tie_AFG=0|nr_AFG=0|nrr_AFG=-0.321 |win_HK=0|loss_HK=3|tie_HK=0|nr_HK=0|nrr_HK=-2.947 |win_SL=2|loss_SL=1|tie_SL=0|nr_SL=0|nrr_SL=0.970 |name_AFG={{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] |name_BAN={{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] |name_HK={{cr|HK}} |name_SL={{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] }} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising" /> |update=complete |show_tie=no |team1=PAK |team2=IND |team3=OMA |team4=UAE |win_IND=2|loss_IND=1|tie_IND=0|nr_IND=0|nrr_IND=1.979 |win_OMA=1|loss_OMA=2|tie_OMA=0|nr_OMA=0|nrr_OMA=-1.020 |win_PAK=3|loss_PAK=0|tie_PAK=0|nr_PAK=0|nrr_PAK=4.560 |win_UAE=0|loss_UAE=3|tie_UAE=0|nr_UAE=0|nrr_UAE=-5.283 |name_IND={{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] |name_PAK={{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] |name_OMA={{cr|OMA}} |name_UAE={{cr|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509855.html पहिला सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509856.html दुसरा सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] १४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509857.html तिसरा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509858.html चौथा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509859.html टी२०आ ३५७९] || १६ नोव्हेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|OMA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509860.html सहावा सामना] || १६ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509861.html सातवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{cr|HK}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509862.html आठवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509863.html नववा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509864.html दहावा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509865.html अकरावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509866.html बारावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509867.html तेरावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509868.html चौदावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509869.html पंधरावा सामना] || २३ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |} ===बहरीनचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510178.html टी२०आ ३५८०] || १८ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ५३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510179.html टी२०आ ३५८२] || १९ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} १४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510180.html टी२०आ ३५८४] || २१ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-emerging-nations-trophy-2025-26-1510261/points-table-standings |title=ICC Women Emerging Nations Trophy 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=30 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=THA |team2=UAE |team3=NED |team4=SCO |team5=PNG |team6=UGA |team7=NAM |team8=TAN |win_NAM=1|loss_NAM=6|nr_NAM=0|rs_NAM=694|or_NAM=140|rc_NAM=792|ob_NAM=125.4 |win_NED=5|loss_NED=2|nr_NED=0|rs_NED=793|or_NED=126|rc_NED=743|ob_NED=140 |win_PNG=4|loss_PNG=3|nr_PNG=0|rs_PNG=737|or_PNG=140|rc_PNG=708|ob_PNG=135.1 |win_SCO=5|loss_SCO=2|nr_SCO=0|rs_SCO=743|or_SCO=123.2|rc_SCO=746|ob_SCO=131.4 |win_TAN=1|loss_TAN=6|nr_TAN=0|rs_TAN=568|or_TAN=137|rc_TAN=649|ob_TAN=112 |win_THA=5|loss_THA=2|nr_THA=0|rs_THA=622|or_THA=120.4|rc_THA=531|ob_THA=140 |win_UGA=2|loss_UGA=5|nr_UGA=0|rs_UGA=584|or_UGA=132.3|rc_UGA=611|ob_UGA=112.1 |win_UAE=5|loss_UAE=2|nr_UAE=0|rs_UAE=640|or_UAE=110.5|rc_UAE=601|ob_UAE=133.4 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_NED={{crw|NED}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_TAN={{crw|TAN}} |name_THA={{crw|THA}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510285.html मटी२०आ २५५६] || २० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510286.html मटी२०आ २५५७] || २० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510287.html मटी२०आ २५५८] || २० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|TAN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510288.html मटी२०आ २५५९] || २० नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510289.html मटी२०आ २५६०] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510290.html मटी२०आ २५६१] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510291.html मटी२०आ २५६२] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NAM}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510292.html मटी२०आ २५६३] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510293.html मटी२०आ २५६४] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510294.html मटी२०आ २५६५] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510295.html मटी२०आ २५६६] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510296.html मटी२०आ २५६७] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510297.html मटी२०आ २५६८] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510298.html मटी२०आ २५६९] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|UGA}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510299.html मटी२०आ २५७०] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510300.html मटी२०आ २५७१] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510301.html मटी२०आ २५७२] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510302.html मटी२०आ २५७३] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510303.html मटी२०आ २५७४] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510304.html मटी२०आ २५७५] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510305.html मटी२०आ २५७७] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510306.html मटी२०आ २५७८] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510307.html मटी२०आ २५७९] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510308.html मटी२०आ २५८०] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510309.html मटी२०आ २५८२] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510310.html मटी२०आ २५८३] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510311.html मटी२०आ २५८५] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510312.html मटी२०आ २५८६] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} २० धावांनी विजयी |} ===२०२५ मिनी एसईए गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ मिनी एसईए गेम्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/mini-sea-men-s-twenty20-cricket-competition-2025-26-1511989/points-table-standings |title=Mini SEA Men's Twenty20 Cricket Competition 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=1 December 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=BHR |team3=THA |win_BHR=1|loss_BHR=2|nr_BHR=1|rs_BHR=336|or_BHR=51|rc_BHR=341|ob_BHR=59.5 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=2|rs_MAS=272|or_MAS=39.5|rc_MAS=266|ob_MAS=40 |win_THA=0|loss_THA=1|nr_THA=3|rs_THA=69|or_THA=20|rc_THA=70|ob_THA=11 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511998.html टी२०आ ३५८७] || २४ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511999.html टी२०आ ३५८८] || २५ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|MAS}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512000.html टी२०आ ३५९०] || २७ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512001.html टी२०आ ३५९२अ] || २८ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512002.html टी२०आ ३५९७] || ३० नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512003.html टी२०आ ३६००] || १ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ५ धावांनी विजयी |} ===म्यानमार महिलांचा सिंगापूर दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510313.html मटी२०आ २५७६] || २७ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510314.html मटी२०आ २५८१] || २९ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510315.html मटी२०आ २५८४] || ३० नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513174.html मटी२०आ २५८६अ] || २ डिसेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || सामना रद्द |} ===ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा=== {{मुख्य लेख|ब्राझील क्रिकेट संघाचा अर्जेंटिना दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511993.html टी२०आ ३५९३] || २८ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511994.html टी२०आ ३५९५] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511995.html टी२०आ ३५९६अ] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511996.html टी२०आ ३५९८] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511997.html टी२०आ ३५९९] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |} ==डिसेंबर== ===२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स}} <!--चर्चा पानावरील चर्चा पहा-->====पुरुष स्पर्धा==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=बोलिव्हारियानोस २०२५<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/torneo/631 |title=Bolivarian Games Equipo Masculina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=BRB |team2=TTO |team3=JAM |team4=PER |win_BRB=3|loss_BRB=0|nr_BRB=0|rs_BRB=296|or_BRB=45.4|rc_BRB=240|ob_BRB=60 |win_JAM=1|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=306|or_JAM=50|rc_JAM=327|ob_JAM=56.3 |win_PER=0|loss_PER=3|nr_PER=0|rs_PER=194|or_PER=60|rc_PER=198|ob_PER=21.1 |win_TTO=2|loss_TTO=1|nr_TTO=0|rs_TTO=314|or_TTO=42|rc_TTO=345|ob_TTO=60 |name_BRB={{cr|BRB}} |name_JAM={{cr|JAM}} |name_PER={{cr|PER}} |name_TTO={{cr|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516710/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-t&t-men/scorecard पहिला सामना] || ४ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516715/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-t&t-men/scorecard दुसरा सामना] || ४ डिसेंबर || {{cr|JAM}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516738/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-jamaica-men/scorecard तिसरा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516747/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/scorecard चौथा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516752/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-barbados-men/scorecard पाचवा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} २० धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516756/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-barbados-men/scorecard सहावा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608707/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-peru-men/scorecard सातवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ११९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20612663/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/live आठवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ११ धावांनी विजयी |} ====महिला स्पर्धा==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=बोलिव्हारियानोस २०२५<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/deporte/140/fecha/1764824400/escenario/49/torneo/630 |title=Bolivarian Games Equipo Femenina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=TTO |team2=JAM |team3=BRB |win_BRB=0|loss_BRB=4|nr_BRB=0|rs_BRB=198|or_BRB=80|rc_BRB=408|ob_BRB=70.1 |win_JAM=2|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=277|or_JAM=70.1|rc_JAM=251|ob_JAM=64.5 |win_TTO=4|loss_TTO=0|nr_TTO=0|rs_TTO=403|or_TTO=64.5|rc_TTO=219|ob_TTO=80 |name_BRB={{crw|BRB}} |name_JAM={{crw|JAM}} |name_TTO={{crw|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517069/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard पहिला सामना] || ४ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517105/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard दुसरा सामना] || ४ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} १०८ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517093/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard तिसरा सामना] || ५ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517083/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard चौथा सामना] || ५ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20532562/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard पाचवा सामना] || ६ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517119/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard सहावा सामना] || ६ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608342/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-jamaica-women/summary सातवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/west-africa-trophy-2025-26-1513078/points-table-standings |title=West Africa Trophy 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१३ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NGA |team2=RWA |team3=ZAM |team4=SLE |win_NGA=8|loss_NGA=1|nr_NGA=0|rs_NGA=1274|or_NGA=171.2|rc_NGA=1032|ob_NGA=180 |win_RWA=6|loss_RWA=3|nr_RWA=0|rs_RWA=981|or_RWA=161.1|rc_RWA=964|ob_RWA=180 |win_SLE=1|loss_SLE=8|nr_SLE=0|rs_SLE=998|or_SLE=179.2|rc_SLE=1225|ob_SLE=161 |win_ZAM=3|loss_ZAM=6|nr_ZAM=0|rs_ZAM=1143|or_ZAM=179.1|rc_ZAM=1175|ob_ZAM=170 |name_NGA={{cr|NGA}} |name_RWA={{cr|RWA}} |name_SLE={{cr|SLE}} |name_ZAM={{cr|ZAM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513086.html टी२०आ ३६०२] || ४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} १९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513087.html टी२०आ ३६०३] || ४ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513088.html टी२०आ ३६०४] || ५ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513297.html टी२०आ ३६०५] || ५ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513089.html टी२०आ ३६०७] || ६ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513090.html टी२०आ ३६०९] || ६ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513091.html टी२०आ ३६११] || ७ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513092.html टी२०आ ३६१३] || ७ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513093.html टी२०आ ३६१६] || ८ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513094.html टी२०आ ३६१७] || ८ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513095.html टी२०आ ३६२१] || ९ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513096.html टी२०आ ३६२२] || ९ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513097.html टी२०आ ३६२९] || ११ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513298.html टी२०आ ३६३०] || ११ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513299.html टी२०आ ३६३५] || १२ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513300.html टी२०आ ३६३६] || १२ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513301.html टी२०आ ३६४०] || १३ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ८१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513302.html टी२०आ ३६४१] || १३ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|SLE}} ३ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513303.html टी२०आ ३६४२] || १४ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513304.html टी२०आ ३६४३] || १४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ४० धावांनी विजयी |} ===क्रोएशियाचा स्पेन दौरा=== {{मुख्य लेख|क्रोएशिया क्रिकेट संघाचा स्पेन दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514473.html टी२०आ ३६०६] || ५ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514474.html टी२०आ ३६०८] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} १८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514475.html टी२०आ ३६१०] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514476.html टी२०आ ३६१२] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} २१५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514477.html टी२०आ ३६१४] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक#ओमान महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/oman-women-s-t20i-tri-series-2025-26-1514500/points-table-standings |title=Oman Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=९ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=OMA |team2=QAT |team3=BHR |win_BHR=0|loss_BHR=2|nr_BHR=0|rs_BHR=186|or_BHR=40|rc_BHR=191|ob_BHR=20.4 |win_OMA=2|loss_OMA=0|nr_OMA=0|rs_OMA=195|or_OMA=25.5|rc_OMA=176|ob_OMA=40 |win_QAT=1|loss_QAT=1|nr_QAT=0|rs_QAT=236|or_QAT=34.5|rc_QAT=250|ob_QAT=40 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514510.html मटी२०आ २५८८] || ६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514511.html मटी२०आ २५८९] || ७ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514512.html मटी२०आ २५९१] || ९ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514513.html मटी२०आ २५९२] || १० डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १३ धावांनी विजयी |} ===बहरीनचा भूतान दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा भूतान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513098.html टी२०आ ३६१५] || ८ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513099.html टी२०आ ३६१९] || ९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513100.html टी२०आ ३६२७] || ११ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513101.html टी२०आ ३६३३] || १२ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513102.html टी२०आ ३६३८] || १३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आग्नेय आशियाई खेळ=== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट}} ====पुरुष टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट - पुरुष स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web|title=SEA Games Men's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-men-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513742/points-table-standings|access-date=१३ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=PHI |team3=SIN |team4=IDN |team5=THA |win_IDN=1|loss_IDN=3|nr_IDN=0|rs_IDN=411|or_IDN=76.2|rc_IDN=495|ob_IDN=68.1 |win_MAS=4|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=457|or_MAS=46|rc_MAS=334|ob_MAS=80 |win_PHI=3|loss_PHI=1|nr_PHI=0|rs_PHI=570|or_PHI=79.4|rc_PHI=589|ob_PHI=80 |win_SIN=2|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=552|or_SIN=79.1|rc_SIN=559|ob_SIN=71.4 |win_THA=0|loss_THA=4|nr_THA=0|rs_THA=447|or_THA=80|rc_THA=460|ob_THA=61.4 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} |name_PHI={{cr|PHI}} |name_SIN={{cr|SIN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513824.html टी२०आ ३६१८] || ९ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513825.html टी२०आ ३६२०] || ९ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513826.html टी२०आ ३६२४] || १० डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513827.html टी२०आ ३६२५] || १० डिसेंबर || {{cr|PHI}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513828.html टी२०आ ३६२६] || ११ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513829.html टी२०आ ३६२८] || ११ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} ७८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513830.html टी२०आ ३६३२] || १२ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513831.html टी२०आ ३६३४] || १२ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513832.html टी२०आ ३६३७] || १३ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513833.html टी२०आ ३६३९] || १३ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |} ====महिला टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट - महिला स्पर्धा}} {{col-begin|width=}} {{col-2}} <section begin="Group A" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA">{{cite web|title=SEA Games Women's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-women-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513749/points-table-standings|access-date=१७ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |section=गट अ |show_tie=no |update=complete|team1=THA |team2=MYA |team3=SIN |win_MYA=1|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=198|or_MYA=40|rc_MYA=127|ob_MYA=25.1 |win_SIN=0|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=84|or_SIN=40|rc_SIN=382|ob_SIN=40 |win_THA=2|loss_THA=0|nr_THA=0|rs_THA=335|or_THA=25.1|rc_THA=108|ob_THA=40 |name_MYA={{crw|MYA}} |name_THA={{crw|THA}} |name_SIN={{crw|SIN}} }}<section end="Group A" /> {{col-2}} <section begin="Group B" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA" /> |section=गट ब |show_tie=no |update=complete|team1=MAS |team2=IDN |team3=PHI |win_IDN=1|loss_IDN=1|nr_IDN=0|rs_IDN=306|or_IDN=40|rc_IDN=184|ob_IDN=40 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=191|or_MAS=28.2|rc_MAS=172|ob_MAS=40 |win_PHI=0|loss_PHI=2|nr_PHI=0|rs_PHI=118|or_PHI=40|rc_PHI=259|ob_PHI=28.2 |name_IDN={{crw|IDN}} |name_MAS={{crw|MAS}} |name_PHI={{crw|PHI}} }}<section end="Group B" /> {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513755.html मटी२०आ २५९९] || १५ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513756.html मटी२०आ २६०१] || १५ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513757.html मटी२०आ २६०४] || १६ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} १४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513758.html मटी२०आ २६०६] || १६ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २२६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513759.html मटी२०आ २६०९] || १७ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513760.html मटी२०आ २६१०] || १७ डिसेंबर || {{crw|MYA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MYA}} ७२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513761.html मटी२०आ २६११] || १८ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513762.html मटी२०आ २६१३] || १८ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513763.html मटी२०आ २६१६] || १९ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513764.html मटी२०आ २६१७] || १९ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला गल्फ चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/gulf-cricket-women-s-t20i-championship-2025-26-1514503/points-table-standings |title=Gulf Cricket Women's T20I Championship 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१८ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=UAE |team2=OMA |team3=KUW |team4=QAT |team5=BHR |team6=SAU |win_BHR=1|loss_BHR=4|nr_BHR=0|rs_BHR=531|or_BHR=100|rc_BHR=631|ob_BHR=85.1 |win_KUW=3|loss_KUW=2|nr_KUW=0|rs_KUW=401|or_KUW=74.2|rc_KUW=333|ob_KUW=76.3 |win_OMA=4|loss_OMA=1|nr_OMA=0|rs_OMA=547|or_OMA=80.4|rc_OMA=379|ob_OMA=85.4 |win_QAT=2|loss_QAT=3|nr_QAT=0|rs_QAT=440|or_QAT=88|rc_QAT=595|ob_QAT=95.4 |win_SAU=0|loss_SAU=5|nr_SAU=0|rs_SAU=222|or_SAU=100|rc_SAU=737|ob_SAU=69.3 |win_UAE=5|loss_UAE=0|nr_UAE=0|rs_UAE=724|or_UAE=69.3|rc_UAE=190|ob_UAE=100 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} |name_SAU={{crw|SAU}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514514.html मटी२०आ २५९३] || १२ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514515.html मटी२०आ २५९४] || १२ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514516.html मटी२०आ २५९५] || १२ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|BHR}} १०७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514517.html मटी२०आ २५९६] || १३ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514518.html मटी२०आ २५९७] || १३ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514519.html मटी२०आ २५९८] || १३ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514520.html मटी२०आ २६००] || १५ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514521.html मटी२०आ २६०२] || १५ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514522.html मटी२०आ २६०३] || १५ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514523.html मटी२०आ २६०५] || १६ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514524.html मटी२०आ २६०७] || १६ डिसेंबर || {{crw|SAU}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} २३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514525.html मटी२०आ २६०८] || १६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514526.html मटी२०आ २६१२] || १८ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514527.html मटी२०आ २६१४] || १८ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514528.html मटी२०आ २६१५] || १८ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514529.html मटी२०आ २६१८] || १९ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कंबोडिया क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515542.html टी२०आ ३६४६] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515543.html टी२०आ ३६४८] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515544.html टी२०आ ३६४९] || २४ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515545.html टी२०आ ३६५१] || २५ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515546.html टी२०आ ३६५२] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1517208.html टी२०आ ३६५४] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515547.html टी२०आ ३६५५] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515548.html टी२०आ ३६५७] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515549.html टी२०आ ३६५८]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५९ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |} ===म्यानमारचा भूतान दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार क्रिकेट संघाचा भूतान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515010.html टी२०आ ३६४७] || २३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515011.html टी२०आ ३६५०] || २४ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515012.html टी२०आ ३६५३] || २६ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515013.html टी२०आ ३६५६] || २७ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515014.html टी२०आ ३६५९]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५८ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८४ धावांनी विजयी |} ==जानेवारी== ===२०२६ लोटस चषक=== {{मुख्य लेख|२०२६ लोटस चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bhutan-women-s-t20i-tri-series-2025-26-1519142/points-table-standings |title=Bhutan Women's T20I Tri-Series 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२६ जानेवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=BHU |team3=MAS |win_BHU=2 |loss_BHU=2 |nr_BHU=0 |rs_BHU=418 |or_BHU=77.5 |rc_BHU=491 |ob_BHU=80 |win_HK=4 |loss_HK=0 |nr_HK=0 |rs_HK=555 |or_HK=76.5 |rc_HK=427 |ob_HK=80 |win_MAS=0 |loss_MAS=4 |nr_MAS=0 |rs_MAS=434 |or_MAS=80 |rc_MAS=489 |ob_MAS=74.4 |name_BHU={{crw|BHU}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MAS={{crw|MAS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519145.html मटी२०आ २६३०] || २० जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519146.html मटी२०आ २६३३] || २१ जानेवारी || {{crw|HK}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519147.html मटी२०आ २६३६] || २२ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ६४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519148.html मटी२०आ २६४१] || २४ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519149.html मटी२०आ २६४४] || २५ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519150.html मटी२०आ २६४७] || २६ जानेवारी || {{crw|HK}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ९ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |पात्रता सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519151.html मटी२०आ २६५०] || २७ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519152.html मटी२०आ २६५४] || २९ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ९७ धावांनी विजयी |} ==फेब्रुवारी== ===डेन्मार्क महिलांचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|डेन्मार्क महिला क्रिकेट संघाचा ओमान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520970.html मटी२०आ २६६१] || ३ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १०९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520971.html मटी२०आ २६६२] || ४ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520972.html मटी२०आ २६६३] || ६ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520973.html मटी२०आ २६६४] || ७ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ८५ धावांनी विजयी |} ===ओमान महिलांचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|ओमान महिला क्रिकेट संघाचा कतार दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522984.html मटी२०आ २६६५] || ९ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522985.html मटी२०आ २६६६] || १० फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522986.html मटी२०आ २६६८] || १२ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522987.html मटी२०आ २६६९] || १३ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522988.html मटी२०आ २६७२] || १४ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|QAT}} ७ धावांनी विजयी |} ===बहरीनचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा कतार दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522993.html टी२०आ ३६९५] || १० फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522994.html टी२०आ ३६९९] || ११ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522995.html टी२०आ ३७०६] || १३ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ३१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522996.html टी२०आ ३७१०] || १४ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522997.html टी२०आ ३७१४] || १५ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ५१ धावांनी विजयी |} ===२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स=== {{मुख्य लेख|२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="wasiar">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-asia-cup-rising-stars-2025-26-1522054/points-table-standings |title=Women's Asia Cup Rising Stars 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१७ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IND |team2=PAK |team3=UAE |team4=NEP |win_UAE=2|loss_UAE=1|nr_UAE=0|nrr_UAE=-0.765 |win_IND=2|loss_IND=1|nr_IND=0|nrr_IND=3.042 |win_NEP=0|loss_NEP=3|nr_NEP=0|nrr_NEP=-2.596 |win_PAK=2|loss_PAK=1|nr_PAK=0|nrr_PAK=0.457 |name_UAE={{crw|UAE}} |name_IND={{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] |name_NEP={{crw|NEP}} |name_PAK={{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] }} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="wasiar" /> |show_tie=no |update=complete |team1=BAN |team2=SL |team3=THA |team4=MAS |win_BAN=3|loss_BAN=0|nr_BAN=0|nrr_BAN=1.601 |win_MAS=0|loss_MAS=3|nr_MAS=0|nrr_MAS=-4.971 |win_SL=2|loss_SL=1|nr_SL=0|nrr_SL=2.083 |win_THA=1|loss_THA=2|nr_THA=0|nrr_THA=1.236 |name_BAN={{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] |name_MAS={{crw|MAS}} |name_SL={{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] |name_THA={{crw|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522066.html पहिला सामना] || १३ फेब्रुवारी || {{crw|NEP}} || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522067.html दुसरा सामना] || १३ फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522068.html मटी२०आ २६७१] || १४ फेब्रुवारी || {{crw|THA}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ९९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522069.html चौथा सामना] || १४ फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522070.html पाचवा सामना] || १५ फेब्रुवारी || {{crw|NEP}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522071.html सहावा सामना] || १५ फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522072.html सातवा सामना] || १६ फेब्रुवारी || {{crw|MAS}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] १०६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522073.html आठवा सामना] || १६ फेब्रुवारी || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522074.html नववा सामना] || १७ फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522075.html दहावा सामना] || १७ फेब्रुवारी || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522076.html अकरावा सामना] || १८ फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ९० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522077.html बारावा सामना] || १८ फेब्रुवारी || {{crw|THA}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] २३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522078.html तेरावा सामना] || २० फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522079.html चौदावा सामना] || २० फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ५४ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522080.html पंधरावा सामना] || २२ फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ४६ धावांनी विजयी |} ===२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-thailand-2025-26-1522989/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Thailand) 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२७ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=JPN |team2=BHR |team3=THA |team4=BHU |win_BHR=2|loss_BHR=1|nr_BHR=0|nrr_BHR=-0.893 |win_BHU=0|loss_BHU=3|nr_BHU=0|nrr_BHU=-2.623 |win_JPN=3|loss_JPN=0|nr_JPN=0|nrr_JPN=3.830 |win_THA=1|loss_THA=2|nr_THA=0|nrr_THA=0.183 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_BHU={{cr|BHU}} |name_JPN={{cr|JPN}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522998.html टी२०आ ३७३३] || २५ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} ३७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522999.html टी२०आ ३७३५] || २५ फेब्रुवारी || {{cr|BHR}} || {{cr|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523000.html टी२०आ ३७३७] || २६ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|THA}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523001.html टी२०आ ३७३९] || २६ फेब्रुवारी || {{cr|BHR}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523002.html टी२०आ ३७४२] || २७ फेब्रुवारी || {{cr|BHU}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523003.html टी२०आ ३७४३] || २७ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|BHR}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHR}} १२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523004.html टी२०आ ३७४५] || २८ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHU}} ७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523005.html टी२०आ ३७४६] || २८ फेब्रुवारी || {{cr|BHR}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || सामना बरोबरीत<br>({{cr|BHR}} ने [[सुपर ओव्हर]] जिंकला) |} ===कुवेतचा हाँग काँग दौरा=== {{मुख्य लेख|कुवेत क्रिकेट संघाचा हाँग काँग दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |बौहिनिया फाल्कन टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525159.html टी२०आ ३७३४] || २५ फेब्रुवारी || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || {{cr|HK}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525160.html टी२०आ ३७३८] || २६ फेब्रुवारी || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || {{cr|HK}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525161.html टी२०आ ३७४५अ] || २८ फेब्रुवारी || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525162.html टी२०आ ३७४८] || १ मार्च || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || {{cr|KUW}} ३ गडी राखून विजयी |} ==मार्च== ===बहरीनचा मलेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा मलेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527157.html टी२०आ ३७५३] || ७ मार्च || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527158.html टी२०आ ३७५४] || ८ मार्च || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527159.html टी२०आ ३७६१] || १० मार्च || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ===२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब=== {{मुख्य लेख|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |show_tie=no |update=complete |team1=CAY |team2=ARG |team3=SUR |team4=MEX |result1=Q |result2=E |result3=E |result4=E |win_CAY=6 |loss_CAY=0 |nr_CAY=0 |nrr_CAY=3.560 |win_ARG=4 |loss_ARG=2 |nr_ARG=0 |nrr_ARG=0.831 |win_SUR=1 |loss_SUR=5 |nr_SUR=0 |nrr_SUR=-1.387 |win_MEX=1 |loss_MEX=5 |nr_MEX=0 |nrr_MEX=-2.413 |name_CAY={{cr|CAY}} |name_ARG={{cr|ARG}} |name_SUR={{cr|SUR}} |name_MEX={{cr|MEX}} |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=प्रादेशिक अंतिम फेरीसाठी पात्र |col_E=red1 |text_E=बाद }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525166.html टी२०आ ३७५६] || ८ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|ARG}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525167.html टी२०आ ३७५७] || ८ मार्च || {{cr|MEX}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|MEX}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525168.html टी२०आ ३७५९] || ९ मार्च || {{cr|ARG}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|ARG}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525169.html टी२०आ ३७६०] || ९ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|MEX}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525170.html टी२०आ ३७६३] || ११ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525171.html टी२०आ ३७६४] || ११ मार्च || {{cr|ARG}} || {{cr|MEX}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|ARG}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525172.html टी२०आ ३७६६] || १२ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|MEX}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ९३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525173.html टी२०आ ३७६७] || १२ मार्च || {{cr|ARG}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|ARG}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525174.html टी२०आ ३७७०] || १४ मार्च || {{cr|ARG}} || {{cr|MEX}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|ARG}} ९२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525175.html टी२०आ ३७७१] || १४ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525176.html टी२०आ ३७७४] || १५ मार्च || {{cr|MEX}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|SUR}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525177.html टी२०आ ३७७५] || १५ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|ARG}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ६ गडी राखून विजयी |} ===लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा=== {{मुख्य लेख|लेसोथो क्रिकेट संघाचा बोत्सवाना दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527277.html टी२०आ ३७५८] || ९ मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527278.html टी२०आ ३७६२] || १० मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527279.html टी२०आ ३७६५] || १२ मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527280.html टी२०आ ३७६८] || १३ मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} १०४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527281.html टी२०आ ३७७३] || १५ मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} ८४ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा=== {{मुख्य लेख|ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाचा सायप्रस दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527770.html टी२०आ ३७६९] || १४ मार्च || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527771.html टी२०आ ३७७३अ] || १५ मार्च || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527772.html टी२०आ ३७७३ब] || १५ मार्च || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527773.html टी२०आ ३७७६] || १६ मार्च || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२६ पॅट्रिशिया कांबरामी चषक=== {{मुख्य लेख|२०२६ पॅट्रिशिया कांबरामी चषक}} स्पर्धेच्या उद्घाटन सामन्यात रवांडाची फलंदाज फॅनी उटागुशिमानिंदे (१११ [[नाबाद]]) ही टी२०आ सामन्यात शतक करणारी सर्वात तरुण खेळाडू (१५ वर्षे २२३ दिवस वयात) आणि महिला टी२०आ पदार्पणात शतक करणारी पहिली महिला खेळाडू ठरली.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/rwanda-s-fanny-utagushimaninde-becomes-youngest-centurion-in-women-s-t20is-1528515 |title=Rwanda's Utagushimaninde becomes youngest centurion in women's T20Is |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२० मार्च २०२६}}</ref> {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/nigeria-invitational-women-s-t20i-tournament-2025-26-1526687/points-table-standings |title=Nigeria Invitational Women's T20I Tournament 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२७ मार्च २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=RWA |team2=NGA |team3=SA |team4=ZIM |team5=GHA |win_GHA=0|loss_GHA=4|nr_GHA=0|rs_GHA=225|or_GHA=80|rc_GHA=762|ob_GHA=80 |win_NGA=3|loss_NGA=1|nr_NGA=0|rs_NGA=463|or_NGA=71.2|rc_NGA=329|ob_NGA=75.4 |win_RWA=4|loss_RWA=0|nr_RWA=0|rs_RWA=550|or_RWA=69.4|rc_RWA=361|ob_RWA=74 |win_SA=2|loss_SA=2|nr_SA=0|rs_SA=546|or_SA=74|rc_SA=423|ob_SA=74 |win_ZIM=1|loss_ZIM=3|nr_ZIM=0|rs_ZIM=505|or_ZIM=80|rc_ZIM=414|ob_ZIM=71.2 |name_GHA={{crw|GHA}} |name_NGA={{crw|NGA}} |name_RWA={{crw|RWA}} |name_SA={{crw19|SA}} |name_ZIM={{crw19|ZIM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526693.html मटी२०आ २६८७] || २० मार्च || {{crw|GHA}} || {{crw|RWA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} १२२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526694.html दुसरा सामना] || २० मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|NGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526698.html तिसरा सामना] || २१ मार्च || {{crw|GHA}} || {{crw19|SA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw19|SA}} ९९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526696.html चौथा सामना] || २१ मार्च || {{crw|RWA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526697.html मटी२०आ २६९०] || २२ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw|GHA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|NGA}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526695.html सहावा सामना] || २२ मार्च || {{crw|RWA}} || {{crw19|SA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} ४ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526700.html सातवा सामना] || २४ मार्च || {{crw19|SA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw19|SA}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526699.html मटी२०आ २६९२] || २४ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw|RWA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526701.html नववा सामना] || २५ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw19|SA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || सामना बरोबरीत ({{crw|NGA}} ने [[सुपर ओव्हर]] जिंकला) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526702.html दहावा सामना] || २५ मार्च || {{crw|GHA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw19|ZIM}} १८० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526703.html अकरावा सामना] || २७ मार्च || {{crw|RWA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526704.html बारावा सामना] || २७ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw19|SA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|NGA}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528292.html तेरावा सामना] || २८ मार्च || {{crw19|SA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw19|SA}} ७० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528293.html मटी२०आ २६९४] || २८ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw|RWA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|NGA}} ९ धावांनी विजयी |} ===२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब=== {{मुख्य लेख|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/22990/season/2026/icc-mens-t20-world-cup-africa-sub-regional-qualifier-b |title=ICC Men's T20 World Cup Africa Sub Regional Qualifier B Table - 2026 |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२९ मार्च २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=TAN |team2=GHA |team3=MWI |team4=SEY |team5=ESW |team6=SHN |result1=Q |result2=Q |result3=E |result4=E |result5=E |result6=E |win_TAN=4 |loss_TAN=0 |nr_TAN=1 |nrr_TAN=6.705 |win_GHA=4 |loss_GHA=0 |nr_GHA=1 |nrr_GHA=3.309 |win_MWI=2 |loss_MWI=2 |nr_MWI=1 |nrr_MWI=0.778 |win_SEY=1 |loss_SEY=3 |nr_SEY=1 |nrr_SEY=-3.045 |win_ESW=1 |loss_ESW=3 |nr_ESW=1 |nrr_ESW=-3.983 |win_SHN=0 |loss_SHN=4 |nr_SHN=1 |nrr_SHN=-3.931 |name_TAN={{cr|TAN}} |name_GHA={{cr|GHA}} |name_MWI={{cr|MWI}} |name_SEY={{cr|SEY}} |name_ESW={{cr|ESW}} |name_SHN={{cr|Saint Helena}} |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=आफ्रिका पात्रता फेरीसाठी पात्र |col_E=red1 |text_E=बाद }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526840.html टी२०आ ३७८०] || २४ मार्च || {{cr|MWI}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|TAN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526841.html टी२०आ ३७८१] || २४ मार्च || {{cr|ESW}} || {{cr|Saint Helena}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|ESW}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526842.html टी२०आ ३७८२] || २४ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|SEY}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|GHA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526843.html टी२०आ ३७८४] || २५ मार्च || {{cr|Saint Helena}} || {{cr|SEY}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|SEY}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526844.html टी२०आ ३७८५] || २५ मार्च || {{cr|ESW}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|TAN}} १५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526845.html टी२०आ ३७८६] || २५ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|MWI}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|GHA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526846.html टी२०आ ३७८७] || २७ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|Saint Helena}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|GHA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526847.html टी२०आ ३७८८] || २७ मार्च || {{cr|ESW}} || {{cr|MWI}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|MWI}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526848.html टी२०आ ३७८९] || २७ मार्च || {{cr|SEY}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|TAN}} १५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526849.html टी२०आ ३७९०] || २८ मार्च || {{cr|Saint Helena}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|TAN}} १६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526850.html टी२०आ ३७९१] || २८ मार्च || {{cr|MWI}} || {{cr|SEY}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|MWI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526851.html टी२०आ ३७९२] || २८ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|ESW}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|GHA}} ८३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526852.html टी२०आ ३७९२अ] || २९ मार्च || {{cr|ESW}} || {{cr|SEY}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526853.html टी२०आ ३७९२ब] || २९ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526854.html टी२०आ ३७९२क] || २९ मार्च || {{cr|MWI}} || {{cr|Saint Helena}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || सामना रद्द |} ==हे सुद्धा पहा== * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६]] ==संदर्भ== {{Reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html?season=2025%2F26%3Bview%3Dseason ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील २०२५-२६ हंगाम संग्रह] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{DEFAULTSORT:Associate international cricket in 2025-26}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] 2m65tfq6nigkhr5i1n6bwkjq6wrbfwi 2700145 2700144 2026-08-08T03:05:43Z Ganesh591 62733 /* हे सुद्धा पहा */ 2700145 wikitext text/x-wiki {{असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५|२०२६}} '''२०२५-२६ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगामात''' साधारणपणे सप्टेंबर २०२५ च्या उत्तरार्धापासून मार्च २०२६ पर्यंत सुरू झालेल्या मालिकांचा समावेश होता.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html |title=Season archive |access-date=13 January 2025 |work=ESPNcricinfo}}</ref> [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यां]]दरम्यान खेळल्या गेलेल्या सर्व अधिकृत २० षटकांच्या सामन्यांना पूर्ण [[पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|पुरुष ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] किंवा [[महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय|महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]] (टी२०आ) दर्जा मिळण्याची पात्रता होती, कारण [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]ेने (आयसीसी) आपल्या सर्व सदस्यांदरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सामन्यांना १ जुलै २०१८ पासून (महिला संघ) आणि १ जानेवारी २०१९ पासून (पुरुष संघ) टी२०आ दर्जा प्रदान केला.<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/all-t20-matches-between-icc-members-to-get-international-status|title=All T20 matches between ICC members to get international status|work=International Cricket Council|date=26 April 2018|access-date=25 January 2023}}</ref> या हंगामात प्रामुख्याने आयसीसीच्या असोसिएट सदस्यांचा सहभाग असलेल्या सर्व टी२०आ क्रिकेट मालिकांचा समावेश होता, ज्या [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] मध्ये समाविष्ट असलेल्या मालिकांव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या. ==हंगामाचा आढावा== ===पुरुषांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[ट्वेंटी-२० क्रिकेट|टी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा ओमान दौरा|२९ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|OMA}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा|१८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ROM}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा|३ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|BUL}} | colspan=3 | २–० [२] |- | style="text-align:left" | [[#हाँग काँगचा कतार दौरा|१२ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | colspan=3 | १–१ [२] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा इंडोनेशिया दौरा|१८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–३ [३] |- | style="text-align:left" | [[#ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा|२८ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ARG}} | style="text-align:left" | {{cr|BRA}} | colspan=3 | २–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#क्रोएशियाचा स्पेन दौरा|५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|ESP}} | style="text-align:left" | {{cr|CRO}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा भूतान दौरा|८ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ०–५ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} | style="text-align:left" | {{cr|CAM}} | colspan=3 | ८–० [९] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमारचा भूतान दौरा|२३ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{cr|BHU}} | style="text-align:left" | {{cr|MYA}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा कतार दौरा|१० फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|QAT}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | ४–१ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कुवैतचा हाँग काँग दौरा|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|HK}} | style="text-align:left" | {{cr|KUW}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#बहरैनचा मलेशिया दौरा|७ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} | colspan=3 | १–२ [३] |- | style="text-align:left" | [[#लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा|९ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|BOT}} | style="text-align:left" | {{cr|LES}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा|१४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} | style="text-align:left" | {{cr|AUT}} | colspan=3 | १–१ [४] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२६ सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ZIM}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|ZIM}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|८ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी]] | style="text-align:left" | {{cr|NEP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BRA}} [[२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MEX}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|३१ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CYP}} [[२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका|२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|CYP}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|६ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|IDN}} [[२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|IDN}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|QAT}} [[२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहीन]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|MAS}} [[२०२५ मिनी एसईए गेम्स|२०२५ मिनी एसईए गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{cr|BRB}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना टी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक]] | style="text-align:left" | {{cr|NGA}} |- | style="text-align:left" | [[#पुरुष टी२० स्पर्धा|९ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{cr|MAS}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२५ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{cr|BHR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|८ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CAY}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|CAY}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२४ मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|GHA}} [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] | style="text-align:left" | {{cr|TAN}} |} ===महिलांच्या स्पर्धा=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय दौरे |- ! rowspan=2 | प्रारंभ दिनांक ! rowspan=2 | यजमान संघ ! rowspan=2 | पाहुणा संघ ! निकाल [सामने] |- ! [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|मटी२०आ]] |- | style="text-align:left" | [[#नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा|२ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|MAS}} | style="text-align:left" | {{crw|NEP}} | colspan=3 | २–३ [५] |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा|२० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|UGA}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | ५–० [५] |- | style="text-align:left" | [[#अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा|३० ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|BRA}} | style="text-align:left" | {{flagicon|ARG}} [[आर्जेन्टिना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अर्जेंटिना अ]] | colspan=3 | १–० [३]<ref group="n">महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धेतील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#कॅनडा महिला संघाचा टांझानिया दौरा|४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|TAN}} | style="text-align:left" | {{crw|CAN}} | colspan=3 | २–१ [४] |- | style="text-align:left" | [[#म्यानमार महिला संघाचा सिंगापूर दौरा|२७ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" | {{crw|SIN}} | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | colspan=3 | ०–३ [४] |- | style="text-align:left" | [[#डेन्मार्क महिला संघाचा ओमान दौरा|३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | style="text-align:left" | {{crw|DEN}} | colspan=3 | ४–० [४] |- | style="text-align:left" | [[#ओमान महिला संघाचा कतार दौरा|९ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" | {{crw|QAT}} | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} | colspan=3 | १–४ [५] |- ! colspan=4 | आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा |- ! प्रारंभ दिनांक ! colspan=2 | स्पर्धा ! विजेता |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२० सप्टेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|CHN}} [[२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|९ ऑक्टोबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|ROM}} [[२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NOR}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|१४ नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका|२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|SCO}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक|२० नोव्हेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ महिला इमर्जिंग नेशन्स चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स|४ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|PER}} [[२०२५ बोलिव्हारियन गेम्स]] | style="text-align:left" | {{crw|JAM}}<ref group="n">बोलिव्हारियन गेम्समधील कोणताही सामना मटी२०आ दर्जाने खेळवला गेला नाही.</ref> |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|६ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका|२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका]] | style="text-align:left" | {{crw|OMA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२५ महिला आखाती चषक|१२ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|OMA}} [[२०२५ महिला आखाती चषक|२०२५ महिला आखाती चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|UAE}} |- | style="text-align:left" | [[#महिला टी२० स्पर्धा|१५ डिसेंबर २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२५ दक्षिणपूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धा]] | style="text-align:left" | {{crw|THA}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ लोटस चषक|२० जानेवारी २०२५]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|BHU}} [[२०२६ लोटस चषक|२०२६ लोटस चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|HK}} |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स|१३ फेब्रुवारी २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|THA}} [[२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स]] | style="text-align:left" | {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ]] |- | style="text-align:left" | [[#२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२० मार्च २०२६]] | style="text-align:left" colspan=2 | {{flagicon|NGA}} [[२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक|२०२६ पॅट्रिशिया कंबरामी चषक]] | style="text-align:left" | {{crw|NGA}} |} ==सप्टेंबर== ===२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक=== {{main|२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-china-2025-1503425/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in China) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=23 September 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=MYA |team3=CHN |team4=MGL |win_CHN=2|loss_CHN=1|nr_CHN=0|rs_CHN=219|or_CHN=49.5|rc_CHN=218|ob_CHN=52.5 |win_HK=2|loss_HK=1|nr_HK=0|rs_HK=330|or_HK=60|rc_HK=244|ob_HK=59.5 |win_MGL=0|loss_MGL=3|nr_MGL=0|rs_MGL=194|or_MGL=60|rc_MGL=256|ob_MGL=37 |win_MYA=2|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=156|or_MYA=39.5|rc_MYA=181|ob_MYA=60 |name_CHN={{crw|CHN}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MGL={{crw|MGL}} |name_MYA={{crw|MYA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503431.html मटी२०आ २५१६] || २० सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503432.html मटी२०आ २५१७] || २० सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503433.html मटी२०आ २५१८] || २२ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} ५९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503434.html मटी२०आ २५१९] || २२ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503435.html मटी२०आ २५२०] || २३ सप्टेंबर || {{crw|MGL}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|MYA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503436.html मटी२०आ २५२१] || २३ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|HK}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503437.html मटी२०आ २५२२] || २५ सप्टेंबर || {{crw|CHN}} || {{crw|MGL}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|CHN}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503438.html मटी२०आ २५२३] || २५ सप्टेंबर || {{crw|HK}} || {{crw|MYA}} || [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] || {{crw|HK}} २६ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{col-begin|width=100%}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{col-2}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502743.html टी२०आ ३४७२] || २६ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502744.html टी२०आ ३४७३] || २६ सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502745.html टी२०आ ३४७४] || २६ सप्टेंबर || {{cr|UGA}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502746.html टी२०आ ३४७५] || २६ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|TAN}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502747.html टी२०आ ३४७८] || २८ सप्टेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ११७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502748.html टी२०आ ३४७९] || २८ सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|TAN}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502749.html टी२०आ ३४८०] || २८ सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} १७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502750.html टी२०आ ३४८१] || २८ सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502751.html टी२०आ ३४८५] || ३० सप्टेंबर || {{cr|TAN}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ११३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502752.html टी२०आ ३४८६] || ३० सप्टेंबर || {{cr|BOT}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502753.html टी२०आ ३४८८] || ३० सप्टेंबर || {{cr|MWI}} || {{cr|NAM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502754.html टी२०आ ३४८९] || ३० सप्टेंबर || {{cr|KEN}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502755.html टी२०आ ३४९२] || २ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NAM}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502757.html टी२०आ ३४९४] || २ ऑक्टोबर || {{cr|ZIM}} || {{cr|KEN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |५व्या–८व्या स्थानासाठी उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502756.html टी२०आ ३४९३] || २ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|NGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|NGA}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502758.html टी२०आ ३४९५] || २ ऑक्टोबर || {{cr|MWI}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ११७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |७व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502760.html टी२०आ ३५००] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|BOT}} || {{cr|MWI}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|MWI}} ५६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502759.html टी२०आ ३५०१] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|KEN}} || {{cr|TAN}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|KEN}} ५१ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |५व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502761.html टी२०आ ३५०२] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NGA}} || {{cr|UGA}} || [[ताकशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|UGA}} ६६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502762.html टी२०आ ३५०३] || ४ ऑक्टोबर || {{cr|NAM}} || {{cr|ZIM}} || [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} ७ गडी राखून विजयी |} ===कुवेतचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी#कुवेतचा ओमान दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="5" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504941.html टी२०आ ३४८४] || २९ सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1504942.html टी२०आ ३४८७] || ३० सप्टेंबर || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |} ==ऑक्टोबर== ===नेपाळ महिला संघाचा मलेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|नेपाळ महिला क्रिकेट संघाचा मलेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505114.html मटी२०आ २५२४] || २ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505115.html मटी२०आ २५२५] || ४ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505116.html मटी२०आ २५२६] || ५ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|MAS}} १३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505117.html मटी२०आ २५२९] || ७ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505118.html मटी२०आ २५३०] || ८ ऑक्टोबर || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{crw|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी=== {{मुख्य लेख|२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया-पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group A}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group B}} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Group C}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503450.html टी२०आ ३५०५] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503451.html टी२०आ ३५०६] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503452.html टी२०आ ३५०७] || ८ ऑक्टोबर || {{cr|KUW}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503453.html टी२०आ ३५०८] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503454.html टी२०आ ३५०९] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503455.html टी२०आ ३५१०] || ९ ऑक्टोबर || {{cr|PNG}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|SAM}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503456.html टी२०आ ३५११] || १० ऑक्टोबर || {{cr|MAS}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503457.html टी२०आ ३५१२] || १० ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503458.html टी२०आ ३५१३] || १० ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|PNG}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५२ धावांनी विजयी |} {{#section:साचा:२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया–पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|Super 6}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |सुपर ६ |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503459.html टी२०आ ३५१५] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503460.html टी२०आ ३५१६] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503461.html टी२०आ ३५१७] || १२ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|JPN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503462.html टी२०आ ३५१८] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503463.html टी२०आ ३५१९] || १३ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503464.html टी२०आ ३५२०] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503465.html टी२०आ ३५२१] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|SAM}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503466.html टी२०आ ३५२२] || १५ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|NEP}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} ३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503467.html टी२०आ ३५२३] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|JPN}} || {{cr|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503468.html टी२०आ ३५२४] || १६ ऑक्टोबर || {{cr|QAT}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|QAT}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503469.html टी२०आ ३५२५] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|OMA}} || {{cr|JPN}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1503470.html टी२०आ ३५२६] || १७ ऑक्टोबर || {{cr|NEP}} || {{cr|SAM}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{cr|NEP}} १२४ धावांनी विजयी |} ===२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2025-26-1506172/points-table-standings |title=Women's Continental Cup 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=12 October 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NOR |team2=ROM |team3=TUR |team4=AUT |team5=BUL |win_AUT=2|loss_AUT=2|nr_AUT=0|rs_AUT=423|or_AUT=65.4|rc_AUT=419|ob_AUT=70 |win_BUL=0|loss_BUL=4|nr_BUL=0|rs_BUL=316|or_BUL=80|rc_BUL=586|ob_BUL=75.4 |win_NOR=3|loss_NOR=1|nr_NOR=0|rs_NOR=499|or_NOR=80|rc_NOR=394|ob_NOR=77.2 |win_ROM=3|loss_ROM=1|nr_ROM=0|rs_ROM=502|or_ROM=67.2|rc_ROM=383|ob_ROM=59.5 |win_TUR=2|loss_TUR=2|nr_TUR=0|rs_TUR=467|or_TUR=69.5|rc_TUR=425|ob_TUR=80 |name_AUT={{crw|AUT}} |name_BUL={{crw|BUL}} |name_NOR={{crw|NOR}} |name_ROM={{crw|ROM}} |name_TUR={{crw|TUR}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |-+ ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506181.html मटी२०आ २५३१] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|AUT}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506182.html मटी२०आ २५३२] || ९ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ५६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506183.html मटी२०आ २५३३] || १० ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506184.html मटी२०आ २५३४] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|TUR}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506185.html मटी२०आ २५३५] || १० ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ११५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506186.html मटी२०आ २५३६] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|NOR}} || {{crw|TUR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506187.html मटी२०आ २५३७] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|BUL}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506188.html मटी२०आ २५३८] || ११ ऑक्टोबर || {{crw|ROM}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|ROM}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506189.html मटी२०आ २५३९] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|AUT}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506190.html मटी२०आ २५४०] || १२ ऑक्टोबर || {{crw|BUL}} || {{crw|NOR}} || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{crw|NOR}} ९८ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रियाचा रोमानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाचा रोमानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506436.html टी२०आ ३५२८] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506437.html टी२०आ ३५२९] || १८ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|ROM}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506438.html टी२०आ ३५३०] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506439.html टी२०आ ३५३१] || १९ ऑक्टोबर || [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] || {{cr|AUT}} ४२ धावांनी विजयी |} ===कॅनडा महिला संघाचा युगांडा दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा युगांडा दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |व्हिक्टोरिया मालिका (मटी२०आ मालिका) |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506664.html मटी२०आ २५४१] || २० ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506665.html मटी२०आ २५४२] || २१ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506666.html मटी२०आ २५४३] || २३ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506667.html मटी२०आ २५४४] || २४ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} ४३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506668.html मटी२०आ २५४५] || २६ ऑक्टोबर || [[लुगोगो स्टेडियम]], [[कंपाला]] || {{crw|UGA}} १२ धावांनी विजयी |} ===२०२५ पुरुष दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा=== {{मुख्य लेख|२०२५ दक्षिण अमेरिकन पुरुष क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=क्रिकहिरोज<ref>{{cite web |url=https://cricheroes.com/tournament/1660760/mens-sac-2025/point-table |title=MENS Sac 2025 |work=CricHeroes |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MEX |team2=PAN |team3=BRA |team4=COL |team5=URU |team6=PER |win_BRA=3|loss_BRA=1|nr_BRA=1|rs_BRA=459|or_BRA=64.5|rc_BRA=459|ob_BRA=80 |win_COL=1|loss_COL=3|nr_COL=1|rs_COL=382|or_COL=74.5|rc_COL=427|ob_COL=59 |win_MEX=4|loss_MEX=0|nr_MEX=1|rs_MEX=580|or_MEX=70.4|rc_MEX=346|ob_MEX=80 |win_PAN=3|loss_PAN=0|nr_PAN=2|rs_PAN=397|or_PAN=57.1|rc_PAN=353|ob_PAN=60 |win_PER=0|loss_PER=4|nr_PER=1|rs_PER=344|or_PER=80|rc_PER=475|ob_PER=70.3 |win_URU=0|loss_URU=3|nr_URU=2|rs_URU=326|or_URU=60|rc_URU=428|ob_URU=58 |name_BRA={{cr|BRA}} |name_COL={{cr|COL}} |name_MEX={{cr|MEX}} |name_PAN={{cr|PAN}} |name_PER={{cr|PER}} |name_URU={{cr|URU}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753579/mens-sac-2025/brazil-mens-vs-uruguay-mens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ५२ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753590/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-peru-mens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|MEX}} १२६ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753589/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-uruguay-mens/scorecard तिसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|COL}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507418.html टी२०आ ३५३९] || ३० ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753587/mens-sac-2025/uruguay-mens-vs-peru-mens/scorecard पाचवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PER}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507419.html टी२०आ ३५४५] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753585/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-brazil-mens/scorecard सातवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|BRA}} || {{cr|COL}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753584/mens-sac-2025/panama-mens-vs-peru-mens/scorecard आठवा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|PAN}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19887847/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-uruguay-mens/scorecard नववा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|MEX}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|MEX}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753582/mens-sac-2025/mexico-mens-vs-colombia-mens/scorecard दहावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753580/mens-sac-2025/peru-mens-vs-brazil-mens/scorecard अकरावा सामना] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|BRA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753574/mens-sac-2025/panama-mens-vs-colombia-mens/scorecard बारावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PAN}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507420.html टी२०आ ३५५४] || २ नोव्हेंबर || {{cr|BRA}} || {{cr|MEX}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब, इतागुआई || {{cr|MEX}} ५४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753555/mens-sac-2025/panama-mens-vs-uruguay-mens/scorecard चौदावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|PAN}} || {{cr|URU}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (कॅम्पो सेडे), इतागुआई || {{cr|PAN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19753554/mens-sac-2025/colombia-mens-vs-peru-mens/scorecard पंधरावा सामना] || २ नोव्हेंबर || {{cr|COL}} || {{cr|PER}} || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{cr|COL}} ६ गडी राखून विजयी |} ===अर्जेंटिना अ महिला संघाचा ब्राझील दौरा=== {{मुख्य लेख|अर्जेंटिना अ महिला क्रिकेट संघाचा ब्राझील दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |महिला दक्षिण अमेरिका अजिंक्यपद स्पर्धा |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19869960/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard पहिला सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || {{crw|BRA}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19874386/womens-sac-2025/argentina-womens-vs-brazil-womens/scorecard दुसरा सामना] || ३० ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |- | [https://cricheroes.com/scorecard/19883582/womens-sac-2025/brazil-womens-vs-argentina-womens/scorecard तिसरा सामना] || ३१ ऑक्टोबर || सॅन फर्नांडो पोलो अँड क्रिकेट क्लब (३), इतागुआई || निकाल नाही |} ===२०२५ सायप्रस तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ सायप्रस टी२० तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cyprus-t20-tri-series-2025-26-1506429/points-table-standings |title=Cyprus T20 Tri-Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=2 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=CYP |team2=BUL |team3=SRB |win_BUL=2|loss_BUL=2|nr_BUL=0|rs_BUL=546|or_BUL=71.5|rc_BUL=538|ob_BUL=78.3 |win_CYP=4|loss_CYP=0|nr_CYP=0|rs_CYP=663|or_CYP=78.3|rc_CYP=469|ob_CYP=80 |win_SRB=0|loss_SRB=4|nr_SRB=0|rs_SRB=466|or_SRB=80|rc_SRB=668|ob_SRB=71.5 |name_BUL={{cr|BUL}} |name_CYP={{cr|CYP}} |name_SRB={{cr|SRB}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506440.html टी२०आ ३५४०] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ८८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506441.html टी२०आ ३५४२] || ३१ ऑक्टोबर || {{cr|CYP}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506442.html टी२०आ ३५४७] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506443.html टी२०आ ३५४८] || १ नोव्हेंबर || {{cr|BUL}} || {{cr|SRB}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|BUL}} ६९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506444.html टी२०आ ३५५०] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506445.html टी२०आ ३५५२] || २ नोव्हेंबर || {{cr|CYP}} || {{cr|BUL}} || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६४ धावांनी विजयी |} ==नोव्हेंबर== ===बल्गेरियाचा सायप्रस दौरा=== {{मुख्य लेख|बल्गेरिया क्रिकेट संघाचा सायप्रस दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506446.html टी२०आ ३५५५] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506447.html टी२०आ ३५५६] || ३ नोव्हेंबर || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ६ गडी राखून विजयी |} ===कॅनडा महिलांचा टांझानिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कॅनडा महिला क्रिकेट संघाचा टांझानिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506669.html मटी२०आ २५४६] || ४ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506670.html मटी२०आ २५४७] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506671.html मटी२०आ २५४८] || ५ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|CAN}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506672.html मटी२०आ २५४९] || ६ नोव्हेंबर || टांझानिया जिमखाना क्लब स्टेडियम, [[दार एस सलाम]] || {{crw|TAN}} १० धावांनी विजयी |} ===२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ रायझिंग ईस्ट आशिया तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/indonesia-tri-nation-t20i-series-2025-26-1508260/points-table-standings |title=Indonesia Tri-Nation T20I Series 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=13 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IDN |team2=MYA |team3=TLS |win_IDN=8|loss_IDN=0|nr_IDN=0|rs_IDN=508|or_IDN=55.2|rc_IDN=469|ob_IDN=124 |win_MYA=4|loss_MYA=4|nr_MYA=0|rs_MYA=674|or_MYA=100.4|rc_MYA=521|ob_MYA=105.1 |win_TLS=0|loss_TLS=8|nr_TLS=0|rs_TLS=432|or_TLS=138|rc_TLS=624|ob_TLS=64.5 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MYA={{cr|MYA}} |name_TLS={{cr|TLS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508269.html टी२०आ ३५५८] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508270.html टी२०आ ३५५९] || ६ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508271.html टी२०आ ३५६२] || ७ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508272.html टी२०आ ३५६३] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508273.html टी२०आ ३५६४] || ८ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २६ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508274.html टी२०आ ३५६७] || ९ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508275.html टी२०आ ३५६९] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508276.html टी२०आ ३५७०] || ११ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508277.html टी२०आ ३५७२] || १२ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ९३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508278.html टी२०आ ३५७५] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508279.html टी२०आ ३५७६] || १३ नोव्हेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|MYA}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508280.html टी२०आ ३५७८] || १४ नोव्हेंबर || {{cr|MYA}} || {{cr|TLS}} || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|MYA}} ८७ धावांनी विजयी |} ===हाँग काँगचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स#हाँग काँगचा कतार दौरा}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510724.html टी२०आ ३५७३] || १२ नोव्हेंबर || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510725.html टी२०आ ३५७७] || १३ नोव्हेंबर || यूडीएसटी क्रिकेट मैदान, [[दोहा]] || {{cr|HK}} ९ धावांनी विजयी |} ===२०२५ थायलंड महिला चौरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक#चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-thailand-2025-26-1510278/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Thailand) 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=17 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=SCO |team2=THA |team3=PNG |team4=NAM |win_NAM=0|loss_NAM=3|nr_NAM=0|rs_NAM=240|or_NAM=60|rc_NAM=281|ob_NAM=53.3 |win_PNG=1|loss_PNG=2|nr_PNG=0|rs_PNG=275|or_PNG=59.1|rc_PNG=330|ob_PNG=59 |win_SCO=3|loss_SCO=0|nr_SCO=0|rs_SCO=365|or_SCO=54.2|rc_SCO=308|ob_SCO=60 |win_THA=2|loss_THA=1|nr_THA=0|rs_THA=370|or_THA=59|rc_THA=331|ob_THA=60 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_THA={{crw|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510279.html मटी२०आ २५५०] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510280.html मटी२०आ २५५१] || १४ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510281.html मटी२०आ २५५२] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510282.html मटी२०आ २५५३] || १५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510283.html मटी२०आ २५५४] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510284.html मटी२०आ २५५५] || १७ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ आशिया चषक रायझिंग स्टार्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising">{{cite web|title=Asia Cup Rising Stars 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/asia-cup-rising-stars-2025-26-1509844/points-table-standings|access-date=19 November 2025|website=ESPNcricinfo}}</ref> |update=complete |show_tie=no |team1=BAN |team2=SL |team3=AFG |team4=HK |win_BAN=2|loss_BAN=1|tie_BAN=0|nr_BAN=0|nrr_BAN=2.323 |win_AFG=2|loss_AFG=1|tie_AFG=0|nr_AFG=0|nrr_AFG=-0.321 |win_HK=0|loss_HK=3|tie_HK=0|nr_HK=0|nrr_HK=-2.947 |win_SL=2|loss_SL=1|tie_SL=0|nr_SL=0|nrr_SL=0.970 |name_AFG={{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] |name_BAN={{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] |name_HK={{cr|HK}} |name_SL={{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] }} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="Rising" /> |update=complete |show_tie=no |team1=PAK |team2=IND |team3=OMA |team4=UAE |win_IND=2|loss_IND=1|tie_IND=0|nr_IND=0|nrr_IND=1.979 |win_OMA=1|loss_OMA=2|tie_OMA=0|nr_OMA=0|nrr_OMA=-1.020 |win_PAK=3|loss_PAK=0|tie_PAK=0|nr_PAK=0|nrr_PAK=4.560 |win_UAE=0|loss_UAE=3|tie_UAE=0|nr_UAE=0|nrr_UAE=-5.283 |name_IND={{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] |name_PAK={{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] |name_OMA={{cr|OMA}} |name_UAE={{cr|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509855.html पहिला सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509856.html दुसरा सामना] || १४ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] १४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509857.html तिसरा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509858.html चौथा सामना] || १५ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509859.html टी२०आ ३५७९] || १६ नोव्हेंबर || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|OMA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509860.html सहावा सामना] || १६ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509861.html सातवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{cr|HK}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509862.html आठवा सामना] || १७ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509863.html नववा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{cr|UAE}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509864.html दहावा सामना] || १८ नोव्हेंबर || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || {{cr|OMA}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509865.html अकरावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] || {{cr|HK}} || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|AFG}} [[अफगाणिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तान अ]] २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509866.html बारावा सामना] || १९ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] ६ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509867.html तेरावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारत अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509868.html चौदावा सामना] || २१ नोव्हेंबर || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] ५ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1509869.html पंधरावा सामना] || २३ नोव्हेंबर || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || सामना बरोबरीत ({{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान शाहिन्स]] [[सुपर ओव्हर]]मध्ये विजयी) |} ===बहरीनचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510178.html टी२०आ ३५८०] || १८ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ५३ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510179.html टी२०आ ३५८२] || १९ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} १४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510180.html टी२०आ ३५८४] || २१ नोव्हेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ महिला उदयोन्मुख राष्ट्रे चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-emerging-nations-trophy-2025-26-1510261/points-table-standings |title=ICC Women Emerging Nations Trophy 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=30 November 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=THA |team2=UAE |team3=NED |team4=SCO |team5=PNG |team6=UGA |team7=NAM |team8=TAN |win_NAM=1|loss_NAM=6|nr_NAM=0|rs_NAM=694|or_NAM=140|rc_NAM=792|ob_NAM=125.4 |win_NED=5|loss_NED=2|nr_NED=0|rs_NED=793|or_NED=126|rc_NED=743|ob_NED=140 |win_PNG=4|loss_PNG=3|nr_PNG=0|rs_PNG=737|or_PNG=140|rc_PNG=708|ob_PNG=135.1 |win_SCO=5|loss_SCO=2|nr_SCO=0|rs_SCO=743|or_SCO=123.2|rc_SCO=746|ob_SCO=131.4 |win_TAN=1|loss_TAN=6|nr_TAN=0|rs_TAN=568|or_TAN=137|rc_TAN=649|ob_TAN=112 |win_THA=5|loss_THA=2|nr_THA=0|rs_THA=622|or_THA=120.4|rc_THA=531|ob_THA=140 |win_UGA=2|loss_UGA=5|nr_UGA=0|rs_UGA=584|or_UGA=132.3|rc_UGA=611|ob_UGA=112.1 |win_UAE=5|loss_UAE=2|nr_UAE=0|rs_UAE=640|or_UAE=110.5|rc_UAE=601|ob_UAE=133.4 |name_NAM={{crw|NAM}} |name_NED={{crw|NED}} |name_PNG={{crw|PNG}} |name_SCO={{crw|SCO}} |name_TAN={{crw|TAN}} |name_THA={{crw|THA}} |name_UGA={{crw|UGA}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510285.html मटी२०आ २५५६] || २० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510286.html मटी२०आ २५५७] || २० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510287.html मटी२०आ २५५८] || २० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|TAN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510288.html मटी२०आ २५५९] || २० नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510289.html मटी२०आ २५६०] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510290.html मटी२०आ २५६१] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510291.html मटी२०आ २५६२] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NAM}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510292.html मटी२०आ २५६३] || २१ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510293.html मटी२०आ २५६४] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|TAN}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510294.html मटी२०आ २५६५] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510295.html मटी२०आ २५६६] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|SCO}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510296.html मटी२०आ २५६७] || २३ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|NAM}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510297.html मटी२०आ २५६८] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510298.html मटी२०आ २५६९] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|UGA}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510299.html मटी२०आ २५७०] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510300.html मटी२०आ २५७१] || २५ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|PNG}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} ८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510301.html मटी२०आ २५७२] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510302.html मटी२०आ २५७३] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510303.html मटी२०आ २५७४] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|NED}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510304.html मटी२०आ २५७५] || २६ नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|SCO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510305.html मटी२०आ २५७७] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510306.html मटी२०आ २५७८] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|TAN}} || {{crw|UGA}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UGA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510307.html मटी२०आ २५७९] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|PNG}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} १ धावेने विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510308.html मटी२०आ २५८०] || २८ नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|SCO}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510309.html मटी२०आ २५८२] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NED}} || {{crw|UGA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|NED}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510310.html मटी२०आ २५८३] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|NAM}} || {{crw|UAE}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510311.html मटी२०आ २५८५] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SCO}} || एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मैदान, [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510312.html मटी२०आ २५८६] || ३० नोव्हेंबर || {{crw|PNG}} || {{crw|TAN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|PNG}} २० धावांनी विजयी |} ===२०२५ मिनी एसईए गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ मिनी एसईए गेम्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/mini-sea-men-s-twenty20-cricket-competition-2025-26-1511989/points-table-standings |title=Mini SEA Men's Twenty20 Cricket Competition 2025 - Points Table |work=ESPNcricinfo |access-date=1 December 2025}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=BHR |team3=THA |win_BHR=1|loss_BHR=2|nr_BHR=1|rs_BHR=336|or_BHR=51|rc_BHR=341|ob_BHR=59.5 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=2|rs_MAS=272|or_MAS=39.5|rc_MAS=266|ob_MAS=40 |win_THA=0|loss_THA=1|nr_THA=3|rs_THA=69|or_THA=20|rc_THA=70|ob_THA=11 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511998.html टी२०आ ३५८७] || २४ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511999.html टी२०आ ३५८८] || २५ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|MAS}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512000.html टी२०आ ३५९०] || २७ नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512001.html टी२०आ ३५९२अ] || २८ नोव्हेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512002.html टी२०आ ३५९७] || ३० नोव्हेंबर || {{cr|BHR}} || {{cr|THA}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512003.html टी२०आ ३६००] || १ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|BHR}} || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ५ धावांनी विजयी |} ===म्यानमार महिलांचा सिंगापूर दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार महिला क्रिकेट संघाचा सिंगापूर दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510313.html मटी२०आ २५७६] || २७ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} १० गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510314.html मटी२०आ २५८१] || २९ नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510315.html मटी२०आ २५८४] || ३० नोव्हेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || {{crw|MYA}} ११ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513174.html मटी२०आ २५८६अ] || २ डिसेंबर || सिंगापूर नॅशनल क्रिकेट ग्राउंड, [[सिंगापूर]] || सामना रद्द |} ===ब्राझीलचा अर्जेंटिना दौरा=== {{मुख्य लेख|ब्राझील क्रिकेट संघाचा अर्जेंटिना दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511993.html टी२०आ ३५९३] || २८ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511994.html टी२०आ ३५९५] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511995.html टी२०आ ३५९६अ] || २९ नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511996.html टी२०आ ३५९८] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} ४४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511997.html टी२०आ ३५९९] || ३० नोव्हेंबर || [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || निकाल नाही |} ==डिसेंबर== ===२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स=== {{मुख्य लेख|२०२५ बोलिव्हेरियन गेम्स}} <!--चर्चा पानावरील चर्चा पहा-->====पुरुष स्पर्धा==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=बोलिव्हारियानोस २०२५<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/torneo/631 |title=Bolivarian Games Equipo Masculina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=BRB |team2=TTO |team3=JAM |team4=PER |win_BRB=3|loss_BRB=0|nr_BRB=0|rs_BRB=296|or_BRB=45.4|rc_BRB=240|ob_BRB=60 |win_JAM=1|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=306|or_JAM=50|rc_JAM=327|ob_JAM=56.3 |win_PER=0|loss_PER=3|nr_PER=0|rs_PER=194|or_PER=60|rc_PER=198|ob_PER=21.1 |win_TTO=2|loss_TTO=1|nr_TTO=0|rs_TTO=314|or_TTO=42|rc_TTO=345|ob_TTO=60 |name_BRB={{cr|BRB}} |name_JAM={{cr|JAM}} |name_PER={{cr|PER}} |name_TTO={{cr|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516710/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-t&t-men/scorecard पहिला सामना] || ४ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516715/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-t&t-men/scorecard दुसरा सामना] || ४ डिसेंबर || {{cr|JAM}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|TTO}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516738/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-jamaica-men/scorecard तिसरा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516747/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/scorecard चौथा सामना] || ५ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516752/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-barbados-men/scorecard पाचवा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} २० धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20516756/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/peru-men-vs-barbados-men/scorecard सहावा सामना] || ६ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608707/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/jamaica-men-vs-peru-men/scorecard सातवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{cr|PER}} || {{cr|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|JAM}} ११९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20612663/bolivarian-games-mens-tournament-2025-26/barbados-men-vs-t&t-men/live आठवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{cr|BRB}} || {{cr|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{cr|BRB}} ११ धावांनी विजयी |} ====महिला स्पर्धा==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=बोलिव्हारियानोस २०२५<ref>{{cite web |url=https://www.bolivarianos2025.pe/torneo/esquema/1/deporte/140/fecha/1764824400/escenario/49/torneo/630 |title=Bolivarian Games Equipo Femenina |work=Bolivarianos2025 |access-date=६ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=TTO |team2=JAM |team3=BRB |win_BRB=0|loss_BRB=4|nr_BRB=0|rs_BRB=198|or_BRB=80|rc_BRB=408|ob_BRB=70.1 |win_JAM=2|loss_JAM=2|nr_JAM=0|rs_JAM=277|or_JAM=70.1|rc_JAM=251|ob_JAM=64.5 |win_TTO=4|loss_TTO=0|nr_TTO=0|rs_TTO=403|or_TTO=64.5|rc_TTO=219|ob_TTO=80 |name_BRB={{crw|BRB}} |name_JAM={{crw|JAM}} |name_TTO={{crw|TTO}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517069/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard पहिला सामना] || ४ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517105/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard दुसरा सामना] || ४ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} १०८ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517093/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard तिसरा सामना] || ५ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517083/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-t&t-women/scorecard चौथा सामना] || ५ डिसेंबर || {{crw|TTO}} || {{crw|JAM}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20532562/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-barbados-women/scorecard पाचवा सामना] || ६ डिसेंबर || {{crw|BRB}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|TTO}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20517119/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/jamaica-women-vs-barbados-women/scorecard सहावा सामना] || ६ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|BRB}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://cricheroes.com/scorecard/20608342/bolivarian-games-womens-tournament-2025-26/t&t-women-vs-jamaica-women/summary सातवा सामना] || ७ डिसेंबर || {{crw|JAM}} || {{crw|TTO}} || एल कॉर्टिजो पोलो क्लब, [[लिमा]] || {{crw|JAM}} ६ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ पश्चिम आफ्रिका चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/west-africa-trophy-2025-26-1513078/points-table-standings |title=West Africa Trophy 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१३ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NGA |team2=RWA |team3=ZAM |team4=SLE |win_NGA=8|loss_NGA=1|nr_NGA=0|rs_NGA=1274|or_NGA=171.2|rc_NGA=1032|ob_NGA=180 |win_RWA=6|loss_RWA=3|nr_RWA=0|rs_RWA=981|or_RWA=161.1|rc_RWA=964|ob_RWA=180 |win_SLE=1|loss_SLE=8|nr_SLE=0|rs_SLE=998|or_SLE=179.2|rc_SLE=1225|ob_SLE=161 |win_ZAM=3|loss_ZAM=6|nr_ZAM=0|rs_ZAM=1143|or_ZAM=179.1|rc_ZAM=1175|ob_ZAM=170 |name_NGA={{cr|NGA}} |name_RWA={{cr|RWA}} |name_SLE={{cr|SLE}} |name_ZAM={{cr|ZAM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513086.html टी२०आ ३६०२] || ४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} १९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513087.html टी२०आ ३६०३] || ४ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513088.html टी२०आ ३६०४] || ५ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513297.html टी२०आ ३६०५] || ५ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513089.html टी२०आ ३६०७] || ६ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513090.html टी२०आ ३६०९] || ६ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513091.html टी२०आ ३६११] || ७ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513092.html टी२०आ ३६१३] || ७ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513093.html टी२०आ ३६१६] || ८ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513094.html टी२०आ ३६१७] || ८ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513095.html टी२०आ ३६२१] || ९ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} २३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513096.html टी२०आ ३६२२] || ९ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513097.html टी२०आ ३६२९] || ११ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513298.html टी२०आ ३६३०] || ११ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513299.html टी२०आ ३६३५] || १२ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} २६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513300.html टी२०आ ३६३६] || १२ डिसेंबर || {{cr|RWA}} || {{cr|SLE}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|RWA}} ४७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513301.html टी२०आ ३६४०] || १३ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ८१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513302.html टी२०आ ३६४१] || १३ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|SLE}} ३ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513303.html टी२०आ ३६४२] || १४ डिसेंबर || {{cr|SLE}} || {{cr|ZAM}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|ZAM}} २० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513304.html टी२०आ ३६४३] || १४ डिसेंबर || {{cr|NGA}} || {{cr|RWA}} || नायजेरिया क्रिकेट फेडरेशन ओव्हल १, [[अबुजा]] || {{cr|NGA}} ४० धावांनी विजयी |} ===क्रोएशियाचा स्पेन दौरा=== {{मुख्य लेख|क्रोएशिया क्रिकेट संघाचा स्पेन दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514473.html टी२०आ ३६०६] || ५ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514474.html टी२०आ ३६०८] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} १८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514475.html टी२०आ ३६१०] || ६ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514476.html टी२०आ ३६१२] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} २१५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514477.html टी२०आ ३६१४] || ७ डिसेंबर || [[ला मांगा क्लब|ला मांगा क्लब टॉप मैदान]], [[कार्ताहेना (स्पेन)|कार्टाजेना]] || {{cr|ESP}} ८ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ ओमान महिला तिरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक#ओमान महिला तिरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/oman-women-s-t20i-tri-series-2025-26-1514500/points-table-standings |title=Oman Women's T20I Tri-Series 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=९ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=OMA |team2=QAT |team3=BHR |win_BHR=0|loss_BHR=2|nr_BHR=0|rs_BHR=186|or_BHR=40|rc_BHR=191|ob_BHR=20.4 |win_OMA=2|loss_OMA=0|nr_OMA=0|rs_OMA=195|or_OMA=25.5|rc_OMA=176|ob_OMA=40 |win_QAT=1|loss_QAT=1|nr_QAT=0|rs_QAT=236|or_QAT=34.5|rc_QAT=250|ob_QAT=40 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514510.html मटी२०आ २५८८] || ६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514511.html मटी२०आ २५८९] || ७ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514512.html मटी२०आ २५९१] || ९ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514513.html मटी२०आ २५९२] || १० डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १३ धावांनी विजयी |} ===बहरीनचा भूतान दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा भूतान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513098.html टी२०आ ३६१५] || ८ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513099.html टी२०आ ३६१९] || ९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ६३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513100.html टी२०आ ३६२७] || ११ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ३५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513101.html टी२०आ ३६३३] || १२ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513102.html टी२०आ ३६३८] || १३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ आग्नेय आशियाई खेळ=== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट}} ====पुरुष टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट - पुरुष स्पर्धा}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web|title=SEA Games Men's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-men-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513742/points-table-standings|access-date=१३ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=MAS |team2=PHI |team3=SIN |team4=IDN |team5=THA |win_IDN=1|loss_IDN=3|nr_IDN=0|rs_IDN=411|or_IDN=76.2|rc_IDN=495|ob_IDN=68.1 |win_MAS=4|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=457|or_MAS=46|rc_MAS=334|ob_MAS=80 |win_PHI=3|loss_PHI=1|nr_PHI=0|rs_PHI=570|or_PHI=79.4|rc_PHI=589|ob_PHI=80 |win_SIN=2|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=552|or_SIN=79.1|rc_SIN=559|ob_SIN=71.4 |win_THA=0|loss_THA=4|nr_THA=0|rs_THA=447|or_THA=80|rc_THA=460|ob_THA=61.4 |name_IDN={{cr|IDN}} |name_MAS={{cr|MAS}} |name_THA={{cr|THA}} |name_PHI={{cr|PHI}} |name_SIN={{cr|SIN}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513824.html टी२०आ ३६१८] || ९ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513825.html टी२०आ ३६२०] || ९ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ११४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513826.html टी२०आ ३६२४] || १० डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513827.html टी२०आ ३६२५] || १० डिसेंबर || {{cr|PHI}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513828.html टी२०आ ३६२६] || ११ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513829.html टी२०आ ३६२८] || ११ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} ७८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513830.html टी२०आ ३६३२] || १२ डिसेंबर || {{cr|IDN}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513831.html टी२०आ ३६३४] || १२ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513832.html टी२०आ ३६३७] || १३ डिसेंबर || {{cr|THA}} || {{cr|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}} १ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513833.html टी२०आ ३६३९] || १३ डिसेंबर || {{cr|MAS}} || {{cr|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} ६ गडी राखून विजयी |} ====महिला टी२० स्पर्धा==== {{मुख्य लेख|२०२५ आग्नेय आशियाई खेळांमधील क्रिकेट - महिला स्पर्धा}} {{col-begin|width=}} {{col-2}} <section begin="Group A" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA">{{cite web|title=SEA Games Women's T20 Cricket Competition 2025 - Points Table|url=https://www.espncricinfo.com/series/sea-games-women-s-t20-cricket-competition-2025-26-1513749/points-table-standings|access-date=१७ डिसेंबर २०२५|website=ईएसपीएनक्रिकइन्फो}}</ref> |section=गट अ |show_tie=no |update=complete|team1=THA |team2=MYA |team3=SIN |win_MYA=1|loss_MYA=1|nr_MYA=0|rs_MYA=198|or_MYA=40|rc_MYA=127|ob_MYA=25.1 |win_SIN=0|loss_SIN=2|nr_SIN=0|rs_SIN=84|or_SIN=40|rc_SIN=382|ob_SIN=40 |win_THA=2|loss_THA=0|nr_THA=0|rs_THA=335|or_THA=25.1|rc_THA=108|ob_THA=40 |name_MYA={{crw|MYA}} |name_THA={{crw|THA}} |name_SIN={{crw|SIN}} }}<section end="Group A" /> {{col-2}} <section begin="Group B" />{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="SEA" /> |section=गट ब |show_tie=no |update=complete|team1=MAS |team2=IDN |team3=PHI |win_IDN=1|loss_IDN=1|nr_IDN=0|rs_IDN=306|or_IDN=40|rc_IDN=184|ob_IDN=40 |win_MAS=2|loss_MAS=0|nr_MAS=0|rs_MAS=191|or_MAS=28.2|rc_MAS=172|ob_MAS=40 |win_PHI=0|loss_PHI=2|nr_PHI=0|rs_PHI=118|or_PHI=40|rc_PHI=259|ob_PHI=28.2 |name_IDN={{crw|IDN}} |name_MAS={{crw|MAS}} |name_PHI={{crw|PHI}} }}<section end="Group B" /> {{col-end}} {| class="wikitable" ! colspan="6" |गट फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513755.html मटी२०आ २५९९] || १५ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513756.html मटी२०आ २६०१] || १५ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513757.html मटी२०आ २६०४] || १६ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} १४० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513758.html मटी२०आ २६०६] || १६ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} २२६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513759.html मटी२०आ २६०९] || १७ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|PHI}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513760.html मटी२०आ २६१०] || १७ डिसेंबर || {{crw|MYA}} || {{crw|SIN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MYA}} ७२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513761.html मटी२०आ २६११] || १८ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|IDN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513762.html मटी२०आ २६१३] || १८ डिसेंबर || {{crw|MAS}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|MAS}} ८९ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |कांस्यपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513763.html मटी२०आ २६१६] || १९ डिसेंबर || {{crw|IDN}} || {{crw|MYA}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|IDN}} ५ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |सुवर्णपदक सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513764.html मटी२०आ २६१७] || १९ डिसेंबर || {{crw|THA}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२५ महिला गल्फ चषक=== {{मुख्य लेख|२०२५ जीसीसी महिला गल्फ चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/gulf-cricket-women-s-t20i-championship-2025-26-1514503/points-table-standings |title=Gulf Cricket Women's T20I Championship 2025 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१८ डिसेंबर २०२५}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=UAE |team2=OMA |team3=KUW |team4=QAT |team5=BHR |team6=SAU |win_BHR=1|loss_BHR=4|nr_BHR=0|rs_BHR=531|or_BHR=100|rc_BHR=631|ob_BHR=85.1 |win_KUW=3|loss_KUW=2|nr_KUW=0|rs_KUW=401|or_KUW=74.2|rc_KUW=333|ob_KUW=76.3 |win_OMA=4|loss_OMA=1|nr_OMA=0|rs_OMA=547|or_OMA=80.4|rc_OMA=379|ob_OMA=85.4 |win_QAT=2|loss_QAT=3|nr_QAT=0|rs_QAT=440|or_QAT=88|rc_QAT=595|ob_QAT=95.4 |win_SAU=0|loss_SAU=5|nr_SAU=0|rs_SAU=222|or_SAU=100|rc_SAU=737|ob_SAU=69.3 |win_UAE=5|loss_UAE=0|nr_UAE=0|rs_UAE=724|or_UAE=69.3|rc_UAE=190|ob_UAE=100 |name_BHR={{crw|BHR}} |name_KUW={{crw|KUW}} |name_OMA={{crw|OMA}} |name_QAT={{crw|QAT}} |name_SAU={{crw|SAU}} |name_UAE={{crw|UAE}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514514.html मटी२०आ २५९३] || १२ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ६८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514515.html मटी२०आ २५९४] || १२ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514516.html मटी२०आ २५९५] || १२ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|BHR}} १०७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514517.html मटी२०आ २५९६] || १३ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514518.html मटी२०आ २५९७] || १३ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १६७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514519.html मटी२०आ २५९८] || १३ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514520.html मटी२०आ २६००] || १५ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|BHR}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514521.html मटी२०आ २६०२] || १५ डिसेंबर || {{crw|QAT}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514522.html मटी२०आ २६०३] || १५ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514523.html मटी२०आ २६०५] || १६ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|QAT}} ४८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514524.html मटी२०आ २६०७] || १६ डिसेंबर || {{crw|SAU}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} २३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514525.html मटी२०आ २६०८] || १६ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|KUW}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514526.html मटी२०आ २६१२] || १८ डिसेंबर || {{crw|KUW}} || {{crw|SAU}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|KUW}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514527.html मटी२०आ २६१४] || १८ डिसेंबर || {{crw|BHR}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} १५७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514528.html मटी२०आ २६१५] || १८ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|QAT}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ६ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514529.html मटी२०आ २६१८] || १९ डिसेंबर || {{crw|OMA}} || {{crw|UAE}} || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|UAE}} ९ गडी राखून विजयी |} ===कंबोडियाचा इंडोनेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|कंबोडिया क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515542.html टी२०आ ३६४६] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515543.html टी२०आ ३६४८] || २३ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515544.html टी२०आ ३६४९] || २४ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515545.html टी२०आ ३६५१] || २५ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515546.html टी२०आ ३६५२] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || निकाल नाही |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1517208.html टी२०आ ३६५४] || २६ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515547.html टी२०आ ३६५५] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515548.html टी२०आ ३६५७] || २७–२८ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515549.html टी२०आ ३६५८]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५९ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || उदयाना क्रिकेट मैदान, [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} ६ गडी राखून विजयी |} ===म्यानमारचा भूतान दौरा=== {{मुख्य लेख|म्यानमार क्रिकेट संघाचा भूतान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515010.html टी२०आ ३६४७] || २३ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515011.html टी२०आ ३६५०] || २४ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515012.html टी२०आ ३६५३] || २६ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515013.html टी२०आ ३६५६] || २७ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} १२१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515014.html टी२०आ ३६५९]<!--Cricinfo वर हा सामना चुकीने ३६५८ असा दिला आहे; भूतान-म्यानमार मालिकेतील पाचव्या सामन्याशी क्रमांकांची अदलाबदल झाली आहे--> || २९ डिसेंबर || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}} ८४ धावांनी विजयी |} ==जानेवारी== ===२०२६ लोटस चषक=== {{मुख्य लेख|२०२६ लोटस चषक}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bhutan-women-s-t20i-tri-series-2025-26-1519142/points-table-standings |title=Bhutan Women's T20I Tri-Series 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२६ जानेवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=HK |team2=BHU |team3=MAS |win_BHU=2 |loss_BHU=2 |nr_BHU=0 |rs_BHU=418 |or_BHU=77.5 |rc_BHU=491 |ob_BHU=80 |win_HK=4 |loss_HK=0 |nr_HK=0 |rs_HK=555 |or_HK=76.5 |rc_HK=427 |ob_HK=80 |win_MAS=0 |loss_MAS=4 |nr_MAS=0 |rs_MAS=434 |or_MAS=80 |rc_MAS=489 |ob_MAS=74.4 |name_BHU={{crw|BHU}} |name_HK={{crw|HK}} |name_MAS={{crw|MAS}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519145.html मटी२०आ २६३०] || २० जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519146.html मटी२०आ २६३३] || २१ जानेवारी || {{crw|HK}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519147.html मटी२०आ २६३६] || २२ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ६४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519148.html मटी२०आ २६४१] || २४ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519149.html मटी२०आ २६४४] || २५ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} १२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519150.html मटी२०आ २६४७] || २६ जानेवारी || {{crw|HK}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ९ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |पात्रता सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519151.html मटी२०आ २६५०] || २७ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|MAS}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|BHU}} ८ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519152.html मटी२०आ २६५४] || २९ जानेवारी || {{crw|BHU}} || {{crw|HK}} || गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान, [[गेलेफू]] || {{crw|HK}} ९७ धावांनी विजयी |} ==फेब्रुवारी== ===डेन्मार्क महिलांचा ओमान दौरा=== {{मुख्य लेख|डेन्मार्क महिला क्रिकेट संघाचा ओमान दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520970.html मटी२०आ २६६१] || ३ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १०९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520971.html मटी२०आ २६६२] || ४ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ७० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520972.html मटी२०आ २६६३] || ६ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ १]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} १३८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1520973.html मटी२०आ २६६४] || ७ फेब्रुवारी || [[अल अमारत क्रिकेट स्टेडियम|ओमान क्रिकेट अकादमी मैदान टर्फ २]], [[अल अमरात]] || {{crw|OMA}} ८५ धावांनी विजयी |} ===ओमान महिलांचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|ओमान महिला क्रिकेट संघाचा कतार दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |मटी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522984.html मटी२०आ २६६५] || ९ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} ७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522985.html मटी२०आ २६६६] || १० फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522986.html मटी२०आ २६६८] || १२ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} ४१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522987.html मटी२०आ २६६९] || १३ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|OMA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522988.html मटी२०आ २६७२] || १४ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{crw|QAT}} ७ धावांनी विजयी |} ===बहरीनचा कतार दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा कतार दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522993.html टी२०आ ३६९५] || १० फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522994.html टी२०आ ३६९९] || ११ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ५१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522995.html टी२०आ ३७०६] || १३ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ३१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522996.html टी२०आ ३७१०] || १४ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522997.html टी२०आ ३७१४] || १५ फेब्रुवारी || [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} ५१ धावांनी विजयी |} ===२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स=== {{मुख्य लेख|२०२६ महिला आशिया चषक रायझिंग स्टार्स}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="wasiar">{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-asia-cup-rising-stars-2025-26-1522054/points-table-standings |title=Women's Asia Cup Rising Stars 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=१७ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=IND |team2=PAK |team3=UAE |team4=NEP |win_UAE=2|loss_UAE=1|nr_UAE=0|nrr_UAE=-0.765 |win_IND=2|loss_IND=1|nr_IND=0|nrr_IND=3.042 |win_NEP=0|loss_NEP=3|nr_NEP=0|nrr_NEP=-2.596 |win_PAK=2|loss_PAK=1|nr_PAK=0|nrr_PAK=0.457 |name_UAE={{crw|UAE}} |name_IND={{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] |name_NEP={{crw|NEP}} |name_PAK={{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] }} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref name="wasiar" /> |show_tie=no |update=complete |team1=BAN |team2=SL |team3=THA |team4=MAS |win_BAN=3|loss_BAN=0|nr_BAN=0|nrr_BAN=1.601 |win_MAS=0|loss_MAS=3|nr_MAS=0|nrr_MAS=-4.971 |win_SL=2|loss_SL=1|nr_SL=0|nrr_SL=2.083 |win_THA=1|loss_THA=2|nr_THA=0|nrr_THA=1.236 |name_BAN={{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] |name_MAS={{crw|MAS}} |name_SL={{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] |name_THA={{crw|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522066.html पहिला सामना] || १३ फेब्रुवारी || {{crw|NEP}} || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] ३० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522067.html दुसरा सामना] || १३ फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522068.html मटी२०आ २६७१] || १४ फेब्रुवारी || {{crw|THA}} || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|THA}} ९९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522069.html चौथा सामना] || १४ फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522070.html पाचवा सामना] || १५ फेब्रुवारी || {{crw|NEP}} || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{crw|UAE}} १८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522071.html सहावा सामना] || १५ फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522072.html सातवा सामना] || १६ फेब्रुवारी || {{crw|MAS}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] १०६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522073.html आठवा सामना] || १६ फेब्रुवारी || {{crw|THA}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522074.html नववा सामना] || १७ फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{crw|NEP}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522075.html दहावा सामना] || १७ फेब्रुवारी || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || {{crw|UAE}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522076.html अकरावा सामना] || १८ फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{crw|MAS}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ९० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522077.html बारावा सामना] || १८ फेब्रुवारी || {{crw|THA}} || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] २३ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522078.html तेरावा सामना] || २० फेब्रुवारी || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || {{flagicon|SL}} [[श्रीलंका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|श्रीलंका अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522079.html चौदावा सामना] || २० फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{flagicon|PAK}} [[पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|पाकिस्तान अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] ५४ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522080.html पंधरावा सामना] || २२ फेब्रुवारी || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश अ महिला]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{flagicon|IND}} [[भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|भारत अ महिला]] ४६ धावांनी विजयी |} ===२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका=== {{मुख्य लेख|२०२६ थायलंड खुली चौरंगी मालिका}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-twenty20-series-thailand-2025-26-1522989/points-table-standings |title=Quadrangular Twenty20 Series (Thailand) 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२७ फेब्रुवारी २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=JPN |team2=BHR |team3=THA |team4=BHU |win_BHR=2|loss_BHR=1|nr_BHR=0|nrr_BHR=-0.893 |win_BHU=0|loss_BHU=3|nr_BHU=0|nrr_BHU=-2.623 |win_JPN=3|loss_JPN=0|nr_JPN=0|nrr_JPN=3.830 |win_THA=1|loss_THA=2|nr_THA=0|nrr_THA=0.183 |name_BHR={{cr|BHR}} |name_BHU={{cr|BHU}} |name_JPN={{cr|JPN}} |name_THA={{cr|THA}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522998.html टी२०आ ३७३३] || २५ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} ३७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522999.html टी२०आ ३७३५] || २५ फेब्रुवारी || {{cr|BHR}} || {{cr|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHR}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523000.html टी२०आ ३७३७] || २६ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|THA}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523001.html टी२०आ ३७३९] || २६ फेब्रुवारी || {{cr|BHR}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523002.html टी२०आ ३७४२] || २७ फेब्रुवारी || {{cr|BHU}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} ७७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523003.html टी२०आ ३७४३] || २७ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|BHR}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHR}} १२ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523004.html टी२०आ ३७४५] || २८ फेब्रुवारी || {{cr|THA}} || {{cr|BHU}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHU}} ७ धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523005.html टी२०आ ३७४६] || २८ फेब्रुवारी || {{cr|BHR}} || {{cr|JPN}} || [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || सामना बरोबरीत<br>({{cr|BHR}} ने [[सुपर ओव्हर]] जिंकला) |} ===कुवेतचा हाँग काँग दौरा=== {{मुख्य लेख|कुवेत क्रिकेट संघाचा हाँग काँग दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |बौहिनिया फाल्कन टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525159.html टी२०आ ३७३४] || २५ फेब्रुवारी || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || {{cr|HK}} ३ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525160.html टी२०आ ३७३८] || २६ फेब्रुवारी || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || {{cr|HK}} २२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525161.html टी२०आ ३७४५अ] || २८ फेब्रुवारी || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525162.html टी२०आ ३७४८] || १ मार्च || [[मिशन रोड मैदान]], मॉंग कॉक || {{cr|KUW}} ३ गडी राखून विजयी |} ==मार्च== ===बहरीनचा मलेशिया दौरा=== {{मुख्य लेख|बहरैन क्रिकेट संघाचा मलेशिया दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527157.html टी२०आ ३७५३] || ७ मार्च || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} ३४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527158.html टी२०आ ३७५४] || ८ मार्च || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} २ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527159.html टी२०आ ३७६१] || १० मार्च || [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} ७ गडी राखून विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |} ===२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब=== {{मुख्य लेख|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |show_tie=no |update=complete |team1=CAY |team2=ARG |team3=SUR |team4=MEX |result1=Q |result2=E |result3=E |result4=E |win_CAY=6 |loss_CAY=0 |nr_CAY=0 |nrr_CAY=3.560 |win_ARG=4 |loss_ARG=2 |nr_ARG=0 |nrr_ARG=0.831 |win_SUR=1 |loss_SUR=5 |nr_SUR=0 |nrr_SUR=-1.387 |win_MEX=1 |loss_MEX=5 |nr_MEX=0 |nrr_MEX=-2.413 |name_CAY={{cr|CAY}} |name_ARG={{cr|ARG}} |name_SUR={{cr|SUR}} |name_MEX={{cr|MEX}} |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=प्रादेशिक अंतिम फेरीसाठी पात्र |col_E=red1 |text_E=बाद }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525166.html टी२०आ ३७५६] || ८ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|ARG}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} १० गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525167.html टी२०आ ३७५७] || ८ मार्च || {{cr|MEX}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|MEX}} ९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525168.html टी२०आ ३७५९] || ९ मार्च || {{cr|ARG}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|ARG}} १५ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525169.html टी२०आ ३७६०] || ९ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|MEX}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525170.html टी२०आ ३७६३] || ११ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525171.html टी२०आ ३७६४] || ११ मार्च || {{cr|ARG}} || {{cr|MEX}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|ARG}} ६२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525172.html टी२०आ ३७६६] || १२ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|MEX}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ९३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525173.html टी२०आ ३७६७] || १२ मार्च || {{cr|ARG}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|ARG}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525174.html टी२०आ ३७७०] || १४ मार्च || {{cr|ARG}} || {{cr|MEX}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|ARG}} ९२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525175.html टी२०आ ३७७१] || १४ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525176.html टी२०आ ३७७४] || १५ मार्च || {{cr|MEX}} || {{cr|SUR}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|SUR}} ४ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525177.html टी२०आ ३७७५] || १५ मार्च || {{cr|CAY}} || {{cr|ARG}} || [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], जॉर्ज टाउन || {{cr|CAY}} ६ गडी राखून विजयी |} ===लेसोथोचा बोत्सवाना दौरा=== {{मुख्य लेख|लेसोथो क्रिकेट संघाचा बोत्सवाना दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527277.html टी२०आ ३७५८] || ९ मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527278.html टी२०आ ३७६२] || १० मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527279.html टी२०आ ३७६५] || १२ मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} ६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527280.html टी२०आ ३७६८] || १३ मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} १०४ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527281.html टी२०आ ३७७३] || १५ मार्च || बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल १, [[गॅबारोनी]] || {{cr|BOT}} ८४ धावांनी विजयी |} ===ऑस्ट्रियाचा सायप्रस दौरा=== {{मुख्य लेख|ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाचा सायप्रस दौरा, २०२५-२६}} {| class="wikitable" ! colspan="4" |टी२०आ मालिका |- ! क्र. ! दिनांक ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527770.html टी२०आ ३७६९] || १४ मार्च || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} ४९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527771.html टी२०आ ३७७३अ] || १५ मार्च || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527772.html टी२०आ ३७७३ब] || १५ मार्च || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527773.html टी२०आ ३७७६] || १६ मार्च || [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र. २]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|AUT}} ७ गडी राखून विजयी |} ===२०२६ पॅट्रिशिया कांबरामी चषक=== {{मुख्य लेख|२०२६ पॅट्रिशिया कांबरामी चषक}} स्पर्धेच्या उद्घाटन सामन्यात रवांडाची फलंदाज फॅनी उटागुशिमानिंदे (१११ [[नाबाद]]) ही टी२०आ सामन्यात शतक करणारी सर्वात तरुण खेळाडू (१५ वर्षे २२३ दिवस वयात) आणि महिला टी२०आ पदार्पणात शतक करणारी पहिली महिला खेळाडू ठरली.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/rwanda-s-fanny-utagushimaninde-becomes-youngest-centurion-in-women-s-t20is-1528515 |title=Rwanda's Utagushimaninde becomes youngest centurion in women's T20Is |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२० मार्च २०२६}}</ref> {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/nigeria-invitational-women-s-t20i-tournament-2025-26-1526687/points-table-standings |title=Nigeria Invitational Women's T20I Tournament 2026 - Points Table |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२७ मार्च २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=RWA |team2=NGA |team3=SA |team4=ZIM |team5=GHA |win_GHA=0|loss_GHA=4|nr_GHA=0|rs_GHA=225|or_GHA=80|rc_GHA=762|ob_GHA=80 |win_NGA=3|loss_NGA=1|nr_NGA=0|rs_NGA=463|or_NGA=71.2|rc_NGA=329|ob_NGA=75.4 |win_RWA=4|loss_RWA=0|nr_RWA=0|rs_RWA=550|or_RWA=69.4|rc_RWA=361|ob_RWA=74 |win_SA=2|loss_SA=2|nr_SA=0|rs_SA=546|or_SA=74|rc_SA=423|ob_SA=74 |win_ZIM=1|loss_ZIM=3|nr_ZIM=0|rs_ZIM=505|or_ZIM=80|rc_ZIM=414|ob_ZIM=71.2 |name_GHA={{crw|GHA}} |name_NGA={{crw|NGA}} |name_RWA={{crw|RWA}} |name_SA={{crw19|SA}} |name_ZIM={{crw19|ZIM}} }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526693.html मटी२०आ २६८७] || २० मार्च || {{crw|GHA}} || {{crw|RWA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} १२२ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526694.html दुसरा सामना] || २० मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|NGA}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526698.html तिसरा सामना] || २१ मार्च || {{crw|GHA}} || {{crw19|SA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw19|SA}} ९९ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526696.html चौथा सामना] || २१ मार्च || {{crw|RWA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} ६० धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526697.html मटी२०आ २६९०] || २२ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw|GHA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|NGA}} १३६ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526695.html सहावा सामना] || २२ मार्च || {{crw|RWA}} || {{crw19|SA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} ४ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]]) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526700.html सातवा सामना] || २४ मार्च || {{crw19|SA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw19|SA}} २८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526699.html मटी२०आ २६९२] || २४ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw|RWA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526701.html नववा सामना] || २५ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw19|SA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || सामना बरोबरीत ({{crw|NGA}} ने [[सुपर ओव्हर]] जिंकला) |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526702.html दहावा सामना] || २५ मार्च || {{crw|GHA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw19|ZIM}} १८० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |उपांत्य फेरी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526703.html अकरावा सामना] || २७ मार्च || {{crw|RWA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|RWA}} ५ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526704.html बारावा सामना] || २७ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw19|SA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|NGA}} ७ गडी राखून विजयी |- ! colspan="6" |तिसऱ्या स्थानासाठी सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528292.html तेरावा सामना] || २८ मार्च || {{crw19|SA}} || {{crw19|ZIM}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw19|SA}} ७० धावांनी विजयी |- ! colspan="6" |अंतिम सामना |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528293.html मटी२०आ २६९४] || २८ मार्च || {{crw|NGA}} || {{crw|RWA}} || [[तवाफा बलेवा स्क्वेअर|तफावा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट ओव्हल]], [[लागोस]] || {{crw|NGA}} ९ धावांनी विजयी |} ===२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब=== {{मुख्य लेख|२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक आफ्रिका उप-प्रादेशिक पात्रता स्पर्धा ब}} {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ईएसपीएनक्रिकइन्फो<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/table/series/22990/season/2026/icc-mens-t20-world-cup-africa-sub-regional-qualifier-b |title=ICC Men's T20 World Cup Africa Sub Regional Qualifier B Table - 2026 |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |access-date=२९ मार्च २०२६}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=TAN |team2=GHA |team3=MWI |team4=SEY |team5=ESW |team6=SHN |result1=Q |result2=Q |result3=E |result4=E |result5=E |result6=E |win_TAN=4 |loss_TAN=0 |nr_TAN=1 |nrr_TAN=6.705 |win_GHA=4 |loss_GHA=0 |nr_GHA=1 |nrr_GHA=3.309 |win_MWI=2 |loss_MWI=2 |nr_MWI=1 |nrr_MWI=0.778 |win_SEY=1 |loss_SEY=3 |nr_SEY=1 |nrr_SEY=-3.045 |win_ESW=1 |loss_ESW=3 |nr_ESW=1 |nrr_ESW=-3.983 |win_SHN=0 |loss_SHN=4 |nr_SHN=1 |nrr_SHN=-3.931 |name_TAN={{cr|TAN}} |name_GHA={{cr|GHA}} |name_MWI={{cr|MWI}} |name_SEY={{cr|SEY}} |name_ESW={{cr|ESW}} |name_SHN={{cr|Saint Helena}} |res_col_header=पात्रता |col_Q=green1 |text_Q=आफ्रिका पात्रता फेरीसाठी पात्र |col_E=red1 |text_E=बाद }} {| class="wikitable" ! colspan="6" |साखळी फेरी |- ! क्र. ! दिनांक ! संघ १ ! संघ २ ! मैदान ! निकाल |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526840.html टी२०आ ३७८०] || २४ मार्च || {{cr|MWI}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|TAN}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526841.html टी२०आ ३७८१] || २४ मार्च || {{cr|ESW}} || {{cr|Saint Helena}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|ESW}} २७ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526842.html टी२०आ ३७८२] || २४ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|SEY}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|GHA}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526843.html टी२०आ ३७८४] || २५ मार्च || {{cr|Saint Helena}} || {{cr|SEY}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|SEY}} ७ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526844.html टी२०आ ३७८५] || २५ मार्च || {{cr|ESW}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|TAN}} १५८ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526845.html टी२०आ ३७८६] || २५ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|MWI}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|GHA}} २ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526846.html टी२०आ ३७८७] || २७ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|Saint Helena}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|GHA}} ९ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526847.html टी२०आ ३७८८] || २७ मार्च || {{cr|ESW}} || {{cr|MWI}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|MWI}} ८ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526848.html टी२०आ ३७८९] || २७ मार्च || {{cr|SEY}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|TAN}} १५३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526849.html टी२०आ ३७९०] || २८ मार्च || {{cr|Saint Helena}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|TAN}} १६१ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526850.html टी२०आ ३७९१] || २८ मार्च || {{cr|MWI}} || {{cr|SEY}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || {{cr|MWI}} ६ गडी राखून विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526851.html टी२०आ ३७९२] || २८ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|ESW}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || {{cr|GHA}} ८३ धावांनी विजयी |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526852.html टी२०आ ३७९२अ] || २९ मार्च || {{cr|ESW}} || {{cr|SEY}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526853.html टी२०आ ३७९२ब] || २९ मार्च || {{cr|GHA}} || {{cr|TAN}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल अ]], [[आक्रा]] || सामना रद्द |- | [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526854.html टी२०आ ३७९२क] || २९ मार्च || {{cr|MWI}} || {{cr|Saint Helena}} || [[अचिमोटा ओव्हल|अचिमोटा ओव्हल ब]], [[आक्रा]] || सामना रद्द |} ==हे सुद्धा पहा== * [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]] * [[असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६]] ==नोंदी== {{reflist|group="n"}} ==संदर्भ== {{Reflist}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/index.html?season=2025%2F26%3Bview%3Dseason ईएसपीएनक्रिकइन्फोवरील २०२५-२६ हंगाम संग्रह] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम}} {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} {{DEFAULTSORT:Associate international cricket in 2025-26}} [[वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]] eko11l0q67hfv9lh9ljs6gpa9x07apn 0 382465 2700032 2026-08-07T15:50:34Z Aryan Bagkar 152513 नवीन पान: '''ठाणेश्वर''' ही सम्राट [[हर्षवर्धन]] ची राजधानी होती. 2700032 wikitext text/x-wiki '''ठाणेश्वर''' ही सम्राट [[हर्षवर्धन]] ची राजधानी होती. m30eb94602a68yjbcqyzv2x3d2jnnpq 2700109 2700032 2026-08-08T00:13:06Z अभय नातू 206 माहिती 2700109 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''ठाणेश्वर''' हे [[हरियाणा]] राज्यातील [[कुरुक्षेत्र]] जवळ वसलेले एक प्राचीन व ऐतिहासिक नगर आहे.<ref>{{cite web |title=Thanesar Tourism |url=https://kurukshetra.gov.in/ |website=Kurukshetra District Official Website |access-date=7 August 2026 |language=en}}</ref> प्राचीन भारतात सातव्या शतकात हे शहर [[पुष्यभूती राजवंश|पुष्यभूती (वर्धन) घराण्याची]] पहिली राजधानी म्हणून नावारूपाला आले.<ref>{{cite book |last=Tripathi |first=Rama Shankar |title=History of Kanauj: To the Moslem Conquest |publisher=Motilal Banarsidass |year=1989 |isbn=978-8120804043 |language=en}}</ref> [[हर्षवर्धन|सम्राट हर्षाने]] आपल्या कारकिर्दीच्या सुरुवातीच्या काळात याच शहरातून राज्यकारभार चालवला आणि पुढे प्रशासकीय सोयीसाठी आपली राजधानी [[कनौज]] येथे हलवली.<ref>{{cite book |last=Thapar |first=Romila |title=Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=University of California Press |year=2004 |isbn=978-0520242258 |language=en}}</ref> चिनी प्रवासी [[ह्युएन त्संग]] याने आपल्या प्रवासवर्णनात ठाणेश्वरच्या समृद्धीचे, धार्मिक महत्त्वाचे आणि तेथील विद्यापीठांचे सविस्तर वर्णन केले आहे.<ref>{{cite book |last=Watters |first=Thomas |title=On Yuan Chwang's Travels in India |publisher=Royal Asiatic Society |year=1904 |language=en}}</ref> [[वर्ग:पुष्यभूती साम्राज्य]] [[वर्ग:हरियाणा]] jegl4tju35i9dfnvkqcu07etuet7pba 3 382466 2700037 2026-08-07T16:15:55Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2700037 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Gautam Nandan}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २१:४५, ७ ऑगस्ट २०२६ (IST) nd1eefpqyoib6nx6oyrgbtqx98hf079 0 382467 2700041 2026-08-07T17:03:17Z AdvAnantGholam 172574 नवीन पान: '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. प... 2700041 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|देव}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Kolaba District Gazetteer}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदेवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === मृदंग === '''मृदंग''' हे भारतीय संगीतपरंपरेतील प्राचीन अवनद्ध वाद्यांपैकी एक असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांगीतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, हरिकथा, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध देवस्थानांतील धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये मृदंगाचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत हे वाद्य गायनाला तालसाथ देणारे प्रमुख वाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> 'मृदंग' हा शब्द संस्कृतमधील ''मृद्'' (माती) आणि ''अंग'' (शरीर) या शब्दांपासून निर्माण झाल्याचे भारतीय संगीतशास्त्रीय साहित्यात नमूद केले आहे. प्राचीन काळात या वाद्याचे शरीर मातीपासून तयार केले जात असल्यामुळे त्याला हे नाव प्राप्त झाले. पुढील काळात अधिक टिकाऊपणा, ध्वनीची गुणवत्ता आणि वापरातील सोयीसाठी लाकडापासून मृदंग तयार करण्याची परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> मृदंगाचा आकार लांबट व मध्यभागी किंचित फुगीर असतो. वाद्याच्या दोन्ही टोकांना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविलेली असते. दोन्ही बाजूंनी निर्माण होणाऱ्या स्वरांमध्ये भिन्नता असल्यामुळे गंभीर आणि तीव्र अशा दोन्ही प्रकारचे ध्वनी निर्माण होतात. कातडीवरील विशेष लेप, ताण आणि बांधणीमुळे मृदंगाला वैशिष्ट्यपूर्ण नादमाधुर्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> मृदंगाचे वादन दोन्ही हातांच्या बोटे, तळवे आणि मनगटाच्या साहाय्याने केले जाते. विविध तालरचना, लयबद्ध ठेके आणि अलंकारांच्या माध्यमातून गायनाला साथ दिली जाते. कोकणातील कीर्तन, भजन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, टाळ आणि चिपळ्या यांचा संयुक्त वापर विशेषत्वाने आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, मठ, भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्थांमध्ये मृदंगवादनाची परंपरा आजही जतन करण्यात आली आहे. गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे या वाद्याचे वादनतंत्र पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचले असून आधुनिक संगीतशिक्षण संस्थांमध्येही मृदंगवादनाचे प्रशिक्षण दिले जाते. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये या वाद्याचा वापर सातत्याने होत असल्यामुळे त्याची परंपरा आजही सक्रिय आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Sharma|2007}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === पखवाज === '''पखवाज''' हे भारतीय संगीतपरंपरेतील प्राचीन अवनद्ध वाद्यांपैकी एक असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि काही लोककलांमध्ये त्याचा वापर आढळतो. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, हरिकथा तसेच काही दशावतार प्रयोग आणि मंदिरांतील धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये पखवाजाचा उपयोग केला जातो. गंभीर, भारदस्त आणि निनादमय ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> पखवाजाचा आकार लांबट आणि मध्यभागी फुगीर असून त्याचे शरीर सामान्यतः एका अखंड लाकडी ओंडक्यापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही टोकांना वेगवेगळ्या आकाराची व जाडीची कातडी बसविली जाते. दोन्ही बाजूंनी निर्माण होणाऱ्या स्वरांमुळे गंभीर आणि तीव्र स्वरांचा समतोल साधला जातो. कातडीवरील शाई, ताण आणि बांधणी यांमुळे पखवाजाला विशिष्ट नादवैशिष्ट्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> पखवाजाचे वादन दोन्ही हातांच्या बोटे, तळवे आणि मनगटाच्या साहाय्याने केले जाते. या वाद्यासाठी विशिष्ट बोल, तालरचना आणि वादनपरंपरा विकसित झालेली आहे. ध्रुपद-धमार गायनपरंपरेत पखवाजाला विशेष स्थान असून महाराष्ट्रातील काही धार्मिक आणि भक्तिपर कार्यक्रमांमध्येही त्याचा उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील काही भजनी मंडळे, कीर्तनकार आणि पारंपरिक कलाकार आजही पखवाजाचा वापर करतात. अनेक ठिकाणी मृदंग, टाळ, चिपळ्या आणि इतर तालवाद्यांसह पखवाजाची साथ दिली जाते. धार्मिक कार्यक्रमांचे स्वरूप, गायनशैली आणि स्थानिक परंपरा यांनुसार त्याच्या वादनपद्धतीत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> आधुनिक काळात पखवाजाचे शिक्षण संगीत महाविद्यालये, विद्यापीठे आणि पारंपरिक गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जाते. शास्त्रीय संगीत मैफिली, सांस्कृतिक महोत्सव आणि धार्मिक कार्यक्रमांमुळे या वाद्याची परंपरा आजही टिकून आहे. संगीतशास्त्रीय संशोधन आणि नियतकालिकांमधील अभ्यासामुळे पखवाजाच्या इतिहास, रचना आणि वादनपरंपरेचे दस्तऐवजीकरण अधिक समृद्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === ताशा === '''ताशा''' हे कोकणातील पारंपरिक तालवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, पालख्या, उत्सव, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. तीव्र, दूरवर पोहोचणारा आणि प्रभावी निनाद हे ताशाचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते. कोकणातील अनेक ठिकाणी ताशाचे वादन ढोल, तुतारी, शंख आणि इतर तालवाद्यांसह सामूहिक स्वरूपात केले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> ताशाचा आकार सामान्यतः अर्धगोलाकार अथवा मोठ्या वाटीसारखा असतो. त्याचे शरीर प्रामुख्याने धातूपासून तयार केले जाते, तर वरच्या बाजूस कातडी ताणून बसविली जाते. कातडीचा ताण आणि वाद्याचा आकार यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्य बदलते. काही ठिकाणी धातूऐवजी इतर साहित्याचाही वापर केला जात असला, तरी पारंपरिक ताशामध्ये धातूचे पात्र अधिक प्रचलित आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ताशाचे वादन सामान्यतः दोन बारीक आणि लवचिक काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते. वादनादरम्यान जलद गतीचे ठेके, लयबदल आणि ठरावीक तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक मिरवणुका, जत्रा आणि उत्सवांमध्ये ताशाचा उपयोग वातावरणात उत्साह, गतिमानता आणि लयबद्धता निर्माण करण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि पारंपरिक जत्रांमध्ये ताशा हा सामूहिक वादनाचा अविभाज्य भाग आहे. काही भागांत ताशा आणि ढोल यांचे संयुक्त वादन धार्मिक मिरवणुकांच्या प्रारंभापासून समारोपापर्यंत सातत्याने केले जाते. दशावतार आणि इतर लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप ताशाचा उपयोग नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून महाराष्ट्रात ताशावादनाच्या संघटित पथकांची परंपरा अधिक व्यापक झाली. त्याचा परिणाम कोकणातील काही शहरी आणि निमशहरी भागांवरही झाला. तथापि, ग्रामीण कोकणात ताशाचे पारंपरिक धार्मिक आणि सांस्कृतिक स्वरूप आजही मोठ्या प्रमाणात टिकून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === डफ === '''डफ''' हे कोकणातील पारंपरिक तालवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक परंपरांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. भजन, गोंधळ, लोकनृत्ये, लोकगीते, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच काही समाजांच्या पारंपरिक धार्मिक विधींमध्ये डफाचा उपयोग आढळतो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि स्पष्ट लय निर्माण करण्याची क्षमता यांमुळे डफ हे लोकपरंपरेतील महत्त्वाचे तालवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> डफाचा आकार सामान्यतः गोलाकार असतो. त्याची चौकट लाकडाची तयार केली जाते आणि तिच्या एका बाजूस प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण ताणून बसविले जाते. काही प्रकारांमध्ये चौकटीला धातूच्या छोट्या चकत्या किंवा झंकार निर्माण करणारे घटक बसविलेले असतात, तर काही पारंपरिक डफ पूर्णपणे साध्या स्वरूपाचे असतात. वाद्याचा आकार, कातडीचा ताण आणि निर्मितीपद्धती यांनुसार त्याच्या ध्वनीत वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> डफाचे वादन सामान्यतः एका हातात धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटांनी, तळव्याने किंवा मनगटाच्या साहाय्याने केले जाते. वादनादरम्यान विविध ठेके, लयबदल आणि तालरचना सादर केल्या जातात. लोकगायन, समूहगायन आणि पारंपरिक नृत्यप्रकारांमध्ये डफाचा उपयोग गायनाला लयबद्ध साथ देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील काही धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये डफाचा वापर टाळ, झांज, चिपळ्या, ढोलकी आणि इतर तालवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक वादनामध्ये डफ मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतो. लोककलांच्या स्वरूपानुसार आणि स्थानिक परंपरेनुसार त्याच्या वादनशैलीत काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आधुनिक काळातही कोकणातील अनेक लोककलावंत, भजनी मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक डफवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे या वाद्याच्या इतिहास, रचना आणि वादनपरंपरेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक होत आहे.<ref>{{sfn|Sharma|2007}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === नाळ === '''नाळ''' हे कोकणातील पारंपरिक तालवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा वापर आढळतो. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकगायन, गोंधळ तसेच काही पारंपरिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये नाळाचा उपयोग तालसाथीसाठी केला जातो. आकाराने तुलनेने लहान, सहज वाहून नेता येण्याजोगे आणि स्पष्ट लय निर्माण करणारे वाद्य म्हणून नाळाला कोकणातील लोकपरंपरेत विशेष स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> नाळ सामान्यतः लाकडापासून तयार केली जाते. तिचा आकार दंडगोलाकार किंवा किंचित निमुळता असून दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविलेली असते. कातडीचा ताण दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जातो. वाद्याची रचना, आकार आणि कातडीचा ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीच्या तीव्रतेत आणि स्वरवैशिष्ट्यांमध्ये बदल होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> नाळचे वादन दोन्ही हातांच्या बोटे, तळवे आणि मनगटाच्या साहाय्याने केले जाते. विविध तालरचना, ठेके आणि लयबद्ध साथ सादर करण्यासाठी हे वाद्य वापरले जाते. भजन-कीर्तन, भक्तिगायन आणि पारंपरिक लोकसंगीतामध्ये गायनाला तालबद्ध आधार देण्याचे कार्य नाळ प्रभावीपणे पार पाडते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये नाळचा उपयोग टाळ, चिपळ्या, झांज, मृदंग, पखवाज आणि इतर तालवाद्यांसह केला जातो. कार्यक्रमाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि कलाकारांची वादनशैली यांनुसार नाळच्या उपयोगात काही प्रमाणात वैविध्य आढळते. काही भागांत हे वाद्य स्वतंत्रपणे, तर काही ठिकाणी समूहवादनाचा अविभाज्य घटक म्हणून वापरले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आधुनिक काळातही पारंपरिक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत नाळवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. संगीतशास्त्रीय संशोधन, ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि लोककला अभ्यासामुळे या वाद्याचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले असून त्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगावरील संशोधनालाही चालना मिळाली आहे.<ref>{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |place=New Delhi |publisher=Firma KLM |year=1978 }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 }}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |edition=Revised }}</ref><ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 }}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Jackson}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |place=New Delhi |publisher=Firma KLM |year=1978 }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |place=New Delhi |publisher=Sangeet Natak Akademi |year=1968 }}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |place=New Delhi |publisher=Sangeet Natak Akademi |year=1986 }}</ref><ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |place=Urbana |publisher=University of Illinois Press |year=2015 }}</ref><ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115 }}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूंपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |place=New York |publisher=Crown Publishers |year=1978 }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{cite book |last=Lele |first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |place=Leiden |publisher=Brill |year=1981 }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूंपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. विविध संगीतशास्त्रीय आणि लोकसांस्कृतिक अभ्यासांमध्ये त्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{cite journal |journal=Journal of the Indian Musicological Society |publisher=Indian Musicological Society |issn=0251-012X }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan }}</ref><ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021 |doi=10.5958/2454-1753.2021.00026.X }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{cite book |last=Lele |first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981 }}</ref><ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 }}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{cite journal |journal=Journal of the Indian Musicological Society |publisher=Indian Musicological Society |issn=0251-012X }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |edition=Revised }}</ref><ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan }}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021 |doi=10.5958/2454-1753.2021.00026.X }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor=Deepak Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997 }}</ref><ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 }}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 }}</ref><ref>{{sfn|Khandge|1997}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021 |doi=10.5958/2454-1753.2021.00026.X }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan }}</ref><ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{sfn|Khandge|1997}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Khandge|1997}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan }}</ref><ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |edition=Revised }}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021 |doi=10.5958/2454-1753.2021.00026.X }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{cite journal |journal=Journal of the Indian Musicological Society |publisher=Indian Musicological Society |issn=0251-012X }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998 }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 }}</ref><ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015 }}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115 }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{cite journal |journal=Journal of the Indian Musicological Society |publisher=Indian Musicological Society |issn=0251-012X }}</ref><ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == संदर्भ == {{reflist|30em}} == ग्रंथसूची == === पुस्तके === * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978}} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968}} * {{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017}} * {{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986}} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015}} * {{cite book |last=Sharma |first=Manorma |title=Musical Heritage of India |publisher=APH Publishing Corporation |place=New Delhi |year=2007}} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997}} * {{cite book |last=Lele |first=Jayant |editor-first=Jayant |editor-last=Lele |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981}} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021}} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115}} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68}} * {{cite journal |last=Walankar |first=Prachita |last2=Patil |first2=Ninisha |title=A Cross-Sectional Study on Prevalence of Musculoskeletal Pain in Dhol Players in India |journal=Medical Problems of Performing Artists |volume=36 |issue=2 |year=2021 |pages=72–77}} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68/69 |year=2008–2009 |pages=191–205}} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880}} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[महाराष्ट्राची लोककला]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] {{कोकण}} {{महाराष्ट्रातील लोककला}} [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:कोकणची संस्कृती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील लोकवाद्ये]] [[वर्ग:भारतीय लोकवाद्ये]] [[वर्ग:लोकसंगीत]] [[वर्ग:लोककला]] [[वर्ग:अमूर्त सांस्कृतिक वारसा]] bwtxko99dndkbox3vmtt9hodpu3yqs7 2700042 2700041 2026-08-07T17:03:21Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — लेखनभेद ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#लेखनभेद|अधिक माहिती]]) 2700042 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|देव}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Kolaba District Gazetteer}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदेवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === मृदंग === '''मृदंग''' हे भारतीय संगीतपरंपरेतील प्राचीन अवनद्ध वाद्यांपैकी एक असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांगीतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, हरिकथा, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध देवस्थानांतील धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये मृदंगाचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत हे वाद्य गायनाला तालसाथ देणारे प्रमुख वाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> 'मृदंग' हा शब्द संस्कृतमधील ''मृद्'' (माती) आणि ''अंग'' (शरीर) या शब्दांपासून निर्माण झाल्याचे भारतीय संगीतशास्त्रीय साहित्यात नमूद केले आहे. प्राचीन काळात या वाद्याचे शरीर मातीपासून तयार केले जात असल्यामुळे त्याला हे नाव प्राप्त झाले. पुढील काळात अधिक टिकाऊपणा, ध्वनीची गुणवत्ता आणि वापरातील सोयीसाठी लाकडापासून मृदंग तयार करण्याची परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> मृदंगाचा आकार लांबट व मध्यभागी किंचित फुगीर असतो. वाद्याच्या दोन्ही टोकांना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविलेली असते. दोन्ही बाजूंनी निर्माण होणाऱ्या स्वरांमध्ये भिन्नता असल्यामुळे गंभीर आणि तीव्र अशा दोन्ही प्रकारचे ध्वनी निर्माण होतात. कातडीवरील विशेष लेप, ताण आणि बांधणीमुळे मृदंगाला वैशिष्ट्यपूर्ण नादमाधुर्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> मृदंगाचे वादन दोन्ही हातांच्या बोटे, तळवे आणि मनगटाच्या साहाय्याने केले जाते. विविध तालरचना, लयबद्ध ठेके आणि अलंकारांच्या माध्यमातून गायनाला साथ दिली जाते. कोकणातील कीर्तन, भजन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, टाळ आणि चिपळ्या यांचा संयुक्त वापर विशेषत्वाने आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, मठ, भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्थांमध्ये मृदंगवादनाची परंपरा आजही जतन करण्यात आली आहे. गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे या वाद्याचे वादनतंत्र पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचले असून आधुनिक संगीतशिक्षण संस्थांमध्येही मृदंगवादनाचे प्रशिक्षण दिले जाते. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये या वाद्याचा वापर सातत्याने होत असल्यामुळे त्याची परंपरा आजही सक्रिय आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Sharma|2007}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === पखवाज === '''पखवाज''' हे भारतीय संगीतपरंपरेतील प्राचीन अवनद्ध वाद्यांपैकी एक असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि काही लोककलांमध्ये त्याचा वापर आढळतो. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, हरिकथा तसेच काही दशावतार प्रयोग आणि मंदिरांतील धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये पखवाजाचा उपयोग केला जातो. गंभीर, भारदस्त आणि निनादमय ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> पखवाजाचा आकार लांबट आणि मध्यभागी फुगीर असून त्याचे शरीर सामान्यतः एका अखंड लाकडी ओंडक्यापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही टोकांना वेगवेगळ्या आकाराची व जाडीची कातडी बसविली जाते. दोन्ही बाजूंनी निर्माण होणाऱ्या स्वरांमुळे गंभीर आणि तीव्र स्वरांचा समतोल साधला जातो. कातडीवरील शाई, ताण आणि बांधणी यांमुळे पखवाजाला विशिष्ट नादवैशिष्ट्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> पखवाजाचे वादन दोन्ही हातांच्या बोटे, तळवे आणि मनगटाच्या साहाय्याने केले जाते. या वाद्यासाठी विशिष्ट बोल, तालरचना आणि वादनपरंपरा विकसित झालेली आहे. ध्रुपद-धमार गायनपरंपरेत पखवाजाला विशेष स्थान असून महाराष्ट्रातील काही धार्मिक आणि भक्तिपर कार्यक्रमांमध्येही त्याचा उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील काही भजनी मंडळे, कीर्तनकार आणि पारंपरिक कलाकार आजही पखवाजाचा वापर करतात. अनेक ठिकाणी मृदंग, टाळ, चिपळ्या आणि इतर तालवाद्यांसह पखवाजाची साथ दिली जाते. धार्मिक कार्यक्रमांचे स्वरूप, गायनशैली आणि स्थानिक परंपरा यांनुसार त्याच्या वादनपद्धतीत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> आधुनिक काळात पखवाजाचे शिक्षण संगीत महाविद्यालये, विद्यापीठे आणि पारंपरिक गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जाते. शास्त्रीय संगीत मैफिली, सांस्कृतिक महोत्सव आणि धार्मिक कार्यक्रमांमुळे या वाद्याची परंपरा आजही टिकून आहे. संगीतशास्त्रीय संशोधन आणि नियतकालिकांमधील अभ्यासामुळे पखवाजाच्या इतिहास, रचना आणि वादनपरंपरेचे दस्तऐवजीकरण अधिक समृद्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === ताशा === '''ताशा''' हे कोकणातील पारंपरिक तालवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, पालख्या, उत्सव, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. तीव्र, दूरवर पोहोचणारा आणि प्रभावी निनाद हे ताशाचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते. कोकणातील अनेक ठिकाणी ताशाचे वादन ढोल, तुतारी, शंख आणि इतर तालवाद्यांसह सामूहिक स्वरूपात केले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> ताशाचा आकार सामान्यतः अर्धगोलाकार अथवा मोठ्या वाटीसारखा असतो. त्याचे शरीर प्रामुख्याने धातूपासून तयार केले जाते, तर वरच्या बाजूस कातडी ताणून बसविली जाते. कातडीचा ताण आणि वाद्याचा आकार यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्य बदलते. काही ठिकाणी धातूऐवजी इतर साहित्याचाही वापर केला जात असला, तरी पारंपरिक ताशामध्ये धातूचे पात्र अधिक प्रचलित आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ताशाचे वादन सामान्यतः दोन बारीक आणि लवचिक काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते. वादनादरम्यान जलद गतीचे ठेके, लयबदल आणि ठरावीक तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक मिरवणुका, जत्रा आणि उत्सवांमध्ये ताशाचा उपयोग वातावरणात उत्साह, गतिमानता आणि लयबद्धता निर्माण करण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि पारंपरिक जत्रांमध्ये ताशा हा सामूहिक वादनाचा अविभाज्य भाग आहे. काही भागांत ताशा आणि ढोल यांचे संयुक्त वादन धार्मिक मिरवणुकांच्या प्रारंभापासून समारोपापर्यंत सातत्याने केले जाते. दशावतार आणि इतर लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप ताशाचा उपयोग नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून महाराष्ट्रात ताशावादनाच्या संघटित पथकांची परंपरा अधिक व्यापक झाली. त्याचा परिणाम कोकणातील काही शहरी आणि निमशहरी भागांवरही झाला. तथापि, ग्रामीण कोकणात ताशाचे पारंपरिक धार्मिक आणि सांस्कृतिक स्वरूप आजही मोठ्या प्रमाणात टिकून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === डफ === '''डफ''' हे कोकणातील पारंपरिक तालवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक परंपरांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. भजन, गोंधळ, लोकनृत्ये, लोकगीते, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच काही समाजांच्या पारंपरिक धार्मिक विधींमध्ये डफाचा उपयोग आढळतो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि स्पष्ट लय निर्माण करण्याची क्षमता यांमुळे डफ हे लोकपरंपरेतील महत्त्वाचे तालवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> डफाचा आकार सामान्यतः गोलाकार असतो. त्याची चौकट लाकडाची तयार केली जाते आणि तिच्या एका बाजूस प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण ताणून बसविले जाते. काही प्रकारांमध्ये चौकटीला धातूच्या छोट्या चकत्या किंवा झंकार निर्माण करणारे घटक बसविलेले असतात, तर काही पारंपरिक डफ पूर्णपणे साध्या स्वरूपाचे असतात. वाद्याचा आकार, कातडीचा ताण आणि निर्मितीपद्धती यांनुसार त्याच्या ध्वनीत वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> डफाचे वादन सामान्यतः एका हातात धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटांनी, तळव्याने किंवा मनगटाच्या साहाय्याने केले जाते. वादनादरम्यान विविध ठेके, लयबदल आणि तालरचना सादर केल्या जातात. लोकगायन, समूहगायन आणि पारंपरिक नृत्यप्रकारांमध्ये डफाचा उपयोग गायनाला लयबद्ध साथ देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील काही धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये डफाचा वापर टाळ, झांज, चिपळ्या, ढोलकी आणि इतर तालवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक वादनामध्ये डफ मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतो. लोककलांच्या स्वरूपानुसार आणि स्थानिक परंपरेनुसार त्याच्या वादनशैलीत काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आधुनिक काळातही कोकणातील अनेक लोककलावंत, भजनी मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक डफवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे या वाद्याच्या इतिहास, रचना आणि वादनपरंपरेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक होत आहे.<ref>{{sfn|Sharma|2007}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === नाळ === '''नाळ''' हे कोकणातील पारंपरिक तालवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा वापर आढळतो. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकगायन, गोंधळ तसेच काही पारंपरिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये नाळाचा उपयोग तालसाथीसाठी केला जातो. आकाराने तुलनेने लहान, सहज वाहून नेता येण्याजोगे आणि स्पष्ट लय निर्माण करणारे वाद्य म्हणून नाळाला कोकणातील लोकपरंपरेत विशेष स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> नाळ सामान्यतः लाकडापासून तयार केली जाते. तिचा आकार दंडगोलाकार किंवा किंचित निमुळता असून दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविलेली असते. कातडीचा ताण दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जातो. वाद्याची रचना, आकार आणि कातडीचा ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीच्या तीव्रतेत आणि स्वरवैशिष्ट्यांमध्ये बदल होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> नाळचे वादन दोन्ही हातांच्या बोटे, तळवे आणि मनगटाच्या साहाय्याने केले जाते. विविध तालरचना, ठेके आणि लयबद्ध साथ सादर करण्यासाठी हे वाद्य वापरले जाते. भजन-कीर्तन, भक्तिगायन आणि पारंपरिक लोकसंगीतामध्ये गायनाला तालबद्ध आधार देण्याचे कार्य नाळ प्रभावीपणे पार पाडते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये नाळचा उपयोग टाळ, चिपळ्या, झांज, मृदंग, पखवाज आणि इतर तालवाद्यांसह केला जातो. कार्यक्रमाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि कलाकारांची वादनशैली यांनुसार नाळच्या उपयोगात काही प्रमाणात वैविध्य आढळते. काही भागांत हे वाद्य स्वतंत्रपणे, तर काही ठिकाणी समूहवादनाचा अविभाज्य घटक म्हणून वापरले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आधुनिक काळातही पारंपरिक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत नाळवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. संगीतशास्त्रीय संशोधन, ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि लोककला अभ्यासामुळे या वाद्याचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले असून त्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगावरील संशोधनालाही चालना मिळाली आहे.<ref>{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |place=New Delhi |publisher=Firma KLM |year=1978 }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 }}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |edition=Revised }}</ref><ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 }}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Jackson}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |place=New Delhi |publisher=Firma KLM |year=1978 }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |place=New Delhi |publisher=Sangeet Natak Akademi |year=1968 }}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |place=New Delhi |publisher=Sangeet Natak Akademi |year=1986 }}</ref><ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |place=Urbana |publisher=University of Illinois Press |year=2015 }}</ref><ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115 }}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूंपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |place=New York |publisher=Crown Publishers |year=1978 }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{cite book |last=Lele |first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |place=Leiden |publisher=Brill |year=1981 }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूंपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. विविध संगीतशास्त्रीय आणि लोकसांस्कृतिक अभ्यासांमध्ये त्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{cite journal |journal=Journal of the Indian Musicological Society |publisher=Indian Musicological Society |issn=0251-012X }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan }}</ref><ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्‍नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021 |doi=10.5958/2454-1753.2021.00026.X }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{cite book |last=Lele |first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981 }}</ref><ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 }}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{cite journal |journal=Journal of the Indian Musicological Society |publisher=Indian Musicological Society |issn=0251-012X }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |edition=Revised }}</ref><ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan }}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021 |doi=10.5958/2454-1753.2021.00026.X }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor=Deepak Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997 }}</ref><ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 }}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 }}</ref><ref>{{sfn|Khandge|1997}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021 |doi=10.5958/2454-1753.2021.00026.X }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan }}</ref><ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{sfn|Khandge|1997}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Khandge|1997}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan }}</ref><ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |edition=Revised }}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021 |doi=10.5958/2454-1753.2021.00026.X }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{cite journal |journal=Journal of the Indian Musicological Society |publisher=Indian Musicological Society |issn=0251-012X }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998 }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 }}</ref><ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015 }}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115 }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{cite journal |journal=Journal of the Indian Musicological Society |publisher=Indian Musicological Society |issn=0251-012X }}</ref><ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == संदर्भ == {{reflist|30em}} == ग्रंथसूची == === पुस्तके === * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978}} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968}} * {{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017}} * {{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986}} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015}} * {{cite book |last=Sharma |first=Manorma |title=Musical Heritage of India |publisher=APH Publishing Corporation |place=New Delhi |year=2007}} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997}} * {{cite book |last=Lele |first=Jayant |editor-first=Jayant |editor-last=Lele |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981}} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021}} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115}} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68}} * {{cite journal |last=Walankar |first=Prachita |last2=Patil |first2=Ninisha |title=A Cross-Sectional Study on Prevalence of Musculoskeletal Pain in Dhol Players in India |journal=Medical Problems of Performing Artists |volume=36 |issue=2 |year=2021 |pages=72–77}} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68/69 |year=2008–2009 |pages=191–205}} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880}} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[महाराष्ट्राची लोककला]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] {{कोकण}} {{महाराष्ट्रातील लोककला}} [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:कोकणची संस्कृती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील लोकवाद्ये]] [[वर्ग:भारतीय लोकवाद्ये]] [[वर्ग:लोकसंगीत]] [[वर्ग:लोककला]] [[वर्ग:अमूर्त सांस्कृतिक वारसा]] rwau19fc49ky30o3eulw826lwg99kmm 2700045 2700042 2026-08-07T17:26:53Z AdvAnantGholam 172574 2700045 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|देव}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Kolaba District Gazetteer}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदेवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === मृदंग === '''मृदंग''' हे भारतीय संगीतपरंपरेतील प्राचीन अवनद्ध वाद्यांपैकी एक असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांगीतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, हरिकथा, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध देवस्थानांतील धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये मृदंगाचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत हे वाद्य गायनाला तालसाथ देणारे प्रमुख वाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> 'मृदंग' हा शब्द संस्कृतमधील ''मृद्'' (माती) आणि ''अंग'' (शरीर) या शब्दांपासून निर्माण झाल्याचे भारतीय संगीतशास्त्रीय साहित्यात नमूद केले आहे. प्राचीन काळात या वाद्याचे शरीर मातीपासून तयार केले जात असल्यामुळे त्याला हे नाव प्राप्त झाले. पुढील काळात अधिक टिकाऊपणा, ध्वनीची गुणवत्ता आणि वापरातील सोयीसाठी लाकडापासून मृदंग तयार करण्याची परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> मृदंगाचा आकार लांबट व मध्यभागी किंचित फुगीर असतो. वाद्याच्या दोन्ही टोकांना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविलेली असते. दोन्ही बाजूंनी निर्माण होणाऱ्या स्वरांमध्ये भिन्नता असल्यामुळे गंभीर आणि तीव्र अशा दोन्ही प्रकारचे ध्वनी निर्माण होतात. कातडीवरील विशेष लेप, ताण आणि बांधणीमुळे मृदंगाला वैशिष्ट्यपूर्ण नादमाधुर्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> मृदंगाचे वादन दोन्ही हातांच्या बोटे, तळवे आणि मनगटाच्या साहाय्याने केले जाते. विविध तालरचना, लयबद्ध ठेके आणि अलंकारांच्या माध्यमातून गायनाला साथ दिली जाते. कोकणातील कीर्तन, भजन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, टाळ आणि चिपळ्या यांचा संयुक्त वापर विशेषत्वाने आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, मठ, भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्थांमध्ये मृदंगवादनाची परंपरा आजही जतन करण्यात आली आहे. गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे या वाद्याचे वादनतंत्र पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचले असून आधुनिक संगीतशिक्षण संस्थांमध्येही मृदंगवादनाचे प्रशिक्षण दिले जाते. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये या वाद्याचा वापर सातत्याने होत असल्यामुळे त्याची परंपरा आजही सक्रिय आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Sharma|2007}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === पखवाज === '''पखवाज''' हे भारतीय संगीतपरंपरेतील प्राचीन अवनद्ध वाद्यांपैकी एक असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि काही लोककलांमध्ये त्याचा वापर आढळतो. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, हरिकथा तसेच काही दशावतार प्रयोग आणि मंदिरांतील धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये पखवाजाचा उपयोग केला जातो. गंभीर, भारदस्त आणि निनादमय ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> पखवाजाचा आकार लांबट आणि मध्यभागी फुगीर असून त्याचे शरीर सामान्यतः एका अखंड लाकडी ओंडक्यापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही टोकांना वेगवेगळ्या आकाराची व जाडीची कातडी बसविली जाते. दोन्ही बाजूंनी निर्माण होणाऱ्या स्वरांमुळे गंभीर आणि तीव्र स्वरांचा समतोल साधला जातो. कातडीवरील शाई, ताण आणि बांधणी यांमुळे पखवाजाला विशिष्ट नादवैशिष्ट्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> पखवाजाचे वादन दोन्ही हातांच्या बोटे, तळवे आणि मनगटाच्या साहाय्याने केले जाते. या वाद्यासाठी विशिष्ट बोल, तालरचना आणि वादनपरंपरा विकसित झालेली आहे. ध्रुपद-धमार गायनपरंपरेत पखवाजाला विशेष स्थान असून महाराष्ट्रातील काही धार्मिक आणि भक्तिपर कार्यक्रमांमध्येही त्याचा उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील काही भजनी मंडळे, कीर्तनकार आणि पारंपरिक कलाकार आजही पखवाजाचा वापर करतात. अनेक ठिकाणी मृदंग, टाळ, चिपळ्या आणि इतर तालवाद्यांसह पखवाजाची साथ दिली जाते. धार्मिक कार्यक्रमांचे स्वरूप, गायनशैली आणि स्थानिक परंपरा यांनुसार त्याच्या वादनपद्धतीत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> आधुनिक काळात पखवाजाचे शिक्षण संगीत महाविद्यालये, विद्यापीठे आणि पारंपरिक गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जाते. शास्त्रीय संगीत मैफिली, सांस्कृतिक महोत्सव आणि धार्मिक कार्यक्रमांमुळे या वाद्याची परंपरा आजही टिकून आहे. संगीतशास्त्रीय संशोधन आणि नियतकालिकांमधील अभ्यासामुळे पखवाजाच्या इतिहास, रचना आणि वादनपरंपरेचे दस्तऐवजीकरण अधिक समृद्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === ताशा === '''ताशा''' हे कोकणातील पारंपरिक तालवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, पालख्या, उत्सव, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. तीव्र, दूरवर पोहोचणारा आणि प्रभावी निनाद हे ताशाचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते. कोकणातील अनेक ठिकाणी ताशाचे वादन ढोल, तुतारी, शंख आणि इतर तालवाद्यांसह सामूहिक स्वरूपात केले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> ताशाचा आकार सामान्यतः अर्धगोलाकार अथवा मोठ्या वाटीसारखा असतो. त्याचे शरीर प्रामुख्याने धातूपासून तयार केले जाते, तर वरच्या बाजूस कातडी ताणून बसविली जाते. कातडीचा ताण आणि वाद्याचा आकार यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्य बदलते. काही ठिकाणी धातूऐवजी इतर साहित्याचाही वापर केला जात असला, तरी पारंपरिक ताशामध्ये धातूचे पात्र अधिक प्रचलित आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ताशाचे वादन सामान्यतः दोन बारीक आणि लवचिक काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते. वादनादरम्यान जलद गतीचे ठेके, लयबदल आणि ठरावीक तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक मिरवणुका, जत्रा आणि उत्सवांमध्ये ताशाचा उपयोग वातावरणात उत्साह, गतिमानता आणि लयबद्धता निर्माण करण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि पारंपरिक जत्रांमध्ये ताशा हा सामूहिक वादनाचा अविभाज्य भाग आहे. काही भागांत ताशा आणि ढोल यांचे संयुक्त वादन धार्मिक मिरवणुकांच्या प्रारंभापासून समारोपापर्यंत सातत्याने केले जाते. दशावतार आणि इतर लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप ताशाचा उपयोग नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून महाराष्ट्रात ताशावादनाच्या संघटित पथकांची परंपरा अधिक व्यापक झाली. त्याचा परिणाम कोकणातील काही शहरी आणि निमशहरी भागांवरही झाला. तथापि, ग्रामीण कोकणात ताशाचे पारंपरिक धार्मिक आणि सांस्कृतिक स्वरूप आजही मोठ्या प्रमाणात टिकून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === डफ === '''डफ''' हे कोकणातील पारंपरिक तालवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक परंपरांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. भजन, गोंधळ, लोकनृत्ये, लोकगीते, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच काही समाजांच्या पारंपरिक धार्मिक विधींमध्ये डफाचा उपयोग आढळतो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि स्पष्ट लय निर्माण करण्याची क्षमता यांमुळे डफ हे लोकपरंपरेतील महत्त्वाचे तालवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> डफाचा आकार सामान्यतः गोलाकार असतो. त्याची चौकट लाकडाची तयार केली जाते आणि तिच्या एका बाजूस प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण ताणून बसविले जाते. काही प्रकारांमध्ये चौकटीला धातूच्या छोट्या चकत्या किंवा झंकार निर्माण करणारे घटक बसविलेले असतात, तर काही पारंपरिक डफ पूर्णपणे साध्या स्वरूपाचे असतात. वाद्याचा आकार, कातडीचा ताण आणि निर्मितीपद्धती यांनुसार त्याच्या ध्वनीत वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> डफाचे वादन सामान्यतः एका हातात धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटांनी, तळव्याने किंवा मनगटाच्या साहाय्याने केले जाते. वादनादरम्यान विविध ठेके, लयबदल आणि तालरचना सादर केल्या जातात. लोकगायन, समूहगायन आणि पारंपरिक नृत्यप्रकारांमध्ये डफाचा उपयोग गायनाला लयबद्ध साथ देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील काही धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये डफाचा वापर टाळ, झांज, चिपळ्या, ढोलकी आणि इतर तालवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक वादनामध्ये डफ मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतो. लोककलांच्या स्वरूपानुसार आणि स्थानिक परंपरेनुसार त्याच्या वादनशैलीत काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आधुनिक काळातही कोकणातील अनेक लोककलावंत, भजनी मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक डफवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे या वाद्याच्या इतिहास, रचना आणि वादनपरंपरेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक होत आहे.<ref>{{sfn|Sharma|2007}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === नाळ === '''नाळ''' हे कोकणातील पारंपरिक तालवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा वापर आढळतो. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकगायन, गोंधळ तसेच काही पारंपरिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये नाळाचा उपयोग तालसाथीसाठी केला जातो. आकाराने तुलनेने लहान, सहज वाहून नेता येण्याजोगे आणि स्पष्ट लय निर्माण करणारे वाद्य म्हणून नाळाला कोकणातील लोकपरंपरेत विशेष स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> नाळ सामान्यतः लाकडापासून तयार केली जाते. तिचा आकार दंडगोलाकार किंवा किंचित निमुळता असून दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविलेली असते. कातडीचा ताण दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जातो. वाद्याची रचना, आकार आणि कातडीचा ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीच्या तीव्रतेत आणि स्वरवैशिष्ट्यांमध्ये बदल होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> नाळचे वादन दोन्ही हातांच्या बोटे, तळवे आणि मनगटाच्या साहाय्याने केले जाते. विविध तालरचना, ठेके आणि लयबद्ध साथ सादर करण्यासाठी हे वाद्य वापरले जाते. भजन-कीर्तन, भक्तिगायन आणि पारंपरिक लोकसंगीतामध्ये गायनाला तालबद्ध आधार देण्याचे कार्य नाळ प्रभावीपणे पार पाडते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये नाळचा उपयोग टाळ, चिपळ्या, झांज, मृदंग, पखवाज आणि इतर तालवाद्यांसह केला जातो. कार्यक्रमाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि कलाकारांची वादनशैली यांनुसार नाळच्या उपयोगात काही प्रमाणात वैविध्य आढळते. काही भागांत हे वाद्य स्वतंत्रपणे, तर काही ठिकाणी समूहवादनाचा अविभाज्य घटक म्हणून वापरले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आधुनिक काळातही पारंपरिक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत नाळवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. संगीतशास्त्रीय संशोधन, ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि लोककला अभ्यासामुळे या वाद्याचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले असून त्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगावरील संशोधनालाही चालना मिळाली आहे.<ref>{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |place=New Delhi |publisher=Firma KLM |year=1978 }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 }}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |edition=Revised }}</ref><ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 }}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Jackson}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |place=New Delhi |publisher=Firma KLM |year=1978 }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |place=New Delhi |publisher=Sangeet Natak Akademi |year=1968 }}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |place=New Delhi |publisher=Sangeet Natak Akademi |year=1986 }}</ref><ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |place=Urbana |publisher=University of Illinois Press |year=2015 }}</ref><ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115 }}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूंपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |place=New York |publisher=Crown Publishers |year=1978 }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{cite book |last=Lele |first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |place=Leiden |publisher=Brill |year=1981 }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूंपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. भारतीय लोकसंगीत, महाराष्ट्रातील संगीतपरंपरा आणि लोकवाद्यांवरील संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये झांजच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan }}</ref><ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्‍नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021 |doi=10.5958/2454-1753.2021.00026.X }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{cite book |last=Lele |first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981 }}</ref><ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 }}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |edition=Revised }}</ref><ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan }}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.* {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |doi=10.5958/2454-1753.2021.00026.X |ref=harv }}<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor=Deepak Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997 }}</ref><ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 }}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 }}</ref><ref>{{sfn|Khandge|1997}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.* {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |doi=10.5958/2454-1753.2021.00026.X |ref=harv }}<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan }}</ref><ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{sfn|Khandge|1997}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Khandge|1997}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan }}</ref><ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |edition=Revised }}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.* {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |doi=10.5958/2454-1753.2021.00026.X |ref=harv }}<ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998 }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 }}</ref><ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015 }}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115 }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == संदर्भ == {{reflist|30em}} == ग्रंथसूची == === पुस्तके === * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978}} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968}} * {{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017}} * {{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986}} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015}} * {{cite book |last=Sharma |first=Manorma |title=Musical Heritage of India |publisher=APH Publishing Corporation |place=New Delhi |year=2007}} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997}} * {{cite book |last=Lele |first=Jayant |editor-first=Jayant |editor-last=Lele |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981}} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021}} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115}} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68}} * {{cite journal |last=Walankar |first=Prachita |last2=Patil |first2=Ninisha |title=A Cross-Sectional Study on Prevalence of Musculoskeletal Pain in Dhol Players in India |journal=Medical Problems of Performing Artists |volume=36 |issue=2 |year=2021 |pages=72–77}} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68/69 |year=2008–2009 |pages=191–205}} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880}} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[महाराष्ट्राची लोककला]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] {{कोकण}} {{महाराष्ट्रातील लोककला}} [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:कोकणची संस्कृती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील लोकवाद्ये]] [[वर्ग:भारतीय लोकवाद्ये]] [[वर्ग:लोकसंगीत]] [[वर्ग:लोककला]] [[वर्ग:अमूर्त सांस्कृतिक वारसा]] axt556siyj8m0t95a1h5841xtne4jju 2700046 2700045 2026-08-07T17:28:42Z AdvAnantGholam 172574 2700046 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|देव}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Kolaba District Gazetteer}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदेवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === मृदंग === '''मृदंग''' हे भारतीय संगीतपरंपरेतील प्राचीन अवनद्ध वाद्यांपैकी एक असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांगीतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, हरिकथा, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध देवस्थानांतील धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये मृदंगाचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत हे वाद्य गायनाला तालसाथ देणारे प्रमुख वाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> 'मृदंग' हा शब्द संस्कृतमधील ''मृद्'' (माती) आणि ''अंग'' (शरीर) या शब्दांपासून निर्माण झाल्याचे भारतीय संगीतशास्त्रीय साहित्यात नमूद केले आहे. प्राचीन काळात या वाद्याचे शरीर मातीपासून तयार केले जात असल्यामुळे त्याला हे नाव प्राप्त झाले. पुढील काळात अधिक टिकाऊपणा, ध्वनीची गुणवत्ता आणि वापरातील सोयीसाठी लाकडापासून मृदंग तयार करण्याची परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> मृदंगाचा आकार लांबट व मध्यभागी किंचित फुगीर असतो. वाद्याच्या दोन्ही टोकांना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविलेली असते. दोन्ही बाजूंनी निर्माण होणाऱ्या स्वरांमध्ये भिन्नता असल्यामुळे गंभीर आणि तीव्र अशा दोन्ही प्रकारचे ध्वनी निर्माण होतात. कातडीवरील विशेष लेप, ताण आणि बांधणीमुळे मृदंगाला वैशिष्ट्यपूर्ण नादमाधुर्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> मृदंगाचे वादन दोन्ही हातांच्या बोटे, तळवे आणि मनगटाच्या साहाय्याने केले जाते. विविध तालरचना, लयबद्ध ठेके आणि अलंकारांच्या माध्यमातून गायनाला साथ दिली जाते. कोकणातील कीर्तन, भजन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, टाळ आणि चिपळ्या यांचा संयुक्त वापर विशेषत्वाने आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, मठ, भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्थांमध्ये मृदंगवादनाची परंपरा आजही जतन करण्यात आली आहे. गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे या वाद्याचे वादनतंत्र पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचले असून आधुनिक संगीतशिक्षण संस्थांमध्येही मृदंगवादनाचे प्रशिक्षण दिले जाते. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये या वाद्याचा वापर सातत्याने होत असल्यामुळे त्याची परंपरा आजही सक्रिय आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Sharma|2007}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === पखवाज === '''पखवाज''' हे भारतीय संगीतपरंपरेतील प्राचीन अवनद्ध वाद्यांपैकी एक असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि काही लोककलांमध्ये त्याचा वापर आढळतो. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, हरिकथा तसेच काही दशावतार प्रयोग आणि मंदिरांतील धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये पखवाजाचा उपयोग केला जातो. गंभीर, भारदस्त आणि निनादमय ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> पखवाजाचा आकार लांबट आणि मध्यभागी फुगीर असून त्याचे शरीर सामान्यतः एका अखंड लाकडी ओंडक्यापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही टोकांना वेगवेगळ्या आकाराची व जाडीची कातडी बसविली जाते. दोन्ही बाजूंनी निर्माण होणाऱ्या स्वरांमुळे गंभीर आणि तीव्र स्वरांचा समतोल साधला जातो. कातडीवरील शाई, ताण आणि बांधणी यांमुळे पखवाजाला विशिष्ट नादवैशिष्ट्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> पखवाजाचे वादन दोन्ही हातांच्या बोटे, तळवे आणि मनगटाच्या साहाय्याने केले जाते. या वाद्यासाठी विशिष्ट बोल, तालरचना आणि वादनपरंपरा विकसित झालेली आहे. ध्रुपद-धमार गायनपरंपरेत पखवाजाला विशेष स्थान असून महाराष्ट्रातील काही धार्मिक आणि भक्तिपर कार्यक्रमांमध्येही त्याचा उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील काही भजनी मंडळे, कीर्तनकार आणि पारंपरिक कलाकार आजही पखवाजाचा वापर करतात. अनेक ठिकाणी मृदंग, टाळ, चिपळ्या आणि इतर तालवाद्यांसह पखवाजाची साथ दिली जाते. धार्मिक कार्यक्रमांचे स्वरूप, गायनशैली आणि स्थानिक परंपरा यांनुसार त्याच्या वादनपद्धतीत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> आधुनिक काळात पखवाजाचे शिक्षण संगीत महाविद्यालये, विद्यापीठे आणि पारंपरिक गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जाते. शास्त्रीय संगीत मैफिली, सांस्कृतिक महोत्सव आणि धार्मिक कार्यक्रमांमुळे या वाद्याची परंपरा आजही टिकून आहे. संगीतशास्त्रीय संशोधन आणि नियतकालिकांमधील अभ्यासामुळे पखवाजाच्या इतिहास, रचना आणि वादनपरंपरेचे दस्तऐवजीकरण अधिक समृद्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === ताशा === '''ताशा''' हे कोकणातील पारंपरिक तालवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, पालख्या, उत्सव, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. तीव्र, दूरवर पोहोचणारा आणि प्रभावी निनाद हे ताशाचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते. कोकणातील अनेक ठिकाणी ताशाचे वादन ढोल, तुतारी, शंख आणि इतर तालवाद्यांसह सामूहिक स्वरूपात केले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> ताशाचा आकार सामान्यतः अर्धगोलाकार अथवा मोठ्या वाटीसारखा असतो. त्याचे शरीर प्रामुख्याने धातूपासून तयार केले जाते, तर वरच्या बाजूस कातडी ताणून बसविली जाते. कातडीचा ताण आणि वाद्याचा आकार यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्य बदलते. काही ठिकाणी धातूऐवजी इतर साहित्याचाही वापर केला जात असला, तरी पारंपरिक ताशामध्ये धातूचे पात्र अधिक प्रचलित आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ताशाचे वादन सामान्यतः दोन बारीक आणि लवचिक काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते. वादनादरम्यान जलद गतीचे ठेके, लयबदल आणि ठरावीक तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक मिरवणुका, जत्रा आणि उत्सवांमध्ये ताशाचा उपयोग वातावरणात उत्साह, गतिमानता आणि लयबद्धता निर्माण करण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि पारंपरिक जत्रांमध्ये ताशा हा सामूहिक वादनाचा अविभाज्य भाग आहे. काही भागांत ताशा आणि ढोल यांचे संयुक्त वादन धार्मिक मिरवणुकांच्या प्रारंभापासून समारोपापर्यंत सातत्याने केले जाते. दशावतार आणि इतर लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप ताशाचा उपयोग नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून महाराष्ट्रात ताशावादनाच्या संघटित पथकांची परंपरा अधिक व्यापक झाली. त्याचा परिणाम कोकणातील काही शहरी आणि निमशहरी भागांवरही झाला. तथापि, ग्रामीण कोकणात ताशाचे पारंपरिक धार्मिक आणि सांस्कृतिक स्वरूप आजही मोठ्या प्रमाणात टिकून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === डफ === '''डफ''' हे कोकणातील पारंपरिक तालवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक परंपरांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. भजन, गोंधळ, लोकनृत्ये, लोकगीते, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच काही समाजांच्या पारंपरिक धार्मिक विधींमध्ये डफाचा उपयोग आढळतो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि स्पष्ट लय निर्माण करण्याची क्षमता यांमुळे डफ हे लोकपरंपरेतील महत्त्वाचे तालवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> डफाचा आकार सामान्यतः गोलाकार असतो. त्याची चौकट लाकडाची तयार केली जाते आणि तिच्या एका बाजूस प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण ताणून बसविले जाते. काही प्रकारांमध्ये चौकटीला धातूच्या छोट्या चकत्या किंवा झंकार निर्माण करणारे घटक बसविलेले असतात, तर काही पारंपरिक डफ पूर्णपणे साध्या स्वरूपाचे असतात. वाद्याचा आकार, कातडीचा ताण आणि निर्मितीपद्धती यांनुसार त्याच्या ध्वनीत वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> डफाचे वादन सामान्यतः एका हातात धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटांनी, तळव्याने किंवा मनगटाच्या साहाय्याने केले जाते. वादनादरम्यान विविध ठेके, लयबदल आणि तालरचना सादर केल्या जातात. लोकगायन, समूहगायन आणि पारंपरिक नृत्यप्रकारांमध्ये डफाचा उपयोग गायनाला लयबद्ध साथ देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील काही धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये डफाचा वापर टाळ, झांज, चिपळ्या, ढोलकी आणि इतर तालवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक वादनामध्ये डफ मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतो. लोककलांच्या स्वरूपानुसार आणि स्थानिक परंपरेनुसार त्याच्या वादनशैलीत काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आधुनिक काळातही कोकणातील अनेक लोककलावंत, भजनी मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक डफवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे या वाद्याच्या इतिहास, रचना आणि वादनपरंपरेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक होत आहे.<ref>{{sfn|Sharma|2007}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === नाळ === '''नाळ''' हे कोकणातील पारंपरिक तालवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा वापर आढळतो. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकगायन, गोंधळ तसेच काही पारंपरिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये नाळाचा उपयोग तालसाथीसाठी केला जातो. आकाराने तुलनेने लहान, सहज वाहून नेता येण्याजोगे आणि स्पष्ट लय निर्माण करणारे वाद्य म्हणून नाळाला कोकणातील लोकपरंपरेत विशेष स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> नाळ सामान्यतः लाकडापासून तयार केली जाते. तिचा आकार दंडगोलाकार किंवा किंचित निमुळता असून दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविलेली असते. कातडीचा ताण दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जातो. वाद्याची रचना, आकार आणि कातडीचा ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीच्या तीव्रतेत आणि स्वरवैशिष्ट्यांमध्ये बदल होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> नाळचे वादन दोन्ही हातांच्या बोटे, तळवे आणि मनगटाच्या साहाय्याने केले जाते. विविध तालरचना, ठेके आणि लयबद्ध साथ सादर करण्यासाठी हे वाद्य वापरले जाते. भजन-कीर्तन, भक्तिगायन आणि पारंपरिक लोकसंगीतामध्ये गायनाला तालबद्ध आधार देण्याचे कार्य नाळ प्रभावीपणे पार पाडते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये नाळचा उपयोग टाळ, चिपळ्या, झांज, मृदंग, पखवाज आणि इतर तालवाद्यांसह केला जातो. कार्यक्रमाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि कलाकारांची वादनशैली यांनुसार नाळच्या उपयोगात काही प्रमाणात वैविध्य आढळते. काही भागांत हे वाद्य स्वतंत्रपणे, तर काही ठिकाणी समूहवादनाचा अविभाज्य घटक म्हणून वापरले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आधुनिक काळातही पारंपरिक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत नाळवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. संगीतशास्त्रीय संशोधन, ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि लोककला अभ्यासामुळे या वाद्याचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले असून त्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगावरील संशोधनालाही चालना मिळाली आहे.<ref>{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |place=New Delhi |publisher=Firma KLM |year=1978 }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 }}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |edition=Revised }}</ref><ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 }}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Jackson}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |place=New Delhi |publisher=Firma KLM |year=1978 }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |place=New Delhi |publisher=Sangeet Natak Akademi |year=1968 }}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |place=New Delhi |publisher=Sangeet Natak Akademi |year=1986 }}</ref><ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |place=Urbana |publisher=University of Illinois Press |year=2015 }}</ref><ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115 }}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूंपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |place=New York |publisher=Crown Publishers |year=1978 }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{cite book |last=Lele |first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |place=Leiden |publisher=Brill |year=1981 }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूंपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. भारतीय लोकसंगीत, महाराष्ट्रातील संगीतपरंपरा आणि लोकवाद्यांवरील संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये झांजच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Journal of the Indian Musicological Society}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan }}</ref><ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्‍नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021 |doi=10.5958/2454-1753.2021.00026.X }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{cite book |last=Lele |first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981 }}</ref><ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 }}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |edition=Revised }}</ref><ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan }}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.* {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |doi=10.5958/2454-1753.2021.00026.X |ref=harv }}<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor=Deepak Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997 }}</ref><ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 }}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 }}</ref><ref>{{sfn|Khandge|1997}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.* {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |doi=10.5958/2454-1753.2021.00026.X |ref=harv }}<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan }}</ref><ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{sfn|Khandge|1997}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Khandge|1997}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan }}</ref><ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |edition=Revised }}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.* {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |doi=10.5958/2454-1753.2021.00026.X |ref=harv }}<ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998 }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 }}</ref><ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015 }}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115 }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == संदर्भ == {{reflist|30em}} === पुस्तके === * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978}} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968}} * {{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017}} * {{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986}} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015}} * {{cite book |last=Sharma |first=Manorma |title=Musical Heritage of India |publisher=APH Publishing Corporation |place=New Delhi |year=2007}} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997}} * {{cite book |last=Lele |first=Jayant |editor-first=Jayant |editor-last=Lele |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981}} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021}} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115}} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68}} * {{cite journal |last=Walankar |first=Prachita |last2=Patil |first2=Ninisha |title=A Cross-Sectional Study on Prevalence of Musculoskeletal Pain in Dhol Players in India |journal=Medical Problems of Performing Artists |volume=36 |issue=2 |year=2021 |pages=72–77}} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68/69 |year=2008–2009 |pages=191–205}} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880}} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[महाराष्ट्राची लोककला]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:कोकणची संस्कृती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील लोकवाद्ये]] [[वर्ग:भारतीय लोकवाद्ये]] [[वर्ग:लोकसंगीत]] [[वर्ग:लोककला]] pj4tov1hqkxxjcmxclk9ten967my5sd 2700048 2700046 2026-08-07T18:11:19Z AdvAnantGholam 172574 2700048 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency. Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात.<ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswami |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 |ref=harv }}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68 |issue=69 |year=2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते.<ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=Asian Educational Services |place=New Delhi |year=1984 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले.<ref>{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1964 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे.<ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते. <ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments |series=New Oxford History of Music |publisher=National Book Trust |place=New Delhi |year=1978 |ref=harv }}</ref> <ref>{{cite book |last=Krishnaswami |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref> <ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{cite journal |journal=Journal of the Indian Musicological Society |publisher=Indian Musicological Society |issn=0251-012X }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{cite journal |journal=Journal of the Indian Musicological Society |publisher=Indian Musicological Society |issn=0251-012X }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{cite journal |journal=Journal of the Indian Musicological Society |publisher=Indian Musicological Society |issn=0251-012X }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{cite journal |journal=Journal of the Indian Musicological Society |publisher=Indian Musicological Society |issn=0251-012X }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |place=New Delhi |publisher=Firma KLM |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |place=New Delhi |publisher=Sangeet Natak Akademi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |place=New Delhi |publisher=Sangeet Natak Akademi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |place=Urbana |publisher=University of Illinois Press |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115 |ref=harv }}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |place=New York |publisher=Crown Publishers |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{cite book |last=Lele |first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |place=Leiden |publisher=Brill |year=1981 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. भारतीय लोकसंगीत, महाराष्ट्रातील संगीतपरंपरा आणि लोकवाद्यांवरील संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये झांजच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{cite journal |journal=Journal of the Indian Musicological Society |publisher=Indian Musicological Society |issn=0251-012X |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=Asian Educational Services |place=New Delhi |year=1984 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{cite book |last=Lele |first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 |ref=harv }}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |edition=Revised |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |year=1986 |ref=harv }}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref><ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson|1986}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor=Deepak Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 |ref=harv }}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Khandge|1997}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Khandge|1997}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Khandge|1997}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |edition=Revised |year=1962 |ref=harv }}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015 |ref=harv }}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == संदर्भ == {{reflist|30em}} == ग्रंठ्सुची == === पुस्तके === * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978}} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968}} * {{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017}} * {{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986}} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015}} * {{cite book |last=Sharma |first=Manorma |title=Musical Heritage of India |publisher=APH Publishing Corporation |place=New Delhi |year=2007}} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997}} * {{cite book |last=Lele |first=Jayant |editor-first=Jayant |editor-last=Lele |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981}} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021}} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115}} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68}} * {{cite journal |last=Walankar |first=Prachita |last2=Patil |first2=Ninisha |title=A Cross-Sectional Study on Prevalence of Musculoskeletal Pain in Dhol Players in India |journal=Medical Problems of Performing Artists |volume=36 |issue=2 |year=2021 |pages=72–77}} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68/69 |year=2008–2009 |pages=191–205}} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880}} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[महाराष्ट्राची लोककला]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:कोकणची संस्कृती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील लोकवाद्ये]] [[वर्ग:भारतीय लोकवाद्ये]] [[वर्ग:लोकसंगीत]] [[वर्ग:लोककला]] aqaqqyrhr3vm7stfn00r8zde6drluxj 2700049 2700048 2026-08-07T18:11:24Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — लेखनभेद ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#लेखनभेद|अधिक माहिती]]) 2700049 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency. Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात.<ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswami |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 |ref=harv }}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68 |issue=69 |year=2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते.<ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=Asian Educational Services |place=New Delhi |year=1984 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले.<ref>{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1964 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे.<ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते. <ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments |series=New Oxford History of Music |publisher=National Book Trust |place=New Delhi |year=1978 |ref=harv }}</ref> <ref>{{cite book |last=Krishnaswami |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref> <ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{cite journal |journal=Journal of the Indian Musicological Society |publisher=Indian Musicological Society |issn=0251-012X }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{cite journal |journal=Journal of the Indian Musicological Society |publisher=Indian Musicological Society |issn=0251-012X }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{cite journal |journal=Journal of the Indian Musicological Society |publisher=Indian Musicological Society |issn=0251-012X }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{cite journal |journal=Journal of the Indian Musicological Society |publisher=Indian Musicological Society |issn=0251-012X }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |place=New Delhi |publisher=Firma KLM |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |place=New Delhi |publisher=Sangeet Natak Akademi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |place=New Delhi |publisher=Sangeet Natak Akademi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |place=Urbana |publisher=University of Illinois Press |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115 |ref=harv }}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |place=New York |publisher=Crown Publishers |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{cite book |last=Lele |first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |place=Leiden |publisher=Brill |year=1981 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. भारतीय लोकसंगीत, महाराष्ट्रातील संगीतपरंपरा आणि लोकवाद्यांवरील संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये झांजच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{cite journal |journal=Journal of the Indian Musicological Society |publisher=Indian Musicological Society |issn=0251-012X |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=Asian Educational Services |place=New Delhi |year=1984 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्‍नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{cite book |last=Lele |first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 |ref=harv }}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |edition=Revised |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |year=1986 |ref=harv }}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref><ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson|1986}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor=Deepak Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 |ref=harv }}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Khandge|1997}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Khandge|1997}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Khandge|1997}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |edition=Revised |year=1962 |ref=harv }}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015 |ref=harv }}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == संदर्भ == {{reflist|30em}} == ग्रंठ्सुची == === पुस्तके === * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978}} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968}} * {{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017}} * {{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986}} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015}} * {{cite book |last=Sharma |first=Manorma |title=Musical Heritage of India |publisher=APH Publishing Corporation |place=New Delhi |year=2007}} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997}} * {{cite book |last=Lele |first=Jayant |editor-first=Jayant |editor-last=Lele |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981}} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021}} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115}} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68}} * {{cite journal |last=Walankar |first=Prachita |last2=Patil |first2=Ninisha |title=A Cross-Sectional Study on Prevalence of Musculoskeletal Pain in Dhol Players in India |journal=Medical Problems of Performing Artists |volume=36 |issue=2 |year=2021 |pages=72–77}} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68/69 |year=2008–2009 |pages=191–205}} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880}} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[महाराष्ट्राची लोककला]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:कोकणची संस्कृती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील लोकवाद्ये]] [[वर्ग:भारतीय लोकवाद्ये]] [[वर्ग:लोकसंगीत]] [[वर्ग:लोककला]] q5uc2i6xrk7v5vtgodz1nfb3o4q9kjd 2700050 2700049 2026-08-07T18:20:43Z AdvAnantGholam 172574 2700050 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency. Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात.<ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswami |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 |ref=harv }}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68 |issue=69 |year=2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते.<ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=Asian Educational Services |place=New Delhi |year=1984 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले.<ref>{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1964 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे.<ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते. <ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments |series=New Oxford History of Music |publisher=National Book Trust |place=New Delhi |year=1978 |ref=harv }}</ref> <ref>{{cite book |last=Krishnaswami |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref> <ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |place=New Delhi |publisher=Firma KLM |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |place=New Delhi |publisher=Sangeet Natak Akademi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |place=New Delhi |publisher=Sangeet Natak Akademi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |place=Urbana |publisher=University of Illinois Press |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115 |ref=harv }}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |place=New York |publisher=Crown Publishers |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{cite book |last=Lele |first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |place=Leiden |publisher=Brill |year=1981 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. भारतीय लोकसंगीत, महाराष्ट्रातील संगीतपरंपरा आणि लोकवाद्यांवरील संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये झांजच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=Asian Educational Services |place=New Delhi |year=1984 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्‍नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{cite book |last=Lele |first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 |ref=harv }}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |edition=Revised |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |year=1986 |ref=harv }}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref><ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson|1986}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor=Deepak Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 |ref=harv }}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Khandge|1997}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Khandge|1997}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Khandge|1997}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |edition=Revised |year=1962 |ref=harv }}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015 |ref=harv }}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == संदर्भ == {{reflist|30em}} == ग्रंथसूची == === पुस्तके === * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978}} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968}} * {{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017}} * {{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986}} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015}} * {{cite book |last=Sharma |first=Manorma |title=Musical Heritage of India |publisher=APH Publishing Corporation |place=New Delhi |year=2007}} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997}} * {{cite book |last=Lele |first=Jayant |editor-first=Jayant |editor-last=Lele |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981}} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021}} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115}} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68}} * {{cite journal |last=Walankar |first=Prachita |last2=Patil |first2=Ninisha |title=A Cross-Sectional Study on Prevalence of Musculoskeletal Pain in Dhol Players in India |journal=Medical Problems of Performing Artists |volume=36 |issue=2 |year=2021 |pages=72–77}} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68/69 |year=2008–2009 |pages=191–205}} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880}} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[महाराष्ट्राची लोककला]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:कोकणची संस्कृती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील लोकवाद्ये]] [[वर्ग:भारतीय लोकवाद्ये]] [[वर्ग:लोकसंगीत]] [[वर्ग:लोककला]] 41rnrcigs1aa9m38puv0fcixg668zsy 2700052 2700050 2026-08-07T18:30:53Z AdvAnantGholam 172574 2700052 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency. Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात.<ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswami |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 |ref=harv }}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68 |issue=69 |year=2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते.<ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=Asian Educational Services |place=New Delhi |year=1984 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले.<ref>{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1964 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे.<ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते. <ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments |series=New Oxford History of Music |publisher=National Book Trust |place=New Delhi |year=1978 |ref=harv }}</ref> <ref>{{cite book |last=Krishnaswami |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref> <ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |place=New Delhi |publisher=Firma KLM |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |place=New Delhi |publisher=Sangeet Natak Akademi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |place=New Delhi |publisher=Sangeet Natak Akademi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |place=Urbana |publisher=University of Illinois Press |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115 |ref=harv }}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |place=New York |publisher=Crown Publishers |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{cite book |last=Lele |first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |place=Leiden |publisher=Brill |year=1981 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. भारतीय लोकसंगीत, महाराष्ट्रातील संगीतपरंपरा आणि लोकवाद्यांवरील संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये झांजच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=Asian Educational Services |place=New Delhi |year=1984 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्‍नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{cite book |last=Lele |first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 |ref=harv }}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |edition=Revised |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |year=1986 |ref=harv }}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref><ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson|1986}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor=Deepak Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 |ref=harv }}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Khandge|1997}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Khandge|1997}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Khandge|1997}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |edition=Revised |year=1962 |ref=harv }}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.<ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015 |ref=harv }}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == संदर्भ == {{reflist|30em}} == ग्रंथसूची == === पुस्तके === * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978}} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968}} * {{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017}} * {{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986}} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015}} * {{cite book |last=Sharma |first=Manorma |title=Musical Heritage of India |publisher=APH Publishing Corporation |place=New Delhi |year=2007}} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997}} * {{cite book |last=Lele |first=Jayant |editor-first=Jayant |editor-last=Lele |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981}} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021}} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115}} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68}} * {{cite journal |last=Walankar |first=Prachita |last2=Patil |first2=Ninisha |title=A Cross-Sectional Study on Prevalence of Musculoskeletal Pain in Dhol Players in India |journal=Medical Problems of Performing Artists |volume=36 |issue=2 |year=2021 |pages=72–77}} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68/69 |year=2008–2009 |pages=191–205}} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880}} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[महाराष्ट्राची लोककला]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] [[वर्ग:कोकण]] [[वर्ग:कोकणची संस्कृती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील लोकवाद्ये]] [[वर्ग:भारतीय लोकवाद्ये]] [[वर्ग:लोकसंगीत]] [[वर्ग:लोककला]] he75aeyqwp5g709mwnj2x569o7tqfdc 2700077 2700052 2026-08-07T19:44:59Z AdvAnantGholam 172574 2700077 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency. Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात.<ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |ref=harv }}</ref> <ref>{{cite book |last=Krishnaswami |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref> <ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 |ref=harv }}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref> <ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref> <ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68 |issue=69 |year=2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते.<ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015 |ref=harv }}</ref> <ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=Asian Educational Services |place=New Delhi |year=1984 |ref=harv }}</ref> <ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले.<ref>{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1964 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे.<ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 |ref=harv }}</ref> <ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे.<ref>{{cite book |last=Lele |first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |place=Leiden |publisher=Brill |year=1981 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.* {{cite book |last=Sharma |first=Manorma |title=Musical Heritage of India |publisher=APH Publishing Corporation |place=New Delhi |year=2007 |isbn=9788131300466 |ref=harv }}<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }}</ref> <ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=Asian Educational Services |place=New Delhi |year=1984 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. भारतीय लोकसंगीत, महाराष्ट्रातील संगीतपरंपरा आणि लोकवाद्यांवरील संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये झांजच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्‍नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref><ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson|1986}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor=Deepak Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Deva|1978}}wami|2017}}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{sfn|Khandge|1997}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{sfn|Khandge|1997}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Khandge|1997}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == संदर्भ == {{reflist|30em}} == ग्रंथसूची == === पुस्तके === * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978}} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968}} * {{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017}} * {{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986}} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015}} * {{cite book |last=Sharma |first=Manorma |title=Musical Heritage of India |publisher=APH Publishing Corporation |place=New Delhi |year=2007}} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997}} * {{cite book |last=Lele |first=Jayant |editor-first=Jayant |editor-last=Lele |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981}} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021}} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115}} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68}} * {{cite journal |last=Walankar |first=Prachita |last2=Patil |first2=Ninisha |title=A Cross-Sectional Study on Prevalence of Musculoskeletal Pain in Dhol Players in India |journal=Medical Problems of Performing Artists |volume=36 |issue=2 |year=2021 |pages=72–77}} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68/69 |year=2008–2009 |pages=191–205}} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880}} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] [[वर्ग:कोकण]] guqemnaxf2hlv5ax7wtklcspetfx49y 2700091 2700077 2026-08-07T20:36:03Z AdvAnantGholam 172574 2700091 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात. <ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात. <ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |isbn=9780391008069 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 |ref=harv }}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते. <ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |doi=10.5958/2454-1753.2021.00026.X |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते. <ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana, Chicago, and Springfield |year=2015 |isbn=9780252080821 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते. <ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=British India Press |place=Bombay |year=1915 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले. <ref>{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1964 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे. <ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond "Folk" and "Classical" |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 |doi=10.5406/ethnomusicology.59.1.0082 |jstor=10.5406/ethnomusicology.59.1.0082 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे. <ref> {{cite book |editor-last=Lele |editor-first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=E. J. Brill |place=Leiden |year=1981 |isbn=9789004063709 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Manorma |title=Musical Heritage of India |publisher=APH Publishing Corporation |place=New Delhi |year=2007 |isbn=9788131300466 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. भारतीय लोकसंगीत, महाराष्ट्रातील संगीतपरंपरा आणि लोकवाद्यांवरील संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये झांजच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्‍नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson|1986}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}wami|2017}}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == संदर्भ == {{reflist|30em}} == ग्रंथसूची == === पुस्तके === * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978}} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968}} * {{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017}} * {{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986}} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015}} * {{cite book |last=Sharma |first=Manorma |title=Musical Heritage of India |publisher=APH Publishing Corporation |place=New Delhi |year=2007}} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997}} * {{cite book |last=Lele |first=Jayant |editor-first=Jayant |editor-last=Lele |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981}} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021}} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115}} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68}} * {{cite journal |last=Walankar |first=Prachita |last2=Patil |first2=Ninisha |title=A Cross-Sectional Study on Prevalence of Musculoskeletal Pain in Dhol Players in India |journal=Medical Problems of Performing Artists |volume=36 |issue=2 |year=2021 |pages=72–77}} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68/69 |year=2008–2009 |pages=191–205}} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880}} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] [[वर्ग:कोकण]] awyclbdg404mf5be0u16cnnpifg9wta 2700092 2700091 2026-08-07T20:40:51Z AdvAnantGholam 172574 /* इतिहास */ 2700092 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात. <ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात. <ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |isbn=9780391008069 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 |ref=harv }}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते. <ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |doi=10.5958/2454-1753.2021.00026.X |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते. <ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana, Chicago, and Springfield |year=2015 |isbn=9780252080821 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते. <ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=British India Press |place=Bombay |year=1915 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले. <ref>{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1964 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे. <ef>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond "Folk" and "Classical" |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे. <ref> {{cite book |editor-last=Lele |editor-first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=E. J. Brill |place=Leiden |year=1981 |isbn=9789004063709 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Manorma |title=Musical Heritage of India |publisher=APH Publishing Corporation |place=New Delhi |year=2007 |isbn=9788131300466 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. भारतीय लोकसंगीत, महाराष्ट्रातील संगीतपरंपरा आणि लोकवाद्यांवरील संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये झांजच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्‍नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson|1986}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}wami|2017}}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == संदर्भ == {{reflist|30em}} == ग्रंथसूची == === पुस्तके === * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978}} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968}} * {{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017}} * {{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986}} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015}} * {{cite book |last=Sharma |first=Manorma |title=Musical Heritage of India |publisher=APH Publishing Corporation |place=New Delhi |year=2007}} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997}} * {{cite book |last=Lele |first=Jayant |editor-first=Jayant |editor-last=Lele |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981}} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021}} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115}} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68}} * {{cite journal |last=Walankar |first=Prachita |last2=Patil |first2=Ninisha |title=A Cross-Sectional Study on Prevalence of Musculoskeletal Pain in Dhol Players in India |journal=Medical Problems of Performing Artists |volume=36 |issue=2 |year=2021 |pages=72–77}} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68/69 |year=2008–2009 |pages=191–205}} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880}} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] [[वर्ग:कोकण]] dc6ab62xjp6ks82v0ebfiyf6ojeudyq 2700093 2700092 2026-08-07T20:46:49Z AdvAnantGholam 172574 2700093 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात. <ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात. <ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |isbn=9780391008069 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 |ref=harv }}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते. <ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |doi=10.5958/2454-1753.2021.00026.X |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते. <ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana, Chicago, and Springfield |year=2015 |isbn=9780252080821 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते. <ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=British India Press |place=Bombay |year=1915 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले. <ref>{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1964 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे. <ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond "Folk" and "Classical" |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे. <ref> {{cite book |editor-last=Lele |editor-first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=E. J. Brill |place=Leiden |year=1981 |isbn=9789004063709 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Sharma|2007}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Manorma |title=Musical Heritage of India |publisher=APH Publishing Corporation |place=New Delhi |year=2007 |isbn=9788131300466 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. भारतीय लोकसंगीत, महाराष्ट्रातील संगीतपरंपरा आणि लोकवाद्यांवरील संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये झांजच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्‍नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson|1986}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}wami|2017}}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == संदर्भ == {{reflist|30em}} == ग्रंथसूची == === पुस्तके === * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978}} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968}} * {{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017}} * {{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986}} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015}} * {{cite book |last=Sharma |first=Manorma |title=Musical Heritage of India |publisher=APH Publishing Corporation |place=New Delhi |year=2007}} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997}} * {{cite book |last=Lele |first=Jayant |editor-first=Jayant |editor-last=Lele |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981}} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021}} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115}} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68}} * {{cite journal |last=Walankar |first=Prachita |last2=Patil |first2=Ninisha |title=A Cross-Sectional Study on Prevalence of Musculoskeletal Pain in Dhol Players in India |journal=Medical Problems of Performing Artists |volume=36 |issue=2 |year=2021 |pages=72–77}} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68/69 |year=2008–2009 |pages=191–205}} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880}} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] [[वर्ग:कोकण]] g3h7jn02lz9cuxs55lkj257ouu361ry 2700094 2700093 2026-08-07T20:52:07Z AdvAnantGholam 172574 2700094 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात. <ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात. <ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |isbn=9780391008069 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 |ref=harv }}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते. <ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |doi=10.5958/2454-1753.2021.00026.X |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते. <ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana, Chicago, and Springfield |year=2015 |isbn=9780252080821 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते. <ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=British India Press |place=Bombay |year=1915 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले. <ref>{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1964 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे. <ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond "Folk" and "Classical" |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे. <ref> {{cite book |editor-last=Lele |editor-first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=E. J. Brill |place=Leiden |year=1981 |isbn=9789004063709 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Deva|1978}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. भारतीय लोकसंगीत, महाराष्ट्रातील संगीतपरंपरा आणि लोकवाद्यांवरील संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये झांजच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्‍नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson|1986}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}wami|2017}}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == संदर्भ == {{reflist|30em}} == ग्रंथसूची == === पुस्तके === * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978}} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968}} * {{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017}} * {{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986}} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015}} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997}} * {{cite book |last=Lele |first=Jayant |editor-first=Jayant |editor-last=Lele |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981}} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021}} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115}} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68}} * {{cite journal |last=Walankar |first=Prachita |last2=Patil |first2=Ninisha |title=A Cross-Sectional Study on Prevalence of Musculoskeletal Pain in Dhol Players in India |journal=Medical Problems of Performing Artists |volume=36 |issue=2 |year=2021 |pages=72–77}} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68/69 |year=2008–2009 |pages=191–205}} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880}} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] [[वर्ग:कोकण]] 7eptt697ctgtk08br9amrwy3ywl7xv2 2700095 2700094 2026-08-07T20:54:05Z AdvAnantGholam 172574 /* लोकनृत्यातील लोकवाद्ये */ 2700095 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात. <ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात. <ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |isbn=9780391008069 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 |ref=harv }}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते. <ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |doi=10.5958/2454-1753.2021.00026.X |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते. <ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana, Chicago, and Springfield |year=2015 |isbn=9780252080821 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते. <ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=British India Press |place=Bombay |year=1915 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले. <ref>{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1964 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे. <ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond "Folk" and "Classical" |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे. <ref> {{cite book |editor-last=Lele |editor-first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=E. J. Brill |place=Leiden |year=1981 |isbn=9789004063709 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Deva|1978}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. भारतीय लोकसंगीत, महाराष्ट्रातील संगीतपरंपरा आणि लोकवाद्यांवरील संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये झांजच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्‍नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson|1986}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == संदर्भ == {{reflist|30em}} == ग्रंथसूची == === पुस्तके === * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978}} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968}} * {{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017}} * {{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986}} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015}} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997}} * {{cite book |last=Lele |first=Jayant |editor-first=Jayant |editor-last=Lele |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981}} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021}} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115}} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68}} * {{cite journal |last=Walankar |first=Prachita |last2=Patil |first2=Ninisha |title=A Cross-Sectional Study on Prevalence of Musculoskeletal Pain in Dhol Players in India |journal=Medical Problems of Performing Artists |volume=36 |issue=2 |year=2021 |pages=72–77}} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68/69 |year=2008–2009 |pages=191–205}} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880}} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] [[वर्ग:कोकण]] qxe53lbrnb977hzi7r705q35lie9xhn 2700096 2700095 2026-08-07T20:57:21Z AdvAnantGholam 172574 2700096 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात. <ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात. <ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |isbn=9780391008069 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 |ref=harv }}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते. <ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते. <ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana, Chicago, and Springfield |year=2015 |isbn=9780252080821 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते. <ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=British India Press |place=Bombay |year=1915 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले. <ref>{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1964 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे. <ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond "Folk" and "Classical" |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे. <ref> {{cite book |editor-last=Lele |editor-first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=E. J. Brill |place=Leiden |year=1981 |isbn=9789004063709 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Deva|1978}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. भारतीय लोकसंगीत, महाराष्ट्रातील संगीतपरंपरा आणि लोकवाद्यांवरील संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये झांजच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्‍नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson|1986}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == संदर्भ == {{reflist|30em}} == ग्रंथसूची == === पुस्तके === * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978}} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968}} * {{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017}} * {{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986}} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015}} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997}} * {{cite book |last=Lele |first=Jayant |editor-first=Jayant |editor-last=Lele |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981}} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021}} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115}} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68}} * {{cite journal |last=Walankar |first=Prachita |last2=Patil |first2=Ninisha |title=A Cross-Sectional Study on Prevalence of Musculoskeletal Pain in Dhol Players in India |journal=Medical Problems of Performing Artists |volume=36 |issue=2 |year=2021 |pages=72–77}} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68/69 |year=2008–2009 |pages=191–205}} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880}} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] [[वर्ग:कोकण]] lb59dexff6mivd0ihqnqyemd95l3d3n 2700097 2700096 2026-08-07T21:02:41Z AdvAnantGholam 172574 2700097 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात. <ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात. <ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 |ref=harv }}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते. <ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते. <ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana, Chicago, and Springfield |year=2015 |isbn=9780252080821 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते. <ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=British India Press |place=Bombay |year=1915 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले. <ref>{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1964 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे. <ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond "Folk" and "Classical" |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे. <ref> {{cite book |editor-last=Lele |editor-first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=E. J. Brill |place=Leiden |year=1981 |isbn=9789004063709 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Deva|1978}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. भारतीय लोकसंगीत, महाराष्ट्रातील संगीतपरंपरा आणि लोकवाद्यांवरील संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये झांजच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्‍नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson|1986}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == संदर्भ == {{reflist|30em}} == ग्रंथसूची == === पुस्तके === * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978}} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968}} * {{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017}} * {{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986}} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015}} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997}} * {{cite book |last=Lele |first=Jayant |editor-first=Jayant |editor-last=Lele |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981}} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021}} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115}} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68}} * {{cite journal |last=Walankar |first=Prachita |last2=Patil |first2=Ninisha |title=A Cross-Sectional Study on Prevalence of Musculoskeletal Pain in Dhol Players in India |journal=Medical Problems of Performing Artists |volume=36 |issue=2 |year=2021 |pages=72–77}} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68/69 |year=2008–2009 |pages=191–205}} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880}} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] [[वर्ग:कोकण]] 6uf5lmhfd28krnao9zddqs1ypjs553x 2700098 2700097 2026-08-07T21:05:46Z AdvAnantGholam 172574 2700098 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात. <ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात. <ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 |ref=harv }}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते. <ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते. <ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana, Chicago, and Springfield |year=2015 |isbn=978-0-252-08082-1 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते. <ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=British India Press |place=Bombay |year=1915 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले. <ref>{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1964 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे. <ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond "Folk" and "Classical" |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे. <ref> {{cite book |editor-last=Lele |editor-first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=E. J. Brill |place=Leiden |year=1981 |isbn=9789004063709 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Deva|1978}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. भारतीय लोकसंगीत, महाराष्ट्रातील संगीतपरंपरा आणि लोकवाद्यांवरील संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये झांजच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्‍नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson|1986}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == संदर्भ == {{reflist|30em}} == ग्रंथसूची == === पुस्तके === * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978}} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968}} * {{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017}} * {{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986}} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015}} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997}} * {{cite book |last=Lele |first=Jayant |editor-first=Jayant |editor-last=Lele |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981}} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021}} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115}} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68}} * {{cite journal |last=Walankar |first=Prachita |last2=Patil |first2=Ninisha |title=A Cross-Sectional Study on Prevalence of Musculoskeletal Pain in Dhol Players in India |journal=Medical Problems of Performing Artists |volume=36 |issue=2 |year=2021 |pages=72–77}} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68/69 |year=2008–2009 |pages=191–205}} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880}} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] [[वर्ग:कोकण]] 1xariiy6stu8j205dg4f30ln6kihgtk 2700099 2700098 2026-08-07T21:07:39Z AdvAnantGholam 172574 2700099 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात. <ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात. <ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 |ref=harv }}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते. <ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते. <ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana, Chicago, and Springfield |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते. <ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=British India Press |place=Bombay |year=1915 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले. <ref>{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1964 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे. <ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond "Folk" and "Classical" |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे. <ref> {{cite book |editor-last=Lele |editor-first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=E. J. Brill |place=Leiden |year=1981 |isbn=9789004063709 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Deva|1978}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. भारतीय लोकसंगीत, महाराष्ट्रातील संगीतपरंपरा आणि लोकवाद्यांवरील संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये झांजच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्‍नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson|1986}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == संदर्भ == {{reflist|30em}} == ग्रंथसूची == === पुस्तके === * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978}} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968}} * {{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017}} * {{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986}} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015}} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997}} * {{cite book |last=Lele |first=Jayant |editor-first=Jayant |editor-last=Lele |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981}} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021}} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115}} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68}} * {{cite journal |last=Walankar |first=Prachita |last2=Patil |first2=Ninisha |title=A Cross-Sectional Study on Prevalence of Musculoskeletal Pain in Dhol Players in India |journal=Medical Problems of Performing Artists |volume=36 |issue=2 |year=2021 |pages=72–77}} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68/69 |year=2008–2009 |pages=191–205}} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880}} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] [[वर्ग:कोकण]] 3bjpy6ng79mv5wkoo8hmb2507oma4is 2700128 2700099 2026-08-08T01:34:48Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2700128 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात. <ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात. <ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 |ref=harv }}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते. <ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते. <ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana, Chicago, and Springfield |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते. <ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=British India Press |place=Bombay |year=1915 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले. <ref>{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1964 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे. <ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond "Folk" and "Classical" |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे. <ref> {{cite book |editor-last=Lele |editor-first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=E. J. Brill |place=Leiden |year=1981 |isbn=9789004063709 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Deva|1978}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. भारतीय लोकसंगीत, महाराष्ट्रातील संगीतपरंपरा आणि लोकवाद्यांवरील संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये झांजच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्‍नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson|1986}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == संदर्भ == {{reflist|30em}} == ग्रंथसूची == === पुस्तके === * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978}} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968}} * {{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017}} * {{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Essays in Indian Ethnomusicology |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |place=New Delhi |year=1998}} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986}} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015}} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997}} * {{cite book |last=Lele |first=Jayant |editor-first=Jayant |editor-last=Lele |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=Brill |place=Leiden |year=1981}} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |year=2021}} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond 'Folk' and 'Classical' |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |year=2015 |pages=82–115}} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68}} * {{cite journal |last=Walankar |first=Prachita |last2=Patil |first2=Ninisha |title=A Cross-Sectional Study on Prevalence of Musculoskeletal Pain in Dhol Players in India |journal=Medical Problems of Performing Artists |volume=36 |issue=2 |year=2021 |pages=72–77}} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68/69 |year=2008–2009 |pages=191–205}} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880}} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191102022302/https://marathivishwakosh.org/ |date=2019-11-02 }} * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] [[वर्ग:कोकण]] 13b516rgjblmhykjoqkkd25fj0zh0ru 2700223 2700128 2026-08-08T10:27:28Z AdvAnantGholam 172574 2700223 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात. <ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> [[File:Tutari Sanai and Tal.jpg|thumb|right|250px|'''तुतारी, सनई आणि टाळ''' — महाराष्ट्रातील लोककलेत वापरली जाणारी पारंपरिक वाद्ये.]] कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात. <ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 |ref=harv }}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते. <ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते. <ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana, Chicago, and Springfield |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते. <ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=British India Press |place=Bombay |year=1915 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले. <ref>{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1964 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे. <ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond "Folk" and "Classical" |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे. <ref> {{cite book |editor-last=Lele |editor-first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=E. J. Brill |place=Leiden |year=1981 |isbn=9789004063709 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Deva|1978}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. भारतीय लोकसंगीत, महाराष्ट्रातील संगीतपरंपरा आणि लोकवाद्यांवरील संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये झांजच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्‍नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson|1986}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == चित्रदालन == <gallery mode="packed" heights="180px"> File:Tutari Sanai and Tal.jpg|'''तुतारी, सनई आणि टाळ''' — महाराष्ट्रातील लोककलेतील पारंपरिक वाद्ये. File:Dhol,kv.png|'''ढोल''' — कोकणी विश्वकोशातील पारंपरिक ढोलाचे चित्रण. File:ताशावादक.jpg|'''ताशा वादक''' — पारंपरिक ताशावादनाचे दृश्य. File:गणपती विसर्जन मिरवणुकीतील झांज पथक.JPG|'''झांज पथक''' — धार्मिक मिरवणुकीतील सामूहिक झांजवादन. File:Tuntina.jpg|'''तुणतुणे''' — पश्चिम भारतातील लोकपरंपरेत आणि कीर्तनपरंपरेत वापरले जाणारे तंतुवाद्य. File:Ranasringa MET 89.4.161 slide.jpg|'''रणशिंग''' — भारतीय पारंपरिक सुषिरवाद्य. File:शंख आणि डमरू नाद पथक.jpg|'''शंख आणि डमरू''' — धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील पारंपरिक वाद्ये. File:Shankha with rosette.jpg|'''शंख''' — भारतीय धार्मिक परंपरेशी संबंधित पारंपरिक सुषिरवाद्य. File:Mridangam transparent.png|'''मृदंग''' — भारतीय संगीतपरंपरेतील प्रमुख तालवाद्य. File:2024-03-22 Tanpuras, Tabala-dagga, Pakhavaj, and Harmonium in Raja Dinkar Kelkar Museum, Pune.jpg|'''पखवाज व इतर भारतीय वाद्ये''' — पुणे येथील राजा दिनकर केळकर संग्रहालयातील वाद्यसंग्रह. File:Jori Drum being Played.png|'''जोडी ढोल''' — पारंपरिक तालवाद्य वादन. File:Dhol dholak, one of numerous types of drums, Indian musical instrument.jpg|'''ढोल / ढोलक''' — भारतीय लोकसंगीतातील विविध तालवाद्यांचे प्रतिनिधिक उदाहरण. </gallery> == ग्रंथसूची == === पुस्तके == * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 }} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 }} * {{cite book |last=Krishnaswami |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 }} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 }} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015 }} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997 }} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |pages=83–93 |year=2021 }} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond "Folk" and "Classical" |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 }} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 }} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 }} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=Asian Educational Services |place=New Delhi |year=1984 }} == संदर्भ == {{reflist|30em}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://www.sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] * {{कोकण लोकजीवन}} [[वर्ग:कोकण]] 7tkdw96gc8rjgpp0g3d3pn4ef79wyjo 2700226 2700223 2026-08-08T10:50:37Z AdvAnantGholam 172574 2700226 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात. <ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> [[File:Tutari Sanai and Tal.jpg|thumb|right|250px|'''तुतारी, सनई आणि टाळ''' — महाराष्ट्रातील लोककलेत वापरली जाणारी पारंपरिक वाद्ये.]] कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात. <ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 |ref=harv }}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते. <ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते. <ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana, Chicago, and Springfield |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते. <ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=British India Press |place=Bombay |year=1915 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले. <ref>{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1964 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे. <ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond "Folk" and "Classical" |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे. <ref> {{cite book |editor-last=Lele |editor-first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=E. J. Brill |place=Leiden |year=1981 |isbn=9789004063709 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Deva|1978}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. भारतीय लोकसंगीत, महाराष्ट्रातील संगीतपरंपरा आणि लोकवाद्यांवरील संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये झांजच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्‍नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson|1986}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == चित्रदालन == <gallery mode="packed" heights="180px"> File:Tutari Sanai and Tal.jpg|'''तुतारी, सनई आणि टाळ''' — महाराष्ट्रातील लोककलेतील पारंपरिक वाद्ये. File:Dhol,kv.png|'''ढोल''' — कोकणी विश्वकोशातील पारंपरिक ढोलाचे चित्रण. File:ताशावादक.jpg|'''ताशा वादक''' — पारंपरिक ताशावादनाचे दृश्य. File:गणपती विसर्जन मिरवणुकीतील झांज पथक.JPG|'''झांज पथक''' — धार्मिक मिरवणुकीतील सामूहिक झांजवादन. File:Tuntina.jpg|'''तुणतुणे''' — पश्चिम भारतातील लोकपरंपरेत आणि कीर्तनपरंपरेत वापरले जाणारे तंतुवाद्य. File:Ranasringa MET 89.4.161 slide.jpg|'''रणशिंग''' — भारतीय पारंपरिक सुषिरवाद्य. File:शंख आणि डमरू नाद पथक.jpg|'''शंख आणि डमरू''' — धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील पारंपरिक वाद्ये. File:Shankha with rosette.jpg|'''शंख''' — भारतीय धार्मिक परंपरेशी संबंधित पारंपरिक सुषिरवाद्य. File:Mridangam transparent.png|'''मृदंग''' — भारतीय संगीतपरंपरेतील प्रमुख तालवाद्य. File:2024-03-22 Tanpuras, Tabala-dagga, Pakhavaj, and Harmonium in Raja Dinkar Kelkar Museum, Pune.jpg|'''पखवाज व इतर भारतीय वाद्ये''' — पुणे येथील राजा दिनकर केळकर संग्रहालयातील वाद्यसंग्रह. File:Jori Drum being Played.png|'''जोडी ढोल''' — पारंपरिक तालवाद्य वादन. File:Dhol dholak, one of numerous types of drums, Indian musical instrument.jpg|'''ढोल / ढोलक''' — भारतीय लोकसंगीतातील विविध तालवाद्यांचे प्रतिनिधिक उदाहरण. </gallery> == ग्रंथसूची == === पुस्तके == * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 }} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 }} * {{cite book |last=Krishnaswami |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 }} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 }} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015 }} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997 }} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |pages=83–93 |year=2021 }} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond "Folk" and "Classical" |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 }} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |volume=68–69 |year=2008–2009 |pages=191–205 }} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 }} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=Asian Educational Services |place=New Delhi |year=1984 }} == संदर्भ == {{reflist|30em}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://www.sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] * {{कोकण लोकजीवन}} [[वर्ग:कोकण]] 3px3k3633zjg0fq97xef82qrtqgc2vj 2700227 2700226 2026-08-08T10:58:21Z AdvAnantGholam 172574 2700227 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात. <ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> [[File:Tutari Sanai and Tal.jpg|thumb|right|250px|'''तुतारी, सनई आणि टाळ''' — महाराष्ट्रातील लोककलेत वापरली जाणारी पारंपरिक वाद्ये.]] कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात. <ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 |ref=harv }}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते. <ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |year=2008–2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते. <ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana, Chicago, and Springfield |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते. <ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=British India Press |place=Bombay |year=1915 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले. <ref>{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1964 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे. <ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond "Folk" and "Classical" |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे. <ref> {{cite book |editor-last=Lele |editor-first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=E. J. Brill |place=Leiden |year=1981 |isbn=9789004063709 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Deva|1978}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. भारतीय लोकसंगीत, महाराष्ट्रातील संगीतपरंपरा आणि लोकवाद्यांवरील संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये झांजच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्‍नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson|1986}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == चित्रदालन == <gallery mode="packed" heights="180px"> File:Tutari Sanai and Tal.jpg|'''तुतारी, सनई आणि टाळ''' — महाराष्ट्रातील लोककलेतील पारंपरिक वाद्ये. File:Dhol,kv.png|'''ढोल''' — कोकणी विश्वकोशातील पारंपरिक ढोलाचे चित्रण. File:ताशावादक.jpg|'''ताशा वादक''' — पारंपरिक ताशावादनाचे दृश्य. File:गणपती विसर्जन मिरवणुकीतील झांज पथक.JPG|'''झांज पथक''' — धार्मिक मिरवणुकीतील सामूहिक झांजवादन. File:Tuntina.jpg|'''तुणतुणे''' — पश्चिम भारतातील लोकपरंपरेत आणि कीर्तनपरंपरेत वापरले जाणारे तंतुवाद्य. File:Ranasringa MET 89.4.161 slide.jpg|'''रणशिंग''' — भारतीय पारंपरिक सुषिरवाद्य. File:शंख आणि डमरू नाद पथक.jpg|'''शंख आणि डमरू''' — धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील पारंपरिक वाद्ये. File:Shankha with rosette.jpg|'''शंख''' — भारतीय धार्मिक परंपरेशी संबंधित पारंपरिक सुषिरवाद्य. File:Mridangam transparent.png|'''मृदंग''' — भारतीय संगीतपरंपरेतील प्रमुख तालवाद्य. File:2024-03-22 Tanpuras, Tabala-dagga, Pakhavaj, and Harmonium in Raja Dinkar Kelkar Museum, Pune.jpg|'''पखवाज व इतर भारतीय वाद्ये''' — पुणे येथील राजा दिनकर केळकर संग्रहालयातील वाद्यसंग्रह. File:Jori Drum being Played.png|'''जोडी ढोल''' — पारंपरिक तालवाद्य वादन. File:Dhol dholak, one of numerous types of drums, Indian musical instrument.jpg|'''ढोल / ढोलक''' — भारतीय लोकसंगीतातील विविध तालवाद्यांचे प्रतिनिधिक उदाहरण. </gallery> == ग्रंथसूची == === पुस्तके == * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 }} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 }} * {{cite book |last=Krishnaswami |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 }} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 }} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015 }} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997 }} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |pages=83–93 |year=2021 }} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond "Folk" and "Classical" |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 }} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |year=2008–2009 |pages=191–205 |ref=harv }} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 }} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=Asian Educational Services |place=New Delhi |year=1984 }} == संदर्भ == {{reflist|30em}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://www.sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] * {{कोकण लोकजीवन}} [[वर्ग:कोकण]] 5s813h3gnu4y5kjv5laztxjjvg6d47o 2700228 2700227 2026-08-08T11:02:34Z AdvAnantGholam 172574 2700228 wikitext text/x-wiki '''कोकणातील लोकवाद्ये''' ही कोकण प्रदेशातील लोकजीवन, धार्मिक परंपरा, लोकसंस्कृती, सण-उत्सव, जत्रा, लोकनृत्ये, लोकनाट्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य घटक मानली जातात. पारंपरिक समाजजीवनात या वाद्यांचा उपयोग केवळ मनोरंजनासाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, देवपूजा, ग्रामदैवतांच्या यात्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, विवाहसमारंभ तसेच विविध लोकविधींमध्ये केला जातो. कोकणातील अनेक लोकवाद्ये पिढ्यान्‌पिढ्या मौखिक परंपरेतून जतन झाली असून ती स्थानिक सांस्कृतिक ओळख आणि लोकपरंपरेचे प्रतीक मानली जातात. <ref>{{cite book |last=Campbell |first=James MacNabb |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1962 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 |ref=harv }}</ref> [[File:Tutari Sanai and Tal.jpg|thumb|right|250px|'''तुतारी, सनई आणि टाळ''' — महाराष्ट्रातील लोककलेत वापरली जाणारी पारंपरिक वाद्ये.]] कोकणातील लोकवाद्यांच्या निर्मितीवर आणि विकासावर प्रदेशाची भौगोलिक रचना, समुद्रकिनारी वसलेले जीवन, सह्याद्री पर्वतरांग, स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्ती तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या स्थानिक साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा कोकणात विकसित झाली. स्थानिक कारागिरांनी तयार केलेल्या या वाद्यांच्या रचना, आकार, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि वादनपद्धती प्रदेशानुसार काही प्रमाणात भिन्न आढळतात. <ref>{{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Krishnaswamy |first=S. |title=Musical Instruments of India |edition=Revised |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |year=2017 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite book |last=Buchner |first=Alexander |title=Folk Music Instruments of the World |publisher=Crown Publishers |place=New York |year=1978 |ref=harv }}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रातील पारंपरिक वर्गीकरणानुसार कोकणातील लोकवाद्यांचे अवनद्ध (तालवाद्ये), तंतू (तंतुवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) अशा प्रमुख गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, मृदंग, पखवाज, तुणतुणे, एकतारी, तुतारी, शंख, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि नाळ ही या प्रदेशात प्रचलित असलेली प्रमुख लोकवाद्ये आहेत. या वाद्यांचा वापर धार्मिक विधी, लोकनाट्ये, लोकनृत्ये, भजन-कीर्तन तसेच विविध सामाजिक आणि सांस्कृतिक प्रसंगांमध्ये केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> दशावतार, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, भजन, कीर्तन, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा आणि विविध लोकनृत्यांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिवर्धक यंत्रणा, इलेक्ट्रॉनिक वाद्ये आणि बदलत्या सांस्कृतिक प्रवाहांमुळे काही पारंपरिक लोकवाद्यांचा वापर कमी झाला असला, तरी धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमध्ये त्यांचे स्थान आजही महत्त्वाचे मानले जाते. <ref>{{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |issue=Special Issue |pages=83–93 |year=2021 |ref=harv }}</ref><ref>{{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |year=2008–2009 |pages=191–205 |ref=harv }}</ref> == व्युत्पत्ती == '''लोकवाद्ये''' हा शब्द '''लोक''' आणि '''वाद्य''' या दोन शब्दांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. '''लोक''' या शब्दाचा अर्थ विशिष्ट प्रदेशातील सर्वसामान्य समाज, त्यांची जीवनपद्धती, परंपरा आणि सांस्कृतिक वारसा असा होतो, तर '''वाद्य''' म्हणजे ध्वनी निर्माण करून संगीत सादर करण्यासाठी वापरले जाणारे साधन होय. त्यामुळे '''लोकवाद्ये''' म्हणजे विशिष्ट प्रदेशातील लोकसमूहाने पारंपरिक पद्धतीने निर्माण केलेली, पिढ्यान्‌पिढ्या वापरात असलेली आणि लोकजीवनाशी निगडित संगीतवाद्ये अशी त्याची व्यापक व्याख्या केली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशातील लोकवाद्यांची परंपरा स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, नैसर्गिक साधनसंपत्ती, धार्मिक श्रद्धा, कृषीप्रधान जीवनशैली आणि सागरी संस्कृती यांच्या परस्परसंवादातून विकसित झाली. या प्रदेशात उपलब्ध असलेल्या बांबू, लाकूड, भोपळा, धातू, प्राण्यांची कातडी, शिंगे आणि नैसर्गिक तंतू यांसारख्या साहित्यापासून विविध प्रकारची वाद्ये तयार करण्याची परंपरा रूढ झाली. परिणामी अनेक लोकवाद्यांची नावे त्यांच्या रचना, आकार, उपयोग, ध्वनी किंवा निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याशी संबंधित स्वरूपात प्रचलित झाली.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले असून, '''भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात''''' वाद्यांचे '''तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये)''' असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. हे वर्गीकरण पुढे ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर संगीतशास्त्रीय ग्रंथांमध्येही स्वीकारले गेले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच भारतीय संगीतपरंपरेनुसार केले जाते. <ref>{{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana, Chicago, and Springfield |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या नामपरंपरेवर मराठीबरोबरच संस्कृत, प्राकृत, अपभ्रंश, कन्नड, कोकणी, फारसी आणि अरबी भाषांचा प्रभाव आढळतो. प्राचीन सागरी व्यापार, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि विविध राजसत्तांच्या प्रभावामुळे काही वाद्ये आणि त्यांची नावे कोकणात रूढ झाली, तर काही वाद्यांनी स्थानिक परंपरेनुसार स्वतंत्र वैशिष्ट्ये आत्मसात केली. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांची नामपरंपरा ही स्थानिक आणि बाह्य सांस्कृतिक प्रभावांच्या समन्वयातून विकसित झालेली मानली जाते. <ref>{{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=British India Press |place=Bombay |year=1915 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == इतिहास == कोकणातील लोकवाद्यांचा इतिहास हा प्रदेशाच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासाशी निगडित आहे. सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान वसलेल्या कोकण प्रदेशात प्राचीन काळापासून विविध लोकसमूह, व्यापारी, राजसत्तांचे आश्रय आणि धार्मिक परंपरांचा प्रभाव दिसून येतो. या विविध घटकांच्या परस्परसंवादातून येथे लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची स्वतंत्र परंपरा विकसित झाली.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> भारतीय संगीतपरंपरेत वाद्यांचा उल्लेख वैदिक साहित्य, ''नाट्यशास्त्र'', ''संगीतरत्नाकर'' आणि इतर प्राचीन संगीतग्रंथांमध्ये आढळतो. या ग्रंथांमध्ये वाद्यांचे वर्गीकरण, त्यांचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोग तसेच वादनपरंपरा यांचे वर्णन केलेले आहे. कोकणातील लोकवाद्ये या व्यापक भारतीय परंपरेशी संबंधित असली, तरी त्यांचा विकास स्थानिक समाजजीवन, उपलब्ध नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि प्रादेशिक लोकसंस्कृती यांच्या प्रभावाखाली झाला.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> मध्ययुगीन काळात शिलाहार, यादव, बहमनी, आदिलशाही, मराठा आणि पोर्तुगीज सत्तांच्या काळात कोकणातील धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात विविध बदल झाले. मंदिरे, ग्रामदैवतांची देवळे, यात्रोत्सव, जत्रा आणि लोकनाट्य परंपरांमुळे ढोल, ताशा, डफ, तुतारी, शंख, टाळ, झांज आणि इतर लोकवाद्यांचा वापर अधिक व्यापक झाला. धार्मिक विधी आणि सामुदायिक समारंभांमध्ये या वाद्यांनी महत्त्वाचे स्थान प्राप्त केले. <ref>{{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra |place=Bombay |year=1964 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील दशावतार ही लोकनाट्यपरंपरा, वारकरी संप्रदायातील भजन-कीर्तन, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या आणि जत्रा या लोकवाद्यांच्या जतन आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरल्या. या परंपरांमध्ये तालवाद्ये, सुषिरवाद्ये आणि घनवाद्यांचा वापर केवळ संगीतसाथीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक विधी, नाट्यप्रयोग आणि सामुदायिक सहभाग यांचे माध्यम म्हणूनही केला जातो.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}</ref> एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकात जिल्हा गॅझेटिअर्स, लोकसाहित्य, मानववंशशास्त्रीय नोंदी आणि संगीतशास्त्रीय संशोधनांमुळे कोकणातील लोकपरंपरा आणि लोकवाद्यांचे शास्त्रीय दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. स्वातंत्र्योत्तर काळात संगीत नाटक अकादमी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र, महाराष्ट्र शासन आणि विविध संशोधकांनी भारतीय तसेच महाराष्ट्रातील लोकवाद्यांवर स्वतंत्र संशोधन प्रकाशित केले. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या इतिहास, वर्गीकरण आणि सांस्कृतिक महत्त्वाच्या अभ्यासाला शैक्षणिक आधार प्राप्त झाला.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> एकविसाव्या शतकात ध्वनिमुद्रण, डिजिटल माध्यमे, शैक्षणिक संशोधन आणि सांस्कृतिक महोत्सव यांच्या माध्यमातून कोकणातील अनेक पारंपरिक लोकवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनर्परिचय झाला आहे. तथापि, काही पारंपरिक वाद्यांचा वापर मर्यादित स्वरूपात राहिल्याने त्यांचा अभ्यास प्रामुख्याने लोकसाहित्य, संगीतशास्त्र आणि सांस्कृतिक इतिहासाच्या संदर्भात केला जात आहे. <ref>{{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond "Folk" and "Classical" |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == लोकवाद्यांचे वर्गीकरण == भारतीय संगीतशास्त्रात वाद्यांचे वर्गीकरण प्राचीन काळापासून विकसित झाले आहे. भरतमुनींच्या ''नाट्यशास्त्रात'' वाद्यांचे तत (तंतुवाद्ये), अवनद्ध (तालवाद्ये), सुषिर (वायुवाद्ये) आणि घन (घनवाद्ये) असे चार प्रमुख प्रकार सांगितले आहेत. पुढे शार्ङ्गदेव यांच्या ''संगीतरत्नाकर''सह इतर संगीतग्रंथांनीही हे वर्गीकरण स्वीकारले. कोकणातील लोकवाद्यांचे वर्गीकरणही याच पारंपरिक भारतीय संगीतशास्त्रीय पद्धतीनुसार केले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकण प्रदेशात वापरली जाणारी लोकवाद्ये त्यांच्या ध्वनीनिर्मितीच्या तत्त्वानुसार चार प्रमुख गटांत विभागली जातात. ताल निर्माण करण्यासाठी वापरली जाणारी वाद्ये '''अवनद्ध''' किंवा तालवाद्ये, तारा किंवा तंतूंच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''तंतुवाद्ये''', हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''सुषिरवाद्ये''', तर धातू किंवा घन पदार्थावर आघात करून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये '''घनवाद्ये''' म्हणून ओळखली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === अवनद्ध (तालवाद्ये) === अवनद्ध वाद्यांमध्ये चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण केला जातो. कोकणातील लोकजीवनात ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ आणि नाळ ही प्रमुख तालवाद्ये मानली जातात. धार्मिक उत्सव, जत्रा, दशावतार, भजन-कीर्तन, विवाहसमारंभ आणि विविध लोकनृत्यांमध्ये या वाद्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === तंतुवाद्ये === तंतुवाद्यांमध्ये तारा किंवा तंतूंच्या कंपनामुळे ध्वनी निर्माण होतो. कोकणातील लोकपरंपरेत तुणतुणे आणि एकतारी ही सर्वाधिक प्रचलित तंतुवाद्ये आहेत. भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ तसेच लोकगायनाच्या विविध प्रकारांमध्ये या वाद्यांचा साथीसाठी उपयोग केला जातो.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === सुषिरवाद्ये === सुषिरवाद्यांमध्ये हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण होतो. तुतारी, शंख आणि शिंग ही कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये आहेत. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, मिरवणुका, जत्रा आणि पारंपरिक समारंभांमध्ये या वाद्यांचा वापर केला जातो. काही वाद्ये संदेशवहन, समारंभाची सुरुवात किंवा धार्मिक संकेत देण्यासाठीही वापरली जातात.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === घनवाद्ये === घनवाद्यांमध्ये धातू किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण होतो. टाळ, झांज आणि चिपळ्या ही कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये असून त्यांचा उपयोग विशेषतः भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ आणि इतर धार्मिक विधींमध्ये तालधारणेसाठी केला जातो. या वाद्यांचा आवाज स्पष्ट, लयबद्ध आणि दूरवर पोहोचणारा असल्यामुळे सामूहिक गायनात त्यांना विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांचे हे वर्गीकरण केवळ संगीतशास्त्रीय दृष्टिकोनातूनच नव्हे, तर त्यांच्या सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपयोगाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जाते. अनेक प्रसंगी एकाच सांस्कृतिक कार्यक्रमात विविध गटांतील वाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लय, ध्वनी आणि सांगीतिक वातावरण निर्माण केले जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तालवाद्ये == तालवाद्ये ही कोकणातील लोकसंगीत परंपरेचा सर्वाधिक प्रभावी आणि व्यापक घटक मानली जातात. चामड्याने मढविलेल्या पृष्ठभागावर हाताने किंवा काठ्यांच्या साहाय्याने आघात करून ध्वनी निर्माण करणाऱ्या या वाद्यांचा उपयोग धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या उत्सव, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार, भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, लोकनृत्ये तसेच विविध सामाजिक समारंभांमध्ये केला जातो. ताल, लय आणि सांगीतिक गती टिकवून ठेवण्यात तालवाद्यांची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांच्या निर्मितीसाठी प्रामुख्याने स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेले लाकूड, धातू आणि विविध प्राण्यांच्या कातड्यांचा वापर केला जातो. वाद्याचा आकार, त्यावरील कातडीचा प्रकार, बांधणीची पद्धत आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीत भिन्नता निर्माण होते. स्थानिक कारागिरांनी विकसित केलेल्या या परंपरागत तंत्रांमुळे प्रत्येक वाद्याला स्वतंत्र ध्वनीवैशिष्ट्य प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांमध्ये '''ढोल''', '''ढोलकी''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''ताशा''', '''डफ''' आणि '''नाळ''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. यांपैकी काही वाद्ये धार्मिक परंपरांशी निगडित असून काहींचा उपयोग लोकनाट्ये, लोकनृत्ये आणि सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये केला जातो. अनेक प्रसंगी दोन किंवा अधिक तालवाद्यांचा एकत्रित वापर करून विशिष्ट लयबद्ध संगीतसाथ निर्माण केली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}</ref> कोकणातील तालवाद्यांची वादनपरंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून जतन झाली आहे. काही समाजघटक, कलाकार कुटुंबे आणि लोकनाट्य मंडळी यांनी या परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जिवंत ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आधुनिक काळात ध्वनिमुद्रण, सांस्कृतिक महोत्सव आणि शैक्षणिक संशोधनामुळे या तालवाद्यांचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === ढोल === '''ढोल''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित आणि प्राचीन तालवाद्यांपैकी एक मानले जाते. धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार, गोंधळ, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध सामुदायिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग केला जातो. लय, ठेका आणि सामूहिक वादनासाठी आवश्यक असलेली सांगीतिक ऊर्जा निर्माण करण्यामध्ये ढोलाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे शरीर सामान्यतः पिंपाच्या आकाराचे किंवा दंडगोलाकार असून ते आंबा, फणस, साग किंवा इतर कठीण लाकडापासून तयार केले जाते. वाद्याच्या दोन्ही बाजूंना प्राण्यांच्या कातडीचे आवरण बसविले जाते. कातडी दोर, चामड्याच्या पट्ट्या किंवा धातूच्या कड्यांच्या साहाय्याने ताणून बसविली जाते. वाद्याचा आकार, कातडीचा प्रकार आणि ताण यांनुसार त्याच्या ध्वनीची तीव्रता आणि स्वरवैशिष्ट्ये बदलतात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलाचे वादन प्रामुख्याने दोन काठ्यांच्या साहाय्याने केले जाते; तथापि, काही स्थानिक परंपरांमध्ये एका हाताने आणि एका काठीच्या साहाय्यानेही वादन केले जाते. ढोलाचा ठेका ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांशी सुसंवाद साधून सामूहिक वादनाला आधार देतो. त्यामुळे धार्मिक मिरवणुका, लोकनृत्ये आणि लोकनाट्यांमध्ये ढोलाला केंद्रस्थानी स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील दशावतार, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, वारकरी संप्रदायातील काही धार्मिक कार्यक्रम तसेच जत्रांमध्ये ढोलाचा वापर विशेषत्वाने केला जातो. अनेक ठिकाणी ढोलासोबत ताशा, तुतारी, शंख, टाळ आणि झांज यांचे संयुक्त वादन केले जाते, ज्यामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार विशिष्ट लयबद्ध आणि उत्सवी वातावरण निर्माण होते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> आधुनिक काळात पारंपरिक लाकडी ढोलाबरोबरच कृत्रिम साहित्यापासून तयार केलेले ढोलही वापरात आले आहेत. तथापि, धार्मिक विधी, लोकनाट्ये आणि पारंपरिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये नैसर्गिक साहित्यापासून तयार केलेल्या ढोलालाच प्राधान्य दिले जाते. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला संमेलने आणि संशोधनपर उपक्रमांमुळे ढोलाच्या परंपरेचे दस्तऐवजीकरण आणि शैक्षणिक अध्ययन अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === ढोलकी === '''ढोलकी''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित तालवाद्यांपैकी एक असून लोकसंगीत, भजन-कीर्तन, गोंधळ, दशावतार, स्त्रीगीते, लोकनृत्ये, विवाहसमारंभ तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये तिचा व्यापक उपयोग केला जातो. आकाराने ढोलापेक्षा लहान आणि सहज वाहून नेता येण्याजोगी असल्यामुळे ढोलकीला लोकपरंपरेत विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. ती स्वतंत्र तालवाद्य म्हणून तसेच गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरली जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे शरीर सामान्यतः दंडगोलाकार किंवा मध्यभागी किंचित फुगीर असते. ती लाकडापासून तयार केली जाते आणि दोन्ही बाजूंना वेगवेगळ्या जाडीची कातडी बसविली जाते. एका बाजूने गंभीर स्वर, तर दुसऱ्या बाजूने तुलनेने उंच स्वर निर्माण होतो. कातडीचा ताण दोर, पट्टे किंवा धातूच्या यंत्रणेद्वारे नियंत्रित केला जात असल्यामुळे आवश्यकतेनुसार स्वरांमध्ये बदल करता येतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ढोलकीचे वादन प्रामुख्याने हाताच्या बोटांनी आणि तळव्याच्या साहाय्याने केले जाते. विविध ठेके, लयबंध आणि तालरचना सादर करण्यासाठी हे वाद्य उपयुक्त मानले जाते. लोकगायन, ओव्या, भारुडे, भजने आणि इतर पारंपरिक गायनप्रकारांमध्ये गायनाला तालसाथ देण्याचे कार्य ढोलकी करते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> दशावतार, गोंधळ, भजन-कीर्तन आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये ढोलकीचा उपयोग टाळ, झांज, चिपळ्या, तुणतुणे आणि एकतारी यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. विविध वाद्यांच्या संयुक्त वादनामुळे कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लय, गती आणि सांगीतिक वातावरण अधिक प्रभावीपणे साकारले जाते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> आजही कोकणातील अनेक कलाकार, भजनी मंडळे, लोकनाट्य मंडळे आणि सांस्कृतिक संस्था पारंपरिक ढोलकीवादनाची परंपरा जतन करीत आहेत. आधुनिक साहित्य आणि निर्मितीपद्धतींचा काही प्रमाणात स्वीकार झाला असला, तरी पारंपरिक लाकडी ढोलकी आणि नैसर्गिक कातडीपासून तयार केलेल्या वाद्यांना अनेक कलाकारांकडून प्राधान्य दिले जाते.<ref>{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == कोकणातील प्रमुख तंतुवाद्ये == तंतुवाद्ये म्हणजे तारा किंवा तंतू यांच्या कंपनातून ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. कोकणातील लोकसंगीत, भक्तिसंगीत आणि लोककथन परंपरेत तंतुवाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. तालवाद्यांच्या तुलनेत त्यांची संख्या कमी असली, तरी गायनाला स्वराधार देणे, लय टिकवून ठेवणे आणि गायकाला साथ करणे ही त्यांची प्रमुख भूमिका आहे. कोकणातील तंतुवाद्यांमध्ये '''तुणतुणे''' आणि '''एकतारी''' ही वाद्ये विशेष उल्लेखनीय मानली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> ही वाद्ये प्रामुख्याने भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये वापरली जातात. तंतुवाद्यांची रचना साधी असली, तरी त्यांचा स्वर स्पष्ट आणि सातत्यपूर्ण असल्यामुळे गायनाला आधार मिळतो. कोकणातील अनेक लोककलावंत आणि भजनी मंडळांनी या वाद्यांची परंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन केली आहे. <ref> {{cite book |editor-last=Lele |editor-first=Jayant |title=Tradition and Modernity in Bhakti Movements |publisher=E. J. Brill |place=Leiden |year=1981 |isbn=9789004063709 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> === तुणतुणे === '''तुणतुणे''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून भजन, कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. एकाच तारेवर आधारित असूनही सातत्यपूर्ण स्वर निर्माण करण्याच्या क्षमतेमुळे तुणतुणे हे गायनाला आधार देणारे महत्त्वाचे लोकवाद्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याची रचना तुलनेने साधी असते. भोपळा, लाकूड किंवा धातूपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली बांबू किंवा लाकडाची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार अशी त्याची मूलभूत रचना असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर निर्माण होतो. प्रदेशानुसार त्याच्या आकारात, निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये आणि बांधणीमध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> तुणतुण्याचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने किंवा पिकाच्या साहाय्याने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच लयबद्ध साथ देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होतो. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि लोककलावंत तुणतुण्याचा वापर आजही करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> तुणतुणे हे महाराष्ट्रातील अनेक लोकपरंपरांमध्ये प्रचलित असले, तरी कोकणात त्याचा वापर विशेषतः भक्तिसंगीत आणि लोकगायनाशी संबंधित आढळतो. भजन-कीर्तन, नामस्मरण, हरिपाठ आणि इतर धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये तुणतुणे, टाळ, चिपळ्या आणि मृदंग यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यसमूहामुळे गायनाला स्वर, लय आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Deva|1978}}</ref> आधुनिक काळात तुणतुण्याचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा आजही जतन केली जात आहे. विविध संशोधनग्रंथ आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे तुणतुण्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === एकतारी === '''एकतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक तंतुवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसंगीत परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, गोंधळ, लोकगायन तसेच विविध आध्यात्मिक कार्यक्रमांमध्ये गायनाला स्वराधार देण्यासाठी एकतारीचा उपयोग केला जातो. साधी रचना, सहज वाहून नेता येण्याची सोय आणि सातत्यपूर्ण स्वरनिर्मिती यांमुळे हे वाद्य लोकपरंपरेत महत्त्वाचे मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीच्या रचनेत सामान्यतः भोपळा, लाकूड किंवा नारळाच्या करवंटीपासून तयार केलेला अनुनादक, त्यास जोडलेली लाकडी किंवा बांबूची दांडी आणि त्यावर ताणलेली एकच तार असते. तारेला निर्माण होणाऱ्या कंपनामुळे अनुनादकातून स्वर उत्पन्न होतो. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार तिच्या आकारमानात, बांधणीत आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> एकतारीचे वादन सामान्यतः एका हाताने वाद्य धरून दुसऱ्या हाताच्या बोटाने तारेला छेडून केले जाते. गायनादरम्यान मूलस्वर टिकवून ठेवणे, लयबद्ध साथ देणे आणि गायकाला स्वराचा आधार उपलब्ध करून देणे ही या वाद्याची प्रमुख कार्ये आहेत. अनेक लोकगायक आणि वारकरी परंपरेतील कीर्तनकार गायनादरम्यान एकतारीचा उपयोग करतात.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि लोकगायन परंपरेत एकतारीचे विशेष स्थान आहे. भजन, अभंग, ओव्या, नामस्मरण आणि इतर भक्तिपर गायनप्रकारांमध्ये एकतारी, टाळ, चिपळ्या, मृदंग किंवा पखवाज यांचा संयुक्त वापर केला जातो. या वाद्यांच्या समन्वयामुळे गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> एकविसाव्या शतकात आधुनिक वाद्यप्रकारांचा प्रसार वाढला असला, तरी कोकणातील धार्मिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत एकतारीचे महत्त्व कायम आहे. लोकसंगीत संशोधन, सांस्कृतिक महोत्सव आणि पारंपरिक कलाकारांच्या माध्यमातून या वाद्याची परंपरा जतन केली जात असून संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे त्याच्या रचना, वादनपद्धती आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख सुषिरवाद्ये == सुषिरवाद्ये म्हणजे हवेच्या प्रवाहामुळे ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांचा स्वतंत्र वर्ग मानला जातो. कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात सुषिरवाद्यांचा उपयोग प्रामुख्याने धार्मिक विधी, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या, मिरवणुका, दशावतार तसेच इतर पारंपरिक समारंभांमध्ये केला जातो. तालवाद्यांच्या साथीने या वाद्यांचा निनाद वातावरणात मंगलता, उत्साह आणि धार्मिक गंभीरता निर्माण करतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> कोकणातील सुषिरवाद्यांमध्ये '''तुतारी''', '''शंख''' आणि '''शिंग''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतनिर्मितीसाठीच नव्हे, तर धार्मिक संकेत, समारंभाचा प्रारंभ, मिरवणुकांमधील घोषणा आणि पारंपरिक सांस्कृतिक विधींचा भाग म्हणूनही केला जातो. प्रत्येक वाद्याची रचना, ध्वनीवैशिष्ट्ये आणि उपयोग यांमध्ये भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === तुतारी === '''तुतारी''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत त्याला विशेष स्थान आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, पालख्या, जत्रा, मिरवणुका, दशावतार तसेच विविध सार्वजनिक समारंभांमध्ये तुतारीचा निनाद शुभारंभ, आगमन किंवा विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी केला जातो. तिचा तीव्र, घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> तुतारी सामान्यतः पितळ, तांबे किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. तिचा आकार लांबट, वक्र किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकतो. वादक मुखभागातून हवा फुंकल्याने नळीत कंपन निर्माण होऊन ध्वनी तयार होतो. वाद्याची लांबी, वक्रता आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्याच्या निनादात काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील धार्मिक मिरवणुका, ग्रामदैवतांच्या यात्रा आणि जत्रांमध्ये तुतारीचा वापर ढोल, ताशा, शंख आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. काही ठिकाणी मिरवणुकीच्या प्रारंभाची सूचना देण्यासाठी किंवा देवतेच्या आगमनावेळी तुतारी वाजविण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. दशावतार आणि इतर लोकनाट्यप्रकारांमध्येही प्रसंगानुरूप तुतारीचा निनाद नाट्यात्मक परिणाम अधिक प्रभावी करण्यासाठी वापरला जातो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> तुतारीचे वादन विशिष्ट श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. विविध प्रकारचे निनाद, संकेतध्वनी आणि मर्यादित स्वररचना या वाद्यावर सादर करता येतात. कोकणातील पारंपरिक कलाकार आणि धार्मिक मिरवणुकांमध्ये सहभागी होणारे वादक ही वादनपरंपरा पिढ्यान्‌पिढ्या जतन करत आले आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आधुनिक काळात तुतारीचा वापर धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांबरोबरच राज्यस्तरीय समारंभ, ऐतिहासिक पुनर्निर्मिती कार्यक्रम आणि लोककला महोत्सवांमध्येही केला जातो. तिच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वामुळे तुतारी महाराष्ट्राच्या पारंपरिक सांगीतिक वारशाचे एक महत्त्वपूर्ण प्रतीक मानली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> === शंख === '''शंख''' हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि धार्मिक महत्त्व असलेल्या सुषिरवाद्यांपैकी एक आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत शंखाला मंगल, पवित्र आणि शुभत्वाचे प्रतीक मानले जाते. कोकणातील देवस्थाने, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पूजा-अर्चा, आरती, पालख्या, भजन-कीर्तन तसेच विविध धार्मिक विधींमध्ये शंखनाद करण्याची परंपरा आजही प्रचलित आहे. धार्मिक कार्यक्रमांचा प्रारंभ, पूजा समाप्ती किंवा विशिष्ट धार्मिक विधींची सूचना देण्यासाठी शंखाचा उपयोग केला जातो.<ref>{{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 |ref=harv }}</ref><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शंख हा समुद्रात आढळणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शंखधारी प्राण्याच्या कवचापासून तयार होतो. कोकण हा अरबी समुद्रालगतचा किनारी प्रदेश असल्यामुळे प्राचीन काळापासून येथे शंख सहज उपलब्ध होत होते. धार्मिक उपयोगासाठी निवडलेल्या शंखाच्या टोकास छिद्र करून त्यातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यास घुमणारा आणि दूरवर पोहोचणारा निनाद निर्माण होतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थानांमध्ये सकाळ-सायंकाळच्या आरतीवेळी शंखनाद करण्याची परंपरा आढळते. ग्रामदैवतांच्या यात्रांमध्ये, पालख्यांमध्ये तसेच विविध धार्मिक मिरवणुकांमध्ये शंखाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी, टाळ आणि झांज यांसारख्या इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. शंखनादाला धार्मिक श्रद्धेबरोबरच सामूहिक उपासना आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक मानले जाते.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> शंखाचा उपयोग केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नसून काही लोकपरंपरांमध्ये विशिष्ट प्रसंगांची सूचना देण्यासाठी किंवा समारंभाच्या प्रारंभाचा संकेत म्हणूनही केला जातो. त्याचा निनाद वातावरणात गंभीरता आणि मंगलभाव निर्माण करतो, अशी पारंपरिक धारणा आहे. त्यामुळे कोकणातील अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये शंखाला आजही महत्त्वाचे स्थान आहे.<ref>{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांतील सातत्यामुळे शंखाचा वापर कोकणात आजही मोठ्या प्रमाणावर आढळतो. विविध देवस्थाने, सांस्कृतिक संस्था आणि लोकपरंपरांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांनी शंखाच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सांगीतिक उपयोगाचे दस्तऐवजीकरण केले असून, तो कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण घटक मानला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === शिंग === '''शिंग''' हे कोकणातील पारंपरिक सुषिरवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, सामाजिक आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा उपयोग केला जातो. ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या, मिरवणुका, लोकनाट्ये तसेच विविध पारंपरिक समारंभांमध्ये शिंगाचा निनाद शुभारंभ, संकेत किंवा सामुदायिक एकत्रीकरणासाठी केला जातो. त्याच्या घुमणाऱ्या आणि दूरवर पोहोचणाऱ्या ध्वनीमुळे हे वाद्य पारंपरिक संकेतवाद्य म्हणूनही ओळखले जाते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}</ref> शिंग हे प्राचीन काळी प्राण्यांच्या शिंगापासून तयार केले जात असे. पुढील काळात पितळ, तांबे आणि इतर धातूंपासूनही त्याची निर्मिती होऊ लागली. प्रदेशानुसार त्याचा आकार सरळ, वक्र किंवा अर्धवर्तुळाकार आढळतो. मुखभागातून नियंत्रित पद्धतीने हवा फुंकल्यावर नळीत निर्माण होणाऱ्या कंपनांमुळे त्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण निनाद तयार होतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}{{sfn|Buchner|1978}}</ref> कोकणातील अनेक ग्रामदैवतांच्या देवस्थानांमध्ये उत्सव, पालख्या आणि जत्रांच्या वेळी शिंगाचा उपयोग ढोल, ताशा, तुतारी आणि शंख यांसारख्या इतर वाद्यांसह केला जातो. धार्मिक मिरवणुकांमध्ये विशिष्ट टप्प्यांची सूचना देणे, देवतेच्या आगमनाची घोषणा करणे किंवा सामुदायिक सहभागासाठी संकेत देणे यांसाठी शिंगाचा निनाद केला जातो. काही भागांत लोकनाट्ये आणि पारंपरिक लोककलांमध्येही प्रसंगानुरूप त्याचा वापर आढळतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> शिंगाचे वादन श्वसनतंत्र आणि ओठांच्या नियंत्रणावर आधारित असते. या वाद्यावर मर्यादित स्वरनिर्मिती होत असली, तरी त्याचा तीव्र आणि प्रभावी निनाद मोठ्या मोकळ्या जागेत सहज ऐकू येतो. त्यामुळे ऐतिहासिक काळात धार्मिक तसेच सामुदायिक संकेत देण्यासाठी या वाद्याचा उपयोग होत असल्याचे विविध ऐतिहासिक आणि लोकसांस्कृतिक नोंदींमधून दिसून येते.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> आधुनिक काळात शिंगाचा वापर पूर्वीच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी झाला असला, तरी कोकणातील अनेक धार्मिक परंपरा, ग्रामोत्सव, लोककला महोत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये हे वाद्य आजही वापरले जाते. लोकसांस्कृतिक संशोधन, गॅझेटिअर्स आणि संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमुळे शिंगाच्या रचना, उपयोग आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswami|2017}}</ref> == कोकणातील प्रमुख घनवाद्ये == घनवाद्ये म्हणजे धातू, लाकूड किंवा इतर घन पदार्थावर आघात केल्याने ध्वनी निर्माण करणारी वाद्ये होत. भारतीय संगीतशास्त्रात या वाद्यांना स्वतंत्र स्थान असून कोकणातील धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा व्यापक वापर आढळतो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, ग्रामदैवतांचे उत्सव, गोंधळ, जत्रा, पालख्या तसेच विविध सामुदायिक धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये घनवाद्ये तालधारणा, लयबद्धता आणि सामूहिक गायनाला साथ देण्यासाठी वापरली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील घनवाद्यांमध्ये '''टाळ''', '''झांज''' आणि '''चिपळ्या''' ही प्रमुख वाद्ये मानली जातात. या वाद्यांचा ध्वनी स्पष्ट, तीव्र आणि लयबद्ध असल्यामुळे सामूहिक गायन, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक विधींमध्ये त्यांचा विशेष उपयोग केला जातो. तालवाद्ये आणि तंतुवाद्यांसह घनवाद्यांचा समन्वय कोकणातील पारंपरिक संगीतसादरीकरणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> === टाळ === '''टाळ''' हे कोकणातील सर्वाधिक प्रचलित घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याला महत्त्वाचे स्थान आहे. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव तसेच विविध धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये टाळाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. सामूहिक गायनात लय टिकवून ठेवणे आणि गायकांना तालसाथ देणे ही त्याची प्रमुख भूमिका आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> टाळ सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी दोरी किंवा पट्ट्याने पकडण्यासाठी तयार केलेल्या असतात. या दोन्ही तबकड्या एकमेकांवर नियंत्रित पद्धतीने आपटल्यास स्पष्ट, घुमणारा आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. टाळांचा आकार, जाडी आणि धातूचा प्रकार यांनुसार त्यांच्या ध्वनीत काही प्रमाणात फरक पडतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी संप्रदाय, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत टाळ हे अत्यावश्यक वाद्य मानले जाते. भजन-कीर्तनादरम्यान टाळ, मृदंग, पखवाज, चिपळ्या आणि एकतारी यांचा संयुक्त वापर केला जातो. धार्मिक गायनातील लय, गती आणि सामूहिक सहभाग टिकवून ठेवण्यात टाळाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील अनेक धार्मिक संस्था, भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या पारंपरिक टाळवादनाची परंपरा जतन करत आहेत. आधुनिक काळातही या वाद्याचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अबाधित राहिले असून विविध संशोधनग्रंथांमध्ये त्याचा उल्लेख आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> === झांज === '''झांज''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्याचा व्यापक वापर केला जातो. भजन-कीर्तन, वारकरी संप्रदाय, गोंधळ, ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, पालख्या तसेच विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग तालधारणा, लयबद्धता आणि गायनाला साथ देण्यासाठी केला जातो. तीव्र, घुमणारा आणि स्पष्ट ध्वनी हे या वाद्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य मानले जाते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> झांज सामान्यतः कांस्य, पितळ किंवा इतर धातूपासून तयार केली जाते. दोन गोलाकार धातूच्या तबकड्या मध्यभागी पकडण्यासाठी दोरी किंवा पट्टा बसवून तयार केल्या जातात. या तबकड्या एकमेकांवर आघात केल्याने तीव्र आणि लयबद्ध ध्वनी निर्माण होतो. वाद्याचा आकार, धातूचे मिश्रण आणि जाडी यांनुसार त्याच्या नादामध्ये काही प्रमाणात फरक आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील भजनी मंडळे, कीर्तनपरंपरा, गोंधळ, दशावतार तसेच ग्रामदैवतांच्या धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये झांजाचा उपयोग टाळ, मृदंग, पखवाज, ढोलकी आणि इतर लोकवाद्यांसह केला जातो. सामूहिक गायन आणि वादनामध्ये तालाची स्पष्टता राखणे, ठेका अधोरेखित करणे आणि सांगीतिक उत्कर्ष निर्माण करणे ही झांजाची प्रमुख भूमिका असते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}</ref> झांजाचे वादन दोन्ही हातांत प्रत्येकी एक तबकडी धरून नियंत्रित आघातांद्वारे केले जाते. वादनशैलीनुसार मंद, मध्यम किंवा तीव्र लयीत विविध तालरचना सादर केल्या जातात. धार्मिक विधी, आरती आणि सामूहिक भजनादरम्यान झांजाचा उपयोग कार्यक्रमाच्या लयबद्धतेला बळकटी देण्यासाठी केला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक देवस्थाने, भजनी मंडळे आणि लोककलावंत झांजवादनाची परंपरा आजही जतन करत आहेत. धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील सातत्यपूर्ण वापरामुळे झांज हे कोकणातील लोकसंगीत परंपरेतील एक महत्त्वपूर्ण घनवाद्य मानले जाते. भारतीय लोकसंगीत, महाराष्ट्रातील संगीतपरंपरा आणि लोकवाद्यांवरील संगीतशास्त्रीय अभ्यासांमध्ये झांजच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक उपयोगाचे सविस्तर दस्तऐवजीकरण आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> === चिपळ्या === '''चिपळ्या''' हे कोकणातील पारंपरिक घनवाद्यांपैकी एक असून धार्मिक, भक्तिपर आणि लोकसांस्कृतिक परंपरेत त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. वारकरी संप्रदाय, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, नामसप्ताह, गोंधळ तसेच विविध धार्मिक विधी आणि लोकगायनाच्या कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्या तालसाथीसाठी वापरल्या जातात. आकाराने लहान, वजनाने हलक्या आणि सहज हाताळता येण्याजोग्या असल्यामुळे सामूहिक गायनामध्ये त्यांचा व्यापक उपयोग आढळतो.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्या सामान्यतः लाकूड किंवा धातूपासून तयार केल्या जातात. पारंपरिक लाकडी चिपळ्यांच्या दोन्ही बाजूंना लहान धातूच्या चकत्या बसविलेल्या असतात. वादनादरम्यान या चकत्या एकमेकांवर आघात करून लयबद्ध आणि स्पष्ट ध्वनी निर्माण करतात. प्रदेश, कारागीर आणि स्थानिक परंपरेनुसार चिपळ्यांच्या आकारमानात, रचनेत आणि निर्मितीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Buchner|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> चिपळ्यांचे वादन एका हाताने किंवा दोन्ही हातांच्या साहाय्याने लयबद्ध हालचाली करून केले जाते. भजन, कीर्तन आणि वारकरी परंपरेतील सामूहिक गायनात त्या मूलभूत ताल टिकवून ठेवण्याचे कार्य करतात. अनेक ठिकाणी चिपळ्या, टाळ, मृदंग, पखवाज, एकतारी आणि तुणतुणे यांचा संयुक्त वापर करून गायनाला स्वर आणि तालाची प्रभावी साथ दिली जाते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि ग्रामस्तरीय धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये चिपळ्यांचा वापर सातत्याने आढळतो. या वाद्याचे वादन औपचारिक संगीतशिक्षणापेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांमधून अधिक प्रमाणात शिकविले जाते. गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशाद्वारे त्याची वादनशैली पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> आजही कोकणातील धार्मिक, सांस्कृतिक आणि लोककलात्मक जीवनात चिपळ्यांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. आधुनिक ध्वनिव्यवस्था आणि इलेक्ट्रॉनिक वाद्यांचा वापर वाढला असला, तरी भजन-कीर्तन, हरिपाठ आणि वारकरी परंपरेत चिपळ्या आजही पारंपरिक स्वरूपात वापरल्या जातात. लोकसंगीत, संगीतशास्त्र आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमुळे या वाद्याच्या रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण अधिक व्यापक झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == धार्मिक परंपरेतील लोकवाद्ये == कोकणातील धार्मिक जीवनात लोकवाद्यांना केवळ संगीतसाथीचे साधन म्हणून नव्हे, तर धार्मिक विधींचा अविभाज्य घटक म्हणून स्थान प्राप्त झाले आहे. देवपूजा, आरती, ग्रामदैवतांचे उत्सव, यात्रोत्सव, पालख्या, गोंधळ, भजन-कीर्तन, हरिपाठ, वारकरी दिंड्या तसेच विविध धार्मिक समारंभांमध्ये विविध प्रकारच्या लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. धार्मिक प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड, वादनशैली आणि त्यांचा सांगीतिक उपयोग यांमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या उत्सवांमध्ये आणि जत्रांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांसारख्या वाद्यांचा उपयोग मिरवणुकांच्या प्रारंभासाठी, देवतेच्या आगमनाची सूचना देण्यासाठी आणि धार्मिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी केला जातो. अनेक ठिकाणी पालखी, रथोत्सव किंवा देवतेची मिरवणूक यांदरम्यान या वाद्यांचे सामूहिक वादन केले जाते. प्रदेश, देवस्थान आणि स्थानिक परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरात काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन-कीर्तन आणि वारकरी परंपरेत मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांना विशेष महत्त्व आहे. या वाद्यांच्या साथीने अभंग, ओव्या, हरिपाठ, नामस्मरण आणि कीर्तन सादर केले जाते. सामूहिक गायनात ताल, स्वर आणि लय यांचा समतोल राखण्याचे कार्य ही वाद्ये करतात. कोकणातील अनेक भजनी मंडळे आणि वारकरी दिंड्या आजही ही परंपरा जतन करून आहेत.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> गोंधळ, जागरण, नवसपूर्तीचे विधी तसेच काही कुलदैवत आणि ग्रामदैवतांच्या पारंपरिक धार्मिक समारंभांमध्ये ढोलकी, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या यांचा वापर आढळतो. या वाद्यांच्या साथीने पारंपरिक स्तोत्रे, भक्तिगीते आणि विधीपर गायन सादर केले जाते. धार्मिक विधींचे स्वरूप, स्थानिक रूढी आणि संबंधित देवतेच्या परंपरेनुसार वाद्यांच्या वापरामध्ये बदल दिसून येतो.<ref>{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> कोकणातील धार्मिक परंपरेत लोकवाद्ये ही केवळ ध्वनीनिर्मितीची साधने नसून सामुदायिक सहभाग, धार्मिक अभिव्यक्ती आणि सांस्कृतिक सातत्य यांची माध्यमे म्हणूनही कार्य करतात. विविध धार्मिक परंपरांमधील सातत्यामुळे ही वाद्ये आजही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानली जातात. लोकसंगीत, लोकसंस्कृती आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमधून या परंपरेचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> == दशावतार व लोकनाट्यातील लोकवाद्ये == दशावतार हे कोकणातील सर्वात प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्यप्रकारांपैकी एक मानले जाते. विशेषतः सिंधुदुर्ग, रत्‍नागिरी आणि गोव्याच्या काही भागांत ही परंपरा आजही जिवंत आहे. या लोकनाट्यप्रकारात संगीत, गायन, अभिनय आणि नृत्य यांचा परस्परसंवाद साधण्यासाठी विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. नाट्यप्रयोगाच्या प्रारंभापासून ते समारोपापर्यंत वाद्ये वातावरणनिर्मिती, प्रसंगानुरूप भावनिर्मिती आणि कलाकारांना ताल-लय देण्याचे कार्य करतात. <ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> दशावतारातील वाद्यमेळामध्ये ढोल, ढोलकी, पखवाज, मृदंग, ताशा, टाळ, झांज, चिपळ्या आणि तुतारी यांचा प्रामुख्याने समावेश असतो. नाट्यप्रयोगाच्या स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि मंडळानुसार या वाद्यांच्या वापरामध्ये काही प्रमाणात बदल आढळतो. गायनाला साथ देणे, संवादांमधील नाट्यगती अधोरेखित करणे, युद्धप्रसंग, देवतांचे आगमन किंवा प्रसंगांतर यांसारख्या नाट्यस्थितींमध्ये वातावरणनिर्मिती करणे ही या वाद्यांची प्रमुख कार्ये आहेत.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> दशावतारातील संगीत हे कथानकाच्या मांडणीचा अविभाज्य भाग आहे. पात्रांचा प्रवेश, प्रसंगांतील बदल, धार्मिक दृश्ये आणि उत्कर्षबिंदू यांमध्ये तालवाद्ये आणि सुषिरवाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. काही प्रसंगी तुतारी किंवा शंखाचा निनाद विशिष्ट प्रसंगाची सूचना देण्यासाठी वापरला जातो, तर टाळ, झांज, मृदंग किंवा पखवाज यांच्या साहाय्याने गायन आणि संवादांना लयबद्ध आधार दिला जातो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील दशावतार मंडळांमध्ये वाद्यवादनाची परंपरा प्रामुख्याने गुरू-शिष्य परंपरा आणि कौटुंबिक वारशातून पुढे आली आहे. अनेक कलाकार अभिनयाबरोबरच वाद्यवादनातही प्रवीण असतात. स्थानिक परंपरा, उपलब्ध कलाकार आणि नाट्यमंडळांच्या शैलीनुसार वाद्यमेळाच्या रचनेत काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> आधुनिक काळात दशावतार लोकनाट्याचे संशोधन, ध्वनिमुद्रण आणि रंगमंचीय सादरीकरण यांमुळे त्यातील लोकवाद्यांच्या परंपरेकडे नव्याने लक्ष वेधले गेले आहे. विविध सांस्कृतिक महोत्सव, शैक्षणिक संशोधन आणि लोककला संवर्धन उपक्रमांमुळे या वाद्यांचे ऐतिहासिक, सांगीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधिक व्यापकपणे अभ्यासले जात आहे.<ref>{{sfn|Mujumdar|2021}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == वारकरी संप्रदायातील लोकवाद्ये == वारकरी संप्रदाय हा महाराष्ट्राच्या भक्तिपरंपरेतील एक प्रमुख धार्मिक-सांस्कृतिक प्रवाह असून कोकणातील अनेक गावांमध्येही त्याची परंपरा दृढपणे रूढ झाली आहे. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांच्या अभंगपरंपरेशी निगडित भजन, हरिपाठ, नामस्मरण, कीर्तन आणि दिंडी यांमध्ये विविध लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. या वाद्यांच्या साथीने सामूहिक गायनाला लय, स्वर आणि सातत्य प्राप्त होते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील वारकरी दिंड्या, भजनी मंडळे आणि कीर्तनपरंपरेत '''टाळ''', '''चिपळ्या''', '''मृदंग''', '''पखवाज''', '''एकतारी''' आणि '''तुणतुणे''' ही प्रमुख वाद्ये वापरली जातात. यांपैकी टाळ आणि चिपळ्या सामूहिक लय टिकवून ठेवण्यासाठी, तर मृदंग आणि पखवाज गायनाला तालसाथ देण्यासाठी वापरले जातात. एकतारी आणि तुणतुणे ही वाद्ये मूलस्वर टिकवून ठेवण्यासाठी तसेच भक्तिगायनाला स्वराधार देण्यासाठी उपयोगात आणली जातात.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> वारकरी संप्रदायातील संगीतसादरीकरणात वाद्यांचा उपयोग केवळ सांगीतिक साथीसाठी मर्यादित नसून सामूहिक सहभाग, भक्तिभावाची अभिव्यक्ती आणि धार्मिक वातावरण निर्मिती यांसाठीही केला जातो. दिंडी, पालखी सोहळे, हरिनाम सप्ताह, भजन आणि कीर्तनादरम्यान वाद्यांच्या लयबद्ध साथीमुळे सहभागी वारकऱ्यांमध्ये एकसंधता आणि सामूहिकता निर्माण होते.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> कोकणातील अनेक गावांमध्ये स्थानिक भजनी मंडळे आणि वारकरी संस्था नियमितपणे भजन, हरिपाठ आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित करतात. या कार्यक्रमांमध्ये पारंपरिक लोकवाद्यांचा सातत्याने वापर होत असल्यामुळे त्यांच्या वादनपरंपरेचे संवर्धन आणि सातत्य राखले गेले आहे. अनेक वादकांना या वाद्यांचे शिक्षण औपचारिक संगीतसंस्थांपेक्षा प्रत्यक्ष धार्मिक परंपरा आणि गुरू-शिष्य पद्धतीतून प्राप्त झालेले आढळते.<ref>{{sfn|Lele|1981}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> वारकरी संप्रदायाच्या वाढत्या सांस्कृतिक दस्तऐवजीकरणामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासालाही नवे परिमाण प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्र, लोकसंस्कृती आणि धार्मिक परंपरांवरील संशोधनांमधून या वाद्यांचे सांगीतिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व अधोरेखित झाले असून, कोकणातील भक्तिसंगीत परंपरेच्या अभ्यासात त्यांना महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> == सण, उत्सव व जत्रांमधील लोकवाद्ये == कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रा हे स्थानिक सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वपूर्ण घटक मानले जातात. या प्रसंगी लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ संगीतसाथीसाठी मर्यादित नसून धार्मिक विधी, मिरवणुका, देवतांचे आगमन, सामूहिक नृत्ये, लोकनाट्ये आणि विविध पारंपरिक कार्यक्रमांचा अविभाज्य भाग म्हणून केला जातो. विविध गावांतील स्थानिक परंपरा, देवस्थानांची रूढी आणि उत्सवाचे स्वरूप यांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या वाद्यांमध्ये काही प्रमाणात भिन्नता आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer|1962}}</ref> कोकणातील ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव आणि पालखी सोहळ्यांमध्ये ढोल, ताशा, तुतारी, शंख आणि शिंग यांचा प्रामुख्याने उपयोग केला जातो. मिरवणुकीचा प्रारंभ, देवतेचे आगमन, रथोत्सव किंवा पालखीची वाटचाल यांसारख्या प्रसंगांमध्ये या वाद्यांचा सामूहिक निनाद धार्मिक वातावरण अधिक प्रभावी करतो. अनेक ठिकाणी या वाद्यांसह टाळ, झांज आणि चिपळ्यांचाही उपयोग केला जातो.><ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Hadap|2020}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील विविध धार्मिक उत्सव, ग्रामदैवतांच्या जत्रा, यात्रोत्सव, पालख्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज, तुतारी, शंख आणि इतर पारंपरिक लोकवाद्यांचा उपयोग केला जातो. उत्सवाचे स्वरूप, स्थानिक परंपरा आणि संबंधित धार्मिक विधीनुसार वाद्यमेळामध्ये काही प्रमाणात वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील '''शिमगा''', '''नारळी पौर्णिमा''', '''गणेशोत्सव''', '''दहीकाला''', तसेच विविध ग्रामोत्सवांमध्ये लोकवाद्यांचा व्यापक वापर आढळतो. विशेषतः शिमगा उत्सवात लोकनृत्ये, दशावतार आणि इतर पारंपरिक कलाप्रकारांमध्ये ढोल, ताशा, टाळ, झांज आणि इतर तालवाद्यांचा वापर केला जातो. किनारपट्टी भागातील काही उत्सवांमध्ये धार्मिक मिरवणुका आणि लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यानही पारंपरिक वाद्यमेळाचा समावेश असतो.<ref>{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> भजन, कीर्तन, गोंधळ आणि जागरण यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक जत्रांदरम्यान केले जाते. अशा कार्यक्रमांमध्ये मृदंग, पखवाज, टाळ, चिपळ्या, एकतारी आणि तुणतुणे या वाद्यांचा उपयोग गायनाला स्वर आणि तालसाथ देण्यासाठी केला जातो. कोकणातील अनेक गावांमध्ये जत्रा या धार्मिक विधींबरोबरच लोककला, लोकसंगीत आणि पारंपरिक वाद्यवादनाच्या जतनाचे महत्त्वपूर्ण माध्यम राहिल्या आहेत.<ref>{{sfn|Jackson|1986}}{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Lele|1981}}</ref> कोकणातील सण, उत्सव आणि जत्रांमधील लोकवाद्यांचा वापर हा स्थानिक लोकपरंपरा, धार्मिक श्रद्धा आणि सामुदायिक सहभाग यांचा अविभाज्य भाग मानला जातो. बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही अनेक गावांनी या पारंपरिक वाद्यमेळांची परंपरा कायम ठेवली आहे. त्यामुळे लोकवाद्ये ही कोकणाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण घटक मानली जातात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> == लोकनृत्यातील लोकवाद्ये == कोकणातील लोकनृत्ये ही स्थानिक लोकजीवन, धार्मिक श्रद्धा, कृषीसंस्कृती, सागरी जीवन आणि सामुदायिक परंपरांशी निगडित आहेत. या लोकनृत्यांमध्ये लोकवाद्यांचा उपयोग केवळ तालसाथीसाठी न होता नृत्याची लय, गती, भावाभिव्यक्ती आणि सादरीकरणाची परिणामकारकता वाढविण्यासाठी केला जातो. नृत्यप्रकार, स्थानिक परंपरा आणि प्रसंगानुसार वाद्यांची निवड आणि वादनशैलीमध्ये वैविध्य आढळते.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> कोकणातील शिमगा, कोळी नृत्य, फुगडी, झिम्मा तसेच इतर पारंपरिक लोकनृत्यांमध्ये ढोल, ढोलकी, ताशा, डफ, टाळ, झांज आणि चिपळ्या या तालवाद्यांचा प्रामुख्याने वापर केला जातो. नृत्याच्या प्रकारानुसार वादनाचा ठेका, गती आणि लय बदलत जाते. काही नृत्यांमध्ये गायक, वादक आणि नर्तक यांचा समन्वय लोकसादरीकरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग असतो.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}{{sfn|Ranade|1986}}</ref> कोकणातील दशावतारासारख्या लोकनाट्यप्रधान नृत्यपरंपरांमध्ये तालवाद्यांबरोबरच तुतारी, शंख आणि इतर सुषिरवाद्यांचाही प्रसंगानुरूप उपयोग केला जातो. पात्रांचा प्रवेश, युद्धप्रसंग, धार्मिक दृश्ये किंवा प्रसंगांतर यांमध्ये विविध वाद्यांचा उपयोग करून नाट्यमय परिणाम अधिक प्रभावी केला जातो. स्थानिक नाट्यमंडळे आणि लोककलावंत यांच्या परंपरेनुसार वाद्यमेळात काही प्रमाणात बदल आढळतो.<ref>{{sfn|Ranade|1986}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> किनारपट्टी भागातील कोळी समाजाच्या लोकनृत्यांमध्ये समूहगायन आणि तालवाद्यांचा समन्वय विशेषत्वाने आढळतो. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागातील स्त्रियांच्या पारंपरिक नृत्यांमध्ये टाळ, चिपळ्या आणि इतर साध्या तालवाद्यांच्या साथीने लोकगीते सादर करण्याची परंपरा आजही कायम आहे. विविध समाजसमूह, स्थानिक रूढी आणि उत्सवांनुसार या नृत्यांच्या वादनपरंपरेत प्रादेशिक वैविध्य दिसून येते.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> लोकनृत्ये आणि लोकवाद्ये यांचा परस्परसंबंध कोकणातील अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानला जातो. लोकनृत्यांच्या सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे पारंपरिक वादनशैली, तालरचना आणि वाद्यमेळ यांचे जतन झाले असून, लोकसंगीत आणि लोकसंस्कृतीवरील संशोधनांमध्ये या परंपरांचा स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्यात आला आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == कोकणातील प्रसिद्ध लोकवादक == कोकणातील लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांची परंपरा मुख्यतः गुरू-शिष्य परंपरा, कौटुंबिक वारसा आणि स्थानिक लोककलांमधून विकसित झाली आहे. त्यामुळे अनेक पारंपरिक वादकांची नावे लिखित स्वरूपात उपलब्ध नसून त्यांची कला मौखिक परंपरेतून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचली आहे. ग्रामदैवतांचे उत्सव, जत्रा, दशावतार मंडळे, भजनी मंडळे, वारकरी दिंड्या आणि स्थानिक सांस्कृतिक संस्थांमधील वादकांनी कोकणातील लोकवाद्यांची परंपरा जिवंत ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.<ref>{{sfn|Ratnagiri District Gazetteer}}{{sfn|Campbell|1880}}{{sfn|Jackson|1984}}</ref> कोकणातील अनेक वादक ढोल, ढोलकी, मृदंग, पखवाज, ताशा, डफ, तुणतुणे, एकतारी, टाळ, झांज, चिपळ्या, तुतारी आणि शंख यांसारख्या वाद्यांच्या वादनात प्रवीण असतात. अनेकदा एकाच कलाकाराकडे गायन, वादन आणि लोकनाट्यातील अभिनय यांचेही कौशल्य आढळते. विशेषतः दशावतार, भजन-कीर्तन आणि गोंधळ यांसारख्या परंपरांमध्ये वादकांची भूमिका केवळ साथीपुरती मर्यादित नसून संपूर्ण सादरीकरणाचा अविभाज्य भाग असते.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kamble|Ransure|2008–2009}}{{sfn|Mujumdar|2021}}</ref> कोकणातील लोकवाद्यांच्या परंपरेत अनेक कुटुंबांनी पिढ्यान्‌पिढ्या वादनकला जतन केली आहे. वादनाचे शिक्षण प्रामुख्याने प्रत्यक्ष सराव, धार्मिक कार्यक्रमांतील सहभाग आणि गुरू-शिष्य परंपरेद्वारे दिले जात असल्यामुळे स्थानिक शैली, तालरचना आणि वादनतंत्र यांमध्ये प्रादेशिक वैशिष्ट्ये विकसित झाली आहेत. विविध गावांमध्ये आजही पारंपरिक वादक धार्मिक उत्सव, लोकनाट्ये आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होताना दिसतात.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Manuel|2015}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून लोकसंगीत, लोककला आणि संगीतशास्त्रावरील संशोधनांमुळे कोकणातील पारंपरिक वादकांच्या कार्याचे दस्तऐवजीकरण सुरू झाले. सांस्कृतिक महोत्सव, लोककला अकादमी, संशोधन संस्था आणि विद्यापीठीय अभ्यासक्रमांमुळे या वादकांच्या कलाविष्काराला व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, अनेक पारंपरिक वादकांविषयीची माहिती आजही स्थानिक मौखिक परंपरा आणि लोकस्मृतीवरच अवलंबून आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> कोकणातील लोकवादकांनी जतन केलेल्या वादनपरंपरा या प्रदेशाच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वपूर्ण भाग मानल्या जातात. या परंपरांमुळे लोकवाद्यांची निर्मिती, वादनतंत्र, तालरचना आणि सांगीतिक शैली यांचे सातत्य आजही टिकून असून, कोकणातील लोकसंस्कृतीच्या अभ्यासात त्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> == आधुनिक काळातील बदल == विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून आणि विशेषतः एकविसाव्या शतकात कोकणातील लोकवाद्यांच्या वापरात सामाजिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक बदलांमुळे लक्षणीय परिवर्तन झाले आहे. ध्वनिवर्धक यंत्रणा, ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान, दूरदर्शन, चित्रपट, डिजिटल माध्यमे आणि सामाजिक माध्यमांच्या प्रसारामुळे पारंपरिक लोकसंगीताच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीत बदल झाले. या बदलांचा परिणाम लोकवाद्यांच्या निर्मिती, वादनशैली आणि सार्वजनिक सादरीकरणावरही झाला आहे.<ref>{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Nettl|2015}}</ref> पूर्वी धार्मिक विधी, जत्रा, लोकनाट्ये आणि ग्रामस्तरीय सांस्कृतिक कार्यक्रमांपुरता मर्यादित असलेला अनेक लोकवाद्यांचा वापर आज सांस्कृतिक महोत्सव, शासकीय सांस्कृतिक कार्यक्रम, शैक्षणिक सादरीकरणे, लोककला स्पर्धा आणि व्यावसायिक रंगमंचांपर्यंत विस्तारला आहे. त्याचवेळी काही पारंपरिक वाद्यांच्या जागी आधुनिक वाद्ये किंवा ध्वनिवर्धन प्रणालींचा वापर वाढल्याने काही स्थानिक वादनपरंपरांमध्ये बदल झाल्याचे संगीतशास्त्रीय अभ्यासांत नमूद करण्यात आले आहे.<ref>{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> लोकवाद्यांच्या निर्मितीमध्येही काळानुसार बदल झाले आहेत. पारंपरिक लाकूड, नैसर्गिक कातडी, बांबू आणि स्थानिक साहित्याबरोबरच आधुनिक धातू, कृत्रिम तंतू आणि औद्योगिक साहित्याचा वापर काही वाद्यांच्या निर्मितीत वाढला आहे. त्यामुळे वाद्यांच्या टिकाऊपणात आणि देखभालीत बदल झाला असला, तरी अनेक पारंपरिक कारागीर आणि कलाकार धार्मिक तसेच पारंपरिक सादरीकरणांसाठी पारंपरिक पद्धतीने तयार केलेल्या वाद्यांनाच प्राधान्य देतात.<ref>{{sfn|Krishnaswamy|2017}}{{sfn|Deva|1978}}{{sfn|Kothari|1968}}</ref> लोकसंगीत आणि लोकवाद्यांच्या अभ्यासाला विद्यापीठीय अभ्यासक्रम, संशोधन संस्था, सांस्कृतिक अकादमी आणि विविध संशोधन प्रकल्पांमुळे नवे शैक्षणिक अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. संगीतशास्त्रज्ञ, लोकसंगीत संशोधक आणि सांस्कृतिक संस्थांनी लोकवाद्यांच्या इतिहास, रचना, वादनतंत्र आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे दस्तऐवजीकरण केले आहे. त्यामुळे कोकणातील लोकवाद्यांच्या अभ्यासासाठी प्रमाणभूत संशोधनसाहित्य उपलब्ध झाले आहे.<ref>{{sfn|Nettl|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}</ref> डिजिटल माध्यमे, ध्वनिमुद्रण, दृश्यश्राव्य दस्तऐवजीकरण आणि सांस्कृतिक महोत्सवांमुळे कोकणातील लोकवाद्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. तथापि, पारंपरिक वादकांची संख्या कमी होणे, पिढ्यान्‌पिढ्या चालत आलेल्या वादनपरंपरांचा ऱ्हास आणि बदलती मनोरंजन माध्यमे यांमुळे काही लोकवाद्यांसमोर नवीन आव्हाने निर्माण झाली आहेत. या पार्श्वभूमीवर संशोधन, दस्तऐवजीकरण आणि लोककला संवर्धनाच्या विविध उपक्रमांद्वारे या परंपरांचे जतन करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.<ref>{{sfn|Manuel|2015}}{{sfn|Ranade|1998}}{{sfn|Krishnaswamy|2017}}</ref> == चित्रदालन == <gallery mode="packed" heights="180px"> File:Tutari Sanai and Tal.jpg|'''तुतारी, सनई आणि टाळ''' — महाराष्ट्रातील लोककलेतील पारंपरिक वाद्ये. File:Dhol,kv.png|'''ढोल''' — कोकणी विश्वकोशातील पारंपरिक ढोलाचे चित्रण. File:ताशावादक.jpg|'''ताशा वादक''' — पारंपरिक ताशावादनाचे दृश्य. File:गणपती विसर्जन मिरवणुकीतील झांज पथक.JPG|'''झांज पथक''' — धार्मिक मिरवणुकीतील सामूहिक झांजवादन. File:Tuntina.jpg|'''तुणतुणे''' — पश्चिम भारतातील लोकपरंपरेत आणि कीर्तनपरंपरेत वापरले जाणारे तंतुवाद्य. File:Ranasringa MET 89.4.161 slide.jpg|'''रणशिंग''' — भारतीय पारंपरिक सुषिरवाद्य. File:शंख आणि डमरू नाद पथक.jpg|'''शंख आणि डमरू''' — धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रमांतील पारंपरिक वाद्ये. File:Shankha with rosette.jpg|'''शंख''' — भारतीय धार्मिक परंपरेशी संबंधित पारंपरिक सुषिरवाद्य. File:Mridangam transparent.png|'''मृदंग''' — भारतीय संगीतपरंपरेतील प्रमुख तालवाद्य. File:2024-03-22 Tanpuras, Tabala-dagga, Pakhavaj, and Harmonium in Raja Dinkar Kelkar Museum, Pune.jpg|'''पखवाज व इतर भारतीय वाद्ये''' — पुणे येथील राजा दिनकर केळकर संग्रहालयातील वाद्यसंग्रह. File:Jori Drum being Played.png|'''जोडी ढोल''' — पारंपरिक तालवाद्य वादन. File:Dhol dholak, one of numerous types of drums, Indian musical instrument.jpg|'''ढोल / ढोलक''' — भारतीय लोकसंगीतातील विविध तालवाद्यांचे प्रतिनिधिक उदाहरण. </gallery> == ग्रंथसूची == === पुस्तके === * {{cite book |last=Deva |first=Bigamudre Chaitanya |title=Musical Instruments of India: Their History and Development |publisher=Firma KLM |place=New Delhi |year=1978 }} * {{cite book |last=Kothari |first=Komal S. |title=Indian Folk Musical Instruments |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1968 }} * {{cite book |last=Krishnaswami |first=S. |title=Musical Instruments of India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |place=New Delhi |edition=Revised |year=2017 }} * {{cite book |last=Ranade |first=Ashok D. |title=Stage Music of Maharashtra |publisher=Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1986 }} * {{cite book |last=Nettl |first=Bruno |title=The Study of Ethnomusicology: Thirty-Three Discussions |edition=3rd |publisher=University of Illinois Press |place=Urbana |year=2015 }} * {{cite book |last=Khandge |first=Deepak |editor-first=Deepak |editor-last=Khandge |title=Folk Dance of Maharashtra |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts / Sangeet Natak Akademi |place=New Delhi |year=1997 }} === महाराष्ट्र शासनाचे प्रकाशन === * {{cite book |title=Ratnagiri District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite book |title=Kolaba District Gazetteer |publisher=Government of Maharashtra}} * {{cite encyclopedia |title=लोकवाद्ये |encyclopedia=मराठी विश्वकोश |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ}} === संशोधन लेख === * {{cite journal |last=Mujumdar |first=Manisha Mohan |title=Dashavatar, the Glorious Local Art of Performance: In the Perspective of Globalization |journal=Motifs: An International Journal of English Studies |volume=7 |pages=83–93 |year=2021 }} * {{cite journal |last=Manuel |first=Peter |title=The Intermediate Sphere in North Indian Music Culture: Between and Beyond "Folk" and "Classical" |journal=Ethnomusicology |volume=59 |issue=1 |pages=82–115 |year=2015 }} * {{cite journal |last=Hadap |first=Shilpa |title=Religious Practices in Konkan: Understanding Through Metal Objects |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=101 |year=2020 |pages=47–68 }} * {{cite journal |last=Kamble |first=V. C. |last2=Ransure |first2=P. V. |title=Folk and Folk-Lore Culture of Maharashtra |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |year=2008–2009 |pages=191–205 |ref=harv }} === ऐतिहासिक संदर्भ === * {{cite book |editor-last=Campbell |editor-first=James MacNabb |title=Gazetteer of the Bombay Presidency, Vol. X: Ratnagiri and Savantvadi |publisher=Government Central Press |place=Bombay |year=1880 }} * {{cite book |last=Jackson |first=A. M. T. |title=Folklore of the Konkan |publisher=Asian Educational Services |place=New Delhi |year=1984 }} == संदर्भ == {{reflist|30em}} == हेही पहा == * [[कोकण]] * [[लोकसंगीत]] * [[दशावतार]] * [[वारकरी संप्रदाय]] * [[भजन]] * [[कीर्तन]] * [[तुतारी]] * [[ढोल]] * [[मृदंग]] * [[पखवाज]] * [[टाळ]] * [[झांज]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org मराठी विश्वकोश] * [https://ignca.gov.in इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA)] * [https://www.sangeetnatak.gov.in संगीत नाटक अकादमी] * [https://indiaculture.gov.in India Culture Portal] * [https://archive.org Internet Archive] * [https://www.maharashtra.gov.in महाराष्ट्र शासन] * {{कोकण लोकजीवन}} [[वर्ग:कोकण]] 3kiosci8su4mc4ilsh66e07ael5t5i0 3 382468 2700047 2026-08-07T17:41:23Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2700047 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Uday raj malwal}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २३:११, ७ ऑगस्ट २०२६ (IST) pijwmq88v4xxqtqjcmvxqpcw11rk6cd 0 382469 2700059 2026-08-07T19:01:05Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[२०२५ युनायटेड किंगडम महिला तिरंगी मालिका]] वरुन [[२०२५ युनायटेड किंग्डम महिला तिरंगी मालिका]] ला हलविला: शुद्धलेखन 2700059 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[२०२५ युनायटेड किंग्डम महिला तिरंगी मालिका]] 41ofbqdinozw5knl07d21vnciiuayzo 0 382470 2700069 2026-08-07T19:39:44Z अभय नातू 206 नामभेद 2700069 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[तुर्की राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ]] fm4frj3zgpv8xqonjrenh9dva2s8da7 0 382471 2700070 2026-08-07T19:40:17Z अभय नातू 206 नामभेद 2700070 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[लिथुएनिया क्रिकेट संघ]] 8rbmns7coil2x5l1eca921641ki93in 0 382472 2700071 2026-08-07T19:40:33Z अभय नातू 206 नामभेद 2700071 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[लिथुएनिया क्रिकेट संघ]] 8rbmns7coil2x5l1eca921641ki93in 14 382473 2700076 2026-08-07T19:42:46Z अभय नातू 206 नवीन 2700076 wikitext text/x-wiki * [[वर्ग:इ.स.पू. २०२|मृत्यू]] p8n83y8ix4tc2cq3n8liawzlifvbt4u 0 382474 2700078 2026-08-07T20:00:47Z TheonlyPuneriintown 157039 "[[:en:Special:Redirect/revision/1363622873|July Revolution]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2700078 wikitext text/x-wiki '''फ्रान्सची दुसरी क्रांती''' ( [[फ्रेंच भाषा|फ्रेंच]]: Révolution de Juillet ), ज्याला '''जुलै क्रांती'''सुद्धा म्हणतात, ही १७८९-९९ च्या [[फ्रेंच राज्यक्रांती|पहिल्या]] फ्रेंच क्रांतीनंतरची दुसरी फ्रेंच क्रांती होती. यामुळे फ्रेंच [[बूर्बों घराणा|बूर्बों]] सम्राट, राजा [[फ्रान्सचे शार्ल दहावे|शार्ल दहावे]], यांची पदच्युती झाली आणि त्यांचे चुलत भाऊ, [[ओर्लेयोंचे ड्यूक]] [[फ्रान्सचे लुई फिलिप पहिले|लुई फिलिप]], गादीवर आले, ज्यांनी फ्रान्सचे शेवटचे राजा म्हणून १८ वर्षे राज्य केले. १८३० च्या क्रांतीने त्या दिवसापासून एक स्थित्यंतर घडली, कारण [[जुलै राजेशाही|जुलै राजेशाहीद्वारे]] [[संवैधानिक राजेशाही]] पुनर्स्थापित झाली; बूर्बों घराण्याचे निश्चितपणे पतन होऊन त्यांचे [[कनिष्ठ शाखा]], ओर्लेयों घराण्याचे वर्चस्व प्रस्थापित झाले; आणि वंशपरंपरागत हक्काच्या तत्त्वाच्या जागी लोकसार्वभौमत्वाचे तत्त्व प्रस्थापित झाले. बूर्बों घराण्याच्या समर्थकांना विधीवादी (''Légitimistes'') म्हटले जाऊ लागले आणि लुई फिलिपच्या समर्थकांना [[ओर्लेयोंवादी (फ्रान्सची राजेशाही)|ओर्लेयोंवादी (''Orléanistes'')]] म्हणून ओळखले जाऊ लागले. याव्यतिरिक्त, [[नेपोलियन बोनापार्ट|नेपोलियनच्या]] वारसांना परत आणण्याचे समर्थन करणारे [[बोनापार्टवादी|बोनापार्टवादी (Bonapartistes)]] सुद्धा होते. सिंहासनावरील १८ अस्थिर वर्षांनंतर, [[फ्रान्सची तिसरी क्रांती|फ्रान्सच्या तिसऱ्या क्रांतीत]] लुई-फिलिप यांना पदच्युत केले आणि त्याच वर्षी [[फ्रान्सचा तिसरा नेपोलियन|लुई नेपोलियनने]] बोनापार्टवाद्यांना पुन्हा सत्तेवर आणले. == पार्श्वभूमी == [[पॅरिसचा तह (१८१४)|मे १८१४ मध्ये]] नेपोलियनच्या फ्रान्सचा पराभव आणि शरणागतीनंतर, पूर्ण युरोप आणि खास तर फ्रान्समध्ये गोंधळ होता. खंडाचा राजकीय नकाशा नव्याने तयार करण्यास व्हिएन्ना परिषद भरली. अनेक युरोपीय देशांनी या परिषदेत भाग घेतला, पण निर्णय घेणे चार प्रमुख सत्तांच्या नियंत्रणाखाली होती: [[ऑस्ट्रियन साम्राज्य]], ज्याचे प्रतिनिधि मुख्यमंत्री युवराज मेटनीश होते; [[ग्रेट ब्रिटन व आयर्लंडचे संयुक्त राजतंत्र]], ज्याचे प्रतिनिधि परराष्ट्र सचिव व्हिस्काउंट कॅसलरे होते; [[रशियन साम्राज्य|रूसी साम्राज्य]], ज्याचे प्रतिनिधि [[रशियाचा पहिला अलेक्झांडर|सम्राट अलेक्झांडर पहिले]] होते; आणि [[प्रशिया]], ज्याचे प्रतिनिधि राजा फ्रीडरिश विल्हेल्म तिसरे होते. === शार्ल दहाव्यांचे राज्य === [[चित्र:Sir_Thomas_Lawrence_(1769-1830)_-_Charles_X_(1757-1836),_King_of_France_-_RCIN_405138_-_Royal_Collection.jpg|इवलेसे|थॉमस लॉरेन्स यांनी १८२५ मध्ये रंगवलेले शार्ल दहाव्यांचे चित्र]] १६ सप्टेंबर १८२४ रोजी, अनेक महिन्यांच्या आजारानंतर, ६८ वर्षांचे लुई अठरावे यांचे निधन झाले. त्यांना मूलबाळ नसल्यामुळे, त्यांचे धाकटे भाऊ, शार्ल, वय ६६, यांना फ्रान्सच्या सिंहासनावर बसले. ते अधिक प्रतिगामी राजकारणासाठी ओळखले जात होते. २७ सप्टेंबर रोजी शार्ल दहावे यांनी लोकांच्या प्रचंड उत्साहात पॅरिसमध्ये राजप्रवेश केला. चार्ल्स यांचा राज्याभिषेक २९ मे १८२५ रोजी रेंस कॅथेड्रल येथे झाला. एका भव्य समारंभात राजाने सनदेचे पालन करण्याची तसेच फ्रान्सच्या प्राचीन "मूलभूत कायद्यांचे" पालन करण्याची शपथ घेतली. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=CQowmIj8D4sC|title=The Perilous Crown: France Between Revolutions, 1814-1848|last=Price|first=Munro|publisher=[[Pan Macmillan]]|year=2010|isbn=978-0-330-53937-1|page=119}}</ref> समारंभादरम्यान, राजाला शहराच्या किल्ल्या सुपूर्द करताना, सेनचे जिल्हाधिकारी यांनी घोषित केले: "आपल्या नवीन राजाचा अभिमान बाळगून, पॅरिस आपल्या भव्यतेने शहरांची राणी बनण्याची आकांक्षा बाळगू शकते, जसे तिचे लोक आपल्या निष्ठेत, भक्तीत आणि प्रेमात अग्रगण्य बनण्याची आकांक्षा बाळगतात." <ref>{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001}}</ref> आठ महिन्यांनंतर, नवीन राजाबद्दल राजधानीतील लोकांचा दृष्टिकोन खूप बिघडला होता. जनमतातील या मोठ्या बदलाची कारणे अनेक होती, पण त्याची मुख्य दोन कारणे: * [[युखरिस्ट|युखरिस्टचा]] अपमान करणाऱ्या कोणालाही मृत्युदंडाची शिक्षा देणे. * [[फ्रेंच राज्यक्रांती|पहिल्या क्रांती]] आणि नेपोलियनच्या पहिल्या साम्राज्याद्वारे जप्त केलेल्या मालमत्तेसाठी आर्थिक भरपाईची तरतूद—ही भरपाई "क्रांतीचे शत्रू" म्हणून घोषित केलेल्या कोणत्याही व्यक्तीला, मग ती कुलीन असो का नसो, दिली जाणार होती. पहिल्याच्या टीकाकारांनी राजा आणि त्याच्या नवीन मंत्रालयावर कॅथलिक चर्चला खूश करण्याचा आणि असे करून १८१४ च्या सनदेत नमूद केलेल्या धार्मिक विश्वासाच्या समानतेच्या हमीचे उल्लंघन करण्याचा आरोप केला. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ebsco.com/|title=July Revolution {{!}} Research Starters {{!}} EBSCO Research|website=EBSCO|language=en|access-date=2025-09-06}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=King of the World The Life of Louis XIV|last=Mansel|first=Philip|publisher=The university of Chicago Press}}</ref> दुसरा मुद्दा, म्हणजे आर्थिक नुकसानभरपाईचा, पहिल्यापेक्षा जास्ती संधीसाधू होता. राजेशाहीच्या पुनर्संस्थापनेपासून, स्थावर मालमत्ता बाजारातील अनिश्चितता कमी किंवा नाहीशी करण्यास मालमत्तेच्या मालकीचे प्रश्न निकाली काढण्याची मागणी सगळ्या गटांकडून होत होती. <ref>{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=200}}</ref> पण विरोधकांनी, ज्यांतील बरेच जण निराश बोनापार्टवादी होते, अशी कुजबुज सुरू केली की, जे विरोधक देश सोडून गेले नव्हते त्यांना लज्जित करण्यास शार्ल दहावे हा प्रस्ताव मांडत आहेत. ते म्हणे की, हे दोन्ही उपाय म्हणजे १८१४ च्या सनदेचा नाश घडवून आणण्यास रचलेला एक चलाख डाव होता. आतापर्यंत, पॅरिसच्या लोकांमध्ये राज्यघटनेची आणि [[प्रतिनिधी सभागृहाची (फ्रान्स)|प्रतिनिधी सभागृहाची]] लोकप्रियता असल्यामुळे, राजाचे उच्चभ्रू वर्गासोबतचे—म्हणजेच बूर्बों समर्थक आणि बूर्बों विरोधक या दोघांसोबतचे—संबंध दृढ राहिले होते. हे सुद्धा आता बदलणार होते. १२ एप्रिल रोजी, खऱ्याखुऱ्या दृढ विश्वासाने आणि स्वातंत्र्याच्या भावनेने प्रेरित होऊन, प्रतिनिधी सभागृहाने वारसा हक्काचे कायदे बदलण्याचा सरकारचा प्रस्ताव स्पष्टपणे नकारला. <sup class="noprint Inline-Template" style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (August 2017)">स्पष्टीकरण आवश्यक</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> लोकप्रिय वृत्तपत्र ''ले काँस्तितुशॉनेल''ने हा नकार "प्रति-क्रांतिकारक आणि प्रतिक्रियावादांवरील विजय" असल्याचे घोषित केले. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://archive.org/details/lapresselassault0000unse|title=La Presse à l'assaut de la monarchie|last=Ledré|first=Charles|date=1960|publisher=[[Armand Colin]]|page=70}}</ref> [[वरिष्ठ सभागृह (फ्रान्स)|वरिष्ठ सभागृह]] आणि प्रतिनिधी सभागृह या दोन्हींची लोकप्रियता प्रचंड वाढली, आणि राजा व त्यांच्या मंत्रिमंडळाची लोकप्रियता घटली. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2025)">संदर्भ आवश्यक</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> १६ एप्रिल १८२७ रोजी, शां द मार्समध्ये [[फ्रान्सचे शाही रक्षक|शाही रक्षकांची]] पाहणी करत असताना, राजाचे स्वागत टोचणाऱ्या मौनाने झाले आणि अनेक प्रेक्षकांनी राजाप्रती आपल्या टोप्या काढण्यास नकार दिला. शार्ल दहाव्यांनी "नंतर [त्यांचे चुलत भाऊ] लुई फिलिपला सांगितले की, 'जरी तिथे असलेले लोक फारसे विरोधी नव्हते, तरी काहीजण कधीकधी भयानक चेहरा करुन पाहत होते'." <ref>Marie Amélie, 356; (17 April 1827); Antonetti, 527.</ref> [[चित्र:CHARLES_X_IN_THE_ROLE_OF_THE_GREAT_NUTCRACKER.jpg|इवलेसे|२५ जुलैचा महान 'नटक्रॅकर'(अडकिट्टा, पश्चिमात्य संस्कृतीत एक पात्र). या व्यंगचित्रात, शार्ल दहावे 'सनद' असे लिहिलेला चेंडू दातांनी फोडण्याचा प्रयत्न करतो, पण त्यांना तो फोडता येत नाही.]] ३० एप्रिल रोजी, राजघराण्याशी आक्षेपार्ह वागल्याच्या अशा कारणावरून, राजाने पॅरिसच्या राष्ट्रीय रक्षकांना अचानक बरखास्त केले. हा नागरिकांचा एक स्वयंसेवी गट होता, ज्याला पूर्वी राजेशाही आणि जनता यांच्यातील एक विश्वासार्ह दुवा मानले जात होते. समंजस लोकांना याचा धक्का बसला: ही बातमी ऐकल्यावर [[र्‍हाइनलांड|ऱ्हाइनलांडमधील]] एका सरदाराने लिहिले, "असे करायला सांगण्यापेक्षा [माझे] डोकं कापलेलं बरं: क्रांती घडवण्यास आवश्यक असलेला एकमेव पुढील उपाय म्हणजे परिनिरीक्षण." १७ मार्च १८३० रोजी, प्रतिनिधी सभागृहात बहुमताने राजा आणि [[जुल्स द पोलोन्याक|पोलिन्याकच्या]] मंत्रालयाविरुद्ध अविश्वास प्रस्ताव, [[२२१ चे संबोधन]], मंजूर केला. दुसऱ्या दिवशी, शार्लने संसद विसर्जित केली आणि निवडणुका दोन महिन्यांसाठी पुढे ढकलून विरोधकांना घाबरवले. या काळात, उदारमतवाद्यांनी "२२१" जणांना लोकप्रिय नायक म्हणून गौरवले, तर दुसरीकडे [[फ्रान्सचे विभाग|फ्रान्सच्या विभागांमध्ये]] जिल्हाधिकारांची अदलाबदल होत असल्याने सरकारला देशभरात पाठिंबा मिळवण्यास कठीण होते. त्यानंतर ५ ते १९ जुलै १८३० दरम्यान विधानसभेच्या निवडणुका झाल्या. उदारमतवादी विरोधी पक्षाने पोलिन्याकच्या समर्थकांवर २७४-१४३ अशा बहुमताने जवळपास प्रत्येक ३ पैकी २ जागा जिंकल्या. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=c7aQqFo43EMC&pg=PA238|title=Re-Writing the French Revolutionary Tradition: Liberal Opposition and the Fall of the Bourbon Monarchy|last=Alexander|first=Robert|date=2003|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-139-43764-6|location=New York|pages=238, 285}}</ref> रविवारी, २५ जुलै १८३० रोजी, राजाने पोलिन्याकच्या संमतीने, हुकूमनाम्याद्वारे १८१४ च्या सनदेत बदल करण्याची सुरुवात केली. त्यांचे हुकूमनामे, ज्यांना [[जुलै अध्यादेश]] म्हणतात, प्रतिनिधी सभागृह बरखास्त केले, वृत्तपत्र स्वातंत्र्याची मुस्कटदाबी केली, व्यापारी मध्यमवर्गाला भविष्यातील निवडणुकांमधून वगळले आणि नवीन निवडणुका जाहीर केल्या. सोमवारी, २६ जुलै रोजी, हे हुकूमनामे पॅरिसमधील अग्रगण्य पुराणमतवादी वृत्तपत्र <nowiki><i id="mwlg">ले मॉनितोर</i></nowiki>मध्ये प्रकाशित झाले. मंगळवारी, २७ जुलै रोजी एक क्रांती सुरु झाली आणि शेवटी बूर्बों राजेशाहीचा अंत केला. == जुलै १८३० च्या घटना == === सोमवार, २६ जुलै १८३० === [[चित्र:Lar7_cogniet_001z.jpg|इवलेसे|''जुलै १८३० मधील दृश्ये'', लेओं कोन्यें यांनी काढलेले चित्र, ज्यात अधिक उज्ज्वल फ्रेंच प्रजासत्ताकामध्ये होणारे परिवर्तन दर्शवते.]] उष्ण आणि कोरडा उन्हाळा होता, ज्यामुळे ज्यांच्याकडे पैसे होते ते पॅरिस सोडून गावाला गेले. बहुतेक व्यावसायिकांना ते शक्य नव्हते, आणि म्हणूनच सेंट-क्लाउड "अध्यादेशां"बद्दल समजणाऱ्यांमध्ये ते पहिले होते, ज्यांनी त्यांना प्रतिनिधी सभागृहासाठी उमेदवार म्हणून निवडणूक लढवण्यास बंदी घातली होती. ज्यांना सर्वोच्च सामाजिक प्रतिष्ठा हवी होती, त्यांच्यासाठी असे सदस्यत्व अपरिहार्य होते. चिडून, ''बूर्स''ने कर्ज देणे बंद केले आणि व्यावसायिकांनी आपले कारखाने बंद केले. कामगारांना रस्त्यावर हाकलून दिले, जेणेकरून ते स्वतःची सोय स्वतःच करतील. उन्हाळ्याच्या सुरुवातीपासून वाढत असलेलीच बेरोजगारी मोठ्या प्रमाणात वाढली. "त्यामुळे मोठ्या संख्येने कामगारांना निषेध करण्याशिवाय अजून काही काम नव्हते." <ref name="Mansel238">{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=238}}</ref> जरी ''जूर्नाल दे देबा'', ''ले मॉनितोर'', आणि ''ले काँस्तितुशॉनेल'' सारख्या वृत्तपत्रांनी नवीन कायदे पाळत प्रकाशन आधीच बंद केले होते, तरी शहरातील १२ वृत्तपत्रांमधील जवळपास ५० पत्रकार ''ले नास्यॉनाल'' च्या कार्यालयात जमले. तिथे त्यांनी एका सामूहिक निषेध पत्रावर सही केली आणि आपली वृत्तपत्रे सुरूच राहतील अशी शपथ घेतली. <ref name="Mansel238">{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=238}}</ref> त्या संध्याकाळी, जेव्हा पोलिसांनी एका वृत्तपत्र मुद्रणालयावर छापा टाकून तस्करीची वृत्तपत्रे जप्त केली, तेव्हा उकाड्याने हैराण झालेल्या, बेरोजगार जमावाने " ''À bas les Bourbons!'' " ("बूर्बों मुर्दाबाद!") आणि " ''Vive la Charte!'' " ("सनद चिरायू होवो!") अशा कोपविष्ट घोषणा करत त्यांचे स्वागत केले. पत्रकार अर्मां कारेल यांनी ''ले नास्यॉनाल''च्या दुसऱ्या दिवसाच्या अंकात लिहिले:<blockquote>फ्रान्स... स्वतः सरकारच्यामुळेच पुन्हा क्रांतीच्या खाईत लोटला जातो... कायदेशीर व्यवस्था आता संपली आहे, <u>बळ</u> वापरणे सुरू झाले आहे... आपण आता ज्या परिस्थितीत आहोत, त्यात आज्ञापालन करणे हे कर्तव्य राहिलेले नाही... आपला स्वतःचा प्रतिकार कितपत वाढवायचा, याचा निर्णय फ्रान्सलाच घ्यावा लागेल. <ref>{{Harvard citation no brackets|Pinkney|1972}}; {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=3H0vAAAAMAAJ|title=Mémoires de Madame de Rémusat 1802-1808|last=de Rémusat|first=Madame|date=1880|publisher=Calmann Lévy|volume=2|pages=313–314|language=fr|author-link=Madame de Rémusat}}; Lendré 107</ref></blockquote> === मंगळवार, २७ जुलै १८३०: पहिला दिवस === [[चित्र:Saisie_des_presses_du_National.jpg|उजवे|इवलेसे|''ले नास्यॉनाल''च्या मुद्रणालयांवर कब्जा, क्रांतीला चालना देणारी एक घटना. पॅरिस, २७ जुलै.]] दिवसभर, जसजशी गर्दी वाढत गेली, तसतसे पॅरिसमध्ये शांतता पसरली. दुपारी ४:३० वाजता पॅरिसच्या पहिल्या लष्करी विभागाच्या आणि शाही रक्षकांच्या सैन्याच्या कमांडरांना त्यांचे सैन्य आणि तोफा, [[त्वीलीरीचा राजवाडा|त्वीलीरीच्या]] समोरील [[प्लास दु कारुजेल]], [[प्लास वांदोम]] आणि [[प्लास दे ला बास्तीय]] येथे एकत्रित होण्याचे आदेश दिले. सुव्यवस्था राखण्यासाठी आणि लुटारूंपासून बंदुकीच्या दुकानांचे संरक्षण करण्यास, संपूर्ण शहरात लष्करी गस्त ठेवण्यात, मजबूत आणि विस्तारित करण्यात आली. तरीही, शस्त्रागारे किंवा दारूगोळ्याचे कारखान्यांच्या संरक्षणासाठी कोणतीही उपाययोजना केली नाही. थोड्या वेळासाठी, ती खबरदारी अकाली वाटली, पण ७:०० वाजता संध्याकाळी, अंधार पडू लागताच, लढाई सुरू झाली. "सैनिकांपेक्षा पॅरिसचे नागरिकच आक्रमक होते. वरच्या खिडक्यांमधून रस्त्यावरील सैनिकांवर फरशीचे दगड, कौले आणि फुलदाण्यांचा वर्षाव होऊ लागला". <ref>{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=239}}.</ref> सुरुवातीला, सैनिकांनी हवेत इशारा म्हणून गोळीबार केला. पण रात्र संपण्यापूर्वी, एकवीस नागरिक मारले गेले. त्यानंतर दंगलखोरांनी त्यांच्या एका मृत निषेधकर्ताचा मृतदेह रस्त्यांवरून फिरवत " ''Mort aux Ministres !'' ''À bas les aristocrates !'' " ("मंत्री मुर्दाबाद! उमराव मुर्दाबाद!") अशा घोषणा दिल्या. === बुधवार, २८ जुलै १८३०: दुसरा दिवस === [[चित्र:Prise_de_l'Hôtel_de_ville_-_le_Pont_d'Arcole.JPG|इवलेसे|अमेडी बुर्जुआ यांनी हॉटेल द व्हिलचा ताबा घेतला (१७८९ मध्ये, आणि नंतर १८४८ व १८७० मध्ये क्रांतिकारक तेथे गेले होते).]] पॅरिसमध्ये रात्रभर लढाई चालू राहिली. एका प्रत्यक्षदर्शीने लिहिले:<blockquote>आत्ताच सव्वा आठ वाजले असतील, आणि आधीच आरडाओरडा आणि गोळीबाराचे आवाज ऐकू येत आहेत. व्यवहार पूर्णपणे ठप्प झाली आहे.... रस्त्यांवरून गर्दी धावत आहे... तोफा आणि गोळीबाराचा आवाज अधिकाधिक मोठा होत आहे... ''" À bas le roi ! "'' '', " À la guillotine !!'' ''"'' ["राजाचा नाश असो!", " गिलोटीनला पाठवा!!"] अशा घोषणा ऐकू येत आहेत.... <ref>{{Harvard citation no brackets|Olivier|1951|p=247}}.</ref></blockquote>शार्ल दहाव्यांनी शाही रक्षकांचे मेजर-जनरल, मार्शल ओगिस्त मार्मों, रागुसाचे ड्यूक, यांना दंगांना दडपण्याचा आदेश दिला. मार्मों स्वतः उदारमतवादी होते आणि मंत्रालयाच्या धोरणाच्या विरोधात होते, पण ते राजांशी घट्टपणे संबधित होते कारण त्यांना असे वाटत होते की ते त्यांचे कर्तव्य आहे; आणि कदाचित १८१४ मध्ये नेपोलियनला सोडून जाण्याच्या त्यांच्या सर्वमान्य आणि मोठ्या प्रमाणावर टीका झालेल्या कृतीमुळे ते अलोकप्रिय झाले होते. राजा सें-क्लू येथेच राहिले, पण त्यांचे मंत्री त्यांना पॅरिसमधील घडामोडींची माहिती देत होते. त्या मंत्र्यांचा आग्रह होता की दंगलखोरांचा दारुगोळा संपताच ही दंगा थांबून जाईल. [[चित्र:Révolution_de_1830_-_Combat_devant_l'hôtel_de_ville_-_28.07.1830.jpg|डावे|इवलेसे|<nowiki><i id="mwAQA">२८ जुलै १८३० रोजी नगर भवनेसमोर झालेली लढाई</i></nowiki>, जां-व्हिक्तोर श्नेत्स यांनी काढलेले]] मार्मोंची योजना अशी होती की शाही रक्षक आणि शहरातील सैन्याच्या उपलब्ध तुकड्यांनी शहरातील महत्त्वाचे रस्त्यांचे आणि पूलांचे रक्षण करावे, तसेच पॅले रॉयाल, पॅले दे जुस्तीस आणि ओतेल दे व्हील यांसारख्या महत्त्वाच्या इमारतींचे संरक्षण करावे. ही योजना अविचारी आणि अत्यंत महत्त्वाकांक्षी होती; <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Paris in July and August 1830: An Historical Narration of the Revolution of the 27th, 28th and 29th of July 1830; Its Causes and Effects; The Orders ... With Its Modifications; And the Celebrate|last=Sadler|first=Percy|date=February 2, 2018|publisher=Forgotten Books|isbn=978-0267552597}}</ref> फक्त हे नाही की पुरेसे सैन्यच नव्हते, तर रसदही खूप अपुरी होत्या. शाही रक्षक दल सध्या तरी बहुतांशी निष्ठावान होते, पण त्याच्याशी संलग्न असलेल्या मुख्य तुकड्यांमध्ये दोलायमानता होती: सैनिकांची एक लहान पण वाढणारी संख्या पळून जात होती; काही जण केवळ गुपचूप निसटत होते काही जण आपल्याला कोण पाहत आहे याची पर्वा न करता निघून जात होते. पॅरिसमध्ये, बूर्बों विरोधी पक्षाच्या एका समितीने, ज्यात साहूकार [[जाक लाफीत]], [[कासिमीर प्येर पेरीएर|कासिमीर पेरीएर]], सेनापती [[एत्येन मॉरीस जेरार|एत्येन जेरार]] आणि [[जॉर्ज मुताँ|जॉर्ज मुताँ, लोबाऊचे काउंट]] यांच्यासह इतरही होते, एक याचिका तयार करून सही केली होती, ज्यात त्यांनी ''अध्यादेशांना'' मागे घेण्याची मागणी केली होती. ही याचिका "राजावर नव्हे, तर त्यांच्या मंत्र्यांवर" टीका करणारी होती, आणि त्याद्वारे शार्ल दहाव्यांच्या या धारणेला खोडून काढत होती की त्यांचे उदारमतवादी विरोधक त्यांच्या राजवंशाचे शत्रू आहेत. <ref>{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=245}}.</ref> याचिकेवर सही केल्यानंतर, समितीचे सदस्य लढाया थांबवण्याची विनंती करण्यासाठी आणि सें-क्लू व पॅरिस यांच्यात मध्यस्थी करण्याची याचना करण्यासाठी थेट मार्मोंकडे गेले. मार्मोंने याचिका स्वीकारली, पण सांगितले की तोडगा निघण्यासाठी पॅरिसच्या लोकांना आधी शस्त्रे सोडावी लागतील. निराश झाले असले तरी हताश न होता, त्या गटाने राजाचे मुख्य मंत्री, पॉलिन्याक – " ''चपला घातलेली [[जोन ऑफ आर्क|आर्कची जोन]]'' " – यांचा शोध घेतला. पॉलिन्याककडून त्यांना आणखीच निराशाजनक प्रतिसाद मिळाला. त्याने त्यांना भेटण्यासच नकार दिला, कदाचित त्याला माहित होते की चर्चा करण्यात काही अर्थ नसणार. <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[विकिपीडिया:संदर्भ द्या|<span title="This citation requires a reference to the specific page or range of pages in which the material appears. (October 2018)">पृष्ठ&nbsp;मार्मोंप्रमाणेच</span>]]'' &#x5D;</sup> माहित होते की शार्ल दहावे फ्रान्सच्या सिंहासनाच्या सुरक्षिततेसाठी आणि प्रतिष्ठेसाठी ''अध्यादेश'' अत्यावश्यक मानत होते. त्यामुळे, राजाने ''अध्यादेश'' मागे घेतले नाहीत. संध्याकाळी ४ वाजता, शार्ल्स दहाव्यांनी मार्मोंच्या प्रमुख सहायकांपैकी एक असलेल्या कर्नल कोम्येरुफ्स्की यांचे स्वागत केले. कर्नल मार्मोंकडून महाराजांसाठी एक चिठ्ठी घेऊन आले होते:<blockquote>महाराज, ही आता दंगल राहिलेली नाही, ही एक क्रांती आहे. महाराज, शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी आपण तातडीने उपाययोजना करणे आवश्यक आहे. राजमुकुटाचा सन्मान अजूनही वाचवता येऊ शकतो. उद्या कदाचित, वेळच उरणार नाही... मी महाराजांच्या आदेशांची आतुरतेने वाट पाहत आहे. <ref>{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=247}}.</ref></blockquote>राजाने पॉलिन्याकला सल्ला विचारला, आणि प्रतिकार करण्याचा सल्ला मिळाला. === गुरुवार, २९ जुलै १८३०: तिसरा दिवस === [[चित्र:Révolution_de_1830_-_Combat_de_la_rue_de_Rohan_-_29.07.1830.jpg|इवलेसे|''रु द रोहनची लढाई'', [[इपॉलीत लेकॉन्त]]]] <blockquote>"ते (राजा आणि मंत्री) पॅरिसला येत नाहीत," असे कवी, कादंबरीकार आणि नाटककार [[आल्फ्रेद द विन्यी]] यांनी लिहिले, "लोक त्यांच्यासाठी मरत आहेत... एकही राजकुमार आलेला नाही. रक्षकांचे बिचारे सैनिक आदेशांशिवाय, दोन दिवसांपासून भाकरशिवाय, सगळीकडे शोधले जात आहेत आणि लढत आहेत." <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Journal d'un poète|title-link=s:fr:Journal d’un poète|last=de Vigny|first=Alfred|year=1867|pages=33|language=fr}}</ref></blockquote>कदाचित त्याच कारणामुळे, शाहीवाद कुठेही दिसत नव्हते; कदाचित दुसरे कारण हे होते की आता बंडखोर सुसंघटित आणि उत्तम प्रकारे शस्त्रसज्ज झाले होते. केवळ एक दिवस आणि एका रात्रीत, संपूर्ण शहरात ४,००० हून जास्त अडथळे उभारले गेले होते. क्रांतिकारकांचा तिरंगी ध्वज – ‘जनतेचा ध्वज’ – घरांवर फडकत होता, आणि त्यापैकी अधिकाधिक इमारती महत्त्वाच्या होत्या. [[चित्र:Arrivée_du_Duc_d'Orléans_au_Palais-Royal.jpg|डावे|इवलेसे|जां-बातिस्त कार्बीये यांनी काढलेले ''दुक द्'ओर्लेआंस (लुई फिलिप)चे पॅले-रॉयललाआगमन'.'']] मार्मोंकडे सें-देनी, व्हिन्सें, लुनेव्हिल किंवा सें-ओमेर येथून अजून सैन्य पुकारण्याचा पुढाकार ना प्रसंगावधान होता; तसेच त्यांनी राखीव सैनिकांकडून किंवा शार्ल दहाव्यांशी अजूनही एकनिष्ठ असलेल्या पॅरिसवासीयांकडूनही मदत मागितली नाही. बूर्बों विरोधी पक्ष आणि क्रांतीच्या समर्थकांनी पॉलिन्याक व इतर मंत्र्यांना अटक करण्याची मागणी करत त्यांच्या मुख्यालयावर गर्दी केली, तर बूर्बों समर्थक आणि शहरातील नेत्यांनी दंगलखोरांना आणि त्यांच्या सूत्रधारांना अटक करण्याची मागणी केली. मार्मोंने दोन्हीही विनंतींवर कारवाई करण्यास नकार दिला आणि त्याऐवजी राजाच्या आदेशाची वाट पाहू लागला. दुपारी १:३० पर्यंत, [[त्विलरी राजवाडा]] लुटला गेला. राजाची विधवा सून आणि सिंहासनाच्या वारसाची आई, डचेस द बेरी हिचा गौन घातलेला, केसांमध्ये पिसे आणि फुले माळलेला एक माणूस राजवाड्याच्या खिडकीतून ओरडला: ' ''Je reçois! Je reçois!'' ' ('मी स्वीकारते! मी स्वीकारते!', अर्थ: "दरबार भरली आहे! दरबार भरली आहे!") इतरांनी राजवाड्याच्या तळघरातून वाईन पिली. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://ebooks-bnr.com/ebooks/pdf4/chateaubriand_memoires_outre_tombe3.pdf|title=Mémoires d'Outre-Tombe|last=de Chateaubriand|first=François-René|publisher=[[National Library of France]]|year=1849|volume=3|page=120}}; Fontaine II, 849 (letter of 9 August 1830).</ref> त्याच दिवशी सकाळी, [[लूव्र संग्रहालय|लुव्र राजवाडा]] त्याहूनही वेगाने लुटला गेला. जमावाचा सामना करत असलेल्या आणि मार्मोंच्या आदेशानुसार स्वतःवर गोळीबार होईपर्यंत गोळीबार न करण्याच्या शाही सैन्याच्या स्विस सैनिकांना त्यांच्या अधिकाऱ्यांनी मागे घेतले, कारण त्यांना १० ऑगस्ट १७९२ रोजी त्विलरी राजवाड्यावर हल्ला झाला तेव्हा झालेल्या स्विस रक्षकांच्या हत्याकांडाची पुनरावृत्ती होण्याची भीती होती. दुपारपर्यंत सर्वात मोठी लूट, ओतेल द व्हिल, ताब्यात घेतली होती. या तीन दिवसांत झालेली लूटमार आश्चर्यकारकपणे कमी होती. ; केवळ [[लूव्र संग्रहालय|लूव्रमध्येच]] नव्हे — जिथे लोकांनी चित्रांचे आणि कलावस्तूंचे रक्षण केले — तर त्विलरी, पॅले द जुस्तीस, आर्चबिशपचा राजवाडा आणि इतर ठिकाणीही. काही तासांनंतर, राजकारण्यांनी त्या उद्ध्वस्त इमारतमध्ये प्रवेश केला आणि तात्पुरते सरकार स्थापन करण्यास सुरुवात केली. पुढील काही दिवस शहरात ठिकठिकाणी चकमकी होत असल्या तरी, क्रांती सर्वार्थाने संपली होती. == निकाल == [[चित्र:Vernet_-_31_juillet_1830_-_Louis-Philippe_quitte_le_Palais-Royal.jpg|इवलेसे|''ओर्लेआन्साचा ड्युक पॅले-रॉयाल सोडताना'', ओरास वर्ने, १८३२]] जुलै १८३० च्या क्रांतीने आणखी एका सांविधानिक राजेशाही तयार केली. २ ऑगस्ट रोजी, शार्ल दहावे आणि त्यांचा मुलगा युवराजाने सिंहासनावरील आपले हक्क सोडून दिले आणि ते ब्रिटनला निघून गेले. चार्ल्सची इच्छा होती की त्यांचा नातू, बोर्दूचा ड्यूक, हेन्री पाचवे म्हणून सिंहासनावर बसेल, पण हंगामी सरकारमधील राजकारण्यांनी त्याऐवजी ओर्लेआन्स घराण्यातील आपला दूरचा चुलतभाऊ, लुई फिलिप यांना सिंहासनावर बसवले, जे सांविधानिक राजा म्हणून राज्य करण्यास सहमत झाले आणि ही राजवट [[जुलै राजेशाही]] म्हणून ओळखली जाऊ लागली. बूर्बों राजवंशाच्या हद्दपार झालेल्या वरिष्ठ वंशाच्या समर्थकांना [[विधीवादी (फ्रान्सची राजेशाही)|विधीवादी (''Légitimistes'')]] म्हणून ओळखले जाऊ लागले. [[प्लास दे ला बास्तीय|प्लेस दे ला बास्टिल]] येथे असलेला जुलै स्तंभ, या क्रांतीच्या घटनांच्या स्मरणार्थ उभारला आहे. १८३२ मध्ये, उठावाच्या परिणामांमुळे आणि त्यामागील हेतूंमुळे निराश झालेल्या पॅरिसवासी प्रजासत्ताकवाद्यांनी, [[जून बंड]] म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या घटनेत उठाव केला. जरी हे बंड एका आठवड्यापेक्षा कमी काळात चिरडले गेले, तरी जुलै राजेशाही संशयात राहिली; दक्षिणपंथ आणि वामपंथ दोन्ही गटांना ती वेगवेगळ्या कारणांमुळे नापसंत होती, आणि शेवटी [[फ्रान्सची तिसरी क्रांती|१८४८ मध्ये ती उलथवून टाकण्यात]] आली. == चित्र दालन == <gallery mode="nolines" widths="200" heights="200"> चित्र:Lepoittevin--Souvenirs_patriotiques_no_1--1830--Rijksmuseum.jpg|अल्ट=Eugène Lepoittevin, Souvenirs patriotiques no. 1, 1830, Rijksmuseum| [[ओजेन लेप्वात्वें]], ''Souvenirs patriotique'' क्र. १, १८३०, रेइक्समिजेयिम चित्र:Souvenirs_patriotiques_no_2_par_Eugène_Lepoittevin.jpg|अल्ट=Eugène Lepoittevin, Souvenirs patriotiques no. 2, 1830, Bibliothèque nationale de France| [[ओजेन लेप्वात्वें]], ''Souvenirs patriotiques'' क्र. २, १८३०, फ्रान्सचे राष्ट्रीय ग्रंथालय चित्र:Lepoittevin--Souvenirs_patriotiques_no_3--1830--Rijksmuseum.jpg|अल्ट=Eugène Lepoittevin, Souvenirs patriotiques no. 3, 1830, Rijksmuseum| [[ओजेन लेप्वात्वें]], ''Souvenirs patriotiques'' क्र. ३, १८३०, रेइक्समिजेयिम चित्र:Eugène_Lepoittevin,_studies_of_soldiers_and_a_dead_horse,_1830,_Rijksmuseum.jpg|अल्ट=Eugène Lepoittevin, studies of soldiers and a dead horse, 1830, Rijksmuseum| [[ओजेन लेप्वात्वें]], सैनिक आणि मृत घोड्याचे चित्रण, १८३०, रेइक्समिजेयिम चित्र:Eugène_Lepoittevin,_28_Juillet_1830_lithograph.jpg| [[ओजेन लेप्वात्वें]], ''२८ जुलै १८३०: Premier Rassemblement des Citoyens et des Elèves de l'école Polytechnique Place du Panthéon'', १८३० चित्र:J-B_Goyet--Une_Famille_Parisienne--01_(cropped).jpg|अल्ट=Jean-Baptiste Goyet, Une Famille Parisienne (le 28 Juillet 1830), 1830.| [[जां-बातिस्त ग्वाये]], ''Une Famille Parisienne (२८ जुलै १८३०)'', १८३०. चित्र:J-B_Goyet--Une_Famille_Parisienne--02.jpg|अल्ट=Jean-Baptiste Goyet, Une Famille Parisienne (le 30 Juillet 1830), 1830.| [[जां-बातिस्त ग्वाये]], ''Une Famille Parisienne (३० जुलै १८३०)'', १८३०. </gallery> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} === स्रोत === * {{स्रोत पुस्तक|url=https://archive.org/details/frenchrevolution0000pink|title=The French Revolution of 1830|last=Pinkney|first=David H.|publisher=[[Princeton University Press]]|year=1972|isbn=978-0-691-05202-1|location=Princeton (N.J.)|author-link=David H. Pinkney|url-access=registration}} * {{स्रोत पुस्तक|title=Paris Between Empires: Monarchy and Revolution 1814-1852|title-link=Paris Between Empires, 1814–1852|last=Mansel|first=Philip|date=2001|publisher=[[St. Martin's Press]]|isbn=978-0-312-98660-5|location=London|author-link=Philip Mansel}} [[वर्ग:फ्रान्स सहभागी असलेली युद्धे]] fwe7knd9uu1aco8m0vlesc93vcoft6z 2700079 2700078 2026-08-07T20:00:50Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — योग्य उकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य उकार|अधिक माहिती]]); शुद्धलेखन — योग्य रकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य रकार|अधिक माहिती]]) 2700079 wikitext text/x-wiki '''फ्रान्सची दुसरी क्रांती''' ( [[फ्रेंच भाषा|फ्रेंच]]: Révolution de Juillet ), ज्याला '''जुलै क्रांती'''सुद्धा म्हणतात, ही १७८९-९९ च्या [[फ्रेंच राज्यक्रांती|पहिल्या]] फ्रेंच क्रांतीनंतरची दुसरी फ्रेंच क्रांती होती. यामुळे फ्रेंच [[बूर्बों घराणा|बूर्बों]] सम्राट, राजा [[फ्रान्सचे शार्ल दहावे|शार्ल दहावे]], यांची पदच्युती झाली आणि त्यांचे चुलत भाऊ, [[ओर्लेयोंचे ड्यूक]] [[फ्रान्सचे लुई फिलिप पहिले|लुई फिलिप]], गादीवर आले, ज्यांनी फ्रान्सचे शेवटचे राजा म्हणून १८ वर्षे राज्य केले. १८३० च्या क्रांतीने त्या दिवसापासून एक स्थित्यंतर घडली, कारण [[जुलै राजेशाही|जुलै राजेशाहीद्वारे]] [[संवैधानिक राजेशाही]] पुनर्स्थापित झाली; बूर्बों घराण्याचे निश्चितपणे पतन होऊन त्यांचे [[कनिष्ठ शाखा]], ओर्लेयों घराण्याचे वर्चस्व प्रस्थापित झाले; आणि वंशपरंपरागत हक्काच्या तत्त्वाच्या जागी लोकसार्वभौमत्वाचे तत्त्व प्रस्थापित झाले. बूर्बों घराण्याच्या समर्थकांना विधीवादी (''Légitimistes'') म्हटले जाऊ लागले आणि लुई फिलिपच्या समर्थकांना [[ओर्लेयोंवादी (फ्रान्सची राजेशाही)|ओर्लेयोंवादी (''Orléanistes'')]] म्हणून ओळखले जाऊ लागले. याव्यतिरिक्त, [[नेपोलियन बोनापार्ट|नेपोलियनच्या]] वारसांना परत आणण्याचे समर्थन करणारे [[बोनापार्टवादी|बोनापार्टवादी (Bonapartistes)]] सुद्धा होते. सिंहासनावरील १८ अस्थिर वर्षांनंतर, [[फ्रान्सची तिसरी क्रांती|फ्रान्सच्या तिसऱ्या क्रांतीत]] लुई-फिलिप यांना पदच्युत केले आणि त्याच वर्षी [[फ्रान्सचा तिसरा नेपोलियन|लुई नेपोलियनने]] बोनापार्टवाद्यांना पुन्हा सत्तेवर आणले. == पार्श्वभूमी == [[पॅरिसचा तह (१८१४)|मे १८१४ मध्ये]] नेपोलियनच्या फ्रान्सचा पराभव आणि शरणागतीनंतर, पूर्ण युरोप आणि खास तर फ्रान्समध्ये गोंधळ होता. खंडाचा राजकीय नकाशा नव्याने तयार करण्यास व्हिएन्ना परिषद भरली. अनेक युरोपीय देशांनी या परिषदेत भाग घेतला, पण निर्णय घेणे चार प्रमुख सत्तांच्या नियंत्रणाखाली होती: [[ऑस्ट्रियन साम्राज्य]], ज्याचे प्रतिनिधि मुख्यमंत्री युवराज मेटनीश होते; [[ग्रेट ब्रिटन व आयर्लंडचे संयुक्त राजतंत्र]], ज्याचे प्रतिनिधि परराष्ट्र सचिव व्हिस्काउंट कॅसलरे होते; [[रशियन साम्राज्य|रूसी साम्राज्य]], ज्याचे प्रतिनिधि [[रशियाचा पहिला अलेक्झांडर|सम्राट अलेक्झांडर पहिले]] होते; आणि [[प्रशिया]], ज्याचे प्रतिनिधि राजा फ्रीडरिश विल्हेल्म तिसरे होते. === शार्ल दहाव्यांचे राज्य === [[चित्र:Sir_Thomas_Lawrence_(1769-1830)_-_Charles_X_(1757-1836),_King_of_France_-_RCIN_405138_-_Royal_Collection.jpg|इवलेसे|थॉमस लॉरेन्स यांनी १८२५ मध्ये रंगवलेले शार्ल दहाव्यांचे चित्र]] १६ सप्टेंबर १८२४ रोजी, अनेक महिन्यांच्या आजारानंतर, ६८ वर्षांचे लुई अठरावे यांचे निधन झाले. त्यांना मूलबाळ नसल्यामुळे, त्यांचे धाकटे भाऊ, शार्ल, वय ६६, यांना फ्रान्सच्या सिंहासनावर बसले. ते अधिक प्रतिगामी राजकारणासाठी ओळखले जात होते. २७ सप्टेंबर रोजी शार्ल दहावे यांनी लोकांच्या प्रचंड उत्साहात पॅरिसमध्ये राजप्रवेश केला. चार्ल्स यांचा राज्याभिषेक २९ मे १८२५ रोजी रेंस कॅथेड्रल येथे झाला. एका भव्य समारंभात राजाने सनदेचे पालन करण्याची तसेच फ्रान्सच्या प्राचीन "मूलभूत कायद्यांचे" पालन करण्याची शपथ घेतली. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=CQowmIj8D4sC|title=The Perilous Crown: France Between Revolutions, 1814-1848|last=Price|first=Munro|publisher=[[Pan Macmillan]]|year=2010|isbn=978-0-330-53937-1|page=119}}</ref> समारंभादरम्यान, राजाला शहराच्या किल्ल्या सुपूर्द करताना, सेनचे जिल्हाधिकारी यांनी घोषित केले: "आपल्या नवीन राजाचा अभिमान बाळगून, पॅरिस आपल्या भव्यतेने शहरांची राणी बनण्याची आकांक्षा बाळगू शकते, जसे तिचे लोक आपल्या निष्ठेत, भक्तीत आणि प्रेमात अग्रगण्य बनण्याची आकांक्षा बाळगतात." <ref>{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001}}</ref> आठ महिन्यांनंतर, नवीन राजाबद्दल राजधानीतील लोकांचा दृष्टिकोन खूप बिघडला होता. जनमतातील या मोठ्या बदलाची कारणे अनेक होती, पण त्याची मुख्य दोन कारणे: * [[युखरिस्ट|युखरिस्टचा]] अपमान करणाऱ्या कोणालाही मृत्युदंडाची शिक्षा देणे. * [[फ्रेंच राज्यक्रांती|पहिल्या क्रांती]] आणि नेपोलियनच्या पहिल्या साम्राज्याद्वारे जप्त केलेल्या मालमत्तेसाठी आर्थिक भरपाईची तरतूद—ही भरपाई "क्रांतीचे शत्रू" म्हणून घोषित केलेल्या कोणत्याही व्यक्तीला, मग ती कुलीन असो का नसो, दिली जाणार होती. पहिल्याच्या टीकाकारांनी राजा आणि त्याच्या नवीन मंत्रालयावर कॅथलिक चर्चला खूश करण्याचा आणि असे करून १८१४ च्या सनदेत नमूद केलेल्या धार्मिक विश्वासाच्या समानतेच्या हमीचे उल्लंघन करण्याचा आरोप केला. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ebsco.com/|title=July Revolution {{!}} Research Starters {{!}} EBSCO Research|website=EBSCO|language=en|access-date=2025-09-06}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=King of the World The Life of Louis XIV|last=Mansel|first=Philip|publisher=The university of Chicago Press}}</ref> दुसरा मुद्दा, म्हणजे आर्थिक नुकसानभरपाईचा, पहिल्यापेक्षा जास्ती संधीसाधू होता. राजेशाहीच्या पुनर्संस्थापनेपासून, स्थावर मालमत्ता बाजारातील अनिश्चितता कमी किंवा नाहीशी करण्यास मालमत्तेच्या मालकीचे प्रश्न निकाली काढण्याची मागणी सगळ्या गटांकडून होत होती. <ref>{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=200}}</ref> पण विरोधकांनी, ज्यांतील बरेच जण निराश बोनापार्टवादी होते, अशी कुजबुज सुरू केली की, जे विरोधक देश सोडून गेले नव्हते त्यांना लज्जित करण्यास शार्ल दहावे हा प्रस्ताव मांडत आहेत. ते म्हणे की, हे दोन्ही उपाय म्हणजे १८१४ च्या सनदेचा नाश घडवून आणण्यास रचलेला एक चलाख डाव होता. आतापर्यंत, पॅरिसच्या लोकांमध्ये राज्यघटनेची आणि [[प्रतिनिधी सभागृहाची (फ्रान्स)|प्रतिनिधी सभागृहाची]] लोकप्रियता असल्यामुळे, राजाचे उच्चभ्रू वर्गासोबतचे—म्हणजेच बूर्बों समर्थक आणि बूर्बों विरोधक या दोघांसोबतचे—संबंध दृढ राहिले होते. हे सुद्धा आता बदलणार होते. १२ एप्रिल रोजी, खऱ्याखुऱ्या दृढ विश्वासाने आणि स्वातंत्र्याच्या भावनेने प्रेरित होऊन, प्रतिनिधी सभागृहाने वारसा हक्काचे कायदे बदलण्याचा सरकारचा प्रस्ताव स्पष्टपणे नकारला. <sup class="noprint Inline-Template" style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (August 2017)">स्पष्टीकरण आवश्यक</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> लोकप्रिय वृत्तपत्र ''ले काँस्तितुशॉनेल''ने हा नकार "प्रति-क्रांतिकारक आणि प्रतिक्रियावादांवरील विजय" असल्याचे घोषित केले. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://archive.org/details/lapresselassault0000unse|title=La Presse à l'assaut de la monarchie|last=Ledré|first=Charles|date=1960|publisher=[[Armand Colin]]|page=70}}</ref> [[वरिष्ठ सभागृह (फ्रान्स)|वरिष्ठ सभागृह]] आणि प्रतिनिधी सभागृह या दोन्हींची लोकप्रियता प्रचंड वाढली, आणि राजा व त्यांच्या मंत्रिमंडळाची लोकप्रियता घटली. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2025)">संदर्भ आवश्यक</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> १६ एप्रिल १८२७ रोजी, शां द मार्समध्ये [[फ्रान्सचे शाही रक्षक|शाही रक्षकांची]] पाहणी करत असताना, राजाचे स्वागत टोचणाऱ्या मौनाने झाले आणि अनेक प्रेक्षकांनी राजाप्रती आपल्या टोप्या काढण्यास नकार दिला. शार्ल दहाव्यांनी "नंतर [त्यांचे चुलत भाऊ] लुई फिलिपला सांगितले की, 'जरी तिथे असलेले लोक फारसे विरोधी नव्हते, तरी काहीजण कधीकधी भयानक चेहरा करून पाहत होते'." <ref>Marie Amélie, 356; (17 April 1827); Antonetti, 527.</ref> [[चित्र:CHARLES_X_IN_THE_ROLE_OF_THE_GREAT_NUTCRACKER.jpg|इवलेसे|२५ जुलैचा महान 'नटक्रॅकर'(अडकिट्टा, पश्चिमात्य संस्कृतीत एक पात्र). या व्यंगचित्रात, शार्ल दहावे 'सनद' असे लिहिलेला चेंडू दातांनी फोडण्याचा प्रयत्न करतो, पण त्यांना तो फोडता येत नाही.]] ३० एप्रिल रोजी, राजघराण्याशी आक्षेपार्ह वागल्याच्या अशा कारणावरून, राजाने पॅरिसच्या राष्ट्रीय रक्षकांना अचानक बरखास्त केले. हा नागरिकांचा एक स्वयंसेवी गट होता, ज्याला पूर्वी राजेशाही आणि जनता यांच्यातील एक विश्वासार्ह दुवा मानले जात होते. समंजस लोकांना याचा धक्का बसला: ही बातमी ऐकल्यावर [[ऱ्हाइनलांड|ऱ्हाइनलांडमधील]] एका सरदाराने लिहिले, "असे करायला सांगण्यापेक्षा [माझे] डोकं कापलेलं बरं: क्रांती घडवण्यास आवश्यक असलेला एकमेव पुढील उपाय म्हणजे परिनिरीक्षण." १७ मार्च १८३० रोजी, प्रतिनिधी सभागृहात बहुमताने राजा आणि [[जुल्स द पोलोन्याक|पोलिन्याकच्या]] मंत्रालयाविरुद्ध अविश्वास प्रस्ताव, [[२२१ चे संबोधन]], मंजूर केला. दुसऱ्या दिवशी, शार्लने संसद विसर्जित केली आणि निवडणुका दोन महिन्यांसाठी पुढे ढकलून विरोधकांना घाबरवले. या काळात, उदारमतवाद्यांनी "२२१" जणांना लोकप्रिय नायक म्हणून गौरवले, तर दुसरीकडे [[फ्रान्सचे विभाग|फ्रान्सच्या विभागांमध्ये]] जिल्हाधिकारांची अदलाबदल होत असल्याने सरकारला देशभरात पाठिंबा मिळवण्यास कठीण होते. त्यानंतर ५ ते १९ जुलै १८३० दरम्यान विधानसभेच्या निवडणुका झाल्या. उदारमतवादी विरोधी पक्षाने पोलिन्याकच्या समर्थकांवर २७४-१४३ अशा बहुमताने जवळपास प्रत्येक ३ पैकी २ जागा जिंकल्या. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=c7aQqFo43EMC&pg=PA238|title=Re-Writing the French Revolutionary Tradition: Liberal Opposition and the Fall of the Bourbon Monarchy|last=Alexander|first=Robert|date=2003|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-139-43764-6|location=New York|pages=238, 285}}</ref> रविवारी, २५ जुलै १८३० रोजी, राजाने पोलिन्याकच्या संमतीने, हुकूमनाम्याद्वारे १८१४ च्या सनदेत बदल करण्याची सुरुवात केली. त्यांचे हुकूमनामे, ज्यांना [[जुलै अध्यादेश]] म्हणतात, प्रतिनिधी सभागृह बरखास्त केले, वृत्तपत्र स्वातंत्र्याची मुस्कटदाबी केली, व्यापारी मध्यमवर्गाला भविष्यातील निवडणुकांमधून वगळले आणि नवीन निवडणुका जाहीर केल्या. सोमवारी, २६ जुलै रोजी, हे हुकूमनामे पॅरिसमधील अग्रगण्य पुराणमतवादी वृत्तपत्र <nowiki><i id="mwlg">ले मॉनितोर</i></nowiki>मध्ये प्रकाशित झाले. मंगळवारी, २७ जुलै रोजी एक क्रांती सुरू झाली आणि शेवटी बूर्बों राजेशाहीचा अंत केला. == जुलै १८३० च्या घटना == === सोमवार, २६ जुलै १८३० === [[चित्र:Lar7_cogniet_001z.jpg|इवलेसे|''जुलै १८३० मधील दृश्ये'', लेओं कोन्यें यांनी काढलेले चित्र, ज्यात अधिक उज्ज्वल फ्रेंच प्रजासत्ताकामध्ये होणारे परिवर्तन दर्शवते.]] उष्ण आणि कोरडा उन्हाळा होता, ज्यामुळे ज्यांच्याकडे पैसे होते ते पॅरिस सोडून गावाला गेले. बहुतेक व्यावसायिकांना ते शक्य नव्हते, आणि म्हणूनच सेंट-क्लाउड "अध्यादेशां"बद्दल समजणाऱ्यांमध्ये ते पहिले होते, ज्यांनी त्यांना प्रतिनिधी सभागृहासाठी उमेदवार म्हणून निवडणूक लढवण्यास बंदी घातली होती. ज्यांना सर्वोच्च सामाजिक प्रतिष्ठा हवी होती, त्यांच्यासाठी असे सदस्यत्व अपरिहार्य होते. चिडून, ''बूर्स''ने कर्ज देणे बंद केले आणि व्यावसायिकांनी आपले कारखाने बंद केले. कामगारांना रस्त्यावर हाकलून दिले, जेणेकरून ते स्वतःची सोय स्वतःच करतील. उन्हाळ्याच्या सुरुवातीपासून वाढत असलेलीच बेरोजगारी मोठ्या प्रमाणात वाढली. "त्यामुळे मोठ्या संख्येने कामगारांना निषेध करण्याशिवाय अजून काही काम नव्हते." <ref name="Mansel238">{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=238}}</ref> जरी ''जूर्नाल दे देबा'', ''ले मॉनितोर'', आणि ''ले काँस्तितुशॉनेल'' सारख्या वृत्तपत्रांनी नवीन कायदे पाळत प्रकाशन आधीच बंद केले होते, तरी शहरातील १२ वृत्तपत्रांमधील जवळपास ५० पत्रकार ''ले नास्यॉनाल'' च्या कार्यालयात जमले. तिथे त्यांनी एका सामूहिक निषेध पत्रावर सही केली आणि आपली वृत्तपत्रे सुरूच राहतील अशी शपथ घेतली. <ref name="Mansel238">{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=238}}</ref> त्या संध्याकाळी, जेव्हा पोलिसांनी एका वृत्तपत्र मुद्रणालयावर छापा टाकून तस्करीची वृत्तपत्रे जप्त केली, तेव्हा उकाड्याने हैराण झालेल्या, बेरोजगार जमावाने " ''À bas les Bourbons!'' " ("बूर्बों मुर्दाबाद!") आणि " ''Vive la Charte!'' " ("सनद चिरायू होवो!") अशा कोपविष्ट घोषणा करत त्यांचे स्वागत केले. पत्रकार अर्मां कारेल यांनी ''ले नास्यॉनाल''च्या दुसऱ्या दिवसाच्या अंकात लिहिले:<blockquote>फ्रान्स... स्वतः सरकारच्यामुळेच पुन्हा क्रांतीच्या खाईत लोटला जातो... कायदेशीर व्यवस्था आता संपली आहे, <u>बळ</u> वापरणे सुरू झाले आहे... आपण आता ज्या परिस्थितीत आहोत, त्यात आज्ञापालन करणे हे कर्तव्य राहिलेले नाही... आपला स्वतःचा प्रतिकार कितपत वाढवायचा, याचा निर्णय फ्रान्सलाच घ्यावा लागेल. <ref>{{Harvard citation no brackets|Pinkney|1972}}; {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=3H0vAAAAMAAJ|title=Mémoires de Madame de Rémusat 1802-1808|last=de Rémusat|first=Madame|date=1880|publisher=Calmann Lévy|volume=2|pages=313–314|language=fr|author-link=Madame de Rémusat}}; Lendré 107</ref></blockquote> === मंगळवार, २७ जुलै १८३०: पहिला दिवस === [[चित्र:Saisie_des_presses_du_National.jpg|उजवे|इवलेसे|''ले नास्यॉनाल''च्या मुद्रणालयांवर कब्जा, क्रांतीला चालना देणारी एक घटना. पॅरिस, २७ जुलै.]] दिवसभर, जसजशी गर्दी वाढत गेली, तसतसे पॅरिसमध्ये शांतता पसरली. दुपारी ४:३० वाजता पॅरिसच्या पहिल्या लष्करी विभागाच्या आणि शाही रक्षकांच्या सैन्याच्या कमांडरांना त्यांचे सैन्य आणि तोफा, [[त्वीलीरीचा राजवाडा|त्वीलीरीच्या]] समोरील [[प्लास दु कारुजेल]], [[प्लास वांदोम]] आणि [[प्लास दे ला बास्तीय]] येथे एकत्रित होण्याचे आदेश दिले. सुव्यवस्था राखण्यासाठी आणि लुटारूंपासून बंदुकीच्या दुकानांचे संरक्षण करण्यास, संपूर्ण शहरात लष्करी गस्त ठेवण्यात, मजबूत आणि विस्तारित करण्यात आली. तरीही, शस्त्रागारे किंवा दारूगोळ्याचे कारखान्यांच्या संरक्षणासाठी कोणतीही उपाययोजना केली नाही. थोड्या वेळासाठी, ती खबरदारी अकाली वाटली, पण ७:०० वाजता संध्याकाळी, अंधार पडू लागताच, लढाई सुरू झाली. "सैनिकांपेक्षा पॅरिसचे नागरिकच आक्रमक होते. वरच्या खिडक्यांमधून रस्त्यावरील सैनिकांवर फरशीचे दगड, कौले आणि फुलदाण्यांचा वर्षाव होऊ लागला". <ref>{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=239}}.</ref> सुरुवातीला, सैनिकांनी हवेत इशारा म्हणून गोळीबार केला. पण रात्र संपण्यापूर्वी, एकवीस नागरिक मारले गेले. त्यानंतर दंगलखोरांनी त्यांच्या एका मृत निषेधकर्ताचा मृतदेह रस्त्यांवरून फिरवत " ''Mort aux Ministres !'' ''À bas les aristocrates !'' " ("मंत्री मुर्दाबाद! उमराव मुर्दाबाद!") अशा घोषणा दिल्या. === बुधवार, २८ जुलै १८३०: दुसरा दिवस === [[चित्र:Prise_de_l'Hôtel_de_ville_-_le_Pont_d'Arcole.JPG|इवलेसे|अमेडी बुर्जुआ यांनी हॉटेल द व्हिलचा ताबा घेतला (१७८९ मध्ये, आणि नंतर १८४८ व १८७० मध्ये क्रांतिकारक तेथे गेले होते).]] पॅरिसमध्ये रात्रभर लढाई चालू राहिली. एका प्रत्यक्षदर्शीने लिहिले:<blockquote>आत्ताच सव्वा आठ वाजले असतील, आणि आधीच आरडाओरडा आणि गोळीबाराचे आवाज ऐकू येत आहेत. व्यवहार पूर्णपणे ठप्प झाली आहे.... रस्त्यांवरून गर्दी धावत आहे... तोफा आणि गोळीबाराचा आवाज अधिकाधिक मोठा होत आहे... ''" À bas le roi ! "'' '', " À la guillotine !!'' ''"'' ["राजाचा नाश असो!", " गिलोटीनला पाठवा!!"] अशा घोषणा ऐकू येत आहेत.... <ref>{{Harvard citation no brackets|Olivier|1951|p=247}}.</ref></blockquote>शार्ल दहाव्यांनी शाही रक्षकांचे मेजर-जनरल, मार्शल ओगिस्त मार्मों, रागुसाचे ड्यूक, यांना दंगांना दडपण्याचा आदेश दिला. मार्मों स्वतः उदारमतवादी होते आणि मंत्रालयाच्या धोरणाच्या विरोधात होते, पण ते राजांशी घट्टपणे संबधित होते कारण त्यांना असे वाटत होते की ते त्यांचे कर्तव्य आहे; आणि कदाचित १८१४ मध्ये नेपोलियनला सोडून जाण्याच्या त्यांच्या सर्वमान्य आणि मोठ्या प्रमाणावर टीका झालेल्या कृतीमुळे ते अलोकप्रिय झाले होते. राजा सें-क्लू येथेच राहिले, पण त्यांचे मंत्री त्यांना पॅरिसमधील घडामोडींची माहिती देत होते. त्या मंत्र्यांचा आग्रह होता की दंगलखोरांचा दारुगोळा संपताच ही दंगा थांबून जाईल. [[चित्र:Révolution_de_1830_-_Combat_devant_l'hôtel_de_ville_-_28.07.1830.jpg|डावे|इवलेसे|<nowiki><i id="mwAQA">२८ जुलै १८३० रोजी नगर भवनेसमोर झालेली लढाई</i></nowiki>, जां-व्हिक्तोर श्नेत्स यांनी काढलेले]] मार्मोंची योजना अशी होती की शाही रक्षक आणि शहरातील सैन्याच्या उपलब्ध तुकड्यांनी शहरातील महत्त्वाचे रस्त्यांचे आणि पूलांचे रक्षण करावे, तसेच पॅले रॉयाल, पॅले दे जुस्तीस आणि ओतेल दे व्हील यांसारख्या महत्त्वाच्या इमारतींचे संरक्षण करावे. ही योजना अविचारी आणि अत्यंत महत्त्वाकांक्षी होती; <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Paris in July and August 1830: An Historical Narration of the Revolution of the 27th, 28th and 29th of July 1830; Its Causes and Effects; The Orders ... With Its Modifications; And the Celebrate|last=Sadler|first=Percy|date=February 2, 2018|publisher=Forgotten Books|isbn=978-0267552597}}</ref> फक्त हे नाही की पुरेसे सैन्यच नव्हते, तर रसदही खूप अपुरी होत्या. शाही रक्षक दल सध्या तरी बहुतांशी निष्ठावान होते, पण त्याच्याशी संलग्न असलेल्या मुख्य तुकड्यांमध्ये दोलायमानता होती: सैनिकांची एक लहान पण वाढणारी संख्या पळून जात होती; काही जण केवळ गुपचूप निसटत होते काही जण आपल्याला कोण पाहत आहे याची पर्वा न करता निघून जात होते. पॅरिसमध्ये, बूर्बों विरोधी पक्षाच्या एका समितीने, ज्यात साहूकार [[जाक लाफीत]], [[कासिमीर प्येर पेरीएर|कासिमीर पेरीएर]], सेनापती [[एत्येन मॉरीस जेरार|एत्येन जेरार]] आणि [[जॉर्ज मुताँ|जॉर्ज मुताँ, लोबाऊचे काउंट]] यांच्यासह इतरही होते, एक याचिका तयार करून सही केली होती, ज्यात त्यांनी ''अध्यादेशांना'' मागे घेण्याची मागणी केली होती. ही याचिका "राजावर नव्हे, तर त्यांच्या मंत्र्यांवर" टीका करणारी होती, आणि त्याद्वारे शार्ल दहाव्यांच्या या धारणेला खोडून काढत होती की त्यांचे उदारमतवादी विरोधक त्यांच्या राजवंशाचे शत्रू आहेत. <ref>{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=245}}.</ref> याचिकेवर सही केल्यानंतर, समितीचे सदस्य लढाया थांबवण्याची विनंती करण्यासाठी आणि सें-क्लू व पॅरिस यांच्यात मध्यस्थी करण्याची याचना करण्यासाठी थेट मार्मोंकडे गेले. मार्मोंने याचिका स्वीकारली, पण सांगितले की तोडगा निघण्यासाठी पॅरिसच्या लोकांना आधी शस्त्रे सोडावी लागतील. निराश झाले असले तरी हताश न होता, त्या गटाने राजाचे मुख्य मंत्री, पॉलिन्याक – " ''चपला घातलेली [[जोन ऑफ आर्क|आर्कची जोन]]'' " – यांचा शोध घेतला. पॉलिन्याककडून त्यांना आणखीच निराशाजनक प्रतिसाद मिळाला. त्याने त्यांना भेटण्यासच नकार दिला, कदाचित त्याला माहित होते की चर्चा करण्यात काही अर्थ नसणार. <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[विकिपीडिया:संदर्भ द्या|<span title="This citation requires a reference to the specific page or range of pages in which the material appears. (October 2018)">पृष्ठ&nbsp;मार्मोंप्रमाणेच</span>]]'' &#x5D;</sup> माहित होते की शार्ल दहावे फ्रान्सच्या सिंहासनाच्या सुरक्षिततेसाठी आणि प्रतिष्ठेसाठी ''अध्यादेश'' अत्यावश्यक मानत होते. त्यामुळे, राजाने ''अध्यादेश'' मागे घेतले नाहीत. संध्याकाळी ४ वाजता, शार्ल्स दहाव्यांनी मार्मोंच्या प्रमुख सहायकांपैकी एक असलेल्या कर्नल कोम्येरुफ्स्की यांचे स्वागत केले. कर्नल मार्मोंकडून महाराजांसाठी एक चिठ्ठी घेऊन आले होते:<blockquote>महाराज, ही आता दंगल राहिलेली नाही, ही एक क्रांती आहे. महाराज, शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी आपण तातडीने उपाययोजना करणे आवश्यक आहे. राजमुकुटाचा सन्मान अजूनही वाचवता येऊ शकतो. उद्या कदाचित, वेळच उरणार नाही... मी महाराजांच्या आदेशांची आतुरतेने वाट पाहत आहे. <ref>{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=247}}.</ref></blockquote>राजाने पॉलिन्याकला सल्ला विचारला, आणि प्रतिकार करण्याचा सल्ला मिळाला. === गुरुवार, २९ जुलै १८३०: तिसरा दिवस === [[चित्र:Révolution_de_1830_-_Combat_de_la_rue_de_Rohan_-_29.07.1830.jpg|इवलेसे|''रु द रोहनची लढाई'', [[इपॉलीत लेकॉन्त]]]] <blockquote>"ते (राजा आणि मंत्री) पॅरिसला येत नाहीत," असे कवी, कादंबरीकार आणि नाटककार [[आल्फ्रेद द विन्यी]] यांनी लिहिले, "लोक त्यांच्यासाठी मरत आहेत... एकही राजकुमार आलेला नाही. रक्षकांचे बिचारे सैनिक आदेशांशिवाय, दोन दिवसांपासून भाकरशिवाय, सगळीकडे शोधले जात आहेत आणि लढत आहेत." <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Journal d'un poète|title-link=s:fr:Journal d’un poète|last=de Vigny|first=Alfred|year=1867|pages=33|language=fr}}</ref></blockquote>कदाचित त्याच कारणामुळे, शाहीवाद कुठेही दिसत नव्हते; कदाचित दुसरे कारण हे होते की आता बंडखोर सुसंघटित आणि उत्तम प्रकारे शस्त्रसज्ज झाले होते. केवळ एक दिवस आणि एका रात्रीत, संपूर्ण शहरात ४,००० हून जास्त अडथळे उभारले गेले होते. क्रांतिकारकांचा तिरंगी ध्वज – ‘जनतेचा ध्वज’ – घरांवर फडकत होता, आणि त्यापैकी अधिकाधिक इमारती महत्त्वाच्या होत्या. [[चित्र:Arrivée_du_Duc_d'Orléans_au_Palais-Royal.jpg|डावे|इवलेसे|जां-बातिस्त कार्बीये यांनी काढलेले ''दुक द्'ओर्लेआंस (लुई फिलिप)चे पॅले-रॉयललाआगमन'.'']] मार्मोंकडे सें-देनी, व्हिन्सें, लुनेव्हिल किंवा सें-ओमेर येथून अजून सैन्य पुकारण्याचा पुढाकार ना प्रसंगावधान होता; तसेच त्यांनी राखीव सैनिकांकडून किंवा शार्ल दहाव्यांशी अजूनही एकनिष्ठ असलेल्या पॅरिसवासीयांकडूनही मदत मागितली नाही. बूर्बों विरोधी पक्ष आणि क्रांतीच्या समर्थकांनी पॉलिन्याक व इतर मंत्र्यांना अटक करण्याची मागणी करत त्यांच्या मुख्यालयावर गर्दी केली, तर बूर्बों समर्थक आणि शहरातील नेत्यांनी दंगलखोरांना आणि त्यांच्या सूत्रधारांना अटक करण्याची मागणी केली. मार्मोंने दोन्हीही विनंतींवर कारवाई करण्यास नकार दिला आणि त्याऐवजी राजाच्या आदेशाची वाट पाहू लागला. दुपारी १:३० पर्यंत, [[त्विलरी राजवाडा]] लुटला गेला. राजाची विधवा सून आणि सिंहासनाच्या वारसाची आई, डचेस द बेरी हिचा गौन घातलेला, केसांमध्ये पिसे आणि फुले माळलेला एक माणूस राजवाड्याच्या खिडकीतून ओरडला: ' ''Je reçois! Je reçois!'' ' ('मी स्वीकारते! मी स्वीकारते!', अर्थ: "दरबार भरली आहे! दरबार भरली आहे!") इतरांनी राजवाड्याच्या तळघरातून वाईन पिली. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://ebooks-bnr.com/ebooks/pdf4/chateaubriand_memoires_outre_tombe3.pdf|title=Mémoires d'Outre-Tombe|last=de Chateaubriand|first=François-René|publisher=[[National Library of France]]|year=1849|volume=3|page=120}}; Fontaine II, 849 (letter of 9 August 1830).</ref> त्याच दिवशी सकाळी, [[लूव्र संग्रहालय|लुव्र राजवाडा]] त्याहूनही वेगाने लुटला गेला. जमावाचा सामना करत असलेल्या आणि मार्मोंच्या आदेशानुसार स्वतःवर गोळीबार होईपर्यंत गोळीबार न करण्याच्या शाही सैन्याच्या स्विस सैनिकांना त्यांच्या अधिकाऱ्यांनी मागे घेतले, कारण त्यांना १० ऑगस्ट १७९२ रोजी त्विलरी राजवाड्यावर हल्ला झाला तेव्हा झालेल्या स्विस रक्षकांच्या हत्याकांडाची पुनरावृत्ती होण्याची भीती होती. दुपारपर्यंत सर्वात मोठी लूट, ओतेल द व्हिल, ताब्यात घेतली होती. या तीन दिवसांत झालेली लूटमार आश्चर्यकारकपणे कमी होती. ; केवळ [[लूव्र संग्रहालय|लूव्रमध्येच]] नव्हे — जिथे लोकांनी चित्रांचे आणि कलावस्तूंचे रक्षण केले — तर त्विलरी, पॅले द जुस्तीस, आर्चबिशपचा राजवाडा आणि इतर ठिकाणीही. काही तासांनंतर, राजकारण्यांनी त्या उद्ध्वस्त इमारतमध्ये प्रवेश केला आणि तात्पुरते सरकार स्थापन करण्यास सुरुवात केली. पुढील काही दिवस शहरात ठिकठिकाणी चकमकी होत असल्या तरी, क्रांती सर्वार्थाने संपली होती. == निकाल == [[चित्र:Vernet_-_31_juillet_1830_-_Louis-Philippe_quitte_le_Palais-Royal.jpg|इवलेसे|''ओर्लेआन्साचा ड्युक पॅले-रॉयाल सोडताना'', ओरास वर्ने, १८३२]] जुलै १८३० च्या क्रांतीने आणखी एका सांविधानिक राजेशाही तयार केली. २ ऑगस्ट रोजी, शार्ल दहावे आणि त्यांचा मुलगा युवराजाने सिंहासनावरील आपले हक्क सोडून दिले आणि ते ब्रिटनला निघून गेले. चार्ल्सची इच्छा होती की त्यांचा नातू, बोर्दूचा ड्यूक, हेन्री पाचवे म्हणून सिंहासनावर बसेल, पण हंगामी सरकारमधील राजकारण्यांनी त्याऐवजी ओर्लेआन्स घराण्यातील आपला दूरचा चुलतभाऊ, लुई फिलिप यांना सिंहासनावर बसवले, जे सांविधानिक राजा म्हणून राज्य करण्यास सहमत झाले आणि ही राजवट [[जुलै राजेशाही]] म्हणून ओळखली जाऊ लागली. बूर्बों राजवंशाच्या हद्दपार झालेल्या वरिष्ठ वंशाच्या समर्थकांना [[विधीवादी (फ्रान्सची राजेशाही)|विधीवादी (''Légitimistes'')]] म्हणून ओळखले जाऊ लागले. [[प्लास दे ला बास्तीय|प्लेस दे ला बास्टिल]] येथे असलेला जुलै स्तंभ, या क्रांतीच्या घटनांच्या स्मरणार्थ उभारला आहे. १८३२ मध्ये, उठावाच्या परिणामांमुळे आणि त्यामागील हेतूंमुळे निराश झालेल्या पॅरिसवासी प्रजासत्ताकवाद्यांनी, [[जून बंड]] म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या घटनेत उठाव केला. जरी हे बंड एका आठवड्यापेक्षा कमी काळात चिरडले गेले, तरी जुलै राजेशाही संशयात राहिली; दक्षिणपंथ आणि वामपंथ दोन्ही गटांना ती वेगवेगळ्या कारणांमुळे नापसंत होती, आणि शेवटी [[फ्रान्सची तिसरी क्रांती|१८४८ मध्ये ती उलथवून टाकण्यात]] आली. == चित्र दालन == <gallery mode="nolines" widths="200" heights="200"> चित्र:Lepoittevin--Souvenirs_patriotiques_no_1--1830--Rijksmuseum.jpg|अल्ट=Eugène Lepoittevin, Souvenirs patriotiques no. 1, 1830, Rijksmuseum| [[ओजेन लेप्वात्वें]], ''Souvenirs patriotique'' क्र. १, १८३०, रेइक्समिजेयिम चित्र:Souvenirs_patriotiques_no_2_par_Eugène_Lepoittevin.jpg|अल्ट=Eugène Lepoittevin, Souvenirs patriotiques no. 2, 1830, Bibliothèque nationale de France| [[ओजेन लेप्वात्वें]], ''Souvenirs patriotiques'' क्र. २, १८३०, फ्रान्सचे राष्ट्रीय ग्रंथालय चित्र:Lepoittevin--Souvenirs_patriotiques_no_3--1830--Rijksmuseum.jpg|अल्ट=Eugène Lepoittevin, Souvenirs patriotiques no. 3, 1830, Rijksmuseum| [[ओजेन लेप्वात्वें]], ''Souvenirs patriotiques'' क्र. ३, १८३०, रेइक्समिजेयिम चित्र:Eugène_Lepoittevin,_studies_of_soldiers_and_a_dead_horse,_1830,_Rijksmuseum.jpg|अल्ट=Eugène Lepoittevin, studies of soldiers and a dead horse, 1830, Rijksmuseum| [[ओजेन लेप्वात्वें]], सैनिक आणि मृत घोड्याचे चित्रण, १८३०, रेइक्समिजेयिम चित्र:Eugène_Lepoittevin,_28_Juillet_1830_lithograph.jpg| [[ओजेन लेप्वात्वें]], ''२८ जुलै १८३०: Premier Rassemblement des Citoyens et des Elèves de l'école Polytechnique Place du Panthéon'', १८३० चित्र:J-B_Goyet--Une_Famille_Parisienne--01_(cropped).jpg|अल्ट=Jean-Baptiste Goyet, Une Famille Parisienne (le 28 Juillet 1830), 1830.| [[जां-बातिस्त ग्वाये]], ''Une Famille Parisienne (२८ जुलै १८३०)'', १८३०. चित्र:J-B_Goyet--Une_Famille_Parisienne--02.jpg|अल्ट=Jean-Baptiste Goyet, Une Famille Parisienne (le 30 Juillet 1830), 1830.| [[जां-बातिस्त ग्वाये]], ''Une Famille Parisienne (३० जुलै १८३०)'', १८३०. </gallery> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} === स्रोत === * {{स्रोत पुस्तक|url=https://archive.org/details/frenchrevolution0000pink|title=The French Revolution of 1830|last=Pinkney|first=David H.|publisher=[[Princeton University Press]]|year=1972|isbn=978-0-691-05202-1|location=Princeton (N.J.)|author-link=David H. Pinkney|url-access=registration}} * {{स्रोत पुस्तक|title=Paris Between Empires: Monarchy and Revolution 1814-1852|title-link=Paris Between Empires, 1814–1852|last=Mansel|first=Philip|date=2001|publisher=[[St. Martin's Press]]|isbn=978-0-312-98660-5|location=London|author-link=Philip Mansel}} [[वर्ग:फ्रान्स सहभागी असलेली युद्धे]] c4x51c1v84dbkurdgut45umz9wktsw9 2700114 2700079 2026-08-08T00:19:55Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700114 wikitext text/x-wiki '''फ्रान्सची दुसरी क्रांती''' ( [[फ्रेंच भाषा|फ्रेंच]]: Révolution de Juillet ), ज्याला '''जुलै क्रांती'''सुद्धा म्हणतात, ही १७८९-९९ च्या [[फ्रेंच राज्यक्रांती|पहिल्या]] फ्रेंच क्रांतीनंतरची दुसरी फ्रेंच क्रांती होती. यामुळे फ्रेंच [[बूर्बों घराणा|बूर्बों]] सम्राट, राजा [[फ्रान्सचे शार्ल दहावे|शार्ल दहावे]], यांची पदच्युती झाली आणि त्यांचे चुलत भाऊ, [[ओर्लेयोंचे ड्यूक]] [[फ्रान्सचे लुई फिलिप पहिले|लुई फिलिप]], गादीवर आले, ज्यांनी फ्रान्सचे शेवटचे राजा म्हणून १८ वर्षे राज्य केले. १८३० च्या क्रांतीने त्या दिवसापासून एक स्थित्यंतर घडली, कारण [[जुलै राजेशाही|जुलै राजेशाहीद्वारे]] [[संवैधानिक राजेशाही]] पुनर्स्थापित झाली; बूर्बों घराण्याचे निश्चितपणे पतन होऊन त्यांचे [[कनिष्ठ शाखा]], ओर्लेयों घराण्याचे वर्चस्व प्रस्थापित झाले; आणि वंशपरंपरागत हक्काच्या तत्त्वाच्या जागी लोकसार्वभौमत्वाचे तत्त्व प्रस्थापित झाले. बूर्बों घराण्याच्या समर्थकांना विधीवादी (''Légitimistes'') म्हटले जाऊ लागले आणि लुई फिलिपच्या समर्थकांना [[ओर्लेयोंवादी (फ्रान्सची राजेशाही)|ओर्लेयोंवादी (''Orléanistes'')]] म्हणून ओळखले जाऊ लागले. याव्यतिरिक्त, [[नेपोलियन बोनापार्ट|नेपोलियनच्या]] वारसांना परत आणण्याचे समर्थन करणारे [[बोनापार्टवादी|बोनापार्टवादी (Bonapartistes)]] सुद्धा होते. सिंहासनावरील १८ अस्थिर वर्षांनंतर, [[फ्रान्सची तिसरी क्रांती|फ्रान्सच्या तिसऱ्या क्रांतीत]] लुई-फिलिप यांना पदच्युत केले आणि त्याच वर्षी [[फ्रान्सचा तिसरा नेपोलियन|लुई नेपोलियनने]] बोनापार्टवाद्यांना पुन्हा सत्तेवर आणले. == पार्श्वभूमी == [[पॅरिसचा तह (१८१४)|मे १८१४ मध्ये]] नेपोलियनच्या फ्रान्सचा पराभव आणि शरणागतीनंतर, पूर्ण युरोप आणि खास तर फ्रान्समध्ये गोंधळ होता. खंडाचा राजकीय नकाशा नव्याने तयार करण्यास व्हिएन्ना परिषद भरली. अनेक युरोपीय देशांनी या परिषदेत भाग घेतला, पण निर्णय घेणे चार प्रमुख सत्तांच्या नियंत्रणाखाली होती: [[ऑस्ट्रियन साम्राज्य]], ज्याचे प्रतिनिधि मुख्यमंत्री युवराज मेटनीश होते; [[ग्रेट ब्रिटन व आयर्लंडचे संयुक्त राजतंत्र]], ज्याचे प्रतिनिधि परराष्ट्र सचिव व्हिस्काउंट कॅसलरे होते; [[रशियन साम्राज्य|रूसी साम्राज्य]], ज्याचे प्रतिनिधि [[रशियाचा पहिला अलेक्झांडर|सम्राट अलेक्झांडर पहिले]] होते; आणि [[प्रशिया]], ज्याचे प्रतिनिधि राजा फ्रीडरिश विल्हेल्म तिसरे होते. === शार्ल दहाव्यांचे राज्य === [[चित्र:Sir_Thomas_Lawrence_(1769-1830)_-_Charles_X_(1757-1836),_King_of_France_-_RCIN_405138_-_Royal_Collection.jpg|इवलेसे|थॉमस लॉरेन्स यांनी १८२५ मध्ये रंगवलेले शार्ल दहाव्यांचे चित्र]] १६ सप्टेंबर १८२४ रोजी, अनेक महिन्यांच्या आजारानंतर, ६८ वर्षांचे लुई अठरावे यांचे निधन झाले. त्यांना मूलबाळ नसल्यामुळे, त्यांचे धाकटे भाऊ, शार्ल, वय ६६, यांना फ्रान्सच्या सिंहासनावर बसले. ते अधिक प्रतिगामी राजकारणासाठी ओळखले जात होते. २७ सप्टेंबर रोजी शार्ल दहावे यांनी लोकांच्या प्रचंड उत्साहात पॅरिसमध्ये राजप्रवेश केला. चार्ल्स यांचा राज्याभिषेक २९ मे १८२५ रोजी रेंस कॅथेड्रल येथे झाला. एका भव्य समारंभात राजाने सनदेचे पालन करण्याची तसेच फ्रान्सच्या प्राचीन "मूलभूत कायद्यांचे" पालन करण्याची शपथ घेतली. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=CQowmIj8D4sC|title=The Perilous Crown: France Between Revolutions, 1814-1848|last=Price|first=Munro|publisher=[[Pan Macmillan]]|year=2010|isbn=978-0-330-53937-1|page=119}}</ref> समारंभादरम्यान, राजाला शहराच्या किल्ल्या सुपूर्द करताना, सेनचे जिल्हाधिकारी यांनी घोषित केले: "आपल्या नवीन राजाचा अभिमान बाळगून, पॅरिस आपल्या भव्यतेने शहरांची राणी बनण्याची आकांक्षा बाळगू शकते, जसे तिचे लोक आपल्या निष्ठेत, भक्तीत आणि प्रेमात अग्रगण्य बनण्याची आकांक्षा बाळगतात." <ref>{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001}}</ref> आठ महिन्यांनंतर, नवीन राजाबद्दल राजधानीतील लोकांचा दृष्टिकोन खूप बिघडला होता. जनमतातील या मोठ्या बदलाची कारणे अनेक होती, पण त्याची मुख्य दोन कारणे: * [[युखरिस्ट|युखरिस्टचा]] अपमान करणाऱ्या कोणालाही मृत्युदंडाची शिक्षा देणे. * [[फ्रेंच राज्यक्रांती|पहिल्या क्रांती]] आणि नेपोलियनच्या पहिल्या साम्राज्याद्वारे जप्त केलेल्या मालमत्तेसाठी आर्थिक भरपाईची तरतूद—ही भरपाई "क्रांतीचे शत्रू" म्हणून घोषित केलेल्या कोणत्याही व्यक्तीला, मग ती कुलीन असो का नसो, दिली जाणार होती. पहिल्याच्या टीकाकारांनी राजा आणि त्याच्या नवीन मंत्रालयावर कॅथलिक चर्चला खूश करण्याचा आणि असे करून १८१४ च्या सनदेत नमूद केलेल्या धार्मिक विश्वासाच्या समानतेच्या हमीचे उल्लंघन करण्याचा आरोप केला. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ebsco.com/|title=July Revolution {{!}} Research Starters {{!}} EBSCO Research|website=EBSCO|language=en|access-date=2025-09-06}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=King of the World The Life of Louis XIV|last=Mansel|first=Philip|publisher=The university of Chicago Press}}</ref> दुसरा मुद्दा, म्हणजे आर्थिक नुकसानभरपाईचा, पहिल्यापेक्षा जास्ती संधीसाधू होता. राजेशाहीच्या पुनर्संस्थापनेपासून, स्थावर मालमत्ता बाजारातील अनिश्चितता कमी किंवा नाहीशी करण्यास मालमत्तेच्या मालकीचे प्रश्न निकाली काढण्याची मागणी सगळ्या गटांकडून होत होती. <ref>{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=200}}</ref> पण विरोधकांनी, ज्यांतील बरेच जण निराश बोनापार्टवादी होते, अशी कुजबुज सुरू केली की, जे विरोधक देश सोडून गेले नव्हते त्यांना लज्जित करण्यास शार्ल दहावे हा प्रस्ताव मांडत आहेत. ते म्हणे की, हे दोन्ही उपाय म्हणजे १८१४ च्या सनदेचा नाश घडवून आणण्यास रचलेला एक चलाख डाव होता. आतापर्यंत, पॅरिसच्या लोकांमध्ये राज्यघटनेची आणि [[प्रतिनिधी सभागृहाची (फ्रान्स)|प्रतिनिधी सभागृहाची]] लोकप्रियता असल्यामुळे, राजाचे उच्चभ्रू वर्गासोबतचे—म्हणजेच बूर्बों समर्थक आणि बूर्बों विरोधक या दोघांसोबतचे—संबंध दृढ राहिले होते. हे सुद्धा आता बदलणार होते. १२ एप्रिल रोजी, खऱ्याखुऱ्या दृढ विश्वासाने आणि स्वातंत्र्याच्या भावनेने प्रेरित होऊन, प्रतिनिधी सभागृहाने वारसा हक्काचे कायदे बदलण्याचा सरकारचा प्रस्ताव स्पष्टपणे नकारला. <sup class="noprint Inline-Template" style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (August 2017)">स्पष्टीकरण आवश्यक</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> लोकप्रिय वृत्तपत्र ''ले काँस्तितुशॉनेल''ने हा नकार "प्रति-क्रांतिकारक आणि प्रतिक्रियावादांवरील विजय" असल्याचे घोषित केले. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://archive.org/details/lapresselassault0000unse|title=La Presse à l'assaut de la monarchie|last=Ledré|first=Charles|date=1960|publisher=[[Armand Colin]]|page=70}}</ref> [[वरिष्ठ सभागृह (फ्रान्स)|वरिष्ठ सभागृह]] आणि प्रतिनिधी सभागृह या दोन्हींची लोकप्रियता प्रचंड वाढली, आणि राजा व त्यांच्या मंत्रिमंडळाची लोकप्रियता घटली. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2025)">संदर्भ आवश्यक</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> १६ एप्रिल १८२७ रोजी, शां द मार्समध्ये [[फ्रान्सचे शाही रक्षक|शाही रक्षकांची]] पाहणी करत असताना, राजाचे स्वागत टोचणाऱ्या मौनाने झाले आणि अनेक प्रेक्षकांनी राजाप्रती आपल्या टोप्या काढण्यास नकार दिला. शार्ल दहाव्यांनी "नंतर [त्यांचे चुलत भाऊ] लुई फिलिपला सांगितले की, 'जरी तिथे असलेले लोक फारसे विरोधी नव्हते, तरी काहीजण कधीकधी भयानक चेहरा करून पाहत होते'." <ref>Marie Amélie, 356; (17 April 1827); Antonetti, 527.</ref> [[चित्र:CHARLES_X_IN_THE_ROLE_OF_THE_GREAT_NUTCRACKER.jpg|इवलेसे|२५ जुलैचा महान 'नटक्रॅकर'(अडकिट्टा, पश्चिमात्य संस्कृतीत एक पात्र). या व्यंगचित्रात, शार्ल दहावे 'सनद' असे लिहिलेला चेंडू दातांनी फोडण्याचा प्रयत्न करतो, पण त्यांना तो फोडता येत नाही.]] ३० एप्रिल रोजी, राजघराण्याशी आक्षेपार्ह वागल्याच्या अशा कारणावरून, राजाने पॅरिसच्या राष्ट्रीय रक्षकांना अचानक बरखास्त केले. हा नागरिकांचा एक स्वयंसेवी गट होता, ज्याला पूर्वी राजेशाही आणि जनता यांच्यातील एक विश्वासार्ह दुवा मानले जात होते. समंजस लोकांना याचा धक्का बसला: ही बातमी ऐकल्यावर [[ऱ्हाइनलांड|ऱ्हाइनलांडमधील]] एका सरदाराने लिहिले, "असे करायला सांगण्यापेक्षा [माझे] डोकं कापलेलं बरं: क्रांती घडवण्यास आवश्यक असलेला एकमेव पुढील उपाय म्हणजे परिनिरीक्षण." १७ मार्च १८३० रोजी, प्रतिनिधी सभागृहात बहुमताने राजा आणि [[जुल्स द पोलोन्याक|पोलिन्याकच्या]] मंत्रालयाविरुद्ध अविश्वास प्रस्ताव, [[२२१ चे संबोधन]], मंजूर केला. दुसऱ्या दिवशी, शार्लने संसद विसर्जित केली आणि निवडणुका दोन महिन्यांसाठी पुढे ढकलून विरोधकांना घाबरवले. या काळात, उदारमतवाद्यांनी "२२१" जणांना लोकप्रिय नायक म्हणून गौरवले, तर दुसरीकडे [[फ्रान्सचे विभाग|फ्रान्सच्या विभागांमध्ये]] जिल्हाधिकारांची अदलाबदल होत असल्याने सरकारला देशभरात पाठिंबा मिळवण्यास कठीण होते. त्यानंतर ५ ते १९ जुलै १८३० दरम्यान विधानसभेच्या निवडणुका झाल्या. उदारमतवादी विरोधी पक्षाने पोलिन्याकच्या समर्थकांवर २७४-१४३ अशा बहुमताने जवळपास प्रत्येक ३ पैकी २ जागा जिंकल्या. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=c7aQqFo43EMC&pg=PA238|title=Re-Writing the French Revolutionary Tradition: Liberal Opposition and the Fall of the Bourbon Monarchy|last=Alexander|first=Robert|date=2003|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-139-43764-6|location=New York|pages=238, 285}}</ref> रविवारी, २५ जुलै १८३० रोजी, राजाने पोलिन्याकच्या संमतीने, हुकूमनाम्याद्वारे १८१४ च्या सनदेत बदल करण्याची सुरुवात केली. त्यांचे हुकूमनामे, ज्यांना [[जुलै अध्यादेश]] म्हणतात, प्रतिनिधी सभागृह बरखास्त केले, वृत्तपत्र स्वातंत्र्याची मुस्कटदाबी केली, व्यापारी मध्यमवर्गाला भविष्यातील निवडणुकांमधून वगळले आणि नवीन निवडणुका जाहीर केल्या. सोमवारी, २६ जुलै रोजी, हे हुकूमनामे पॅरिसमधील अग्रगण्य पुराणमतवादी वृत्तपत्र <nowiki><i id="mwlg">ले मॉनितोर</i></nowiki>मध्ये प्रकाशित झाले. मंगळवारी, २७ जुलै रोजी एक क्रांती सुरू झाली आणि शेवटी बूर्बों राजेशाहीचा अंत केला. == जुलै १८३० च्या घटना == === सोमवार, २६ जुलै १८३० === [[चित्र:Lar7_cogniet_001z.jpg|इवलेसे|''जुलै १८३० मधील दृश्ये'', लेओं कोन्यें यांनी काढलेले चित्र, ज्यात अधिक उज्ज्वल फ्रेंच प्रजासत्ताकामध्ये होणारे परिवर्तन दर्शवते.]] उष्ण आणि कोरडा उन्हाळा होता, ज्यामुळे ज्यांच्याकडे पैसे होते ते पॅरिस सोडून गावाला गेले. बहुतेक व्यावसायिकांना ते शक्य नव्हते, आणि म्हणूनच सेंट-क्लाउड "अध्यादेशां"बद्दल समजणाऱ्यांमध्ये ते पहिले होते, ज्यांनी त्यांना प्रतिनिधी सभागृहासाठी उमेदवार म्हणून निवडणूक लढवण्यास बंदी घातली होती. ज्यांना सर्वोच्च सामाजिक प्रतिष्ठा हवी होती, त्यांच्यासाठी असे सदस्यत्व अपरिहार्य होते. चिडून, ''बूर्स''ने कर्ज देणे बंद केले आणि व्यावसायिकांनी आपले कारखाने बंद केले. कामगारांना रस्त्यावर हाकलून दिले, जेणेकरून ते स्वतःची सोय स्वतःच करतील. उन्हाळ्याच्या सुरुवातीपासून वाढत असलेलीच बेरोजगारी मोठ्या प्रमाणात वाढली. "त्यामुळे मोठ्या संख्येने कामगारांना निषेध करण्याशिवाय अजून काही काम नव्हते." <ref name="Mansel238">{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=238}}</ref> जरी ''जूर्नाल दे देबा'', ''ले मॉनितोर'', आणि ''ले काँस्तितुशॉनेल'' सारख्या वृत्तपत्रांनी नवीन कायदे पाळत प्रकाशन आधीच बंद केले होते, तरी शहरातील १२ वृत्तपत्रांमधील जवळपास ५० पत्रकार ''ले नास्यॉनाल'' च्या कार्यालयात जमले. तिथे त्यांनी एका सामूहिक निषेध पत्रावर सही केली आणि आपली वृत्तपत्रे सुरूच राहतील अशी शपथ घेतली. <ref name="Mansel238">{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=238}}</ref> त्या संध्याकाळी, जेव्हा पोलिसांनी एका वृत्तपत्र मुद्रणालयावर छापा टाकून तस्करीची वृत्तपत्रे जप्त केली, तेव्हा उकाड्याने हैराण झालेल्या, बेरोजगार जमावाने " ''À bas les Bourbons!'' " ("बूर्बों मुर्दाबाद!") आणि " ''Vive la Charte!'' " ("सनद चिरायू होवो!") अशा कोपविष्ट घोषणा करत त्यांचे स्वागत केले. पत्रकार अर्मां कारेल यांनी ''ले नास्यॉनाल''च्या दुसऱ्या दिवसाच्या अंकात लिहिले:<blockquote>फ्रान्स... स्वतः सरकारच्यामुळेच पुन्हा क्रांतीच्या खाईत लोटला जातो... कायदेशीर व्यवस्था आता संपली आहे, <u>बळ</u> वापरणे सुरू झाले आहे... आपण आता ज्या परिस्थितीत आहोत, त्यात आज्ञापालन करणे हे कर्तव्य राहिलेले नाही... आपला स्वतःचा प्रतिकार कितपत वाढवायचा, याचा निर्णय फ्रान्सलाच घ्यावा लागेल. <ref>{{Harvard citation no brackets|Pinkney|1972}}; {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=3H0vAAAAMAAJ|title=Mémoires de Madame de Rémusat 1802-1808|last=de Rémusat|first=Madame|date=1880|publisher=Calmann Lévy|volume=2|pages=313–314|language=fr|author-link=Madame de Rémusat}}; Lendré 107</ref></blockquote> === मंगळवार, २७ जुलै १८३०: पहिला दिवस === [[चित्र:Saisie_des_presses_du_National.jpg|उजवे|इवलेसे|''ले नास्यॉनाल''च्या मुद्रणालयांवर कब्जा, क्रांतीला चालना देणारी एक घटना. पॅरिस, २७ जुलै.]] दिवसभर, जसजशी गर्दी वाढत गेली, तसतसे पॅरिसमध्ये शांतता पसरली. दुपारी ४:३० वाजता पॅरिसच्या पहिल्या लष्करी विभागाच्या आणि शाही रक्षकांच्या सैन्याच्या कमांडरांना त्यांचे सैन्य आणि तोफा, [[त्वीलीरीचा राजवाडा|त्वीलीरीच्या]] समोरील [[प्लास दु कारुजेल]], [[प्लास वांदोम]] आणि [[प्लास दे ला बास्तीय]] येथे एकत्रित होण्याचे आदेश दिले. सुव्यवस्था राखण्यासाठी आणि लुटारूंपासून बंदुकीच्या दुकानांचे संरक्षण करण्यास, संपूर्ण शहरात लष्करी गस्त ठेवण्यात, मजबूत आणि विस्तारित करण्यात आली. तरीही, शस्त्रागारे किंवा दारूगोळ्याचे कारखान्यांच्या संरक्षणासाठी कोणतीही उपाययोजना केली नाही. थोड्या वेळासाठी, ती खबरदारी अकाली वाटली, पण ७:०० वाजता संध्याकाळी, अंधार पडू लागताच, लढाई सुरू झाली. "सैनिकांपेक्षा पॅरिसचे नागरिकच आक्रमक होते. वरच्या खिडक्यांमधून रस्त्यावरील सैनिकांवर फरशीचे दगड, कौले आणि फुलदाण्यांचा वर्षाव होऊ लागला". <ref>{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=239}}.</ref> सुरुवातीला, सैनिकांनी हवेत इशारा म्हणून गोळीबार केला. पण रात्र संपण्यापूर्वी, एकवीस नागरिक मारले गेले. त्यानंतर दंगलखोरांनी त्यांच्या एका मृत निषेधकर्ताचा मृतदेह रस्त्यांवरून फिरवत " ''Mort aux Ministres !'' ''À bas les aristocrates !'' " ("मंत्री मुर्दाबाद! उमराव मुर्दाबाद!") अशा घोषणा दिल्या. === बुधवार, २८ जुलै १८३०: दुसरा दिवस === [[चित्र:Prise_de_l'Hôtel_de_ville_-_le_Pont_d'Arcole.JPG|इवलेसे|अमेडी बुर्जुआ यांनी हॉटेल द व्हिलचा ताबा घेतला (१७८९ मध्ये, आणि नंतर १८४८ व १८७० मध्ये क्रांतिकारक तेथे गेले होते).]] पॅरिसमध्ये रात्रभर लढाई चालू राहिली. एका प्रत्यक्षदर्शीने लिहिले:<blockquote>आत्ताच सव्वा आठ वाजले असतील, आणि आधीच आरडाओरडा आणि गोळीबाराचे आवाज ऐकू येत आहेत. व्यवहार पूर्णपणे ठप्प झाली आहे.... रस्त्यांवरून गर्दी धावत आहे... तोफा आणि गोळीबाराचा आवाज अधिकाधिक मोठा होत आहे... ''" À bas le roi ! "'' '', " À la guillotine !!'' ''"'' ["राजाचा नाश असो!", " गिलोटीनला पाठवा!!"] अशा घोषणा ऐकू येत आहेत.... <ref>{{Harvard citation no brackets|Olivier|1951|p=247}}.</ref></blockquote>शार्ल दहाव्यांनी शाही रक्षकांचे मेजर-जनरल, मार्शल ओगिस्त मार्मों, रागुसाचे ड्यूक, यांना दंगांना दडपण्याचा आदेश दिला. मार्मों स्वतः उदारमतवादी होते आणि मंत्रालयाच्या धोरणाच्या विरोधात होते, पण ते राजांशी घट्टपणे संबधित होते कारण त्यांना असे वाटत होते की ते त्यांचे कर्तव्य आहे; आणि कदाचित १८१४ मध्ये नेपोलियनला सोडून जाण्याच्या त्यांच्या सर्वमान्य आणि मोठ्या प्रमाणावर टीका झालेल्या कृतीमुळे ते अलोकप्रिय झाले होते. राजा सें-क्लू येथेच राहिले, पण त्यांचे मंत्री त्यांना पॅरिसमधील घडामोडींची माहिती देत होते. त्या मंत्र्यांचा आग्रह होता की दंगलखोरांचा दारुगोळा संपताच ही दंगा थांबून जाईल. [[चित्र:Révolution_de_1830_-_Combat_devant_l'hôtel_de_ville_-_28.07.1830.jpg|डावे|इवलेसे|<nowiki><i id="mwAQA">२८ जुलै १८३० रोजी नगर भवनेसमोर झालेली लढाई</i></nowiki>, जां-व्हिक्तोर श्नेत्स यांनी काढलेले]] मार्मोंची योजना अशी होती की शाही रक्षक आणि शहरातील सैन्याच्या उपलब्ध तुकड्यांनी शहरातील महत्त्वाचे रस्त्यांचे आणि पूलांचे रक्षण करावे, तसेच पॅले रॉयाल, पॅले दे जुस्तीस आणि ओतेल दे व्हील यांसारख्या महत्त्वाच्या इमारतींचे संरक्षण करावे. ही योजना अविचारी आणि अत्यंत महत्त्वाकांक्षी होती; <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Paris in July and August 1830: An Historical Narration of the Revolution of the 27th, 28th and 29th of July 1830; Its Causes and Effects; The Orders ... With Its Modifications; And the Celebrate|last=Sadler|first=Percy|date=February 2, 2018|publisher=Forgotten Books|isbn=978-0267552597}}</ref> फक्त हे नाही की पुरेसे सैन्यच नव्हते, तर रसदही खूप अपुरी होत्या. शाही रक्षक दल सध्या तरी बहुतांशी निष्ठावान होते, पण त्याच्याशी संलग्न असलेल्या मुख्य तुकड्यांमध्ये दोलायमानता होती: सैनिकांची एक लहान पण वाढणारी संख्या पळून जात होती; काही जण केवळ गुपचूप निसटत होते काही जण आपल्याला कोण पाहत आहे याची पर्वा न करता निघून जात होते. पॅरिसमध्ये, बूर्बों विरोधी पक्षाच्या एका समितीने, ज्यात साहूकार [[जाक लाफीत]], [[कासिमीर प्येर पेरीएर|कासिमीर पेरीएर]], सेनापती [[एत्येन मॉरीस जेरार|एत्येन जेरार]] आणि [[जॉर्ज मुताँ|जॉर्ज मुताँ, लोबाऊचे काउंट]] यांच्यासह इतरही होते, एक याचिका तयार करून सही केली होती, ज्यात त्यांनी ''अध्यादेशांना'' मागे घेण्याची मागणी केली होती. ही याचिका "राजावर नव्हे, तर त्यांच्या मंत्र्यांवर" टीका करणारी होती, आणि त्याद्वारे शार्ल दहाव्यांच्या या धारणेला खोडून काढत होती की त्यांचे उदारमतवादी विरोधक त्यांच्या राजवंशाचे शत्रू आहेत. <ref>{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=245}}.</ref> याचिकेवर सही केल्यानंतर, समितीचे सदस्य लढाया थांबवण्याची विनंती करण्यासाठी आणि सें-क्लू व पॅरिस यांच्यात मध्यस्थी करण्याची याचना करण्यासाठी थेट मार्मोंकडे गेले. मार्मोंने याचिका स्वीकारली, पण सांगितले की तोडगा निघण्यासाठी पॅरिसच्या लोकांना आधी शस्त्रे सोडावी लागतील. निराश झाले असले तरी हताश न होता, त्या गटाने राजाचे मुख्य मंत्री, पॉलिन्याक – " ''चपला घातलेली [[जोन ऑफ आर्क|आर्कची जोन]]'' " – यांचा शोध घेतला. पॉलिन्याककडून त्यांना आणखीच निराशाजनक प्रतिसाद मिळाला. त्याने त्यांना भेटण्यासच नकार दिला, कदाचित त्याला माहित होते की चर्चा करण्यात काही अर्थ नसणार. <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[विकिपीडिया:संदर्भ द्या|<span title="This citation requires a reference to the specific page or range of pages in which the material appears. (October 2018)">पृष्ठ&nbsp;मार्मोंप्रमाणेच</span>]]'' &#x5D;</sup> माहित होते की शार्ल दहावे फ्रान्सच्या सिंहासनाच्या सुरक्षिततेसाठी आणि प्रतिष्ठेसाठी ''अध्यादेश'' अत्यावश्यक मानत होते. त्यामुळे, राजाने ''अध्यादेश'' मागे घेतले नाहीत. संध्याकाळी ४ वाजता, शार्ल्स दहाव्यांनी मार्मोंच्या प्रमुख सहायकांपैकी एक असलेल्या कर्नल कोम्येरुफ्स्की यांचे स्वागत केले. कर्नल मार्मोंकडून महाराजांसाठी एक चिठ्ठी घेऊन आले होते:<blockquote>महाराज, ही आता दंगल राहिलेली नाही, ही एक क्रांती आहे. महाराज, शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी आपण तातडीने उपाययोजना करणे आवश्यक आहे. राजमुकुटाचा सन्मान अजूनही वाचवता येऊ शकतो. उद्या कदाचित, वेळच उरणार नाही... मी महाराजांच्या आदेशांची आतुरतेने वाट पाहत आहे. <ref>{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=247}}.</ref></blockquote>राजाने पॉलिन्याकला सल्ला विचारला, आणि प्रतिकार करण्याचा सल्ला मिळाला. === गुरुवार, २९ जुलै १८३०: तिसरा दिवस === [[चित्र:Révolution_de_1830_-_Combat_de_la_rue_de_Rohan_-_29.07.1830.jpg|इवलेसे|''रु द रोहनची लढाई'', [[इपॉलीत लेकॉन्त]]]] <blockquote>"ते (राजा आणि मंत्री) पॅरिसला येत नाहीत," असे कवी, कादंबरीकार आणि नाटककार [[आल्फ्रेद द विन्यी]] यांनी लिहिले, "लोक त्यांच्यासाठी मरत आहेत... एकही राजकुमार आलेला नाही. रक्षकांचे बिचारे सैनिक आदेशांशिवाय, दोन दिवसांपासून भाकरशिवाय, सगळीकडे शोधले जात आहेत आणि लढत आहेत." <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Journal d'un poète|title-link=s:fr:Journal d’un poète|last=de Vigny|first=Alfred|year=1867|pages=33|language=fr}}</ref></blockquote>कदाचित त्याच कारणामुळे, शाहीवाद कुठेही दिसत नव्हते; कदाचित दुसरे कारण हे होते की आता बंडखोर सुसंघटित आणि उत्तम प्रकारे शस्त्रसज्ज झाले होते. केवळ एक दिवस आणि एका रात्रीत, संपूर्ण शहरात ४,००० हून जास्त अडथळे उभारले गेले होते. क्रांतिकारकांचा तिरंगी ध्वज – ‘जनतेचा ध्वज’ – घरांवर फडकत होता, आणि त्यापैकी अधिकाधिक इमारती महत्त्वाच्या होत्या. [[चित्र:Arrivée_du_Duc_d'Orléans_au_Palais-Royal.jpg|डावे|इवलेसे|जां-बातिस्त कार्बीये यांनी काढलेले ''दुक द्'ओर्लेआंस (लुई फिलिप)चे पॅले-रॉयललाआगमन'.'']] मार्मोंकडे सें-देनी, व्हिन्सें, लुनेव्हिल किंवा सें-ओमेर येथून अजून सैन्य पुकारण्याचा पुढाकार ना प्रसंगावधान होता; तसेच त्यांनी राखीव सैनिकांकडून किंवा शार्ल दहाव्यांशी अजूनही एकनिष्ठ असलेल्या पॅरिसवासीयांकडूनही मदत मागितली नाही. बूर्बों विरोधी पक्ष आणि क्रांतीच्या समर्थकांनी पॉलिन्याक व इतर मंत्र्यांना अटक करण्याची मागणी करत त्यांच्या मुख्यालयावर गर्दी केली, तर बूर्बों समर्थक आणि शहरातील नेत्यांनी दंगलखोरांना आणि त्यांच्या सूत्रधारांना अटक करण्याची मागणी केली. मार्मोंने दोन्हीही विनंतींवर कारवाई करण्यास नकार दिला आणि त्याऐवजी राजाच्या आदेशाची वाट पाहू लागला. दुपारी १:३० पर्यंत, [[त्विलरी राजवाडा]] लुटला गेला. राजाची विधवा सून आणि सिंहासनाच्या वारसाची आई, डचेस द बेरी हिचा गौन घातलेला, केसांमध्ये पिसे आणि फुले माळलेला एक माणूस राजवाड्याच्या खिडकीतून ओरडला: ' ''Je reçois! Je reçois!'' ' ('मी स्वीकारते! मी स्वीकारते!', अर्थ: "दरबार भरली आहे! दरबार भरली आहे!") इतरांनी राजवाड्याच्या तळघरातून वाईन पिली. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://ebooks-bnr.com/ebooks/pdf4/chateaubriand_memoires_outre_tombe3.pdf|title=Mémoires d'Outre-Tombe|last=de Chateaubriand|first=François-René|publisher=[[National Library of France]]|year=1849|volume=3|page=120}}; Fontaine II, 849 (letter of 9 August 1830).</ref> त्याच दिवशी सकाळी, [[लूव्र संग्रहालय|लुव्र राजवाडा]] त्याहूनही वेगाने लुटला गेला. जमावाचा सामना करत असलेल्या आणि मार्मोंच्या आदेशानुसार स्वतःवर गोळीबार होईपर्यंत गोळीबार न करण्याच्या शाही सैन्याच्या स्विस सैनिकांना त्यांच्या अधिकाऱ्यांनी मागे घेतले, कारण त्यांना १० ऑगस्ट १७९२ रोजी त्विलरी राजवाड्यावर हल्ला झाला तेव्हा झालेल्या स्विस रक्षकांच्या हत्याकांडाची पुनरावृत्ती होण्याची भीती होती. दुपारपर्यंत सर्वात मोठी लूट, ओतेल द व्हिल, ताब्यात घेतली होती. या तीन दिवसांत झालेली लूटमार आश्चर्यकारकपणे कमी होती. ; केवळ [[लूव्र संग्रहालय|लूव्रमध्येच]] नव्हे — जिथे लोकांनी चित्रांचे आणि कलावस्तूंचे रक्षण केले — तर त्विलरी, पॅले द जुस्तीस, आर्चबिशपचा राजवाडा आणि इतर ठिकाणीही. काही तासांनंतर, राजकारण्यांनी त्या उद्ध्वस्त इमारतमध्ये प्रवेश केला आणि तात्पुरते सरकार स्थापन करण्यास सुरुवात केली. पुढील काही दिवस शहरात ठिकठिकाणी चकमकी होत असल्या तरी, क्रांती सर्वार्थाने संपली होती. == निकाल == [[चित्र:Vernet_-_31_juillet_1830_-_Louis-Philippe_quitte_le_Palais-Royal.jpg|इवलेसे|''ओर्लेआन्साचा ड्युक पॅले-रॉयाल सोडताना'', ओरास वर्ने, १८३२]] जुलै १८३० च्या क्रांतीने आणखी एका सांविधानिक राजेशाही तयार केली. २ ऑगस्ट रोजी, शार्ल दहावे आणि त्यांचा मुलगा युवराजाने सिंहासनावरील आपले हक्क सोडून दिले आणि ते ब्रिटनला निघून गेले. चार्ल्सची इच्छा होती की त्यांचा नातू, बोर्दूचा ड्यूक, हेन्री पाचवे म्हणून सिंहासनावर बसेल, पण हंगामी सरकारमधील राजकारण्यांनी त्याऐवजी ओर्लेआन्स घराण्यातील आपला दूरचा चुलतभाऊ, लुई फिलिप यांना सिंहासनावर बसवले, जे सांविधानिक राजा म्हणून राज्य करण्यास सहमत झाले आणि ही राजवट [[जुलै राजेशाही]] म्हणून ओळखली जाऊ लागली. बूर्बों राजवंशाच्या हद्दपार झालेल्या वरिष्ठ वंशाच्या समर्थकांना [[विधीवादी (फ्रान्सची राजेशाही)|विधीवादी (''Légitimistes'')]] म्हणून ओळखले जाऊ लागले. [[प्लास दे ला बास्तीय|प्लेस दे ला बास्टिल]] येथे असलेला जुलै स्तंभ, या क्रांतीच्या घटनांच्या स्मरणार्थ उभारला आहे. १८३२ मध्ये, उठावाच्या परिणामांमुळे आणि त्यामागील हेतूंमुळे निराश झालेल्या पॅरिसवासी प्रजासत्ताकवाद्यांनी, [[जून बंड]] म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या घटनेत उठाव केला. जरी हे बंड एका आठवड्यापेक्षा कमी काळात चिरडले गेले, तरी जुलै राजेशाही संशयात राहिली; दक्षिणपंथ आणि वामपंथ दोन्ही गटांना ती वेगवेगळ्या कारणांमुळे नापसंत होती, आणि शेवटी [[फ्रान्सची तिसरी क्रांती|१८४८ मध्ये ती उलथवून टाकण्यात]] आली. == चित्र दालन == <gallery mode="nolines" widths="200" heights="200"> चित्र:Lepoittevin--Souvenirs_patriotiques_no_1--1830--Rijksmuseum.jpg|अल्ट=Eugène Lepoittevin, Souvenirs patriotiques no. 1, 1830, Rijksmuseum| [[ओजेन लेप्वात्वें]], ''Souvenirs patriotique'' क्र. १, १८३०, रेइक्समिजेयिम चित्र:Souvenirs_patriotiques_no_2_par_Eugène_Lepoittevin.jpg|अल्ट=Eugène Lepoittevin, Souvenirs patriotiques no. 2, 1830, Bibliothèque nationale de France| [[ओजेन लेप्वात्वें]], ''Souvenirs patriotiques'' क्र. २, १८३०, फ्रान्सचे राष्ट्रीय ग्रंथालय चित्र:Lepoittevin--Souvenirs_patriotiques_no_3--1830--Rijksmuseum.jpg|अल्ट=Eugène Lepoittevin, Souvenirs patriotiques no. 3, 1830, Rijksmuseum| [[ओजेन लेप्वात्वें]], ''Souvenirs patriotiques'' क्र. ३, १८३०, रेइक्समिजेयिम चित्र:Eugène_Lepoittevin,_studies_of_soldiers_and_a_dead_horse,_1830,_Rijksmuseum.jpg|अल्ट=Eugène Lepoittevin, studies of soldiers and a dead horse, 1830, Rijksmuseum| [[ओजेन लेप्वात्वें]], सैनिक आणि मृत घोड्याचे चित्रण, १८३०, रेइक्समिजेयिम चित्र:Eugène_Lepoittevin,_28_Juillet_1830_lithograph.jpg| [[ओजेन लेप्वात्वें]], ''२८ जुलै १८३०: Premier Rassemblement des Citoyens et des Elèves de l'école Polytechnique Place du Panthéon'', १८३० चित्र:J-B_Goyet--Une_Famille_Parisienne--01_(cropped).jpg|अल्ट=Jean-Baptiste Goyet, Une Famille Parisienne (le 28 Juillet 1830), 1830.| [[जां-बातिस्त ग्वाये]], ''Une Famille Parisienne (२८ जुलै १८३०)'', १८३०. चित्र:J-B_Goyet--Une_Famille_Parisienne--02.jpg|अल्ट=Jean-Baptiste Goyet, Une Famille Parisienne (le 30 Juillet 1830), 1830.| [[जां-बातिस्त ग्वाये]], ''Une Famille Parisienne (३० जुलै १८३०)'', १८३०. </gallery> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} === स्रोत === * {{स्रोत पुस्तक|url=https://archive.org/details/frenchrevolution0000pink|title=The French Revolution of 1830|last=Pinkney|first=David H.|publisher=[[Princeton University Press]]|year=1972|isbn=978-0-691-05202-1|location=Princeton (N.J.)|author-link=David H. Pinkney|url-access=registration}} * {{स्रोत पुस्तक|title=Paris Between Empires: Monarchy and Revolution 1814-1852|title-link=Paris Between Empires, 1814–1852|last=Mansel|first=Philip|date=2001|publisher=[[St. Martin's Press]]|isbn=978-0-312-98660-5|location=London|author-link=Philip Mansel}} [[वर्ग:फ्रान्स सहभागी असलेली युद्धे]] [[वर्ग:फ्रान्सचा इतिहास]] 0a365w2fxxzzsry5jwopinhyy2rcs0c 2700115 2700114 2026-08-08T00:20:09Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700115 wikitext text/x-wiki '''फ्रान्सची दुसरी क्रांती''' ( [[फ्रेंच भाषा|फ्रेंच]]: Révolution de Juillet ), ज्याला '''जुलै क्रांती'''सुद्धा म्हणतात, ही १७८९-९९ च्या [[फ्रेंच राज्यक्रांती|पहिल्या]] फ्रेंच क्रांतीनंतरची दुसरी फ्रेंच क्रांती होती. यामुळे फ्रेंच [[बूर्बों घराणा|बूर्बों]] सम्राट, राजा [[फ्रान्सचे शार्ल दहावे|शार्ल दहावे]], यांची पदच्युती झाली आणि त्यांचे चुलत भाऊ, [[ओर्लेयोंचे ड्यूक]] [[फ्रान्सचे लुई फिलिप पहिले|लुई फिलिप]], गादीवर आले, ज्यांनी फ्रान्सचे शेवटचे राजा म्हणून १८ वर्षे राज्य केले. १८३० च्या क्रांतीने त्या दिवसापासून एक स्थित्यंतर घडली, कारण [[जुलै राजेशाही|जुलै राजेशाहीद्वारे]] [[संवैधानिक राजेशाही]] पुनर्स्थापित झाली; बूर्बों घराण्याचे निश्चितपणे पतन होऊन त्यांचे [[कनिष्ठ शाखा]], ओर्लेयों घराण्याचे वर्चस्व प्रस्थापित झाले; आणि वंशपरंपरागत हक्काच्या तत्त्वाच्या जागी लोकसार्वभौमत्वाचे तत्त्व प्रस्थापित झाले. बूर्बों घराण्याच्या समर्थकांना विधीवादी (''Légitimistes'') म्हटले जाऊ लागले आणि लुई फिलिपच्या समर्थकांना [[ओर्लेयोंवादी (फ्रान्सची राजेशाही)|ओर्लेयोंवादी (''Orléanistes'')]] म्हणून ओळखले जाऊ लागले. याव्यतिरिक्त, [[नेपोलियन बोनापार्ट|नेपोलियनच्या]] वारसांना परत आणण्याचे समर्थन करणारे [[बोनापार्टवादी|बोनापार्टवादी (Bonapartistes)]] सुद्धा होते. सिंहासनावरील १८ अस्थिर वर्षांनंतर, [[फ्रान्सची तिसरी क्रांती|फ्रान्सच्या तिसऱ्या क्रांतीत]] लुई-फिलिप यांना पदच्युत केले आणि त्याच वर्षी [[फ्रान्सचा तिसरा नेपोलियन|लुई नेपोलियनने]] बोनापार्टवाद्यांना पुन्हा सत्तेवर आणले. == पार्श्वभूमी == [[पॅरिसचा तह (१८१४)|मे १८१४ मध्ये]] नेपोलियनच्या फ्रान्सचा पराभव आणि शरणागतीनंतर, पूर्ण युरोप आणि खास तर फ्रान्समध्ये गोंधळ होता. खंडाचा राजकीय नकाशा नव्याने तयार करण्यास व्हिएन्ना परिषद भरली. अनेक युरोपीय देशांनी या परिषदेत भाग घेतला, पण निर्णय घेणे चार प्रमुख सत्तांच्या नियंत्रणाखाली होती: [[ऑस्ट्रियन साम्राज्य]], ज्याचे प्रतिनिधि मुख्यमंत्री युवराज मेटनीश होते; [[ग्रेट ब्रिटन व आयर्लंडचे संयुक्त राजतंत्र]], ज्याचे प्रतिनिधि परराष्ट्र सचिव व्हिस्काउंट कॅसलरे होते; [[रशियन साम्राज्य|रूसी साम्राज्य]], ज्याचे प्रतिनिधि [[रशियाचा पहिला अलेक्झांडर|सम्राट अलेक्झांडर पहिले]] होते; आणि [[प्रशिया]], ज्याचे प्रतिनिधि राजा फ्रीडरिश विल्हेल्म तिसरे होते. === शार्ल दहाव्यांचे राज्य === [[चित्र:Sir_Thomas_Lawrence_(1769-1830)_-_Charles_X_(1757-1836),_King_of_France_-_RCIN_405138_-_Royal_Collection.jpg|इवलेसे|थॉमस लॉरेन्स यांनी १८२५ मध्ये रंगवलेले शार्ल दहाव्यांचे चित्र]] १६ सप्टेंबर १८२४ रोजी, अनेक महिन्यांच्या आजारानंतर, ६८ वर्षांचे लुई अठरावे यांचे निधन झाले. त्यांना मूलबाळ नसल्यामुळे, त्यांचे धाकटे भाऊ, शार्ल, वय ६६, यांना फ्रान्सच्या सिंहासनावर बसले. ते अधिक प्रतिगामी राजकारणासाठी ओळखले जात होते. २७ सप्टेंबर रोजी शार्ल दहावे यांनी लोकांच्या प्रचंड उत्साहात पॅरिसमध्ये राजप्रवेश केला. चार्ल्स यांचा राज्याभिषेक २९ मे १८२५ रोजी रेंस कॅथेड्रल येथे झाला. एका भव्य समारंभात राजाने सनदेचे पालन करण्याची तसेच फ्रान्सच्या प्राचीन "मूलभूत कायद्यांचे" पालन करण्याची शपथ घेतली. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=CQowmIj8D4sC|title=The Perilous Crown: France Between Revolutions, 1814-1848|last=Price|first=Munro|publisher=[[Pan Macmillan]]|year=2010|isbn=978-0-330-53937-1|page=119}}</ref> समारंभादरम्यान, राजाला शहराच्या किल्ल्या सुपूर्द करताना, सेनचे जिल्हाधिकारी यांनी घोषित केले: "आपल्या नवीन राजाचा अभिमान बाळगून, पॅरिस आपल्या भव्यतेने शहरांची राणी बनण्याची आकांक्षा बाळगू शकते, जसे तिचे लोक आपल्या निष्ठेत, भक्तीत आणि प्रेमात अग्रगण्य बनण्याची आकांक्षा बाळगतात." <ref>{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001}}</ref> आठ महिन्यांनंतर, नवीन राजाबद्दल राजधानीतील लोकांचा दृष्टिकोन खूप बिघडला होता. जनमतातील या मोठ्या बदलाची कारणे अनेक होती, पण त्याची मुख्य दोन कारणे: * [[युखरिस्ट|युखरिस्टचा]] अपमान करणाऱ्या कोणालाही मृत्युदंडाची शिक्षा देणे. * [[फ्रेंच राज्यक्रांती|पहिल्या क्रांती]] आणि नेपोलियनच्या पहिल्या साम्राज्याद्वारे जप्त केलेल्या मालमत्तेसाठी आर्थिक भरपाईची तरतूद—ही भरपाई "क्रांतीचे शत्रू" म्हणून घोषित केलेल्या कोणत्याही व्यक्तीला, मग ती कुलीन असो का नसो, दिली जाणार होती. पहिल्याच्या टीकाकारांनी राजा आणि त्याच्या नवीन मंत्रालयावर कॅथलिक चर्चला खूश करण्याचा आणि असे करून १८१४ च्या सनदेत नमूद केलेल्या धार्मिक विश्वासाच्या समानतेच्या हमीचे उल्लंघन करण्याचा आरोप केला. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ebsco.com/|title=July Revolution {{!}} Research Starters {{!}} EBSCO Research|website=EBSCO|language=en|access-date=2025-09-06}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=King of the World The Life of Louis XIV|last=Mansel|first=Philip|publisher=The university of Chicago Press}}</ref> दुसरा मुद्दा, म्हणजे आर्थिक नुकसानभरपाईचा, पहिल्यापेक्षा जास्ती संधीसाधू होता. राजेशाहीच्या पुनर्संस्थापनेपासून, स्थावर मालमत्ता बाजारातील अनिश्चितता कमी किंवा नाहीशी करण्यास मालमत्तेच्या मालकीचे प्रश्न निकाली काढण्याची मागणी सगळ्या गटांकडून होत होती. <ref>{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=200}}</ref> पण विरोधकांनी, ज्यांतील बरेच जण निराश बोनापार्टवादी होते, अशी कुजबुज सुरू केली की, जे विरोधक देश सोडून गेले नव्हते त्यांना लज्जित करण्यास शार्ल दहावे हा प्रस्ताव मांडत आहेत. ते म्हणे की, हे दोन्ही उपाय म्हणजे १८१४ च्या सनदेचा नाश घडवून आणण्यास रचलेला एक चलाख डाव होता. आतापर्यंत, पॅरिसच्या लोकांमध्ये राज्यघटनेची आणि [[प्रतिनिधी सभागृहाची (फ्रान्स)|प्रतिनिधी सभागृहाची]] लोकप्रियता असल्यामुळे, राजाचे उच्चभ्रू वर्गासोबतचे—म्हणजेच बूर्बों समर्थक आणि बूर्बों विरोधक या दोघांसोबतचे—संबंध दृढ राहिले होते. हे सुद्धा आता बदलणार होते. १२ एप्रिल रोजी, खऱ्याखुऱ्या दृढ विश्वासाने आणि स्वातंत्र्याच्या भावनेने प्रेरित होऊन, प्रतिनिधी सभागृहाने वारसा हक्काचे कायदे बदलण्याचा सरकारचा प्रस्ताव स्पष्टपणे नकारला. <sup class="noprint Inline-Template" style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (August 2017)">स्पष्टीकरण आवश्यक</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> लोकप्रिय वृत्तपत्र ''ले काँस्तितुशॉनेल''ने हा नकार "प्रति-क्रांतिकारक आणि प्रतिक्रियावादांवरील विजय" असल्याचे घोषित केले. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://archive.org/details/lapresselassault0000unse|title=La Presse à l'assaut de la monarchie|last=Ledré|first=Charles|date=1960|publisher=[[Armand Colin]]|page=70}}</ref> [[वरिष्ठ सभागृह (फ्रान्स)|वरिष्ठ सभागृह]] आणि प्रतिनिधी सभागृह या दोन्हींची लोकप्रियता प्रचंड वाढली, आणि राजा व त्यांच्या मंत्रिमंडळाची लोकप्रियता घटली. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2025)">संदर्भ आवश्यक</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> १६ एप्रिल १८२७ रोजी, शां द मार्समध्ये [[फ्रान्सचे शाही रक्षक|शाही रक्षकांची]] पाहणी करत असताना, राजाचे स्वागत टोचणाऱ्या मौनाने झाले आणि अनेक प्रेक्षकांनी राजाप्रती आपल्या टोप्या काढण्यास नकार दिला. शार्ल दहाव्यांनी "नंतर [त्यांचे चुलत भाऊ] लुई फिलिपला सांगितले की, 'जरी तिथे असलेले लोक फारसे विरोधी नव्हते, तरी काहीजण कधीकधी भयानक चेहरा करून पाहत होते'." <ref>Marie Amélie, 356; (17 April 1827); Antonetti, 527.</ref> [[चित्र:CHARLES_X_IN_THE_ROLE_OF_THE_GREAT_NUTCRACKER.jpg|इवलेसे|२५ जुलैचा महान 'नटक्रॅकर'(अडकिट्टा, पश्चिमात्य संस्कृतीत एक पात्र). या व्यंगचित्रात, शार्ल दहावे 'सनद' असे लिहिलेला चेंडू दातांनी फोडण्याचा प्रयत्न करतो, पण त्यांना तो फोडता येत नाही.]] ३० एप्रिल रोजी, राजघराण्याशी आक्षेपार्ह वागल्याच्या अशा कारणावरून, राजाने पॅरिसच्या राष्ट्रीय रक्षकांना अचानक बरखास्त केले. हा नागरिकांचा एक स्वयंसेवी गट होता, ज्याला पूर्वी राजेशाही आणि जनता यांच्यातील एक विश्वासार्ह दुवा मानले जात होते. समंजस लोकांना याचा धक्का बसला: ही बातमी ऐकल्यावर [[ऱ्हाइनलांड|ऱ्हाइनलांडमधील]] एका सरदाराने लिहिले, "असे करायला सांगण्यापेक्षा [माझे] डोकं कापलेलं बरं: क्रांती घडवण्यास आवश्यक असलेला एकमेव पुढील उपाय म्हणजे परिनिरीक्षण." १७ मार्च १८३० रोजी, प्रतिनिधी सभागृहात बहुमताने राजा आणि [[जुल्स द पोलोन्याक|पोलिन्याकच्या]] मंत्रालयाविरुद्ध अविश्वास प्रस्ताव, [[२२१ चे संबोधन]], मंजूर केला. दुसऱ्या दिवशी, शार्लने संसद विसर्जित केली आणि निवडणुका दोन महिन्यांसाठी पुढे ढकलून विरोधकांना घाबरवले. या काळात, उदारमतवाद्यांनी "२२१" जणांना लोकप्रिय नायक म्हणून गौरवले, तर दुसरीकडे [[फ्रान्सचे विभाग|फ्रान्सच्या विभागांमध्ये]] जिल्हाधिकारांची अदलाबदल होत असल्याने सरकारला देशभरात पाठिंबा मिळवण्यास कठीण होते. त्यानंतर ५ ते १९ जुलै १८३० दरम्यान विधानसभेच्या निवडणुका झाल्या. उदारमतवादी विरोधी पक्षाने पोलिन्याकच्या समर्थकांवर २७४-१४३ अशा बहुमताने जवळपास प्रत्येक ३ पैकी २ जागा जिंकल्या. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=c7aQqFo43EMC&pg=PA238|title=Re-Writing the French Revolutionary Tradition: Liberal Opposition and the Fall of the Bourbon Monarchy|last=Alexander|first=Robert|date=2003|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-139-43764-6|location=New York|pages=238, 285}}</ref> रविवारी, २५ जुलै १८३० रोजी, राजाने पोलिन्याकच्या संमतीने, हुकूमनाम्याद्वारे १८१४ च्या सनदेत बदल करण्याची सुरुवात केली. त्यांचे हुकूमनामे, ज्यांना [[जुलै अध्यादेश]] म्हणतात, प्रतिनिधी सभागृह बरखास्त केले, वृत्तपत्र स्वातंत्र्याची मुस्कटदाबी केली, व्यापारी मध्यमवर्गाला भविष्यातील निवडणुकांमधून वगळले आणि नवीन निवडणुका जाहीर केल्या. सोमवारी, २६ जुलै रोजी, हे हुकूमनामे पॅरिसमधील अग्रगण्य पुराणमतवादी वृत्तपत्र <nowiki><i id="mwlg">ले मॉनितोर</i></nowiki>मध्ये प्रकाशित झाले. मंगळवारी, २७ जुलै रोजी एक क्रांती सुरू झाली आणि शेवटी बूर्बों राजेशाहीचा अंत केला. == जुलै १८३० च्या घटना == === सोमवार, २६ जुलै १८३० === [[चित्र:Lar7_cogniet_001z.jpg|इवलेसे|''जुलै १८३० मधील दृश्ये'', लेओं कोन्यें यांनी काढलेले चित्र, ज्यात अधिक उज्ज्वल फ्रेंच प्रजासत्ताकामध्ये होणारे परिवर्तन दर्शवते.]] उष्ण आणि कोरडा उन्हाळा होता, ज्यामुळे ज्यांच्याकडे पैसे होते ते पॅरिस सोडून गावाला गेले. बहुतेक व्यावसायिकांना ते शक्य नव्हते, आणि म्हणूनच सेंट-क्लाउड "अध्यादेशां"बद्दल समजणाऱ्यांमध्ये ते पहिले होते, ज्यांनी त्यांना प्रतिनिधी सभागृहासाठी उमेदवार म्हणून निवडणूक लढवण्यास बंदी घातली होती. ज्यांना सर्वोच्च सामाजिक प्रतिष्ठा हवी होती, त्यांच्यासाठी असे सदस्यत्व अपरिहार्य होते. चिडून, ''बूर्स''ने कर्ज देणे बंद केले आणि व्यावसायिकांनी आपले कारखाने बंद केले. कामगारांना रस्त्यावर हाकलून दिले, जेणेकरून ते स्वतःची सोय स्वतःच करतील. उन्हाळ्याच्या सुरुवातीपासून वाढत असलेलीच बेरोजगारी मोठ्या प्रमाणात वाढली. "त्यामुळे मोठ्या संख्येने कामगारांना निषेध करण्याशिवाय अजून काही काम नव्हते." <ref name="Mansel238">{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=238}}</ref> जरी ''जूर्नाल दे देबा'', ''ले मॉनितोर'', आणि ''ले काँस्तितुशॉनेल'' सारख्या वृत्तपत्रांनी नवीन कायदे पाळत प्रकाशन आधीच बंद केले होते, तरी शहरातील १२ वृत्तपत्रांमधील जवळपास ५० पत्रकार ''ले नास्यॉनाल'' च्या कार्यालयात जमले. तिथे त्यांनी एका सामूहिक निषेध पत्रावर सही केली आणि आपली वृत्तपत्रे सुरूच राहतील अशी शपथ घेतली. <ref name="Mansel238">{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=238}}</ref> त्या संध्याकाळी, जेव्हा पोलिसांनी एका वृत्तपत्र मुद्रणालयावर छापा टाकून तस्करीची वृत्तपत्रे जप्त केली, तेव्हा उकाड्याने हैराण झालेल्या, बेरोजगार जमावाने " ''À bas les Bourbons!'' " ("बूर्बों मुर्दाबाद!") आणि " ''Vive la Charte!'' " ("सनद चिरायू होवो!") अशा कोपविष्ट घोषणा करत त्यांचे स्वागत केले. पत्रकार अर्मां कारेल यांनी ''ले नास्यॉनाल''च्या दुसऱ्या दिवसाच्या अंकात लिहिले:<blockquote>फ्रान्स... स्वतः सरकारच्यामुळेच पुन्हा क्रांतीच्या खाईत लोटला जातो... कायदेशीर व्यवस्था आता संपली आहे, <u>बळ</u> वापरणे सुरू झाले आहे... आपण आता ज्या परिस्थितीत आहोत, त्यात आज्ञापालन करणे हे कर्तव्य राहिलेले नाही... आपला स्वतःचा प्रतिकार कितपत वाढवायचा, याचा निर्णय फ्रान्सलाच घ्यावा लागेल. <ref>{{Harvard citation no brackets|Pinkney|1972}}; {{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=3H0vAAAAMAAJ|title=Mémoires de Madame de Rémusat 1802-1808|last=de Rémusat|first=Madame|date=1880|publisher=Calmann Lévy|volume=2|pages=313–314|language=fr|author-link=Madame de Rémusat}}; Lendré 107</ref></blockquote> === मंगळवार, २७ जुलै १८३०: पहिला दिवस === [[चित्र:Saisie_des_presses_du_National.jpg|उजवे|इवलेसे|''ले नास्यॉनाल''च्या मुद्रणालयांवर कब्जा, क्रांतीला चालना देणारी एक घटना. पॅरिस, २७ जुलै.]] दिवसभर, जसजशी गर्दी वाढत गेली, तसतसे पॅरिसमध्ये शांतता पसरली. दुपारी ४:३० वाजता पॅरिसच्या पहिल्या लष्करी विभागाच्या आणि शाही रक्षकांच्या सैन्याच्या कमांडरांना त्यांचे सैन्य आणि तोफा, [[त्वीलीरीचा राजवाडा|त्वीलीरीच्या]] समोरील [[प्लास दु कारुजेल]], [[प्लास वांदोम]] आणि [[प्लास दे ला बास्तीय]] येथे एकत्रित होण्याचे आदेश दिले. सुव्यवस्था राखण्यासाठी आणि लुटारूंपासून बंदुकीच्या दुकानांचे संरक्षण करण्यास, संपूर्ण शहरात लष्करी गस्त ठेवण्यात, मजबूत आणि विस्तारित करण्यात आली. तरीही, शस्त्रागारे किंवा दारूगोळ्याचे कारखान्यांच्या संरक्षणासाठी कोणतीही उपाययोजना केली नाही. थोड्या वेळासाठी, ती खबरदारी अकाली वाटली, पण ७:०० वाजता संध्याकाळी, अंधार पडू लागताच, लढाई सुरू झाली. "सैनिकांपेक्षा पॅरिसचे नागरिकच आक्रमक होते. वरच्या खिडक्यांमधून रस्त्यावरील सैनिकांवर फरशीचे दगड, कौले आणि फुलदाण्यांचा वर्षाव होऊ लागला". <ref>{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=239}}.</ref> सुरुवातीला, सैनिकांनी हवेत इशारा म्हणून गोळीबार केला. पण रात्र संपण्यापूर्वी, एकवीस नागरिक मारले गेले. त्यानंतर दंगलखोरांनी त्यांच्या एका मृत निषेधकर्ताचा मृतदेह रस्त्यांवरून फिरवत " ''Mort aux Ministres !'' ''À bas les aristocrates !'' " ("मंत्री मुर्दाबाद! उमराव मुर्दाबाद!") अशा घोषणा दिल्या. === बुधवार, २८ जुलै १८३०: दुसरा दिवस === [[चित्र:Prise_de_l'Hôtel_de_ville_-_le_Pont_d'Arcole.JPG|इवलेसे|अमेडी बुर्जुआ यांनी हॉटेल द व्हिलचा ताबा घेतला (१७८९ मध्ये, आणि नंतर १८४८ व १८७० मध्ये क्रांतिकारक तेथे गेले होते).]] पॅरिसमध्ये रात्रभर लढाई चालू राहिली. एका प्रत्यक्षदर्शीने लिहिले:<blockquote>आत्ताच सव्वा आठ वाजले असतील, आणि आधीच आरडाओरडा आणि गोळीबाराचे आवाज ऐकू येत आहेत. व्यवहार पूर्णपणे ठप्प झाली आहे.... रस्त्यांवरून गर्दी धावत आहे... तोफा आणि गोळीबाराचा आवाज अधिकाधिक मोठा होत आहे... ''" À bas le roi ! "'' '', " À la guillotine !!'' ''"'' ["राजाचा नाश असो!", " गिलोटीनला पाठवा!!"] अशा घोषणा ऐकू येत आहेत.... <ref>{{Harvard citation no brackets|Olivier|1951|p=247}}.</ref></blockquote>शार्ल दहाव्यांनी शाही रक्षकांचे मेजर-जनरल, मार्शल ओगिस्त मार्मों, रागुसाचे ड्यूक, यांना दंगांना दडपण्याचा आदेश दिला. मार्मों स्वतः उदारमतवादी होते आणि मंत्रालयाच्या धोरणाच्या विरोधात होते, पण ते राजांशी घट्टपणे संबधित होते कारण त्यांना असे वाटत होते की ते त्यांचे कर्तव्य आहे; आणि कदाचित १८१४ मध्ये नेपोलियनला सोडून जाण्याच्या त्यांच्या सर्वमान्य आणि मोठ्या प्रमाणावर टीका झालेल्या कृतीमुळे ते अलोकप्रिय झाले होते. राजा सें-क्लू येथेच राहिले, पण त्यांचे मंत्री त्यांना पॅरिसमधील घडामोडींची माहिती देत होते. त्या मंत्र्यांचा आग्रह होता की दंगलखोरांचा दारुगोळा संपताच ही दंगा थांबून जाईल. [[चित्र:Révolution_de_1830_-_Combat_devant_l'hôtel_de_ville_-_28.07.1830.jpg|डावे|इवलेसे|<nowiki><i id="mwAQA">२८ जुलै १८३० रोजी नगर भवनेसमोर झालेली लढाई</i></nowiki>, जां-व्हिक्तोर श्नेत्स यांनी काढलेले]] मार्मोंची योजना अशी होती की शाही रक्षक आणि शहरातील सैन्याच्या उपलब्ध तुकड्यांनी शहरातील महत्त्वाचे रस्त्यांचे आणि पूलांचे रक्षण करावे, तसेच पॅले रॉयाल, पॅले दे जुस्तीस आणि ओतेल दे व्हील यांसारख्या महत्त्वाच्या इमारतींचे संरक्षण करावे. ही योजना अविचारी आणि अत्यंत महत्त्वाकांक्षी होती; <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Paris in July and August 1830: An Historical Narration of the Revolution of the 27th, 28th and 29th of July 1830; Its Causes and Effects; The Orders ... With Its Modifications; And the Celebrate|last=Sadler|first=Percy|date=February 2, 2018|publisher=Forgotten Books|isbn=978-0267552597}}</ref> फक्त हे नाही की पुरेसे सैन्यच नव्हते, तर रसदही खूप अपुरी होत्या. शाही रक्षक दल सध्या तरी बहुतांशी निष्ठावान होते, पण त्याच्याशी संलग्न असलेल्या मुख्य तुकड्यांमध्ये दोलायमानता होती: सैनिकांची एक लहान पण वाढणारी संख्या पळून जात होती; काही जण केवळ गुपचूप निसटत होते काही जण आपल्याला कोण पाहत आहे याची पर्वा न करता निघून जात होते. पॅरिसमध्ये, बूर्बों विरोधी पक्षाच्या एका समितीने, ज्यात साहूकार [[जाक लाफीत]], [[कासिमीर प्येर पेरीएर|कासिमीर पेरीएर]], सेनापती [[एत्येन मॉरीस जेरार|एत्येन जेरार]] आणि [[जॉर्ज मुताँ|जॉर्ज मुताँ, लोबाऊचे काउंट]] यांच्यासह इतरही होते, एक याचिका तयार करून सही केली होती, ज्यात त्यांनी ''अध्यादेशांना'' मागे घेण्याची मागणी केली होती. ही याचिका "राजावर नव्हे, तर त्यांच्या मंत्र्यांवर" टीका करणारी होती, आणि त्याद्वारे शार्ल दहाव्यांच्या या धारणेला खोडून काढत होती की त्यांचे उदारमतवादी विरोधक त्यांच्या राजवंशाचे शत्रू आहेत. <ref>{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=245}}.</ref> याचिकेवर सही केल्यानंतर, समितीचे सदस्य लढाया थांबवण्याची विनंती करण्यासाठी आणि सें-क्लू व पॅरिस यांच्यात मध्यस्थी करण्याची याचना करण्यासाठी थेट मार्मोंकडे गेले. मार्मोंने याचिका स्वीकारली, पण सांगितले की तोडगा निघण्यासाठी पॅरिसच्या लोकांना आधी शस्त्रे सोडावी लागतील. निराश झाले असले तरी हताश न होता, त्या गटाने राजाचे मुख्य मंत्री, पॉलिन्याक – " ''चपला घातलेली [[जोन ऑफ आर्क|आर्कची जोन]]'' " – यांचा शोध घेतला. पॉलिन्याककडून त्यांना आणखीच निराशाजनक प्रतिसाद मिळाला. त्याने त्यांना भेटण्यासच नकार दिला, कदाचित त्याला माहित होते की चर्चा करण्यात काही अर्थ नसणार. <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[विकिपीडिया:संदर्भ द्या|<span title="This citation requires a reference to the specific page or range of pages in which the material appears. (October 2018)">पृष्ठ&nbsp;मार्मोंप्रमाणेच</span>]]'' &#x5D;</sup> माहित होते की शार्ल दहावे फ्रान्सच्या सिंहासनाच्या सुरक्षिततेसाठी आणि प्रतिष्ठेसाठी ''अध्यादेश'' अत्यावश्यक मानत होते. त्यामुळे, राजाने ''अध्यादेश'' मागे घेतले नाहीत. संध्याकाळी ४ वाजता, शार्ल्स दहाव्यांनी मार्मोंच्या प्रमुख सहायकांपैकी एक असलेल्या कर्नल कोम्येरुफ्स्की यांचे स्वागत केले. कर्नल मार्मोंकडून महाराजांसाठी एक चिठ्ठी घेऊन आले होते:<blockquote>महाराज, ही आता दंगल राहिलेली नाही, ही एक क्रांती आहे. महाराज, शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी आपण तातडीने उपाययोजना करणे आवश्यक आहे. राजमुकुटाचा सन्मान अजूनही वाचवता येऊ शकतो. उद्या कदाचित, वेळच उरणार नाही... मी महाराजांच्या आदेशांची आतुरतेने वाट पाहत आहे. <ref>{{Harvard citation no brackets|Mansel|2001|p=247}}.</ref></blockquote>राजाने पॉलिन्याकला सल्ला विचारला, आणि प्रतिकार करण्याचा सल्ला मिळाला. === गुरुवार, २९ जुलै १८३०: तिसरा दिवस === [[चित्र:Révolution_de_1830_-_Combat_de_la_rue_de_Rohan_-_29.07.1830.jpg|इवलेसे|''रु द रोहनची लढाई'', [[इपॉलीत लेकॉन्त]]]] <blockquote>"ते (राजा आणि मंत्री) पॅरिसला येत नाहीत," असे कवी, कादंबरीकार आणि नाटककार [[आल्फ्रेद द विन्यी]] यांनी लिहिले, "लोक त्यांच्यासाठी मरत आहेत... एकही राजकुमार आलेला नाही. रक्षकांचे बिचारे सैनिक आदेशांशिवाय, दोन दिवसांपासून भाकरशिवाय, सगळीकडे शोधले जात आहेत आणि लढत आहेत." <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Journal d'un poète|title-link=s:fr:Journal d’un poète|last=de Vigny|first=Alfred|year=1867|pages=33|language=fr}}</ref></blockquote>कदाचित त्याच कारणामुळे, शाहीवाद कुठेही दिसत नव्हते; कदाचित दुसरे कारण हे होते की आता बंडखोर सुसंघटित आणि उत्तम प्रकारे शस्त्रसज्ज झाले होते. केवळ एक दिवस आणि एका रात्रीत, संपूर्ण शहरात ४,००० हून जास्त अडथळे उभारले गेले होते. क्रांतिकारकांचा तिरंगी ध्वज – ‘जनतेचा ध्वज’ – घरांवर फडकत होता, आणि त्यापैकी अधिकाधिक इमारती महत्त्वाच्या होत्या. [[चित्र:Arrivée_du_Duc_d'Orléans_au_Palais-Royal.jpg|डावे|इवलेसे|जां-बातिस्त कार्बीये यांनी काढलेले ''दुक द्'ओर्लेआंस (लुई फिलिप)चे पॅले-रॉयललाआगमन'.'']] मार्मोंकडे सें-देनी, व्हिन्सें, लुनेव्हिल किंवा सें-ओमेर येथून अजून सैन्य पुकारण्याचा पुढाकार ना प्रसंगावधान होता; तसेच त्यांनी राखीव सैनिकांकडून किंवा शार्ल दहाव्यांशी अजूनही एकनिष्ठ असलेल्या पॅरिसवासीयांकडूनही मदत मागितली नाही. बूर्बों विरोधी पक्ष आणि क्रांतीच्या समर्थकांनी पॉलिन्याक व इतर मंत्र्यांना अटक करण्याची मागणी करत त्यांच्या मुख्यालयावर गर्दी केली, तर बूर्बों समर्थक आणि शहरातील नेत्यांनी दंगलखोरांना आणि त्यांच्या सूत्रधारांना अटक करण्याची मागणी केली. मार्मोंने दोन्हीही विनंतींवर कारवाई करण्यास नकार दिला आणि त्याऐवजी राजाच्या आदेशाची वाट पाहू लागला. दुपारी १:३० पर्यंत, [[त्विलरी राजवाडा]] लुटला गेला. राजाची विधवा सून आणि सिंहासनाच्या वारसाची आई, डचेस द बेरी हिचा गौन घातलेला, केसांमध्ये पिसे आणि फुले माळलेला एक माणूस राजवाड्याच्या खिडकीतून ओरडला: ' ''Je reçois! Je reçois!'' ' ('मी स्वीकारते! मी स्वीकारते!', अर्थ: "दरबार भरली आहे! दरबार भरली आहे!") इतरांनी राजवाड्याच्या तळघरातून वाईन पिली. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://ebooks-bnr.com/ebooks/pdf4/chateaubriand_memoires_outre_tombe3.pdf|title=Mémoires d'Outre-Tombe|last=de Chateaubriand|first=François-René|publisher=[[National Library of France]]|year=1849|volume=3|page=120}}; Fontaine II, 849 (letter of 9 August 1830).</ref> त्याच दिवशी सकाळी, [[लूव्र संग्रहालय|लुव्र राजवाडा]] त्याहूनही वेगाने लुटला गेला. जमावाचा सामना करत असलेल्या आणि मार्मोंच्या आदेशानुसार स्वतःवर गोळीबार होईपर्यंत गोळीबार न करण्याच्या शाही सैन्याच्या स्विस सैनिकांना त्यांच्या अधिकाऱ्यांनी मागे घेतले, कारण त्यांना १० ऑगस्ट १७९२ रोजी त्विलरी राजवाड्यावर हल्ला झाला तेव्हा झालेल्या स्विस रक्षकांच्या हत्याकांडाची पुनरावृत्ती होण्याची भीती होती. दुपारपर्यंत सर्वात मोठी लूट, ओतेल द व्हिल, ताब्यात घेतली होती. या तीन दिवसांत झालेली लूटमार आश्चर्यकारकपणे कमी होती. ; केवळ [[लूव्र संग्रहालय|लूव्रमध्येच]] नव्हे — जिथे लोकांनी चित्रांचे आणि कलावस्तूंचे रक्षण केले — तर त्विलरी, पॅले द जुस्तीस, आर्चबिशपचा राजवाडा आणि इतर ठिकाणीही. काही तासांनंतर, राजकारण्यांनी त्या उद्ध्वस्त इमारतमध्ये प्रवेश केला आणि तात्पुरते सरकार स्थापन करण्यास सुरुवात केली. पुढील काही दिवस शहरात ठिकठिकाणी चकमकी होत असल्या तरी, क्रांती सर्वार्थाने संपली होती. == निकाल == [[चित्र:Vernet_-_31_juillet_1830_-_Louis-Philippe_quitte_le_Palais-Royal.jpg|इवलेसे|''ओर्लेआन्साचा ड्युक पॅले-रॉयाल सोडताना'', ओरास वर्ने, १८३२]] जुलै १८३० च्या क्रांतीने आणखी एका सांविधानिक राजेशाही तयार केली. २ ऑगस्ट रोजी, शार्ल दहावे आणि त्यांचा मुलगा युवराजाने सिंहासनावरील आपले हक्क सोडून दिले आणि ते ब्रिटनला निघून गेले. चार्ल्सची इच्छा होती की त्यांचा नातू, बोर्दूचा ड्यूक, हेन्री पाचवे म्हणून सिंहासनावर बसेल, पण हंगामी सरकारमधील राजकारण्यांनी त्याऐवजी ओर्लेआन्स घराण्यातील आपला दूरचा चुलतभाऊ, लुई फिलिप यांना सिंहासनावर बसवले, जे सांविधानिक राजा म्हणून राज्य करण्यास सहमत झाले आणि ही राजवट [[जुलै राजेशाही]] म्हणून ओळखली जाऊ लागली. बूर्बों राजवंशाच्या हद्दपार झालेल्या वरिष्ठ वंशाच्या समर्थकांना [[विधीवादी (फ्रान्सची राजेशाही)|विधीवादी (''Légitimistes'')]] म्हणून ओळखले जाऊ लागले. [[प्लास दे ला बास्तीय|प्लेस दे ला बास्टिल]] येथे असलेला जुलै स्तंभ, या क्रांतीच्या घटनांच्या स्मरणार्थ उभारला आहे. १८३२ मध्ये, उठावाच्या परिणामांमुळे आणि त्यामागील हेतूंमुळे निराश झालेल्या पॅरिसवासी प्रजासत्ताकवाद्यांनी, [[जून बंड]] म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या घटनेत उठाव केला. जरी हे बंड एका आठवड्यापेक्षा कमी काळात चिरडले गेले, तरी जुलै राजेशाही संशयात राहिली; दक्षिणपंथ आणि वामपंथ दोन्ही गटांना ती वेगवेगळ्या कारणांमुळे नापसंत होती, आणि शेवटी [[फ्रान्सची तिसरी क्रांती|१८४८ मध्ये ती उलथवून टाकण्यात]] आली. == चित्र दालन == <gallery mode="nolines" widths="200" heights="200"> चित्र:Lepoittevin--Souvenirs_patriotiques_no_1--1830--Rijksmuseum.jpg|अल्ट=Eugène Lepoittevin, Souvenirs patriotiques no. 1, 1830, Rijksmuseum| [[ओजेन लेप्वात्वें]], ''Souvenirs patriotique'' क्र. १, १८३०, रेइक्समिजेयिम चित्र:Souvenirs_patriotiques_no_2_par_Eugène_Lepoittevin.jpg|अल्ट=Eugène Lepoittevin, Souvenirs patriotiques no. 2, 1830, Bibliothèque nationale de France| [[ओजेन लेप्वात्वें]], ''Souvenirs patriotiques'' क्र. २, १८३०, फ्रान्सचे राष्ट्रीय ग्रंथालय चित्र:Lepoittevin--Souvenirs_patriotiques_no_3--1830--Rijksmuseum.jpg|अल्ट=Eugène Lepoittevin, Souvenirs patriotiques no. 3, 1830, Rijksmuseum| [[ओजेन लेप्वात्वें]], ''Souvenirs patriotiques'' क्र. ३, १८३०, रेइक्समिजेयिम चित्र:Eugène_Lepoittevin,_studies_of_soldiers_and_a_dead_horse,_1830,_Rijksmuseum.jpg|अल्ट=Eugène Lepoittevin, studies of soldiers and a dead horse, 1830, Rijksmuseum| [[ओजेन लेप्वात्वें]], सैनिक आणि मृत घोड्याचे चित्रण, १८३०, रेइक्समिजेयिम चित्र:Eugène_Lepoittevin,_28_Juillet_1830_lithograph.jpg| [[ओजेन लेप्वात्वें]], ''२८ जुलै १८३०: Premier Rassemblement des Citoyens et des Elèves de l'école Polytechnique Place du Panthéon'', १८३० चित्र:J-B_Goyet--Une_Famille_Parisienne--01_(cropped).jpg|अल्ट=Jean-Baptiste Goyet, Une Famille Parisienne (le 28 Juillet 1830), 1830.| [[जां-बातिस्त ग्वाये]], ''Une Famille Parisienne (२८ जुलै १८३०)'', १८३०. चित्र:J-B_Goyet--Une_Famille_Parisienne--02.jpg|अल्ट=Jean-Baptiste Goyet, Une Famille Parisienne (le 30 Juillet 1830), 1830.| [[जां-बातिस्त ग्वाये]], ''Une Famille Parisienne (३० जुलै १८३०)'', १८३०. </gallery> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} === स्रोत === * {{स्रोत पुस्तक|url=https://archive.org/details/frenchrevolution0000pink|title=The French Revolution of 1830|last=Pinkney|first=David H.|publisher=[[Princeton University Press]]|year=1972|isbn=978-0-691-05202-1|location=Princeton (N.J.)|author-link=David H. Pinkney|url-access=registration}} * {{स्रोत पुस्तक|title=Paris Between Empires: Monarchy and Revolution 1814-1852|title-link=Paris Between Empires, 1814–1852|last=Mansel|first=Philip|date=2001|publisher=[[St. Martin's Press]]|isbn=978-0-312-98660-5|location=London|author-link=Philip Mansel}} [[वर्ग:फ्रान्स सहभागी असलेली युद्धे]] [[वर्ग:फ्रान्सचा इतिहास]] [[वर्ग:फ्रेंच राज्यक्रांती]] itwlvdt0fp8pebz36o6gkuctskua4ma 14 382475 2700086 2026-08-07T20:20:17Z अभय नातू 206 नवीन 2700086 wikitext text/x-wiki * [[वर्ग:इ.स.पू. १९५|मृत्यू]] 0hg3cvwee6q2d62wql6xpdkk1c4ekml 14 382476 2700088 2026-08-07T20:21:49Z अभय नातू 206 नवीन 2700088 wikitext text/x-wiki * [[वर्ग:इ.स.पू. २२४|जन्म]] fi68kd9rkjhnafxz2o2b4984yhl7ybr 0 382477 2700110 2026-08-08T00:13:43Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2700110 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[युआन श्वांग]] 3btpc4iw69adbh9l68xqw75ft1uvauq 0 382478 2700111 2026-08-08T00:15:38Z अभय नातू 206 नामभेद 2700111 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[फ्रान्सची दुसरी क्रांती]] 7ji0mmiyhehjbzvyq7eao5hlkk8aslc 0 382479 2700112 2026-08-08T00:16:01Z अभय नातू 206 नामभेद 2700112 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[फ्रान्सची दुसरी क्रांती]] 7ji0mmiyhehjbzvyq7eao5hlkk8aslc 0 382480 2700113 2026-08-08T00:16:19Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2700113 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[फ्रान्सची दुसरी क्रांती]] 7ji0mmiyhehjbzvyq7eao5hlkk8aslc 0 382481 2700117 2026-08-08T00:25:13Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2700117 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[माँट ब्लँक]] jwffljloej36fwqw2ftxr1cnqg4bs0d 0 382482 2700118 2026-08-08T00:25:41Z अभय नातू 206 नामभेद 2700118 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[भारत छोडो आंदोलन]] 5mgvxelu71k5zg9d64wquh6k53mc9mv 0 382483 2700119 2026-08-08T00:27:27Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2700119 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मँडरिन भाषा]] qq15wu0vryr4kwb8ibne65op6zgdhpb 3 382484 2700123 2026-08-08T01:21:45Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2700123 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Sarang Santosh Savale}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०६:५१, ८ ऑगस्ट २०२६ (IST) j7wk82mn1nbb4phgt18ouu03pvqkbpj 3 382485 2700146 2026-08-08T03:07:36Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2700146 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=वंशावळ पुर्वजांची}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०८:३७, ८ ऑगस्ट २०२६ (IST) 0t9qim6c3q3rqdpz5ts4x4a6pzd2pg7 0 382486 2700147 2026-08-08T03:20:00Z Ganesh591 62733 नवीन पान: {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक | fromdate = २० सप्टेंबर | todate = २५ सप्टेंबर २०२५ | cricket format = महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय | tournament format = साखळी फेरी आणि बाद फेरी | host = [[चीन]] | champions =... 2700147 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक | fromdate = २० सप्टेंबर | todate = २५ सप्टेंबर २०२५ | cricket format = महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय | tournament format = साखळी फेरी आणि बाद फेरी | host = [[चीन]] | champions = [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|हाँग काँग महिला]] | runners-up = [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|म्यानमार महिला]] | participants = ४ | matches = ८ }} '''२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक''' ही २० ते २५ सप्टेंबर २०२५ दरम्यान [[चीन]]मधील [[हांगचौ]] येथील [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]] येथे खेळवण्यात आलेली महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा होती.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ |title=China Cricket to host Belt and Road T20I Quadrangular in September 2025 |work=Czarsportz Global |date=१७ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेत [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|चीन]], [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|हाँग काँग]], [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|म्यानमार]] आणि [[मंगोलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|मंगोलिया]] या चार महिला संघांनी भाग घेतला. प्रत्येक संघाने साखळी फेरीत इतर प्रत्येक संघाविरुद्ध एक सामना खेळला आणि त्यानंतर तिसऱ्या स्थानासाठी सामना व अंतिम सामना खेळवण्यात आला.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/points-table |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 Points Table |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> साखळी फेरीनंतर हाँग काँग आणि म्यानमार यांनी अंतिम सामन्यात प्रवेश केला. २५ सप्टेंबर रोजी झालेल्या अंतिम सामन्यात हाँग काँगने म्यानमारचा २६ धावांनी पराभव करून स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/135035/hkw-vs-mmrw-final-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=Hong Kong Women vs Myanmar Women, Final, Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 |work=Cricbuzz |date=२५ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 क्रिकबझवरील स्पर्धा] * [https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ Czarsportz Global वरील स्पर्धेची माहिती] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा]] [[वर्ग:चीनमधील क्रिकेट]] ixtg6aw5qzc5hmv9vw6vg2uoicziynz 2700148 2700147 2026-08-08T03:29:12Z Ganesh591 62733 2700148 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक | fromdate = २० सप्टेंबर | todate = २५ सप्टेंबर २०२५ | administrator = [[चिनी क्रिकेट असोसिएशन]] | cricket format = [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय]] | tournament format = [[साखळी सामने|साखळी फेरी]] आणि [[बाद-फेरी स्पर्धा|बाद फेरी]] | host = {{ध्वज|चीन}} | champions = {{crw|HK}} | runners-up = {{crw|MYA}} | count = २ | participants = ४ | matches = ८ | most runs = {{crwicon|HK}} मरियम बिबी (९०) | most wickets = {{crwicon|MYA}} झार विन (८) | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ महिला बेल्ट आणि रोड चषक }} '''२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक''' ही २० ते २५ सप्टेंबर २०२५ दरम्यान [[चीन]]मधील [[हांगचौ]] येथील [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]] येथे खेळवण्यात आलेली महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा होती.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ |title=China Cricket to host Belt and Road T20I Quadrangular in September 2025 |work=Czarsportz Global |date=१७ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेत [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|चीन]], [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|हाँग काँग]], [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|म्यानमार]] आणि [[मंगोलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|मंगोलिया]] या चार महिला संघांनी भाग घेतला. प्रत्येक संघाने साखळी फेरीत इतर प्रत्येक संघाविरुद्ध एक सामना खेळला आणि त्यानंतर तिसऱ्या स्थानासाठी सामना व अंतिम सामना खेळवण्यात आला.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/points-table |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 Points Table |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> साखळी फेरीनंतर हाँग काँग आणि म्यानमार यांनी अंतिम सामन्यात प्रवेश केला. २५ सप्टेंबर रोजी झालेल्या अंतिम सामन्यात हाँग काँगने म्यानमारचा २६ धावांनी पराभव करून स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/135035/hkw-vs-mmrw-final-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=Hong Kong Women vs Myanmar Women, Final, Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 |work=Cricbuzz |date=२५ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 क्रिकबझवरील स्पर्धा] * [https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ Czarsportz Global वरील स्पर्धेची माहिती] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा]] [[वर्ग:चीनमधील क्रिकेट]] 7dae69cw2hyhe6omqjzh6i2fhbvyfuw 2700149 2700148 2026-08-08T03:32:28Z Ganesh591 62733 2700149 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक | fromdate = २० सप्टेंबर | todate = २५ सप्टेंबर २०२५ | administrator = [[चिनी क्रिकेट असोसिएशन]] | cricket format = [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय]] | tournament format = [[साखळी सामने|साखळी फेरी]] आणि [[बाद-फेरी स्पर्धा|बाद फेरी]] | host = {{ध्वज|चीन}} | champions = {{crw|HK}} | runners-up = {{crw|MYA}} | count = २ | participants = ४ | matches = ८ | most runs = {{crwicon|HK}} मरियम बिबी (९०) | most wickets = {{crwicon|MYA}} झार विन (८) | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ महिला बेल्ट आणि रोड चषक }} '''२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक''' ही २० ते २५ सप्टेंबर २०२५ दरम्यान [[चीन]]मधील [[हांगचौ]] येथील [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]] येथे खेळवण्यात आलेली महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा होती.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ |title=China Cricket to host Belt and Road T20I Quadrangular in September 2025 |work=Czarsportz Global |date=१७ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेत [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|चीन]], [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|हाँग काँग]], [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|म्यानमार]] आणि [[मंगोलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|मंगोलिया]] या चार महिला संघांनी भाग घेतला. प्रत्येक संघाने साखळी फेरीत इतर प्रत्येक संघाविरुद्ध एक सामना खेळला आणि त्यानंतर तिसऱ्या स्थानासाठी सामना व अंतिम सामना खेळवण्यात आला.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/points-table |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 Points Table |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> साखळी फेरीनंतर हाँग काँग आणि म्यानमार यांनी अंतिम सामन्यात प्रवेश केला. २५ सप्टेंबर रोजी झालेल्या अंतिम सामन्यात हाँग काँगने म्यानमारचा २६ धावांनी पराभव करून स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/135035/hkw-vs-mmrw-final-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=Hong Kong Women vs Myanmar Women, Final, Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 |work=Cricbuzz |date=२५ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==खेळाडू== खालील खेळाडूंची यादी स्पर्धेतील सामन्यांच्या संघपत्रके आणि राखीव खेळाडूंच्या नोंदींवर आधारित आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/135024/mglw-vs-chnw-3rd-place-play-off-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=China Women vs Mongolia Women, 3rd place play-off – Squads |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/135035/hkw-vs-mmrw-final-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=Hong Kong Women vs Myanmar Women, Final – Squads |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> {| class="wikitable" ! {{crw|CHN}} ! {{crw|HK}} ! {{crw|MYA}} ! {{crw|MNG}} |- | valign="top" | * काई युझी * जियापिंग ली * मा रुइके * शिए वेनयान * झाओ यिहान * वांग हुइयिंग * गोंग युतिंग * वेई हैतिंग * पेंग लियांग्यु * मिंग्युए झू * वेन सिनान * यान झुयिंग | valign="top" | * नताशा माइल्स * शानझीन शहजाद * मारिको हिल * कारी चॅन * मरियम बिबी * एमा लाई * अॅलिसन सिऊ * इकरा सहर * हिऊ यिंग चेउंग * जॉयलीन कौर * स्टॉर्म पार्कर * रुचिता वेंकटेश * अलिश्बा कनवाल * कॅरेन पून * व्हॅनेसा सो * फातिमा आमिर | valign="top" | * खिन म्यात * झोन लिन * लिन लिन तुन * मे सान * झिन क्याव * थे थे आंग * थेइंट सोए * थे थे पो * झार विन * ह्तेत आंग * झार थून * थिरी सानदार श्वे * श्वे यी विन | valign="top" | * नोमिन-एर्देने एर्देनेबाट * बतजार्गल इचिनखोरलू * ओयुनसुव्द अमरजार्गल * गान्सुख अनुजिन * एन्खबोल्ड खालिउना * उगानसुव्द बयारजावखलान * ओद्झाया एर्देनेबातर * म्यागमारझाया बतनासन * जार्गलसाइखान एर्देनेसुव्द * जावझंदुलाम तुग्सजार्गल * बत्तूर उनेन्खत्सेत्सेग * दामदिनसुरेन एन्खत्सेत्सेग * गानबोल्ड उर्जिंदुलाम |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 क्रिकबझवरील स्पर्धा] * [https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ Czarsportz Global वरील स्पर्धेची माहिती] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा]] [[वर्ग:चीनमधील क्रिकेट]] 5r8ag6nserqbd73nbkev4ti8sab4req 2700151 2700149 2026-08-08T03:49:12Z Ganesh591 62733 /* खेळाडू */ 2700151 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक | fromdate = २० सप्टेंबर | todate = २५ सप्टेंबर २०२५ | administrator = [[चिनी क्रिकेट असोसिएशन]] | cricket format = [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय]] | tournament format = [[साखळी सामने|साखळी फेरी]] आणि [[बाद-फेरी स्पर्धा|बाद फेरी]] | host = {{ध्वज|चीन}} | champions = {{crw|HK}} | runners-up = {{crw|MYA}} | count = २ | participants = ४ | matches = ८ | most runs = {{crwicon|HK}} मरियम बिबी (९०) | most wickets = {{crwicon|MYA}} झार विन (८) | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ महिला बेल्ट आणि रोड चषक }} '''२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक''' ही २० ते २५ सप्टेंबर २०२५ दरम्यान [[चीन]]मधील [[हांगचौ]] येथील [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]] येथे खेळवण्यात आलेली महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा होती.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ |title=China Cricket to host Belt and Road T20I Quadrangular in September 2025 |work=Czarsportz Global |date=१७ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेत [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|चीन]], [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|हाँग काँग]], [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|म्यानमार]] आणि [[मंगोलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|मंगोलिया]] या चार महिला संघांनी भाग घेतला. प्रत्येक संघाने साखळी फेरीत इतर प्रत्येक संघाविरुद्ध एक सामना खेळला आणि त्यानंतर तिसऱ्या स्थानासाठी सामना व अंतिम सामना खेळवण्यात आला.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/points-table |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 Points Table |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> साखळी फेरीनंतर हाँग काँग आणि म्यानमार यांनी अंतिम सामन्यात प्रवेश केला. २५ सप्टेंबर रोजी झालेल्या अंतिम सामन्यात हाँग काँगने म्यानमारचा २६ धावांनी पराभव करून स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/135035/hkw-vs-mmrw-final-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=Hong Kong Women vs Myanmar Women, Final, Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 |work=Cricbuzz |date=२५ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==खेळाडू== सर्व चार संघांची स्वतंत्र अधिकृत संघघोषणा उपलब्ध नसल्यामुळे खालील यादी स्पर्धेतील संघपत्रकांवर आधारित आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/squads |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 – Squads |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> हाँग काँगची स्पर्धापूर्व संघयादी स्वतंत्र स्रोतामध्येही प्रसिद्ध करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ |title=China Cricket to host Belt and Road T20I Quadrangular in September 2025 |work=Czarsportz Global |date=१७ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> {| class="wikitable" ! {{crw|CHN}} ! {{crw|HK}} ! {{crw|MYA}} ! {{crw|MNG}} |- | valign="top" | * काई युझी ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * जियापिंग ली * मिंग्युए झू ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * वांग हुइयिंग * मा रुइके * गोंग युतिंग * झाओ यिहान * शिए वेनयान * वेई हैतिंग * पेंग लियांग्यु ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * वेन सिनान * यान झुयिंग | valign="top" | * [[नताशा माइल्स]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * शानझीन शहजाद * [[मारिको हिल]] * [[कॅरी चॅन]] * मरियम बिबी * [[एम्मा लाई]] * अॅलिसन सिऊ * इकरा सहर * हिऊ यिंग चेउंग ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * जॉयलीन कौर * स्टॉर्म पार्कर * रुचिता वेंकटेश * अलिश्बा कनवाल * कॅरेन पून * व्हॅनेसा सो ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * फातिमा आमिर | valign="top" | * मे सान * थे थे पो ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * ह्तेत आंग * झोन लिन * थेइंट सोए ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * खिन म्यात * लिन लिन तुन * झार थून * झार विन * थे थे आंग * झिन क्याव * श्वे यी विन * थिरी सानदार श्वे | valign="top" | * नोमिन-एर्देने एर्देनेबाट * बतजार्गल इचिनखोरलू * ओयुनसुव्द अमरजार्गल * गान्सुख अनुजिन * एन्खबोल्ड खालिउना ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * उगानसुव्द बयारजावखलान * ओद्झाया एर्देनेबातर ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * म्यागमारझाया बतनासन * जार्गलसाइखान एर्देनेसुव्द * जावझंदुलाम तुग्सजार्गल * बत्तूर उनेन्खत्सेत्सेग * दामदिनसुरेन एन्खत्सेत्सेग * गानबोल्ड उर्जिंदुलाम |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 क्रिकबझवरील स्पर्धा] * [https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ Czarsportz Global वरील स्पर्धेची माहिती] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा]] [[वर्ग:चीनमधील क्रिकेट]] g2wtryy2gbmob75ay30ibj34x5aacsq 2700152 2700151 2026-08-08T04:14:51Z Ganesh591 62733 /* खेळाडू */ 2700152 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक | fromdate = २० सप्टेंबर | todate = २५ सप्टेंबर २०२५ | administrator = [[चिनी क्रिकेट असोसिएशन]] | cricket format = [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय]] | tournament format = [[साखळी सामने|साखळी फेरी]] आणि [[बाद-फेरी स्पर्धा|बाद फेरी]] | host = {{ध्वज|चीन}} | champions = {{crw|HK}} | runners-up = {{crw|MYA}} | count = २ | participants = ४ | matches = ८ | most runs = {{crwicon|HK}} मरियम बिबी (९०) | most wickets = {{crwicon|MYA}} झार विन (८) | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ महिला बेल्ट आणि रोड चषक }} '''२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक''' ही २० ते २५ सप्टेंबर २०२५ दरम्यान [[चीन]]मधील [[हांगचौ]] येथील [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]] येथे खेळवण्यात आलेली महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा होती.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ |title=China Cricket to host Belt and Road T20I Quadrangular in September 2025 |work=Czarsportz Global |date=१७ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेत [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|चीन]], [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|हाँग काँग]], [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|म्यानमार]] आणि [[मंगोलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|मंगोलिया]] या चार महिला संघांनी भाग घेतला. प्रत्येक संघाने साखळी फेरीत इतर प्रत्येक संघाविरुद्ध एक सामना खेळला आणि त्यानंतर तिसऱ्या स्थानासाठी सामना व अंतिम सामना खेळवण्यात आला.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/points-table |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 Points Table |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> साखळी फेरीनंतर हाँग काँग आणि म्यानमार यांनी अंतिम सामन्यात प्रवेश केला. २५ सप्टेंबर रोजी झालेल्या अंतिम सामन्यात हाँग काँगने म्यानमारचा २६ धावांनी पराभव करून स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/135035/hkw-vs-mmrw-final-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=Hong Kong Women vs Myanmar Women, Final, Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 |work=Cricbuzz |date=२५ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==खेळाडू== सर्व चार संघांची स्वतंत्र अधिकृत संघघोषणा उपलब्ध नसल्यामुळे खालील यादी स्पर्धेतील संघपत्रकांवर आधारित आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/squads |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 – Squads |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> हाँग काँगची स्पर्धापूर्व संघयादी स्वतंत्र स्रोतामध्येही प्रसिद्ध करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ |title=China Cricket to host Belt and Road T20I Quadrangular in September 2025 |work=Czarsportz Global |date=१७ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> {| class="wikitable" ! {{crw|CHN}} ! {{crw|HK}} ! {{crw|MYA}} ! {{crw|MNG}} |- | valign="top" | * काई युझी ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * जियापिंग ली * मिंग्युए झू ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * वांग हुइयिंग * मा रुइके * गोंग युतिंग * झाओ यिहान * शिए वेनयान * वेई हैतिंग * पेंग लियांग्यु ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * वेन सिनान * यान झुयिंग | valign="top" | * [[नताशा माइल्स]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * शानझीन शहजाद * [[मारिको हिल]] * [[कॅरी चॅन]] * मरियम बिबी * [[एम्मा लाई]] * अॅलिसन सिऊ * इकरा सहर * हिऊ यिंग चेउंग ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * जॉयलीन कौर * स्टॉर्म पार्कर * रुचिता वेंकटेश * अलिश्बा कनवाल * कॅरेन पून * व्हॅनेसा सो ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * फातिमा आमिर | valign="top" | * मे सान * थे थे पो ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * ह्तेत आंग * झोन लिन * थेइंट सोए ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * खिन म्यात * लिन लिन तुन * झार थून * झार विन * थे थे आंग * झिन क्याव * श्वे यी विन * थिरी सानदार श्वे | valign="top" | * नोमिन-एर्देने एर्देनेबाट * बतजार्गल इचिनखोरलू * ओयुनसुव्द अमरजार्गल * गान्सुख अनुजिन * एन्खबोल्ड खालिउना ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * उगानसुव्द बयारजावखलान * ओद्झाया एर्देनेबातर ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * म्यागमारझाया बतनासन * जार्गलसाइखान एर्देनेसुव्द * जावझंदुलाम तुग्सजार्गल * बत्तूर उनेन्खत्सेत्सेग * दामदिनसुरेन एन्खत्सेत्सेग * गानबोल्ड उर्जिंदुलाम |} ==गुणतालिका== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! स्थान ! संघ ! सामने ! विजय ! पराभव ! निकाल नाही ! गुण ! निव्वळ धावगती ! पात्रता |- style="background:#ccffcc;" | १ | style="text-align:left" | {{crw|HK}} | ३ || २ || १ || ० || ४ || +१.४०५ | rowspan="2" | '''[[#अंतिम सामना|अंतिम सामन्यासाठी पात्र]]''' |- style="background:#ccffcc;" | २ | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | ३ || २ || १ || ० || ४ || +०.९०० |- style="background:#ffffcc;" | ३ | style="text-align:left" | {{crw|CHN}} | ३ || २ || १ || ० || ४ || +०.२८९ | rowspan="2" | '''[[#तिसऱ्या स्थानासाठी सामना|तिसऱ्या स्थानाच्या सामन्यासाठी पात्र]]''' |- style="background:#ffffcc;" | ४ | style="text-align:left" | {{crw|MNG}} | ३ || ० || ३ || ० || ० || −३.६८६ |- | colspan="9" style="text-align:left; font-size:90%;" | स्रोत: क्रिकबझ<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/points-table |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 Points Table |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 क्रिकबझवरील स्पर्धा] * [https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ Czarsportz Global वरील स्पर्धेची माहिती] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा]] [[वर्ग:चीनमधील क्रिकेट]] 6fa113er4hyoafhi4kwmklne530cqna 2700175 2700152 2026-08-08T06:27:48Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700175 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक | fromdate = २० सप्टेंबर | todate = २५ सप्टेंबर २०२५ | administrator = [[चिनी क्रिकेट असोसिएशन]] | cricket format = [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय]] | tournament format = [[साखळी सामने|साखळी फेरी]] आणि [[बाद-फेरी स्पर्धा|बाद फेरी]] | host = {{ध्वज|चीन}} | champions = {{crw|HK}} | runners-up = {{crw|MYA}} | count = २ | participants = ४ | matches = ८ | most runs = {{crwicon|HK}} मरियम बिबी (९०) | most wickets = {{crwicon|MYA}} झार विन (८) | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ महिला बेल्ट आणि रोड चषक }} '''२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक''' ही २० ते २५ सप्टेंबर २०२५ दरम्यान [[चीन]]मधील [[हांगचौ]] येथील [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]] येथे खेळवण्यात आलेली महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा होती.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ |title=China Cricket to host Belt and Road T20I Quadrangular in September 2025 |work=Czarsportz Global |date=१७ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेत [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|चीन]], [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|हाँग काँग]], [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|म्यानमार]] आणि [[मंगोलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|मंगोलिया]] या चार महिला संघांनी भाग घेतला. प्रत्येक संघाने साखळी फेरीत इतर प्रत्येक संघाविरुद्ध एक सामना खेळला आणि त्यानंतर तिसऱ्या स्थानासाठी सामना व अंतिम सामना खेळवण्यात आला.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/points-table |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 Points Table |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> साखळी फेरीनंतर हाँग काँग आणि म्यानमार यांनी अंतिम सामन्यात प्रवेश केला. २५ सप्टेंबर रोजी झालेल्या अंतिम सामन्यात हाँग काँगने म्यानमारचा २६ धावांनी पराभव करून स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/135035/hkw-vs-mmrw-final-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=Hong Kong Women vs Myanmar Women, Final, Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 |work=Cricbuzz |date=२५ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==खेळाडू== सर्व चार संघांची स्वतंत्र अधिकृत संघघोषणा उपलब्ध नसल्यामुळे खालील यादी स्पर्धेतील संघपत्रकांवर आधारित आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/squads |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 – Squads |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> हाँग काँगची स्पर्धापूर्व संघयादी स्वतंत्र स्रोतामध्येही प्रसिद्ध करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ |title=China Cricket to host Belt and Road T20I Quadrangular in September 2025 |work=Czarsportz Global |date=१७ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> {| class="wikitable" ! {{crw|CHN}} ! {{crw|HK}} ! {{crw|MYA}} ! {{crw|MNG}} |- | valign="top" | * काई युझी ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * जियापिंग ली * मिंग्युए झू ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * वांग हुइयिंग * मा रुइके * गोंग युतिंग * झाओ यिहान * शिए वेनयान * वेई हैतिंग * पेंग लियांग्यु ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * वेन सिनान * यान झुयिंग | valign="top" | * [[नताशा माइल्स]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * शानझीन शहजाद * [[मारिको हिल]] * [[कॅरी चॅन]] * मरियम बिबी * [[एम्मा लाई]] * अॅलिसन सिऊ * इकरा सहर * हिऊ यिंग चेउंग ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * जॉयलीन कौर * स्टॉर्म पार्कर * रुचिता वेंकटेश * अलिश्बा कनवाल * कॅरेन पून * व्हॅनेसा सो ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * फातिमा आमिर | valign="top" | * मे सान * थे थे पो ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * ह्तेत आंग * झोन लिन * थेइंट सोए ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * खिन म्यात * लिन लिन तुन * झार थून * झार विन * थे थे आंग * झिन क्याव * श्वे यी विन * थिरी सानदार श्वे | valign="top" | * नोमिन-एर्देने एर्देनेबाट * बतजार्गल इचिनखोरलू * ओयुनसुव्द अमरजार्गल * गान्सुख अनुजिन * एन्खबोल्ड खालिउना ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * उगानसुव्द बयारजावखलान * ओद्झाया एर्देनेबातर ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * म्यागमारझाया बतनासन * जार्गलसाइखान एर्देनेसुव्द * जावझंदुलाम तुग्सजार्गल * बत्तूर उनेन्खत्सेत्सेग * दामदिनसुरेन एन्खत्सेत्सेग * गानबोल्ड उर्जिंदुलाम |} ==गुणतालिका== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! स्थान ! संघ ! सामने ! विजय ! पराभव ! निकाल नाही ! गुण ! निव्वळ धावगती ! पात्रता |- style="background:#ccffcc;" | १ | style="text-align:left" | {{crw|HK}} | ३ || २ || १ || ० || ४ || +१.४०५ | rowspan="2" | '''[[#अंतिम सामना|अंतिम सामन्यासाठी पात्र]]''' |- style="background:#ccffcc;" | २ | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | ३ || २ || १ || ० || ४ || +०.९०० |- style="background:#ffffcc;" | ३ | style="text-align:left" | {{crw|CHN}} | ३ || २ || १ || ० || ४ || +०.२८९ | rowspan="2" | '''[[#तिसऱ्या स्थानासाठी सामना|तिसऱ्या स्थानाच्या सामन्यासाठी पात्र]]''' |- style="background:#ffffcc;" | ४ | style="text-align:left" | {{crw|MNG}} | ३ || ० || ३ || ० || ० || −३.६८६ |- | colspan="9" style="text-align:left; font-size:90%;" | स्रोत: क्रिकबझ<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/points-table |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 Points Table |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 क्रिकबझवरील स्पर्धा] * [https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ Czarsportz Global वरील स्पर्धेची माहिती] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा]] [[वर्ग:चीनमधील क्रिकेट]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] qazqw86n4bsfckh6tw6e1kfv46a8c0w 2700182 2700175 2026-08-08T07:02:12Z Ganesh591 62733 /* खेळाडू */ 2700182 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक | fromdate = २० सप्टेंबर | todate = २५ सप्टेंबर २०२५ | administrator = [[चिनी क्रिकेट असोसिएशन]] | cricket format = [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय]] | tournament format = [[साखळी सामने|साखळी फेरी]] आणि [[बाद-फेरी स्पर्धा|बाद फेरी]] | host = {{ध्वज|चीन}} | champions = {{crw|HK}} | runners-up = {{crw|MYA}} | count = २ | participants = ४ | matches = ८ | most runs = {{crwicon|HK}} मरियम बिबी (९०) | most wickets = {{crwicon|MYA}} झार विन (८) | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ महिला बेल्ट आणि रोड चषक }} '''२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक''' ही २० ते २५ सप्टेंबर २०२५ दरम्यान [[चीन]]मधील [[हांगचौ]] येथील [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]] येथे खेळवण्यात आलेली महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा होती.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ |title=China Cricket to host Belt and Road T20I Quadrangular in September 2025 |work=Czarsportz Global |date=१७ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेत [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|चीन]], [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|हाँग काँग]], [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|म्यानमार]] आणि [[मंगोलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|मंगोलिया]] या चार महिला संघांनी भाग घेतला. प्रत्येक संघाने साखळी फेरीत इतर प्रत्येक संघाविरुद्ध एक सामना खेळला आणि त्यानंतर तिसऱ्या स्थानासाठी सामना व अंतिम सामना खेळवण्यात आला.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/points-table |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 Points Table |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> साखळी फेरीनंतर हाँग काँग आणि म्यानमार यांनी अंतिम सामन्यात प्रवेश केला. २५ सप्टेंबर रोजी झालेल्या अंतिम सामन्यात हाँग काँगने म्यानमारचा २६ धावांनी पराभव करून स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/135035/hkw-vs-mmrw-final-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=Hong Kong Women vs Myanmar Women, Final, Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 |work=Cricbuzz |date=२५ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==खेळाडू== सर्व चार संघांची स्वतंत्र अधिकृत संघघोषणा उपलब्ध नसल्यामुळे खालील यादी स्पर्धेतील संघपत्रकांवर आधारित आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/squads |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 – Squads |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> हाँग काँगची स्पर्धापूर्व संघयादी स्वतंत्र स्रोतामध्येही प्रसिद्ध करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ |title=China Cricket to host Belt and Road T20I Quadrangular in September 2025 |work=Czarsportz Global |date=१७ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> {| class="wikitable" ! {{crw|CHN}} ! {{crw|HK}} ! {{crw|MYA}} ! {{crw|MNG}} |- | valign="top" | * काई युझी ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * जियापिंग ली * मिंग्युए झू ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * वांग हुइयिंग * मा रुइके * गोंग युतिंग * झाओ यिहान * शिए वेनयान * वेई हैतिंग * पेंग लियांग्यु ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * वेन सिनान * यान झुयिंग | valign="top" | * [[नताशा माइल्स]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * शानझीन शहजाद * [[मारिको हिल]] * [[कॅरी चॅन]] * मरियम बिबी * [[एम्मा लाई]] * अॅलिसन सिऊ * इकरा सहर * हिऊ यिंग चेउंग ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * जॉयलीन कौर * स्टॉर्म पार्कर * रुचिता वेंकटेश * अलिश्बा कनवाल * कॅरेन पून * व्हॅनेसा सो ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * फातिमा आमिर | valign="top" | * मे सान * थे थे पो ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * ह्तेत आंग * झोन लिन * थेइंट सोए ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * खिन म्यात * लिन लिन तुन * झार थून * झार विन * थे थे आंग * झिन क्याव * श्वे यी विन * थिरी सानदार श्वे | valign="top" | * नोमिन-एर्देने एर्देनेबाट * बतजार्गल इचिनखोरलू * ओयुनसुव्द अमरजार्गल * गान्सुख अनुजिन * एन्खबोल्ड खालिउना ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * उगानसुव्द बयारजावखलान * ओद्झाया एर्देनेबातर ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * म्यागमारझाया बतनासन * जार्गलसाइखान एर्देनेसुव्द * जावझंदुलाम तुग्सजार्गल * बत्तूर उनेन्खत्सेत्सेग * दामदिनसुरेन एन्खत्सेत्सेग * गानबोल्ड उर्जिंदुलाम |} ==सामने== ===साखळी सामने=== {{Single-innings cricket match | date = २० सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|MNG}} | team2 = {{crw|CHN}} | score1 = ६३/८ (२० षटके) | runs1 = बतजार्गल इचिनखोरलू १४ (३२ चेंडू) | wickets1 = काई युझी २/१० (४ षटके) | score2 = ६५/० (१० षटके) | runs2 = जियापिंग ली २१[[नाबाद|*]] (३२ चेंडू) | wickets2 = — | result = चीन महिलांनी १० गडी राखून सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503431/china-women-vs-mongolia-women-1st-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = काई युझी (चीन महिला) | toss = चीन महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = झाओ यिहान, शिए वेनयान आणि वेन सिनान (चीन), तसेच नोमिन-एर्देने एर्देनेबाट (मंगोलिया) यांनी महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503431/china-women-vs-mongolia-women-1st-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=China Women vs Mongolia Women, 1st Match |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=२० सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> }} {{Single-innings cricket match | date = २० सप्टेंबर २०२५ | time = १४:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|HK}} | team2 = {{crw|MYA}} | score1 = ८४ (२० षटके) | runs1 = [[कॅरी चॅन]] १८ (२८ चेंडू) | wickets1 = झार विन २/१३ (४ षटके) | score2 = ५६ (१३.४ षटके) | runs2 = झोन लिन ३० (३३ चेंडू) | wickets2 = [[कॅरी चॅन]] ३/१५ (३ षटके) | result = हाँग काँग महिलांनी २८ धावांनी सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503432/hong-kong-women-vs-myanmar-women-2nd-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = [[कॅरी चॅन]] (हाँग काँग महिला) | toss = म्यानमार महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = स्टॉर्म पार्कर (हाँग काँग) हिने महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503432/hong-kong-women-vs-myanmar-women-2nd-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=Hong Kong Women vs Myanmar Women, 2nd Match |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=२० सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> }} {{Single-innings cricket match | date = २२ सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|HK}} | team2 = {{crw|MNG}} | score1 = १४६/४ (२० षटके) | runs1 = [[नताशा माइल्स]] ४९[[नाबाद|*]] (४७ चेंडू) | wickets1 = उगानसुव्द बयारजावखलान २/३७ (४ षटके) | score2 = ८७/५ (२० षटके) | runs2 = नोमिन-एर्देने एर्देनेबाट २१ (४५ चेंडू) | wickets2 = फातिमा आमिर २/४ (२ षटके) | result = हाँग काँग महिलांनी ५९ धावांनी सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/game/1503433/hong-kong-women-vs-mongolia-women-3rd-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = [[नताशा माइल्स]] (हाँग काँग महिला) | toss = हाँग काँग महिलांनी नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = व्हॅनेसा सो (हाँग काँग) आणि दामदिनसुरेन एन्खत्सेत्सेग (मंगोलिया) यांनी महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23007/game/1503433/hong-kong-women-vs-mongolia-women-3rd-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=Hong Kong Women vs Mongolia Women, 3rd Match |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=२२ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> }} {{Single-innings cricket match | date = २२ सप्टेंबर २०२५ | time = १४:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|CHN}} | team2 = {{crw|MYA}} | score1 = ५३ (२० षटके) | runs1 = गोंग युतिंग १० (२५ चेंडू) | wickets1 = लिन लिन तुन ३/७ (४ षटके) | score2 = ५५/९ (१२.५ षटके) | runs2 = झार विन २३[[नाबाद|*]] (१५ चेंडू) | wickets2 = मिंग्युए झू ४/१६ (३ षटके) | result = म्यानमार महिलांनी १ गडी राखून सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503434/china-women-vs-myanmar-women-4th-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = झार विन (म्यानमार महिला) | toss = चीन महिलांनी नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. }} {{Single-innings cricket match | date = २३ सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|MNG}} | team2 = {{crw|MYA}} | score1 = ४४/९ (२० षटके) | runs1 = ओद्झाया एर्देनेबातर १५[[नाबाद|नाबाद]] (२६ चेंडू) | wickets1 = झार थून ३/१४ (४ षटके) | score2 = ४५/३ (७ षटके) | runs2 = झोन लिन ३२[[नाबाद|नाबाद]] (२९ चेंडू) | wickets2 = उगानसुव्द बयारजावखलान ३/१२ (३ षटके) | result = म्यानमार महिलांनी ७ गडी राखून सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503435/utils धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = झार थून (म्यानमार महिला) | toss = म्यानमार महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = थिरी सानदार श्वे (म्यानमार) हिने महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503435/utils |title=Mongolia Women vs Myanmar Women, 5th Match |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=२३ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> }} {{Single-innings cricket match | date = २३ सप्टेंबर २०२५ | time = १४:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|HK}} | team2 = {{crw|CHN}} | score1 = १०० (१९.४ षटके) | runs1 = मरियम बिबी ४३ (४८ चेंडू) | wickets1 = मिंग्युए झू ३/१२ (४ षटके) | score2 = १०१/५ (१९.५ षटके) | runs2 = वेई हैतिंग २०[[नाबाद|*]] (२६ चेंडू) | wickets2 = स्टॉर्म पार्कर २/१० (३ षटके) | result = चीन महिलांनी ५ गडी राखून सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503436/utils धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = मिंग्युए झू (चीन महिला) | toss = चीन महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. }} ==गुणतालिका== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! स्थान ! संघ ! सामने ! विजय ! पराभव ! निकाल नाही ! गुण ! निव्वळ धावगती ! पात्रता |- style="background:#ccffcc;" | १ | style="text-align:left" | {{crw|HK}} | ३ || २ || १ || ० || ४ || +१.४०५ | rowspan="2" | '''[[#अंतिम सामना|अंतिम सामन्यासाठी पात्र]]''' |- style="background:#ccffcc;" | २ | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | ३ || २ || १ || ० || ४ || +०.९०० |- style="background:#ffffcc;" | ३ | style="text-align:left" | {{crw|CHN}} | ३ || २ || १ || ० || ४ || +०.२८९ | rowspan="2" | '''[[#तिसऱ्या स्थानासाठी सामना|तिसऱ्या स्थानाच्या सामन्यासाठी पात्र]]''' |- style="background:#ffffcc;" | ४ | style="text-align:left" | {{crw|MNG}} | ३ || ० || ३ || ० || ० || −३.६८६ |- | colspan="9" style="text-align:left; font-size:90%;" | स्रोत: क्रिकबझ<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/points-table |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 Points Table |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 क्रिकबझवरील स्पर्धा] * [https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ Czarsportz Global वरील स्पर्धेची माहिती] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा]] [[वर्ग:चीनमधील क्रिकेट]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] e5z09oogna6mi79duz24hh0dypx79y5 2700183 2700182 2026-08-08T07:02:47Z Ganesh591 62733 /* गुणतालिका */ 2700183 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक | fromdate = २० सप्टेंबर | todate = २५ सप्टेंबर २०२५ | administrator = [[चिनी क्रिकेट असोसिएशन]] | cricket format = [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय]] | tournament format = [[साखळी सामने|साखळी फेरी]] आणि [[बाद-फेरी स्पर्धा|बाद फेरी]] | host = {{ध्वज|चीन}} | champions = {{crw|HK}} | runners-up = {{crw|MYA}} | count = २ | participants = ४ | matches = ८ | most runs = {{crwicon|HK}} मरियम बिबी (९०) | most wickets = {{crwicon|MYA}} झार विन (८) | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ महिला बेल्ट आणि रोड चषक }} '''२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक''' ही २० ते २५ सप्टेंबर २०२५ दरम्यान [[चीन]]मधील [[हांगचौ]] येथील [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]] येथे खेळवण्यात आलेली महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा होती.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ |title=China Cricket to host Belt and Road T20I Quadrangular in September 2025 |work=Czarsportz Global |date=१७ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेत [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|चीन]], [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|हाँग काँग]], [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|म्यानमार]] आणि [[मंगोलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|मंगोलिया]] या चार महिला संघांनी भाग घेतला. प्रत्येक संघाने साखळी फेरीत इतर प्रत्येक संघाविरुद्ध एक सामना खेळला आणि त्यानंतर तिसऱ्या स्थानासाठी सामना व अंतिम सामना खेळवण्यात आला.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/points-table |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 Points Table |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> साखळी फेरीनंतर हाँग काँग आणि म्यानमार यांनी अंतिम सामन्यात प्रवेश केला. २५ सप्टेंबर रोजी झालेल्या अंतिम सामन्यात हाँग काँगने म्यानमारचा २६ धावांनी पराभव करून स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/135035/hkw-vs-mmrw-final-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=Hong Kong Women vs Myanmar Women, Final, Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 |work=Cricbuzz |date=२५ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==खेळाडू== सर्व चार संघांची स्वतंत्र अधिकृत संघघोषणा उपलब्ध नसल्यामुळे खालील यादी स्पर्धेतील संघपत्रकांवर आधारित आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/squads |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 – Squads |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> हाँग काँगची स्पर्धापूर्व संघयादी स्वतंत्र स्रोतामध्येही प्रसिद्ध करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ |title=China Cricket to host Belt and Road T20I Quadrangular in September 2025 |work=Czarsportz Global |date=१७ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> {| class="wikitable" ! {{crw|CHN}} ! {{crw|HK}} ! {{crw|MYA}} ! {{crw|MNG}} |- | valign="top" | * काई युझी ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * जियापिंग ली * मिंग्युए झू ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * वांग हुइयिंग * मा रुइके * गोंग युतिंग * झाओ यिहान * शिए वेनयान * वेई हैतिंग * पेंग लियांग्यु ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * वेन सिनान * यान झुयिंग | valign="top" | * [[नताशा माइल्स]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * शानझीन शहजाद * [[मारिको हिल]] * [[कॅरी चॅन]] * मरियम बिबी * [[एम्मा लाई]] * अॅलिसन सिऊ * इकरा सहर * हिऊ यिंग चेउंग ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * जॉयलीन कौर * स्टॉर्म पार्कर * रुचिता वेंकटेश * अलिश्बा कनवाल * कॅरेन पून * व्हॅनेसा सो ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * फातिमा आमिर | valign="top" | * मे सान * थे थे पो ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * ह्तेत आंग * झोन लिन * थेइंट सोए ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * खिन म्यात * लिन लिन तुन * झार थून * झार विन * थे थे आंग * झिन क्याव * श्वे यी विन * थिरी सानदार श्वे | valign="top" | * नोमिन-एर्देने एर्देनेबाट * बतजार्गल इचिनखोरलू * ओयुनसुव्द अमरजार्गल * गान्सुख अनुजिन * एन्खबोल्ड खालिउना ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * उगानसुव्द बयारजावखलान * ओद्झाया एर्देनेबातर ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * म्यागमारझाया बतनासन * जार्गलसाइखान एर्देनेसुव्द * जावझंदुलाम तुग्सजार्गल * बत्तूर उनेन्खत्सेत्सेग * दामदिनसुरेन एन्खत्सेत्सेग * गानबोल्ड उर्जिंदुलाम |} ==सामने== ===साखळी सामने=== {{Single-innings cricket match | date = २० सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|MNG}} | team2 = {{crw|CHN}} | score1 = ६३/८ (२० षटके) | runs1 = बतजार्गल इचिनखोरलू १४ (३२ चेंडू) | wickets1 = काई युझी २/१० (४ षटके) | score2 = ६५/० (१० षटके) | runs2 = जियापिंग ली २१[[नाबाद|*]] (३२ चेंडू) | wickets2 = — | result = चीन महिलांनी १० गडी राखून सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503431/china-women-vs-mongolia-women-1st-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = काई युझी (चीन महिला) | toss = चीन महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = झाओ यिहान, शिए वेनयान आणि वेन सिनान (चीन), तसेच नोमिन-एर्देने एर्देनेबाट (मंगोलिया) यांनी महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503431/china-women-vs-mongolia-women-1st-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=China Women vs Mongolia Women, 1st Match |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=२० सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> }} {{Single-innings cricket match | date = २० सप्टेंबर २०२५ | time = १४:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|HK}} | team2 = {{crw|MYA}} | score1 = ८४ (२० षटके) | runs1 = [[कॅरी चॅन]] १८ (२८ चेंडू) | wickets1 = झार विन २/१३ (४ षटके) | score2 = ५६ (१३.४ षटके) | runs2 = झोन लिन ३० (३३ चेंडू) | wickets2 = [[कॅरी चॅन]] ३/१५ (३ षटके) | result = हाँग काँग महिलांनी २८ धावांनी सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503432/hong-kong-women-vs-myanmar-women-2nd-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = [[कॅरी चॅन]] (हाँग काँग महिला) | toss = म्यानमार महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = स्टॉर्म पार्कर (हाँग काँग) हिने महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503432/hong-kong-women-vs-myanmar-women-2nd-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=Hong Kong Women vs Myanmar Women, 2nd Match |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=२० सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> }} {{Single-innings cricket match | date = २२ सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|HK}} | team2 = {{crw|MNG}} | score1 = १४६/४ (२० षटके) | runs1 = [[नताशा माइल्स]] ४९[[नाबाद|*]] (४७ चेंडू) | wickets1 = उगानसुव्द बयारजावखलान २/३७ (४ षटके) | score2 = ८७/५ (२० षटके) | runs2 = नोमिन-एर्देने एर्देनेबाट २१ (४५ चेंडू) | wickets2 = फातिमा आमिर २/४ (२ षटके) | result = हाँग काँग महिलांनी ५९ धावांनी सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/game/1503433/hong-kong-women-vs-mongolia-women-3rd-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = [[नताशा माइल्स]] (हाँग काँग महिला) | toss = हाँग काँग महिलांनी नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = व्हॅनेसा सो (हाँग काँग) आणि दामदिनसुरेन एन्खत्सेत्सेग (मंगोलिया) यांनी महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23007/game/1503433/hong-kong-women-vs-mongolia-women-3rd-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=Hong Kong Women vs Mongolia Women, 3rd Match |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=२२ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> }} {{Single-innings cricket match | date = २२ सप्टेंबर २०२५ | time = १४:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|CHN}} | team2 = {{crw|MYA}} | score1 = ५३ (२० षटके) | runs1 = गोंग युतिंग १० (२५ चेंडू) | wickets1 = लिन लिन तुन ३/७ (४ षटके) | score2 = ५५/९ (१२.५ षटके) | runs2 = झार विन २३[[नाबाद|*]] (१५ चेंडू) | wickets2 = मिंग्युए झू ४/१६ (३ षटके) | result = म्यानमार महिलांनी १ गडी राखून सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503434/china-women-vs-myanmar-women-4th-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = झार विन (म्यानमार महिला) | toss = चीन महिलांनी नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. }} {{Single-innings cricket match | date = २३ सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|MNG}} | team2 = {{crw|MYA}} | score1 = ४४/९ (२० षटके) | runs1 = ओद्झाया एर्देनेबातर १५[[नाबाद|नाबाद]] (२६ चेंडू) | wickets1 = झार थून ३/१४ (४ षटके) | score2 = ४५/३ (७ षटके) | runs2 = झोन लिन ३२[[नाबाद|नाबाद]] (२९ चेंडू) | wickets2 = उगानसुव्द बयारजावखलान ३/१२ (३ षटके) | result = म्यानमार महिलांनी ७ गडी राखून सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503435/utils धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = झार थून (म्यानमार महिला) | toss = म्यानमार महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = थिरी सानदार श्वे (म्यानमार) हिने महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503435/utils |title=Mongolia Women vs Myanmar Women, 5th Match |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=२३ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> }} {{Single-innings cricket match | date = २३ सप्टेंबर २०२५ | time = १४:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|HK}} | team2 = {{crw|CHN}} | score1 = १०० (१९.४ षटके) | runs1 = मरियम बिबी ४३ (४८ चेंडू) | wickets1 = मिंग्युए झू ३/१२ (४ षटके) | score2 = १०१/५ (१९.५ षटके) | runs2 = वेई हैतिंग २०[[नाबाद|*]] (२६ चेंडू) | wickets2 = स्टॉर्म पार्कर २/१० (३ षटके) | result = चीन महिलांनी ५ गडी राखून सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503436/utils धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = मिंग्युए झू (चीन महिला) | toss = चीन महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 क्रिकबझवरील स्पर्धा] * [https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ Czarsportz Global वरील स्पर्धेची माहिती] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा]] [[वर्ग:चीनमधील क्रिकेट]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] l1j742eksohx4su6fyqehx3ao7c0r8j 2700184 2700183 2026-08-08T07:04:04Z Ganesh591 62733 /* खेळाडू */ 2700184 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक | fromdate = २० सप्टेंबर | todate = २५ सप्टेंबर २०२५ | administrator = [[चिनी क्रिकेट असोसिएशन]] | cricket format = [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय]] | tournament format = [[साखळी सामने|साखळी फेरी]] आणि [[बाद-फेरी स्पर्धा|बाद फेरी]] | host = {{ध्वज|चीन}} | champions = {{crw|HK}} | runners-up = {{crw|MYA}} | count = २ | participants = ४ | matches = ८ | most runs = {{crwicon|HK}} मरियम बिबी (९०) | most wickets = {{crwicon|MYA}} झार विन (८) | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ महिला बेल्ट आणि रोड चषक }} '''२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक''' ही २० ते २५ सप्टेंबर २०२५ दरम्यान [[चीन]]मधील [[हांगचौ]] येथील [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]] येथे खेळवण्यात आलेली महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा होती.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ |title=China Cricket to host Belt and Road T20I Quadrangular in September 2025 |work=Czarsportz Global |date=१७ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेत [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|चीन]], [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|हाँग काँग]], [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|म्यानमार]] आणि [[मंगोलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|मंगोलिया]] या चार महिला संघांनी भाग घेतला. प्रत्येक संघाने साखळी फेरीत इतर प्रत्येक संघाविरुद्ध एक सामना खेळला आणि त्यानंतर तिसऱ्या स्थानासाठी सामना व अंतिम सामना खेळवण्यात आला.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/points-table |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 Points Table |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> साखळी फेरीनंतर हाँग काँग आणि म्यानमार यांनी अंतिम सामन्यात प्रवेश केला. २५ सप्टेंबर रोजी झालेल्या अंतिम सामन्यात हाँग काँगने म्यानमारचा २६ धावांनी पराभव करून स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/135035/hkw-vs-mmrw-final-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=Hong Kong Women vs Myanmar Women, Final, Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 |work=Cricbuzz |date=२५ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==खेळाडू== सर्व चार संघांची स्वतंत्र अधिकृत संघघोषणा उपलब्ध नसल्यामुळे खालील यादी स्पर्धेतील संघपत्रकांवर आधारित आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/squads |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 – Squads |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> हाँग काँगची स्पर्धापूर्व संघयादी स्वतंत्र स्रोतामध्येही प्रसिद्ध करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ |title=China Cricket to host Belt and Road T20I Quadrangular in September 2025 |work=Czarsportz Global |date=१७ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> {| class="wikitable" ! {{crw|CHN}} ! {{crw|HK}} ! {{crw|MYA}} ! {{crw|MNG}} |- | valign="top" | * काई युझी ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * जियापिंग ली * मिंग्युए झू ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * वांग हुइयिंग * मा रुइके * गोंग युतिंग * झाओ यिहान * शिए वेनयान * वेई हैतिंग * पेंग लियांग्यु ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * वेन सिनान * यान झुयिंग | valign="top" | * [[नताशा माइल्स]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * शानझीन शहजाद * [[मारिको हिल]] * [[कॅरी चॅन]] * मरियम बिबी * [[एम्मा लाई]] * अॅलिसन सिऊ * इकरा सहर * हिऊ यिंग चेउंग ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * जॉयलीन कौर * स्टॉर्म पार्कर * रुचिता वेंकटेश * अलिश्बा कनवाल * कॅरेन पून * व्हॅनेसा सो ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * फातिमा आमिर | valign="top" | * मे सान * थे थे पो ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * ह्तेत आंग * झोन लिन * थेइंट सोए ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * खिन म्यात * लिन लिन तुन * झार थून * झार विन * थे थे आंग * झिन क्याव * श्वे यी विन * थिरी सानदार श्वे | valign="top" | * नोमिन-एर्देने एर्देनेबाट * बतजार्गल इचिनखोरलू * ओयुनसुव्द अमरजार्गल * गान्सुख अनुजिन * एन्खबोल्ड खालिउना ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * उगानसुव्द बयारजावखलान * ओद्झाया एर्देनेबातर ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * म्यागमारझाया बतनासन * जार्गलसाइखान एर्देनेसुव्द * जावझंदुलाम तुग्सजार्गल * बत्तूर उनेन्खत्सेत्सेग * दामदिनसुरेन एन्खत्सेत्सेग * गानबोल्ड उर्जिंदुलाम |} ==गुणतालिका== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! स्थान ! संघ ! सामने ! विजय ! पराभव ! निकाल नाही ! गुण ! निव्वळ धावगती ! पात्रता |- style="background:#ccffcc;" | १ | style="text-align:left" | {{crw|HK}} | ३ || २ || १ || ० || ४ || +१.४०५ | rowspan="2" | '''[[#अंतिम सामना|अंतिम सामन्यासाठी पात्र]]''' |- style="background:#ccffcc;" | २ | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | ३ || २ || १ || ० || ४ || +०.९०० |- style="background:#ffffcc;" | ३ | style="text-align:left" | {{crw|CHN}} | ३ || २ || १ || ० || ४ || +०.२८९ | rowspan="2" | '''[[#तिसऱ्या स्थानासाठी सामना|तिसऱ्या स्थानाच्या सामन्यासाठी पात्र]]''' |- style="background:#ffffcc;" | ४ | style="text-align:left" | {{crw|MNG}} | ३ || ० || ३ || ० || ० || −३.६८६ |- | colspan="9" style="text-align:left; font-size:90%;" | स्रोत: क्रिकबझ<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/points-table |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 Points Table |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> |} ==सामने== ===साखळी सामने=== {{Single-innings cricket match | date = २० सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|MNG}} | team2 = {{crw|CHN}} | score1 = ६३/८ (२० षटके) | runs1 = बतजार्गल इचिनखोरलू १४ (३२ चेंडू) | wickets1 = काई युझी २/१० (४ षटके) | score2 = ६५/० (१० षटके) | runs2 = जियापिंग ली २१[[नाबाद|*]] (३२ चेंडू) | wickets2 = — | result = चीन महिलांनी १० गडी राखून सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503431/china-women-vs-mongolia-women-1st-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = काई युझी (चीन महिला) | toss = चीन महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = झाओ यिहान, शिए वेनयान आणि वेन सिनान (चीन), तसेच नोमिन-एर्देने एर्देनेबाट (मंगोलिया) यांनी महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503431/china-women-vs-mongolia-women-1st-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=China Women vs Mongolia Women, 1st Match |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=२० सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> }} {{Single-innings cricket match | date = २० सप्टेंबर २०२५ | time = १४:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|HK}} | team2 = {{crw|MYA}} | score1 = ८४ (२० षटके) | runs1 = [[कॅरी चॅन]] १८ (२८ चेंडू) | wickets1 = झार विन २/१३ (४ षटके) | score2 = ५६ (१३.४ षटके) | runs2 = झोन लिन ३० (३३ चेंडू) | wickets2 = [[कॅरी चॅन]] ३/१५ (३ षटके) | result = हाँग काँग महिलांनी २८ धावांनी सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503432/hong-kong-women-vs-myanmar-women-2nd-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = [[कॅरी चॅन]] (हाँग काँग महिला) | toss = म्यानमार महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = स्टॉर्म पार्कर (हाँग काँग) हिने महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503432/hong-kong-women-vs-myanmar-women-2nd-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=Hong Kong Women vs Myanmar Women, 2nd Match |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=२० सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> }} {{Single-innings cricket match | date = २२ सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|HK}} | team2 = {{crw|MNG}} | score1 = १४६/४ (२० षटके) | runs1 = [[नताशा माइल्स]] ४९[[नाबाद|*]] (४७ चेंडू) | wickets1 = उगानसुव्द बयारजावखलान २/३७ (४ षटके) | score2 = ८७/५ (२० षटके) | runs2 = नोमिन-एर्देने एर्देनेबाट २१ (४५ चेंडू) | wickets2 = फातिमा आमिर २/४ (२ षटके) | result = हाँग काँग महिलांनी ५९ धावांनी सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/game/1503433/hong-kong-women-vs-mongolia-women-3rd-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = [[नताशा माइल्स]] (हाँग काँग महिला) | toss = हाँग काँग महिलांनी नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = व्हॅनेसा सो (हाँग काँग) आणि दामदिनसुरेन एन्खत्सेत्सेग (मंगोलिया) यांनी महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23007/game/1503433/hong-kong-women-vs-mongolia-women-3rd-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=Hong Kong Women vs Mongolia Women, 3rd Match |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=२२ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> }} {{Single-innings cricket match | date = २२ सप्टेंबर २०२५ | time = १४:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|CHN}} | team2 = {{crw|MYA}} | score1 = ५३ (२० षटके) | runs1 = गोंग युतिंग १० (२५ चेंडू) | wickets1 = लिन लिन तुन ३/७ (४ षटके) | score2 = ५५/९ (१२.५ षटके) | runs2 = झार विन २३[[नाबाद|*]] (१५ चेंडू) | wickets2 = मिंग्युए झू ४/१६ (३ षटके) | result = म्यानमार महिलांनी १ गडी राखून सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503434/china-women-vs-myanmar-women-4th-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = झार विन (म्यानमार महिला) | toss = चीन महिलांनी नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. }} {{Single-innings cricket match | date = २३ सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|MNG}} | team2 = {{crw|MYA}} | score1 = ४४/९ (२० षटके) | runs1 = ओद्झाया एर्देनेबातर १५[[नाबाद|नाबाद]] (२६ चेंडू) | wickets1 = झार थून ३/१४ (४ षटके) | score2 = ४५/३ (७ षटके) | runs2 = झोन लिन ३२[[नाबाद|नाबाद]] (२९ चेंडू) | wickets2 = उगानसुव्द बयारजावखलान ३/१२ (३ षटके) | result = म्यानमार महिलांनी ७ गडी राखून सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503435/utils धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = झार थून (म्यानमार महिला) | toss = म्यानमार महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = थिरी सानदार श्वे (म्यानमार) हिने महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503435/utils |title=Mongolia Women vs Myanmar Women, 5th Match |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=२३ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> }} {{Single-innings cricket match | date = २३ सप्टेंबर २०२५ | time = १४:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|HK}} | team2 = {{crw|CHN}} | score1 = १०० (१९.४ षटके) | runs1 = मरियम बिबी ४३ (४८ चेंडू) | wickets1 = मिंग्युए झू ३/१२ (४ षटके) | score2 = १०१/५ (१९.५ षटके) | runs2 = वेई हैतिंग २०[[नाबाद|*]] (२६ चेंडू) | wickets2 = स्टॉर्म पार्कर २/१० (३ षटके) | result = चीन महिलांनी ५ गडी राखून सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503436/utils धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = मिंग्युए झू (चीन महिला) | toss = चीन महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 क्रिकबझवरील स्पर्धा] * [https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ Czarsportz Global वरील स्पर्धेची माहिती] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा]] [[वर्ग:चीनमधील क्रिकेट]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] d0wat4962qdc3hg9rn0pmhdf7ovxvhm 2700185 2700184 2026-08-08T07:05:42Z Ganesh591 62733 /* सामने */ 2700185 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक | fromdate = २० सप्टेंबर | todate = २५ सप्टेंबर २०२५ | administrator = [[चिनी क्रिकेट असोसिएशन]] | cricket format = [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय]] | tournament format = [[साखळी सामने|साखळी फेरी]] आणि [[बाद-फेरी स्पर्धा|बाद फेरी]] | host = {{ध्वज|चीन}} | champions = {{crw|HK}} | runners-up = {{crw|MYA}} | count = २ | participants = ४ | matches = ८ | most runs = {{crwicon|HK}} मरियम बिबी (९०) | most wickets = {{crwicon|MYA}} झार विन (८) | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ महिला बेल्ट आणि रोड चषक }} '''२०२५ महिला बेल्ट आणि रोड चषक''' ही २० ते २५ सप्टेंबर २०२५ दरम्यान [[चीन]]मधील [[हांगचौ]] येथील [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]] येथे खेळवण्यात आलेली महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा होती.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ |title=China Cricket to host Belt and Road T20I Quadrangular in September 2025 |work=Czarsportz Global |date=१७ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> स्पर्धेत [[चीन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|चीन]], [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|हाँग काँग]], [[म्यानमार राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|म्यानमार]] आणि [[मंगोलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|मंगोलिया]] या चार महिला संघांनी भाग घेतला. प्रत्येक संघाने साखळी फेरीत इतर प्रत्येक संघाविरुद्ध एक सामना खेळला आणि त्यानंतर तिसऱ्या स्थानासाठी सामना व अंतिम सामना खेळवण्यात आला.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/points-table |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 Points Table |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> साखळी फेरीनंतर हाँग काँग आणि म्यानमार यांनी अंतिम सामन्यात प्रवेश केला. २५ सप्टेंबर रोजी झालेल्या अंतिम सामन्यात हाँग काँगने म्यानमारचा २६ धावांनी पराभव करून स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/135035/hkw-vs-mmrw-final-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=Hong Kong Women vs Myanmar Women, Final, Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 |work=Cricbuzz |date=२५ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==खेळाडू== सर्व चार संघांची स्वतंत्र अधिकृत संघघोषणा उपलब्ध नसल्यामुळे खालील यादी स्पर्धेतील संघपत्रकांवर आधारित आहे.<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/squads |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 – Squads |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> हाँग काँगची स्पर्धापूर्व संघयादी स्वतंत्र स्रोतामध्येही प्रसिद्ध करण्यात आली होती.<ref>{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ |title=China Cricket to host Belt and Road T20I Quadrangular in September 2025 |work=Czarsportz Global |date=१७ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> {| class="wikitable" ! {{crw|CHN}} ! {{crw|HK}} ! {{crw|MYA}} ! {{crw|MNG}} |- | valign="top" | * काई युझी ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * जियापिंग ली * मिंग्युए झू ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * वांग हुइयिंग * मा रुइके * गोंग युतिंग * झाओ यिहान * शिए वेनयान * वेई हैतिंग * पेंग लियांग्यु ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * वेन सिनान * यान झुयिंग | valign="top" | * [[नताशा माइल्स]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * शानझीन शहजाद * [[मारिको हिल]] * [[कॅरी चॅन]] * मरियम बिबी * [[एम्मा लाई]] * अॅलिसन सिऊ * इकरा सहर * हिऊ यिंग चेउंग ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * जॉयलीन कौर * स्टॉर्म पार्कर * रुचिता वेंकटेश * अलिश्बा कनवाल * कॅरेन पून * व्हॅनेसा सो ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * फातिमा आमिर | valign="top" | * मे सान * थे थे पो ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * ह्तेत आंग * झोन लिन * थेइंट सोए ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * खिन म्यात * लिन लिन तुन * झार थून * झार विन * थे थे आंग * झिन क्याव * श्वे यी विन * थिरी सानदार श्वे | valign="top" | * नोमिन-एर्देने एर्देनेबाट * बतजार्गल इचिनखोरलू * ओयुनसुव्द अमरजार्गल * गान्सुख अनुजिन * एन्खबोल्ड खालिउना ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * उगानसुव्द बयारजावखलान * ओद्झाया एर्देनेबातर ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * म्यागमारझाया बतनासन * जार्गलसाइखान एर्देनेसुव्द * जावझंदुलाम तुग्सजार्गल * बत्तूर उनेन्खत्सेत्सेग * दामदिनसुरेन एन्खत्सेत्सेग * गानबोल्ड उर्जिंदुलाम |} ==गुणतालिका== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! स्थान ! संघ ! सामने ! विजय ! पराभव ! निकाल नाही ! गुण ! निव्वळ धावगती ! पात्रता |- style="background:#ccffcc;" | १ | style="text-align:left" | {{crw|HK}} | ३ || २ || १ || ० || ४ || +१.४०५ | rowspan="2" | '''[[#अंतिम सामना|अंतिम सामन्यासाठी पात्र]]''' |- style="background:#ccffcc;" | २ | style="text-align:left" | {{crw|MYA}} | ३ || २ || १ || ० || ४ || +०.९०० |- style="background:#ffffcc;" | ३ | style="text-align:left" | {{crw|CHN}} | ३ || २ || १ || ० || ४ || +०.२८९ | rowspan="2" | '''[[#तिसऱ्या स्थानासाठी सामना|तिसऱ्या स्थानाच्या सामन्यासाठी पात्र]]''' |- style="background:#ffffcc;" | ४ | style="text-align:left" | {{crw|MNG}} | ३ || ० || ३ || ० || ० || −३.६८६ |- | colspan="9" style="text-align:left; font-size:90%;" | स्रोत: क्रिकबझ<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025/points-table |title=Womens T20I Quadrangular Series in China 2025 Points Table |work=Cricbuzz |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> |} ==सामने== ===साखळी सामने=== {{Single-innings cricket match | date = २० सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|MNG}} | team2 = {{crw|CHN}} | score1 = ६३/८ (२० षटके) | runs1 = बतजार्गल इचिनखोरलू १४ (३२ चेंडू) | wickets1 = काई युझी २/१० (४ षटके) | score2 = ६५/० (१० षटके) | runs2 = जियापिंग ली २१[[नाबाद|*]] (३२ चेंडू) | wickets2 = — | result = चीन महिलांनी १० गडी राखून सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503431/china-women-vs-mongolia-women-1st-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = काई युझी (चीन महिला) | toss = चीन महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = झाओ यिहान, शिए वेनयान आणि वेन सिनान (चीन), तसेच नोमिन-एर्देने एर्देनेबाट (मंगोलिया) यांनी महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503431/china-women-vs-mongolia-women-1st-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=China Women vs Mongolia Women, 1st Match |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=२० सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> }} {{Single-innings cricket match | date = २० सप्टेंबर २०२५ | time = १४:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|HK}} | team2 = {{crw|MYA}} | score1 = ८४ (२० षटके) | runs1 = [[कॅरी चॅन]] १८ (२८ चेंडू) | wickets1 = झार विन २/१३ (४ षटके) | score2 = ५६ (१३.४ षटके) | runs2 = झोन लिन ३० (३३ चेंडू) | wickets2 = [[कॅरी चॅन]] ३/१५ (३ षटके) | result = हाँग काँग महिलांनी २८ धावांनी सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503432/hong-kong-women-vs-myanmar-women-2nd-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = [[कॅरी चॅन]] (हाँग काँग महिला) | toss = म्यानमार महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = स्टॉर्म पार्कर (हाँग काँग) हिने महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503432/hong-kong-women-vs-myanmar-women-2nd-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=Hong Kong Women vs Myanmar Women, 2nd Match |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=२० सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> }} {{Single-innings cricket match | date = २२ सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|HK}} | team2 = {{crw|MNG}} | score1 = १४६/४ (२० षटके) | runs1 = [[नताशा माइल्स]] ४९[[नाबाद|*]] (४७ चेंडू) | wickets1 = उगानसुव्द बयारजावखलान २/३७ (४ षटके) | score2 = ८७/५ (२० षटके) | runs2 = नोमिन-एर्देने एर्देनेबाट २१ (४५ चेंडू) | wickets2 = फातिमा आमिर २/४ (२ षटके) | result = हाँग काँग महिलांनी ५९ धावांनी सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/game/1503433/hong-kong-women-vs-mongolia-women-3rd-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = [[नताशा माइल्स]] (हाँग काँग महिला) | toss = हाँग काँग महिलांनी नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | notes = व्हॅनेसा सो (हाँग काँग) आणि दामदिनसुरेन एन्खत्सेत्सेग (मंगोलिया) यांनी महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23007/game/1503433/hong-kong-women-vs-mongolia-women-3rd-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 |title=Hong Kong Women vs Mongolia Women, 3rd Match |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=२२ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> }} {{Single-innings cricket match | date = २२ सप्टेंबर २०२५ | time = १४:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|CHN}} | team2 = {{crw|MYA}} | score1 = ५३ (२० षटके) | runs1 = गोंग युतिंग १० (२५ चेंडू) | wickets1 = लिन लिन तुन ३/७ (४ षटके) | score2 = ५५/९ (१२.५ षटके) | runs2 = झार विन २३[[नाबाद|*]] (१५ चेंडू) | wickets2 = मिंग्युए झू ४/१६ (३ षटके) | result = म्यानमार महिलांनी १ गडी राखून सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503434/china-women-vs-myanmar-women-4th-match-womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = झार विन (म्यानमार महिला) | toss = चीन महिलांनी नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. }} {{Single-innings cricket match | date = २३ सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|MNG}} | team2 = {{crw|MYA}} | score1 = ४४/९ (२० षटके) | runs1 = ओद्झाया एर्देनेबातर १५[[नाबाद|नाबाद]] (२६ चेंडू) | wickets1 = झार थून ३/१४ (४ षटके) | score2 = ४५/३ (७ षटके) | runs2 = झोन लिन ३२[[नाबाद|नाबाद]] (२९ चेंडू) | wickets2 = उगानसुव्द बयारजावखलान ३/१२ (३ षटके) | result = म्यानमार महिलांनी ७ गडी राखून सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503435/utils धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = झार थून (म्यानमार महिला) | toss = म्यानमार महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | notes = थिरी सानदार श्वे (म्यानमार) हिने महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केले.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503435/utils |title=Mongolia Women vs Myanmar Women, 5th Match |work=ईएसपीएनक्रिकइन्फो |date=२३ सप्टेंबर २०२५ |access-date=८ ऑगस्ट २०२६}}</ref> }} {{Single-innings cricket match | date = २३ सप्टेंबर २०२५ | time = १४:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|HK}} | team2 = {{crw|CHN}} | score1 = १०० (१९.४ षटके) | runs1 = मरियम बिबी ४३ (४८ चेंडू) | wickets1 = मिंग्युए झू ३/१२ (४ षटके) | score2 = १०१/५ (१९.५ षटके) | runs2 = वेई हैतिंग २०[[नाबाद|*]] (२६ चेंडू) | wickets2 = स्टॉर्म पार्कर २/१० (३ षटके) | result = चीन महिलांनी ५ गडी राखून सामना जिंकला. | report = [https://www.espn.com/cricket/series/23007/scorecard/1503436/utils धावफलक] | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = मिंग्युए झू (चीन महिला) | toss = चीन महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. }} ===तिसऱ्या स्थानासाठी सामना=== {{Single-innings cricket match | date = २५ सप्टेंबर २०२५ | time = ०९:०० | daynight = no | team1 = {{crw-rt|MNG}} | team2 = {{crw|CHN}} | score1 = ८९/९ (२० षटके) | runs1 = म्यागमारझाया बतनासन १७[[नाबाद|नाबाद]] (१८ चेंडू) | wickets1 = काई युझी २/८ (२ षटके) | score2 = ९०/२ (१४.४ षटके) | runs2 = वांग हुइयिंग २०[[नाबाद|नाबाद]] (१५ चेंडू) | wickets2 = उगानसुव्द बयारजावखलान १/२१ (४ षटके) | result = चीन महिलांनी ८ गडी राखून सामना जिंकला. | report = ईएसपीएनक्रिकइन्फो | venue = [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड]], [[हांगचौ]] | motm = काई युझी (चीन महिला) | toss = चीन महिलांनी नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.cricbuzz.com/cricket-series/10961/womens-t20i-quadrangular-series-in-china-2025 क्रिकबझवरील स्पर्धा] * [https://czarsportzauto.com/belt-and-road-womens-t20i-2025/ Czarsportz Global वरील स्पर्धेची माहिती] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा]] [[वर्ग:चीनमधील क्रिकेट]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] kvnxkk01mj1ptjcil5h1o58h7cjai6a 3 382487 2700155 2026-08-08T04:51:41Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2700155 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=गौरव शिवाजी कसबे}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १०:२१, ८ ऑगस्ट २०२६ (IST) 57i0ljdo1ywmss80rbfzbzq1pfrygi0 3 382488 2700157 2026-08-08T04:58:16Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2700157 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Sachin Madane 4242}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १०:२८, ८ ऑगस्ट २०२६ (IST) i2j5e9ihfrfknijmn92p02ngzsgyqnb 0 382489 2700161 2026-08-08T05:25:37Z Aryan Bagkar 152513 नवीन पान: {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट वासुदेव पहिला | पदवी = सम्राट | चित्र = VASUDEVA I.jpg | चित्र_शीर्षक = वासुदेव प्रथम किंवा द्वितीय यांचे सोन्याचे नाणे. | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_श... 2700161 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट वासुदेव पहिला | पदवी = सम्राट | चित्र = VASUDEVA I.jpg | चित्र_शीर्षक = वासुदेव प्रथम किंवा द्वितीय यांचे सोन्याचे नाणे. | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. १९१]] - [[इ.स. २३२]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स. १९१]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[मथुरा]] | पूर्ण_नाव = वासुदेव पहिला | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक =[[इ.स. १३९]] | जन्म_स्थान = [[काबुल]] | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स. २३२]] | मृत्यू_स्थान = [[लुधियाना]] | पूर्वाधिकारी = [[हुविष्क]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[दुसरा कनिष्क]] | वडील = [[हुविष्क]] | आई = [[भाग्यश्री(कुशाण साम्राज्ञी)|राणी भाग्यश्री]] | पत्नी = | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | पती = | इतर_पती = | संतती = [[तिसरा कनिष्क]] | राजवंश = [[कुषाण]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''वासुदेव पहिला''' हा एक कुशाण सम्राट आणि "महान कुशाणां"पैकी शेवटचा होता. कनिष्काच्या काळातील ६४ ते ९८ वर्षांच्या नावांकित शिलालेखांवरून असे सूचित होते की त्याचे राज्य किमान इ.स. १९१ ते २३२ पर्यंत विस्तारलेले होते. त्याने उत्तर भारत आणि मध्य आशियामध्ये राज्य केले, जिथे त्याने बल्ख (बॅक्ट्रिया) शहरात नाणी पाडली. त्याला कदाचित ससानियनांच्या उदयाचा आणि त्याच्या प्रदेशाच्या वायव्येकडील कुशाणू-ससानियनांच्या पहिल्या आक्रमणांचा सामना करावा लागला असावा. [[वर्ग:कुषाण साम्राज्य]] [[वर्ग:भारतीय सम्राट]] n63t732nijwxzoor5cmovz3y2x4olbq 2700162 2700161 2026-08-08T05:27:13Z Aryan Bagkar 152513 /* */ 2700162 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट वासुदेव पहिला | पदवी = सम्राट | चित्र = VASUDEVA I.jpg | चित्र_शीर्षक = वासुदेव प्रथम किंवा द्वितीय यांचे सोन्याचे नाणे. | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. १९१]] - [[इ.स. २३२]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स. १९१]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[मथुरा]] | पूर्ण_नाव = वासुदेव पहिला | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक =[[इ.स. १३९]] | जन्म_स्थान = [[काबुल]] | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स. २३२]] | मृत्यू_स्थान = [[लुधियाना]] | पूर्वाधिकारी = [[हुविष्क]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[दुसरा कनिष्क]] | वडील = [[हुविष्क]] | आई = [[भाग्यश्री (कुषाण साम्राज्ञी)|राणी भाग्यश्री]] | पत्नी = | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | पती = | इतर_पती = | संतती = [[तिसरा कनिष्क]] | राजवंश = [[कुषाण]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''वासुदेव पहिला''' हा एक कुशाण सम्राट आणि "महान कुशाणां"पैकी शेवटचा होता. कनिष्काच्या काळातील ६४ ते ९८ वर्षांच्या नावांकित शिलालेखांवरून असे सूचित होते की त्याचे राज्य किमान इ.स. १९१ ते २३२ पर्यंत विस्तारलेले होते. त्याने उत्तर भारत आणि मध्य आशियामध्ये राज्य केले, जिथे त्याने बल्ख (बॅक्ट्रिया) शहरात नाणी पाडली. त्याला कदाचित ससानियनांच्या उदयाचा आणि त्याच्या प्रदेशाच्या वायव्येकडील कुशाणू-ससानियनांच्या पहिल्या आक्रमणांचा सामना करावा लागला असावा. [[वर्ग:कुषाण साम्राज्य]] [[वर्ग:भारतीय सम्राट]] 6ugy6y3stozg863fb68pjg4zsukrquz 2700177 2700162 2026-08-08T06:30:19Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700177 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट वासुदेव पहिला | पदवी = सम्राट | चित्र = VASUDEVA I.jpg | चित्र_शीर्षक = वासुदेव प्रथम किंवा द्वितीय यांचे सोन्याचे नाणे. | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. १९१]] - [[इ.स. २३२]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स. १९१]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[मथुरा]] | पूर्ण_नाव = वासुदेव पहिला | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक =[[इ.स. १३९]] | जन्म_स्थान = [[काबुल]] | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स. २३२]] | मृत्यू_स्थान = [[लुधियाना]] | पूर्वाधिकारी = [[हुविष्क]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[दुसरा कनिष्क]] | वडील = [[हुविष्क]] | आई = [[भाग्यश्री (कुषाण साम्राज्ञी)|राणी भाग्यश्री]] | पत्नी = | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | पती = | इतर_पती = | संतती = [[तिसरा कनिष्क]] | राजवंश = [[कुषाण]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''वासुदेव पहिला''' हा एक कुशाण सम्राट आणि "महान कुशाणां"पैकी शेवटचा होता. कनिष्काच्या काळातील ६४ ते ९८ वर्षांच्या नावांकित शिलालेखांवरून असे सूचित होते की त्याचे राज्य किमान इ.स. १९१ ते २३२ पर्यंत विस्तारलेले होते. त्याने उत्तर भारत आणि मध्य आशियामध्ये राज्य केले, जिथे त्याने बल्ख (बॅक्ट्रिया) शहरात नाणी पाडली. त्याला कदाचित ससानियनांच्या उदयाचा आणि त्याच्या प्रदेशाच्या वायव्येकडील कुशाणू-ससानियनांच्या पहिल्या आक्रमणांचा सामना करावा लागला असावा. [[वर्ग:कुषाण साम्राज्य]] [[वर्ग:भारतीय सम्राट]] [[वर्ग:इ.स. १३९ मधील जन्म]] eq3utt31znuu3zlvjxhbubhjci2p507 2700178 2700177 2026-08-08T06:30:36Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700178 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट वासुदेव पहिला | पदवी = सम्राट | चित्र = VASUDEVA I.jpg | चित्र_शीर्षक = वासुदेव प्रथम किंवा द्वितीय यांचे सोन्याचे नाणे. | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. १९१]] - [[इ.स. २३२]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स. १९१]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[मथुरा]] | पूर्ण_नाव = वासुदेव पहिला | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक =[[इ.स. १३९]] | जन्म_स्थान = [[काबुल]] | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स. २३२]] | मृत्यू_स्थान = [[लुधियाना]] | पूर्वाधिकारी = [[हुविष्क]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[दुसरा कनिष्क]] | वडील = [[हुविष्क]] | आई = [[भाग्यश्री (कुषाण साम्राज्ञी)|राणी भाग्यश्री]] | पत्नी = | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | पती = | इतर_पती = | संतती = [[तिसरा कनिष्क]] | राजवंश = [[कुषाण]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''वासुदेव पहिला''' हा एक कुशाण सम्राट आणि "महान कुशाणां"पैकी शेवटचा होता. कनिष्काच्या काळातील ६४ ते ९८ वर्षांच्या नावांकित शिलालेखांवरून असे सूचित होते की त्याचे राज्य किमान इ.स. १९१ ते २३२ पर्यंत विस्तारलेले होते. त्याने उत्तर भारत आणि मध्य आशियामध्ये राज्य केले, जिथे त्याने बल्ख (बॅक्ट्रिया) शहरात नाणी पाडली. त्याला कदाचित ससानियनांच्या उदयाचा आणि त्याच्या प्रदेशाच्या वायव्येकडील कुशाणू-ससानियनांच्या पहिल्या आक्रमणांचा सामना करावा लागला असावा. [[वर्ग:कुषाण साम्राज्य]] [[वर्ग:भारतीय सम्राट]] [[वर्ग:इ.स. १३९ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २३२ मधील मृत्यू]] 3d61sm0q13z2h8ofy298olme2n7upq6 2700179 2700178 2026-08-08T06:30:54Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700179 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट राज्याधिकारी | नाव = सम्राट वासुदेव पहिला | पदवी = सम्राट | चित्र = VASUDEVA I.jpg | चित्र_शीर्षक = वासुदेव प्रथम किंवा द्वितीय यांचे सोन्याचे नाणे. | राजध्वज_चित्र = | राजध्वज_चित्र_शीर्षक = | राजचिन्ह_चित्र = | राजचिन्ह_चित्र_शीर्षक = | राज्य_काळ = [[इ.स. १९१]] - [[इ.स. २३२]] | राज्यारोहण = | राज्याभिषेक = [[इ.स. १९१]] | राज्यव्याप्ती = | राजधानी = [[मथुरा]] | पूर्ण_नाव = वासुदेव पहिला | इतर_पदव्या = | जन्म_दिनांक =[[इ.स. १३९]] | जन्म_स्थान = [[काबुल]] | मृत्यू_दिनांक = [[इ.स. २३२]] | मृत्यू_स्थान = [[लुधियाना]] | पूर्वाधिकारी = [[हुविष्क]] | राजपद_वारस = | राजपद_वारस_प्रकार = | उत्तराधिकारी = [[दुसरा कनिष्क]] | वडील = [[हुविष्क]] | आई = [[भाग्यश्री (कुषाण साम्राज्ञी)|राणी भाग्यश्री]] | पत्नी = | धर्म = [[हिंदू धर्म]] | पती = | इतर_पती = | संतती = [[तिसरा कनिष्क]] | राजवंश = [[कुषाण]] | राजगीत = | राजब्रीदवाक्य = | राजचलन = | तळटिपा = |}} '''वासुदेव पहिला''' हा एक कुशाण सम्राट आणि "महान कुशाणां"पैकी शेवटचा होता. कनिष्काच्या काळातील ६४ ते ९८ वर्षांच्या नावांकित शिलालेखांवरून असे सूचित होते की त्याचे राज्य किमान इ.स. १९१ ते २३२ पर्यंत विस्तारलेले होते. त्याने उत्तर भारत आणि मध्य आशियामध्ये राज्य केले, जिथे त्याने बल्ख (बॅक्ट्रिया) शहरात नाणी पाडली. त्याला कदाचित ससानियनांच्या उदयाचा आणि त्याच्या प्रदेशाच्या वायव्येकडील कुशाणू-ससानियनांच्या पहिल्या आक्रमणांचा सामना करावा लागला असावा. [[वर्ग:कुषाण साम्राज्य]] [[वर्ग:भारतीय सम्राट]] [[वर्ग:इ.स. १३९ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २३२ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 2mcqj19det5is9u7dovzs78l85bhom9 0 382490 2700163 2026-08-08T05:39:50Z संतोष गोरे 135680 [[:en:Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj|Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj]] पासून भाषांतरित 2700163 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज''''' हा तुषार शेलार दिग्दर्शित आणि उर्विता प्रॉडक्शन अंतर्गत शेखर मोहितेपाटील, सौजन्य निकम, धर्मेन्द्र बोरा आणि केतनराजे भोसले निर्मित केलेला २०२४ चा भारतीय [[मराठी भाषा|मराठी]]-भाषेतील [[महाकाव्य चित्रपट|महाकाव्य]] [[ऐतिहासिक नाटक|ऐतिहासिक]] [[युद्धपट]] आहे.<ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-05-16 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज', मराठीसह 5 भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-release-date-153649.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Movie Story - Rang Marathi |url=https://rangmarathi.com/tag/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-movie-story/ |access-date=2024-11-04 }}</ref> यात शीर्षक भूमिकेत [[ठाकूर अनुप सिंग]]<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Photos: अभिनेत्याने शेअर केले 'शेर संभाजी' चित्रपटाच्या सेटवरील अनसीन फोटो |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/4695567/thakur-anup-sinha-shared-photos-from-the-sets-of-sher-sambhaji-on-social-media-viral-pyd-04/8/ |access-date=2024-11-13 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> यांच्यासह [[अमृता खानविलकर]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], संजय खापरे, [[भार्गवी चिरमुले]], [[कमलेश सावंत]], [[किशोरी शहाणे]] आणि [[राज झुत्शी]] यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका साकारल्या आहेत.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-04 |title=Amruta Khanvilkar: चंद्रमुखीचा नवा लूक,'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये साकारणार 'महाराणी येसूबाई भोसले'ची भूमिका |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actress-amruta-khanvilkar-playing-role-in-yesubai-first-look-revealed-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chhaava: 'छावा' से पहले बड़े पर्दे पर दिखेगी संभाजी महाराज की ये कहानी, विक्की कौशल की फिल्म को होगा नुकसान? |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-will-release-on-22-november-can-hit-business-of-chhaava-2024-11-12?pageId=5 |access-date=2024-11-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> १७ व्या शतकाच्या पार्श्वभूमीवर आधारित, हा चित्रपट संभाजी महाराजांच्या जीवनाचे एक रोमँटाइज्ड काल्पनिक चित्रण आहे, ज्यामध्ये ते [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्य]] आणि हिंदू धर्माचे [[मुगल साम्राज्य|मुगल साम्राज्याविरुद्ध]] रक्षण करताना त्यांच्या शौर्याचे, रणनीतिक कौशल्याचे आणि अतूट निर्धाराचे प्रदर्शन करतात, ज्यामुळे त्यांच्या लोकांचे आणि संस्कृतीचे पूजनीय रक्षक म्हणून त्यांचा वारसा दृढ होतो. 5zmukliadtgofoqp2mpueiqm2hvvi5o 2700164 2700163 2026-08-08T05:41:35Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2700164 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज''' हा तुषार शेलार दिग्दर्शित आणि उर्विता प्रॉडक्शन अंतर्गत शेखर मोहितेपाटील, सौजन्य निकम, धर्मेन्द्र बोरा आणि केतनराजे भोसले निर्मित केलेला २०२४ चा भारतीय [[मराठी भाषा|मराठी]]-भाषेतील [[महाकाव्य चित्रपट|महाकाव्य]] [[ऐतिहासिक नाटक|ऐतिहासिक]] [[युद्धपट]] आहे.<ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-05-16 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज', मराठीसह 5 भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-release-date-153649.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Movie Story - Rang Marathi |url=https://rangmarathi.com/tag/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-movie-story/ |access-date=2024-11-04 }}</ref> यात शीर्षक भूमिकेत [[ठाकूर अनुप सिंग]]<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Photos: अभिनेत्याने शेअर केले 'शेर संभाजी' चित्रपटाच्या सेटवरील अनसीन फोटो |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/4695567/thakur-anup-sinha-shared-photos-from-the-sets-of-sher-sambhaji-on-social-media-viral-pyd-04/8/ |access-date=2024-11-13 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> यांच्यासह [[अमृता खानविलकर]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], संजय खापरे, [[भार्गवी चिरमुले]], [[कमलेश सावंत]], [[किशोरी शहाणे]] आणि [[राज झुत्शी]] यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका साकारल्या आहेत.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-04 |title=Amruta Khanvilkar: चंद्रमुखीचा नवा लूक,'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये साकारणार 'महाराणी येसूबाई भोसले'ची भूमिका |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actress-amruta-khanvilkar-playing-role-in-yesubai-first-look-revealed-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chhaava: 'छावा' से पहले बड़े पर्दे पर दिखेगी संभाजी महाराज की ये कहानी, विक्की कौशल की फिल्म को होगा नुकसान? |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-will-release-on-22-november-can-hit-business-of-chhaava-2024-11-12?pageId=5 |access-date=2024-11-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> १७ व्या शतकाच्या पार्श्वभूमीवर आधारित, हा चित्रपट संभाजी महाराजांच्या जीवनाचे एक रोमँटाइज्ड काल्पनिक चित्रण आहे, ज्यामध्ये ते [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्य]] आणि हिंदू धर्माचे [[मुगल साम्राज्य|मुगल साम्राज्याविरुद्ध]] रक्षण करताना त्यांच्या शौर्याचे, रणनीतिक कौशल्याचे आणि अतूट निर्धाराचे प्रदर्शन करतात, ज्यामुळे त्यांच्या लोकांचे आणि संस्कृतीचे पूजनीय रक्षक म्हणून त्यांचा वारसा दृढ होतो. या चित्रपटाची अधिकृत घोषणा जानेवारी २०२३ मध्ये करण्यात आली होती आणि त्याच वर्षाच्या उत्तरार्धात त्याचे मुख्य चित्रिकरण सुरू झाले. या भागातील अस्सल सौंदर्य टिपण्यासाठी महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात वेगवेगळ्या टप्प्यांत त्याचे चित्रिकरण पार पडले. मोहित कुलकर्णी यांनी या चित्रपटाला संगीत दिले आहे, तर [[महेश आणे]] यांनी छायाचित्रण (सिनेमॅटोग्राफी) आणि चिराग भुवा यांनी व्हिज्युअल इफेक्ट्स (VFX) सांभाळले आहेत. हा चित्रपट २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी मराठी भाषेत, तर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी त्याच्या हिंदी आवृत्तीमध्ये चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाला समीक्षकांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला असून त्यांनी याचे दिग्दर्शन, कलाकारांचे अभिनय आणि निर्मिती मूल्यांचे खूप कौतुक केले.<ref name=":3">{{Cite web |last=NavbharatLive |date=2024-11-12 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपति संभाजी महाराज' का ट्रेलर हुआ आउट |url=https://navbharatlive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-film-to-be-release-on-22-november-1035212.html |access-date=2024-11-13 |website=Navabharat |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=ढोले |first=जगदीश |date=2024-11-13 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'च |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-released-movie-release-date-22-november-anoop-singh-thakur-amruta-khanvilkar-marathi-news-1326169 |access-date=2024-11-13 |website=marathi.abplive.com |language=mr}}</ref> जगभरात या चित्रपटाने ११.९० ते १२.७० कोटी रुपयांची कमाई केली असून, हा चित्रपट [[२०२४ मधील मराठी चित्रपटांची यादी|२०२४ चा पाचवा सर्वाधिक कमाई करणारा मराठी चित्रपट]] ठरला आहे.<ref>{{Cite web |date=2024-12-15 |title=2024 मध्ये सर्वाधिक कमाई केलेले 10 मराठी चित्रपट तुम्हाला माहिती आहेत काय? |url=https://www.etvbharat.com/mr/!entertainment/do-you-know-the-10-highest-grossing-marathi-movies-at-the-box-office-in-2024-maharashtra-news-mhs24121404770 |access-date=2024-12-21 |website=ETV Bharat News |language=mr}}</ref> g3stau9xxbb411uzwx83r0hw94ke585 2700165 2700164 2026-08-08T05:41:36Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — योग्य दीर्घ वेलांटी ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य दीर्घ वेलांटी|अधिक माहिती]]) 2700165 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज''' हा तुषार शेलार दिग्दर्शित आणि उर्विता प्रॉडक्शन अंतर्गत शेखर मोहितेपाटील, सौजन्य निकम, धर्मेन्द्र बोरा आणि केतनराजे भोसले निर्मित केलेला २०२४ चा भारतीय [[मराठी भाषा|मराठी]]-भाषेतील [[महाकाव्य चित्रपट|महाकाव्य]] [[ऐतिहासिक नाटक|ऐतिहासिक]] [[युद्धपट]] आहे.<ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-05-16 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज', मराठीसह 5 भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-release-date-153649.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Movie Story - Rang Marathi |url=https://rangmarathi.com/tag/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-movie-story/ |access-date=2024-11-04 }}</ref> यात शीर्षक भूमिकेत [[ठाकूर अनुप सिंग]]<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Photos: अभिनेत्याने शेअर केले 'शेर संभाजी' चित्रपटाच्या सेटवरील अनसीन फोटो |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/4695567/thakur-anup-sinha-shared-photos-from-the-sets-of-sher-sambhaji-on-social-media-viral-pyd-04/8/ |access-date=2024-11-13 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> यांच्यासह [[अमृता खानविलकर]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], संजय खापरे, [[भार्गवी चिरमुले]], [[कमलेश सावंत]], [[किशोरी शहाणे]] आणि [[राज झुत्शी]] यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका साकारल्या आहेत.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-04 |title=Amruta Khanvilkar: चंद्रमुखीचा नवा लूक,'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये साकारणार 'महाराणी येसूबाई भोसले'ची भूमिका |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actress-amruta-khanvilkar-playing-role-in-yesubai-first-look-revealed-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chhaava: 'छावा' से पहले बड़े पर्दे पर दिखेगी संभाजी महाराज की ये कहानी, विक्की कौशल की फिल्म को होगा नुकसान? |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-will-release-on-22-november-can-hit-business-of-chhaava-2024-11-12?pageId=5 |access-date=2024-11-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> १७ व्या शतकाच्या पार्श्वभूमीवर आधारित, हा चित्रपट संभाजी महाराजांच्या जीवनाचे एक रोमँटाइज्ड काल्पनिक चित्रण आहे, ज्यामध्ये ते [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्य]] आणि हिंदू धर्माचे [[मुगल साम्राज्य|मुगल साम्राज्याविरुद्ध]] रक्षण करताना त्यांच्या शौर्याचे, रणनीतिक कौशल्याचे आणि अतूट निर्धाराचे प्रदर्शन करतात, ज्यामुळे त्यांच्या लोकांचे आणि संस्कृतीचे पूजनीय रक्षक म्हणून त्यांचा वारसा दृढ होतो. या चित्रपटाची अधिकृत घोषणा जानेवारी २०२३ मध्ये करण्यात आली होती आणि त्याच वर्षाच्या उत्तरार्धात त्याचे मुख्य चित्रीकरण सुरू झाले. या भागातील अस्सल सौंदर्य टिपण्यासाठी महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात वेगवेगळ्या टप्प्यांत त्याचे चित्रीकरण पार पडले. मोहित कुलकर्णी यांनी या चित्रपटाला संगीत दिले आहे, तर [[महेश आणे]] यांनी छायाचित्रण (सिनेमॅटोग्राफी) आणि चिराग भुवा यांनी व्हिज्युअल इफेक्ट्स (VFX) सांभाळले आहेत. हा चित्रपट २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी मराठी भाषेत, तर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी त्याच्या हिंदी आवृत्तीमध्ये चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाला समीक्षकांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला असून त्यांनी याचे दिग्दर्शन, कलाकारांचे अभिनय आणि निर्मिती मूल्यांचे खूप कौतुक केले.<ref name=":3">{{Cite web |last=NavbharatLive |date=2024-11-12 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपति संभाजी महाराज' का ट्रेलर हुआ आउट |url=https://navbharatlive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-film-to-be-release-on-22-november-1035212.html |access-date=2024-11-13 |website=Navabharat |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=ढोले |first=जगदीश |date=2024-11-13 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'च |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-released-movie-release-date-22-november-anoop-singh-thakur-amruta-khanvilkar-marathi-news-1326169 |access-date=2024-11-13 |website=marathi.abplive.com |language=mr}}</ref> जगभरात या चित्रपटाने ११.९० ते १२.७० कोटी रुपयांची कमाई केली असून, हा चित्रपट [[२०२४ मधील मराठी चित्रपटांची यादी|२०२४ चा पाचवा सर्वाधिक कमाई करणारा मराठी चित्रपट]] ठरला आहे.<ref>{{Cite web |date=2024-12-15 |title=2024 मध्ये सर्वाधिक कमाई केलेले 10 मराठी चित्रपट तुम्हाला माहिती आहेत काय? |url=https://www.etvbharat.com/mr/!entertainment/do-you-know-the-10-highest-grossing-marathi-movies-at-the-box-office-in-2024-maharashtra-news-mhs24121404770 |access-date=2024-12-21 |website=ETV Bharat News |language=mr}}</ref> lt12fz8l9ical5dmjxxiwlkru7nr71m 2700166 2700165 2026-08-08T05:43:21Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2700166 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज''' हा २०२४ मध्ये प्रदर्शित झालेला एक भारतीय [[मराठी भाषा|मराठी]] [[महाकाव्य चित्रपट|महाकाव्य]] [[ऐतिहासिक नाटक|ऐतिहासिक]] [[युद्धपट]] आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन तुषार शेळके यांनी केले असून, उर्विता प्रॉडक्शनच्या बॅनरखाली शेखर मोहिते पाटील, सौजन्य निकम, धर्मेंद्र बोरा आणि केतनराजे भोसले यांनी याची निर्मिती केली आहे.<ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-05-16 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज', मराठीसह 5 भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-release-date-153649.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Movie Story - Rang Marathi |url=https://rangmarathi.com/tag/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-movie-story/ |access-date=2024-11-04 }}</ref> या चित्रपटात [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांनी मध्यवर्ती भूमिका साकारली आहे,<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Photos: अभिनेत्याने शेअर केले 'शेर संभाजी' चित्रपटाच्या सेटवरील अनसीन फोटो |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/4695567/thakur-anup-sinha-shared-photos-from-the-sets-of-sher-sambhaji-on-social-media-viral-pyd-04/8/ |access-date=2024-11-13 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> तर त्यांच्यासोबत [[अमृता खानविलकर]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], संजय खापरे, [[भार्गवी चिरमुले]], [[कमलेश सावंत]], [[किशोरी शहाणे]] आणि [[राज झुत्शी]] यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका पार पाडल्या आहेत.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-04 |title=Amruta Khanvilkar: चंद्रमुखीचा नवा लूक,'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये साकारणार 'महाराणी येसूबाई भोसले'ची भूमिका |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actress-amruta-khanvilkar-playing-role-in-yesubai-first-look-revealed-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chhaava: 'छावा' से पहले बड़े पर्दे पर दिखेगी संभाजी महाराज की ये कहानी, विक्की कौशल की फिल्म को होगा नुकसान? |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-will-release-on-22-november-can-hit-business-of-chhaava-2024-11-12?pageId=5 |access-date=2024-11-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> १७ व्या शतकाच्या पार्श्वभूमीवर आधारित असलेला हा चित्रपट संभाजी महाराजांच्या जीवनाचे एक प्रभावी आणि काल्पनिक चित्रण आहे. यात [[मुगल साम्राज्य|मुगल साम्राज्याविरुद्ध]] लढताना [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] आणि हिंदू धर्माचे रक्षण करताना त्यांचे शौर्य, उत्तम युद्धनीती आणि अफाट ध्येयनिष्ठा दर्शवण्यात आली आहे, ज्यामुळे आपल्या लोकांचे आणि संस्कृतीचे रक्षक म्हणून त्यांचा वारसा अधिक ठळक होतो. या चित्रपटाची अधिकृत घोषणा जानेवारी २०२३ मध्ये करण्यात आली होती आणि त्याच वर्षाच्या उत्तरार्धात त्याचे मुख्य चित्रीकरण सुरू झाले. या भागातील अस्सल सौंदर्य टिपण्यासाठी महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात वेगवेगळ्या टप्प्यांत त्याचे चित्रीकरण पार पडले. मोहित कुलकर्णी यांनी या चित्रपटाला संगीत दिले आहे, तर [[महेश आणे]] यांनी छायाचित्रण (सिनेमॅटोग्राफी) आणि चिराग भुवा यांनी व्हिज्युअल इफेक्ट्स (VFX) सांभाळले आहेत. हा चित्रपट २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी मराठी भाषेत, तर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी त्याच्या हिंदी आवृत्तीमध्ये चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाला समीक्षकांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला असून त्यांनी याचे दिग्दर्शन, कलाकारांचे अभिनय आणि निर्मिती मूल्यांचे खूप कौतुक केले.<ref name=":3">{{Cite web |last=NavbharatLive |date=2024-11-12 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपति संभाजी महाराज' का ट्रेलर हुआ आउट |url=https://navbharatlive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-film-to-be-release-on-22-november-1035212.html |access-date=2024-11-13 |website=Navabharat |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=ढोले |first=जगदीश |date=2024-11-13 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'च |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-released-movie-release-date-22-november-anoop-singh-thakur-amruta-khanvilkar-marathi-news-1326169 |access-date=2024-11-13 |website=marathi.abplive.com |language=mr}}</ref> जगभरात या चित्रपटाने ११.९० ते १२.७० कोटी रुपयांची कमाई केली असून, हा चित्रपट [[२०२४ मधील मराठी चित्रपटांची यादी|२०२४ चा पाचवा सर्वाधिक कमाई करणारा मराठी चित्रपट]] ठरला आहे.<ref>{{Cite web |date=2024-12-15 |title=2024 मध्ये सर्वाधिक कमाई केलेले 10 मराठी चित्रपट तुम्हाला माहिती आहेत काय? |url=https://www.etvbharat.com/mr/!entertainment/do-you-know-the-10-highest-grossing-marathi-movies-at-the-box-office-in-2024-maharashtra-news-mhs24121404770 |access-date=2024-12-21 |website=ETV Bharat News |language=mr}}</ref> 2s9ve4tvlyd4mvhbvzz2si73gu67vb9 2700167 2700166 2026-08-08T05:47:47Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2700167 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज''' हा २०२४ मध्ये प्रदर्शित झालेला एक भारतीय [[मराठी भाषा|मराठी]] [[महाकाव्य चित्रपट|महाकाव्य]] [[ऐतिहासिक नाटक|ऐतिहासिक]] [[युद्धपट]] आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन तुषार शेळके यांनी केले असून, उर्विता प्रॉडक्शनच्या बॅनरखाली शेखर मोहिते पाटील, सौजन्य निकम, धर्मेंद्र बोरा आणि केतनराजे भोसले यांनी याची निर्मिती केली आहे.<ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-05-16 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज', मराठीसह 5 भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-release-date-153649.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Movie Story - Rang Marathi |url=https://rangmarathi.com/tag/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-movie-story/ |access-date=2024-11-04 }}</ref> या चित्रपटात [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांनी मध्यवर्ती भूमिका साकारली आहे,<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Photos: अभिनेत्याने शेअर केले 'शेर संभाजी' चित्रपटाच्या सेटवरील अनसीन फोटो |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/4695567/thakur-anup-sinha-shared-photos-from-the-sets-of-sher-sambhaji-on-social-media-viral-pyd-04/8/ |access-date=2024-11-13 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> तर त्यांच्यासोबत [[अमृता खानविलकर]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], संजय खापरे, [[भार्गवी चिरमुले]], [[कमलेश सावंत]], [[किशोरी शहाणे]] आणि [[राज झुत्शी]] यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका पार पाडल्या आहेत.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-04 |title=Amruta Khanvilkar: चंद्रमुखीचा नवा लूक,'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये साकारणार 'महाराणी येसूबाई भोसले'ची भूमिका |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actress-amruta-khanvilkar-playing-role-in-yesubai-first-look-revealed-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chhaava: 'छावा' से पहले बड़े पर्दे पर दिखेगी संभाजी महाराज की ये कहानी, विक्की कौशल की फिल्म को होगा नुकसान? |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-will-release-on-22-november-can-hit-business-of-chhaava-2024-11-12?pageId=5 |access-date=2024-11-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> १७ व्या शतकाच्या पार्श्वभूमीवर आधारित असलेला हा चित्रपट संभाजी महाराजांच्या जीवनाचे एक प्रभावी आणि काल्पनिक चित्रण आहे. यात [[मुगल साम्राज्य|मुगल साम्राज्याविरुद्ध]] लढताना [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] आणि हिंदू धर्माचे रक्षण करताना त्यांचे शौर्य, उत्तम युद्धनीती आणि अफाट ध्येयनिष्ठा दर्शवण्यात आली आहे, ज्यामुळे आपल्या लोकांचे आणि संस्कृतीचे रक्षक म्हणून त्यांचा वारसा अधिक ठळक होतो. या चित्रपटाची अधिकृत घोषणा जानेवारी २०२३ मध्ये करण्यात आली होती आणि त्याच वर्षाच्या उत्तरार्धात त्याचे मुख्य चित्रीकरण सुरू झाले. या भागातील अस्सल सौंदर्य टिपण्यासाठी महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात वेगवेगळ्या टप्प्यांत त्याचे चित्रीकरण पार पडले. मोहित कुलकर्णी यांनी या चित्रपटाला संगीत दिले आहे, तर [[महेश आणे]] यांनी छायाचित्रण (सिनेमॅटोग्राफी) आणि चिराग भुवा यांनी व्हिज्युअल इफेक्ट्स (VFX) सांभाळले आहेत. हा चित्रपट २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी मराठी भाषेत, तर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी त्याच्या हिंदी आवृत्तीमध्ये चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाला समीक्षकांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला असून त्यांनी याचे दिग्दर्शन, कलाकारांचे अभिनय आणि निर्मिती मूल्यांचे खूप कौतुक केले.<ref name=":3">{{Cite web |last=NavbharatLive |date=2024-11-12 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपति संभाजी महाराज' का ट्रेलर हुआ आउट |url=https://navbharatlive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-film-to-be-release-on-22-november-1035212.html |access-date=2024-11-13 |website=Navabharat |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=ढोले |first=जगदीश |date=2024-11-13 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'च |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-released-movie-release-date-22-november-anoop-singh-thakur-amruta-khanvilkar-marathi-news-1326169 |access-date=2024-11-13 |website=marathi.abplive.com |language=mr}}</ref> जगभरात या चित्रपटाने ११.९० ते १२.७० कोटी रुपयांची कमाई केली असून, हा चित्रपट [[२०२४ मधील मराठी चित्रपटांची यादी|२०२४ चा पाचवा सर्वाधिक कमाई करणारा मराठी चित्रपट]] ठरला आहे.<ref>{{Cite web |date=2024-12-15 |title=2024 मध्ये सर्वाधिक कमाई केलेले 10 मराठी चित्रपट तुम्हाला माहिती आहेत काय? |url=https://www.etvbharat.com/mr/!entertainment/do-you-know-the-10-highest-grossing-marathi-movies-at-the-box-office-in-2024-maharashtra-news-mhs24121404770 |access-date=2024-12-21 |website=ETV Bharat News |language=mr}}</ref> == कलाकार == * [[ठाकूर अनुप सिंग]] - [[संभाजी|छत्रपती संभाजी महाराज]],<ref>{{Cite web |last=Tomar |first=Nancy |title=Sambhaji Maharaj कौन? जिनपर बनी दो फिल्में आगे-पीछे होंगी रिलीज, Vicky Kaushal को नुकसान! |url=https://hindi.news24online.com/entertainment/chhaava-vs-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj/949942/ |access-date=2024-11-13 |website=News24 Hindi |language=hi}}</ref> [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] दुसरे शासक आणि [[शिवाजी|छत्रपती शिवाजी महाराजांचे]]्ये ज्येष्ठ सुपुत्र. * [[अमृता खानविलकर]] - [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाई भोसले]],<ref>{{Cite web |last=Naik |first=Payal |date=2024-10-04 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये अमृता खानविलकर साकारणार महाराणी येसूबाई; लूक होतोय व्हायरल |url=https://www.esakal.com/premier/amruta-khanvilkar-playing-yesubai-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-psn14 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> संभाजी महाराजांची पत्नी. * मृणाल कुलकर्णी - जिजाबाई, [[शिवाजी|पहिले शिवाजी]] यांच्या माता.<ref>{{Cite book |last=Joshi |first=Pandit Shankar |url=https://books.google.com/books?id=9ngBAAAAMAAJ&q=Keshav+Pandit+Sambhaji |title=Chhatrapati Sambhaji, 1657-1689 A.D. |date=1980 |publisher=S. Chand }}</ref> * [[भार्गवी चिरमुले]] - धाऊमाता. * आनंद पिंपळकर - गुरुजी,<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-10-23 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'मध्ये हा कलाकार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या भूमिकेत |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/anand-pimpalkar-will-play-krishnashastri-pandit-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-1289768.html |access-date=2024-11-04 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref>. * पल्लवी वैद्य - [[सई भोसले|महाराणी सईबाई भोसले]], शिवाजी पहिलीची पहिली पत्नी आणि संभाजी महाराजांची जन्मदाती आई. * कृतिका तुळसकर - [[सोयराबाई|महाराणी सोयराबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची दुसरी पत्नी, राजाराम पहिलीची जन्मदाती आई आणि संभाजी महाराजांची सावत्र आई. * [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]] - [[मुकर्रब खान]],<ref>{{Cite web |date=2024-11-13 |title=Powerful Trailer of Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Released: A Cinematic Tribute to the Maratha Warrior - Morning Kashmir |url=https://www.morningkashmir.com/powerful-trailer-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-released-a-cinematic-tribute-to-the-maratha-warrior/ |access-date=2024-11-13 }}</ref>. * [[राज झुत्शी]] - [[औरंगजेब|आलमगीर औरंगजेब]], सहावा मुघल सम्राट. * रणजित निकम - सिद्दी मौलवी, [[सिद्दी|सिद्दींचा]] उच्चपदस्थ सेनापती आणि प्रभावी नेता. * संजय खापरे - [[हंबीरराव मोहिते|सरसेनापती हंबीरराव मोहिते]], शिवाजी महाराज आणि नंतर संभाजी महाराजांच्या काळातील मराठा साम्राज्याचे सरसेनापती. * अनिल गावास - [[बहीर्जी नाईक]]. * [[उज्ज्वल चोप्रा]] - [[कवी कलश]] * आरती शिंदे - सलमा * प्रदीप कबरा - सिद्दी कासम * [[कमलेश सावंत]] - सिद्दी खैरियात * प्रथमेश काटकर - [[मुहम्मद अकबर (मुघल राजकुमार)|अकबर]] * श्रद्धा शिंदे - सरस्वती * तृप्ती राणे - लक्ष्मी * शीतल पाटील - दुर्गा * [[खुशी हजारे]] - सुमी * कृतिका वेलापुरे - भवानी संभाजीराजे भोसले. * विनीत शर्मा - कोंडाजी फर्जद. * स्वराज भोइटे - [[राजाराम पहिली|राजाराम महाराज]], शिवाजी महाराजांचे छोटे सुपुत्र. * संदीप मोहितेपाटील - मावळा * रिषांक मोहिते - मावळा * नितीन पायगुडे - मावळा * श्रीहरी काळे - मावळा * राजेंद्र बेंद्रे - मावळा * विशाल फळे - [[संताजी घोरपडे]]. * प्रमोद काळे - दादाजी देशपांडे. * सचिन गवळी - गिरोजी बाबा. * सुरज खान - [[दौलत खान (नाविक)|दौलत खान]] * एमी एला - सकीना * प्रशांत मोहिते * शिवशंकर स्वामी - शिवशंकर * धनश्री कदम * मृणाल गायकवाड * राहुल नेवेसे * राहुल बोरोले - सरदार mgq22bgrif10tzrckd43iowjfy4kmod 2700168 2700167 2026-08-08T05:49:24Z संतोष गोरे 135680 /* कलाकार */ 2700168 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज''' हा २०२४ मध्ये प्रदर्शित झालेला एक भारतीय [[मराठी भाषा|मराठी]] [[महाकाव्य चित्रपट|महाकाव्य]] [[ऐतिहासिक नाटक|ऐतिहासिक]] [[युद्धपट]] आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन तुषार शेळके यांनी केले असून, उर्विता प्रॉडक्शनच्या बॅनरखाली शेखर मोहिते पाटील, सौजन्य निकम, धर्मेंद्र बोरा आणि केतनराजे भोसले यांनी याची निर्मिती केली आहे.<ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-05-16 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज', मराठीसह 5 भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-release-date-153649.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Movie Story - Rang Marathi |url=https://rangmarathi.com/tag/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-movie-story/ |access-date=2024-11-04 }}</ref> या चित्रपटात [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांनी मध्यवर्ती भूमिका साकारली आहे,<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Photos: अभिनेत्याने शेअर केले 'शेर संभाजी' चित्रपटाच्या सेटवरील अनसीन फोटो |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/4695567/thakur-anup-sinha-shared-photos-from-the-sets-of-sher-sambhaji-on-social-media-viral-pyd-04/8/ |access-date=2024-11-13 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> तर त्यांच्यासोबत [[अमृता खानविलकर]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], संजय खापरे, [[भार्गवी चिरमुले]], [[कमलेश सावंत]], [[किशोरी शहाणे]] आणि [[राज झुत्शी]] यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका पार पाडल्या आहेत.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-04 |title=Amruta Khanvilkar: चंद्रमुखीचा नवा लूक,'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये साकारणार 'महाराणी येसूबाई भोसले'ची भूमिका |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actress-amruta-khanvilkar-playing-role-in-yesubai-first-look-revealed-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chhaava: 'छावा' से पहले बड़े पर्दे पर दिखेगी संभाजी महाराज की ये कहानी, विक्की कौशल की फिल्म को होगा नुकसान? |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-will-release-on-22-november-can-hit-business-of-chhaava-2024-11-12?pageId=5 |access-date=2024-11-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> १७ व्या शतकाच्या पार्श्वभूमीवर आधारित असलेला हा चित्रपट संभाजी महाराजांच्या जीवनाचे एक प्रभावी आणि काल्पनिक चित्रण आहे. यात [[मुगल साम्राज्य|मुगल साम्राज्याविरुद्ध]] लढताना [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] आणि हिंदू धर्माचे रक्षण करताना त्यांचे शौर्य, उत्तम युद्धनीती आणि अफाट ध्येयनिष्ठा दर्शवण्यात आली आहे, ज्यामुळे आपल्या लोकांचे आणि संस्कृतीचे रक्षक म्हणून त्यांचा वारसा अधिक ठळक होतो. या चित्रपटाची अधिकृत घोषणा जानेवारी २०२३ मध्ये करण्यात आली होती आणि त्याच वर्षाच्या उत्तरार्धात त्याचे मुख्य चित्रीकरण सुरू झाले. या भागातील अस्सल सौंदर्य टिपण्यासाठी महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात वेगवेगळ्या टप्प्यांत त्याचे चित्रीकरण पार पडले. मोहित कुलकर्णी यांनी या चित्रपटाला संगीत दिले आहे, तर [[महेश आणे]] यांनी छायाचित्रण (सिनेमॅटोग्राफी) आणि चिराग भुवा यांनी व्हिज्युअल इफेक्ट्स (VFX) सांभाळले आहेत. हा चित्रपट २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी मराठी भाषेत, तर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी त्याच्या हिंदी आवृत्तीमध्ये चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाला समीक्षकांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला असून त्यांनी याचे दिग्दर्शन, कलाकारांचे अभिनय आणि निर्मिती मूल्यांचे खूप कौतुक केले.<ref name=":3">{{Cite web |last=NavbharatLive |date=2024-11-12 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपति संभाजी महाराज' का ट्रेलर हुआ आउट |url=https://navbharatlive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-film-to-be-release-on-22-november-1035212.html |access-date=2024-11-13 |website=Navabharat |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=ढोले |first=जगदीश |date=2024-11-13 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'च |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-released-movie-release-date-22-november-anoop-singh-thakur-amruta-khanvilkar-marathi-news-1326169 |access-date=2024-11-13 |website=marathi.abplive.com |language=mr}}</ref> जगभरात या चित्रपटाने ११.९० ते १२.७० कोटी रुपयांची कमाई केली असून, हा चित्रपट [[२०२४ मधील मराठी चित्रपटांची यादी|२०२४ चा पाचवा सर्वाधिक कमाई करणारा मराठी चित्रपट]] ठरला आहे.<ref>{{Cite web |date=2024-12-15 |title=2024 मध्ये सर्वाधिक कमाई केलेले 10 मराठी चित्रपट तुम्हाला माहिती आहेत काय? |url=https://www.etvbharat.com/mr/!entertainment/do-you-know-the-10-highest-grossing-marathi-movies-at-the-box-office-in-2024-maharashtra-news-mhs24121404770 |access-date=2024-12-21 |website=ETV Bharat News |language=mr}}</ref> == कलाकार == * [[ठाकूर अनुप सिंग]] - [[संभाजी|छत्रपती संभाजी महाराज]],<ref>{{Cite web |last=Tomar |first=Nancy |title=Sambhaji Maharaj कौन? जिनपर बनी दो फिल्में आगे-पीछे होंगी रिलीज, Vicky Kaushal को नुकसान! |url=https://hindi.news24online.com/entertainment/chhaava-vs-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj/949942/ |access-date=2024-11-13 |website=News24 Hindi |language=hi}}</ref> [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] दुसरे शासक आणि [[शिवाजी|छत्रपती शिवाजी महाराजांचे]]्ये ज्येष्ठ सुपुत्र. * [[अमृता खानविलकर]] - [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाई भोसले]],<ref>{{Cite web |last=Naik |first=Payal |date=2024-10-04 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये अमृता खानविलकर साकारणार महाराणी येसूबाई; लूक होतोय व्हायरल |url=https://www.esakal.com/premier/amruta-khanvilkar-playing-yesubai-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-psn14 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> संभाजी महाराजांची पत्नी. * मृणाल कुलकर्णी - जिजाबाई, [[शिवाजी|पहिले शिवाजी]] यांच्या माता.<ref>{{Cite book |last=Joshi |first=Pandit Shankar |url=https://books.google.com/books?id=9ngBAAAAMAAJ&q=Keshav+Pandit+Sambhaji |title=Chhatrapati Sambhaji, 1657-1689 A.D. |date=1980 |publisher=S. Chand }}</ref> * [[भार्गवी चिरमुले]] - धाऊमाता. * आनंद पिंपळकर - गुरुजी,<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-10-23 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'मध्ये हा कलाकार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या भूमिकेत |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/anand-pimpalkar-will-play-krishnashastri-pandit-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-1289768.html |access-date=2024-11-04 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref>. * पल्लवी वैद्य - [[सई भोसले|महाराणी सईबाई भोसले]], शिवाजी पहिलीची पहिली पत्नी आणि संभाजी महाराजांची जन्मदाती आई. * कृतिका तुळसकर - [[सोयराबाई|महाराणी सोयराबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची दुसरी पत्नी, राजाराम पहिलीची जन्मदाती आई आणि संभाजी महाराजांची सावत्र आई. * [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]] - [[मुकर्रब खान]],<ref>{{Cite web |date=2024-11-13 |title=Powerful Trailer of Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Released: A Cinematic Tribute to the Maratha Warrior - Morning Kashmir |url=https://www.morningkashmir.com/powerful-trailer-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-released-a-cinematic-tribute-to-the-maratha-warrior/ |access-date=2024-11-13 }}</ref>. * [[राज झुत्शी]] - [[औरंगजेब|आलमगीर औरंगजेब]], सहावा मुघल सम्राट. * रणजित निकम - सिद्दी मौलवी, [[सिद्दी|सिद्दींचा]] उच्चपदस्थ सेनापती आणि प्रभावी नेता. * संजय खापरे - [[हंबीरराव मोहिते|सरसेनापती हंबीरराव मोहिते]], शिवाजी महाराज आणि नंतर संभाजी महाराजांच्या काळातील मराठा साम्राज्याचे सरसेनापती. * अनिल गावास - [[बहीर्जी नाईक]]. * [[उज्ज्वल चोप्रा]] - [[कवी कलश]] * आरती शिंदे - सलमा * प्रदीप कबरा - सिद्दी कासम * [[कमलेश सावंत]] - सिद्दी खैरियात * प्रथमेश काटकर - [[मुहम्मद अकबर (मुघल राजकुमार)|अकबर]] * श्रद्धा शिंदे - सरस्वती * तृप्ती राणे - लक्ष्मी * शीतल पाटील - दुर्गा * [[खुशी हजारे]] - सुमी * कृतिका वेलापुरे - भवानी संभाजीराजे भोसले. * विनीत शर्मा - कोंडाजी फर्जद. * स्वराज भोइटे - [[राजाराम पहिली|राजाराम महाराज]], शिवाजी महाराजांचे छोटे सुपुत्र. * संदीप मोहितेपाटील - मावळा * रिषांक मोहिते - मावळा * नितीन पायगुडे - मावळा * श्रीहरी काळे - मावळा * राजेंद्र बेंद्रे - मावळा * विशाल फळे - [[संताजी घोरपडे]]. * प्रमोद काळे - दादाजी देशपांडे. * सचिन गवळी - गिरोजी बाबा. * सुरज खान - [[दौलत खान (नाविक)|दौलत खान]] * एमी एला - सकीना * प्रशांत मोहिते * शिवशंकर स्वामी - शिवशंकर * धनश्री कदम * मृणाल गायकवाड * राहुल नेवेसे * राहुल बोरोले - सरदार == निर्मिती == मराठी चित्रपट ''[[सरसेनापती हंबीरराव]]'' च्या अभूतपूर्व यशानंतर, जानेवारी २०२३ मध्ये 'उर्विता प्रॉडक्शन'ने आपल्या दुसऱ्या मोठ्या निर्मितीची घोषणा केली, जी ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' या नावाने समोर आली.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-23 |title=Dharmarakshak Mahaveer chhatrapati Sambhaji Maharaj मध्ये आनंद पिंपळकर दिसणार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या दमदार भूमिकेत; लूक आला समोर |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/anand-pimpalkar-playing-a-krushnashastri-pandit-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=namratasandbhor |date=2024-05-16 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj {{!}} Pune News |url=https://policenama.com/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-thakur-anup-singh-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-shambhu-raje-appeared-at-the-birth-anniversary-celebrations-of-chhatra/ |access-date=2024-11-04 |website=पोलीसनामा (Policenama) }}</ref> चित्रपटाचे मुख्य चित्रिकरण [[भोर]] येथील [[भोर राजवाडा|राजवाडा]], [[जावळी|जावळी गाव]] आणि [[विजयदुर्ग किल्ला]] येथे झाले. नोव्हेंबर २०२३ मध्ये चित्रिकरणाचे पहिले सत्र पूर्ण झाले आणि त्यानंतर डिसेंबरमध्ये दुसऱ्या सत्राची सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |last=Navarashtra |date=2024-11-05 |title=अभिनेता ठाकूर अनुप सिंग साकारतोय संभाजी महाराजांची भूमिका, विजयदुर्ग गडावरील खास शूट केले शेअर |url=https://www.navarashtra.com/photos/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actor-thakur-anoop-singh-shared-vijaydurga-fort-chhatrapati-sambhaji-maharaj-look-photos-in-instagram-682165.html |access-date=2024-11-05 |website=Navarashtra |language=mr}}</ref> सुरुवातीला कलाकारांबद्दलची माहिती अत्यंत गुप्त ठेवण्यात आली होती. तथापि, ऑगस्ट २०२३ मध्ये [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांची या महान मराठा योद्ध्याच्या भूमिकेसाठी निवड करण्यात आली. या संधीबद्दल बोलताना त्यांनी याला आयुषρεचा मोठा सन्मान मानले आणि सांगितले, "संभाजी महाराजांची भूमिका साकारायला मिळणे ही आयुष्यातील एक सुवर्णसंधी होती; अशा प्रकारच्या पात्रांचे चित्रण करण्याची संधी फार कमी अभिनेत्यांना मिळते. मी याला माझे भाग्य समजतो."<ref>{{Cite web |date=2024-12-09 |title=Anoop Singh on playing historic leaders like Sambhaji Maharaj, Dhritarashtra & others |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/anoop-singh-on-playing-historic-leaders-like-sambhaji-maharaj-dhritarashtra-mahabharat-23443100?utm_source=chatgpt.com |access-date=2025-02-13 |website=Mid-day }}</ref> मे २०२४ मध्ये हे उघड झाले की, ठाकूर अनुप सिंग, [[अमृता खानविलकर]] आणि [[किशोरी शहाणे]] मुख्य भूमिकांमध्ये झळकणार आहेत. विशेष म्हणजे, शहाणे यांच्या ३७ वर्षांच्या कारकिर्दीत ऐतिहासिक पात्र साकारण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.<ref name=":1">{{Cite web |title="धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज" चित्रपट लवकरच येणार प्रेक्षकांच्या भेटीला! Chhatrapati Sambhaji maharaj Jayanti Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj movie is coming soon |url=https://www.marathijagran.com/entertainment/chhatrapati-sambhaji-maharaj-jayanti-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-is-coming-soon-21919 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi Jagran |date=14 May 2024 |language=mr}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=New Poster Of Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Out |url=https://www.news18.com/movies/new-poster-of-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-out-9110222.html |access-date=2024-11-05 |website=News18 }}</ref> igznbstxsp3otwad378cl6g2jpmvu5j 2700169 2700168 2026-08-08T05:49:26Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — योग्य दीर्घ वेलांटी ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य दीर्घ वेलांटी|अधिक माहिती]]) 2700169 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज''' हा २०२४ मध्ये प्रदर्शित झालेला एक भारतीय [[मराठी भाषा|मराठी]] [[महाकाव्य चित्रपट|महाकाव्य]] [[ऐतिहासिक नाटक|ऐतिहासिक]] [[युद्धपट]] आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन तुषार शेळके यांनी केले असून, उर्विता प्रॉडक्शनच्या बॅनरखाली शेखर मोहिते पाटील, सौजन्य निकम, धर्मेंद्र बोरा आणि केतनराजे भोसले यांनी याची निर्मिती केली आहे.<ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-05-16 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज', मराठीसह 5 भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-release-date-153649.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Movie Story - Rang Marathi |url=https://rangmarathi.com/tag/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-movie-story/ |access-date=2024-11-04 }}</ref> या चित्रपटात [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांनी मध्यवर्ती भूमिका साकारली आहे,<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Photos: अभिनेत्याने शेअर केले 'शेर संभाजी' चित्रपटाच्या सेटवरील अनसीन फोटो |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/4695567/thakur-anup-sinha-shared-photos-from-the-sets-of-sher-sambhaji-on-social-media-viral-pyd-04/8/ |access-date=2024-11-13 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> तर त्यांच्यासोबत [[अमृता खानविलकर]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], संजय खापरे, [[भार्गवी चिरमुले]], [[कमलेश सावंत]], [[किशोरी शहाणे]] आणि [[राज झुत्शी]] यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका पार पाडल्या आहेत.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-04 |title=Amruta Khanvilkar: चंद्रमुखीचा नवा लूक,'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये साकारणार 'महाराणी येसूबाई भोसले'ची भूमिका |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actress-amruta-khanvilkar-playing-role-in-yesubai-first-look-revealed-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chhaava: 'छावा' से पहले बड़े पर्दे पर दिखेगी संभाजी महाराज की ये कहानी, विक्की कौशल की फिल्म को होगा नुकसान? |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-will-release-on-22-november-can-hit-business-of-chhaava-2024-11-12?pageId=5 |access-date=2024-11-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> १७ व्या शतकाच्या पार्श्वभूमीवर आधारित असलेला हा चित्रपट संभाजी महाराजांच्या जीवनाचे एक प्रभावी आणि काल्पनिक चित्रण आहे. यात [[मुगल साम्राज्य|मुगल साम्राज्याविरुद्ध]] लढताना [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] आणि हिंदू धर्माचे रक्षण करताना त्यांचे शौर्य, उत्तम युद्धनीती आणि अफाट ध्येयनिष्ठा दर्शवण्यात आली आहे, ज्यामुळे आपल्या लोकांचे आणि संस्कृतीचे रक्षक म्हणून त्यांचा वारसा अधिक ठळक होतो. या चित्रपटाची अधिकृत घोषणा जानेवारी २०२३ मध्ये करण्यात आली होती आणि त्याच वर्षाच्या उत्तरार्धात त्याचे मुख्य चित्रीकरण सुरू झाले. या भागातील अस्सल सौंदर्य टिपण्यासाठी महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात वेगवेगळ्या टप्प्यांत त्याचे चित्रीकरण पार पडले. मोहित कुलकर्णी यांनी या चित्रपटाला संगीत दिले आहे, तर [[महेश आणे]] यांनी छायाचित्रण (सिनेमॅटोग्राफी) आणि चिराग भुवा यांनी व्हिज्युअल इफेक्ट्स (VFX) सांभाळले आहेत. हा चित्रपट २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी मराठी भाषेत, तर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी त्याच्या हिंदी आवृत्तीमध्ये चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाला समीक्षकांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला असून त्यांनी याचे दिग्दर्शन, कलाकारांचे अभिनय आणि निर्मिती मूल्यांचे खूप कौतुक केले.<ref name=":3">{{Cite web |last=NavbharatLive |date=2024-11-12 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपति संभाजी महाराज' का ट्रेलर हुआ आउट |url=https://navbharatlive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-film-to-be-release-on-22-november-1035212.html |access-date=2024-11-13 |website=Navabharat |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=ढोले |first=जगदीश |date=2024-11-13 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'च |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-released-movie-release-date-22-november-anoop-singh-thakur-amruta-khanvilkar-marathi-news-1326169 |access-date=2024-11-13 |website=marathi.abplive.com |language=mr}}</ref> जगभरात या चित्रपटाने ११.९० ते १२.७० कोटी रुपयांची कमाई केली असून, हा चित्रपट [[२०२४ मधील मराठी चित्रपटांची यादी|२०२४ चा पाचवा सर्वाधिक कमाई करणारा मराठी चित्रपट]] ठरला आहे.<ref>{{Cite web |date=2024-12-15 |title=2024 मध्ये सर्वाधिक कमाई केलेले 10 मराठी चित्रपट तुम्हाला माहिती आहेत काय? |url=https://www.etvbharat.com/mr/!entertainment/do-you-know-the-10-highest-grossing-marathi-movies-at-the-box-office-in-2024-maharashtra-news-mhs24121404770 |access-date=2024-12-21 |website=ETV Bharat News |language=mr}}</ref> == कलाकार == * [[ठाकूर अनुप सिंग]] - [[संभाजी|छत्रपती संभाजी महाराज]],<ref>{{Cite web |last=Tomar |first=Nancy |title=Sambhaji Maharaj कौन? जिनपर बनी दो फिल्में आगे-पीछे होंगी रिलीज, Vicky Kaushal को नुकसान! |url=https://hindi.news24online.com/entertainment/chhaava-vs-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj/949942/ |access-date=2024-11-13 |website=News24 Hindi |language=hi}}</ref> [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] दुसरे शासक आणि [[शिवाजी|छत्रपती शिवाजी महाराजांचे]]्ये ज्येष्ठ सुपुत्र. * [[अमृता खानविलकर]] - [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाई भोसले]],<ref>{{Cite web |last=Naik |first=Payal |date=2024-10-04 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये अमृता खानविलकर साकारणार महाराणी येसूबाई; लूक होतोय व्हायरल |url=https://www.esakal.com/premier/amruta-khanvilkar-playing-yesubai-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-psn14 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> संभाजी महाराजांची पत्नी. * मृणाल कुलकर्णी - जिजाबाई, [[शिवाजी|पहिले शिवाजी]] यांच्या माता.<ref>{{Cite book |last=Joshi |first=Pandit Shankar |url=https://books.google.com/books?id=9ngBAAAAMAAJ&q=Keshav+Pandit+Sambhaji |title=Chhatrapati Sambhaji, 1657-1689 A.D. |date=1980 |publisher=S. Chand }}</ref> * [[भार्गवी चिरमुले]] - धाऊमाता. * आनंद पिंपळकर - गुरुजी,<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-10-23 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'मध्ये हा कलाकार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या भूमिकेत |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/anand-pimpalkar-will-play-krishnashastri-pandit-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-1289768.html |access-date=2024-11-04 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref>. * पल्लवी वैद्य - [[सई भोसले|महाराणी सईबाई भोसले]], शिवाजी पहिलीची पहिली पत्नी आणि संभाजी महाराजांची जन्मदाती आई. * कृतिका तुळसकर - [[सोयराबाई|महाराणी सोयराबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची दुसरी पत्नी, राजाराम पहिलीची जन्मदाती आई आणि संभाजी महाराजांची सावत्र आई. * [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]] - [[मुकर्रब खान]],<ref>{{Cite web |date=2024-11-13 |title=Powerful Trailer of Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Released: A Cinematic Tribute to the Maratha Warrior - Morning Kashmir |url=https://www.morningkashmir.com/powerful-trailer-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-released-a-cinematic-tribute-to-the-maratha-warrior/ |access-date=2024-11-13 }}</ref>. * [[राज झुत्शी]] - [[औरंगजेब|आलमगीर औरंगजेब]], सहावा मुघल सम्राट. * रणजित निकम - सिद्दी मौलवी, [[सिद्दी|सिद्दींचा]] उच्चपदस्थ सेनापती आणि प्रभावी नेता. * संजय खापरे - [[हंबीरराव मोहिते|सरसेनापती हंबीरराव मोहिते]], शिवाजी महाराज आणि नंतर संभाजी महाराजांच्या काळातील मराठा साम्राज्याचे सरसेनापती. * अनिल गावास - [[बहीर्जी नाईक]]. * [[उज्ज्वल चोप्रा]] - [[कवी कलश]] * आरती शिंदे - सलमा * प्रदीप कबरा - सिद्दी कासम * [[कमलेश सावंत]] - सिद्दी खैरियात * प्रथमेश काटकर - [[मुहम्मद अकबर (मुघल राजकुमार)|अकबर]] * श्रद्धा शिंदे - सरस्वती * तृप्ती राणे - लक्ष्मी * शीतल पाटील - दुर्गा * [[खुशी हजारे]] - सुमी * कृतिका वेलापुरे - भवानी संभाजीराजे भोसले. * विनीत शर्मा - कोंडाजी फर्जद. * स्वराज भोइटे - [[राजाराम पहिली|राजाराम महाराज]], शिवाजी महाराजांचे छोटे सुपुत्र. * संदीप मोहितेपाटील - मावळा * रिषांक मोहिते - मावळा * नितीन पायगुडे - मावळा * श्रीहरी काळे - मावळा * राजेंद्र बेंद्रे - मावळा * विशाल फळे - [[संताजी घोरपडे]]. * प्रमोद काळे - दादाजी देशपांडे. * सचिन गवळी - गिरोजी बाबा. * सुरज खान - [[दौलत खान (नाविक)|दौलत खान]] * एमी एला - सकीना * प्रशांत मोहिते * शिवशंकर स्वामी - शिवशंकर * धनश्री कदम * मृणाल गायकवाड * राहुल नेवेसे * राहुल बोरोले - सरदार == निर्मिती == मराठी चित्रपट ''[[सरसेनापती हंबीरराव]]'' च्या अभूतपूर्व यशानंतर, जानेवारी २०२३ मध्ये 'उर्विता प्रॉडक्शन'ने आपल्या दुसऱ्या मोठ्या निर्मितीची घोषणा केली, जी ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' या नावाने समोर आली.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-23 |title=Dharmarakshak Mahaveer chhatrapati Sambhaji Maharaj मध्ये आनंद पिंपळकर दिसणार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या दमदार भूमिकेत; लूक आला समोर |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/anand-pimpalkar-playing-a-krushnashastri-pandit-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=namratasandbhor |date=2024-05-16 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj {{!}} Pune News |url=https://policenama.com/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-thakur-anup-singh-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-shambhu-raje-appeared-at-the-birth-anniversary-celebrations-of-chhatra/ |access-date=2024-11-04 |website=पोलीसनामा (Policenama) }}</ref> चित्रपटाचे मुख्य चित्रीकरण [[भोर]] येथील [[भोर राजवाडा|राजवाडा]], [[जावळी|जावळी गाव]] आणि [[विजयदुर्ग किल्ला]] येथे झाले. नोव्हेंबर २०२३ मध्ये चित्रीकरणाचे पहिले सत्र पूर्ण झाले आणि त्यानंतर डिसेंबरमध्ये दुसऱ्या सत्राची सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |last=Navarashtra |date=2024-11-05 |title=अभिनेता ठाकूर अनुप सिंग साकारतोय संभाजी महाराजांची भूमिका, विजयदुर्ग गडावरील खास शूट केले शेअर |url=https://www.navarashtra.com/photos/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actor-thakur-anoop-singh-shared-vijaydurga-fort-chhatrapati-sambhaji-maharaj-look-photos-in-instagram-682165.html |access-date=2024-11-05 |website=Navarashtra |language=mr}}</ref> सुरुवातीला कलाकारांबद्दलची माहिती अत्यंत गुप्त ठेवण्यात आली होती. तथापि, ऑगस्ट २०२३ मध्ये [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांची या महान मराठा योद्ध्याच्या भूमिकेसाठी निवड करण्यात आली. या संधीबद्दल बोलताना त्यांनी याला आयुषρεचा मोठा सन्मान मानले आणि सांगितले, "संभाजी महाराजांची भूमिका साकारायला मिळणे ही आयुष्यातील एक सुवर्णसंधी होती; अशा प्रकारच्या पात्रांचे चित्रण करण्याची संधी फार कमी अभिनेत्यांना मिळते. मी याला माझे भाग्य समजतो."<ref>{{Cite web |date=2024-12-09 |title=Anoop Singh on playing historic leaders like Sambhaji Maharaj, Dhritarashtra & others |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/anoop-singh-on-playing-historic-leaders-like-sambhaji-maharaj-dhritarashtra-mahabharat-23443100?utm_source=chatgpt.com |access-date=2025-02-13 |website=Mid-day }}</ref> मे २०२४ मध्ये हे उघड झाले की, ठाकूर अनुप सिंग, [[अमृता खानविलकर]] आणि [[किशोरी शहाणे]] मुख्य भूमिकांमध्ये झळकणार आहेत. विशेष म्हणजे, शहाणे यांच्या ३७ वर्षांच्या कारकिर्दीत ऐतिहासिक पात्र साकारण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.<ref name=":1">{{Cite web |title="धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज" चित्रपट लवकरच येणार प्रेक्षकांच्या भेटीला! Chhatrapati Sambhaji maharaj Jayanti Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj movie is coming soon |url=https://www.marathijagran.com/entertainment/chhatrapati-sambhaji-maharaj-jayanti-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-is-coming-soon-21919 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi Jagran |date=14 May 2024 |language=mr}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=New Poster Of Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Out |url=https://www.news18.com/movies/new-poster-of-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-out-9110222.html |access-date=2024-11-05 |website=News18 }}</ref> anmau2ubtc5u6nii18v6sat3s3wgv4u 2700171 2700169 2026-08-08T05:53:31Z संतोष गोरे 135680 2700171 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज''' हा २०२४ मध्ये प्रदर्शित झालेला एक भारतीय [[मराठी भाषा|मराठी]] [[महाकाव्य चित्रपट|महाकाव्य]] [[ऐतिहासिक नाटक|ऐतिहासिक]] [[युद्धपट]] आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन तुषार शेळके यांनी केले असून, उर्विता प्रॉडक्शनच्या बॅनरखाली शेखर मोहिते पाटील, सौजन्य निकम, धर्मेंद्र बोरा आणि केतनराजे भोसले यांनी याची निर्मिती केली आहे.<ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-05-16 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज', मराठीसह 5 भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-release-date-153649.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Movie Story - Rang Marathi |url=https://rangmarathi.com/tag/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-movie-story/ |access-date=2024-11-04 }}</ref> या चित्रपटात [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांनी मध्यवर्ती भूमिका साकारली आहे,<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Photos: अभिनेत्याने शेअर केले 'शेर संभाजी' चित्रपटाच्या सेटवरील अनसीन फोटो |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/4695567/thakur-anup-sinha-shared-photos-from-the-sets-of-sher-sambhaji-on-social-media-viral-pyd-04/8/ |access-date=2024-11-13 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> तर त्यांच्यासोबत [[अमृता खानविलकर]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], संजय खापरे, [[भार्गवी चिरमुले]], [[कमलेश सावंत]], [[किशोरी शहाणे]] आणि [[राज झुत्शी]] यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका पार पाडल्या आहेत.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-04 |title=Amruta Khanvilkar: चंद्रमुखीचा नवा लूक,'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये साकारणार 'महाराणी येसूबाई भोसले'ची भूमिका |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actress-amruta-khanvilkar-playing-role-in-yesubai-first-look-revealed-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chhaava: 'छावा' से पहले बड़े पर्दे पर दिखेगी संभाजी महाराज की ये कहानी, विक्की कौशल की फिल्म को होगा नुकसान? |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-will-release-on-22-november-can-hit-business-of-chhaava-2024-11-12?pageId=5 |access-date=2024-11-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> १७ व्या शतकाच्या पार्श्वभूमीवर आधारित असलेला हा चित्रपट संभाजी महाराजांच्या जीवनाचे एक प्रभावी आणि काल्पनिक चित्रण आहे. यात [[मुगल साम्राज्य|मुगल साम्राज्याविरुद्ध]] लढताना [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] आणि हिंदू धर्माचे रक्षण करताना त्यांचे शौर्य, उत्तम युद्धनीती आणि अफाट ध्येयनिष्ठा दर्शवण्यात आली आहे, ज्यामुळे आपल्या लोकांचे आणि संस्कृतीचे रक्षक म्हणून त्यांचा वारसा अधिक ठळक होतो. या चित्रपटाची अधिकृत घोषणा जानेवारी २०२३ मध्ये करण्यात आली होती आणि त्याच वर्षाच्या उत्तरार्धात त्याचे मुख्य चित्रीकरण सुरू झाले. या भागातील अस्सल सौंदर्य टिपण्यासाठी महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात वेगवेगळ्या टप्प्यांत त्याचे चित्रीकरण पार पडले. मोहित कुलकर्णी यांनी या चित्रपटाला संगीत दिले आहे, तर [[महेश आणे]] यांनी छायाचित्रण (सिनेमॅटोग्राफी) आणि चिराग भुवा यांनी व्हिज्युअल इफेक्ट्स (VFX) सांभाळले आहेत. हा चित्रपट २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी मराठी भाषेत, तर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी त्याच्या हिंदी आवृत्तीमध्ये चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाला समीक्षकांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला असून त्यांनी याचे दिग्दर्शन, कलाकारांचे अभिनय आणि निर्मिती मूल्यांचे खूप कौतुक केले.<ref name=":3">{{Cite web |last=NavbharatLive |date=2024-11-12 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपति संभाजी महाराज' का ट्रेलर हुआ आउट |url=https://navbharatlive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-film-to-be-release-on-22-november-1035212.html |access-date=2024-11-13 |website=Navabharat |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=ढोले |first=जगदीश |date=2024-11-13 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'च |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-released-movie-release-date-22-november-anoop-singh-thakur-amruta-khanvilkar-marathi-news-1326169 |access-date=2024-11-13 |website=marathi.abplive.com |language=mr}}</ref> जगभरात या चित्रपटाने ११.९० ते १२.७० कोटी रुपयांची कमाई केली असून, हा चित्रपट [[२०२४ मधील मराठी चित्रपटांची यादी|२०२४ चा पाचवा सर्वाधिक कमाई करणारा मराठी चित्रपट]] ठरला आहे.<ref>{{Cite web |date=2024-12-15 |title=2024 मध्ये सर्वाधिक कमाई केलेले 10 मराठी चित्रपट तुम्हाला माहिती आहेत काय? |url=https://www.etvbharat.com/mr/!entertainment/do-you-know-the-10-highest-grossing-marathi-movies-at-the-box-office-in-2024-maharashtra-news-mhs24121404770 |access-date=2024-12-21 |website=ETV Bharat News |language=mr}}</ref> == कलाकार == * [[ठाकूर अनुप सिंग]] - [[संभाजी|छत्रपती संभाजी महाराज]],<ref>{{Cite web |last=Tomar |first=Nancy |title=Sambhaji Maharaj कौन? जिनपर बनी दो फिल्में आगे-पीछे होंगी रिलीज, Vicky Kaushal को नुकसान! |url=https://hindi.news24online.com/entertainment/chhaava-vs-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj/949942/ |access-date=2024-11-13 |website=News24 Hindi |language=hi}}</ref> [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] दुसरे शासक आणि [[शिवाजी|छत्रपती शिवाजी महाराजांचे]]्ये ज्येष्ठ सुपुत्र. * [[अमृता खानविलकर]] - [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाई भोसले]],<ref>{{Cite web |last=Naik |first=Payal |date=2024-10-04 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये अमृता खानविलकर साकारणार महाराणी येसूबाई; लूक होतोय व्हायरल |url=https://www.esakal.com/premier/amruta-khanvilkar-playing-yesubai-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-psn14 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> संभाजी महाराजांची पत्नी. * मृणाल कुलकर्णी - जिजाबाई, [[शिवाजी|पहिले शिवाजी]] यांच्या माता.<ref>{{Cite book |last=Joshi |first=Pandit Shankar |url=https://books.google.com/books?id=9ngBAAAAMAAJ&q=Keshav+Pandit+Sambhaji |title=Chhatrapati Sambhaji, 1657-1689 A.D. |date=1980 |publisher=S. Chand }}</ref> * [[भार्गवी चिरमुले]] - धाऊमाता. * आनंद पिंपळकर - गुरुजी,<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-10-23 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'मध्ये हा कलाकार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या भूमिकेत |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/anand-pimpalkar-will-play-krishnashastri-pandit-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-1289768.html |access-date=2024-11-04 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref>. * पल्लवी वैद्य - [[सई भोसले|महाराणी सईबाई भोसले]], शिवाजी पहिलीची पहिली पत्नी आणि संभाजी महाराजांची जन्मदाती आई. * कृतिका तुळसकर - [[सोयराबाई|महाराणी सोयराबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची दुसरी पत्नी, राजाराम पहिलीची जन्मदाती आई आणि संभाजी महाराजांची सावत्र आई. * [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]] - [[मुकर्रब खान]],<ref>{{Cite web |date=2024-11-13 |title=Powerful Trailer of Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Released: A Cinematic Tribute to the Maratha Warrior - Morning Kashmir |url=https://www.morningkashmir.com/powerful-trailer-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-released-a-cinematic-tribute-to-the-maratha-warrior/ |access-date=2024-11-13 }}</ref>. * [[राज झुत्शी]] - [[औरंगजेब|आलमगीर औरंगजेब]], सहावा मुघल सम्राट. * रणजित निकम - सिद्दी मौलवी, [[सिद्दी|सिद्दींचा]] उच्चपदस्थ सेनापती आणि प्रभावी नेता. * संजय खापरे - [[हंबीरराव मोहिते|सरसेनापती हंबीरराव मोहिते]], शिवाजी महाराज आणि नंतर संभाजी महाराजांच्या काळातील मराठा साम्राज्याचे सरसेनापती. * अनिल गावास - [[बहीर्जी नाईक]]. * [[उज्ज्वल चोप्रा]] - [[कवी कलश]] * आरती शिंदे - सलमा * प्रदीप कबरा - सिद्दी कासम * [[कमलेश सावंत]] - सिद्दी खैरियात * प्रथमेश काटकर - [[मुहम्मद अकबर (मुघल राजकुमार)|अकबर]] * श्रद्धा शिंदे - सरस्वती * तृप्ती राणे - लक्ष्मी * शीतल पाटील - दुर्गा * [[खुशी हजारे]] - सुमी * कृतिका वेलापुरे - भवानी संभाजीराजे भोसले. * विनीत शर्मा - कोंडाजी फर्जद. * स्वराज भोइटे - [[राजाराम पहिली|राजाराम महाराज]], शिवाजी महाराजांचे छोटे सुपुत्र. * संदीप मोहितेपाटील - मावळा * रिषांक मोहिते - मावळा * नितीन पायगुडे - मावळा * श्रीहरी काळे - मावळा * राजेंद्र बेंद्रे - मावळा * विशाल फळे - [[संताजी घोरपडे]]. * प्रमोद काळे - दादाजी देशपांडे. * सचिन गवळी - गिरोजी बाबा. * सुरज खान - [[दौलत खान (नाविक)|दौलत खान]] * एमी एला - सकीना * प्रशांत मोहिते * शिवशंकर स्वामी - शिवशंकर * धनश्री कदम * मृणाल गायकवाड * राहुल नेवेसे * राहुल बोरोले - सरदार == निर्मिती == मराठी चित्रपट ''[[सरसेनापती हंबीरराव]]'' च्या अभूतपूर्व यशानंतर, जानेवारी २०२३ मध्ये 'उर्विता प्रॉडक्शन'ने आपल्या दुसऱ्या मोठ्या निर्मितीची घोषणा केली, जी ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' या नावाने समोर आली.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-23 |title=Dharmarakshak Mahaveer chhatrapati Sambhaji Maharaj मध्ये आनंद पिंपळकर दिसणार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या दमदार भूमिकेत; लूक आला समोर |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/anand-pimpalkar-playing-a-krushnashastri-pandit-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=namratasandbhor |date=2024-05-16 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj {{!}} Pune News |url=https://policenama.com/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-thakur-anup-singh-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-shambhu-raje-appeared-at-the-birth-anniversary-celebrations-of-chhatra/ |access-date=2024-11-04 |website=पोलीसनामा (Policenama) }}</ref> चित्रपटाचे मुख्य चित्रीकरण [[भोर]] येथील [[भोर राजवाडा|राजवाडा]], [[जावळी|जावळी गाव]] आणि [[विजयदुर्ग किल्ला]] येथे झाले. नोव्हेंबर २०२३ मध्ये चित्रीकरणाचे पहिले सत्र पूर्ण झाले आणि त्यानंतर डिसेंबरमध्ये दुसऱ्या सत्राची सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |last=Navarashtra |date=2024-11-05 |title=अभिनेता ठाकूर अनुप सिंग साकारतोय संभाजी महाराजांची भूमिका, विजयदुर्ग गडावरील खास शूट केले शेअर |url=https://www.navarashtra.com/photos/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actor-thakur-anoop-singh-shared-vijaydurga-fort-chhatrapati-sambhaji-maharaj-look-photos-in-instagram-682165.html |access-date=2024-11-05 |website=Navarashtra |language=mr}}</ref> सुरुवातीला कलाकारांबद्दलची माहिती अत्यंत गुप्त ठेवण्यात आली होती. तथापि, ऑगस्ट २०२३ मध्ये [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांची या महान मराठा योद्ध्याच्या भूमिकेसाठी निवड करण्यात आली. या संधीबद्दल बोलताना त्यांनी याला आयुषρεचा मोठा सन्मान मानले आणि सांगितले, "संभाजी महाराजांची भूमिका साकारायला मिळणे ही आयुष्यातील एक सुवर्णसंधी होती; अशा प्रकारच्या पात्रांचे चित्रण करण्याची संधी फार कमी अभिनेत्यांना मिळते. मी याला माझे भाग्य समजतो."<ref>{{Cite web |date=2024-12-09 |title=Anoop Singh on playing historic leaders like Sambhaji Maharaj, Dhritarashtra & others |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/anoop-singh-on-playing-historic-leaders-like-sambhaji-maharaj-dhritarashtra-mahabharat-23443100?utm_source=chatgpt.com |access-date=2025-02-13 |website=Mid-day }}</ref> मे २०२४ मध्ये हे उघड झाले की, ठाकूर अनुप सिंग, [[अमृता खानविलकर]] आणि [[किशोरी शहाणे]] मुख्य भूमिकांमध्ये झळकणार आहेत. विशेष म्हणजे, शहाणे यांच्या ३७ वर्षांच्या कारकिर्दीत ऐतिहासिक पात्र साकारण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.<ref name=":1">{{Cite web |title="धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज" चित्रपट लवकरच येणार प्रेक्षकांच्या भेटीला! Chhatrapati Sambhaji maharaj Jayanti Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj movie is coming soon |url=https://www.marathijagran.com/entertainment/chhatrapati-sambhaji-maharaj-jayanti-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-is-coming-soon-21919 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi Jagran |date=14 May 2024 |language=mr}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=New Poster Of Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Out |url=https://www.news18.com/movies/new-poster-of-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-out-9110222.html |access-date=2024-11-05 |website=News18 }}</ref> == विपणन आणि प्रदर्शन == [[संभाजी|छत्रपती संभाजी महाराज]] यांच्या जन्मदिनानिमित्त १४ मे २०२४ रोजी, [[पुणे|पुण्यात]] एका भव्य कार्यक्रमात या चित्रपटातील ठाकूर अनुप सिंग यांच्या पात्राचा 'फर्स्ट लूक' पोस्टर अनावरण करण्यात आला.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> हा कार्यक्रम सूर्योदय प्रतिष्ठानचे नानाथ पठारे पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली छत्रपतींच्या हजारो भक्तांच्या उपस्थितीत पार पडला. [[नवरात्री]]च्या पहिल्या दिवसापासून पात्रांचे उघड होण्याचे सत्र सुरू झाले. यात पिवळी साडी आणि पारंपारिक महाराष्ट्रीयन दागिन्यांमध्ये [[शिवलिंगा]]समोर प्रार्थना करणाऱ्या [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाईंच्या]] भूमिकेतील अमृता खानविलकर यांच्या लूकपासून सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |title=किशोरी शहाणेंची मृणाल कुलकर्णींना टक्कर, जिजाऊंच्या भूमिकेतील पहिला Look समोर, तुम्हाला कोण आवडलं? |url=https://news18marathi.com/photogallery/entertainment/kishori-shahane-fight-to-mrinal-kulkarni-play-jijabai-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-film-1272478-page-3.html |access-date=2024-11-13 |website=news18marathi.com |date=4 November 2024 |language=mr}}</ref> त्यानंतर हिरवी साडी परिधान करून केशरी कपड्यात गुंडाळलेले मूल कडेवर घेतलेल्या जिजामातांच्या भूमिकेतील किशोरी शहाणे यांचा लूक समोर आला.<ref>{{Cite web |last=Karale |first=Neelam |date=2024-10-04 |title=Amruta Stars as Maharani Yesubai in 'Dharmarakshak Mahavir Chhatrapati Sambhaji Maharaj' |url=https://www.thebridgechronicle.com/lifestyle/entertainment/amruta-stars-as-maharani-yesubai-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj#google_vignette |access-date=2024-11-13 |website=The Bridge Chronicle }}</ref> तसेच, धाऊमाता म्हणून बसलेल्या आणि एका लहान मुलाला [[तलवार]] आणि [[ढाल]] चालवायला शिकवणाऱ्या भार्गवी चिरमुले यांचे पात्रही समोर आले. या कालावधीत [[सई भोसले|सईबाई भोसले]], [[सोयराबाई|सोयराबाई भोसले]], कोंडाजी फर्जद, [[राजाराम पहिली|राजाराम महाराज]], मावळे आणि सिद्दी यांसारख्या इतर प्रमुख पात्रांचीही ओळख करून देण्यात आली.<ref name=":2" /> मूळचा १५ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित होणारा हा चित्रपट नंतर एका आठवड्याने पुढे ढकलण्यात आला. ११ ऑक्टोबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झालेल्या अधिकृत टीझरमध्ये सिंग यांच्या पात्राची झलक दाखवण्यासोबतच २२ नोव्हेंबर ही नवीन प्रदर्शित होण्याची तारीख जाहीर करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=Tiwari |first=Shikha |date=2024-10-11 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj Teaser:संभाजी महाराज की दहाड़ से कांप उठे दुश्मन {{!}} News Track in Hindi |url=https://newstrack.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-review-trailer-release-date-hindi-472604 |access-date=2024-11-04 |website=newstrack.com |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-10-11 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' चित्रपटाचा रोमांचकारी टिझर प्रेक्षकांच्या भेटीला |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-release-in-social-media-191242.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref> २ मिनिटे ३६ सेकंदांचा अत्यंत प्रतीक्षित ट्रेलर हिंदी आणि मराठी या दोन्ही भाषांमध्ये १२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी [[मुंबई]] येथील [[पीव्हीआर आयनॉक्स|पीव्हीआर, सिटी मॉल]] येथे एका भव्य लॉन्च इव्हेंटमध्ये प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{Cite web |title='धर्म, गोमाता धोक्यात येते तेव्हा हिंदूना शस्त्र...' छ. संभाजी महाराजांच्या जीवनावर मराठी सिनेमा |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-starring-thakur-anup-singh-and-amruta-khanvilkar/articleshow/115221225.cms |access-date=2024-11-13 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या कार्यक्रमास [[ठाकूर अनुप सिंग]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], [[भार्गवी चिरमुले]], [[अमृता खानविलकर]], आनंद पिंपळकर या चित्रपटातील कलाकार व तंत्रज्ञ, सर्व चारही निर्माते आणि [[पेन स्टुडिओज|पेन स्टुडिओज]]चे संस्थापक [[जयंतलाल गडा]] उपस्थित होते.<ref name=":3" /> ट्रेलर रिलीजच्या एक दिवस आधी, निर्माता संदीप मोहितेपाटील यांनी [[छत्रपतींचे सातारा संस्थानाचे राजघराणे|छत्रपती घराण्याचे]] सदस्य [[उदयनराजे भोसले]] आणि [[आमदार|आमदार]] शिवेंद्रसिंहराजे भोसले यांची भेट घेऊन त्यांना ट्रेलरचा विशेष प्रीव्ह्यू दाखवला. या ट्रेलरला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला, ज्यामुळे चित्रपटाबद्दलची उत्सुकता आणखी वाढली.<ref>{{Cite web |last=शिकलगार |first=स्वालिया न |date=2024-11-13 |title=Akshay Kumar Aithraaz-2 {{!}} वीस वर्षांनंतर ऐतराजचा सीक्वल; सुभाष घईंची मोठी घोषणा |url=https://pudhari.news/soneri/akshay-kumar-aithraaz-2-subhash-ghai-announcement |access-date=2024-11-13 |website=Pudhari News |language=mr}}</ref> चित्रपटाची मराठी आवृत्ती २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झाली, तर हिंदी आवृत्ती एका आठवड्यानंतर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-30 |title=Latest Marathi Movie : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज-भाग १' सिनेमाला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद |url=https://www.esakal.com/premier/dharmaraskshak-sambhaji-movie-get-good-response-from-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> २५ नोव्हेंबर रोजी [[सातारा (शहर)|सातारा]] येथील जलमंदिर पॅलेसमध्ये उदयनराजे भोसले आणि त्यांच्या कुटुंबासाठी एका विशेष स्क्रीनिंगचे आयोजन करण्यात आले होते. राजमाता कल्पनाराजे भोसले यांनी प्रतिक्रिया देताना म्हटले, "एक खूप सुंदर चित्रपट बनवला आहे. हा चित्रपट केवळ चांगलाच नाही, तर कलाकारांनीही त्यात आपला जीव ओतला आहे. प्रत्येकाने आपली पात्रे उत्तम प्रकारे साकारली आहेत." महाराणी दमयंती उदयनराजे भोसले यांनी जोडले, "चित्रपटाचे दिग्दर्शन, संवाद, अभिनय, व्हीएफएक्सचा योग्य वापर आणि इतर अनेक गोष्टींमुळे हा चित्रपट अधिकच उत्कृष्ट झाला आहे."<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-27 |title=श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे भोसलेंनी सहकुटूंब पाहिला 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' सिनेमा ; कौतुक करत म्हणाले... |url=https://www.esakal.com/premier/special-screening-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> === प्रतिसाद आणि वाद === चित्रपट प्रदर्शित झाल्यानंतर प्रेक्षकांकडून, विशेषतः [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रामध्ये]], त्याला चांगला प्रतिसाद मिळाला. तथापि, ''पुष्पा २: द रूल'' सारख्या मोठ्या बजेटच्या पॅन-इंडिया चित्रपटांच्या प्रदर्शनानंतर स्क्रीन वाटपाच्या मर्यादेमुळे त्याला आव्हानांचा सामना करावा लागला. व्यावसायिक ब्लॉकबस्टर चित्रपटांना प्राधान्य दिल्यामुळे या चित्रपटासाठी किमान किंवा एकही शो शिल्लक राहिला नसल्याचे अहवाल समोर आले.<ref>{{Cite web |title='पुष्पा २'साठी मराठी चित्रपटांना ब्रेक? धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज चित्रपटालाही फटका |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-marathi-movie-show-cancelled-for-pusha-2/articleshow/115943890.cms |access-date=2024-12-18 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या समस्येवर प्रतिक्रिया देताना आस्ता सोशल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा स्वाती पिसाळ यांनी सांगितले की, मानव परिवर्तन विकास मल्टिपर्पज चॅरिटेबल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा राधिका पन्हाळ, मराठा फेडरेशनचे अनिल घारळ, राजेंद्र माने, [[शिवसेना (२०२२–सध्यापर्यंत)|शिवसेना]]चे जयभाऊ सूर्यवंशी आणि इतर मान्यवरांसोबत संयुक्त बैठक घेण्यात आली. पिसाळ यांनी नमूद केले की, यासंदर्भात मुख्यमंत्री, प्रांताधिकारी आणि पोलीस अधीक्षकांना निवेदन सादर केले जाईल. त्यांनी ही परिस्थिती "प्रगत महाराष्ट्रासाठी अत्यंत लाजीरवाणी आणि दुर्दैवी" असल्याचे म्हटले.<ref>{{Cite web |last=टीम |first=सकाळ डिजिटल |date=2024-12-07 |title=Marathi Movies : '...तर दाक्षिणात्‍य चित्रपट बंद पाडणार'; धर्मरक्षक संभाजी महाराज चित्रपट बदलल्‍याचे पडसाद |url=https://www.esakal.com/premier/swati-pisal-warns-of-ban-on-south-indian-films-over-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movies-bam92 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> ९ डिसेंबर २०२४ रोजी, [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना|महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने (मनसे)]] [[उल्हासनगर]] येथील मिराज अशोक अनिल सिनेटमच्या व्यवस्थापनाला कडक इशारा दिला. जर ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' चित्रपटाचे शो वेळेत सुरू केले नाहीत, तर चित्रपटगृहाचे सर्व शो बंद पाडण्याची धमकी देण्यात आली, कारण या चित्रपटगृहाने चित्रपटाचा एकही शो लावला नव्हता. मनसेचे जिल्हाध्यक्ष बंडू देशमुख आणि शहर अध्यक्ष संजय घुगे यांच्या नेतृत्वाखाली चित्रपटगृहाबाहेर आंदोलन करण्यात आले. त्यांनी ''पुष्पा २'' ला १५ दैनिक शो आणि [[द साबरमती रिपोर्ट|द साबरमती रिपोर्ट]] ला एक शो दिल्याचे सांगत या चित्रपटाकडे दुर्लक्ष केल्याचा आरोप केला.<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-12-10 |title=.. तर थिएटरची एकही काच शिल्लक राहणार नाही ; मनसेनं भरला दम |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/mns-threatened-theatre-for-not-adding-single-show-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-1318126.html |access-date=2024-12-18 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref> या आंदोलनानंतर चित्रपटगृह व्यवस्थापनाने दोन दिवसांत चित्रपटाला शोचे स्लॉट दिले जातील, असे आश्वासन दिले. या वादानुसार प्रादेशिक आणि ऐतिहासिक चित्रपटांसाठी असमान स्क्रीन वाटपाच्या सुरू असलेल्या समस्यांवर प्रकाश टाकला आणि मराठी चित्रपटसृष्टीला न्याय्य संधी मिळण्याच्या गरजेवर एक व्यापक चर्चा सुरू केली.<ref>{{Cite web |last=दुधाणे |first=अजय |date=2024-12-10 |title=Dharmarakshak Sambhaji Maharaj: 'धर्मरक्षक संभाजी महाराज' चित्रपट लावला नाही तर...मनसे आक्रमक, थेट दिला इशारा |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/mns-anger-on-ashok-anil-cinema-hall-for-not-giving-single-show-to-dharmarakshak-sambhaji-maharaj-movie-ulhasnagar-maharashtra-sm2000 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref> l02rb3sboyhcv2nhiv7k1ev2dne8dqx 2700173 2700171 2026-08-08T06:25:26Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2700173 wikitext text/x-wiki {{काम चालू}} {{माहिती संचिका}} '''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज''' हा २०२४ मध्ये प्रदर्शित झालेला एक भारतीय [[मराठी भाषा|मराठी]] [[महाकाव्य चित्रपट|महाकाव्य]] [[ऐतिहासिक नाटक|ऐतिहासिक]] [[युद्धपट]] आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन तुषार शेळके यांनी केले असून, उर्विता प्रॉडक्शनच्या बॅनरखाली शेखर मोहिते पाटील, सौजन्य निकम, धर्मेंद्र बोरा आणि केतनराजे भोसले यांनी याची निर्मिती केली आहे.<ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-05-16 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज', मराठीसह 5 भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-release-date-153649.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Movie Story - Rang Marathi |url=https://rangmarathi.com/tag/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-movie-story/ |access-date=2024-11-04 }}</ref> या चित्रपटात [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांनी मध्यवर्ती भूमिका साकारली आहे,<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Photos: अभिनेत्याने शेअर केले 'शेर संभाजी' चित्रपटाच्या सेटवरील अनसीन फोटो |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/4695567/thakur-anup-sinha-shared-photos-from-the-sets-of-sher-sambhaji-on-social-media-viral-pyd-04/8/ |access-date=2024-11-13 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> तर त्यांच्यासोबत [[अमृता खानविलकर]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], संजय खापरे, [[भार्गवी चिरमुले]], [[कमलेश सावंत]], [[किशोरी शहाणे]] आणि [[राज झुत्शी]] यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका पार पाडल्या आहेत.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-04 |title=Amruta Khanvilkar: चंद्रमुखीचा नवा लूक,'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये साकारणार 'महाराणी येसूबाई भोसले'ची भूमिका |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actress-amruta-khanvilkar-playing-role-in-yesubai-first-look-revealed-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chhaava: 'छावा' से पहले बड़े पर्दे पर दिखेगी संभाजी महाराज की ये कहानी, विक्की कौशल की फिल्म को होगा नुकसान? |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-will-release-on-22-november-can-hit-business-of-chhaava-2024-11-12?pageId=5 |access-date=2024-11-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> १७ व्या शतकाच्या पार्श्वभूमीवर आधारित असलेला हा चित्रपट संभाजी महाराजांच्या जीवनाचे एक प्रभावी आणि काल्पनिक चित्रण आहे. यात [[मुगल साम्राज्य|मुगल साम्राज्याविरुद्ध]] लढताना [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] आणि हिंदू धर्माचे रक्षण करताना त्यांचे शौर्य, उत्तम युद्धनीती आणि अफाट ध्येयनिष्ठा दर्शवण्यात आली आहे, ज्यामुळे आपल्या लोकांचे आणि संस्कृतीचे रक्षक म्हणून त्यांचा वारसा अधिक ठळक होतो. या चित्रपटाची अधिकृत घोषणा जानेवारी २०२३ मध्ये करण्यात आली होती आणि त्याच वर्षाच्या उत्तरार्धात त्याचे मुख्य चित्रीकरण सुरू झाले. या भागातील अस्सल सौंदर्य टिपण्यासाठी महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात वेगवेगळ्या टप्प्यांत त्याचे चित्रीकरण पार पडले. मोहित कुलकर्णी यांनी या चित्रपटाला संगीत दिले आहे, तर [[महेश आणे]] यांनी छायाचित्रण (सिनेमॅटोग्राफी) आणि चिराग भुवा यांनी व्हिज्युअल इफेक्ट्स (VFX) सांभाळले आहेत. हा चित्रपट २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी मराठी भाषेत, तर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी त्याच्या हिंदी आवृत्तीमध्ये चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाला समीक्षकांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला असून त्यांनी याचे दिग्दर्शन, कलाकारांचे अभिनय आणि निर्मिती मूल्यांचे खूप कौतुक केले.<ref name=":3">{{Cite web |last=NavbharatLive |date=2024-11-12 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपति संभाजी महाराज' का ट्रेलर हुआ आउट |url=https://navbharatlive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-film-to-be-release-on-22-november-1035212.html |access-date=2024-11-13 |website=Navabharat |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=ढोले |first=जगदीश |date=2024-11-13 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'च |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-released-movie-release-date-22-november-anoop-singh-thakur-amruta-khanvilkar-marathi-news-1326169 |access-date=2024-11-13 |website=marathi.abplive.com |language=mr}}</ref> जगभरात या चित्रपटाने ११.९० ते १२.७० कोटी रुपयांची कमाई केली असून, हा चित्रपट [[२०२४ मधील मराठी चित्रपटांची यादी|२०२४ चा पाचवा सर्वाधिक कमाई करणारा मराठी चित्रपट]] ठरला आहे.<ref>{{Cite web |date=2024-12-15 |title=2024 मध्ये सर्वाधिक कमाई केलेले 10 मराठी चित्रपट तुम्हाला माहिती आहेत काय? |url=https://www.etvbharat.com/mr/!entertainment/do-you-know-the-10-highest-grossing-marathi-movies-at-the-box-office-in-2024-maharashtra-news-mhs24121404770 |access-date=2024-12-21 |website=ETV Bharat News |language=mr}}</ref> == कलाकार == * [[ठाकूर अनुप सिंग]] - [[संभाजी|छत्रपती संभाजी महाराज]],<ref>{{Cite web |last=Tomar |first=Nancy |title=Sambhaji Maharaj कौन? जिनपर बनी दो फिल्में आगे-पीछे होंगी रिलीज, Vicky Kaushal को नुकसान! |url=https://hindi.news24online.com/entertainment/chhaava-vs-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj/949942/ |access-date=2024-11-13 |website=News24 Hindi |language=hi}}</ref> [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] दुसरे शासक आणि [[शिवाजी|छत्रपती शिवाजी महाराजांचे]]्ये ज्येष्ठ सुपुत्र. * [[अमृता खानविलकर]] - [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाई भोसले]],<ref>{{Cite web |last=Naik |first=Payal |date=2024-10-04 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये अमृता खानविलकर साकारणार महाराणी येसूबाई; लूक होतोय व्हायरल |url=https://www.esakal.com/premier/amruta-khanvilkar-playing-yesubai-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-psn14 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> संभाजी महाराजांची पत्नी. * मृणाल कुलकर्णी - जिजाबाई, [[शिवाजी|पहिले शिवाजी]] यांच्या माता.<ref>{{Cite book |last=Joshi |first=Pandit Shankar |url=https://books.google.com/books?id=9ngBAAAAMAAJ&q=Keshav+Pandit+Sambhaji |title=Chhatrapati Sambhaji, 1657-1689 A.D. |date=1980 |publisher=S. Chand }}</ref> * [[भार्गवी चिरमुले]] - धाऊमाता. * आनंद पिंपळकर - गुरुजी,<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-10-23 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'मध्ये हा कलाकार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या भूमिकेत |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/anand-pimpalkar-will-play-krishnashastri-pandit-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-1289768.html |access-date=2024-11-04 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref>. * पल्लवी वैद्य - [[सई भोसले|महाराणी सईबाई भोसले]], शिवाजी पहिलीची पहिली पत्नी आणि संभाजी महाराजांची जन्मदाती आई. * कृतिका तुळसकर - [[सोयराबाई|महाराणी सोयराबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची दुसरी पत्नी, राजाराम पहिलीची जन्मदाती आई आणि संभाजी महाराजांची सावत्र आई. * [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]] - [[मुकर्रब खान]],<ref>{{Cite web |date=2024-11-13 |title=Powerful Trailer of Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Released: A Cinematic Tribute to the Maratha Warrior - Morning Kashmir |url=https://www.morningkashmir.com/powerful-trailer-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-released-a-cinematic-tribute-to-the-maratha-warrior/ |access-date=2024-11-13 }}</ref>. * [[राज झुत्शी]] - [[औरंगजेब|आलमगीर औरंगजेब]], सहावा मुघल सम्राट. * रणजित निकम - सिद्दी मौलवी, [[सिद्दी|सिद्दींचा]] उच्चपदस्थ सेनापती आणि प्रभावी नेता. * संजय खापरे - [[हंबीरराव मोहिते|सरसेनापती हंबीरराव मोहिते]], शिवाजी महाराज आणि नंतर संभाजी महाराजांच्या काळातील मराठा साम्राज्याचे सरसेनापती. * अनिल गावास - [[बहीर्जी नाईक]]. * [[उज्ज्वल चोप्रा]] - [[कवी कलश]] * आरती शिंदे - सलमा * प्रदीप कबरा - सिद्दी कासम * [[कमलेश सावंत]] - सिद्दी खैरियात * प्रथमेश काटकर - [[मुहम्मद अकबर (मुघल राजकुमार)|अकबर]] * श्रद्धा शिंदे - सरस्वती * तृप्ती राणे - लक्ष्मी * शीतल पाटील - दुर्गा * [[खुशी हजारे]] - सुमी * कृतिका वेलापुरे - भवानी संभाजीराजे भोसले. * विनीत शर्मा - कोंडाजी फर्जद. * स्वराज भोइटे - [[राजाराम पहिली|राजाराम महाराज]], शिवाजी महाराजांचे छोटे सुपुत्र. * संदीप मोहितेपाटील - मावळा * रिषांक मोहिते - मावळा * नितीन पायगुडे - मावळा * श्रीहरी काळे - मावळा * राजेंद्र बेंद्रे - मावळा * विशाल फळे - [[संताजी घोरपडे]]. * प्रमोद काळे - दादाजी देशपांडे. * सचिन गवळी - गिरोजी बाबा. * सुरज खान - [[दौलत खान (नाविक)|दौलत खान]] * एमी एला - सकीना * प्रशांत मोहिते * शिवशंकर स्वामी - शिवशंकर * धनश्री कदम * मृणाल गायकवाड * राहुल नेवेसे * राहुल बोरोले - सरदार == निर्मिती == मराठी चित्रपट ''[[सरसेनापती हंबीरराव]]'' च्या अभूतपूर्व यशानंतर, जानेवारी २०२३ मध्ये 'उर्विता प्रॉडक्शन'ने आपल्या दुसऱ्या मोठ्या निर्मितीची घोषणा केली, जी ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' या नावाने समोर आली.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-23 |title=Dharmarakshak Mahaveer chhatrapati Sambhaji Maharaj मध्ये आनंद पिंपळकर दिसणार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या दमदार भूमिकेत; लूक आला समोर |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/anand-pimpalkar-playing-a-krushnashastri-pandit-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=namratasandbhor |date=2024-05-16 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj {{!}} Pune News |url=https://policenama.com/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-thakur-anup-singh-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-shambhu-raje-appeared-at-the-birth-anniversary-celebrations-of-chhatra/ |access-date=2024-11-04 |website=पोलीसनामा (Policenama) }}</ref> चित्रपटाचे मुख्य चित्रीकरण [[भोर]] येथील [[भोर राजवाडा|राजवाडा]], [[जावळी|जावळी गाव]] आणि [[विजयदुर्ग किल्ला]] येथे झाले. नोव्हेंबर २०२३ मध्ये चित्रीकरणाचे पहिले सत्र पूर्ण झाले आणि त्यानंतर डिसेंबरमध्ये दुसऱ्या सत्राची सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |last=Navarashtra |date=2024-11-05 |title=अभिनेता ठाकूर अनुप सिंग साकारतोय संभाजी महाराजांची भूमिका, विजयदुर्ग गडावरील खास शूट केले शेअर |url=https://www.navarashtra.com/photos/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actor-thakur-anoop-singh-shared-vijaydurga-fort-chhatrapati-sambhaji-maharaj-look-photos-in-instagram-682165.html |access-date=2024-11-05 |website=Navarashtra |language=mr}}</ref> सुरुवातीला कलाकारांबद्दलची माहिती अत्यंत गुप्त ठेवण्यात आली होती. तथापि, ऑगस्ट २०२३ मध्ये [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांची या महान मराठा योद्ध्याच्या भूमिकेसाठी निवड करण्यात आली. या संधीबद्दल बोलताना त्यांनी याला आयुषρεचा मोठा सन्मान मानले आणि सांगितले, "संभाजी महाराजांची भूमिका साकारायला मिळणे ही आयुष्यातील एक सुवर्णसंधी होती; अशा प्रकारच्या पात्रांचे चित्रण करण्याची संधी फार कमी अभिनेत्यांना मिळते. मी याला माझे भाग्य समजतो."<ref>{{Cite web |date=2024-12-09 |title=Anoop Singh on playing historic leaders like Sambhaji Maharaj, Dhritarashtra & others |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/anoop-singh-on-playing-historic-leaders-like-sambhaji-maharaj-dhritarashtra-mahabharat-23443100?utm_source=chatgpt.com |access-date=2025-02-13 |website=Mid-day }}</ref> मे २०२४ मध्ये हे उघड झाले की, ठाकूर अनुप सिंग, [[अमृता खानविलकर]] आणि [[किशोरी शहाणे]] मुख्य भूमिकांमध्ये झळकणार आहेत. विशेष म्हणजे, शहाणे यांच्या ३७ वर्षांच्या कारकिर्दीत ऐतिहासिक पात्र साकारण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.<ref name=":1">{{Cite web |title="धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज" चित्रपट लवकरच येणार प्रेक्षकांच्या भेटीला! Chhatrapati Sambhaji maharaj Jayanti Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj movie is coming soon |url=https://www.marathijagran.com/entertainment/chhatrapati-sambhaji-maharaj-jayanti-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-is-coming-soon-21919 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi Jagran |date=14 May 2024 |language=mr}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=New Poster Of Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Out |url=https://www.news18.com/movies/new-poster-of-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-out-9110222.html |access-date=2024-11-05 |website=News18 }}</ref> == विपणन आणि प्रदर्शन == [[संभाजी|छत्रपती संभाजी महाराज]] यांच्या जन्मदिनानिमित्त १४ मे २०२४ रोजी, [[पुणे|पुण्यात]] एका भव्य कार्यक्रमात या चित्रपटातील ठाकूर अनुप सिंग यांच्या पात्राचा 'फर्स्ट लूक' पोस्टर अनावरण करण्यात आला.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> हा कार्यक्रम सूर्योदय प्रतिष्ठानचे नानाथ पठारे पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली छत्रपतींच्या हजारो भक्तांच्या उपस्थितीत पार पडला. [[नवरात्री]]च्या पहिल्या दिवसापासून पात्रांचे उघड होण्याचे सत्र सुरू झाले. यात पिवळी साडी आणि पारंपारिक महाराष्ट्रीयन दागिन्यांमध्ये [[शिवलिंगा]]समोर प्रार्थना करणाऱ्या [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाईंच्या]] भूमिकेतील अमृता खानविलकर यांच्या लूकपासून सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |title=किशोरी शहाणेंची मृणाल कुलकर्णींना टक्कर, जिजाऊंच्या भूमिकेतील पहिला Look समोर, तुम्हाला कोण आवडलं? |url=https://news18marathi.com/photogallery/entertainment/kishori-shahane-fight-to-mrinal-kulkarni-play-jijabai-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-film-1272478-page-3.html |access-date=2024-11-13 |website=news18marathi.com |date=4 November 2024 |language=mr}}</ref> त्यानंतर हिरवी साडी परिधान करून केशरी कपड्यात गुंडाळलेले मूल कडेवर घेतलेल्या जिजामातांच्या भूमिकेतील किशोरी शहाणे यांचा लूक समोर आला.<ref>{{Cite web |last=Karale |first=Neelam |date=2024-10-04 |title=Amruta Stars as Maharani Yesubai in 'Dharmarakshak Mahavir Chhatrapati Sambhaji Maharaj' |url=https://www.thebridgechronicle.com/lifestyle/entertainment/amruta-stars-as-maharani-yesubai-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj#google_vignette |access-date=2024-11-13 |website=The Bridge Chronicle }}</ref> तसेच, धाऊमाता म्हणून बसलेल्या आणि एका लहान मुलाला [[तलवार]] आणि [[ढाल]] चालवायला शिकवणाऱ्या भार्गवी चिरमुले यांचे पात्रही समोर आले. या कालावधीत [[सई भोसले|सईबाई भोसले]], [[सोयराबाई|सोयराबाई भोसले]], कोंडाजी फर्जद, [[राजाराम पहिली|राजाराम महाराज]], मावळे आणि सिद्दी यांसारख्या इतर प्रमुख पात्रांचीही ओळख करून देण्यात आली.<ref name=":2" /> मूळचा १५ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित होणारा हा चित्रपट नंतर एका आठवड्याने पुढे ढकलण्यात आला. ११ ऑक्टोबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झालेल्या अधिकृत टीझरमध्ये सिंग यांच्या पात्राची झलक दाखवण्यासोबतच २२ नोव्हेंबर ही नवीन प्रदर्शित होण्याची तारीख जाहीर करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=Tiwari |first=Shikha |date=2024-10-11 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj Teaser:संभाजी महाराज की दहाड़ से कांप उठे दुश्मन {{!}} News Track in Hindi |url=https://newstrack.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-review-trailer-release-date-hindi-472604 |access-date=2024-11-04 |website=newstrack.com |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-10-11 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' चित्रपटाचा रोमांचकारी टिझर प्रेक्षकांच्या भेटीला |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-release-in-social-media-191242.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref> २ मिनिटे ३६ सेकंदांचा अत्यंत प्रतीक्षित ट्रेलर हिंदी आणि मराठी या दोन्ही भाषांमध्ये १२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी [[मुंबई]] येथील [[पीव्हीआर आयनॉक्स|पीव्हीआर, सिटी मॉल]] येथे एका भव्य लॉन्च इव्हेंटमध्ये प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{Cite web |title='धर्म, गोमाता धोक्यात येते तेव्हा हिंदूना शस्त्र...' छ. संभाजी महाराजांच्या जीवनावर मराठी सिनेमा |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-starring-thakur-anup-singh-and-amruta-khanvilkar/articleshow/115221225.cms |access-date=2024-11-13 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या कार्यक्रमास [[ठाकूर अनुप सिंग]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], [[भार्गवी चिरमुले]], [[अमृता खानविलकर]], आनंद पिंपळकर या चित्रपटातील कलाकार व तंत्रज्ञ, सर्व चारही निर्माते आणि [[पेन स्टुडिओज|पेन स्टुडिओज]]चे संस्थापक [[जयंतलाल गडा]] उपस्थित होते.<ref name=":3" /> ट्रेलर रिलीजच्या एक दिवस आधी, निर्माता संदीप मोहितेपाटील यांनी [[छत्रपतींचे सातारा संस्थानाचे राजघराणे|छत्रपती घराण्याचे]] सदस्य [[उदयनराजे भोसले]] आणि [[आमदार|आमदार]] शिवेंद्रसिंहराजे भोसले यांची भेट घेऊन त्यांना ट्रेलरचा विशेष प्रीव्ह्यू दाखवला. या ट्रेलरला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला, ज्यामुळे चित्रपटाबद्दलची उत्सुकता आणखी वाढली.<ref>{{Cite web |last=शिकलगार |first=स्वालिया न |date=2024-11-13 |title=Akshay Kumar Aithraaz-2 {{!}} वीस वर्षांनंतर ऐतराजचा सीक्वल; सुभाष घईंची मोठी घोषणा |url=https://pudhari.news/soneri/akshay-kumar-aithraaz-2-subhash-ghai-announcement |access-date=2024-11-13 |website=Pudhari News |language=mr}}</ref> चित्रपटाची मराठी आवृत्ती २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झाली, तर हिंदी आवृत्ती एका आठवड्यानंतर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-30 |title=Latest Marathi Movie : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज-भाग १' सिनेमाला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद |url=https://www.esakal.com/premier/dharmaraskshak-sambhaji-movie-get-good-response-from-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> २५ नोव्हेंबर रोजी [[सातारा (शहर)|सातारा]] येथील जलमंदिर पॅलेसमध्ये उदयनराजे भोसले आणि त्यांच्या कुटुंबासाठी एका विशेष स्क्रीनिंगचे आयोजन करण्यात आले होते. राजमाता कल्पनाराजे भोसले यांनी प्रतिक्रिया देताना म्हटले, "एक खूप सुंदर चित्रपट बनवला आहे. हा चित्रपट केवळ चांगलाच नाही, तर कलाकारांनीही त्यात आपला जीव ओतला आहे. प्रत्येकाने आपली पात्रे उत्तम प्रकारे साकारली आहेत." महाराणी दमयंती उदयनराजे भोसले यांनी जोडले, "चित्रपटाचे दिग्दर्शन, संवाद, अभिनय, व्हीएफएक्सचा योग्य वापर आणि इतर अनेक गोष्टींमुळे हा चित्रपट अधिकच उत्कृष्ट झाला आहे."<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-27 |title=श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे भोसलेंनी सहकुटूंब पाहिला 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' सिनेमा ; कौतुक करत म्हणाले... |url=https://www.esakal.com/premier/special-screening-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> === प्रतिसाद आणि वाद === चित्रपट प्रदर्शित झाल्यानंतर प्रेक्षकांकडून, विशेषतः [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रामध्ये]], त्याला चांगला प्रतिसाद मिळाला. तथापि, ''पुष्पा २: द रूल'' सारख्या मोठ्या बजेटच्या पॅन-इंडिया चित्रपटांच्या प्रदर्शनानंतर स्क्रीन वाटपाच्या मर्यादेमुळे त्याला आव्हानांचा सामना करावा लागला. व्यावसायिक ब्लॉकबस्टर चित्रपटांना प्राधान्य दिल्यामुळे या चित्रपटासाठी किमान किंवा एकही शो शिल्लक राहिला नसल्याचे अहवाल समोर आले.<ref>{{Cite web |title='पुष्पा २'साठी मराठी चित्रपटांना ब्रेक? धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज चित्रपटालाही फटका |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-marathi-movie-show-cancelled-for-pusha-2/articleshow/115943890.cms |access-date=2024-12-18 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या समस्येवर प्रतिक्रिया देताना आस्ता सोशल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा स्वाती पिसाळ यांनी सांगितले की, मानव परिवर्तन विकास मल्टिपर्पज चॅरिटेबल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा राधिका पन्हाळ, मराठा फेडरेशनचे अनिल घारळ, राजेंद्र माने, [[शिवसेना (२०२२–सध्यापर्यंत)|शिवसेना]]चे जयभाऊ सूर्यवंशी आणि इतर मान्यवरांसोबत संयुक्त बैठक घेण्यात आली. पिसाळ यांनी नमूद केले की, यासंदर्भात मुख्यमंत्री, प्रांताधिकारी आणि पोलीस अधीक्षकांना निवेदन सादर केले जाईल. त्यांनी ही परिस्थिती "प्रगत महाराष्ट्रासाठी अत्यंत लाजीरवाणी आणि दुर्दैवी" असल्याचे म्हटले.<ref>{{Cite web |last=टीम |first=सकाळ डिजिटल |date=2024-12-07 |title=Marathi Movies : '...तर दाक्षिणात्‍य चित्रपट बंद पाडणार'; धर्मरक्षक संभाजी महाराज चित्रपट बदलल्‍याचे पडसाद |url=https://www.esakal.com/premier/swati-pisal-warns-of-ban-on-south-indian-films-over-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movies-bam92 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> ९ डिसेंबर २०२४ रोजी, [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना|महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने (मनसे)]] [[उल्हासनगर]] येथील मिराज अशोक अनिल सिनेटमच्या व्यवस्थापनाला कडक इशारा दिला. जर ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' चित्रपटाचे शो वेळेत सुरू केले नाहीत, तर चित्रपटगृहाचे सर्व शो बंद पाडण्याची धमकी देण्यात आली, कारण या चित्रपटगृहाने चित्रपटाचा एकही शो लावला नव्हता. मनसेचे जिल्हाध्यक्ष बंडू देशमुख आणि शहर अध्यक्ष संजय घुगे यांच्या नेतृत्वाखाली चित्रपटगृहाबाहेर आंदोलन करण्यात आले. त्यांनी ''पुष्पा २'' ला १५ दैनिक शो आणि [[द साबरमती रिपोर्ट|द साबरमती रिपोर्ट]] ला एक शो दिल्याचे सांगत या चित्रपटाकडे दुर्लक्ष केल्याचा आरोप केला.<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-12-10 |title=.. तर थिएटरची एकही काच शिल्लक राहणार नाही ; मनसेनं भरला दम |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/mns-threatened-theatre-for-not-adding-single-show-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-1318126.html |access-date=2024-12-18 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref> या आंदोलनानंतर चित्रपटगृह व्यवस्थापनाने दोन दिवसांत चित्रपटाला शोचे स्लॉट दिले जातील, असे आश्वासन दिले. या वादानुसार प्रादेशिक आणि ऐतिहासिक चित्रपटांसाठी असमान स्क्रीन वाटपाच्या सुरू असलेल्या समस्यांवर प्रकाश टाकला आणि मराठी चित्रपटसृष्टीला न्याय्य संधी मिळण्याच्या गरजेवर एक व्यापक चर्चा सुरू केली.<ref>{{Cite web |last=दुधाणे |first=अजय |date=2024-12-10 |title=Dharmarakshak Sambhaji Maharaj: 'धर्मरक्षक संभाजी महाराज' चित्रपट लावला नाही तर...मनसे आक्रमक, थेट दिला इशारा |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/mns-anger-on-ashok-anil-cinema-hall-for-not-giving-single-show-to-dharmarakshak-sambhaji-maharaj-movie-ulhasnagar-maharashtra-sm2000 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref> cpflv3j18suaw0xqmj11zai032aju15 2700176 2700173 2026-08-08T06:27:57Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2700176 wikitext text/x-wiki {{काम चालू}} {{माहिती संचिका}} '''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज''' हा २०२४ मध्ये प्रदर्शित झालेला एक भारतीय [[मराठी भाषा|मराठी]] [[महाकाव्य चित्रपट|महाकाव्य]] [[ऐतिहासिक नाटक|ऐतिहासिक]] [[युद्धपट]] आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन तुषार शेळके यांनी केले असून, उर्विता प्रॉडक्शनच्या बॅनरखाली शेखर मोहिते पाटील, सौजन्य निकम, धर्मेंद्र बोरा आणि केतनराजे भोसले यांनी याची निर्मिती केली आहे.<ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-05-16 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज', मराठीसह 5 भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-release-date-153649.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Movie Story - Rang Marathi |url=https://rangmarathi.com/tag/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-movie-story/ |access-date=2024-11-04 }}</ref> या चित्रपटात [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांनी मध्यवर्ती भूमिका साकारली आहे,<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Photos: अभिनेत्याने शेअर केले 'शेर संभाजी' चित्रपटाच्या सेटवरील अनसीन फोटो |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/4695567/thakur-anup-sinha-shared-photos-from-the-sets-of-sher-sambhaji-on-social-media-viral-pyd-04/8/ |access-date=2024-11-13 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> तर त्यांच्यासोबत [[अमृता खानविलकर]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], संजय खापरे, [[भार्गवी चिरमुले]], [[कमलेश सावंत]], [[किशोरी शहाणे]] आणि [[राज झुत्शी]] यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका पार पाडल्या आहेत.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-04 |title=Amruta Khanvilkar: चंद्रमुखीचा नवा लूक,'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये साकारणार 'महाराणी येसूबाई भोसले'ची भूमिका |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actress-amruta-khanvilkar-playing-role-in-yesubai-first-look-revealed-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chhaava: 'छावा' से पहले बड़े पर्दे पर दिखेगी संभाजी महाराज की ये कहानी, विक्की कौशल की फिल्म को होगा नुकसान? |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-will-release-on-22-november-can-hit-business-of-chhaava-2024-11-12?pageId=5 |access-date=2024-11-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> १७ व्या शतकाच्या पार्श्वभूमीवर आधारित असलेला हा चित्रपट संभाजी महाराजांच्या जीवनाचे एक प्रभावी आणि काल्पनिक चित्रण आहे. यात [[मुगल साम्राज्य|मुगल साम्राज्याविरुद्ध]] लढताना [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] आणि हिंदू धर्माचे रक्षण करताना त्यांचे शौर्य, उत्तम युद्धनीती आणि अफाट ध्येयनिष्ठा दर्शवण्यात आली आहे, ज्यामुळे आपल्या लोकांचे आणि संस्कृतीचे रक्षक म्हणून त्यांचा वारसा अधिक ठळक होतो. या चित्रपटाची अधिकृत घोषणा जानेवारी २०२३ मध्ये करण्यात आली होती आणि त्याच वर्षाच्या उत्तरार्धात त्याचे मुख्य चित्रीकरण सुरू झाले. या भागातील अस्सल सौंदर्य टिपण्यासाठी महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात वेगवेगळ्या टप्प्यांत त्याचे चित्रीकरण पार पडले. मोहित कुलकर्णी यांनी या चित्रपटाला संगीत दिले आहे, तर [[महेश आणे]] यांनी छायाचित्रण (सिनेमॅटोग्राफी) आणि चिराग भुवा यांनी व्हिज्युअल इफेक्ट्स (VFX) सांभाळले आहेत. हा चित्रपट २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी मराठी भाषेत, तर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी त्याच्या हिंदी आवृत्तीमध्ये चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाला समीक्षकांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला असून त्यांनी याचे दिग्दर्शन, कलाकारांचे अभिनय आणि निर्मिती मूल्यांचे खूप कौतुक केले.<ref name=":3">{{Cite web |last=NavbharatLive |date=2024-11-12 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपति संभाजी महाराज' का ट्रेलर हुआ आउट |url=https://navbharatlive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-film-to-be-release-on-22-november-1035212.html |access-date=2024-11-13 |website=Navabharat |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=ढोले |first=जगदीश |date=2024-11-13 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'च |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-released-movie-release-date-22-november-anoop-singh-thakur-amruta-khanvilkar-marathi-news-1326169 |access-date=2024-11-13 |website=marathi.abplive.com |language=mr}}</ref> जगभरात या चित्रपटाने ११.९० ते १२.७० कोटी रुपयांची कमाई केली असून, हा चित्रपट [[२०२४ मधील मराठी चित्रपटांची यादी|२०२४ चा पाचवा सर्वाधिक कमाई करणारा मराठी चित्रपट]] ठरला आहे.<ref>{{Cite web |date=2024-12-15 |title=2024 मध्ये सर्वाधिक कमाई केलेले 10 मराठी चित्रपट तुम्हाला माहिती आहेत काय? |url=https://www.etvbharat.com/mr/!entertainment/do-you-know-the-10-highest-grossing-marathi-movies-at-the-box-office-in-2024-maharashtra-news-mhs24121404770 |access-date=2024-12-21 |website=ETV Bharat News |language=mr}}</ref> == कलाकार == * [[ठाकूर अनुप सिंग]] - [[संभाजी|छत्रपती संभाजी महाराज]],<ref>{{Cite web |last=Tomar |first=Nancy |title=Sambhaji Maharaj कौन? जिनपर बनी दो फिल्में आगे-पीछे होंगी रिलीज, Vicky Kaushal को नुकसान! |url=https://hindi.news24online.com/entertainment/chhaava-vs-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj/949942/ |access-date=2024-11-13 |website=News24 Hindi |language=hi}}</ref> [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] दुसरे शासक आणि [[शिवाजी|छत्रपती शिवाजी महाराजांचे]]्ये ज्येष्ठ सुपुत्र. * [[अमृता खानविलकर]] - [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाई भोसले]],<ref>{{Cite web |last=Naik |first=Payal |date=2024-10-04 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये अमृता खानविलकर साकारणार महाराणी येसूबाई; लूक होतोय व्हायरल |url=https://www.esakal.com/premier/amruta-khanvilkar-playing-yesubai-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-psn14 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> संभाजी महाराजांची पत्नी. * मृणाल कुलकर्णी - जिजाबाई, [[शिवाजी|पहिले शिवाजी]] यांच्या माता.<ref>{{Cite book |last=Joshi |first=Pandit Shankar |url=https://books.google.com/books?id=9ngBAAAAMAAJ&q=Keshav+Pandit+Sambhaji |title=Chhatrapati Sambhaji, 1657-1689 A.D. |date=1980 |publisher=S. Chand }}</ref> * [[भार्गवी चिरमुले]] - धाऊमाता. * आनंद पिंपळकर - गुरुजी,<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-10-23 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'मध्ये हा कलाकार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या भूमिकेत |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/anand-pimpalkar-will-play-krishnashastri-pandit-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-1289768.html |access-date=2024-11-04 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref>. * पल्लवी वैद्य - [[सई भोसले|महाराणी सईबाई भोसले]], शिवाजी पहिलीची पहिली पत्नी आणि संभाजी महाराजांची जन्मदाती आई. * कृतिका तुळसकर - [[सोयराबाई|महाराणी सोयराबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची दुसरी पत्नी, राजाराम पहिलीची जन्मदाती आई आणि संभाजी महाराजांची सावत्र आई. * [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]] - [[मुकर्रब खान]],<ref>{{Cite web |date=2024-11-13 |title=Powerful Trailer of Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Released: A Cinematic Tribute to the Maratha Warrior - Morning Kashmir |url=https://www.morningkashmir.com/powerful-trailer-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-released-a-cinematic-tribute-to-the-maratha-warrior/ |access-date=2024-11-13 }}</ref>. * [[राज झुत्शी]] - [[औरंगजेब|आलमगीर औरंगजेब]], सहावा मुघल सम्राट. * रणजित निकम - सिद्दी मौलवी, [[सिद्दी|सिद्दींचा]] उच्चपदस्थ सेनापती आणि प्रभावी नेता. * संजय खापरे - [[हंबीरराव मोहिते|सरसेनापती हंबीरराव मोहिते]], शिवाजी महाराज आणि नंतर संभाजी महाराजांच्या काळातील मराठा साम्राज्याचे सरसेनापती. * अनिल गावास - [[बहीर्जी नाईक]]. * [[उज्ज्वल चोप्रा]] - [[कवी कलश]] * आरती शिंदे - सलमा * प्रदीप कबरा - सिद्दी कासम * [[कमलेश सावंत]] - सिद्दी खैरियात * प्रथमेश काटकर - [[मुहम्मद अकबर (मुघल राजकुमार)|अकबर]] * श्रद्धा शिंदे - सरस्वती * तृप्ती राणे - लक्ष्मी * शीतल पाटील - दुर्गा * [[खुशी हजारे]] - सुमी * कृतिका वेलापुरे - भवानी संभाजीराजे भोसले. * विनीत शर्मा - कोंडाजी फर्जद. * स्वराज भोइटे - [[राजाराम पहिली|राजाराम महाराज]], शिवाजी महाराजांचे छोटे सुपुत्र. * संदीप मोहितेपाटील - मावळा * रिषांक मोहिते - मावळा * नितीन पायगुडे - मावळा * श्रीहरी काळे - मावळा * राजेंद्र बेंद्रे - मावळा * विशाल फळे - [[संताजी घोरपडे]]. * प्रमोद काळे - दादाजी देशपांडे. * सचिन गवळी - गिरोजी बाबा. * सुरज खान - [[दौलत खान (नाविक)|दौलत खान]] * एमी एला - सकीना * प्रशांत मोहिते * शिवशंकर स्वामी - शिवशंकर * धनश्री कदम * मृणाल गायकवाड * राहुल नेवेसे * राहुल बोरोले - सरदार == निर्मिती == मराठी चित्रपट ''[[सरसेनापती हंबीरराव]]'' च्या अभूतपूर्व यशानंतर, जानेवारी २०२३ मध्ये 'उर्विता प्रॉडक्शन'ने आपल्या दुसऱ्या मोठ्या निर्मितीची घोषणा केली, जी ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' या नावाने समोर आली.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-23 |title=Dharmarakshak Mahaveer chhatrapati Sambhaji Maharaj मध्ये आनंद पिंपळकर दिसणार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या दमदार भूमिकेत; लूक आला समोर |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/anand-pimpalkar-playing-a-krushnashastri-pandit-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=namratasandbhor |date=2024-05-16 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj {{!}} Pune News |url=https://policenama.com/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-thakur-anup-singh-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-shambhu-raje-appeared-at-the-birth-anniversary-celebrations-of-chhatra/ |access-date=2024-11-04 |website=पोलीसनामा (Policenama) }}</ref> चित्रपटाचे मुख्य चित्रीकरण [[भोर]] येथील [[भोर राजवाडा|राजवाडा]], [[जावळी|जावळी गाव]] आणि [[विजयदुर्ग किल्ला]] येथे झाले. नोव्हेंबर २०२३ मध्ये चित्रीकरणाचे पहिले सत्र पूर्ण झाले आणि त्यानंतर डिसेंबरमध्ये दुसऱ्या सत्राची सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |last=Navarashtra |date=2024-11-05 |title=अभिनेता ठाकूर अनुप सिंग साकारतोय संभाजी महाराजांची भूमिका, विजयदुर्ग गडावरील खास शूट केले शेअर |url=https://www.navarashtra.com/photos/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actor-thakur-anoop-singh-shared-vijaydurga-fort-chhatrapati-sambhaji-maharaj-look-photos-in-instagram-682165.html |access-date=2024-11-05 |website=Navarashtra |language=mr}}</ref> सुरुवातीला कलाकारांबद्दलची माहिती अत्यंत गुप्त ठेवण्यात आली होती. तथापि, ऑगस्ट २०२३ मध्ये [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांची या महान मराठा योद्ध्याच्या भूमिकेसाठी निवड करण्यात आली. या संधीबद्दल बोलताना त्यांनी याला आयुषρεचा मोठा सन्मान मानले आणि सांगितले, "संभाजी महाराजांची भूमिका साकारायला मिळणे ही आयुष्यातील एक सुवर्णसंधी होती; अशा प्रकारच्या पात्रांचे चित्रण करण्याची संधी फार कमी अभिनेत्यांना मिळते. मी याला माझे भाग्य समजतो."<ref>{{Cite web |date=2024-12-09 |title=Anoop Singh on playing historic leaders like Sambhaji Maharaj, Dhritarashtra & others |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/anoop-singh-on-playing-historic-leaders-like-sambhaji-maharaj-dhritarashtra-mahabharat-23443100?utm_source=chatgpt.com |access-date=2025-02-13 |website=Mid-day }}</ref> मे २०२४ मध्ये हे उघड झाले की, ठाकूर अनुप सिंग, [[अमृता खानविलकर]] आणि [[किशोरी शहाणे]] मुख्य भूमिकांमध्ये झळकणार आहेत. विशेष म्हणजे, शहाणे यांच्या ३७ वर्षांच्या कारकिर्दीत ऐतिहासिक पात्र साकारण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.<ref name=":1">{{Cite web |title="धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज" चित्रपट लवकरच येणार प्रेक्षकांच्या भेटीला! Chhatrapati Sambhaji maharaj Jayanti Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj movie is coming soon |url=https://www.marathijagran.com/entertainment/chhatrapati-sambhaji-maharaj-jayanti-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-is-coming-soon-21919 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi Jagran |date=14 May 2024 |language=mr}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=New Poster Of Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Out |url=https://www.news18.com/movies/new-poster-of-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-out-9110222.html |access-date=2024-11-05 |website=News18 }}</ref> == विपणन आणि प्रदर्शन == [[संभाजी|छत्रपती संभाजी महाराज]] यांच्या जन्मदिनानिमित्त १४ मे २०२४ रोजी, [[पुणे|पुण्यात]] एका भव्य कार्यक्रमात या चित्रपटातील ठाकूर अनुप सिंग यांच्या पात्राचा 'फर्स्ट लूक' पोस्टर अनावरण करण्यात आला.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> हा कार्यक्रम सूर्योदय प्रतिष्ठानचे नानाथ पठारे पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली छत्रपतींच्या हजारो भक्तांच्या उपस्थितीत पार पडला. [[नवरात्री]]च्या पहिल्या दिवसापासून पात्रांचे उघड होण्याचे सत्र सुरू झाले. यात पिवळी साडी आणि पारंपारिक महाराष्ट्रीयन दागिन्यांमध्ये [[शिवलिंगा]]समोर प्रार्थना करणाऱ्या [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाईंच्या]] भूमिकेतील अमृता खानविलकर यांच्या लूकपासून सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |title=किशोरी शहाणेंची मृणाल कुलकर्णींना टक्कर, जिजाऊंच्या भूमिकेतील पहिला Look समोर, तुम्हाला कोण आवडलं? |url=https://news18marathi.com/photogallery/entertainment/kishori-shahane-fight-to-mrinal-kulkarni-play-jijabai-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-film-1272478-page-3.html |access-date=2024-11-13 |website=news18marathi.com |date=4 November 2024 |language=mr}}</ref> त्यानंतर हिरवी साडी परिधान करून केशरी कपड्यात गुंडाळलेले मूल कडेवर घेतलेल्या जिजामातांच्या भूमिकेतील किशोरी शहाणे यांचा लूक समोर आला.<ref>{{Cite web |last=Karale |first=Neelam |date=2024-10-04 |title=Amruta Stars as Maharani Yesubai in 'Dharmarakshak Mahavir Chhatrapati Sambhaji Maharaj' |url=https://www.thebridgechronicle.com/lifestyle/entertainment/amruta-stars-as-maharani-yesubai-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj#google_vignette |access-date=2024-11-13 |website=The Bridge Chronicle }}</ref> तसेच, धाऊमाता म्हणून बसलेल्या आणि एका लहान मुलाला [[तलवार]] आणि [[ढाल]] चालवायला शिकवणाऱ्या भार्गवी चिरमुले यांचे पात्रही समोर आले. या कालावधीत [[सई भोसले|सईबाई भोसले]], [[सोयराबाई|सोयराबाई भोसले]], कोंडाजी फर्जद, [[राजाराम पहिली|राजाराम महाराज]], मावळे आणि सिद्दी यांसारख्या इतर प्रमुख पात्रांचीही ओळख करून देण्यात आली.<ref name=":2" /> मूळचा १५ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित होणारा हा चित्रपट नंतर एका आठवड्याने पुढे ढकलण्यात आला. ११ ऑक्टोबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झालेल्या अधिकृत टीझरमध्ये सिंग यांच्या पात्राची झलक दाखवण्यासोबतच २२ नोव्हेंबर ही नवीन प्रदर्शित होण्याची तारीख जाहीर करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=Tiwari |first=Shikha |date=2024-10-11 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj Teaser:संभाजी महाराज की दहाड़ से कांप उठे दुश्मन {{!}} News Track in Hindi |url=https://newstrack.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-review-trailer-release-date-hindi-472604 |access-date=2024-11-04 |website=newstrack.com |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-10-11 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' चित्रपटाचा रोमांचकारी टिझर प्रेक्षकांच्या भेटीला |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-release-in-social-media-191242.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref> २ मिनिटे ३६ सेकंदांचा अत्यंत प्रतीक्षित ट्रेलर हिंदी आणि मराठी या दोन्ही भाषांमध्ये १२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी [[मुंबई]] येथील [[पीव्हीआर आयनॉक्स|पीव्हीआर, सिटी मॉल]] येथे एका भव्य लॉन्च इव्हेंटमध्ये प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{Cite web |title='धर्म, गोमाता धोक्यात येते तेव्हा हिंदूना शस्त्र...' छ. संभाजी महाराजांच्या जीवनावर मराठी सिनेमा |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-starring-thakur-anup-singh-and-amruta-khanvilkar/articleshow/115221225.cms |access-date=2024-11-13 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या कार्यक्रमास [[ठाकूर अनुप सिंग]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], [[भार्गवी चिरमुले]], [[अमृता खानविलकर]], आनंद पिंपळकर या चित्रपटातील कलाकार व तंत्रज्ञ, सर्व चारही निर्माते आणि [[पेन स्टुडिओज|पेन स्टुडिओज]]चे संस्थापक [[जयंतलाल गडा]] उपस्थित होते.<ref name=":3" /> ट्रेलर रिलीजच्या एक दिवस आधी, निर्माता संदीप मोहितेपाटील यांनी [[छत्रपतींचे सातारा संस्थानाचे राजघराणे|छत्रपती घराण्याचे]] सदस्य [[उदयनराजे भोसले]] आणि [[आमदार|आमदार]] शिवेंद्रसिंहराजे भोसले यांची भेट घेऊन त्यांना ट्रेलरचा विशेष प्रीव्ह्यू दाखवला. या ट्रेलरला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला, ज्यामुळे चित्रपटाबद्दलची उत्सुकता आणखी वाढली.<ref>{{Cite web |last=शिकलगार |first=स्वालिया न |date=2024-11-13 |title=Akshay Kumar Aithraaz-2 {{!}} वीस वर्षांनंतर ऐतराजचा सीक्वल; सुभाष घईंची मोठी घोषणा |url=https://pudhari.news/soneri/akshay-kumar-aithraaz-2-subhash-ghai-announcement |access-date=2024-11-13 |website=Pudhari News |language=mr}}</ref> चित्रपटाची मराठी आवृत्ती २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झाली, तर हिंदी आवृत्ती एका आठवड्यानंतर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-30 |title=Latest Marathi Movie : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज-भाग १' सिनेमाला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद |url=https://www.esakal.com/premier/dharmaraskshak-sambhaji-movie-get-good-response-from-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> २५ नोव्हेंबर रोजी [[सातारा (शहर)|सातारा]] येथील जलमंदिर पॅलेसमध्ये उदयनराजे भोसले आणि त्यांच्या कुटुंबासाठी एका विशेष स्क्रीनिंगचे आयोजन करण्यात आले होते. राजमाता कल्पनाराजे भोसले यांनी प्रतिक्रिया देताना म्हटले, "एक खूप सुंदर चित्रपट बनवला आहे. हा चित्रपट केवळ चांगलाच नाही, तर कलाकारांनीही त्यात आपला जीव ओतला आहे. प्रत्येकाने आपली पात्रे उत्तम प्रकारे साकारली आहेत." महाराणी दमयंती उदयनराजे भोसले यांनी जोडले, "चित्रपटाचे दिग्दर्शन, संवाद, अभिनय, व्हीएफएक्सचा योग्य वापर आणि इतर अनेक गोष्टींमुळे हा चित्रपट अधिकच उत्कृष्ट झाला आहे."<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-27 |title=श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे भोसलेंनी सहकुटूंब पाहिला 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' सिनेमा ; कौतुक करत म्हणाले... |url=https://www.esakal.com/premier/special-screening-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> === प्रतिसाद आणि वाद === चित्रपट प्रदर्शित झाल्यानंतर प्रेक्षकांकडून, विशेषतः [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रामध्ये]], त्याला चांगला प्रतिसाद मिळाला. तथापि, ''पुष्पा २: द रूल'' सारख्या मोठ्या बजेटच्या पॅन-इंडिया चित्रपटांच्या प्रदर्शनानंतर स्क्रीन वाटपाच्या मर्यादेमुळे त्याला आव्हानांचा सामना करावा लागला. व्यावसायिक ब्लॉकबस्टर चित्रपटांना प्राधान्य दिल्यामुळे या चित्रपटासाठी किमान किंवा एकही शो शिल्लक राहिला नसल्याचे अहवाल समोर आले.<ref>{{Cite web |title='पुष्पा २'साठी मराठी चित्रपटांना ब्रेक? धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज चित्रपटालाही फटका |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-marathi-movie-show-cancelled-for-pusha-2/articleshow/115943890.cms |access-date=2024-12-18 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या समस्येवर प्रतिक्रिया देताना आस्ता सोशल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा स्वाती पिसाळ यांनी सांगितले की, मानव परिवर्तन विकास मल्टिपर्पज चॅरिटेबल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा राधिका पन्हाळ, मराठा फेडरेशनचे अनिल घारळ, राजेंद्र माने, [[शिवसेना (२०२२–सध्यापर्यंत)|शिवसेना]]चे जयभाऊ सूर्यवंशी आणि इतर मान्यवरांसोबत संयुक्त बैठक घेण्यात आली. पिसाळ यांनी नमूद केले की, यासंदर्भात मुख्यमंत्री, प्रांताधिकारी आणि पोलीस अधीक्षकांना निवेदन सादर केले जाईल. त्यांनी ही परिस्थिती "प्रगत महाराष्ट्रासाठी अत्यंत लाजीरवाणी आणि दुर्दैवी" असल्याचे म्हटले.<ref>{{Cite web |last=टीम |first=सकाळ डिजिटल |date=2024-12-07 |title=Marathi Movies : '...तर दाक्षिणात्‍य चित्रपट बंद पाडणार'; धर्मरक्षक संभाजी महाराज चित्रपट बदलल्‍याचे पडसाद |url=https://www.esakal.com/premier/swati-pisal-warns-of-ban-on-south-indian-films-over-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movies-bam92 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> ९ डिसेंबर २०२४ रोजी, [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना|महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने (मनसे)]] [[उल्हासनगर]] येथील मिराज अशोक अनिल सिनेटमच्या व्यवस्थापनाला कडक इशारा दिला. जर ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' चित्रपटाचे शो वेळेत सुरू केले नाहीत, तर चित्रपटगृहाचे सर्व शो बंद पाडण्याची धमकी देण्यात आली, कारण या चित्रपटगृहाने चित्रपटाचा एकही शो लावला नव्हता. मनसेचे जिल्हाध्यक्ष बंडू देशमुख आणि शहर अध्यक्ष संजय घुगे यांच्या नेतृत्वाखाली चित्रपटगृहाबाहेर आंदोलन करण्यात आले. त्यांनी ''पुष्पा २'' ला १५ दैनिक शो आणि [[द साबरमती रिपोर्ट|द साबरमती रिपोर्ट]] ला एक शो दिल्याचे सांगत या चित्रपटाकडे दुर्लक्ष केल्याचा आरोप केला.<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-12-10 |title=.. तर थिएटरची एकही काच शिल्लक राहणार नाही ; मनसेनं भरला दम |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/mns-threatened-theatre-for-not-adding-single-show-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-1318126.html |access-date=2024-12-18 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref> या आंदोलनानंतर चित्रपटगृह व्यवस्थापनाने दोन दिवसांत चित्रपटाला शोचे स्लॉट दिले जातील, असे आश्वासन दिले. या वादानुसार प्रादेशिक आणि ऐतिहासिक चित्रपटांसाठी असमान स्क्रीन वाटपाच्या सुरू असलेल्या समस्यांवर प्रकाश टाकला आणि मराठी चित्रपटसृष्टीला न्याय्य संधी मिळण्याच्या गरजेवर एक व्यापक चर्चा सुरू केली.<ref>{{Cite web |last=दुधाणे |first=अजय |date=2024-12-10 |title=Dharmarakshak Sambhaji Maharaj: 'धर्मरक्षक संभाजी महाराज' चित्रपट लावला नाही तर...मनसे आक्रमक, थेट दिला इशारा |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/mns-anger-on-ashok-anil-cinema-hall-for-not-giving-single-show-to-dharmarakshak-sambhaji-maharaj-movie-ulhasnagar-maharashtra-sm2000 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref> [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मराठी चित्रपट]] su1p0oz9710vjeowe7wlciiyirf4vmi 2700187 2700176 2026-08-08T07:21:55Z संतोष गोरे 135680 संतोष गोरे ने पुनर्निर्देशन ठेउन लेख [[धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज]] वरुन [[धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज (चित्रपट)]] ला हलविला: पहा चर्चापान 2700176 wikitext text/x-wiki {{काम चालू}} {{माहिती संचिका}} '''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज''' हा २०२४ मध्ये प्रदर्शित झालेला एक भारतीय [[मराठी भाषा|मराठी]] [[महाकाव्य चित्रपट|महाकाव्य]] [[ऐतिहासिक नाटक|ऐतिहासिक]] [[युद्धपट]] आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन तुषार शेळके यांनी केले असून, उर्विता प्रॉडक्शनच्या बॅनरखाली शेखर मोहिते पाटील, सौजन्य निकम, धर्मेंद्र बोरा आणि केतनराजे भोसले यांनी याची निर्मिती केली आहे.<ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-05-16 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज', मराठीसह 5 भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-release-date-153649.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Movie Story - Rang Marathi |url=https://rangmarathi.com/tag/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-movie-story/ |access-date=2024-11-04 }}</ref> या चित्रपटात [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांनी मध्यवर्ती भूमिका साकारली आहे,<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Photos: अभिनेत्याने शेअर केले 'शेर संभाजी' चित्रपटाच्या सेटवरील अनसीन फोटो |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/4695567/thakur-anup-sinha-shared-photos-from-the-sets-of-sher-sambhaji-on-social-media-viral-pyd-04/8/ |access-date=2024-11-13 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> तर त्यांच्यासोबत [[अमृता खानविलकर]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], संजय खापरे, [[भार्गवी चिरमुले]], [[कमलेश सावंत]], [[किशोरी शहाणे]] आणि [[राज झुत्शी]] यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका पार पाडल्या आहेत.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-04 |title=Amruta Khanvilkar: चंद्रमुखीचा नवा लूक,'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये साकारणार 'महाराणी येसूबाई भोसले'ची भूमिका |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actress-amruta-khanvilkar-playing-role-in-yesubai-first-look-revealed-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chhaava: 'छावा' से पहले बड़े पर्दे पर दिखेगी संभाजी महाराज की ये कहानी, विक्की कौशल की फिल्म को होगा नुकसान? |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-will-release-on-22-november-can-hit-business-of-chhaava-2024-11-12?pageId=5 |access-date=2024-11-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> १७ व्या शतकाच्या पार्श्वभूमीवर आधारित असलेला हा चित्रपट संभाजी महाराजांच्या जीवनाचे एक प्रभावी आणि काल्पनिक चित्रण आहे. यात [[मुगल साम्राज्य|मुगल साम्राज्याविरुद्ध]] लढताना [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] आणि हिंदू धर्माचे रक्षण करताना त्यांचे शौर्य, उत्तम युद्धनीती आणि अफाट ध्येयनिष्ठा दर्शवण्यात आली आहे, ज्यामुळे आपल्या लोकांचे आणि संस्कृतीचे रक्षक म्हणून त्यांचा वारसा अधिक ठळक होतो. या चित्रपटाची अधिकृत घोषणा जानेवारी २०२३ मध्ये करण्यात आली होती आणि त्याच वर्षाच्या उत्तरार्धात त्याचे मुख्य चित्रीकरण सुरू झाले. या भागातील अस्सल सौंदर्य टिपण्यासाठी महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात वेगवेगळ्या टप्प्यांत त्याचे चित्रीकरण पार पडले. मोहित कुलकर्णी यांनी या चित्रपटाला संगीत दिले आहे, तर [[महेश आणे]] यांनी छायाचित्रण (सिनेमॅटोग्राफी) आणि चिराग भुवा यांनी व्हिज्युअल इफेक्ट्स (VFX) सांभाळले आहेत. हा चित्रपट २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी मराठी भाषेत, तर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी त्याच्या हिंदी आवृत्तीमध्ये चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाला समीक्षकांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला असून त्यांनी याचे दिग्दर्शन, कलाकारांचे अभिनय आणि निर्मिती मूल्यांचे खूप कौतुक केले.<ref name=":3">{{Cite web |last=NavbharatLive |date=2024-11-12 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपति संभाजी महाराज' का ट्रेलर हुआ आउट |url=https://navbharatlive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-film-to-be-release-on-22-november-1035212.html |access-date=2024-11-13 |website=Navabharat |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=ढोले |first=जगदीश |date=2024-11-13 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'च |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-released-movie-release-date-22-november-anoop-singh-thakur-amruta-khanvilkar-marathi-news-1326169 |access-date=2024-11-13 |website=marathi.abplive.com |language=mr}}</ref> जगभरात या चित्रपटाने ११.९० ते १२.७० कोटी रुपयांची कमाई केली असून, हा चित्रपट [[२०२४ मधील मराठी चित्रपटांची यादी|२०२४ चा पाचवा सर्वाधिक कमाई करणारा मराठी चित्रपट]] ठरला आहे.<ref>{{Cite web |date=2024-12-15 |title=2024 मध्ये सर्वाधिक कमाई केलेले 10 मराठी चित्रपट तुम्हाला माहिती आहेत काय? |url=https://www.etvbharat.com/mr/!entertainment/do-you-know-the-10-highest-grossing-marathi-movies-at-the-box-office-in-2024-maharashtra-news-mhs24121404770 |access-date=2024-12-21 |website=ETV Bharat News |language=mr}}</ref> == कलाकार == * [[ठाकूर अनुप सिंग]] - [[संभाजी|छत्रपती संभाजी महाराज]],<ref>{{Cite web |last=Tomar |first=Nancy |title=Sambhaji Maharaj कौन? जिनपर बनी दो फिल्में आगे-पीछे होंगी रिलीज, Vicky Kaushal को नुकसान! |url=https://hindi.news24online.com/entertainment/chhaava-vs-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj/949942/ |access-date=2024-11-13 |website=News24 Hindi |language=hi}}</ref> [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] दुसरे शासक आणि [[शिवाजी|छत्रपती शिवाजी महाराजांचे]]्ये ज्येष्ठ सुपुत्र. * [[अमृता खानविलकर]] - [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाई भोसले]],<ref>{{Cite web |last=Naik |first=Payal |date=2024-10-04 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये अमृता खानविलकर साकारणार महाराणी येसूबाई; लूक होतोय व्हायरल |url=https://www.esakal.com/premier/amruta-khanvilkar-playing-yesubai-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-psn14 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> संभाजी महाराजांची पत्नी. * मृणाल कुलकर्णी - जिजाबाई, [[शिवाजी|पहिले शिवाजी]] यांच्या माता.<ref>{{Cite book |last=Joshi |first=Pandit Shankar |url=https://books.google.com/books?id=9ngBAAAAMAAJ&q=Keshav+Pandit+Sambhaji |title=Chhatrapati Sambhaji, 1657-1689 A.D. |date=1980 |publisher=S. Chand }}</ref> * [[भार्गवी चिरमुले]] - धाऊमाता. * आनंद पिंपळकर - गुरुजी,<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-10-23 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'मध्ये हा कलाकार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या भूमिकेत |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/anand-pimpalkar-will-play-krishnashastri-pandit-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-1289768.html |access-date=2024-11-04 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref>. * पल्लवी वैद्य - [[सई भोसले|महाराणी सईबाई भोसले]], शिवाजी पहिलीची पहिली पत्नी आणि संभाजी महाराजांची जन्मदाती आई. * कृतिका तुळसकर - [[सोयराबाई|महाराणी सोयराबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची दुसरी पत्नी, राजाराम पहिलीची जन्मदाती आई आणि संभाजी महाराजांची सावत्र आई. * [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]] - [[मुकर्रब खान]],<ref>{{Cite web |date=2024-11-13 |title=Powerful Trailer of Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Released: A Cinematic Tribute to the Maratha Warrior - Morning Kashmir |url=https://www.morningkashmir.com/powerful-trailer-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-released-a-cinematic-tribute-to-the-maratha-warrior/ |access-date=2024-11-13 }}</ref>. * [[राज झुत्शी]] - [[औरंगजेब|आलमगीर औरंगजेब]], सहावा मुघल सम्राट. * रणजित निकम - सिद्दी मौलवी, [[सिद्दी|सिद्दींचा]] उच्चपदस्थ सेनापती आणि प्रभावी नेता. * संजय खापरे - [[हंबीरराव मोहिते|सरसेनापती हंबीरराव मोहिते]], शिवाजी महाराज आणि नंतर संभाजी महाराजांच्या काळातील मराठा साम्राज्याचे सरसेनापती. * अनिल गावास - [[बहीर्जी नाईक]]. * [[उज्ज्वल चोप्रा]] - [[कवी कलश]] * आरती शिंदे - सलमा * प्रदीप कबरा - सिद्दी कासम * [[कमलेश सावंत]] - सिद्दी खैरियात * प्रथमेश काटकर - [[मुहम्मद अकबर (मुघल राजकुमार)|अकबर]] * श्रद्धा शिंदे - सरस्वती * तृप्ती राणे - लक्ष्मी * शीतल पाटील - दुर्गा * [[खुशी हजारे]] - सुमी * कृतिका वेलापुरे - भवानी संभाजीराजे भोसले. * विनीत शर्मा - कोंडाजी फर्जद. * स्वराज भोइटे - [[राजाराम पहिली|राजाराम महाराज]], शिवाजी महाराजांचे छोटे सुपुत्र. * संदीप मोहितेपाटील - मावळा * रिषांक मोहिते - मावळा * नितीन पायगुडे - मावळा * श्रीहरी काळे - मावळा * राजेंद्र बेंद्रे - मावळा * विशाल फळे - [[संताजी घोरपडे]]. * प्रमोद काळे - दादाजी देशपांडे. * सचिन गवळी - गिरोजी बाबा. * सुरज खान - [[दौलत खान (नाविक)|दौलत खान]] * एमी एला - सकीना * प्रशांत मोहिते * शिवशंकर स्वामी - शिवशंकर * धनश्री कदम * मृणाल गायकवाड * राहुल नेवेसे * राहुल बोरोले - सरदार == निर्मिती == मराठी चित्रपट ''[[सरसेनापती हंबीरराव]]'' च्या अभूतपूर्व यशानंतर, जानेवारी २०२३ मध्ये 'उर्विता प्रॉडक्शन'ने आपल्या दुसऱ्या मोठ्या निर्मितीची घोषणा केली, जी ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' या नावाने समोर आली.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-23 |title=Dharmarakshak Mahaveer chhatrapati Sambhaji Maharaj मध्ये आनंद पिंपळकर दिसणार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या दमदार भूमिकेत; लूक आला समोर |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/anand-pimpalkar-playing-a-krushnashastri-pandit-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=namratasandbhor |date=2024-05-16 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj {{!}} Pune News |url=https://policenama.com/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-thakur-anup-singh-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-shambhu-raje-appeared-at-the-birth-anniversary-celebrations-of-chhatra/ |access-date=2024-11-04 |website=पोलीसनामा (Policenama) }}</ref> चित्रपटाचे मुख्य चित्रीकरण [[भोर]] येथील [[भोर राजवाडा|राजवाडा]], [[जावळी|जावळी गाव]] आणि [[विजयदुर्ग किल्ला]] येथे झाले. नोव्हेंबर २०२३ मध्ये चित्रीकरणाचे पहिले सत्र पूर्ण झाले आणि त्यानंतर डिसेंबरमध्ये दुसऱ्या सत्राची सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |last=Navarashtra |date=2024-11-05 |title=अभिनेता ठाकूर अनुप सिंग साकारतोय संभाजी महाराजांची भूमिका, विजयदुर्ग गडावरील खास शूट केले शेअर |url=https://www.navarashtra.com/photos/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actor-thakur-anoop-singh-shared-vijaydurga-fort-chhatrapati-sambhaji-maharaj-look-photos-in-instagram-682165.html |access-date=2024-11-05 |website=Navarashtra |language=mr}}</ref> सुरुवातीला कलाकारांबद्दलची माहिती अत्यंत गुप्त ठेवण्यात आली होती. तथापि, ऑगस्ट २०२३ मध्ये [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांची या महान मराठा योद्ध्याच्या भूमिकेसाठी निवड करण्यात आली. या संधीबद्दल बोलताना त्यांनी याला आयुषρεचा मोठा सन्मान मानले आणि सांगितले, "संभाजी महाराजांची भूमिका साकारायला मिळणे ही आयुष्यातील एक सुवर्णसंधी होती; अशा प्रकारच्या पात्रांचे चित्रण करण्याची संधी फार कमी अभिनेत्यांना मिळते. मी याला माझे भाग्य समजतो."<ref>{{Cite web |date=2024-12-09 |title=Anoop Singh on playing historic leaders like Sambhaji Maharaj, Dhritarashtra & others |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/anoop-singh-on-playing-historic-leaders-like-sambhaji-maharaj-dhritarashtra-mahabharat-23443100?utm_source=chatgpt.com |access-date=2025-02-13 |website=Mid-day }}</ref> मे २०२४ मध्ये हे उघड झाले की, ठाकूर अनुप सिंग, [[अमृता खानविलकर]] आणि [[किशोरी शहाणे]] मुख्य भूमिकांमध्ये झळकणार आहेत. विशेष म्हणजे, शहाणे यांच्या ३७ वर्षांच्या कारकिर्दीत ऐतिहासिक पात्र साकारण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.<ref name=":1">{{Cite web |title="धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज" चित्रपट लवकरच येणार प्रेक्षकांच्या भेटीला! Chhatrapati Sambhaji maharaj Jayanti Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj movie is coming soon |url=https://www.marathijagran.com/entertainment/chhatrapati-sambhaji-maharaj-jayanti-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-is-coming-soon-21919 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi Jagran |date=14 May 2024 |language=mr}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=New Poster Of Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Out |url=https://www.news18.com/movies/new-poster-of-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-out-9110222.html |access-date=2024-11-05 |website=News18 }}</ref> == विपणन आणि प्रदर्शन == [[संभाजी|छत्रपती संभाजी महाराज]] यांच्या जन्मदिनानिमित्त १४ मे २०२४ रोजी, [[पुणे|पुण्यात]] एका भव्य कार्यक्रमात या चित्रपटातील ठाकूर अनुप सिंग यांच्या पात्राचा 'फर्स्ट लूक' पोस्टर अनावरण करण्यात आला.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> हा कार्यक्रम सूर्योदय प्रतिष्ठानचे नानाथ पठारे पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली छत्रपतींच्या हजारो भक्तांच्या उपस्थितीत पार पडला. [[नवरात्री]]च्या पहिल्या दिवसापासून पात्रांचे उघड होण्याचे सत्र सुरू झाले. यात पिवळी साडी आणि पारंपारिक महाराष्ट्रीयन दागिन्यांमध्ये [[शिवलिंगा]]समोर प्रार्थना करणाऱ्या [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाईंच्या]] भूमिकेतील अमृता खानविलकर यांच्या लूकपासून सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |title=किशोरी शहाणेंची मृणाल कुलकर्णींना टक्कर, जिजाऊंच्या भूमिकेतील पहिला Look समोर, तुम्हाला कोण आवडलं? |url=https://news18marathi.com/photogallery/entertainment/kishori-shahane-fight-to-mrinal-kulkarni-play-jijabai-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-film-1272478-page-3.html |access-date=2024-11-13 |website=news18marathi.com |date=4 November 2024 |language=mr}}</ref> त्यानंतर हिरवी साडी परिधान करून केशरी कपड्यात गुंडाळलेले मूल कडेवर घेतलेल्या जिजामातांच्या भूमिकेतील किशोरी शहाणे यांचा लूक समोर आला.<ref>{{Cite web |last=Karale |first=Neelam |date=2024-10-04 |title=Amruta Stars as Maharani Yesubai in 'Dharmarakshak Mahavir Chhatrapati Sambhaji Maharaj' |url=https://www.thebridgechronicle.com/lifestyle/entertainment/amruta-stars-as-maharani-yesubai-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj#google_vignette |access-date=2024-11-13 |website=The Bridge Chronicle }}</ref> तसेच, धाऊमाता म्हणून बसलेल्या आणि एका लहान मुलाला [[तलवार]] आणि [[ढाल]] चालवायला शिकवणाऱ्या भार्गवी चिरमुले यांचे पात्रही समोर आले. या कालावधीत [[सई भोसले|सईबाई भोसले]], [[सोयराबाई|सोयराबाई भोसले]], कोंडाजी फर्जद, [[राजाराम पहिली|राजाराम महाराज]], मावळे आणि सिद्दी यांसारख्या इतर प्रमुख पात्रांचीही ओळख करून देण्यात आली.<ref name=":2" /> मूळचा १५ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित होणारा हा चित्रपट नंतर एका आठवड्याने पुढे ढकलण्यात आला. ११ ऑक्टोबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झालेल्या अधिकृत टीझरमध्ये सिंग यांच्या पात्राची झलक दाखवण्यासोबतच २२ नोव्हेंबर ही नवीन प्रदर्शित होण्याची तारीख जाहीर करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=Tiwari |first=Shikha |date=2024-10-11 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj Teaser:संभाजी महाराज की दहाड़ से कांप उठे दुश्मन {{!}} News Track in Hindi |url=https://newstrack.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-review-trailer-release-date-hindi-472604 |access-date=2024-11-04 |website=newstrack.com |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-10-11 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' चित्रपटाचा रोमांचकारी टिझर प्रेक्षकांच्या भेटीला |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-release-in-social-media-191242.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref> २ मिनिटे ३६ सेकंदांचा अत्यंत प्रतीक्षित ट्रेलर हिंदी आणि मराठी या दोन्ही भाषांमध्ये १२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी [[मुंबई]] येथील [[पीव्हीआर आयनॉक्स|पीव्हीआर, सिटी मॉल]] येथे एका भव्य लॉन्च इव्हेंटमध्ये प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{Cite web |title='धर्म, गोमाता धोक्यात येते तेव्हा हिंदूना शस्त्र...' छ. संभाजी महाराजांच्या जीवनावर मराठी सिनेमा |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-starring-thakur-anup-singh-and-amruta-khanvilkar/articleshow/115221225.cms |access-date=2024-11-13 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या कार्यक्रमास [[ठाकूर अनुप सिंग]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], [[भार्गवी चिरमुले]], [[अमृता खानविलकर]], आनंद पिंपळकर या चित्रपटातील कलाकार व तंत्रज्ञ, सर्व चारही निर्माते आणि [[पेन स्टुडिओज|पेन स्टुडिओज]]चे संस्थापक [[जयंतलाल गडा]] उपस्थित होते.<ref name=":3" /> ट्रेलर रिलीजच्या एक दिवस आधी, निर्माता संदीप मोहितेपाटील यांनी [[छत्रपतींचे सातारा संस्थानाचे राजघराणे|छत्रपती घराण्याचे]] सदस्य [[उदयनराजे भोसले]] आणि [[आमदार|आमदार]] शिवेंद्रसिंहराजे भोसले यांची भेट घेऊन त्यांना ट्रेलरचा विशेष प्रीव्ह्यू दाखवला. या ट्रेलरला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला, ज्यामुळे चित्रपटाबद्दलची उत्सुकता आणखी वाढली.<ref>{{Cite web |last=शिकलगार |first=स्वालिया न |date=2024-11-13 |title=Akshay Kumar Aithraaz-2 {{!}} वीस वर्षांनंतर ऐतराजचा सीक्वल; सुभाष घईंची मोठी घोषणा |url=https://pudhari.news/soneri/akshay-kumar-aithraaz-2-subhash-ghai-announcement |access-date=2024-11-13 |website=Pudhari News |language=mr}}</ref> चित्रपटाची मराठी आवृत्ती २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झाली, तर हिंदी आवृत्ती एका आठवड्यानंतर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-30 |title=Latest Marathi Movie : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज-भाग १' सिनेमाला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद |url=https://www.esakal.com/premier/dharmaraskshak-sambhaji-movie-get-good-response-from-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> २५ नोव्हेंबर रोजी [[सातारा (शहर)|सातारा]] येथील जलमंदिर पॅलेसमध्ये उदयनराजे भोसले आणि त्यांच्या कुटुंबासाठी एका विशेष स्क्रीनिंगचे आयोजन करण्यात आले होते. राजमाता कल्पनाराजे भोसले यांनी प्रतिक्रिया देताना म्हटले, "एक खूप सुंदर चित्रपट बनवला आहे. हा चित्रपट केवळ चांगलाच नाही, तर कलाकारांनीही त्यात आपला जीव ओतला आहे. प्रत्येकाने आपली पात्रे उत्तम प्रकारे साकारली आहेत." महाराणी दमयंती उदयनराजे भोसले यांनी जोडले, "चित्रपटाचे दिग्दर्शन, संवाद, अभिनय, व्हीएफएक्सचा योग्य वापर आणि इतर अनेक गोष्टींमुळे हा चित्रपट अधिकच उत्कृष्ट झाला आहे."<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-27 |title=श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे भोसलेंनी सहकुटूंब पाहिला 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' सिनेमा ; कौतुक करत म्हणाले... |url=https://www.esakal.com/premier/special-screening-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> === प्रतिसाद आणि वाद === चित्रपट प्रदर्शित झाल्यानंतर प्रेक्षकांकडून, विशेषतः [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रामध्ये]], त्याला चांगला प्रतिसाद मिळाला. तथापि, ''पुष्पा २: द रूल'' सारख्या मोठ्या बजेटच्या पॅन-इंडिया चित्रपटांच्या प्रदर्शनानंतर स्क्रीन वाटपाच्या मर्यादेमुळे त्याला आव्हानांचा सामना करावा लागला. व्यावसायिक ब्लॉकबस्टर चित्रपटांना प्राधान्य दिल्यामुळे या चित्रपटासाठी किमान किंवा एकही शो शिल्लक राहिला नसल्याचे अहवाल समोर आले.<ref>{{Cite web |title='पुष्पा २'साठी मराठी चित्रपटांना ब्रेक? धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज चित्रपटालाही फटका |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-marathi-movie-show-cancelled-for-pusha-2/articleshow/115943890.cms |access-date=2024-12-18 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या समस्येवर प्रतिक्रिया देताना आस्ता सोशल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा स्वाती पिसाळ यांनी सांगितले की, मानव परिवर्तन विकास मल्टिपर्पज चॅरिटेबल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा राधिका पन्हाळ, मराठा फेडरेशनचे अनिल घारळ, राजेंद्र माने, [[शिवसेना (२०२२–सध्यापर्यंत)|शिवसेना]]चे जयभाऊ सूर्यवंशी आणि इतर मान्यवरांसोबत संयुक्त बैठक घेण्यात आली. पिसाळ यांनी नमूद केले की, यासंदर्भात मुख्यमंत्री, प्रांताधिकारी आणि पोलीस अधीक्षकांना निवेदन सादर केले जाईल. त्यांनी ही परिस्थिती "प्रगत महाराष्ट्रासाठी अत्यंत लाजीरवाणी आणि दुर्दैवी" असल्याचे म्हटले.<ref>{{Cite web |last=टीम |first=सकाळ डिजिटल |date=2024-12-07 |title=Marathi Movies : '...तर दाक्षिणात्‍य चित्रपट बंद पाडणार'; धर्मरक्षक संभाजी महाराज चित्रपट बदलल्‍याचे पडसाद |url=https://www.esakal.com/premier/swati-pisal-warns-of-ban-on-south-indian-films-over-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movies-bam92 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> ९ डिसेंबर २०२४ रोजी, [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना|महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने (मनसे)]] [[उल्हासनगर]] येथील मिराज अशोक अनिल सिनेटमच्या व्यवस्थापनाला कडक इशारा दिला. जर ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' चित्रपटाचे शो वेळेत सुरू केले नाहीत, तर चित्रपटगृहाचे सर्व शो बंद पाडण्याची धमकी देण्यात आली, कारण या चित्रपटगृहाने चित्रपटाचा एकही शो लावला नव्हता. मनसेचे जिल्हाध्यक्ष बंडू देशमुख आणि शहर अध्यक्ष संजय घुगे यांच्या नेतृत्वाखाली चित्रपटगृहाबाहेर आंदोलन करण्यात आले. त्यांनी ''पुष्पा २'' ला १५ दैनिक शो आणि [[द साबरमती रिपोर्ट|द साबरमती रिपोर्ट]] ला एक शो दिल्याचे सांगत या चित्रपटाकडे दुर्लक्ष केल्याचा आरोप केला.<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-12-10 |title=.. तर थिएटरची एकही काच शिल्लक राहणार नाही ; मनसेनं भरला दम |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/mns-threatened-theatre-for-not-adding-single-show-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-1318126.html |access-date=2024-12-18 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref> या आंदोलनानंतर चित्रपटगृह व्यवस्थापनाने दोन दिवसांत चित्रपटाला शोचे स्लॉट दिले जातील, असे आश्वासन दिले. या वादानुसार प्रादेशिक आणि ऐतिहासिक चित्रपटांसाठी असमान स्क्रीन वाटपाच्या सुरू असलेल्या समस्यांवर प्रकाश टाकला आणि मराठी चित्रपटसृष्टीला न्याय्य संधी मिळण्याच्या गरजेवर एक व्यापक चर्चा सुरू केली.<ref>{{Cite web |last=दुधाणे |first=अजय |date=2024-12-10 |title=Dharmarakshak Sambhaji Maharaj: 'धर्मरक्षक संभाजी महाराज' चित्रपट लावला नाही तर...मनसे आक्रमक, थेट दिला इशारा |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/mns-anger-on-ashok-anil-cinema-hall-for-not-giving-single-show-to-dharmarakshak-sambhaji-maharaj-movie-ulhasnagar-maharashtra-sm2000 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref> [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मराठी चित्रपट]] su1p0oz9710vjeowe7wlciiyirf4vmi 2700191 2700187 2026-08-08T07:50:24Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2700191 wikitext text/x-wiki {{काम चालू}} {{माहिती संचिका}} '''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज''' हा २०२४ मध्ये प्रदर्शित झालेला एक [[मराठी भाषा|मराठी भाषेतील]] [[भव्यपट]] तथा ऐतिहासिक युद्धपट आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन तुषार शेळके यांनी केले असून, उर्विता प्रॉडक्शनच्या बॅनरखाली शेखर मोहिते पाटील, सौजन्य निकम, धर्मेंद्र बोरा आणि केतनराजे भोसले यांनी याची निर्मिती केली आहे.<ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-05-16 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज', मराठीसह 5 भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-release-date-153649.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Movie Story - Rang Marathi |url=https://rangmarathi.com/tag/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-movie-story/ |access-date=2024-11-04 }}</ref> या चित्रपटात ठाकूर अनुप सिंग यांनी मध्यवर्ती भूमिका साकारली आहे,<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Photos: अभिनेत्याने शेअर केले 'शेर संभाजी' चित्रपटाच्या सेटवरील अनसीन फोटो |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/4695567/thakur-anup-sinha-shared-photos-from-the-sets-of-sher-sambhaji-on-social-media-viral-pyd-04/8/ |access-date=2024-11-13 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> तर त्यांच्यासोबत [[अमृता खानविलकर]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], संजय खापरे, [[भार्गवी चिरमुले]], [[कमलेश सावंत]], [[किशोरी शहाणे]] आणि [[राज झुत्शी]] यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका पार पाडल्या आहेत.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-04 |title=Amruta Khanvilkar: चंद्रमुखीचा नवा लूक,'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये साकारणार 'महाराणी येसूबाई भोसले'ची भूमिका |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actress-amruta-khanvilkar-playing-role-in-yesubai-first-look-revealed-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chhaava: 'छावा' से पहले बड़े पर्दे पर दिखेगी संभाजी महाराज की ये कहानी, विक्की कौशल की फिल्म को होगा नुकसान? |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-will-release-on-22-november-can-hit-business-of-chhaava-2024-11-12?pageId=5 |access-date=2024-11-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> १७ व्या शतकाच्या पार्श्वभूमीवर आधारित असलेला हा चित्रपट संभाजी महाराजांच्या जीवनाचे एक प्रभावी आणि काल्पनिक चित्रण आहे. यात [[मुगल साम्राज्य|मुगल साम्राज्याविरुद्ध]] लढताना [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] आणि हिंदू धर्माचे रक्षण करताना त्यांचे शौर्य, उत्तम युद्धनीती आणि अफाट ध्येयनिष्ठा दर्शवण्यात आली आहे, ज्यामुळे आपल्या लोकांचे आणि संस्कृतीचे रक्षक म्हणून त्यांचा वारसा अधिक ठळक होतो. या चित्रपटाची अधिकृत घोषणा जानेवारी २०२३ मध्ये करण्यात आली होती आणि त्याच वर्षाच्या उत्तरार्धात त्याचे मुख्य चित्रीकरण सुरू झाले. या भागातील अस्सल सौंदर्य टिपण्यासाठी महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात वेगवेगळ्या टप्प्यांत त्याचे चित्रीकरण पार पडले. मोहित कुलकर्णी यांनी या चित्रपटाला संगीत दिले आहे, तर [[महेश आणे]] यांनी छायाचित्रण (सिनेमॅटोग्राफी) आणि चिराग भुवा यांनी व्हिज्युअल इफेक्ट्स (VFX) सांभाळले आहेत. हा चित्रपट २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी मराठी भाषेत, तर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी त्याच्या हिंदी आवृत्तीमध्ये चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाला समीक्षकांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला असून त्यांनी याचे दिग्दर्शन, कलाकारांचे अभिनय आणि निर्मिती मूल्यांचे खूप कौतुक केले.<ref name=":3">{{Cite web |last=NavbharatLive |date=2024-11-12 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपति संभाजी महाराज' का ट्रेलर हुआ आउट |url=https://navbharatlive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-film-to-be-release-on-22-november-1035212.html |access-date=2024-11-13 |website=Navabharat |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=ढोले |first=जगदीश |date=2024-11-13 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'च |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-released-movie-release-date-22-november-anoop-singh-thakur-amruta-khanvilkar-marathi-news-1326169 |access-date=2024-11-13 |website=marathi.abplive.com |language=mr}}</ref> जगभरात या चित्रपटाने ११.९० ते १२.७० कोटी रुपयांची कमाई केली असून, हा चित्रपट २०२४ मधील [[सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या मराठी चित्रपटांची यादी| सर्वाधिक कमाई करणारा पाचवा मराठी चित्रपट]] ठरला आहे.<ref>{{Cite web |date=2024-12-15 |title=2024 मध्ये सर्वाधिक कमाई केलेले 10 मराठी चित्रपट तुम्हाला माहिती आहेत काय? |url=https://www.etvbharat.com/mr/!entertainment/do-you-know-the-10-highest-grossing-marathi-movies-at-the-box-office-in-2024-maharashtra-news-mhs24121404770 |access-date=2024-12-21 |website=ETV Bharat News |language=mr}}</ref> == कलाकार == * [[ठाकूर अनुप सिंग]] - [[संभाजी|छत्रपती संभाजी महाराज]],<ref>{{Cite web |last=Tomar |first=Nancy |title=Sambhaji Maharaj कौन? जिनपर बनी दो फिल्में आगे-पीछे होंगी रिलीज, Vicky Kaushal को नुकसान! |url=https://hindi.news24online.com/entertainment/chhaava-vs-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj/949942/ |access-date=2024-11-13 |website=News24 Hindi |language=hi}}</ref> [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] दुसरे शासक आणि [[शिवाजी|छत्रपती शिवाजी महाराजांचे]]्ये ज्येष्ठ सुपुत्र. * [[अमृता खानविलकर]] - [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाई भोसले]],<ref>{{Cite web |last=Naik |first=Payal |date=2024-10-04 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये अमृता खानविलकर साकारणार महाराणी येसूबाई; लूक होतोय व्हायरल |url=https://www.esakal.com/premier/amruta-khanvilkar-playing-yesubai-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-psn14 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> संभाजी महाराजांची पत्नी. * मृणाल कुलकर्णी - जिजाबाई, [[शिवाजी|पहिले शिवाजी]] यांच्या माता.<ref>{{Cite book |last=Joshi |first=Pandit Shankar |url=https://books.google.com/books?id=9ngBAAAAMAAJ&q=Keshav+Pandit+Sambhaji |title=Chhatrapati Sambhaji, 1657-1689 A.D. |date=1980 |publisher=S. Chand }}</ref> * [[भार्गवी चिरमुले]] - धाऊमाता. * आनंद पिंपळकर - गुरुजी,<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-10-23 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'मध्ये हा कलाकार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या भूमिकेत |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/anand-pimpalkar-will-play-krishnashastri-pandit-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-1289768.html |access-date=2024-11-04 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref>. * पल्लवी वैद्य - [[सई भोसले|महाराणी सईबाई भोसले]], शिवाजी पहिलीची पहिली पत्नी आणि संभाजी महाराजांची जन्मदाती आई. * कृतिका तुळसकर - [[सोयराबाई|महाराणी सोयराबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची दुसरी पत्नी, राजाराम पहिलीची जन्मदाती आई आणि संभाजी महाराजांची सावत्र आई. * [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]] - [[मुकर्रब खान]],<ref>{{Cite web |date=2024-11-13 |title=Powerful Trailer of Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Released: A Cinematic Tribute to the Maratha Warrior - Morning Kashmir |url=https://www.morningkashmir.com/powerful-trailer-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-released-a-cinematic-tribute-to-the-maratha-warrior/ |access-date=2024-11-13 }}</ref>. * [[राज झुत्शी]] - [[औरंगजेब|आलमगीर औरंगजेब]], सहावा मुघल सम्राट. * रणजित निकम - सिद्दी मौलवी, [[सिद्दी|सिद्दींचा]] उच्चपदस्थ सेनापती आणि प्रभावी नेता. * संजय खापरे - [[हंबीरराव मोहिते|सरसेनापती हंबीरराव मोहिते]], शिवाजी महाराज आणि नंतर संभाजी महाराजांच्या काळातील मराठा साम्राज्याचे सरसेनापती. * अनिल गावास - [[बहीर्जी नाईक]]. * [[उज्ज्वल चोप्रा]] - [[कवी कलश]] * आरती शिंदे - सलमा * प्रदीप कबरा - सिद्दी कासम * [[कमलेश सावंत]] - सिद्दी खैरियात * प्रथमेश काटकर - [[मुहम्मद अकबर (मुघल राजकुमार)|अकबर]] * श्रद्धा शिंदे - सरस्वती * तृप्ती राणे - लक्ष्मी * शीतल पाटील - दुर्गा * [[खुशी हजारे]] - सुमी * कृतिका वेलापुरे - भवानी संभाजीराजे भोसले. * विनीत शर्मा - कोंडाजी फर्जद. * स्वराज भोइटे - [[राजाराम पहिली|राजाराम महाराज]], शिवाजी महाराजांचे छोटे सुपुत्र. * संदीप मोहितेपाटील - मावळा * रिषांक मोहिते - मावळा * नितीन पायगुडे - मावळा * श्रीहरी काळे - मावळा * राजेंद्र बेंद्रे - मावळा * विशाल फळे - [[संताजी घोरपडे]]. * प्रमोद काळे - दादाजी देशपांडे. * सचिन गवळी - गिरोजी बाबा. * सुरज खान - [[दौलत खान (नाविक)|दौलत खान]] * एमी एला - सकीना * प्रशांत मोहिते * शिवशंकर स्वामी - शिवशंकर * धनश्री कदम * मृणाल गायकवाड * राहुल नेवेसे * राहुल बोरोले - सरदार == निर्मिती == मराठी चित्रपट ''[[सरसेनापती हंबीरराव]]'' च्या अभूतपूर्व यशानंतर, जानेवारी २०२३ मध्ये 'उर्विता प्रॉडक्शन'ने आपल्या दुसऱ्या मोठ्या निर्मितीची घोषणा केली, जी ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' या नावाने समोर आली.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-23 |title=Dharmarakshak Mahaveer chhatrapati Sambhaji Maharaj मध्ये आनंद पिंपळकर दिसणार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या दमदार भूमिकेत; लूक आला समोर |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/anand-pimpalkar-playing-a-krushnashastri-pandit-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=namratasandbhor |date=2024-05-16 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj {{!}} Pune News |url=https://policenama.com/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-thakur-anup-singh-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-shambhu-raje-appeared-at-the-birth-anniversary-celebrations-of-chhatra/ |access-date=2024-11-04 |website=पोलीसनामा (Policenama) }}</ref> चित्रपटाचे मुख्य चित्रीकरण [[भोर]] येथील [[भोर राजवाडा|राजवाडा]], [[जावळी|जावळी गाव]] आणि [[विजयदुर्ग किल्ला]] येथे झाले. नोव्हेंबर २०२३ मध्ये चित्रीकरणाचे पहिले सत्र पूर्ण झाले आणि त्यानंतर डिसेंबरमध्ये दुसऱ्या सत्राची सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |last=Navarashtra |date=2024-11-05 |title=अभिनेता ठाकूर अनुप सिंग साकारतोय संभाजी महाराजांची भूमिका, विजयदुर्ग गडावरील खास शूट केले शेअर |url=https://www.navarashtra.com/photos/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actor-thakur-anoop-singh-shared-vijaydurga-fort-chhatrapati-sambhaji-maharaj-look-photos-in-instagram-682165.html |access-date=2024-11-05 |website=Navarashtra |language=mr}}</ref> सुरुवातीला कलाकारांबद्दलची माहिती अत्यंत गुप्त ठेवण्यात आली होती. तथापि, ऑगस्ट २०२३ मध्ये [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांची या महान मराठा योद्ध्याच्या भूमिकेसाठी निवड करण्यात आली. या संधीबद्दल बोलताना त्यांनी याला आयुषρεचा मोठा सन्मान मानले आणि सांगितले, "संभाजी महाराजांची भूमिका साकारायला मिळणे ही आयुष्यातील एक सुवर्णसंधी होती; अशा प्रकारच्या पात्रांचे चित्रण करण्याची संधी फार कमी अभिनेत्यांना मिळते. मी याला माझे भाग्य समजतो."<ref>{{Cite web |date=2024-12-09 |title=Anoop Singh on playing historic leaders like Sambhaji Maharaj, Dhritarashtra & others |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/anoop-singh-on-playing-historic-leaders-like-sambhaji-maharaj-dhritarashtra-mahabharat-23443100?utm_source=chatgpt.com |access-date=2025-02-13 |website=Mid-day }}</ref> मे २०२४ मध्ये हे उघड झाले की, ठाकूर अनुप सिंग, [[अमृता खानविलकर]] आणि [[किशोरी शहाणे]] मुख्य भूमिकांमध्ये झळकणार आहेत. विशेष म्हणजे, शहाणे यांच्या ३७ वर्षांच्या कारकिर्दीत ऐतिहासिक पात्र साकारण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.<ref name=":1">{{Cite web |title="धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज" चित्रपट लवकरच येणार प्रेक्षकांच्या भेटीला! Chhatrapati Sambhaji maharaj Jayanti Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj movie is coming soon |url=https://www.marathijagran.com/entertainment/chhatrapati-sambhaji-maharaj-jayanti-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-is-coming-soon-21919 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi Jagran |date=14 May 2024 |language=mr}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=New Poster Of Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Out |url=https://www.news18.com/movies/new-poster-of-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-out-9110222.html |access-date=2024-11-05 |website=News18 }}</ref> == विपणन आणि प्रदर्शन == [[संभाजी|छत्रपती संभाजी महाराज]] यांच्या जन्मदिनानिमित्त १४ मे २०२४ रोजी, [[पुणे|पुण्यात]] एका भव्य कार्यक्रमात या चित्रपटातील ठाकूर अनुप सिंग यांच्या पात्राचा 'फर्स्ट लूक' पोस्टर अनावरण करण्यात आला.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> हा कार्यक्रम सूर्योदय प्रतिष्ठानचे नानाथ पठारे पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली छत्रपतींच्या हजारो भक्तांच्या उपस्थितीत पार पडला. [[नवरात्री]]च्या पहिल्या दिवसापासून पात्रांचे उघड होण्याचे सत्र सुरू झाले. यात पिवळी साडी आणि पारंपारिक महाराष्ट्रीयन दागिन्यांमध्ये [[शिवलिंगा]]समोर प्रार्थना करणाऱ्या [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाईंच्या]] भूमिकेतील अमृता खानविलकर यांच्या लूकपासून सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |title=किशोरी शहाणेंची मृणाल कुलकर्णींना टक्कर, जिजाऊंच्या भूमिकेतील पहिला Look समोर, तुम्हाला कोण आवडलं? |url=https://news18marathi.com/photogallery/entertainment/kishori-shahane-fight-to-mrinal-kulkarni-play-jijabai-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-film-1272478-page-3.html |access-date=2024-11-13 |website=news18marathi.com |date=4 November 2024 |language=mr}}</ref> त्यानंतर हिरवी साडी परिधान करून केशरी कपड्यात गुंडाळलेले मूल कडेवर घेतलेल्या जिजामातांच्या भूमिकेतील किशोरी शहाणे यांचा लूक समोर आला.<ref>{{Cite web |last=Karale |first=Neelam |date=2024-10-04 |title=Amruta Stars as Maharani Yesubai in 'Dharmarakshak Mahavir Chhatrapati Sambhaji Maharaj' |url=https://www.thebridgechronicle.com/lifestyle/entertainment/amruta-stars-as-maharani-yesubai-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj#google_vignette |access-date=2024-11-13 |website=The Bridge Chronicle }}</ref> तसेच, धाऊमाता म्हणून बसलेल्या आणि एका लहान मुलाला [[तलवार]] आणि [[ढाल]] चालवायला शिकवणाऱ्या भार्गवी चिरमुले यांचे पात्रही समोर आले. या कालावधीत [[सई भोसले|सईबाई भोसले]], [[सोयराबाई|सोयराबाई भोसले]], कोंडाजी फर्जद, [[राजाराम पहिली|राजाराम महाराज]], मावळे आणि सिद्दी यांसारख्या इतर प्रमुख पात्रांचीही ओळख करून देण्यात आली.<ref name=":2" /> मूळचा १५ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित होणारा हा चित्रपट नंतर एका आठवड्याने पुढे ढकलण्यात आला. ११ ऑक्टोबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झालेल्या अधिकृत टीझरमध्ये सिंग यांच्या पात्राची झलक दाखवण्यासोबतच २२ नोव्हेंबर ही नवीन प्रदर्शित होण्याची तारीख जाहीर करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=Tiwari |first=Shikha |date=2024-10-11 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj Teaser:संभाजी महाराज की दहाड़ से कांप उठे दुश्मन {{!}} News Track in Hindi |url=https://newstrack.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-review-trailer-release-date-hindi-472604 |access-date=2024-11-04 |website=newstrack.com |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-10-11 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' चित्रपटाचा रोमांचकारी टिझर प्रेक्षकांच्या भेटीला |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-release-in-social-media-191242.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref> २ मिनिटे ३६ सेकंदांचा अत्यंत प्रतीक्षित ट्रेलर हिंदी आणि मराठी या दोन्ही भाषांमध्ये १२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी [[मुंबई]] येथील [[पीव्हीआर आयनॉक्स|पीव्हीआर, सिटी मॉल]] येथे एका भव्य लॉन्च इव्हेंटमध्ये प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{Cite web |title='धर्म, गोमाता धोक्यात येते तेव्हा हिंदूना शस्त्र...' छ. संभाजी महाराजांच्या जीवनावर मराठी सिनेमा |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-starring-thakur-anup-singh-and-amruta-khanvilkar/articleshow/115221225.cms |access-date=2024-11-13 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या कार्यक्रमास [[ठाकूर अनुप सिंग]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], [[भार्गवी चिरमुले]], [[अमृता खानविलकर]], आनंद पिंपळकर या चित्रपटातील कलाकार व तंत्रज्ञ, सर्व चारही निर्माते आणि [[पेन स्टुडिओज|पेन स्टुडिओज]]चे संस्थापक [[जयंतलाल गडा]] उपस्थित होते.<ref name=":3" /> ट्रेलर रिलीजच्या एक दिवस आधी, निर्माता संदीप मोहितेपाटील यांनी [[छत्रपतींचे सातारा संस्थानाचे राजघराणे|छत्रपती घराण्याचे]] सदस्य [[उदयनराजे भोसले]] आणि [[आमदार|आमदार]] शिवेंद्रसिंहराजे भोसले यांची भेट घेऊन त्यांना ट्रेलरचा विशेष प्रीव्ह्यू दाखवला. या ट्रेलरला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला, ज्यामुळे चित्रपटाबद्दलची उत्सुकता आणखी वाढली.<ref>{{Cite web |last=शिकलगार |first=स्वालिया न |date=2024-11-13 |title=Akshay Kumar Aithraaz-2 {{!}} वीस वर्षांनंतर ऐतराजचा सीक्वल; सुभाष घईंची मोठी घोषणा |url=https://pudhari.news/soneri/akshay-kumar-aithraaz-2-subhash-ghai-announcement |access-date=2024-11-13 |website=Pudhari News |language=mr}}</ref> चित्रपटाची मराठी आवृत्ती २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झाली, तर हिंदी आवृत्ती एका आठवड्यानंतर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-30 |title=Latest Marathi Movie : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज-भाग १' सिनेमाला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद |url=https://www.esakal.com/premier/dharmaraskshak-sambhaji-movie-get-good-response-from-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> २५ नोव्हेंबर रोजी [[सातारा (शहर)|सातारा]] येथील जलमंदिर पॅलेसमध्ये उदयनराजे भोसले आणि त्यांच्या कुटुंबासाठी एका विशेष स्क्रीनिंगचे आयोजन करण्यात आले होते. राजमाता कल्पनाराजे भोसले यांनी प्रतिक्रिया देताना म्हटले, "एक खूप सुंदर चित्रपट बनवला आहे. हा चित्रपट केवळ चांगलाच नाही, तर कलाकारांनीही त्यात आपला जीव ओतला आहे. प्रत्येकाने आपली पात्रे उत्तम प्रकारे साकारली आहेत." महाराणी दमयंती उदयनराजे भोसले यांनी जोडले, "चित्रपटाचे दिग्दर्शन, संवाद, अभिनय, व्हीएफएक्सचा योग्य वापर आणि इतर अनेक गोष्टींमुळे हा चित्रपट अधिकच उत्कृष्ट झाला आहे."<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-27 |title=श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे भोसलेंनी सहकुटूंब पाहिला 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' सिनेमा ; कौतुक करत म्हणाले... |url=https://www.esakal.com/premier/special-screening-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> === प्रतिसाद आणि वाद === चित्रपट प्रदर्शित झाल्यानंतर प्रेक्षकांकडून, विशेषतः [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रामध्ये]], त्याला चांगला प्रतिसाद मिळाला. तथापि, ''पुष्पा २: द रूल'' सारख्या मोठ्या बजेटच्या पॅन-इंडिया चित्रपटांच्या प्रदर्शनानंतर स्क्रीन वाटपाच्या मर्यादेमुळे त्याला आव्हानांचा सामना करावा लागला. व्यावसायिक ब्लॉकबस्टर चित्रपटांना प्राधान्य दिल्यामुळे या चित्रपटासाठी किमान किंवा एकही शो शिल्लक राहिला नसल्याचे अहवाल समोर आले.<ref>{{Cite web |title='पुष्पा २'साठी मराठी चित्रपटांना ब्रेक? धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज चित्रपटालाही फटका |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-marathi-movie-show-cancelled-for-pusha-2/articleshow/115943890.cms |access-date=2024-12-18 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या समस्येवर प्रतिक्रिया देताना आस्ता सोशल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा स्वाती पिसाळ यांनी सांगितले की, मानव परिवर्तन विकास मल्टिपर्पज चॅरिटेबल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा राधिका पन्हाळ, मराठा फेडरेशनचे अनिल घारळ, राजेंद्र माने, [[शिवसेना (२०२२–सध्यापर्यंत)|शिवसेना]]चे जयभाऊ सूर्यवंशी आणि इतर मान्यवरांसोबत संयुक्त बैठक घेण्यात आली. पिसाळ यांनी नमूद केले की, यासंदर्भात मुख्यमंत्री, प्रांताधिकारी आणि पोलीस अधीक्षकांना निवेदन सादर केले जाईल. त्यांनी ही परिस्थिती "प्रगत महाराष्ट्रासाठी अत्यंत लाजीरवाणी आणि दुर्दैवी" असल्याचे म्हटले.<ref>{{Cite web |last=टीम |first=सकाळ डिजिटल |date=2024-12-07 |title=Marathi Movies : '...तर दाक्षिणात्‍य चित्रपट बंद पाडणार'; धर्मरक्षक संभाजी महाराज चित्रपट बदलल्‍याचे पडसाद |url=https://www.esakal.com/premier/swati-pisal-warns-of-ban-on-south-indian-films-over-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movies-bam92 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> ९ डिसेंबर २०२४ रोजी, [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना|महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने (मनसे)]] [[उल्हासनगर]] येथील मिराज अशोक अनिल सिनेटमच्या व्यवस्थापनाला कडक इशारा दिला. जर ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' चित्रपटाचे शो वेळेत सुरू केले नाहीत, तर चित्रपटगृहाचे सर्व शो बंद पाडण्याची धमकी देण्यात आली, कारण या चित्रपटगृहाने चित्रपटाचा एकही शो लावला नव्हता. मनसेचे जिल्हाध्यक्ष बंडू देशमुख आणि शहर अध्यक्ष संजय घुगे यांच्या नेतृत्वाखाली चित्रपटगृहाबाहेर आंदोलन करण्यात आले. त्यांनी ''पुष्पा २'' ला १५ दैनिक शो आणि [[द साबरमती रिपोर्ट|द साबरमती रिपोर्ट]] ला एक शो दिल्याचे सांगत या चित्रपटाकडे दुर्लक्ष केल्याचा आरोप केला.<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-12-10 |title=.. तर थिएटरची एकही काच शिल्लक राहणार नाही ; मनसेनं भरला दम |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/mns-threatened-theatre-for-not-adding-single-show-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-1318126.html |access-date=2024-12-18 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref> या आंदोलनानंतर चित्रपटगृह व्यवस्थापनाने दोन दिवसांत चित्रपटाला शोचे स्लॉट दिले जातील, असे आश्वासन दिले. या वादानुसार प्रादेशिक आणि ऐतिहासिक चित्रपटांसाठी असमान स्क्रीन वाटपाच्या सुरू असलेल्या समस्यांवर प्रकाश टाकला आणि मराठी चित्रपटसृष्टीला न्याय्य संधी मिळण्याच्या गरजेवर एक व्यापक चर्चा सुरू केली.<ref>{{Cite web |last=दुधाणे |first=अजय |date=2024-12-10 |title=Dharmarakshak Sambhaji Maharaj: 'धर्मरक्षक संभाजी महाराज' चित्रपट लावला नाही तर...मनसे आक्रमक, थेट दिला इशारा |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/mns-anger-on-ashok-anil-cinema-hall-for-not-giving-single-show-to-dharmarakshak-sambhaji-maharaj-movie-ulhasnagar-maharashtra-sm2000 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref> [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मराठी चित्रपट]] 1peviqkn0f502d96vz7a7brjbb4nqc0 2700192 2700191 2026-08-08T07:51:52Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2700192 wikitext text/x-wiki {{काम चालू}} {{माहिती संचिका}} '''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज''' हा २०२४ मध्ये प्रदर्शित झालेला एक [[मराठी भाषा|मराठी भाषेतील]] [[भव्यपट]] तथा ऐतिहासिक युद्धपट आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन तुषार शेळके यांनी केले असून, उर्विता प्रॉडक्शनच्या बॅनरखाली शेखर मोहिते पाटील, सौजन्य निकम, धर्मेंद्र बोरा आणि केतनराजे भोसले यांनी याची निर्मिती केली आहे.<ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-05-16 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज', मराठीसह 5 भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-release-date-153649.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Movie Story - Rang Marathi |url=https://rangmarathi.com/tag/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-movie-story/ |access-date=2024-11-04 }}</ref> या चित्रपटात ठाकूर अनुप सिंग यांनी मध्यवर्ती भूमिका साकारली आहे,<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Photos: अभिनेत्याने शेअर केले 'शेर संभाजी' चित्रपटाच्या सेटवरील अनसीन फोटो |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/4695567/thakur-anup-sinha-shared-photos-from-the-sets-of-sher-sambhaji-on-social-media-viral-pyd-04/8/ |access-date=2024-11-13 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> तर त्यांच्यासोबत [[अमृता खानविलकर]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], संजय खापरे, [[भार्गवी चिरमुले]], [[कमलेश सावंत]], [[किशोरी शहाणे]] आणि [[राज झुत्शी]] यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका पार पाडल्या आहेत.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-04 |title=Amruta Khanvilkar: चंद्रमुखीचा नवा लूक,'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये साकारणार 'महाराणी येसूबाई भोसले'ची भूमिका |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actress-amruta-khanvilkar-playing-role-in-yesubai-first-look-revealed-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chhaava: 'छावा' से पहले बड़े पर्दे पर दिखेगी संभाजी महाराज की ये कहानी, विक्की कौशल की फिल्म को होगा नुकसान? |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-will-release-on-22-november-can-hit-business-of-chhaava-2024-11-12?pageId=5 |access-date=2024-11-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> १७ व्या शतकाच्या पार्श्वभूमीवर आधारित असलेला हा चित्रपट संभाजी महाराजांच्या जीवनाचे एक प्रभावी आणि काल्पनिक चित्रण आहे. यात [[मुघल साम्राज्य|मुघल साम्राज्याविरुद्ध]] लढताना [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] आणि [[हिंदू धर्म|हिंदू धर्माचे]] रक्षण करताना त्यांचे शौर्य, उत्तम युद्धनीती आणि अफाट ध्येयनिष्ठा दर्शवण्यात आली आहे, ज्यामुळे आपल्या लोकांचे आणि संस्कृतीचे रक्षक म्हणून त्यांचा वारसा अधिक ठळक होतो. या चित्रपटाची अधिकृत घोषणा जानेवारी २०२३ मध्ये करण्यात आली होती आणि त्याच वर्षाच्या उत्तरार्धात त्याचे मुख्य चित्रीकरण सुरू झाले. या भागातील अस्सल सौंदर्य टिपण्यासाठी महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात वेगवेगळ्या टप्प्यांत त्याचे चित्रीकरण पार पडले. मोहित कुलकर्णी यांनी या चित्रपटाला संगीत दिले आहे, तर [[महेश आणे]] यांनी छायाचित्रण (सिनेमॅटोग्राफी) आणि चिराग भुवा यांनी व्हिज्युअल इफेक्ट्स (VFX) सांभाळले आहेत. हा चित्रपट २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी मराठी भाषेत, तर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी त्याच्या हिंदी आवृत्तीमध्ये चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाला समीक्षकांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला असून त्यांनी याचे दिग्दर्शन, कलाकारांचे अभिनय आणि निर्मिती मूल्यांचे खूप कौतुक केले.<ref name=":3">{{Cite web |last=NavbharatLive |date=2024-11-12 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपति संभाजी महाराज' का ट्रेलर हुआ आउट |url=https://navbharatlive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-film-to-be-release-on-22-november-1035212.html |access-date=2024-11-13 |website=Navabharat |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=ढोले |first=जगदीश |date=2024-11-13 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'च |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-released-movie-release-date-22-november-anoop-singh-thakur-amruta-khanvilkar-marathi-news-1326169 |access-date=2024-11-13 |website=marathi.abplive.com |language=mr}}</ref> जगभरात या चित्रपटाने ११.९० ते १२.७० कोटी रुपयांची कमाई केली असून, हा चित्रपट २०२४ मधील [[सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या मराठी चित्रपटांची यादी| सर्वाधिक कमाई करणारा पाचवा मराठी चित्रपट]] ठरला आहे.<ref>{{Cite web |date=2024-12-15 |title=2024 मध्ये सर्वाधिक कमाई केलेले 10 मराठी चित्रपट तुम्हाला माहिती आहेत काय? |url=https://www.etvbharat.com/mr/!entertainment/do-you-know-the-10-highest-grossing-marathi-movies-at-the-box-office-in-2024-maharashtra-news-mhs24121404770 |access-date=2024-12-21 |website=ETV Bharat News |language=mr}}</ref> == कलाकार == * [[ठाकूर अनुप सिंग]] - [[संभाजी|छत्रपती संभाजी महाराज]],<ref>{{Cite web |last=Tomar |first=Nancy |title=Sambhaji Maharaj कौन? जिनपर बनी दो फिल्में आगे-पीछे होंगी रिलीज, Vicky Kaushal को नुकसान! |url=https://hindi.news24online.com/entertainment/chhaava-vs-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj/949942/ |access-date=2024-11-13 |website=News24 Hindi |language=hi}}</ref> [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] दुसरे शासक आणि [[शिवाजी|छत्रपती शिवाजी महाराजांचे]]्ये ज्येष्ठ सुपुत्र. * [[अमृता खानविलकर]] - [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाई भोसले]],<ref>{{Cite web |last=Naik |first=Payal |date=2024-10-04 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये अमृता खानविलकर साकारणार महाराणी येसूबाई; लूक होतोय व्हायरल |url=https://www.esakal.com/premier/amruta-khanvilkar-playing-yesubai-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-psn14 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> संभाजी महाराजांची पत्नी. * मृणाल कुलकर्णी - जिजाबाई, [[शिवाजी|पहिले शिवाजी]] यांच्या माता.<ref>{{Cite book |last=Joshi |first=Pandit Shankar |url=https://books.google.com/books?id=9ngBAAAAMAAJ&q=Keshav+Pandit+Sambhaji |title=Chhatrapati Sambhaji, 1657-1689 A.D. |date=1980 |publisher=S. Chand }}</ref> * [[भार्गवी चिरमुले]] - धाऊमाता. * आनंद पिंपळकर - गुरुजी,<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-10-23 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'मध्ये हा कलाकार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या भूमिकेत |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/anand-pimpalkar-will-play-krishnashastri-pandit-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-1289768.html |access-date=2024-11-04 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref>. * पल्लवी वैद्य - [[सई भोसले|महाराणी सईबाई भोसले]], शिवाजी पहिलीची पहिली पत्नी आणि संभाजी महाराजांची जन्मदाती आई. * कृतिका तुळसकर - [[सोयराबाई|महाराणी सोयराबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची दुसरी पत्नी, राजाराम पहिलीची जन्मदाती आई आणि संभाजी महाराजांची सावत्र आई. * [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]] - [[मुकर्रब खान]],<ref>{{Cite web |date=2024-11-13 |title=Powerful Trailer of Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Released: A Cinematic Tribute to the Maratha Warrior - Morning Kashmir |url=https://www.morningkashmir.com/powerful-trailer-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-released-a-cinematic-tribute-to-the-maratha-warrior/ |access-date=2024-11-13 }}</ref>. * [[राज झुत्शी]] - [[औरंगजेब|आलमगीर औरंगजेब]], सहावा मुघल सम्राट. * रणजित निकम - सिद्दी मौलवी, [[सिद्दी|सिद्दींचा]] उच्चपदस्थ सेनापती आणि प्रभावी नेता. * संजय खापरे - [[हंबीरराव मोहिते|सरसेनापती हंबीरराव मोहिते]], शिवाजी महाराज आणि नंतर संभाजी महाराजांच्या काळातील मराठा साम्राज्याचे सरसेनापती. * अनिल गावास - [[बहीर्जी नाईक]]. * [[उज्ज्वल चोप्रा]] - [[कवी कलश]] * आरती शिंदे - सलमा * प्रदीप कबरा - सिद्दी कासम * [[कमलेश सावंत]] - सिद्दी खैरियात * प्रथमेश काटकर - [[मुहम्मद अकबर (मुघल राजकुमार)|अकबर]] * श्रद्धा शिंदे - सरस्वती * तृप्ती राणे - लक्ष्मी * शीतल पाटील - दुर्गा * [[खुशी हजारे]] - सुमी * कृतिका वेलापुरे - भवानी संभाजीराजे भोसले. * विनीत शर्मा - कोंडाजी फर्जद. * स्वराज भोइटे - [[राजाराम पहिली|राजाराम महाराज]], शिवाजी महाराजांचे छोटे सुपुत्र. * संदीप मोहितेपाटील - मावळा * रिषांक मोहिते - मावळा * नितीन पायगुडे - मावळा * श्रीहरी काळे - मावळा * राजेंद्र बेंद्रे - मावळा * विशाल फळे - [[संताजी घोरपडे]]. * प्रमोद काळे - दादाजी देशपांडे. * सचिन गवळी - गिरोजी बाबा. * सुरज खान - [[दौलत खान (नाविक)|दौलत खान]] * एमी एला - सकीना * प्रशांत मोहिते * शिवशंकर स्वामी - शिवशंकर * धनश्री कदम * मृणाल गायकवाड * राहुल नेवेसे * राहुल बोरोले - सरदार == निर्मिती == मराठी चित्रपट ''[[सरसेनापती हंबीरराव]]'' च्या अभूतपूर्व यशानंतर, जानेवारी २०२३ मध्ये 'उर्विता प्रॉडक्शन'ने आपल्या दुसऱ्या मोठ्या निर्मितीची घोषणा केली, जी ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' या नावाने समोर आली.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-23 |title=Dharmarakshak Mahaveer chhatrapati Sambhaji Maharaj मध्ये आनंद पिंपळकर दिसणार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या दमदार भूमिकेत; लूक आला समोर |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/anand-pimpalkar-playing-a-krushnashastri-pandit-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=namratasandbhor |date=2024-05-16 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj {{!}} Pune News |url=https://policenama.com/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-thakur-anup-singh-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-shambhu-raje-appeared-at-the-birth-anniversary-celebrations-of-chhatra/ |access-date=2024-11-04 |website=पोलीसनामा (Policenama) }}</ref> चित्रपटाचे मुख्य चित्रीकरण [[भोर]] येथील [[भोर राजवाडा|राजवाडा]], [[जावळी|जावळी गाव]] आणि [[विजयदुर्ग किल्ला]] येथे झाले. नोव्हेंबर २०२३ मध्ये चित्रीकरणाचे पहिले सत्र पूर्ण झाले आणि त्यानंतर डिसेंबरमध्ये दुसऱ्या सत्राची सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |last=Navarashtra |date=2024-11-05 |title=अभिनेता ठाकूर अनुप सिंग साकारतोय संभाजी महाराजांची भूमिका, विजयदुर्ग गडावरील खास शूट केले शेअर |url=https://www.navarashtra.com/photos/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actor-thakur-anoop-singh-shared-vijaydurga-fort-chhatrapati-sambhaji-maharaj-look-photos-in-instagram-682165.html |access-date=2024-11-05 |website=Navarashtra |language=mr}}</ref> सुरुवातीला कलाकारांबद्दलची माहिती अत्यंत गुप्त ठेवण्यात आली होती. तथापि, ऑगस्ट २०२३ मध्ये [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांची या महान मराठा योद्ध्याच्या भूमिकेसाठी निवड करण्यात आली. या संधीबद्दल बोलताना त्यांनी याला आयुषρεचा मोठा सन्मान मानले आणि सांगितले, "संभाजी महाराजांची भूमिका साकारायला मिळणे ही आयुष्यातील एक सुवर्णसंधी होती; अशा प्रकारच्या पात्रांचे चित्रण करण्याची संधी फार कमी अभिनेत्यांना मिळते. मी याला माझे भाग्य समजतो."<ref>{{Cite web |date=2024-12-09 |title=Anoop Singh on playing historic leaders like Sambhaji Maharaj, Dhritarashtra & others |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/anoop-singh-on-playing-historic-leaders-like-sambhaji-maharaj-dhritarashtra-mahabharat-23443100?utm_source=chatgpt.com |access-date=2025-02-13 |website=Mid-day }}</ref> मे २०२४ मध्ये हे उघड झाले की, ठाकूर अनुप सिंग, [[अमृता खानविलकर]] आणि [[किशोरी शहाणे]] मुख्य भूमिकांमध्ये झळकणार आहेत. विशेष म्हणजे, शहाणे यांच्या ३७ वर्षांच्या कारकिर्दीत ऐतिहासिक पात्र साकारण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.<ref name=":1">{{Cite web |title="धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज" चित्रपट लवकरच येणार प्रेक्षकांच्या भेटीला! Chhatrapati Sambhaji maharaj Jayanti Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj movie is coming soon |url=https://www.marathijagran.com/entertainment/chhatrapati-sambhaji-maharaj-jayanti-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-is-coming-soon-21919 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi Jagran |date=14 May 2024 |language=mr}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=New Poster Of Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Out |url=https://www.news18.com/movies/new-poster-of-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-out-9110222.html |access-date=2024-11-05 |website=News18 }}</ref> == विपणन आणि प्रदर्शन == [[संभाजी|छत्रपती संभाजी महाराज]] यांच्या जन्मदिनानिमित्त १४ मे २०२४ रोजी, [[पुणे|पुण्यात]] एका भव्य कार्यक्रमात या चित्रपटातील ठाकूर अनुप सिंग यांच्या पात्राचा 'फर्स्ट लूक' पोस्टर अनावरण करण्यात आला.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> हा कार्यक्रम सूर्योदय प्रतिष्ठानचे नानाथ पठारे पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली छत्रपतींच्या हजारो भक्तांच्या उपस्थितीत पार पडला. [[नवरात्री]]च्या पहिल्या दिवसापासून पात्रांचे उघड होण्याचे सत्र सुरू झाले. यात पिवळी साडी आणि पारंपारिक महाराष्ट्रीयन दागिन्यांमध्ये [[शिवलिंगा]]समोर प्रार्थना करणाऱ्या [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाईंच्या]] भूमिकेतील अमृता खानविलकर यांच्या लूकपासून सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |title=किशोरी शहाणेंची मृणाल कुलकर्णींना टक्कर, जिजाऊंच्या भूमिकेतील पहिला Look समोर, तुम्हाला कोण आवडलं? |url=https://news18marathi.com/photogallery/entertainment/kishori-shahane-fight-to-mrinal-kulkarni-play-jijabai-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-film-1272478-page-3.html |access-date=2024-11-13 |website=news18marathi.com |date=4 November 2024 |language=mr}}</ref> त्यानंतर हिरवी साडी परिधान करून केशरी कपड्यात गुंडाळलेले मूल कडेवर घेतलेल्या जिजामातांच्या भूमिकेतील किशोरी शहाणे यांचा लूक समोर आला.<ref>{{Cite web |last=Karale |first=Neelam |date=2024-10-04 |title=Amruta Stars as Maharani Yesubai in 'Dharmarakshak Mahavir Chhatrapati Sambhaji Maharaj' |url=https://www.thebridgechronicle.com/lifestyle/entertainment/amruta-stars-as-maharani-yesubai-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj#google_vignette |access-date=2024-11-13 |website=The Bridge Chronicle }}</ref> तसेच, धाऊमाता म्हणून बसलेल्या आणि एका लहान मुलाला [[तलवार]] आणि [[ढाल]] चालवायला शिकवणाऱ्या भार्गवी चिरमुले यांचे पात्रही समोर आले. या कालावधीत [[सई भोसले|सईबाई भोसले]], [[सोयराबाई|सोयराबाई भोसले]], कोंडाजी फर्जद, [[राजाराम पहिली|राजाराम महाराज]], मावळे आणि सिद्दी यांसारख्या इतर प्रमुख पात्रांचीही ओळख करून देण्यात आली.<ref name=":2" /> मूळचा १५ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित होणारा हा चित्रपट नंतर एका आठवड्याने पुढे ढकलण्यात आला. ११ ऑक्टोबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झालेल्या अधिकृत टीझरमध्ये सिंग यांच्या पात्राची झलक दाखवण्यासोबतच २२ नोव्हेंबर ही नवीन प्रदर्शित होण्याची तारीख जाहीर करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=Tiwari |first=Shikha |date=2024-10-11 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj Teaser:संभाजी महाराज की दहाड़ से कांप उठे दुश्मन {{!}} News Track in Hindi |url=https://newstrack.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-review-trailer-release-date-hindi-472604 |access-date=2024-11-04 |website=newstrack.com |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-10-11 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' चित्रपटाचा रोमांचकारी टिझर प्रेक्षकांच्या भेटीला |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-release-in-social-media-191242.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref> २ मिनिटे ३६ सेकंदांचा अत्यंत प्रतीक्षित ट्रेलर हिंदी आणि मराठी या दोन्ही भाषांमध्ये १२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी [[मुंबई]] येथील [[पीव्हीआर आयनॉक्स|पीव्हीआर, सिटी मॉल]] येथे एका भव्य लॉन्च इव्हेंटमध्ये प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{Cite web |title='धर्म, गोमाता धोक्यात येते तेव्हा हिंदूना शस्त्र...' छ. संभाजी महाराजांच्या जीवनावर मराठी सिनेमा |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-starring-thakur-anup-singh-and-amruta-khanvilkar/articleshow/115221225.cms |access-date=2024-11-13 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या कार्यक्रमास [[ठाकूर अनुप सिंग]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], [[भार्गवी चिरमुले]], [[अमृता खानविलकर]], आनंद पिंपळकर या चित्रपटातील कलाकार व तंत्रज्ञ, सर्व चारही निर्माते आणि [[पेन स्टुडिओज|पेन स्टुडिओज]]चे संस्थापक [[जयंतलाल गडा]] उपस्थित होते.<ref name=":3" /> ट्रेलर रिलीजच्या एक दिवस आधी, निर्माता संदीप मोहितेपाटील यांनी [[छत्रपतींचे सातारा संस्थानाचे राजघराणे|छत्रपती घराण्याचे]] सदस्य [[उदयनराजे भोसले]] आणि [[आमदार|आमदार]] शिवेंद्रसिंहराजे भोसले यांची भेट घेऊन त्यांना ट्रेलरचा विशेष प्रीव्ह्यू दाखवला. या ट्रेलरला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला, ज्यामुळे चित्रपटाबद्दलची उत्सुकता आणखी वाढली.<ref>{{Cite web |last=शिकलगार |first=स्वालिया न |date=2024-11-13 |title=Akshay Kumar Aithraaz-2 {{!}} वीस वर्षांनंतर ऐतराजचा सीक्वल; सुभाष घईंची मोठी घोषणा |url=https://pudhari.news/soneri/akshay-kumar-aithraaz-2-subhash-ghai-announcement |access-date=2024-11-13 |website=Pudhari News |language=mr}}</ref> चित्रपटाची मराठी आवृत्ती २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झाली, तर हिंदी आवृत्ती एका आठवड्यानंतर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-30 |title=Latest Marathi Movie : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज-भाग १' सिनेमाला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद |url=https://www.esakal.com/premier/dharmaraskshak-sambhaji-movie-get-good-response-from-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> २५ नोव्हेंबर रोजी [[सातारा (शहर)|सातारा]] येथील जलमंदिर पॅलेसमध्ये उदयनराजे भोसले आणि त्यांच्या कुटुंबासाठी एका विशेष स्क्रीनिंगचे आयोजन करण्यात आले होते. राजमाता कल्पनाराजे भोसले यांनी प्रतिक्रिया देताना म्हटले, "एक खूप सुंदर चित्रपट बनवला आहे. हा चित्रपट केवळ चांगलाच नाही, तर कलाकारांनीही त्यात आपला जीव ओतला आहे. प्रत्येकाने आपली पात्रे उत्तम प्रकारे साकारली आहेत." महाराणी दमयंती उदयनराजे भोसले यांनी जोडले, "चित्रपटाचे दिग्दर्शन, संवाद, अभिनय, व्हीएफएक्सचा योग्य वापर आणि इतर अनेक गोष्टींमुळे हा चित्रपट अधिकच उत्कृष्ट झाला आहे."<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-27 |title=श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे भोसलेंनी सहकुटूंब पाहिला 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' सिनेमा ; कौतुक करत म्हणाले... |url=https://www.esakal.com/premier/special-screening-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> === प्रतिसाद आणि वाद === चित्रपट प्रदर्शित झाल्यानंतर प्रेक्षकांकडून, विशेषतः [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रामध्ये]], त्याला चांगला प्रतिसाद मिळाला. तथापि, ''पुष्पा २: द रूल'' सारख्या मोठ्या बजेटच्या पॅन-इंडिया चित्रपटांच्या प्रदर्शनानंतर स्क्रीन वाटपाच्या मर्यादेमुळे त्याला आव्हानांचा सामना करावा लागला. व्यावसायिक ब्लॉकबस्टर चित्रपटांना प्राधान्य दिल्यामुळे या चित्रपटासाठी किमान किंवा एकही शो शिल्लक राहिला नसल्याचे अहवाल समोर आले.<ref>{{Cite web |title='पुष्पा २'साठी मराठी चित्रपटांना ब्रेक? धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज चित्रपटालाही फटका |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-marathi-movie-show-cancelled-for-pusha-2/articleshow/115943890.cms |access-date=2024-12-18 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या समस्येवर प्रतिक्रिया देताना आस्ता सोशल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा स्वाती पिसाळ यांनी सांगितले की, मानव परिवर्तन विकास मल्टिपर्पज चॅरिटेबल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा राधिका पन्हाळ, मराठा फेडरेशनचे अनिल घारळ, राजेंद्र माने, [[शिवसेना (२०२२–सध्यापर्यंत)|शिवसेना]]चे जयभाऊ सूर्यवंशी आणि इतर मान्यवरांसोबत संयुक्त बैठक घेण्यात आली. पिसाळ यांनी नमूद केले की, यासंदर्भात मुख्यमंत्री, प्रांताधिकारी आणि पोलीस अधीक्षकांना निवेदन सादर केले जाईल. त्यांनी ही परिस्थिती "प्रगत महाराष्ट्रासाठी अत्यंत लाजीरवाणी आणि दुर्दैवी" असल्याचे म्हटले.<ref>{{Cite web |last=टीम |first=सकाळ डिजिटल |date=2024-12-07 |title=Marathi Movies : '...तर दाक्षिणात्‍य चित्रपट बंद पाडणार'; धर्मरक्षक संभाजी महाराज चित्रपट बदलल्‍याचे पडसाद |url=https://www.esakal.com/premier/swati-pisal-warns-of-ban-on-south-indian-films-over-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movies-bam92 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> ९ डिसेंबर २०२४ रोजी, [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना|महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने (मनसे)]] [[उल्हासनगर]] येथील मिराज अशोक अनिल सिनेटमच्या व्यवस्थापनाला कडक इशारा दिला. जर ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' चित्रपटाचे शो वेळेत सुरू केले नाहीत, तर चित्रपटगृहाचे सर्व शो बंद पाडण्याची धमकी देण्यात आली, कारण या चित्रपटगृहाने चित्रपटाचा एकही शो लावला नव्हता. मनसेचे जिल्हाध्यक्ष बंडू देशमुख आणि शहर अध्यक्ष संजय घुगे यांच्या नेतृत्वाखाली चित्रपटगृहाबाहेर आंदोलन करण्यात आले. त्यांनी ''पुष्पा २'' ला १५ दैनिक शो आणि [[द साबरमती रिपोर्ट|द साबरमती रिपोर्ट]] ला एक शो दिल्याचे सांगत या चित्रपटाकडे दुर्लक्ष केल्याचा आरोप केला.<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-12-10 |title=.. तर थिएटरची एकही काच शिल्लक राहणार नाही ; मनसेनं भरला दम |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/mns-threatened-theatre-for-not-adding-single-show-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-1318126.html |access-date=2024-12-18 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref> या आंदोलनानंतर चित्रपटगृह व्यवस्थापनाने दोन दिवसांत चित्रपटाला शोचे स्लॉट दिले जातील, असे आश्वासन दिले. या वादानुसार प्रादेशिक आणि ऐतिहासिक चित्रपटांसाठी असमान स्क्रीन वाटपाच्या सुरू असलेल्या समस्यांवर प्रकाश टाकला आणि मराठी चित्रपटसृष्टीला न्याय्य संधी मिळण्याच्या गरजेवर एक व्यापक चर्चा सुरू केली.<ref>{{Cite web |last=दुधाणे |first=अजय |date=2024-12-10 |title=Dharmarakshak Sambhaji Maharaj: 'धर्मरक्षक संभाजी महाराज' चित्रपट लावला नाही तर...मनसे आक्रमक, थेट दिला इशारा |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/mns-anger-on-ashok-anil-cinema-hall-for-not-giving-single-show-to-dharmarakshak-sambhaji-maharaj-movie-ulhasnagar-maharashtra-sm2000 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref> [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मराठी चित्रपट]] n4qmqvi80j7bm7u8wc4pa34ocopjxzm 2700194 2700192 2026-08-08T07:54:28Z संतोष गोरे 135680 2700194 wikitext text/x-wiki {{काम चालू}} {{माहिती संचिका}} '''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज''' हा २०२४ मध्ये प्रदर्शित झालेला एक [[मराठी भाषा|मराठी भाषेतील]] [[भव्यपट]] तथा ऐतिहासिक युद्धपट आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन तुषार शेळके यांनी केले असून, उर्विता प्रॉडक्शनच्या बॅनरखाली शेखर मोहिते पाटील, सौजन्य निकम, धर्मेंद्र बोरा आणि केतनराजे भोसले यांनी याची निर्मिती केली आहे.<ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-05-16 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज', मराठीसह 5 भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-release-date-153649.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Movie Story - Rang Marathi |url=https://rangmarathi.com/tag/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-movie-story/ |access-date=2024-11-04 }}</ref> या चित्रपटात ठाकूर अनुप सिंग यांनी मध्यवर्ती भूमिका साकारली आहे,<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Photos: अभिनेत्याने शेअर केले 'शेर संभाजी' चित्रपटाच्या सेटवरील अनसीन फोटो |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/4695567/thakur-anup-sinha-shared-photos-from-the-sets-of-sher-sambhaji-on-social-media-viral-pyd-04/8/ |access-date=2024-11-13 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> तर त्यांच्यासोबत [[अमृता खानविलकर]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], संजय खापरे, [[भार्गवी चिरमुले]], [[कमलेश सावंत]], [[किशोरी शहाणे]] आणि [[राज झुत्शी]] यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका पार पाडल्या आहेत.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-04 |title=Amruta Khanvilkar: चंद्रमुखीचा नवा लूक,'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये साकारणार 'महाराणी येसूबाई भोसले'ची भूमिका |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actress-amruta-khanvilkar-playing-role-in-yesubai-first-look-revealed-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chhaava: 'छावा' से पहले बड़े पर्दे पर दिखेगी संभाजी महाराज की ये कहानी, विक्की कौशल की फिल्म को होगा नुकसान? |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-will-release-on-22-november-can-hit-business-of-chhaava-2024-11-12?pageId=5 |access-date=2024-11-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> १७ व्या शतकाच्या पार्श्वभूमीवर आधारित असलेला हा चित्रपट संभाजी महाराजांच्या जीवनाचे एक प्रभावी आणि काल्पनिक चित्रण आहे. यात [[मुघल साम्राज्य|मुघल साम्राज्याविरुद्ध]] लढताना [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] आणि [[हिंदू धर्म|हिंदू धर्माचे]] रक्षण करताना त्यांचे शौर्य, उत्तम युद्धनीती आणि अफाट ध्येयनिष्ठा दर्शवण्यात आली आहे, ज्यामुळे आपल्या लोकांचे आणि संस्कृतीचे रक्षक म्हणून त्यांचा वारसा अधिक ठळक होतो. या चित्रपटाची अधिकृत घोषणा जानेवारी २०२३ मध्ये करण्यात आली होती आणि त्याच वर्षाच्या उत्तरार्धात त्याचे मुख्य चित्रीकरण सुरू झाले. या भागातील अस्सल सौंदर्य टिपण्यासाठी महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात वेगवेगळ्या टप्प्यांत त्याचे चित्रीकरण पार पडले. मोहित कुलकर्णी यांनी या चित्रपटाला संगीत दिले आहे, तर [[महेश आणे]] यांनी छायाचित्रण (सिनेमॅटोग्राफी) आणि चिराग भुवा यांनी व्हिज्युअल इफेक्ट्स (VFX) सांभाळले आहेत. हा चित्रपट २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी मराठी भाषेत, तर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी त्याच्या हिंदी आवृत्तीमध्ये चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाला समीक्षकांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला असून त्यांनी याचे दिग्दर्शन, कलाकारांचे अभिनय आणि निर्मिती मूल्यांचे खूप कौतुक केले.<ref name=":3">{{Cite web |last=NavbharatLive |date=2024-11-12 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपति संभाजी महाराज' का ट्रेलर हुआ आउट |url=https://navbharatlive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-film-to-be-release-on-22-november-1035212.html |access-date=2024-11-13 |website=Navabharat |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=ढोले |first=जगदीश |date=2024-11-13 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'च |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-released-movie-release-date-22-november-anoop-singh-thakur-amruta-khanvilkar-marathi-news-1326169 |access-date=2024-11-13 |website=marathi.abplive.com |language=mr}}</ref> जगभरात या चित्रपटाने ११.९० ते १२.७० कोटी रुपयांची कमाई केली असून, हा चित्रपट २०२४ मधील [[सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या मराठी चित्रपटांची यादी| सर्वाधिक कमाई करणारा पाचवा मराठी चित्रपट]] ठरला आहे.<ref>{{Cite web |date=2024-12-15 |title=2024 मध्ये सर्वाधिक कमाई केलेले 10 मराठी चित्रपट तुम्हाला माहिती आहेत काय? |url=https://www.etvbharat.com/mr/!entertainment/do-you-know-the-10-highest-grossing-marathi-movies-at-the-box-office-in-2024-maharashtra-news-mhs24121404770 |access-date=2024-12-21 |website=ETV Bharat News |language=mr}}</ref> == कलाकार == * [[ठाकूर अनुप सिंग]] - [[संभाजी|छत्रपती संभाजी महाराज]],<ref>{{Cite web |last=Tomar |first=Nancy |title=Sambhaji Maharaj कौन? जिनपर बनी दो फिल्में आगे-पीछे होंगी रिलीज, Vicky Kaushal को नुकसान! |url=https://hindi.news24online.com/entertainment/chhaava-vs-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj/949942/ |access-date=2024-11-13 |website=News24 Hindi |language=hi}}</ref> [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] दुसरे शासक आणि [[शिवाजी महाराज|छत्रपती शिवाजी महाराजांचे]]्ये ज्येष्ठ सुपुत्र. * [[अमृता खानविलकर]] - [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाई भोसले]],<ref>{{Cite web |last=Naik |first=Payal |date=2024-10-04 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये अमृता खानविलकर साकारणार महाराणी येसूबाई; लूक होतोय व्हायरल |url=https://www.esakal.com/premier/amruta-khanvilkar-playing-yesubai-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-psn14 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> संभाजी महाराजांची पत्नी. * मृणाल कुलकर्णी - जिजाबाई, शिवाजी महाराजांच्या आई.<ref>{{Cite book |last=Joshi |first=Pandit Shankar |url=https://books.google.com/books?id=9ngBAAAAMAAJ&q=Keshav+Pandit+Sambhaji |title=Chhatrapati Sambhaji, 1657-1689 A.D. |date=1980 |publisher=S. Chand }}</ref> * [[भार्गवी चिरमुले]] - धाऊमाता. * आनंद पिंपळकर - गुरुजी,<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-10-23 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'मध्ये हा कलाकार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या भूमिकेत |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/anand-pimpalkar-will-play-krishnashastri-pandit-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-1289768.html |access-date=2024-11-04 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref>. * पल्लवी वैद्य - [[सई भोसले|महाराणी सईबाई भोसले]], शिवाजी पहिलीची पहिली पत्नी आणि संभाजी महाराजांची जन्मदाती आई. * कृतिका तुळसकर - [[सोयराबाई|महाराणी सोयराबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची दुसरी पत्नी, राजाराम पहिलीची जन्मदाती आई आणि संभाजी महाराजांची सावत्र आई. * [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]] - [[मुकर्रब खान]],<ref>{{Cite web |date=2024-11-13 |title=Powerful Trailer of Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Released: A Cinematic Tribute to the Maratha Warrior - Morning Kashmir |url=https://www.morningkashmir.com/powerful-trailer-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-released-a-cinematic-tribute-to-the-maratha-warrior/ |access-date=2024-11-13 }}</ref>. * [[राज झुत्शी]] - [[औरंगजेब|आलमगीर औरंगजेब]], सहावा मुघल सम्राट. * रणजित निकम - सिद्दी मौलवी, [[सिद्दी|सिद्दींचा]] उच्चपदस्थ सेनापती आणि प्रभावी नेता. * संजय खापरे - [[हंबीरराव मोहिते|सरसेनापती हंबीरराव मोहिते]], शिवाजी महाराज आणि नंतर संभाजी महाराजांच्या काळातील मराठा साम्राज्याचे सरसेनापती. * अनिल गावास - [[बहीर्जी नाईक]]. * [[उज्ज्वल चोप्रा]] - [[कवी कलश]] * आरती शिंदे - सलमा * प्रदीप कबरा - सिद्दी कासम * [[कमलेश सावंत]] - सिद्दी खैरियात * प्रथमेश काटकर - [[मुहम्मद अकबर (मुघल राजकुमार)|अकबर]] * श्रद्धा शिंदे - सरस्वती * तृप्ती राणे - लक्ष्मी * शीतल पाटील - दुर्गा * [[खुशी हजारे]] - सुमी * कृतिका वेलापुरे - भवानी संभाजीराजे भोसले. * विनीत शर्मा - कोंडाजी फर्जद. * स्वराज भोइटे - [[राजाराम पहिली|राजाराम महाराज]], शिवाजी महाराजांचे छोटे सुपुत्र. * संदीप मोहितेपाटील - मावळा * रिषांक मोहिते - मावळा * नितीन पायगुडे - मावळा * श्रीहरी काळे - मावळा * राजेंद्र बेंद्रे - मावळा * विशाल फळे - [[संताजी घोरपडे]]. * प्रमोद काळे - दादाजी देशपांडे. * सचिन गवळी - गिरोजी बाबा. * सुरज खान - [[दौलत खान (नाविक)|दौलत खान]] * एमी एला - सकीना * प्रशांत मोहिते * शिवशंकर स्वामी - शिवशंकर * धनश्री कदम * मृणाल गायकवाड * राहुल नेवेसे * राहुल बोरोले - सरदार == निर्मिती == मराठी चित्रपट ''[[सरसेनापती हंबीरराव]]'' च्या अभूतपूर्व यशानंतर, जानेवारी २०२३ मध्ये 'उर्विता प्रॉडक्शन'ने आपल्या दुसऱ्या मोठ्या निर्मितीची घोषणा केली, जी ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' या नावाने समोर आली.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-23 |title=Dharmarakshak Mahaveer chhatrapati Sambhaji Maharaj मध्ये आनंद पिंपळकर दिसणार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या दमदार भूमिकेत; लूक आला समोर |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/anand-pimpalkar-playing-a-krushnashastri-pandit-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=namratasandbhor |date=2024-05-16 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj {{!}} Pune News |url=https://policenama.com/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-thakur-anup-singh-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-shambhu-raje-appeared-at-the-birth-anniversary-celebrations-of-chhatra/ |access-date=2024-11-04 |website=पोलीसनामा (Policenama) }}</ref> चित्रपटाचे मुख्य चित्रीकरण [[भोर]] येथील [[भोर राजवाडा|राजवाडा]], [[जावळी|जावळी गाव]] आणि [[विजयदुर्ग किल्ला]] येथे झाले. नोव्हेंबर २०२३ मध्ये चित्रीकरणाचे पहिले सत्र पूर्ण झाले आणि त्यानंतर डिसेंबरमध्ये दुसऱ्या सत्राची सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |last=Navarashtra |date=2024-11-05 |title=अभिनेता ठाकूर अनुप सिंग साकारतोय संभाजी महाराजांची भूमिका, विजयदुर्ग गडावरील खास शूट केले शेअर |url=https://www.navarashtra.com/photos/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actor-thakur-anoop-singh-shared-vijaydurga-fort-chhatrapati-sambhaji-maharaj-look-photos-in-instagram-682165.html |access-date=2024-11-05 |website=Navarashtra |language=mr}}</ref> सुरुवातीला कलाकारांबद्दलची माहिती अत्यंत गुप्त ठेवण्यात आली होती. तथापि, ऑगस्ट २०२३ मध्ये [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांची या महान मराठा योद्ध्याच्या भूमिकेसाठी निवड करण्यात आली. या संधीबद्दल बोलताना त्यांनी याला आयुषρεचा मोठा सन्मान मानले आणि सांगितले, "संभाजी महाराजांची भूमिका साकारायला मिळणे ही आयुष्यातील एक सुवर्णसंधी होती; अशा प्रकारच्या पात्रांचे चित्रण करण्याची संधी फार कमी अभिनेत्यांना मिळते. मी याला माझे भाग्य समजतो."<ref>{{Cite web |date=2024-12-09 |title=Anoop Singh on playing historic leaders like Sambhaji Maharaj, Dhritarashtra & others |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/anoop-singh-on-playing-historic-leaders-like-sambhaji-maharaj-dhritarashtra-mahabharat-23443100?utm_source=chatgpt.com |access-date=2025-02-13 |website=Mid-day }}</ref> मे २०२४ मध्ये हे उघड झाले की, ठाकूर अनुप सिंग, [[अमृता खानविलकर]] आणि [[किशोरी शहाणे]] मुख्य भूमिकांमध्ये झळकणार आहेत. विशेष म्हणजे, शहाणे यांच्या ३७ वर्षांच्या कारकिर्दीत ऐतिहासिक पात्र साकारण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.<ref name=":1">{{Cite web |title="धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज" चित्रपट लवकरच येणार प्रेक्षकांच्या भेटीला! Chhatrapati Sambhaji maharaj Jayanti Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj movie is coming soon |url=https://www.marathijagran.com/entertainment/chhatrapati-sambhaji-maharaj-jayanti-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-is-coming-soon-21919 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi Jagran |date=14 May 2024 |language=mr}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=New Poster Of Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Out |url=https://www.news18.com/movies/new-poster-of-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-out-9110222.html |access-date=2024-11-05 |website=News18 }}</ref> == विपणन आणि प्रदर्शन == [[संभाजी|छत्रपती संभाजी महाराज]] यांच्या जन्मदिनानिमित्त १४ मे २०२४ रोजी, [[पुणे|पुण्यात]] एका भव्य कार्यक्रमात या चित्रपटातील ठाकूर अनुप सिंग यांच्या पात्राचा 'फर्स्ट लूक' पोस्टर अनावरण करण्यात आला.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> हा कार्यक्रम सूर्योदय प्रतिष्ठानचे नानाथ पठारे पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली छत्रपतींच्या हजारो भक्तांच्या उपस्थितीत पार पडला. [[नवरात्री]]च्या पहिल्या दिवसापासून पात्रांचे उघड होण्याचे सत्र सुरू झाले. यात पिवळी साडी आणि पारंपारिक महाराष्ट्रीयन दागिन्यांमध्ये [[शिवलिंगा]]समोर प्रार्थना करणाऱ्या [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाईंच्या]] भूमिकेतील अमृता खानविलकर यांच्या लूकपासून सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |title=किशोरी शहाणेंची मृणाल कुलकर्णींना टक्कर, जिजाऊंच्या भूमिकेतील पहिला Look समोर, तुम्हाला कोण आवडलं? |url=https://news18marathi.com/photogallery/entertainment/kishori-shahane-fight-to-mrinal-kulkarni-play-jijabai-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-film-1272478-page-3.html |access-date=2024-11-13 |website=news18marathi.com |date=4 November 2024 |language=mr}}</ref> त्यानंतर हिरवी साडी परिधान करून केशरी कपड्यात गुंडाळलेले मूल कडेवर घेतलेल्या जिजामातांच्या भूमिकेतील किशोरी शहाणे यांचा लूक समोर आला.<ref>{{Cite web |last=Karale |first=Neelam |date=2024-10-04 |title=Amruta Stars as Maharani Yesubai in 'Dharmarakshak Mahavir Chhatrapati Sambhaji Maharaj' |url=https://www.thebridgechronicle.com/lifestyle/entertainment/amruta-stars-as-maharani-yesubai-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj#google_vignette |access-date=2024-11-13 |website=The Bridge Chronicle }}</ref> तसेच, धाऊमाता म्हणून बसलेल्या आणि एका लहान मुलाला [[तलवार]] आणि [[ढाल]] चालवायला शिकवणाऱ्या भार्गवी चिरमुले यांचे पात्रही समोर आले. या कालावधीत [[सई भोसले|सईबाई भोसले]], [[सोयराबाई|सोयराबाई भोसले]], कोंडाजी फर्जद, [[राजाराम पहिली|राजाराम महाराज]], मावळे आणि सिद्दी यांसारख्या इतर प्रमुख पात्रांचीही ओळख करून देण्यात आली.<ref name=":2" /> मूळचा १५ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित होणारा हा चित्रपट नंतर एका आठवड्याने पुढे ढकलण्यात आला. ११ ऑक्टोबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झालेल्या अधिकृत टीझरमध्ये सिंग यांच्या पात्राची झलक दाखवण्यासोबतच २२ नोव्हेंबर ही नवीन प्रदर्शित होण्याची तारीख जाहीर करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=Tiwari |first=Shikha |date=2024-10-11 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj Teaser:संभाजी महाराज की दहाड़ से कांप उठे दुश्मन {{!}} News Track in Hindi |url=https://newstrack.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-review-trailer-release-date-hindi-472604 |access-date=2024-11-04 |website=newstrack.com |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-10-11 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' चित्रपटाचा रोमांचकारी टिझर प्रेक्षकांच्या भेटीला |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-release-in-social-media-191242.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref> २ मिनिटे ३६ सेकंदांचा अत्यंत प्रतीक्षित ट्रेलर हिंदी आणि मराठी या दोन्ही भाषांमध्ये १२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी [[मुंबई]] येथील [[पीव्हीआर आयनॉक्स|पीव्हीआर, सिटी मॉल]] येथे एका भव्य लॉन्च इव्हेंटमध्ये प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{Cite web |title='धर्म, गोमाता धोक्यात येते तेव्हा हिंदूना शस्त्र...' छ. संभाजी महाराजांच्या जीवनावर मराठी सिनेमा |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-starring-thakur-anup-singh-and-amruta-khanvilkar/articleshow/115221225.cms |access-date=2024-11-13 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या कार्यक्रमास [[ठाकूर अनुप सिंग]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], [[भार्गवी चिरमुले]], [[अमृता खानविलकर]], आनंद पिंपळकर या चित्रपटातील कलाकार व तंत्रज्ञ, सर्व चारही निर्माते आणि [[पेन स्टुडिओज|पेन स्टुडिओज]]चे संस्थापक [[जयंतलाल गडा]] उपस्थित होते.<ref name=":3" /> ट्रेलर रिलीजच्या एक दिवस आधी, निर्माता संदीप मोहितेपाटील यांनी [[छत्रपतींचे सातारा संस्थानाचे राजघराणे|छत्रपती घराण्याचे]] सदस्य [[उदयनराजे भोसले]] आणि [[आमदार|आमदार]] शिवेंद्रसिंहराजे भोसले यांची भेट घेऊन त्यांना ट्रेलरचा विशेष प्रीव्ह्यू दाखवला. या ट्रेलरला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला, ज्यामुळे चित्रपटाबद्दलची उत्सुकता आणखी वाढली.<ref>{{Cite web |last=शिकलगार |first=स्वालिया न |date=2024-11-13 |title=Akshay Kumar Aithraaz-2 {{!}} वीस वर्षांनंतर ऐतराजचा सीक्वल; सुभाष घईंची मोठी घोषणा |url=https://pudhari.news/soneri/akshay-kumar-aithraaz-2-subhash-ghai-announcement |access-date=2024-11-13 |website=Pudhari News |language=mr}}</ref> चित्रपटाची मराठी आवृत्ती २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झाली, तर हिंदी आवृत्ती एका आठवड्यानंतर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-30 |title=Latest Marathi Movie : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज-भाग १' सिनेमाला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद |url=https://www.esakal.com/premier/dharmaraskshak-sambhaji-movie-get-good-response-from-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> २५ नोव्हेंबर रोजी [[सातारा (शहर)|सातारा]] येथील जलमंदिर पॅलेसमध्ये उदयनराजे भोसले आणि त्यांच्या कुटुंबासाठी एका विशेष स्क्रीनिंगचे आयोजन करण्यात आले होते. राजमाता कल्पनाराजे भोसले यांनी प्रतिक्रिया देताना म्हटले, "एक खूप सुंदर चित्रपट बनवला आहे. हा चित्रपट केवळ चांगलाच नाही, तर कलाकारांनीही त्यात आपला जीव ओतला आहे. प्रत्येकाने आपली पात्रे उत्तम प्रकारे साकारली आहेत." महाराणी दमयंती उदयनराजे भोसले यांनी जोडले, "चित्रपटाचे दिग्दर्शन, संवाद, अभिनय, व्हीएफएक्सचा योग्य वापर आणि इतर अनेक गोष्टींमुळे हा चित्रपट अधिकच उत्कृष्ट झाला आहे."<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-27 |title=श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे भोसलेंनी सहकुटूंब पाहिला 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' सिनेमा ; कौतुक करत म्हणाले... |url=https://www.esakal.com/premier/special-screening-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> === प्रतिसाद आणि वाद === चित्रपट प्रदर्शित झाल्यानंतर प्रेक्षकांकडून, विशेषतः [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रामध्ये]], त्याला चांगला प्रतिसाद मिळाला. तथापि, ''पुष्पा २: द रूल'' सारख्या मोठ्या बजेटच्या पॅन-इंडिया चित्रपटांच्या प्रदर्शनानंतर स्क्रीन वाटपाच्या मर्यादेमुळे त्याला आव्हानांचा सामना करावा लागला. व्यावसायिक ब्लॉकबस्टर चित्रपटांना प्राधान्य दिल्यामुळे या चित्रपटासाठी किमान किंवा एकही शो शिल्लक राहिला नसल्याचे अहवाल समोर आले.<ref>{{Cite web |title='पुष्पा २'साठी मराठी चित्रपटांना ब्रेक? धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज चित्रपटालाही फटका |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-marathi-movie-show-cancelled-for-pusha-2/articleshow/115943890.cms |access-date=2024-12-18 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या समस्येवर प्रतिक्रिया देताना आस्ता सोशल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा स्वाती पिसाळ यांनी सांगितले की, मानव परिवर्तन विकास मल्टिपर्पज चॅरिटेबल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा राधिका पन्हाळ, मराठा फेडरेशनचे अनिल घारळ, राजेंद्र माने, [[शिवसेना (२०२२–सध्यापर्यंत)|शिवसेना]]चे जयभाऊ सूर्यवंशी आणि इतर मान्यवरांसोबत संयुक्त बैठक घेण्यात आली. पिसाळ यांनी नमूद केले की, यासंदर्भात मुख्यमंत्री, प्रांताधिकारी आणि पोलीस अधीक्षकांना निवेदन सादर केले जाईल. त्यांनी ही परिस्थिती "प्रगत महाराष्ट्रासाठी अत्यंत लाजीरवाणी आणि दुर्दैवी" असल्याचे म्हटले.<ref>{{Cite web |last=टीम |first=सकाळ डिजिटल |date=2024-12-07 |title=Marathi Movies : '...तर दाक्षिणात्‍य चित्रपट बंद पाडणार'; धर्मरक्षक संभाजी महाराज चित्रपट बदलल्‍याचे पडसाद |url=https://www.esakal.com/premier/swati-pisal-warns-of-ban-on-south-indian-films-over-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movies-bam92 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> ९ डिसेंबर २०२४ रोजी, [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना|महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने (मनसे)]] [[उल्हासनगर]] येथील मिराज अशोक अनिल सिनेटमच्या व्यवस्थापनाला कडक इशारा दिला. जर ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' चित्रपटाचे शो वेळेत सुरू केले नाहीत, तर चित्रपटगृहाचे सर्व शो बंद पाडण्याची धमकी देण्यात आली, कारण या चित्रपटगृहाने चित्रपटाचा एकही शो लावला नव्हता. मनसेचे जिल्हाध्यक्ष बंडू देशमुख आणि शहर अध्यक्ष संजय घुगे यांच्या नेतृत्वाखाली चित्रपटगृहाबाहेर आंदोलन करण्यात आले. त्यांनी ''पुष्पा २'' ला १५ दैनिक शो आणि [[द साबरमती रिपोर्ट|द साबरमती रिपोर्ट]] ला एक शो दिल्याचे सांगत या चित्रपटाकडे दुर्लक्ष केल्याचा आरोप केला.<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-12-10 |title=.. तर थिएटरची एकही काच शिल्लक राहणार नाही ; मनसेनं भरला दम |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/mns-threatened-theatre-for-not-adding-single-show-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-1318126.html |access-date=2024-12-18 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref> या आंदोलनानंतर चित्रपटगृह व्यवस्थापनाने दोन दिवसांत चित्रपटाला शोचे स्लॉट दिले जातील, असे आश्वासन दिले. या वादानुसार प्रादेशिक आणि ऐतिहासिक चित्रपटांसाठी असमान स्क्रीन वाटपाच्या सुरू असलेल्या समस्यांवर प्रकाश टाकला आणि मराठी चित्रपटसृष्टीला न्याय्य संधी मिळण्याच्या गरजेवर एक व्यापक चर्चा सुरू केली.<ref>{{Cite web |last=दुधाणे |first=अजय |date=2024-12-10 |title=Dharmarakshak Sambhaji Maharaj: 'धर्मरक्षक संभाजी महाराज' चित्रपट लावला नाही तर...मनसे आक्रमक, थेट दिला इशारा |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/mns-anger-on-ashok-anil-cinema-hall-for-not-giving-single-show-to-dharmarakshak-sambhaji-maharaj-movie-ulhasnagar-maharashtra-sm2000 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref> [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मराठी चित्रपट]] 7l7ruzdy96hsexl8nv9sl39nqxeqw5n 2700195 2700194 2026-08-08T08:06:23Z संतोष गोरे 135680 /* कलाकार */ 2700195 wikitext text/x-wiki {{काम चालू}} {{माहिती संचिका}} '''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज''' हा २०२४ मध्ये प्रदर्शित झालेला एक [[मराठी भाषा|मराठी भाषेतील]] [[भव्यपट]] तथा ऐतिहासिक युद्धपट आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन तुषार शेळके यांनी केले असून, उर्विता प्रॉडक्शनच्या बॅनरखाली शेखर मोहिते पाटील, सौजन्य निकम, धर्मेंद्र बोरा आणि केतनराजे भोसले यांनी याची निर्मिती केली आहे.<ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-05-16 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज', मराठीसह 5 भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-release-date-153649.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Movie Story - Rang Marathi |url=https://rangmarathi.com/tag/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-movie-story/ |access-date=2024-11-04 }}</ref> या चित्रपटात ठाकूर अनुप सिंग यांनी मध्यवर्ती भूमिका साकारली आहे,<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Photos: अभिनेत्याने शेअर केले 'शेर संभाजी' चित्रपटाच्या सेटवरील अनसीन फोटो |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/4695567/thakur-anup-sinha-shared-photos-from-the-sets-of-sher-sambhaji-on-social-media-viral-pyd-04/8/ |access-date=2024-11-13 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> तर त्यांच्यासोबत [[अमृता खानविलकर]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], संजय खापरे, [[भार्गवी चिरमुले]], [[कमलेश सावंत]], [[किशोरी शहाणे]] आणि [[राज झुत्शी]] यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका पार पाडल्या आहेत.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-04 |title=Amruta Khanvilkar: चंद्रमुखीचा नवा लूक,'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये साकारणार 'महाराणी येसूबाई भोसले'ची भूमिका |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actress-amruta-khanvilkar-playing-role-in-yesubai-first-look-revealed-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chhaava: 'छावा' से पहले बड़े पर्दे पर दिखेगी संभाजी महाराज की ये कहानी, विक्की कौशल की फिल्म को होगा नुकसान? |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-will-release-on-22-november-can-hit-business-of-chhaava-2024-11-12?pageId=5 |access-date=2024-11-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> १७ व्या शतकाच्या पार्श्वभूमीवर आधारित असलेला हा चित्रपट संभाजी महाराजांच्या जीवनाचे एक प्रभावी आणि काल्पनिक चित्रण आहे. यात [[मुघल साम्राज्य|मुघल साम्राज्याविरुद्ध]] लढताना [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] आणि [[हिंदू धर्म|हिंदू धर्माचे]] रक्षण करताना त्यांचे शौर्य, उत्तम युद्धनीती आणि अफाट ध्येयनिष्ठा दर्शवण्यात आली आहे, ज्यामुळे आपल्या लोकांचे आणि संस्कृतीचे रक्षक म्हणून त्यांचा वारसा अधिक ठळक होतो. या चित्रपटाची अधिकृत घोषणा जानेवारी २०२३ मध्ये करण्यात आली होती आणि त्याच वर्षाच्या उत्तरार्धात त्याचे मुख्य चित्रीकरण सुरू झाले. या भागातील अस्सल सौंदर्य टिपण्यासाठी महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात वेगवेगळ्या टप्प्यांत त्याचे चित्रीकरण पार पडले. मोहित कुलकर्णी यांनी या चित्रपटाला संगीत दिले आहे, तर [[महेश आणे]] यांनी छायाचित्रण (सिनेमॅटोग्राफी) आणि चिराग भुवा यांनी व्हिज्युअल इफेक्ट्स (VFX) सांभाळले आहेत. हा चित्रपट २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी मराठी भाषेत, तर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी त्याच्या हिंदी आवृत्तीमध्ये चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाला समीक्षकांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला असून त्यांनी याचे दिग्दर्शन, कलाकारांचे अभिनय आणि निर्मिती मूल्यांचे खूप कौतुक केले.<ref name=":3">{{Cite web |last=NavbharatLive |date=2024-11-12 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपति संभाजी महाराज' का ट्रेलर हुआ आउट |url=https://navbharatlive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-film-to-be-release-on-22-november-1035212.html |access-date=2024-11-13 |website=Navabharat |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=ढोले |first=जगदीश |date=2024-11-13 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'च |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-released-movie-release-date-22-november-anoop-singh-thakur-amruta-khanvilkar-marathi-news-1326169 |access-date=2024-11-13 |website=marathi.abplive.com |language=mr}}</ref> जगभरात या चित्रपटाने ११.९० ते १२.७० कोटी रुपयांची कमाई केली असून, हा चित्रपट २०२४ मधील [[सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या मराठी चित्रपटांची यादी| सर्वाधिक कमाई करणारा पाचवा मराठी चित्रपट]] ठरला आहे.<ref>{{Cite web |date=2024-12-15 |title=2024 मध्ये सर्वाधिक कमाई केलेले 10 मराठी चित्रपट तुम्हाला माहिती आहेत काय? |url=https://www.etvbharat.com/mr/!entertainment/do-you-know-the-10-highest-grossing-marathi-movies-at-the-box-office-in-2024-maharashtra-news-mhs24121404770 |access-date=2024-12-21 |website=ETV Bharat News |language=mr}}</ref> == कलाकार == * [[ठाकूर अनुप सिंग]] - [[संभाजी|छत्रपती संभाजी महाराज]],<ref>{{Cite web |last=Tomar |first=Nancy |title=Sambhaji Maharaj कौन? जिनपर बनी दो फिल्में आगे-पीछे होंगी रिलीज, Vicky Kaushal को नुकसान! |url=https://hindi.news24online.com/entertainment/chhaava-vs-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj/949942/ |access-date=2024-11-13 |website=News24 Hindi |language=hi}}</ref> [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] दुसरे शासक आणि [[शिवाजी महाराज|छत्रपती शिवाजी महाराजांचे]]्ये ज्येष्ठ सुपुत्र. * [[अमृता खानविलकर]] - [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाई भोसले]],<ref>{{Cite web |last=Naik |first=Payal |date=2024-10-04 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये अमृता खानविलकर साकारणार महाराणी येसूबाई; लूक होतोय व्हायरल |url=https://www.esakal.com/premier/amruta-khanvilkar-playing-yesubai-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-psn14 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> संभाजी महाराजांची पत्नी. * मृणाल कुलकर्णी - [[जिजाबाई]], शिवाजी महाराजांच्या आई.<ref>{{Cite book |last=Joshi |first=Pandit Shankar |url=https://books.google.com/books?id=9ngBAAAAMAAJ&q=Keshav+Pandit+Sambhaji |title=Chhatrapati Sambhaji, 1657-1689 A.D. |date=1980 |publisher=S. Chand }}</ref> * [[भार्गवी चिरमुले]] - धाऊमाता. * आनंद पिंपळकर - गुरुजी,<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-10-23 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'मध्ये हा कलाकार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या भूमिकेत |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/anand-pimpalkar-will-play-krishnashastri-pandit-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-1289768.html |access-date=2024-11-04 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref>. * पल्लवी वैद्य - [[सईबाई भोसले|महाराणी सईबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची पहिली पत्नी आणि संभाजी महाराजांची जन्मदाती आई. * कृतिका तुळसकर - [[सोयराबाई|महाराणी सोयराबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची दुसरी पत्नी, [[राजाराम भोसले]] यांची जन्मदाती आई आणि संभाजी महाराजांची सावत्र आई. * [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]] - [[मुकर्रब खान]],<ref>{{Cite web |date=2024-11-13 |title=Powerful Trailer of Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Released: A Cinematic Tribute to the Maratha Warrior - Morning Kashmir |url=https://www.morningkashmir.com/powerful-trailer-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-released-a-cinematic-tribute-to-the-maratha-warrior/ |access-date=2024-11-13 }}</ref>. * [[राज झुत्शी]] - [[औरंगजेब]], सहावा मुघल सम्राट. * रणजित निकम - सिद्दी मौलवी, [[सिद्दी|सिद्दींचा]] उच्चपदस्थ सेनापती आणि प्रभावी नेता. * संजय खापरे - [[हंबीरराव मोहिते|सरसेनापती हंबीरराव मोहिते]], शिवाजी महाराज आणि नंतर संभाजी महाराजांच्या काळातील मराठा साम्राज्याचे सरसेनापती. * अनिल गावास - [[बहिर्जी नाईक]]. * [[उज्ज्वल चोप्रा]] - [[कवी कलश]] * आरती शिंदे - सलमा * प्रदीप कबरा - सिद्दी कासम * [[कमलेश सावंत]] - सिद्दी खैरियात * प्रथमेश काटकर - [[मुहम्मद अकबर (मुघल राजकुमार)|अकबर]] * श्रद्धा शिंदे - सरस्वती * तृप्ती राणे - लक्ष्मी * शीतल पाटील - दुर्गा * [[खुशी हजारे]] - सुमी * कृतिका वेलापुरे - भवानी संभाजीराजे भोसले. * विनीत शर्मा - कोंडाजी फर्जद. * स्वराज भोइटे - [[राजाराम भोसले|राजाराम महाराज]], शिवाजी महाराजांचे छोटे सुपुत्र. * संदीप मोहितेपाटील - मावळा * रिषांक मोहिते - मावळा * नितीन पायगुडे - मावळा * श्रीहरी काळे - मावळा * राजेंद्र बेंद्रे - मावळा * विशाल फळे - [[संताजी घोरपडे]]. * प्रमोद काळे - दादाजी देशपांडे. * सचिन गवळी - गिरोजी बाबा. * सुरज खान - [[दौलत खान (नाविक)|दौलत खान]] * एमी एला - सकीना * प्रशांत मोहिते * शिवशंकर स्वामी - शिवशंकर * धनश्री कदम * मृणाल गायकवाड * राहुल नेवेसे * राहुल बोरोले - सरदार == निर्मिती == मराठी चित्रपट ''[[सरसेनापती हंबीरराव]]'' च्या अभूतपूर्व यशानंतर, जानेवारी २०२३ मध्ये 'उर्विता प्रॉडक्शन'ने आपल्या दुसऱ्या मोठ्या निर्मितीची घोषणा केली, जी ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' या नावाने समोर आली.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-23 |title=Dharmarakshak Mahaveer chhatrapati Sambhaji Maharaj मध्ये आनंद पिंपळकर दिसणार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या दमदार भूमिकेत; लूक आला समोर |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/anand-pimpalkar-playing-a-krushnashastri-pandit-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=namratasandbhor |date=2024-05-16 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj {{!}} Pune News |url=https://policenama.com/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-thakur-anup-singh-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-shambhu-raje-appeared-at-the-birth-anniversary-celebrations-of-chhatra/ |access-date=2024-11-04 |website=पोलीसनामा (Policenama) }}</ref> चित्रपटाचे मुख्य चित्रीकरण [[भोर]] येथील [[भोर राजवाडा|राजवाडा]], [[जावळी|जावळी गाव]] आणि [[विजयदुर्ग किल्ला]] येथे झाले. नोव्हेंबर २०२३ मध्ये चित्रीकरणाचे पहिले सत्र पूर्ण झाले आणि त्यानंतर डिसेंबरमध्ये दुसऱ्या सत्राची सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |last=Navarashtra |date=2024-11-05 |title=अभिनेता ठाकूर अनुप सिंग साकारतोय संभाजी महाराजांची भूमिका, विजयदुर्ग गडावरील खास शूट केले शेअर |url=https://www.navarashtra.com/photos/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actor-thakur-anoop-singh-shared-vijaydurga-fort-chhatrapati-sambhaji-maharaj-look-photos-in-instagram-682165.html |access-date=2024-11-05 |website=Navarashtra |language=mr}}</ref> सुरुवातीला कलाकारांबद्दलची माहिती अत्यंत गुप्त ठेवण्यात आली होती. तथापि, ऑगस्ट २०२३ मध्ये [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांची या महान मराठा योद्ध्याच्या भूमिकेसाठी निवड करण्यात आली. या संधीबद्दल बोलताना त्यांनी याला आयुषρεचा मोठा सन्मान मानले आणि सांगितले, "संभाजी महाराजांची भूमिका साकारायला मिळणे ही आयुष्यातील एक सुवर्णसंधी होती; अशा प्रकारच्या पात्रांचे चित्रण करण्याची संधी फार कमी अभिनेत्यांना मिळते. मी याला माझे भाग्य समजतो."<ref>{{Cite web |date=2024-12-09 |title=Anoop Singh on playing historic leaders like Sambhaji Maharaj, Dhritarashtra & others |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/anoop-singh-on-playing-historic-leaders-like-sambhaji-maharaj-dhritarashtra-mahabharat-23443100?utm_source=chatgpt.com |access-date=2025-02-13 |website=Mid-day }}</ref> मे २०२४ मध्ये हे उघड झाले की, ठाकूर अनुप सिंग, [[अमृता खानविलकर]] आणि [[किशोरी शहाणे]] मुख्य भूमिकांमध्ये झळकणार आहेत. विशेष म्हणजे, शहाणे यांच्या ३७ वर्षांच्या कारकिर्दीत ऐतिहासिक पात्र साकारण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.<ref name=":1">{{Cite web |title="धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज" चित्रपट लवकरच येणार प्रेक्षकांच्या भेटीला! Chhatrapati Sambhaji maharaj Jayanti Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj movie is coming soon |url=https://www.marathijagran.com/entertainment/chhatrapati-sambhaji-maharaj-jayanti-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-is-coming-soon-21919 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi Jagran |date=14 May 2024 |language=mr}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=New Poster Of Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Out |url=https://www.news18.com/movies/new-poster-of-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-out-9110222.html |access-date=2024-11-05 |website=News18 }}</ref> == विपणन आणि प्रदर्शन == [[संभाजी|छत्रपती संभाजी महाराज]] यांच्या जन्मदिनानिमित्त १४ मे २०२४ रोजी, [[पुणे|पुण्यात]] एका भव्य कार्यक्रमात या चित्रपटातील ठाकूर अनुप सिंग यांच्या पात्राचा 'फर्स्ट लूक' पोस्टर अनावरण करण्यात आला.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> हा कार्यक्रम सूर्योदय प्रतिष्ठानचे नानाथ पठारे पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली छत्रपतींच्या हजारो भक्तांच्या उपस्थितीत पार पडला. [[नवरात्री]]च्या पहिल्या दिवसापासून पात्रांचे उघड होण्याचे सत्र सुरू झाले. यात पिवळी साडी आणि पारंपारिक महाराष्ट्रीयन दागिन्यांमध्ये [[शिवलिंगा]]समोर प्रार्थना करणाऱ्या [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाईंच्या]] भूमिकेतील अमृता खानविलकर यांच्या लूकपासून सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |title=किशोरी शहाणेंची मृणाल कुलकर्णींना टक्कर, जिजाऊंच्या भूमिकेतील पहिला Look समोर, तुम्हाला कोण आवडलं? |url=https://news18marathi.com/photogallery/entertainment/kishori-shahane-fight-to-mrinal-kulkarni-play-jijabai-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-film-1272478-page-3.html |access-date=2024-11-13 |website=news18marathi.com |date=4 November 2024 |language=mr}}</ref> त्यानंतर हिरवी साडी परिधान करून केशरी कपड्यात गुंडाळलेले मूल कडेवर घेतलेल्या जिजामातांच्या भूमिकेतील किशोरी शहाणे यांचा लूक समोर आला.<ref>{{Cite web |last=Karale |first=Neelam |date=2024-10-04 |title=Amruta Stars as Maharani Yesubai in 'Dharmarakshak Mahavir Chhatrapati Sambhaji Maharaj' |url=https://www.thebridgechronicle.com/lifestyle/entertainment/amruta-stars-as-maharani-yesubai-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj#google_vignette |access-date=2024-11-13 |website=The Bridge Chronicle }}</ref> तसेच, धाऊमाता म्हणून बसलेल्या आणि एका लहान मुलाला [[तलवार]] आणि [[ढाल]] चालवायला शिकवणाऱ्या भार्गवी चिरमुले यांचे पात्रही समोर आले. या कालावधीत [[सई भोसले|सईबाई भोसले]], [[सोयराबाई|सोयराबाई भोसले]], कोंडाजी फर्जद, [[राजाराम पहिली|राजाराम महाराज]], मावळे आणि सिद्दी यांसारख्या इतर प्रमुख पात्रांचीही ओळख करून देण्यात आली.<ref name=":2" /> मूळचा १५ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित होणारा हा चित्रपट नंतर एका आठवड्याने पुढे ढकलण्यात आला. ११ ऑक्टोबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झालेल्या अधिकृत टीझरमध्ये सिंग यांच्या पात्राची झलक दाखवण्यासोबतच २२ नोव्हेंबर ही नवीन प्रदर्शित होण्याची तारीख जाहीर करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=Tiwari |first=Shikha |date=2024-10-11 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj Teaser:संभाजी महाराज की दहाड़ से कांप उठे दुश्मन {{!}} News Track in Hindi |url=https://newstrack.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-review-trailer-release-date-hindi-472604 |access-date=2024-11-04 |website=newstrack.com |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-10-11 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' चित्रपटाचा रोमांचकारी टिझर प्रेक्षकांच्या भेटीला |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-release-in-social-media-191242.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref> २ मिनिटे ३६ सेकंदांचा अत्यंत प्रतीक्षित ट्रेलर हिंदी आणि मराठी या दोन्ही भाषांमध्ये १२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी [[मुंबई]] येथील [[पीव्हीआर आयनॉक्स|पीव्हीआर, सिटी मॉल]] येथे एका भव्य लॉन्च इव्हेंटमध्ये प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{Cite web |title='धर्म, गोमाता धोक्यात येते तेव्हा हिंदूना शस्त्र...' छ. संभाजी महाराजांच्या जीवनावर मराठी सिनेमा |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-starring-thakur-anup-singh-and-amruta-khanvilkar/articleshow/115221225.cms |access-date=2024-11-13 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या कार्यक्रमास [[ठाकूर अनुप सिंग]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], [[भार्गवी चिरमुले]], [[अमृता खानविलकर]], आनंद पिंपळकर या चित्रपटातील कलाकार व तंत्रज्ञ, सर्व चारही निर्माते आणि [[पेन स्टुडिओज|पेन स्टुडिओज]]चे संस्थापक [[जयंतलाल गडा]] उपस्थित होते.<ref name=":3" /> ट्रेलर रिलीजच्या एक दिवस आधी, निर्माता संदीप मोहितेपाटील यांनी [[छत्रपतींचे सातारा संस्थानाचे राजघराणे|छत्रपती घराण्याचे]] सदस्य [[उदयनराजे भोसले]] आणि [[आमदार|आमदार]] शिवेंद्रसिंहराजे भोसले यांची भेट घेऊन त्यांना ट्रेलरचा विशेष प्रीव्ह्यू दाखवला. या ट्रेलरला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला, ज्यामुळे चित्रपटाबद्दलची उत्सुकता आणखी वाढली.<ref>{{Cite web |last=शिकलगार |first=स्वालिया न |date=2024-11-13 |title=Akshay Kumar Aithraaz-2 {{!}} वीस वर्षांनंतर ऐतराजचा सीक्वल; सुभाष घईंची मोठी घोषणा |url=https://pudhari.news/soneri/akshay-kumar-aithraaz-2-subhash-ghai-announcement |access-date=2024-11-13 |website=Pudhari News |language=mr}}</ref> चित्रपटाची मराठी आवृत्ती २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झाली, तर हिंदी आवृत्ती एका आठवड्यानंतर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-30 |title=Latest Marathi Movie : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज-भाग १' सिनेमाला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद |url=https://www.esakal.com/premier/dharmaraskshak-sambhaji-movie-get-good-response-from-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> २५ नोव्हेंबर रोजी [[सातारा (शहर)|सातारा]] येथील जलमंदिर पॅलेसमध्ये उदयनराजे भोसले आणि त्यांच्या कुटुंबासाठी एका विशेष स्क्रीनिंगचे आयोजन करण्यात आले होते. राजमाता कल्पनाराजे भोसले यांनी प्रतिक्रिया देताना म्हटले, "एक खूप सुंदर चित्रपट बनवला आहे. हा चित्रपट केवळ चांगलाच नाही, तर कलाकारांनीही त्यात आपला जीव ओतला आहे. प्रत्येकाने आपली पात्रे उत्तम प्रकारे साकारली आहेत." महाराणी दमयंती उदयनराजे भोसले यांनी जोडले, "चित्रपटाचे दिग्दर्शन, संवाद, अभिनय, व्हीएफएक्सचा योग्य वापर आणि इतर अनेक गोष्टींमुळे हा चित्रपट अधिकच उत्कृष्ट झाला आहे."<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-27 |title=श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे भोसलेंनी सहकुटूंब पाहिला 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' सिनेमा ; कौतुक करत म्हणाले... |url=https://www.esakal.com/premier/special-screening-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> === प्रतिसाद आणि वाद === चित्रपट प्रदर्शित झाल्यानंतर प्रेक्षकांकडून, विशेषतः [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रामध्ये]], त्याला चांगला प्रतिसाद मिळाला. तथापि, ''पुष्पा २: द रूल'' सारख्या मोठ्या बजेटच्या पॅन-इंडिया चित्रपटांच्या प्रदर्शनानंतर स्क्रीन वाटपाच्या मर्यादेमुळे त्याला आव्हानांचा सामना करावा लागला. व्यावसायिक ब्लॉकबस्टर चित्रपटांना प्राधान्य दिल्यामुळे या चित्रपटासाठी किमान किंवा एकही शो शिल्लक राहिला नसल्याचे अहवाल समोर आले.<ref>{{Cite web |title='पुष्पा २'साठी मराठी चित्रपटांना ब्रेक? धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज चित्रपटालाही फटका |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-marathi-movie-show-cancelled-for-pusha-2/articleshow/115943890.cms |access-date=2024-12-18 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या समस्येवर प्रतिक्रिया देताना आस्ता सोशल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा स्वाती पिसाळ यांनी सांगितले की, मानव परिवर्तन विकास मल्टिपर्पज चॅरिटेबल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा राधिका पन्हाळ, मराठा फेडरेशनचे अनिल घारळ, राजेंद्र माने, [[शिवसेना (२०२२–सध्यापर्यंत)|शिवसेना]]चे जयभाऊ सूर्यवंशी आणि इतर मान्यवरांसोबत संयुक्त बैठक घेण्यात आली. पिसाळ यांनी नमूद केले की, यासंदर्भात मुख्यमंत्री, प्रांताधिकारी आणि पोलीस अधीक्षकांना निवेदन सादर केले जाईल. त्यांनी ही परिस्थिती "प्रगत महाराष्ट्रासाठी अत्यंत लाजीरवाणी आणि दुर्दैवी" असल्याचे म्हटले.<ref>{{Cite web |last=टीम |first=सकाळ डिजिटल |date=2024-12-07 |title=Marathi Movies : '...तर दाक्षिणात्‍य चित्रपट बंद पाडणार'; धर्मरक्षक संभाजी महाराज चित्रपट बदलल्‍याचे पडसाद |url=https://www.esakal.com/premier/swati-pisal-warns-of-ban-on-south-indian-films-over-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movies-bam92 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> ९ डिसेंबर २०२४ रोजी, [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना|महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने (मनसे)]] [[उल्हासनगर]] येथील मिराज अशोक अनिल सिनेटमच्या व्यवस्थापनाला कडक इशारा दिला. जर ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' चित्रपटाचे शो वेळेत सुरू केले नाहीत, तर चित्रपटगृहाचे सर्व शो बंद पाडण्याची धमकी देण्यात आली, कारण या चित्रपटगृहाने चित्रपटाचा एकही शो लावला नव्हता. मनसेचे जिल्हाध्यक्ष बंडू देशमुख आणि शहर अध्यक्ष संजय घुगे यांच्या नेतृत्वाखाली चित्रपटगृहाबाहेर आंदोलन करण्यात आले. त्यांनी ''पुष्पा २'' ला १५ दैनिक शो आणि [[द साबरमती रिपोर्ट|द साबरमती रिपोर्ट]] ला एक शो दिल्याचे सांगत या चित्रपटाकडे दुर्लक्ष केल्याचा आरोप केला.<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-12-10 |title=.. तर थिएटरची एकही काच शिल्लक राहणार नाही ; मनसेनं भरला दम |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/mns-threatened-theatre-for-not-adding-single-show-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-1318126.html |access-date=2024-12-18 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref> या आंदोलनानंतर चित्रपटगृह व्यवस्थापनाने दोन दिवसांत चित्रपटाला शोचे स्लॉट दिले जातील, असे आश्वासन दिले. या वादानुसार प्रादेशिक आणि ऐतिहासिक चित्रपटांसाठी असमान स्क्रीन वाटपाच्या सुरू असलेल्या समस्यांवर प्रकाश टाकला आणि मराठी चित्रपटसृष्टीला न्याय्य संधी मिळण्याच्या गरजेवर एक व्यापक चर्चा सुरू केली.<ref>{{Cite web |last=दुधाणे |first=अजय |date=2024-12-10 |title=Dharmarakshak Sambhaji Maharaj: 'धर्मरक्षक संभाजी महाराज' चित्रपट लावला नाही तर...मनसे आक्रमक, थेट दिला इशारा |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/mns-anger-on-ashok-anil-cinema-hall-for-not-giving-single-show-to-dharmarakshak-sambhaji-maharaj-movie-ulhasnagar-maharashtra-sm2000 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref> [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मराठी चित्रपट]] 8gg3bmq70kzcwiimish14qw4gjnzfse 2700196 2700195 2026-08-08T08:06:44Z संतोष गोरे 135680 2700196 wikitext text/x-wiki {{काम चालू}} {{माहिती संचिका}} '''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज''' हा २०२४ मध्ये प्रदर्शित झालेला एक [[मराठी भाषा|मराठी भाषेतील]] [[भव्यपट]] तथा ऐतिहासिक युद्धपट आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन तुषार शेळके यांनी केले असून, उर्विता प्रॉडक्शनच्या बॅनरखाली शेखर मोहिते पाटील, सौजन्य निकम, धर्मेंद्र बोरा आणि केतनराजे भोसले यांनी याची निर्मिती केली आहे.<ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-05-16 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज', मराठीसह 5 भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-release-date-153649.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Movie Story - Rang Marathi |url=https://rangmarathi.com/tag/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-movie-story/ |access-date=2024-11-04 }}</ref> या चित्रपटात ठाकूर अनुप सिंग यांनी मध्यवर्ती भूमिका साकारली आहे,<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Photos: अभिनेत्याने शेअर केले 'शेर संभाजी' चित्रपटाच्या सेटवरील अनसीन फोटो |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/4695567/thakur-anup-sinha-shared-photos-from-the-sets-of-sher-sambhaji-on-social-media-viral-pyd-04/8/ |access-date=2024-11-13 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> तर त्यांच्यासोबत [[अमृता खानविलकर]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], संजय खापरे, [[भार्गवी चिरमुले]], [[कमलेश सावंत]], [[किशोरी शहाणे]] आणि [[राज झुत्शी]] यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका पार पाडल्या आहेत.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-04 |title=Amruta Khanvilkar: चंद्रमुखीचा नवा लूक,'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये साकारणार 'महाराणी येसूबाई भोसले'ची भूमिका |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actress-amruta-khanvilkar-playing-role-in-yesubai-first-look-revealed-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chhaava: 'छावा' से पहले बड़े पर्दे पर दिखेगी संभाजी महाराज की ये कहानी, विक्की कौशल की फिल्म को होगा नुकसान? |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-will-release-on-22-november-can-hit-business-of-chhaava-2024-11-12?pageId=5 |access-date=2024-11-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> १७ व्या शतकाच्या पार्श्वभूमीवर आधारित असलेला हा चित्रपट संभाजी महाराजांच्या जीवनाचे एक प्रभावी आणि काल्पनिक चित्रण आहे. यात [[मुघल साम्राज्य|मुघल साम्राज्याविरुद्ध]] लढताना [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] आणि [[हिंदू धर्म|हिंदू धर्माचे]] रक्षण करताना त्यांचे शौर्य, उत्तम युद्धनीती आणि अफाट ध्येयनिष्ठा दर्शवण्यात आली आहे, ज्यामुळे आपल्या लोकांचे आणि संस्कृतीचे रक्षक म्हणून त्यांचा वारसा अधिक ठळक होतो. या चित्रपटाची अधिकृत घोषणा जानेवारी २०२३ मध्ये करण्यात आली होती आणि त्याच वर्षाच्या उत्तरार्धात त्याचे मुख्य चित्रीकरण सुरू झाले. या भागातील अस्सल सौंदर्य टिपण्यासाठी महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात वेगवेगळ्या टप्प्यांत त्याचे चित्रीकरण पार पडले. मोहित कुलकर्णी यांनी या चित्रपटाला संगीत दिले आहे, तर [[महेश आणे]] यांनी छायाचित्रण (सिनेमॅटोग्राफी) आणि चिराग भुवा यांनी व्हिज्युअल इफेक्ट्स (VFX) सांभाळले आहेत. हा चित्रपट २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी मराठी भाषेत, तर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी त्याच्या हिंदी आवृत्तीमध्ये चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाला समीक्षकांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला असून त्यांनी याचे दिग्दर्शन, कलाकारांचे अभिनय आणि निर्मिती मूल्यांचे खूप कौतुक केले.<ref name=":3">{{Cite web |last=NavbharatLive |date=2024-11-12 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपति संभाजी महाराज' का ट्रेलर हुआ आउट |url=https://navbharatlive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-film-to-be-release-on-22-november-1035212.html |access-date=2024-11-13 |website=Navabharat |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=ढोले |first=जगदीश |date=2024-11-13 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'च |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-released-movie-release-date-22-november-anoop-singh-thakur-amruta-khanvilkar-marathi-news-1326169 |access-date=2024-11-13 |website=marathi.abplive.com |language=mr}}</ref> जगभरात या चित्रपटाने ११.९० ते १२.७० कोटी रुपयांची कमाई केली असून, हा चित्रपट २०२४ मधील [[सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या मराठी चित्रपटांची यादी| सर्वाधिक कमाई करणारा पाचवा मराठी चित्रपट]] ठरला आहे.<ref>{{Cite web |date=2024-12-15 |title=2024 मध्ये सर्वाधिक कमाई केलेले 10 मराठी चित्रपट तुम्हाला माहिती आहेत काय? |url=https://www.etvbharat.com/mr/!entertainment/do-you-know-the-10-highest-grossing-marathi-movies-at-the-box-office-in-2024-maharashtra-news-mhs24121404770 |access-date=2024-12-21 |website=ETV Bharat News |language=mr}}</ref> == कलाकार == * [[ठाकूर अनुप सिंग]] - [[संभाजी महाराज|छत्रपती संभाजी महाराज]],<ref>{{Cite web |last=Tomar |first=Nancy |title=Sambhaji Maharaj कौन? जिनपर बनी दो फिल्में आगे-पीछे होंगी रिलीज, Vicky Kaushal को नुकसान! |url=https://hindi.news24online.com/entertainment/chhaava-vs-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj/949942/ |access-date=2024-11-13 |website=News24 Hindi |language=hi}}</ref> [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] दुसरे शासक आणि [[शिवाजी महाराज|छत्रपती शिवाजी महाराजांचे]]्ये ज्येष्ठ सुपुत्र. * [[अमृता खानविलकर]] - [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाई भोसले]],<ref>{{Cite web |last=Naik |first=Payal |date=2024-10-04 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये अमृता खानविलकर साकारणार महाराणी येसूबाई; लूक होतोय व्हायरल |url=https://www.esakal.com/premier/amruta-khanvilkar-playing-yesubai-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-psn14 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> संभाजी महाराजांची पत्नी. * मृणाल कुलकर्णी - [[जिजाबाई]], शिवाजी महाराजांच्या आई.<ref>{{Cite book |last=Joshi |first=Pandit Shankar |url=https://books.google.com/books?id=9ngBAAAAMAAJ&q=Keshav+Pandit+Sambhaji |title=Chhatrapati Sambhaji, 1657-1689 A.D. |date=1980 |publisher=S. Chand }}</ref> * [[भार्गवी चिरमुले]] - धाऊमाता. * आनंद पिंपळकर - गुरुजी,<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-10-23 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'मध्ये हा कलाकार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या भूमिकेत |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/anand-pimpalkar-will-play-krishnashastri-pandit-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-1289768.html |access-date=2024-11-04 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref>. * पल्लवी वैद्य - [[सईबाई भोसले|महाराणी सईबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची पहिली पत्नी आणि संभाजी महाराजांची जन्मदाती आई. * कृतिका तुळसकर - [[सोयराबाई|महाराणी सोयराबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची दुसरी पत्नी, [[राजाराम भोसले]] यांची जन्मदाती आई आणि संभाजी महाराजांची सावत्र आई. * [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]] - [[मुकर्रब खान]],<ref>{{Cite web |date=2024-11-13 |title=Powerful Trailer of Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Released: A Cinematic Tribute to the Maratha Warrior - Morning Kashmir |url=https://www.morningkashmir.com/powerful-trailer-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-released-a-cinematic-tribute-to-the-maratha-warrior/ |access-date=2024-11-13 }}</ref>. * [[राज झुत्शी]] - [[औरंगजेब]], सहावा मुघल सम्राट. * रणजित निकम - सिद्दी मौलवी, [[सिद्दी|सिद्दींचा]] उच्चपदस्थ सेनापती आणि प्रभावी नेता. * संजय खापरे - [[हंबीरराव मोहिते|सरसेनापती हंबीरराव मोहिते]], शिवाजी महाराज आणि नंतर संभाजी महाराजांच्या काळातील मराठा साम्राज्याचे सरसेनापती. * अनिल गावास - [[बहिर्जी नाईक]]. * [[उज्ज्वल चोप्रा]] - [[कवी कलश]] * आरती शिंदे - सलमा * प्रदीप कबरा - सिद्दी कासम * [[कमलेश सावंत]] - सिद्दी खैरियात * प्रथमेश काटकर - [[मुहम्मद अकबर (मुघल राजकुमार)|अकबर]] * श्रद्धा शिंदे - सरस्वती * तृप्ती राणे - लक्ष्मी * शीतल पाटील - दुर्गा * [[खुशी हजारे]] - सुमी * कृतिका वेलापुरे - भवानी संभाजीराजे भोसले. * विनीत शर्मा - कोंडाजी फर्जद. * स्वराज भोइटे - [[राजाराम भोसले|राजाराम महाराज]], शिवाजी महाराजांचे छोटे सुपुत्र. * संदीप मोहितेपाटील - मावळा * रिषांक मोहिते - मावळा * नितीन पायगुडे - मावळा * श्रीहरी काळे - मावळा * राजेंद्र बेंद्रे - मावळा * विशाल फळे - [[संताजी घोरपडे]]. * प्रमोद काळे - दादाजी देशपांडे. * सचिन गवळी - गिरोजी बाबा. * सुरज खान - [[दौलत खान (नाविक)|दौलत खान]] * एमी एला - सकीना * प्रशांत मोहिते * शिवशंकर स्वामी - शिवशंकर * धनश्री कदम * मृणाल गायकवाड * राहुल नेवेसे * राहुल बोरोले - सरदार == निर्मिती == मराठी चित्रपट ''[[सरसेनापती हंबीरराव]]'' च्या अभूतपूर्व यशानंतर, जानेवारी २०२३ मध्ये 'उर्विता प्रॉडक्शन'ने आपल्या दुसऱ्या मोठ्या निर्मितीची घोषणा केली, जी ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' या नावाने समोर आली.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-23 |title=Dharmarakshak Mahaveer chhatrapati Sambhaji Maharaj मध्ये आनंद पिंपळकर दिसणार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या दमदार भूमिकेत; लूक आला समोर |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/anand-pimpalkar-playing-a-krushnashastri-pandit-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=namratasandbhor |date=2024-05-16 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj {{!}} Pune News |url=https://policenama.com/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-thakur-anup-singh-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-shambhu-raje-appeared-at-the-birth-anniversary-celebrations-of-chhatra/ |access-date=2024-11-04 |website=पोलीसनामा (Policenama) }}</ref> चित्रपटाचे मुख्य चित्रीकरण [[भोर]] येथील [[भोर राजवाडा|राजवाडा]], [[जावळी|जावळी गाव]] आणि [[विजयदुर्ग किल्ला]] येथे झाले. नोव्हेंबर २०२३ मध्ये चित्रीकरणाचे पहिले सत्र पूर्ण झाले आणि त्यानंतर डिसेंबरमध्ये दुसऱ्या सत्राची सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |last=Navarashtra |date=2024-11-05 |title=अभिनेता ठाकूर अनुप सिंग साकारतोय संभाजी महाराजांची भूमिका, विजयदुर्ग गडावरील खास शूट केले शेअर |url=https://www.navarashtra.com/photos/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actor-thakur-anoop-singh-shared-vijaydurga-fort-chhatrapati-sambhaji-maharaj-look-photos-in-instagram-682165.html |access-date=2024-11-05 |website=Navarashtra |language=mr}}</ref> सुरुवातीला कलाकारांबद्दलची माहिती अत्यंत गुप्त ठेवण्यात आली होती. तथापि, ऑगस्ट २०२३ मध्ये [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांची या महान मराठा योद्ध्याच्या भूमिकेसाठी निवड करण्यात आली. या संधीबद्दल बोलताना त्यांनी याला आयुषρεचा मोठा सन्मान मानले आणि सांगितले, "संभाजी महाराजांची भूमिका साकारायला मिळणे ही आयुष्यातील एक सुवर्णसंधी होती; अशा प्रकारच्या पात्रांचे चित्रण करण्याची संधी फार कमी अभिनेत्यांना मिळते. मी याला माझे भाग्य समजतो."<ref>{{Cite web |date=2024-12-09 |title=Anoop Singh on playing historic leaders like Sambhaji Maharaj, Dhritarashtra & others |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/anoop-singh-on-playing-historic-leaders-like-sambhaji-maharaj-dhritarashtra-mahabharat-23443100?utm_source=chatgpt.com |access-date=2025-02-13 |website=Mid-day }}</ref> मे २०२४ मध्ये हे उघड झाले की, ठाकूर अनुप सिंग, [[अमृता खानविलकर]] आणि [[किशोरी शहाणे]] मुख्य भूमिकांमध्ये झळकणार आहेत. विशेष म्हणजे, शहाणे यांच्या ३७ वर्षांच्या कारकिर्दीत ऐतिहासिक पात्र साकारण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.<ref name=":1">{{Cite web |title="धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज" चित्रपट लवकरच येणार प्रेक्षकांच्या भेटीला! Chhatrapati Sambhaji maharaj Jayanti Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj movie is coming soon |url=https://www.marathijagran.com/entertainment/chhatrapati-sambhaji-maharaj-jayanti-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-is-coming-soon-21919 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi Jagran |date=14 May 2024 |language=mr}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=New Poster Of Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Out |url=https://www.news18.com/movies/new-poster-of-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-out-9110222.html |access-date=2024-11-05 |website=News18 }}</ref> == विपणन आणि प्रदर्शन == [[संभाजी|छत्रपती संभाजी महाराज]] यांच्या जन्मदिनानिमित्त १४ मे २०२४ रोजी, [[पुणे|पुण्यात]] एका भव्य कार्यक्रमात या चित्रपटातील ठाकूर अनुप सिंग यांच्या पात्राचा 'फर्स्ट लूक' पोस्टर अनावरण करण्यात आला.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> हा कार्यक्रम सूर्योदय प्रतिष्ठानचे नानाथ पठारे पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली छत्रपतींच्या हजारो भक्तांच्या उपस्थितीत पार पडला. [[नवरात्री]]च्या पहिल्या दिवसापासून पात्रांचे उघड होण्याचे सत्र सुरू झाले. यात पिवळी साडी आणि पारंपारिक महाराष्ट्रीयन दागिन्यांमध्ये [[शिवलिंगा]]समोर प्रार्थना करणाऱ्या [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाईंच्या]] भूमिकेतील अमृता खानविलकर यांच्या लूकपासून सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |title=किशोरी शहाणेंची मृणाल कुलकर्णींना टक्कर, जिजाऊंच्या भूमिकेतील पहिला Look समोर, तुम्हाला कोण आवडलं? |url=https://news18marathi.com/photogallery/entertainment/kishori-shahane-fight-to-mrinal-kulkarni-play-jijabai-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-film-1272478-page-3.html |access-date=2024-11-13 |website=news18marathi.com |date=4 November 2024 |language=mr}}</ref> त्यानंतर हिरवी साडी परिधान करून केशरी कपड्यात गुंडाळलेले मूल कडेवर घेतलेल्या जिजामातांच्या भूमिकेतील किशोरी शहाणे यांचा लूक समोर आला.<ref>{{Cite web |last=Karale |first=Neelam |date=2024-10-04 |title=Amruta Stars as Maharani Yesubai in 'Dharmarakshak Mahavir Chhatrapati Sambhaji Maharaj' |url=https://www.thebridgechronicle.com/lifestyle/entertainment/amruta-stars-as-maharani-yesubai-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj#google_vignette |access-date=2024-11-13 |website=The Bridge Chronicle }}</ref> तसेच, धाऊमाता म्हणून बसलेल्या आणि एका लहान मुलाला [[तलवार]] आणि [[ढाल]] चालवायला शिकवणाऱ्या भार्गवी चिरमुले यांचे पात्रही समोर आले. या कालावधीत [[सई भोसले|सईबाई भोसले]], [[सोयराबाई|सोयराबाई भोसले]], कोंडाजी फर्जद, [[राजाराम पहिली|राजाराम महाराज]], मावळे आणि सिद्दी यांसारख्या इतर प्रमुख पात्रांचीही ओळख करून देण्यात आली.<ref name=":2" /> मूळचा १५ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित होणारा हा चित्रपट नंतर एका आठवड्याने पुढे ढकलण्यात आला. ११ ऑक्टोबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झालेल्या अधिकृत टीझरमध्ये सिंग यांच्या पात्राची झलक दाखवण्यासोबतच २२ नोव्हेंबर ही नवीन प्रदर्शित होण्याची तारीख जाहीर करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=Tiwari |first=Shikha |date=2024-10-11 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj Teaser:संभाजी महाराज की दहाड़ से कांप उठे दुश्मन {{!}} News Track in Hindi |url=https://newstrack.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-review-trailer-release-date-hindi-472604 |access-date=2024-11-04 |website=newstrack.com |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-10-11 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' चित्रपटाचा रोमांचकारी टिझर प्रेक्षकांच्या भेटीला |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-release-in-social-media-191242.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref> २ मिनिटे ३६ सेकंदांचा अत्यंत प्रतीक्षित ट्रेलर हिंदी आणि मराठी या दोन्ही भाषांमध्ये १२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी [[मुंबई]] येथील [[पीव्हीआर आयनॉक्स|पीव्हीआर, सिटी मॉल]] येथे एका भव्य लॉन्च इव्हेंटमध्ये प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{Cite web |title='धर्म, गोमाता धोक्यात येते तेव्हा हिंदूना शस्त्र...' छ. संभाजी महाराजांच्या जीवनावर मराठी सिनेमा |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-starring-thakur-anup-singh-and-amruta-khanvilkar/articleshow/115221225.cms |access-date=2024-11-13 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या कार्यक्रमास [[ठाकूर अनुप सिंग]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], [[भार्गवी चिरमुले]], [[अमृता खानविलकर]], आनंद पिंपळकर या चित्रपटातील कलाकार व तंत्रज्ञ, सर्व चारही निर्माते आणि [[पेन स्टुडिओज|पेन स्टुडिओज]]चे संस्थापक [[जयंतलाल गडा]] उपस्थित होते.<ref name=":3" /> ट्रेलर रिलीजच्या एक दिवस आधी, निर्माता संदीप मोहितेपाटील यांनी [[छत्रपतींचे सातारा संस्थानाचे राजघराणे|छत्रपती घराण्याचे]] सदस्य [[उदयनराजे भोसले]] आणि [[आमदार|आमदार]] शिवेंद्रसिंहराजे भोसले यांची भेट घेऊन त्यांना ट्रेलरचा विशेष प्रीव्ह्यू दाखवला. या ट्रेलरला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला, ज्यामुळे चित्रपटाबद्दलची उत्सुकता आणखी वाढली.<ref>{{Cite web |last=शिकलगार |first=स्वालिया न |date=2024-11-13 |title=Akshay Kumar Aithraaz-2 {{!}} वीस वर्षांनंतर ऐतराजचा सीक्वल; सुभाष घईंची मोठी घोषणा |url=https://pudhari.news/soneri/akshay-kumar-aithraaz-2-subhash-ghai-announcement |access-date=2024-11-13 |website=Pudhari News |language=mr}}</ref> चित्रपटाची मराठी आवृत्ती २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झाली, तर हिंदी आवृत्ती एका आठवड्यानंतर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-30 |title=Latest Marathi Movie : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज-भाग १' सिनेमाला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद |url=https://www.esakal.com/premier/dharmaraskshak-sambhaji-movie-get-good-response-from-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> २५ नोव्हेंबर रोजी [[सातारा (शहर)|सातारा]] येथील जलमंदिर पॅलेसमध्ये उदयनराजे भोसले आणि त्यांच्या कुटुंबासाठी एका विशेष स्क्रीनिंगचे आयोजन करण्यात आले होते. राजमाता कल्पनाराजे भोसले यांनी प्रतिक्रिया देताना म्हटले, "एक खूप सुंदर चित्रपट बनवला आहे. हा चित्रपट केवळ चांगलाच नाही, तर कलाकारांनीही त्यात आपला जीव ओतला आहे. प्रत्येकाने आपली पात्रे उत्तम प्रकारे साकारली आहेत." महाराणी दमयंती उदयनराजे भोसले यांनी जोडले, "चित्रपटाचे दिग्दर्शन, संवाद, अभिनय, व्हीएफएक्सचा योग्य वापर आणि इतर अनेक गोष्टींमुळे हा चित्रपट अधिकच उत्कृष्ट झाला आहे."<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-27 |title=श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे भोसलेंनी सहकुटूंब पाहिला 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' सिनेमा ; कौतुक करत म्हणाले... |url=https://www.esakal.com/premier/special-screening-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> === प्रतिसाद आणि वाद === चित्रपट प्रदर्शित झाल्यानंतर प्रेक्षकांकडून, विशेषतः [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रामध्ये]], त्याला चांगला प्रतिसाद मिळाला. तथापि, ''पुष्पा २: द रूल'' सारख्या मोठ्या बजेटच्या पॅन-इंडिया चित्रपटांच्या प्रदर्शनानंतर स्क्रीन वाटपाच्या मर्यादेमुळे त्याला आव्हानांचा सामना करावा लागला. व्यावसायिक ब्लॉकबस्टर चित्रपटांना प्राधान्य दिल्यामुळे या चित्रपटासाठी किमान किंवा एकही शो शिल्लक राहिला नसल्याचे अहवाल समोर आले.<ref>{{Cite web |title='पुष्पा २'साठी मराठी चित्रपटांना ब्रेक? धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज चित्रपटालाही फटका |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-marathi-movie-show-cancelled-for-pusha-2/articleshow/115943890.cms |access-date=2024-12-18 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या समस्येवर प्रतिक्रिया देताना आस्ता सोशल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा स्वाती पिसाळ यांनी सांगितले की, मानव परिवर्तन विकास मल्टिपर्पज चॅरिटेबल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा राधिका पन्हाळ, मराठा फेडरेशनचे अनिल घारळ, राजेंद्र माने, [[शिवसेना (२०२२–सध्यापर्यंत)|शिवसेना]]चे जयभाऊ सूर्यवंशी आणि इतर मान्यवरांसोबत संयुक्त बैठक घेण्यात आली. पिसाळ यांनी नमूद केले की, यासंदर्भात मुख्यमंत्री, प्रांताधिकारी आणि पोलीस अधीक्षकांना निवेदन सादर केले जाईल. त्यांनी ही परिस्थिती "प्रगत महाराष्ट्रासाठी अत्यंत लाजीरवाणी आणि दुर्दैवी" असल्याचे म्हटले.<ref>{{Cite web |last=टीम |first=सकाळ डिजिटल |date=2024-12-07 |title=Marathi Movies : '...तर दाक्षिणात्‍य चित्रपट बंद पाडणार'; धर्मरक्षक संभाजी महाराज चित्रपट बदलल्‍याचे पडसाद |url=https://www.esakal.com/premier/swati-pisal-warns-of-ban-on-south-indian-films-over-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movies-bam92 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> ९ डिसेंबर २०२४ रोजी, [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना|महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने (मनसे)]] [[उल्हासनगर]] येथील मिराज अशोक अनिल सिनेटमच्या व्यवस्थापनाला कडक इशारा दिला. जर ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' चित्रपटाचे शो वेळेत सुरू केले नाहीत, तर चित्रपटगृहाचे सर्व शो बंद पाडण्याची धमकी देण्यात आली, कारण या चित्रपटगृहाने चित्रपटाचा एकही शो लावला नव्हता. मनसेचे जिल्हाध्यक्ष बंडू देशमुख आणि शहर अध्यक्ष संजय घुगे यांच्या नेतृत्वाखाली चित्रपटगृहाबाहेर आंदोलन करण्यात आले. त्यांनी ''पुष्पा २'' ला १५ दैनिक शो आणि [[द साबरमती रिपोर्ट|द साबरमती रिपोर्ट]] ला एक शो दिल्याचे सांगत या चित्रपटाकडे दुर्लक्ष केल्याचा आरोप केला.<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-12-10 |title=.. तर थिएटरची एकही काच शिल्लक राहणार नाही ; मनसेनं भरला दम |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/mns-threatened-theatre-for-not-adding-single-show-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-1318126.html |access-date=2024-12-18 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref> या आंदोलनानंतर चित्रपटगृह व्यवस्थापनाने दोन दिवसांत चित्रपटाला शोचे स्लॉट दिले जातील, असे आश्वासन दिले. या वादानुसार प्रादेशिक आणि ऐतिहासिक चित्रपटांसाठी असमान स्क्रीन वाटपाच्या सुरू असलेल्या समस्यांवर प्रकाश टाकला आणि मराठी चित्रपटसृष्टीला न्याय्य संधी मिळण्याच्या गरजेवर एक व्यापक चर्चा सुरू केली.<ref>{{Cite web |last=दुधाणे |first=अजय |date=2024-12-10 |title=Dharmarakshak Sambhaji Maharaj: 'धर्मरक्षक संभाजी महाराज' चित्रपट लावला नाही तर...मनसे आक्रमक, थेट दिला इशारा |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/mns-anger-on-ashok-anil-cinema-hall-for-not-giving-single-show-to-dharmarakshak-sambhaji-maharaj-movie-ulhasnagar-maharashtra-sm2000 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref> [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मराठी चित्रपट]] dbmnhzhg528rbs1ebjrp5h813jqzpjo 2700197 2700196 2026-08-08T08:08:25Z संतोष गोरे 135680 2700197 wikitext text/x-wiki {{काम चालू}} {{माहिती संचिका}} '''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज''' हा २०२४ मध्ये प्रदर्शित झालेला एक [[मराठी भाषा|मराठी भाषेतील]] [[भव्यपट]] तथा ऐतिहासिक युद्धपट आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन तुषार शेळके यांनी केले असून, उर्विता प्रॉडक्शनच्या बॅनरखाली शेखर मोहिते पाटील, सौजन्य निकम, धर्मेंद्र बोरा आणि केतनराजे भोसले यांनी याची निर्मिती केली आहे.<ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-05-16 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज', मराठीसह 5 भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-release-date-153649.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Movie Story - Rang Marathi |url=https://rangmarathi.com/tag/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-movie-story/ |access-date=2024-11-04 }}</ref> या चित्रपटात ठाकूर अनुप सिंग यांनी मध्यवर्ती भूमिका साकारली आहे,<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Photos: अभिनेत्याने शेअर केले 'शेर संभाजी' चित्रपटाच्या सेटवरील अनसीन फोटो |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/4695567/thakur-anup-sinha-shared-photos-from-the-sets-of-sher-sambhaji-on-social-media-viral-pyd-04/8/ |access-date=2024-11-13 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> तर त्यांच्यासोबत [[अमृता खानविलकर]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], संजय खापरे, [[भार्गवी चिरमुले]], [[कमलेश सावंत]], [[किशोरी शहाणे]] आणि [[राज झुत्शी]] यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका पार पाडल्या आहेत.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-04 |title=Amruta Khanvilkar: चंद्रमुखीचा नवा लूक,'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये साकारणार 'महाराणी येसूबाई भोसले'ची भूमिका |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actress-amruta-khanvilkar-playing-role-in-yesubai-first-look-revealed-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chhaava: 'छावा' से पहले बड़े पर्दे पर दिखेगी संभाजी महाराज की ये कहानी, विक्की कौशल की फिल्म को होगा नुकसान? |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-will-release-on-22-november-can-hit-business-of-chhaava-2024-11-12?pageId=5 |access-date=2024-11-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> १७ व्या शतकाच्या पार्श्वभूमीवर आधारित असलेला हा चित्रपट संभाजी महाराजांच्या जीवनाचे एक प्रभावी आणि काल्पनिक चित्रण आहे. यात [[मुघल साम्राज्य|मुघल साम्राज्याविरुद्ध]] लढताना [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] आणि [[हिंदू धर्म|हिंदू धर्माचे]] रक्षण करताना त्यांचे शौर्य, उत्तम युद्धनीती आणि अफाट ध्येयनिष्ठा दर्शवण्यात आली आहे, ज्यामुळे आपल्या लोकांचे आणि संस्कृतीचे रक्षक म्हणून त्यांचा वारसा अधिक ठळक होतो. या चित्रपटाची अधिकृत घोषणा जानेवारी २०२३ मध्ये करण्यात आली होती आणि त्याच वर्षाच्या उत्तरार्धात त्याचे मुख्य चित्रीकरण सुरू झाले. या भागातील अस्सल सौंदर्य टिपण्यासाठी महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात वेगवेगळ्या टप्प्यांत त्याचे चित्रीकरण पार पडले. मोहित कुलकर्णी यांनी या चित्रपटाला संगीत दिले आहे, तर [[महेश आणे]] यांनी छायाचित्रण (सिनेमॅटोग्राफी) आणि चिराग भुवा यांनी व्हिज्युअल इफेक्ट्स (VFX) सांभाळले आहेत. हा चित्रपट २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी मराठी भाषेत, तर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी त्याच्या हिंदी आवृत्तीमध्ये चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाला समीक्षकांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला असून त्यांनी याचे दिग्दर्शन, कलाकारांचे अभिनय आणि निर्मिती मूल्यांचे खूप कौतुक केले.<ref name=":3">{{Cite web |last=NavbharatLive |date=2024-11-12 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपति संभाजी महाराज' का ट्रेलर हुआ आउट |url=https://navbharatlive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-film-to-be-release-on-22-november-1035212.html |access-date=2024-11-13 |website=Navabharat |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=ढोले |first=जगदीश |date=2024-11-13 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'च |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-released-movie-release-date-22-november-anoop-singh-thakur-amruta-khanvilkar-marathi-news-1326169 |access-date=2024-11-13 |website=marathi.abplive.com |language=mr}}</ref> जगभरात या चित्रपटाने ११.९० ते १२.७० कोटी रुपयांची कमाई केली असून, हा चित्रपट २०२४ मधील [[सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या मराठी चित्रपटांची यादी| सर्वाधिक कमाई करणारा पाचवा मराठी चित्रपट]] ठरला आहे.<ref>{{Cite web |date=2024-12-15 |title=2024 मध्ये सर्वाधिक कमाई केलेले 10 मराठी चित्रपट तुम्हाला माहिती आहेत काय? |url=https://www.etvbharat.com/mr/!entertainment/do-you-know-the-10-highest-grossing-marathi-movies-at-the-box-office-in-2024-maharashtra-news-mhs24121404770 |access-date=2024-12-21 |website=ETV Bharat News |language=mr}}</ref> == कलाकार == * [[ठाकूर अनुप सिंग]] - [[संभाजी महाराज|छत्रपती संभाजी महाराज]],<ref>{{Cite web |last=Tomar |first=Nancy |title=Sambhaji Maharaj कौन? जिनपर बनी दो फिल्में आगे-पीछे होंगी रिलीज, Vicky Kaushal को नुकसान! |url=https://hindi.news24online.com/entertainment/chhaava-vs-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj/949942/ |access-date=2024-11-13 |website=News24 Hindi |language=hi}}</ref> [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] दुसरे शासक आणि [[शिवाजी महाराज|छत्रपती शिवाजी महाराजांचे]]्ये ज्येष्ठ सुपुत्र. * [[अमृता खानविलकर]] - [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाई भोसले]],<ref>{{Cite web |last=Naik |first=Payal |date=2024-10-04 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये अमृता खानविलकर साकारणार महाराणी येसूबाई; लूक होतोय व्हायरल |url=https://www.esakal.com/premier/amruta-khanvilkar-playing-yesubai-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-psn14 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> संभाजी महाराजांची पत्नी. * मृणाल कुलकर्णी - [[जिजाबाई]], शिवाजी महाराजांच्या आई.<ref>{{Cite book |last=Joshi |first=Pandit Shankar |url=https://books.google.com/books?id=9ngBAAAAMAAJ&q=Keshav+Pandit+Sambhaji |title=Chhatrapati Sambhaji, 1657-1689 A.D. |date=1980 |publisher=S. Chand }}</ref> * [[भार्गवी चिरमुले]] - धाऊमाता. * आनंद पिंपळकर - गुरुजी,<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-10-23 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'मध्ये हा कलाकार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या भूमिकेत |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/anand-pimpalkar-will-play-krishnashastri-pandit-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-1289768.html |access-date=2024-11-04 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref>. * पल्लवी वैद्य - [[सईबाई भोसले|महाराणी सईबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची पहिली पत्नी आणि संभाजी महाराजांची जन्मदाती आई. * कृतिका तुळसकर - [[सोयराबाई|महाराणी सोयराबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची दुसरी पत्नी, [[राजाराम भोसले]] यांची जन्मदाती आई आणि संभाजी महाराजांची सावत्र आई. * [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]] - [[मुकर्रब खान]],<ref>{{Cite web |date=2024-11-13 |title=Powerful Trailer of Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Released: A Cinematic Tribute to the Maratha Warrior - Morning Kashmir |url=https://www.morningkashmir.com/powerful-trailer-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-released-a-cinematic-tribute-to-the-maratha-warrior/ |access-date=2024-11-13 }}</ref>. * [[राज झुत्शी]] - [[औरंगजेब]], सहावा मुघल सम्राट. * रणजित निकम - सिद्दी मौलवी, [[सिद्दी|सिद्दींचा]] उच्चपदस्थ सेनापती आणि प्रभावी नेता. * संजय खापरे - [[हंबीरराव मोहिते|सरसेनापती हंबीरराव मोहिते]], शिवाजी महाराज आणि नंतर संभाजी महाराजांच्या काळातील मराठा साम्राज्याचे सरसेनापती. * अनिल गावास - [[बहिर्जी नाईक]]. * [[उज्ज्वल चोप्रा]] - [[कवी कलश]] * आरती शिंदे - सलमा * प्रदीप कबरा - सिद्दी कासम * [[कमलेश सावंत]] - सिद्दी खैरियात * प्रथमेश काटकर - [[मुहम्मद अकबर (मुघल राजकुमार)|अकबर]] * श्रद्धा शिंदे - सरस्वती * तृप्ती राणे - लक्ष्मी * शीतल पाटील - दुर्गा * [[खुशी हजारे]] - सुमी * कृतिका वेलापुरे - भवानी संभाजीराजे भोसले. * विनीत शर्मा - कोंडाजी फर्जद. * स्वराज भोइटे - [[राजाराम भोसले|राजाराम महाराज]], शिवाजी महाराजांचे छोटे सुपुत्र. * संदीप मोहितेपाटील - मावळा * रिषांक मोहिते - मावळा * नितीन पायगुडे - मावळा * श्रीहरी काळे - मावळा * राजेंद्र बेंद्रे - मावळा * विशाल फळे - [[संताजी घोरपडे]]. * प्रमोद काळे - दादाजी देशपांडे. * सचिन गवळी - गिरोजी बाबा. * सुरज खान - [[दौलत खान (नाविक)|दौलत खान]] * एमी एला - सकीना * प्रशांत मोहिते * शिवशंकर स्वामी - शिवशंकर * धनश्री कदम * मृणाल गायकवाड * राहुल नेवेसे * राहुल बोरोले - सरदार == निर्मिती == मराठी चित्रपट ''[[सरसेनापती हंबीरराव]]'' च्या अभूतपूर्व यशानंतर, जानेवारी २०२३ मध्ये 'उर्विता प्रॉडक्शन'ने आपल्या दुसऱ्या मोठ्या निर्मितीची घोषणा केली, जी ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' या नावाने समोर आली.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-23 |title=Dharmarakshak Mahaveer chhatrapati Sambhaji Maharaj मध्ये आनंद पिंपळकर दिसणार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या दमदार भूमिकेत; लूक आला समोर |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/anand-pimpalkar-playing-a-krushnashastri-pandit-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=namratasandbhor |date=2024-05-16 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj {{!}} Pune News |url=https://policenama.com/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-thakur-anup-singh-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-shambhu-raje-appeared-at-the-birth-anniversary-celebrations-of-chhatra/ |access-date=2024-11-04 |website=पोलीसनामा (Policenama) }}</ref> चित्रपटाचे मुख्य चित्रीकरण [[भोर]] येथील [[भोर राजवाडा|राजवाडा]], [[जावळी|जावळी गाव]] आणि [[विजयदुर्ग]] किल्ला येथे झाले. नोव्हेंबर २०२३ मध्ये चित्रीकरणाचे पहिले सत्र पूर्ण झाले आणि त्यानंतर डिसेंबरमध्ये दुसऱ्या सत्राची सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |last=Navarashtra |date=2024-11-05 |title=अभिनेता ठाकूर अनुप सिंग साकारतोय संभाजी महाराजांची भूमिका, विजयदुर्ग गडावरील खास शूट केले शेअर |url=https://www.navarashtra.com/photos/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actor-thakur-anoop-singh-shared-vijaydurga-fort-chhatrapati-sambhaji-maharaj-look-photos-in-instagram-682165.html |access-date=2024-11-05 |website=Navarashtra |language=mr}}</ref> सुरुवातीला कलाकारांबद्दलची माहिती अत्यंत गुप्त ठेवण्यात आली होती. तथापि, ऑगस्ट २०२३ मध्ये [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांची या महान मराठा योद्ध्याच्या भूमिकेसाठी निवड करण्यात आली. या संधीबद्दल बोलताना त्यांनी याला आयुषρεचा मोठा सन्मान मानले आणि सांगितले, "संभाजी महाराजांची भूमिका साकारायला मिळणे ही आयुष्यातील एक सुवर्णसंधी होती; अशा प्रकारच्या पात्रांचे चित्रण करण्याची संधी फार कमी अभिनेत्यांना मिळते. मी याला माझे भाग्य समजतो."<ref>{{Cite web |date=2024-12-09 |title=Anoop Singh on playing historic leaders like Sambhaji Maharaj, Dhritarashtra & others |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/anoop-singh-on-playing-historic-leaders-like-sambhaji-maharaj-dhritarashtra-mahabharat-23443100?utm_source=chatgpt.com |access-date=2025-02-13 |website=Mid-day }}</ref> मे २०२४ मध्ये हे उघड झाले की, ठाकूर अनुप सिंग, [[अमृता खानविलकर]] आणि [[किशोरी शहाणे]] मुख्य भूमिकांमध्ये झळकणार आहेत. विशेष म्हणजे, शहाणे यांच्या ३७ वर्षांच्या कारकिर्दीत ऐतिहासिक पात्र साकारण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.<ref name=":1">{{Cite web |title="धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज" चित्रपट लवकरच येणार प्रेक्षकांच्या भेटीला! Chhatrapati Sambhaji maharaj Jayanti Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj movie is coming soon |url=https://www.marathijagran.com/entertainment/chhatrapati-sambhaji-maharaj-jayanti-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-is-coming-soon-21919 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi Jagran |date=14 May 2024 |language=mr}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=New Poster Of Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Out |url=https://www.news18.com/movies/new-poster-of-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-out-9110222.html |access-date=2024-11-05 |website=News18 }}</ref> == विपणन आणि प्रदर्शन == [[संभाजी|छत्रपती संभाजी महाराज]] यांच्या जन्मदिनानिमित्त १४ मे २०२४ रोजी, [[पुणे|पुण्यात]] एका भव्य कार्यक्रमात या चित्रपटातील ठाकूर अनुप सिंग यांच्या पात्राचा 'फर्स्ट लूक' पोस्टर अनावरण करण्यात आला.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> हा कार्यक्रम सूर्योदय प्रतिष्ठानचे नानाथ पठारे पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली छत्रपतींच्या हजारो भक्तांच्या उपस्थितीत पार पडला. [[नवरात्री]]च्या पहिल्या दिवसापासून पात्रांचे उघड होण्याचे सत्र सुरू झाले. यात पिवळी साडी आणि पारंपारिक महाराष्ट्रीयन दागिन्यांमध्ये [[शिवलिंगा]]समोर प्रार्थना करणाऱ्या [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाईंच्या]] भूमिकेतील अमृता खानविलकर यांच्या लूकपासून सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |title=किशोरी शहाणेंची मृणाल कुलकर्णींना टक्कर, जिजाऊंच्या भूमिकेतील पहिला Look समोर, तुम्हाला कोण आवडलं? |url=https://news18marathi.com/photogallery/entertainment/kishori-shahane-fight-to-mrinal-kulkarni-play-jijabai-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-film-1272478-page-3.html |access-date=2024-11-13 |website=news18marathi.com |date=4 November 2024 |language=mr}}</ref> त्यानंतर हिरवी साडी परिधान करून केशरी कपड्यात गुंडाळलेले मूल कडेवर घेतलेल्या जिजामातांच्या भूमिकेतील किशोरी शहाणे यांचा लूक समोर आला.<ref>{{Cite web |last=Karale |first=Neelam |date=2024-10-04 |title=Amruta Stars as Maharani Yesubai in 'Dharmarakshak Mahavir Chhatrapati Sambhaji Maharaj' |url=https://www.thebridgechronicle.com/lifestyle/entertainment/amruta-stars-as-maharani-yesubai-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj#google_vignette |access-date=2024-11-13 |website=The Bridge Chronicle }}</ref> तसेच, धाऊमाता म्हणून बसलेल्या आणि एका लहान मुलाला [[तलवार]] आणि [[ढाल]] चालवायला शिकवणाऱ्या भार्गवी चिरमुले यांचे पात्रही समोर आले. या कालावधीत [[सई भोसले|सईबाई भोसले]], [[सोयराबाई|सोयराबाई भोसले]], कोंडाजी फर्जद, [[राजाराम पहिली|राजाराम महाराज]], मावळे आणि सिद्दी यांसारख्या इतर प्रमुख पात्रांचीही ओळख करून देण्यात आली.<ref name=":2" /> मूळचा १५ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित होणारा हा चित्रपट नंतर एका आठवड्याने पुढे ढकलण्यात आला. ११ ऑक्टोबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झालेल्या अधिकृत टीझरमध्ये सिंग यांच्या पात्राची झलक दाखवण्यासोबतच २२ नोव्हेंबर ही नवीन प्रदर्शित होण्याची तारीख जाहीर करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=Tiwari |first=Shikha |date=2024-10-11 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj Teaser:संभाजी महाराज की दहाड़ से कांप उठे दुश्मन {{!}} News Track in Hindi |url=https://newstrack.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-review-trailer-release-date-hindi-472604 |access-date=2024-11-04 |website=newstrack.com |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-10-11 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' चित्रपटाचा रोमांचकारी टिझर प्रेक्षकांच्या भेटीला |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-release-in-social-media-191242.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref> २ मिनिटे ३६ सेकंदांचा अत्यंत प्रतीक्षित ट्रेलर हिंदी आणि मराठी या दोन्ही भाषांमध्ये १२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी [[मुंबई]] येथील [[पीव्हीआर आयनॉक्स|पीव्हीआर, सिटी मॉल]] येथे एका भव्य लॉन्च इव्हेंटमध्ये प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{Cite web |title='धर्म, गोमाता धोक्यात येते तेव्हा हिंदूना शस्त्र...' छ. संभाजी महाराजांच्या जीवनावर मराठी सिनेमा |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-starring-thakur-anup-singh-and-amruta-khanvilkar/articleshow/115221225.cms |access-date=2024-11-13 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या कार्यक्रमास [[ठाकूर अनुप सिंग]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], [[भार्गवी चिरमुले]], [[अमृता खानविलकर]], आनंद पिंपळकर या चित्रपटातील कलाकार व तंत्रज्ञ, सर्व चारही निर्माते आणि [[पेन स्टुडिओज|पेन स्टुडिओज]]चे संस्थापक [[जयंतलाल गडा]] उपस्थित होते.<ref name=":3" /> ट्रेलर रिलीजच्या एक दिवस आधी, निर्माता संदीप मोहितेपाटील यांनी [[छत्रपतींचे सातारा संस्थानाचे राजघराणे|छत्रपती घराण्याचे]] सदस्य [[उदयनराजे भोसले]] आणि [[आमदार|आमदार]] शिवेंद्रसिंहराजे भोसले यांची भेट घेऊन त्यांना ट्रेलरचा विशेष प्रीव्ह्यू दाखवला. या ट्रेलरला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला, ज्यामुळे चित्रपटाबद्दलची उत्सुकता आणखी वाढली.<ref>{{Cite web |last=शिकलगार |first=स्वालिया न |date=2024-11-13 |title=Akshay Kumar Aithraaz-2 {{!}} वीस वर्षांनंतर ऐतराजचा सीक्वल; सुभाष घईंची मोठी घोषणा |url=https://pudhari.news/soneri/akshay-kumar-aithraaz-2-subhash-ghai-announcement |access-date=2024-11-13 |website=Pudhari News |language=mr}}</ref> चित्रपटाची मराठी आवृत्ती २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झाली, तर हिंदी आवृत्ती एका आठवड्यानंतर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-30 |title=Latest Marathi Movie : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज-भाग १' सिनेमाला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद |url=https://www.esakal.com/premier/dharmaraskshak-sambhaji-movie-get-good-response-from-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> २५ नोव्हेंबर रोजी [[सातारा (शहर)|सातारा]] येथील जलमंदिर पॅलेसमध्ये उदयनराजे भोसले आणि त्यांच्या कुटुंबासाठी एका विशेष स्क्रीनिंगचे आयोजन करण्यात आले होते. राजमाता कल्पनाराजे भोसले यांनी प्रतिक्रिया देताना म्हटले, "एक खूप सुंदर चित्रपट बनवला आहे. हा चित्रपट केवळ चांगलाच नाही, तर कलाकारांनीही त्यात आपला जीव ओतला आहे. प्रत्येकाने आपली पात्रे उत्तम प्रकारे साकारली आहेत." महाराणी दमयंती उदयनराजे भोसले यांनी जोडले, "चित्रपटाचे दिग्दर्शन, संवाद, अभिनय, व्हीएफएक्सचा योग्य वापर आणि इतर अनेक गोष्टींमुळे हा चित्रपट अधिकच उत्कृष्ट झाला आहे."<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-27 |title=श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे भोसलेंनी सहकुटूंब पाहिला 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' सिनेमा ; कौतुक करत म्हणाले... |url=https://www.esakal.com/premier/special-screening-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> === प्रतिसाद आणि वाद === चित्रपट प्रदर्शित झाल्यानंतर प्रेक्षकांकडून, विशेषतः [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रामध्ये]], त्याला चांगला प्रतिसाद मिळाला. तथापि, ''पुष्पा २: द रूल'' सारख्या मोठ्या बजेटच्या पॅन-इंडिया चित्रपटांच्या प्रदर्शनानंतर स्क्रीन वाटपाच्या मर्यादेमुळे त्याला आव्हानांचा सामना करावा लागला. व्यावसायिक ब्लॉकबस्टर चित्रपटांना प्राधान्य दिल्यामुळे या चित्रपटासाठी किमान किंवा एकही शो शिल्लक राहिला नसल्याचे अहवाल समोर आले.<ref>{{Cite web |title='पुष्पा २'साठी मराठी चित्रपटांना ब्रेक? धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज चित्रपटालाही फटका |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-marathi-movie-show-cancelled-for-pusha-2/articleshow/115943890.cms |access-date=2024-12-18 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या समस्येवर प्रतिक्रिया देताना आस्ता सोशल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा स्वाती पिसाळ यांनी सांगितले की, मानव परिवर्तन विकास मल्टिपर्पज चॅरिटेबल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा राधिका पन्हाळ, मराठा फेडरेशनचे अनिल घारळ, राजेंद्र माने, [[शिवसेना (२०२२–सध्यापर्यंत)|शिवसेना]]चे जयभाऊ सूर्यवंशी आणि इतर मान्यवरांसोबत संयुक्त बैठक घेण्यात आली. पिसाळ यांनी नमूद केले की, यासंदर्भात मुख्यमंत्री, प्रांताधिकारी आणि पोलीस अधीक्षकांना निवेदन सादर केले जाईल. त्यांनी ही परिस्थिती "प्रगत महाराष्ट्रासाठी अत्यंत लाजीरवाणी आणि दुर्दैवी" असल्याचे म्हटले.<ref>{{Cite web |last=टीम |first=सकाळ डिजिटल |date=2024-12-07 |title=Marathi Movies : '...तर दाक्षिणात्‍य चित्रपट बंद पाडणार'; धर्मरक्षक संभाजी महाराज चित्रपट बदलल्‍याचे पडसाद |url=https://www.esakal.com/premier/swati-pisal-warns-of-ban-on-south-indian-films-over-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movies-bam92 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> ९ डिसेंबर २०२४ रोजी, [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना|महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने (मनसे)]] [[उल्हासनगर]] येथील मिराज अशोक अनिल सिनेटमच्या व्यवस्थापनाला कडक इशारा दिला. जर ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' चित्रपटाचे शो वेळेत सुरू केले नाहीत, तर चित्रपटगृहाचे सर्व शो बंद पाडण्याची धमकी देण्यात आली, कारण या चित्रपटगृहाने चित्रपटाचा एकही शो लावला नव्हता. मनसेचे जिल्हाध्यक्ष बंडू देशमुख आणि शहर अध्यक्ष संजय घुगे यांच्या नेतृत्वाखाली चित्रपटगृहाबाहेर आंदोलन करण्यात आले. त्यांनी ''पुष्पा २'' ला १५ दैनिक शो आणि [[द साबरमती रिपोर्ट|द साबरमती रिपोर्ट]] ला एक शो दिल्याचे सांगत या चित्रपटाकडे दुर्लक्ष केल्याचा आरोप केला.<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-12-10 |title=.. तर थिएटरची एकही काच शिल्लक राहणार नाही ; मनसेनं भरला दम |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/mns-threatened-theatre-for-not-adding-single-show-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-1318126.html |access-date=2024-12-18 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref> या आंदोलनानंतर चित्रपटगृह व्यवस्थापनाने दोन दिवसांत चित्रपटाला शोचे स्लॉट दिले जातील, असे आश्वासन दिले. या वादानुसार प्रादेशिक आणि ऐतिहासिक चित्रपटांसाठी असमान स्क्रीन वाटपाच्या सुरू असलेल्या समस्यांवर प्रकाश टाकला आणि मराठी चित्रपटसृष्टीला न्याय्य संधी मिळण्याच्या गरजेवर एक व्यापक चर्चा सुरू केली.<ref>{{Cite web |last=दुधाणे |first=अजय |date=2024-12-10 |title=Dharmarakshak Sambhaji Maharaj: 'धर्मरक्षक संभाजी महाराज' चित्रपट लावला नाही तर...मनसे आक्रमक, थेट दिला इशारा |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/mns-anger-on-ashok-anil-cinema-hall-for-not-giving-single-show-to-dharmarakshak-sambhaji-maharaj-movie-ulhasnagar-maharashtra-sm2000 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref> [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मराठी चित्रपट]] dg3joeic987e255qm1pz637x4bwa8yi 2700199 2700197 2026-08-08T08:14:37Z संतोष गोरे 135680 2700199 wikitext text/x-wiki {{काम चालू}} {{माहिती संचिका}} '''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज''' हा २०२४ मध्ये प्रदर्शित झालेला एक [[मराठी भाषा|मराठी भाषेतील]] [[भव्यपट]] तथा ऐतिहासिक युद्धपट आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन तुषार शेळके यांनी केले असून, उर्विता प्रॉडक्शनच्या बॅनरखाली शेखर मोहिते पाटील, सौजन्य निकम, धर्मेंद्र बोरा आणि केतनराजे भोसले यांनी याची निर्मिती केली आहे.<ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-05-16 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज', मराठीसह 5 भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-release-date-153649.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Movie Story - Rang Marathi |url=https://rangmarathi.com/tag/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-movie-story/ |access-date=2024-11-04 }}</ref> या चित्रपटात ठाकूर अनुप सिंग यांनी मध्यवर्ती भूमिका साकारली आहे,<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Photos: अभिनेत्याने शेअर केले 'शेर संभाजी' चित्रपटाच्या सेटवरील अनसीन फोटो |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/4695567/thakur-anup-sinha-shared-photos-from-the-sets-of-sher-sambhaji-on-social-media-viral-pyd-04/8/ |access-date=2024-11-13 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> तर त्यांच्यासोबत [[अमृता खानविलकर]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], संजय खापरे, [[भार्गवी चिरमुले]], [[कमलेश सावंत]], [[किशोरी शहाणे]] आणि [[राज झुत्शी]] यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका पार पाडल्या आहेत.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-04 |title=Amruta Khanvilkar: चंद्रमुखीचा नवा लूक,'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये साकारणार 'महाराणी येसूबाई भोसले'ची भूमिका |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actress-amruta-khanvilkar-playing-role-in-yesubai-first-look-revealed-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chhaava: 'छावा' से पहले बड़े पर्दे पर दिखेगी संभाजी महाराज की ये कहानी, विक्की कौशल की फिल्म को होगा नुकसान? |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-will-release-on-22-november-can-hit-business-of-chhaava-2024-11-12?pageId=5 |access-date=2024-11-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> १७ व्या शतकाच्या पार्श्वभूमीवर आधारित असलेला हा चित्रपट संभाजी महाराजांच्या जीवनाचे एक प्रभावी आणि काल्पनिक चित्रण आहे. यात [[मुघल साम्राज्य|मुघल साम्राज्याविरुद्ध]] लढताना [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] आणि [[हिंदू धर्म|हिंदू धर्माचे]] रक्षण करताना त्यांचे शौर्य, उत्तम युद्धनीती आणि अफाट ध्येयनिष्ठा दर्शवण्यात आली आहे, ज्यामुळे आपल्या लोकांचे आणि संस्कृतीचे रक्षक म्हणून त्यांचा वारसा अधिक ठळक होतो. या चित्रपटाची अधिकृत घोषणा जानेवारी २०२३ मध्ये करण्यात आली होती आणि त्याच वर्षाच्या उत्तरार्धात त्याचे मुख्य चित्रीकरण सुरू झाले. या भागातील अस्सल सौंदर्य टिपण्यासाठी महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात वेगवेगळ्या टप्प्यांत त्याचे चित्रीकरण पार पडले. मोहित कुलकर्णी यांनी या चित्रपटाला संगीत दिले आहे, तर [[महेश आणे]] यांनी छायाचित्रण (सिनेमॅटोग्राफी) आणि चिराग भुवा यांनी व्हिज्युअल इफेक्ट्स (VFX) सांभाळले आहेत. हा चित्रपट २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी मराठी भाषेत, तर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी त्याच्या हिंदी आवृत्तीमध्ये चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाला समीक्षकांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला असून त्यांनी याचे दिग्दर्शन, कलाकारांचे अभिनय आणि निर्मिती मूल्यांचे खूप कौतुक केले.<ref name=":3">{{Cite web |last=NavbharatLive |date=2024-11-12 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपति संभाजी महाराज' का ट्रेलर हुआ आउट |url=https://navbharatlive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-film-to-be-release-on-22-november-1035212.html |access-date=2024-11-13 |website=Navabharat |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=ढोले |first=जगदीश |date=2024-11-13 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'च |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-released-movie-release-date-22-november-anoop-singh-thakur-amruta-khanvilkar-marathi-news-1326169 |access-date=2024-11-13 |website=marathi.abplive.com |language=mr}}</ref> जगभरात या चित्रपटाने ११.९० ते १२.७० कोटी रुपयांची कमाई केली असून, हा चित्रपट २०२४ मधील [[सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या मराठी चित्रपटांची यादी| सर्वाधिक कमाई करणारा पाचवा मराठी चित्रपट]] ठरला आहे.<ref>{{Cite web |date=2024-12-15 |title=2024 मध्ये सर्वाधिक कमाई केलेले 10 मराठी चित्रपट तुम्हाला माहिती आहेत काय? |url=https://www.etvbharat.com/mr/!entertainment/do-you-know-the-10-highest-grossing-marathi-movies-at-the-box-office-in-2024-maharashtra-news-mhs24121404770 |access-date=2024-12-21 |website=ETV Bharat News |language=mr}}</ref> == कलाकार == * [[ठाकूर अनुप सिंग]] - [[संभाजी महाराज|छत्रपती संभाजी महाराज]],<ref>{{Cite web |last=Tomar |first=Nancy |title=Sambhaji Maharaj कौन? जिनपर बनी दो फिल्में आगे-पीछे होंगी रिलीज, Vicky Kaushal को नुकसान! |url=https://hindi.news24online.com/entertainment/chhaava-vs-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj/949942/ |access-date=2024-11-13 |website=News24 Hindi |language=hi}}</ref> [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] दुसरे शासक आणि [[शिवाजी महाराज|छत्रपती शिवाजी महाराजांचे]]्ये ज्येष्ठ सुपुत्र. * [[अमृता खानविलकर]] - [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाई भोसले]],<ref>{{Cite web |last=Naik |first=Payal |date=2024-10-04 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये अमृता खानविलकर साकारणार महाराणी येसूबाई; लूक होतोय व्हायरल |url=https://www.esakal.com/premier/amruta-khanvilkar-playing-yesubai-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-psn14 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> संभाजी महाराजांची पत्नी. * मृणाल कुलकर्णी - [[जिजाबाई]], शिवाजी महाराजांच्या आई.<ref>{{Cite book |last=Joshi |first=Pandit Shankar |url=https://books.google.com/books?id=9ngBAAAAMAAJ&q=Keshav+Pandit+Sambhaji |title=Chhatrapati Sambhaji, 1657-1689 A.D. |date=1980 |publisher=S. Chand }}</ref> * [[भार्गवी चिरमुले]] - धाऊमाता. * आनंद पिंपळकर - गुरुजी,<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-10-23 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'मध्ये हा कलाकार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या भूमिकेत |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/anand-pimpalkar-will-play-krishnashastri-pandit-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-1289768.html |access-date=2024-11-04 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref>. * पल्लवी वैद्य - [[सईबाई भोसले|महाराणी सईबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची पहिली पत्नी आणि संभाजी महाराजांची जन्मदाती आई. * कृतिका तुळसकर - [[सोयराबाई|महाराणी सोयराबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची दुसरी पत्नी, [[राजाराम भोसले]] यांची जन्मदाती आई आणि संभाजी महाराजांची सावत्र आई. * [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]] - [[मुकर्रब खान]],<ref>{{Cite web |date=2024-11-13 |title=Powerful Trailer of Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Released: A Cinematic Tribute to the Maratha Warrior - Morning Kashmir |url=https://www.morningkashmir.com/powerful-trailer-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-released-a-cinematic-tribute-to-the-maratha-warrior/ |access-date=2024-11-13 }}</ref>. * [[राज झुत्शी]] - [[औरंगजेब]], सहावा मुघल सम्राट. * रणजित निकम - सिद्दी मौलवी, [[सिद्दी|सिद्दींचा]] उच्चपदस्थ सेनापती आणि प्रभावी नेता. * संजय खापरे - [[हंबीरराव मोहिते|सरसेनापती हंबीरराव मोहिते]], शिवाजी महाराज आणि नंतर संभाजी महाराजांच्या काळातील मराठा साम्राज्याचे सरसेनापती. * अनिल गावास - [[बहिर्जी नाईक]]. * [[उज्ज्वल चोप्रा]] - [[कवी कलश]] * आरती शिंदे - सलमा * प्रदीप कबरा - सिद्दी कासम * [[कमलेश सावंत]] - सिद्दी खैरियात * प्रथमेश काटकर - [[मुहम्मद अकबर (मुघल राजकुमार)|अकबर]] * श्रद्धा शिंदे - सरस्वती * तृप्ती राणे - लक्ष्मी * शीतल पाटील - दुर्गा * [[खुशी हजारे]] - सुमी * कृतिका वेलापुरे - भवानी संभाजीराजे भोसले. * विनीत शर्मा - कोंडाजी फर्जद. * स्वराज भोइटे - [[राजाराम भोसले|राजाराम महाराज]], शिवाजी महाराजांचे छोटे सुपुत्र. * संदीप मोहितेपाटील - मावळा * रिषांक मोहिते - मावळा * नितीन पायगुडे - मावळा * श्रीहरी काळे - मावळा * राजेंद्र बेंद्रे - मावळा * विशाल फळे - [[संताजी घोरपडे]]. * प्रमोद काळे - दादाजी देशपांडे. * सचिन गवळी - गिरोजी बाबा. * सुरज खान - [[दौलत खान (नाविक)|दौलत खान]] * एमी एला - सकीना * प्रशांत मोहिते * शिवशंकर स्वामी - शिवशंकर * धनश्री कदम * मृणाल गायकवाड * राहुल नेवेसे * राहुल बोरोले - सरदार == निर्मिती == मराठी चित्रपट ''[[सरसेनापती हंबीरराव]]'' च्या अभूतपूर्व यशानंतर, जानेवारी २०२३ मध्ये 'उर्विता प्रॉडक्शन'ने आपल्या दुसऱ्या मोठ्या निर्मितीची घोषणा केली, जी ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' या नावाने समोर आली.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-23 |title=Dharmarakshak Mahaveer chhatrapati Sambhaji Maharaj मध्ये आनंद पिंपळकर दिसणार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या दमदार भूमिकेत; लूक आला समोर |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/anand-pimpalkar-playing-a-krushnashastri-pandit-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=namratasandbhor |date=2024-05-16 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj {{!}} Pune News |url=https://policenama.com/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-thakur-anup-singh-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-shambhu-raje-appeared-at-the-birth-anniversary-celebrations-of-chhatra/ |access-date=2024-11-04 |website=पोलीसनामा (Policenama) }}</ref> चित्रपटाचे मुख्य चित्रीकरण [[भोर]] येथील [[भोर राजवाडा|राजवाडा]], [[जावळी|जावळी गाव]] आणि [[विजयदुर्ग]] किल्ला येथे झाले. नोव्हेंबर २०२३ मध्ये चित्रीकरणाचे पहिले सत्र पूर्ण झाले आणि त्यानंतर डिसेंबरमध्ये दुसऱ्या सत्राची सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |last=Navarashtra |date=2024-11-05 |title=अभिनेता ठाकूर अनुप सिंग साकारतोय संभाजी महाराजांची भूमिका, विजयदुर्ग गडावरील खास शूट केले शेअर |url=https://www.navarashtra.com/photos/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actor-thakur-anoop-singh-shared-vijaydurga-fort-chhatrapati-sambhaji-maharaj-look-photos-in-instagram-682165.html |access-date=2024-11-05 |website=Navarashtra |language=mr}}</ref> सुरुवातीला कलाकारांबद्दलची माहिती अत्यंत गुप्त ठेवण्यात आली होती. तथापि, ऑगस्ट २०२३ मध्ये [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांची या महान मराठा योद्ध्याच्या भूमिकेसाठी निवड करण्यात आली. या संधीबद्दल बोलताना त्यांनी याला आयुषρεचा मोठा सन्मान मानले आणि सांगितले, "संभाजी महाराजांची भूमिका साकारायला मिळणे ही आयुष्यातील एक सुवर्णसंधी होती; अशा प्रकारच्या पात्रांचे चित्रण करण्याची संधी फार कमी अभिनेत्यांना मिळते. मी याला माझे भाग्य समजतो."<ref>{{Cite web |date=2024-12-09 |title=Anoop Singh on playing historic leaders like Sambhaji Maharaj, Dhritarashtra & others |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/anoop-singh-on-playing-historic-leaders-like-sambhaji-maharaj-dhritarashtra-mahabharat-23443100?utm_source=chatgpt.com |access-date=2025-02-13 |website=Mid-day }}</ref> मे २०२४ मध्ये हे उघड झाले की, ठाकूर अनुप सिंग, [[अमृता खानविलकर]] आणि [[किशोरी शहाणे]] मुख्य भूमिकांमध्ये झळकणार आहेत. विशेष म्हणजे, शहाणे यांच्या ३७ वर्षांच्या कारकिर्दीत ऐतिहासिक पात्र साकारण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.<ref name=":1">{{Cite web |title="धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज" चित्रपट लवकरच येणार प्रेक्षकांच्या भेटीला! Chhatrapati Sambhaji maharaj Jayanti Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj movie is coming soon |url=https://www.marathijagran.com/entertainment/chhatrapati-sambhaji-maharaj-jayanti-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-is-coming-soon-21919 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi Jagran |date=14 May 2024 |language=mr}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=New Poster Of Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Out |url=https://www.news18.com/movies/new-poster-of-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-out-9110222.html |access-date=2024-11-05 |website=News18 }}</ref> == विपणन आणि प्रदर्शन == [[संभाजी भोसले|छत्रपती संभाजी महाराज]] यांच्या जन्मदिनानिमित्त १४ मे २०२४ रोजी, [[पुणे|पुण्यात]] एका भव्य कार्यक्रमात या चित्रपटातील ठाकूर अनुप सिंग यांच्या पात्राचा 'फर्स्ट लूक' पोस्टर अनावरण करण्यात आला.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> हा कार्यक्रम सूर्योदय प्रतिष्ठानचे नानाथ पठारे पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली छत्रपतींच्या हजारो भक्तांच्या उपस्थितीत पार पडला. [[नवरात्री]]च्या पहिल्या दिवसापासून पात्रांचे उघड होण्याचे सत्र सुरू झाले. यात पिवळी साडी आणि पारंपारिक महाराष्ट्रीयन दागिन्यांमध्ये शिवलिंगासमोर प्रार्थना करणाऱ्या [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाईंच्या]] भूमिकेतील अमृता खानविलकर यांच्या लूकपासून सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |title=किशोरी शहाणेंची मृणाल कुलकर्णींना टक्कर, जिजाऊंच्या भूमिकेतील पहिला Look समोर, तुम्हाला कोण आवडलं? |url=https://news18marathi.com/photogallery/entertainment/kishori-shahane-fight-to-mrinal-kulkarni-play-jijabai-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-film-1272478-page-3.html |access-date=2024-11-13 |website=news18marathi.com |date=4 November 2024 |language=mr}}</ref> त्यानंतर हिरवी साडी परिधान करून केशरी कपड्यात गुंडाळलेले मूल कडेवर घेतलेल्या जिजामातांच्या भूमिकेतील किशोरी शहाणे यांचा लूक समोर आला.<ref>{{Cite web |last=Karale |first=Neelam |date=2024-10-04 |title=Amruta Stars as Maharani Yesubai in 'Dharmarakshak Mahavir Chhatrapati Sambhaji Maharaj' |url=https://www.thebridgechronicle.com/lifestyle/entertainment/amruta-stars-as-maharani-yesubai-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj#google_vignette |access-date=2024-11-13 |website=The Bridge Chronicle }}</ref> तसेच, धाऊमाता म्हणून बसलेल्या आणि एका लहान मुलाला [[तलवार]] आणि [[ढाल]] चालवायला शिकवणाऱ्या भार्गवी चिरमुले यांचे पात्रही समोर आले. या कालावधीत [[सई भोसले|सईबाई भोसले]], [[सोयराबाई भोसले]], कोंडाजी फर्जद, [[राजाराम भोसले|राजाराम महाराज]], मावळे आणि सिद्दी यांसारख्या इतर प्रमुख पात्रांचीही ओळख करून देण्यात आली.<ref name=":2" /> मूळचा १५ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित होणारा हा चित्रपट नंतर एका आठवड्याने पुढे ढकलण्यात आला. ११ ऑक्टोबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झालेल्या अधिकृत टीझरमध्ये सिंग यांच्या पात्राची झलक दाखवण्यासोबतच २२ नोव्हेंबर ही नवीन प्रदर्शित होण्याची तारीख जाहीर करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=Tiwari |first=Shikha |date=2024-10-11 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj Teaser:संभाजी महाराज की दहाड़ से कांप उठे दुश्मन {{!}} News Track in Hindi |url=https://newstrack.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-review-trailer-release-date-hindi-472604 |access-date=2024-11-04 |website=newstrack.com |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-10-11 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' चित्रपटाचा रोमांचकारी टिझर प्रेक्षकांच्या भेटीला |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-release-in-social-media-191242.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref> २ मिनिटे ३६ सेकंदांचा अत्यंत प्रतीक्षित ट्रेलर हिंदी आणि मराठी या दोन्ही भाषांमध्ये १२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी [[मुंबई]] येथील पीव्हीआर आयनॉक्स येथे एका भव्य लॉन्च इव्हेंटमध्ये प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{Cite web |title='धर्म, गोमाता धोक्यात येते तेव्हा हिंदूना शस्त्र...' छ. संभाजी महाराजांच्या जीवनावर मराठी सिनेमा |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-starring-thakur-anup-singh-and-amruta-khanvilkar/articleshow/115221225.cms |access-date=2024-11-13 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या कार्यक्रमास [[ठाकूर अनुप सिंग]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], [[भार्गवी चिरमुले]], [[अमृता खानविलकर]], आनंद पिंपळकर या चित्रपटातील कलाकार व तंत्रज्ञ, सर्व चारही निर्माते आणि [[पेन स्टुडिओज|पेन स्टुडिओज]]चे संस्थापक [[जयंतलाल गडा]] उपस्थित होते.<ref name=":3" /> ट्रेलर रिलीजच्या एक दिवस आधी, निर्माता संदीप मोहितेपाटील यांनी [[सातारा संस्थान|सातारा संस्थानाचे]] वारस [[उदयनराजे भोसले]] आणि [[आमदार]] [[शिवेंद्रसिंहराजे भोसले]] यांची भेट घेऊन त्यांना ट्रेलरचा विशेष प्रीव्ह्यू दाखवला. या ट्रेलरला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला, ज्यामुळे चित्रपटाबद्दलची उत्सुकता आणखी वाढली.<ref>{{Cite web |last=शिकलगार |first=स्वालिया न |date=2024-11-13 |title=Akshay Kumar Aithraaz-2 {{!}} वीस वर्षांनंतर ऐतराजचा सीक्वल; सुभाष घईंची मोठी घोषणा |url=https://pudhari.news/soneri/akshay-kumar-aithraaz-2-subhash-ghai-announcement |access-date=2024-11-13 |website=Pudhari News |language=mr}}</ref> चित्रपटाची मराठी आवृत्ती २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झाली, तर हिंदी आवृत्ती एका आठवड्यानंतर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-30 |title=Latest Marathi Movie : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज-भाग १' सिनेमाला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद |url=https://www.esakal.com/premier/dharmaraskshak-sambhaji-movie-get-good-response-from-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> २५ नोव्हेंबर रोजी [[सातारा]] येथील जलमंदिर पॅलेसमध्ये उदयनराजे भोसले आणि त्यांच्या कुटुंबासाठी एका विशेष स्क्रीनिंगचे आयोजन करण्यात आले होते. राजमाता कल्पनाराजे भोसले यांनी प्रतिक्रिया देताना म्हटले, "एक खूप सुंदर चित्रपट बनवला आहे. हा चित्रपट केवळ चांगलाच नाही, तर कलाकारांनीही त्यात आपला जीव ओतला आहे. प्रत्येकाने आपली पात्रे उत्तम प्रकारे साकारली आहेत." महाराणी दमयंती उदयनराजे भोसले यांनी जोडले, "चित्रपटाचे दिग्दर्शन, संवाद, अभिनय, व्हीएफएक्सचा योग्य वापर आणि इतर अनेक गोष्टींमुळे हा चित्रपट अधिकच उत्कृष्ट झाला आहे."<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-27 |title=श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे भोसलेंनी सहकुटूंब पाहिला 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' सिनेमा ; कौतुक करत म्हणाले... |url=https://www.esakal.com/premier/special-screening-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> === प्रतिसाद आणि वाद === चित्रपट प्रदर्शित झाल्यानंतर प्रेक्षकांकडून, विशेषतः [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रामध्ये]], त्याला चांगला प्रतिसाद मिळाला. तथापि, ''पुष्पा २: द रूल'' सारख्या मोठ्या बजेटच्या पॅन-इंडिया चित्रपटांच्या प्रदर्शनानंतर स्क्रीन वाटपाच्या मर्यादेमुळे त्याला आव्हानांचा सामना करावा लागला. व्यावसायिक ब्लॉकबस्टर चित्रपटांना प्राधान्य दिल्यामुळे या चित्रपटासाठी किमान किंवा एकही शो शिल्लक राहिला नसल्याचे अहवाल समोर आले.<ref>{{Cite web |title='पुष्पा २'साठी मराठी चित्रपटांना ब्रेक? धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज चित्रपटालाही फटका |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-marathi-movie-show-cancelled-for-pusha-2/articleshow/115943890.cms |access-date=2024-12-18 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या समस्येवर प्रतिक्रिया देताना आस्ता सोशल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा स्वाती पिसाळ यांनी सांगितले की, मानव परिवर्तन विकास मल्टिपर्पज चॅरिटेबल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा राधिका पन्हाळ, मराठा फेडरेशनचे अनिल घारळ, राजेंद्र माने, [[शिवसेना (२०२२–सध्यापर्यंत)|शिवसेना]]चे जयभाऊ सूर्यवंशी आणि इतर मान्यवरांसोबत संयुक्त बैठक घेण्यात आली. पिसाळ यांनी नमूद केले की, यासंदर्भात मुख्यमंत्री, प्रांताधिकारी आणि पोलीस अधीक्षकांना निवेदन सादर केले जाईल. त्यांनी ही परिस्थिती "प्रगत महाराष्ट्रासाठी अत्यंत लाजीरवाणी आणि दुर्दैवी" असल्याचे म्हटले.<ref>{{Cite web |last=टीम |first=सकाळ डिजिटल |date=2024-12-07 |title=Marathi Movies : '...तर दाक्षिणात्‍य चित्रपट बंद पाडणार'; धर्मरक्षक संभाजी महाराज चित्रपट बदलल्‍याचे पडसाद |url=https://www.esakal.com/premier/swati-pisal-warns-of-ban-on-south-indian-films-over-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movies-bam92 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> ९ डिसेंबर २०२४ रोजी, [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना|महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने (मनसे)]] [[उल्हासनगर]] येथील मिराज अशोक अनिल सिनेटमच्या व्यवस्थापनाला कडक इशारा दिला. जर ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' चित्रपटाचे शो वेळेत सुरू केले नाहीत, तर चित्रपटगृहाचे सर्व शो बंद पाडण्याची धमकी देण्यात आली, कारण या चित्रपटगृहाने चित्रपटाचा एकही शो लावला नव्हता. मनसेचे जिल्हाध्यक्ष बंडू देशमुख आणि शहर अध्यक्ष संजय घुगे यांच्या नेतृत्वाखाली चित्रपटगृहाबाहेर आंदोलन करण्यात आले. त्यांनी ''पुष्पा २'' ला १५ दैनिक शो आणि [[द साबरमती रिपोर्ट|द साबरमती रिपोर्ट]] ला एक शो दिल्याचे सांगत या चित्रपटाकडे दुर्लक्ष केल्याचा आरोप केला.<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-12-10 |title=.. तर थिएटरची एकही काच शिल्लक राहणार नाही ; मनसेनं भरला दम |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/mns-threatened-theatre-for-not-adding-single-show-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-1318126.html |access-date=2024-12-18 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref> या आंदोलनानंतर चित्रपटगृह व्यवस्थापनाने दोन दिवसांत चित्रपटाला शोचे स्लॉट दिले जातील, असे आश्वासन दिले. या वादानुसार प्रादेशिक आणि ऐतिहासिक चित्रपटांसाठी असमान स्क्रीन वाटपाच्या सुरू असलेल्या समस्यांवर प्रकाश टाकला आणि मराठी चित्रपटसृष्टीला न्याय्य संधी मिळण्याच्या गरजेवर एक व्यापक चर्चा सुरू केली.<ref>{{Cite web |last=दुधाणे |first=अजय |date=2024-12-10 |title=Dharmarakshak Sambhaji Maharaj: 'धर्मरक्षक संभाजी महाराज' चित्रपट लावला नाही तर...मनसे आक्रमक, थेट दिला इशारा |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/mns-anger-on-ashok-anil-cinema-hall-for-not-giving-single-show-to-dharmarakshak-sambhaji-maharaj-movie-ulhasnagar-maharashtra-sm2000 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref> [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मराठी चित्रपट]] 9yzsweig5a6akp56esrowjbomk4clvo 2700201 2700199 2026-08-08T08:16:41Z संतोष गोरे 135680 /* विपणन आणि प्रदर्शन */ 2700201 wikitext text/x-wiki {{काम चालू}} {{माहिती संचिका}} '''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज''' हा २०२४ मध्ये प्रदर्शित झालेला एक [[मराठी भाषा|मराठी भाषेतील]] [[भव्यपट]] तथा ऐतिहासिक युद्धपट आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन तुषार शेळके यांनी केले असून, उर्विता प्रॉडक्शनच्या बॅनरखाली शेखर मोहिते पाटील, सौजन्य निकम, धर्मेंद्र बोरा आणि केतनराजे भोसले यांनी याची निर्मिती केली आहे.<ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-05-16 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज', मराठीसह 5 भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-release-date-153649.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Movie Story - Rang Marathi |url=https://rangmarathi.com/tag/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-movie-story/ |access-date=2024-11-04 }}</ref> या चित्रपटात ठाकूर अनुप सिंग यांनी मध्यवर्ती भूमिका साकारली आहे,<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Photos: अभिनेत्याने शेअर केले 'शेर संभाजी' चित्रपटाच्या सेटवरील अनसीन फोटो |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/4695567/thakur-anup-sinha-shared-photos-from-the-sets-of-sher-sambhaji-on-social-media-viral-pyd-04/8/ |access-date=2024-11-13 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> तर त्यांच्यासोबत [[अमृता खानविलकर]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], संजय खापरे, [[भार्गवी चिरमुले]], [[कमलेश सावंत]], [[किशोरी शहाणे]] आणि [[राज झुत्शी]] यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका पार पाडल्या आहेत.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-04 |title=Amruta Khanvilkar: चंद्रमुखीचा नवा लूक,'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये साकारणार 'महाराणी येसूबाई भोसले'ची भूमिका |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actress-amruta-khanvilkar-playing-role-in-yesubai-first-look-revealed-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chhaava: 'छावा' से पहले बड़े पर्दे पर दिखेगी संभाजी महाराज की ये कहानी, विक्की कौशल की फिल्म को होगा नुकसान? |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-will-release-on-22-november-can-hit-business-of-chhaava-2024-11-12?pageId=5 |access-date=2024-11-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> १७ व्या शतकाच्या पार्श्वभूमीवर आधारित असलेला हा चित्रपट संभाजी महाराजांच्या जीवनाचे एक प्रभावी आणि काल्पनिक चित्रण आहे. यात [[मुघल साम्राज्य|मुघल साम्राज्याविरुद्ध]] लढताना [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] आणि [[हिंदू धर्म|हिंदू धर्माचे]] रक्षण करताना त्यांचे शौर्य, उत्तम युद्धनीती आणि अफाट ध्येयनिष्ठा दर्शवण्यात आली आहे, ज्यामुळे आपल्या लोकांचे आणि संस्कृतीचे रक्षक म्हणून त्यांचा वारसा अधिक ठळक होतो. या चित्रपटाची अधिकृत घोषणा जानेवारी २०२३ मध्ये करण्यात आली होती आणि त्याच वर्षाच्या उत्तरार्धात त्याचे मुख्य चित्रीकरण सुरू झाले. या भागातील अस्सल सौंदर्य टिपण्यासाठी महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात वेगवेगळ्या टप्प्यांत त्याचे चित्रीकरण पार पडले. मोहित कुलकर्णी यांनी या चित्रपटाला संगीत दिले आहे, तर [[महेश आणे]] यांनी छायाचित्रण (सिनेमॅटोग्राफी) आणि चिराग भुवा यांनी व्हिज्युअल इफेक्ट्स (VFX) सांभाळले आहेत. हा चित्रपट २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी मराठी भाषेत, तर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी त्याच्या हिंदी आवृत्तीमध्ये चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाला समीक्षकांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला असून त्यांनी याचे दिग्दर्शन, कलाकारांचे अभिनय आणि निर्मिती मूल्यांचे खूप कौतुक केले.<ref name=":3">{{Cite web |last=NavbharatLive |date=2024-11-12 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपति संभाजी महाराज' का ट्रेलर हुआ आउट |url=https://navbharatlive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-film-to-be-release-on-22-november-1035212.html |access-date=2024-11-13 |website=Navabharat |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=ढोले |first=जगदीश |date=2024-11-13 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'च |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-released-movie-release-date-22-november-anoop-singh-thakur-amruta-khanvilkar-marathi-news-1326169 |access-date=2024-11-13 |website=marathi.abplive.com |language=mr}}</ref> जगभरात या चित्रपटाने ११.९० ते १२.७० कोटी रुपयांची कमाई केली असून, हा चित्रपट २०२४ मधील [[सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या मराठी चित्रपटांची यादी| सर्वाधिक कमाई करणारा पाचवा मराठी चित्रपट]] ठरला आहे.<ref>{{Cite web |date=2024-12-15 |title=2024 मध्ये सर्वाधिक कमाई केलेले 10 मराठी चित्रपट तुम्हाला माहिती आहेत काय? |url=https://www.etvbharat.com/mr/!entertainment/do-you-know-the-10-highest-grossing-marathi-movies-at-the-box-office-in-2024-maharashtra-news-mhs24121404770 |access-date=2024-12-21 |website=ETV Bharat News |language=mr}}</ref> == कलाकार == * [[ठाकूर अनुप सिंग]] - [[संभाजी महाराज|छत्रपती संभाजी महाराज]],<ref>{{Cite web |last=Tomar |first=Nancy |title=Sambhaji Maharaj कौन? जिनपर बनी दो फिल्में आगे-पीछे होंगी रिलीज, Vicky Kaushal को नुकसान! |url=https://hindi.news24online.com/entertainment/chhaava-vs-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj/949942/ |access-date=2024-11-13 |website=News24 Hindi |language=hi}}</ref> [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] दुसरे शासक आणि [[शिवाजी महाराज|छत्रपती शिवाजी महाराजांचे]]्ये ज्येष्ठ सुपुत्र. * [[अमृता खानविलकर]] - [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाई भोसले]],<ref>{{Cite web |last=Naik |first=Payal |date=2024-10-04 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये अमृता खानविलकर साकारणार महाराणी येसूबाई; लूक होतोय व्हायरल |url=https://www.esakal.com/premier/amruta-khanvilkar-playing-yesubai-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-psn14 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> संभाजी महाराजांची पत्नी. * मृणाल कुलकर्णी - [[जिजाबाई]], शिवाजी महाराजांच्या आई.<ref>{{Cite book |last=Joshi |first=Pandit Shankar |url=https://books.google.com/books?id=9ngBAAAAMAAJ&q=Keshav+Pandit+Sambhaji |title=Chhatrapati Sambhaji, 1657-1689 A.D. |date=1980 |publisher=S. Chand }}</ref> * [[भार्गवी चिरमुले]] - धाऊमाता. * आनंद पिंपळकर - गुरुजी,<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-10-23 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'मध्ये हा कलाकार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या भूमिकेत |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/anand-pimpalkar-will-play-krishnashastri-pandit-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-1289768.html |access-date=2024-11-04 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref>. * पल्लवी वैद्य - [[सईबाई भोसले|महाराणी सईबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची पहिली पत्नी आणि संभाजी महाराजांची जन्मदाती आई. * कृतिका तुळसकर - [[सोयराबाई|महाराणी सोयराबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची दुसरी पत्नी, [[राजाराम भोसले]] यांची जन्मदाती आई आणि संभाजी महाराजांची सावत्र आई. * [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]] - [[मुकर्रब खान]],<ref>{{Cite web |date=2024-11-13 |title=Powerful Trailer of Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Released: A Cinematic Tribute to the Maratha Warrior - Morning Kashmir |url=https://www.morningkashmir.com/powerful-trailer-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-released-a-cinematic-tribute-to-the-maratha-warrior/ |access-date=2024-11-13 }}</ref>. * [[राज झुत्शी]] - [[औरंगजेब]], सहावा मुघल सम्राट. * रणजित निकम - सिद्दी मौलवी, [[सिद्दी|सिद्दींचा]] उच्चपदस्थ सेनापती आणि प्रभावी नेता. * संजय खापरे - [[हंबीरराव मोहिते|सरसेनापती हंबीरराव मोहिते]], शिवाजी महाराज आणि नंतर संभाजी महाराजांच्या काळातील मराठा साम्राज्याचे सरसेनापती. * अनिल गावास - [[बहिर्जी नाईक]]. * [[उज्ज्वल चोप्रा]] - [[कवी कलश]] * आरती शिंदे - सलमा * प्रदीप कबरा - सिद्दी कासम * [[कमलेश सावंत]] - सिद्दी खैरियात * प्रथमेश काटकर - [[मुहम्मद अकबर (मुघल राजकुमार)|अकबर]] * श्रद्धा शिंदे - सरस्वती * तृप्ती राणे - लक्ष्मी * शीतल पाटील - दुर्गा * [[खुशी हजारे]] - सुमी * कृतिका वेलापुरे - भवानी संभाजीराजे भोसले. * विनीत शर्मा - कोंडाजी फर्जद. * स्वराज भोइटे - [[राजाराम भोसले|राजाराम महाराज]], शिवाजी महाराजांचे छोटे सुपुत्र. * संदीप मोहितेपाटील - मावळा * रिषांक मोहिते - मावळा * नितीन पायगुडे - मावळा * श्रीहरी काळे - मावळा * राजेंद्र बेंद्रे - मावळा * विशाल फळे - [[संताजी घोरपडे]]. * प्रमोद काळे - दादाजी देशपांडे. * सचिन गवळी - गिरोजी बाबा. * सुरज खान - [[दौलत खान (नाविक)|दौलत खान]] * एमी एला - सकीना * प्रशांत मोहिते * शिवशंकर स्वामी - शिवशंकर * धनश्री कदम * मृणाल गायकवाड * राहुल नेवेसे * राहुल बोरोले - सरदार == निर्मिती == मराठी चित्रपट ''[[सरसेनापती हंबीरराव]]'' च्या अभूतपूर्व यशानंतर, जानेवारी २०२३ मध्ये 'उर्विता प्रॉडक्शन'ने आपल्या दुसऱ्या मोठ्या निर्मितीची घोषणा केली, जी ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' या नावाने समोर आली.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-23 |title=Dharmarakshak Mahaveer chhatrapati Sambhaji Maharaj मध्ये आनंद पिंपळकर दिसणार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या दमदार भूमिकेत; लूक आला समोर |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/anand-pimpalkar-playing-a-krushnashastri-pandit-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=namratasandbhor |date=2024-05-16 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj {{!}} Pune News |url=https://policenama.com/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-thakur-anup-singh-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-shambhu-raje-appeared-at-the-birth-anniversary-celebrations-of-chhatra/ |access-date=2024-11-04 |website=पोलीसनामा (Policenama) }}</ref> चित्रपटाचे मुख्य चित्रीकरण [[भोर]] येथील [[भोर राजवाडा|राजवाडा]], [[जावळी|जावळी गाव]] आणि [[विजयदुर्ग]] किल्ला येथे झाले. नोव्हेंबर २०२३ मध्ये चित्रीकरणाचे पहिले सत्र पूर्ण झाले आणि त्यानंतर डिसेंबरमध्ये दुसऱ्या सत्राची सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |last=Navarashtra |date=2024-11-05 |title=अभिनेता ठाकूर अनुप सिंग साकारतोय संभाजी महाराजांची भूमिका, विजयदुर्ग गडावरील खास शूट केले शेअर |url=https://www.navarashtra.com/photos/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actor-thakur-anoop-singh-shared-vijaydurga-fort-chhatrapati-sambhaji-maharaj-look-photos-in-instagram-682165.html |access-date=2024-11-05 |website=Navarashtra |language=mr}}</ref> सुरुवातीला कलाकारांबद्दलची माहिती अत्यंत गुप्त ठेवण्यात आली होती. तथापि, ऑगस्ट २०२३ मध्ये [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांची या महान मराठा योद्ध्याच्या भूमिकेसाठी निवड करण्यात आली. या संधीबद्दल बोलताना त्यांनी याला आयुषρεचा मोठा सन्मान मानले आणि सांगितले, "संभाजी महाराजांची भूमिका साकारायला मिळणे ही आयुष्यातील एक सुवर्णसंधी होती; अशा प्रकारच्या पात्रांचे चित्रण करण्याची संधी फार कमी अभिनेत्यांना मिळते. मी याला माझे भाग्य समजतो."<ref>{{Cite web |date=2024-12-09 |title=Anoop Singh on playing historic leaders like Sambhaji Maharaj, Dhritarashtra & others |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/anoop-singh-on-playing-historic-leaders-like-sambhaji-maharaj-dhritarashtra-mahabharat-23443100?utm_source=chatgpt.com |access-date=2025-02-13 |website=Mid-day }}</ref> मे २०२४ मध्ये हे उघड झाले की, ठाकूर अनुप सिंग, [[अमृता खानविलकर]] आणि [[किशोरी शहाणे]] मुख्य भूमिकांमध्ये झळकणार आहेत. विशेष म्हणजे, शहाणे यांच्या ३७ वर्षांच्या कारकिर्दीत ऐतिहासिक पात्र साकारण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.<ref name=":1">{{Cite web |title="धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज" चित्रपट लवकरच येणार प्रेक्षकांच्या भेटीला! Chhatrapati Sambhaji maharaj Jayanti Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj movie is coming soon |url=https://www.marathijagran.com/entertainment/chhatrapati-sambhaji-maharaj-jayanti-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-is-coming-soon-21919 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi Jagran |date=14 May 2024 |language=mr}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=New Poster Of Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Out |url=https://www.news18.com/movies/new-poster-of-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-out-9110222.html |access-date=2024-11-05 |website=News18 }}</ref> == विपणन आणि प्रदर्शन == [[संभाजी भोसले|छत्रपती संभाजी महाराज]] यांच्या जन्मदिनानिमित्त १४ मे २०२४ रोजी, [[पुणे|पुण्यात]] एका भव्य कार्यक्रमात या चित्रपटातील ठाकूर अनुप सिंग यांच्या पात्राचा 'फर्स्ट लूक' पोस्टर अनावरण करण्यात आला.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> हा कार्यक्रम सूर्योदय प्रतिष्ठानचे नानाथ पठारे पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली छत्रपतींच्या हजारो भक्तांच्या उपस्थितीत पार पडला. [[नवरात्री]]च्या पहिल्या दिवसापासून पात्रांचे उघड होण्याचे सत्र सुरू झाले. यात पिवळी साडी आणि पारंपारिक महाराष्ट्रीयन दागिन्यांमध्ये शिवलिंगासमोर प्रार्थना करणाऱ्या [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाईंच्या]] भूमिकेतील अमृता खानविलकर यांच्या लूकपासून सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |title=किशोरी शहाणेंची मृणाल कुलकर्णींना टक्कर, जिजाऊंच्या भूमिकेतील पहिला Look समोर, तुम्हाला कोण आवडलं? |url=https://news18marathi.com/photogallery/entertainment/kishori-shahane-fight-to-mrinal-kulkarni-play-jijabai-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-film-1272478-page-3.html |access-date=2024-11-13 |website=news18marathi.com |date=4 November 2024 |language=mr}}</ref> त्यानंतर हिरवी साडी परिधान करून केशरी कपड्यात गुंडाळलेले मूल कडेवर घेतलेल्या जिजामातांच्या भूमिकेतील किशोरी शहाणे यांचा लूक समोर आला.<ref>{{Cite web |last=Karale |first=Neelam |date=2024-10-04 |title=Amruta Stars as Maharani Yesubai in 'Dharmarakshak Mahavir Chhatrapati Sambhaji Maharaj' |url=https://www.thebridgechronicle.com/lifestyle/entertainment/amruta-stars-as-maharani-yesubai-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj#google_vignette |access-date=2024-11-13 |website=The Bridge Chronicle }}</ref> तसेच, धाऊमाता म्हणून बसलेल्या आणि एका लहान मुलाला [[तलवार]] आणि [[ढाल]] चालवायला शिकवणाऱ्या भार्गवी चिरमुले यांचे पात्रही समोर आले. या कालावधीत [[सईबाई भोसले]], [[सोयराबाई भोसले]], कोंडाजी फर्जद, [[राजाराम भोसले|राजाराम महाराज]], मावळे आणि सिद्दी यांसारख्या इतर प्रमुख पात्रांचीही ओळख करून देण्यात आली.<ref name=":2" /> मूळचा १५ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित होणारा हा चित्रपट नंतर एका आठवड्याने पुढे ढकलण्यात आला. ११ ऑक्टोबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झालेल्या अधिकृत टीझरमध्ये सिंग यांच्या पात्राची झलक दाखवण्यासोबतच २२ नोव्हेंबर ही नवीन प्रदर्शित होण्याची तारीख जाहीर करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=Tiwari |first=Shikha |date=2024-10-11 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj Teaser:संभाजी महाराज की दहाड़ से कांप उठे दुश्मन {{!}} News Track in Hindi |url=https://newstrack.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-review-trailer-release-date-hindi-472604 |access-date=2024-11-04 |website=newstrack.com |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-10-11 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' चित्रपटाचा रोमांचकारी टिझर प्रेक्षकांच्या भेटीला |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-release-in-social-media-191242.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref> २ मिनिटे ३६ सेकंदांचा अत्यंत प्रतीक्षित ट्रेलर हिंदी आणि मराठी या दोन्ही भाषांमध्ये १२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी [[मुंबई]] येथील पीव्हीआर आयनॉक्स येथे एका भव्य लॉन्च इव्हेंटमध्ये प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{Cite web |title='धर्म, गोमाता धोक्यात येते तेव्हा हिंदूना शस्त्र...' छ. संभाजी महाराजांच्या जीवनावर मराठी सिनेमा |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-starring-thakur-anup-singh-and-amruta-khanvilkar/articleshow/115221225.cms |access-date=2024-11-13 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या कार्यक्रमास [[ठाकूर अनुप सिंग]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], [[भार्गवी चिरमुले]], [[अमृता खानविलकर]], आनंद पिंपळकर या चित्रपटातील कलाकार व तंत्रज्ञ, सर्व चारही निर्माते आणि पेन स्टुडिओजचे संस्थापक जयंतलाल गडा उपस्थित होते.<ref name=":3" /> ट्रेलर रिलीजच्या एक दिवस आधी, निर्माता संदीप मोहितेपाटील यांनी [[सातारा संस्थान|सातारा संस्थानाचे]] वारस [[उदयनराजे भोसले]] आणि आमदार [[शिवेंद्रसिंहराजे भोसले]] यांची भेट घेऊन त्यांना ट्रेलरचा विशेष प्रीव्ह्यू दाखवला. या ट्रेलरला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला, ज्यामुळे चित्रपटाबद्दलची उत्सुकता आणखी वाढली.<ref>{{Cite web |last=शिकलगार |first=स्वालिया न |date=2024-11-13 |title=Akshay Kumar Aithraaz-2 {{!}} वीस वर्षांनंतर ऐतराजचा सीक्वल; सुभाष घईंची मोठी घोषणा |url=https://pudhari.news/soneri/akshay-kumar-aithraaz-2-subhash-ghai-announcement |access-date=2024-11-13 |website=Pudhari News |language=mr}}</ref> चित्रपटाची मराठी आवृत्ती २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झाली, तर हिंदी आवृत्ती एका आठवड्यानंतर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-30 |title=Latest Marathi Movie : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज-भाग १' सिनेमाला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद |url=https://www.esakal.com/premier/dharmaraskshak-sambhaji-movie-get-good-response-from-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> २५ नोव्हेंबर रोजी [[सातारा]] येथील जलमंदिर पॅलेसमध्ये उदयनराजे भोसले आणि त्यांच्या कुटुंबासाठी एका विशेष स्क्रीनिंगचे आयोजन करण्यात आले होते. राजमाता कल्पनाराजे भोसले यांनी प्रतिक्रिया देताना म्हटले, "एक खूप सुंदर चित्रपट बनवला आहे. हा चित्रपट केवळ चांगलाच नाही, तर कलाकारांनीही त्यात आपला जीव ओतला आहे. प्रत्येकाने आपली पात्रे उत्तम प्रकारे साकारली आहेत." महाराणी दमयंती उदयनराजे भोसले यांनी जोडले, "चित्रपटाचे दिग्दर्शन, संवाद, अभिनय, व्हीएफएक्सचा योग्य वापर आणि इतर अनेक गोष्टींमुळे हा चित्रपट अधिकच उत्कृष्ट झाला आहे."<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-27 |title=श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे भोसलेंनी सहकुटूंब पाहिला 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' सिनेमा ; कौतुक करत म्हणाले... |url=https://www.esakal.com/premier/special-screening-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> === प्रतिसाद आणि वाद === चित्रपट प्रदर्शित झाल्यानंतर प्रेक्षकांकडून, विशेषतः [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रामध्ये]], त्याला चांगला प्रतिसाद मिळाला. तथापि, ''पुष्पा २: द रूल'' सारख्या मोठ्या बजेटच्या पॅन-इंडिया चित्रपटांच्या प्रदर्शनानंतर स्क्रीन वाटपाच्या मर्यादेमुळे त्याला आव्हानांचा सामना करावा लागला. व्यावसायिक ब्लॉकबस्टर चित्रपटांना प्राधान्य दिल्यामुळे या चित्रपटासाठी किमान किंवा एकही शो शिल्लक राहिला नसल्याचे अहवाल समोर आले.<ref>{{Cite web |title='पुष्पा २'साठी मराठी चित्रपटांना ब्रेक? धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज चित्रपटालाही फटका |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-marathi-movie-show-cancelled-for-pusha-2/articleshow/115943890.cms |access-date=2024-12-18 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या समस्येवर प्रतिक्रिया देताना आस्ता सोशल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा स्वाती पिसाळ यांनी सांगितले की, मानव परिवर्तन विकास मल्टिपर्पज चॅरिटेबल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा राधिका पन्हाळ, मराठा फेडरेशनचे अनिल घारळ, राजेंद्र माने, [[शिवसेना (२०२२–सध्यापर्यंत)|शिवसेना]]चे जयभाऊ सूर्यवंशी आणि इतर मान्यवरांसोबत संयुक्त बैठक घेण्यात आली. पिसाळ यांनी नमूद केले की, यासंदर्भात मुख्यमंत्री, प्रांताधिकारी आणि पोलीस अधीक्षकांना निवेदन सादर केले जाईल. त्यांनी ही परिस्थिती "प्रगत महाराष्ट्रासाठी अत्यंत लाजीरवाणी आणि दुर्दैवी" असल्याचे म्हटले.<ref>{{Cite web |last=टीम |first=सकाळ डिजिटल |date=2024-12-07 |title=Marathi Movies : '...तर दाक्षिणात्‍य चित्रपट बंद पाडणार'; धर्मरक्षक संभाजी महाराज चित्रपट बदलल्‍याचे पडसाद |url=https://www.esakal.com/premier/swati-pisal-warns-of-ban-on-south-indian-films-over-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movies-bam92 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> ९ डिसेंबर २०२४ रोजी, [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना|महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने (मनसे)]] [[उल्हासनगर]] येथील मिराज अशोक अनिल सिनेटमच्या व्यवस्थापनाला कडक इशारा दिला. जर ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' चित्रपटाचे शो वेळेत सुरू केले नाहीत, तर चित्रपटगृहाचे सर्व शो बंद पाडण्याची धमकी देण्यात आली, कारण या चित्रपटगृहाने चित्रपटाचा एकही शो लावला नव्हता. मनसेचे जिल्हाध्यक्ष बंडू देशमुख आणि शहर अध्यक्ष संजय घुगे यांच्या नेतृत्वाखाली चित्रपटगृहाबाहेर आंदोलन करण्यात आले. त्यांनी ''पुष्पा २'' ला १५ दैनिक शो आणि [[द साबरमती रिपोर्ट|द साबरमती रिपोर्ट]] ला एक शो दिल्याचे सांगत या चित्रपटाकडे दुर्लक्ष केल्याचा आरोप केला.<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-12-10 |title=.. तर थिएटरची एकही काच शिल्लक राहणार नाही ; मनसेनं भरला दम |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/mns-threatened-theatre-for-not-adding-single-show-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-1318126.html |access-date=2024-12-18 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref> या आंदोलनानंतर चित्रपटगृह व्यवस्थापनाने दोन दिवसांत चित्रपटाला शोचे स्लॉट दिले जातील, असे आश्वासन दिले. या वादानुसार प्रादेशिक आणि ऐतिहासिक चित्रपटांसाठी असमान स्क्रीन वाटपाच्या सुरू असलेल्या समस्यांवर प्रकाश टाकला आणि मराठी चित्रपटसृष्टीला न्याय्य संधी मिळण्याच्या गरजेवर एक व्यापक चर्चा सुरू केली.<ref>{{Cite web |last=दुधाणे |first=अजय |date=2024-12-10 |title=Dharmarakshak Sambhaji Maharaj: 'धर्मरक्षक संभाजी महाराज' चित्रपट लावला नाही तर...मनसे आक्रमक, थेट दिला इशारा |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/mns-anger-on-ashok-anil-cinema-hall-for-not-giving-single-show-to-dharmarakshak-sambhaji-maharaj-movie-ulhasnagar-maharashtra-sm2000 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref> [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मराठी चित्रपट]] 9oz3h2h71s4mjzwe92p2vg4d85cke48 2700202 2700201 2026-08-08T08:17:38Z संतोष गोरे 135680 2700202 wikitext text/x-wiki {{काम चालू}} {{माहिती संचिका}} '''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज''' हा २०२४ मध्ये प्रदर्शित झालेला एक [[मराठी भाषा|मराठी भाषेतील]] [[भव्यपट]] तथा ऐतिहासिक युद्धपट आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन तुषार शेळके यांनी केले असून, उर्विता प्रॉडक्शनच्या बॅनरखाली शेखर मोहिते पाटील, सौजन्य निकम, धर्मेंद्र बोरा आणि केतनराजे भोसले यांनी याची निर्मिती केली आहे.<ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-05-16 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज', मराठीसह 5 भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-release-date-153649.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Movie Story - Rang Marathi |url=https://rangmarathi.com/tag/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-movie-story/ |access-date=2024-11-04 }}</ref> या चित्रपटात ठाकूर अनुप सिंग यांनी मध्यवर्ती भूमिका साकारली आहे,<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Photos: अभिनेत्याने शेअर केले 'शेर संभाजी' चित्रपटाच्या सेटवरील अनसीन फोटो |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/4695567/thakur-anup-sinha-shared-photos-from-the-sets-of-sher-sambhaji-on-social-media-viral-pyd-04/8/ |access-date=2024-11-13 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> तर त्यांच्यासोबत [[अमृता खानविलकर]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], संजय खापरे, [[भार्गवी चिरमुले]], [[कमलेश सावंत]], [[किशोरी शहाणे]] आणि [[राज झुत्शी]] यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका पार पाडल्या आहेत.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-04 |title=Amruta Khanvilkar: चंद्रमुखीचा नवा लूक,'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये साकारणार 'महाराणी येसूबाई भोसले'ची भूमिका |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actress-amruta-khanvilkar-playing-role-in-yesubai-first-look-revealed-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chhaava: 'छावा' से पहले बड़े पर्दे पर दिखेगी संभाजी महाराज की ये कहानी, विक्की कौशल की फिल्म को होगा नुकसान? |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-will-release-on-22-november-can-hit-business-of-chhaava-2024-11-12?pageId=5 |access-date=2024-11-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> १७ व्या शतकाच्या पार्श्वभूमीवर आधारित असलेला हा चित्रपट संभाजी महाराजांच्या जीवनाचे एक प्रभावी आणि काल्पनिक चित्रण आहे. यात [[मुघल साम्राज्य|मुघल साम्राज्याविरुद्ध]] लढताना [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] आणि [[हिंदू धर्म|हिंदू धर्माचे]] रक्षण करताना त्यांचे शौर्य, उत्तम युद्धनीती आणि अफाट ध्येयनिष्ठा दर्शवण्यात आली आहे, ज्यामुळे आपल्या लोकांचे आणि संस्कृतीचे रक्षक म्हणून त्यांचा वारसा अधिक ठळक होतो. या चित्रपटाची अधिकृत घोषणा जानेवारी २०२३ मध्ये करण्यात आली होती आणि त्याच वर्षाच्या उत्तरार्धात त्याचे मुख्य चित्रीकरण सुरू झाले. या भागातील अस्सल सौंदर्य टिपण्यासाठी महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात वेगवेगळ्या टप्प्यांत त्याचे चित्रीकरण पार पडले. मोहित कुलकर्णी यांनी या चित्रपटाला संगीत दिले आहे, तर [[महेश आणे]] यांनी छायाचित्रण (सिनेमॅटोग्राफी) आणि चिराग भुवा यांनी व्हिज्युअल इफेक्ट्स (VFX) सांभाळले आहेत. हा चित्रपट २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी मराठी भाषेत, तर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी त्याच्या हिंदी आवृत्तीमध्ये चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाला समीक्षकांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला असून त्यांनी याचे दिग्दर्शन, कलाकारांचे अभिनय आणि निर्मिती मूल्यांचे खूप कौतुक केले.<ref name=":3">{{Cite web |last=NavbharatLive |date=2024-11-12 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपति संभाजी महाराज' का ट्रेलर हुआ आउट |url=https://navbharatlive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-film-to-be-release-on-22-november-1035212.html |access-date=2024-11-13 |website=Navabharat |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=ढोले |first=जगदीश |date=2024-11-13 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'च |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-released-movie-release-date-22-november-anoop-singh-thakur-amruta-khanvilkar-marathi-news-1326169 |access-date=2024-11-13 |website=marathi.abplive.com |language=mr}}</ref> जगभरात या चित्रपटाने ११.९० ते १२.७० कोटी रुपयांची कमाई केली असून, हा चित्रपट २०२४ मधील [[सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या मराठी चित्रपटांची यादी| सर्वाधिक कमाई करणारा पाचवा मराठी चित्रपट]] ठरला आहे.<ref>{{Cite web |date=2024-12-15 |title=2024 मध्ये सर्वाधिक कमाई केलेले 10 मराठी चित्रपट तुम्हाला माहिती आहेत काय? |url=https://www.etvbharat.com/mr/!entertainment/do-you-know-the-10-highest-grossing-marathi-movies-at-the-box-office-in-2024-maharashtra-news-mhs24121404770 |access-date=2024-12-21 |website=ETV Bharat News |language=mr}}</ref> == कलाकार == * [[ठाकूर अनुप सिंग]] - [[संभाजी महाराज|छत्रपती संभाजी महाराज]],<ref>{{Cite web |last=Tomar |first=Nancy |title=Sambhaji Maharaj कौन? जिनपर बनी दो फिल्में आगे-पीछे होंगी रिलीज, Vicky Kaushal को नुकसान! |url=https://hindi.news24online.com/entertainment/chhaava-vs-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj/949942/ |access-date=2024-11-13 |website=News24 Hindi |language=hi}}</ref> [[मराठा साम्राज्य|मराठा साम्राज्याचे]] दुसरे शासक आणि [[शिवाजी महाराज|छत्रपती शिवाजी महाराजांचे]]्ये ज्येष्ठ सुपुत्र. * [[अमृता खानविलकर]] - [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाई भोसले]],<ref>{{Cite web |last=Naik |first=Payal |date=2024-10-04 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' मध्ये अमृता खानविलकर साकारणार महाराणी येसूबाई; लूक होतोय व्हायरल |url=https://www.esakal.com/premier/amruta-khanvilkar-playing-yesubai-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-psn14 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> संभाजी महाराजांची पत्नी. * मृणाल कुलकर्णी - [[जिजाबाई]], शिवाजी महाराजांच्या आई.<ref>{{Cite book |last=Joshi |first=Pandit Shankar |url=https://books.google.com/books?id=9ngBAAAAMAAJ&q=Keshav+Pandit+Sambhaji |title=Chhatrapati Sambhaji, 1657-1689 A.D. |date=1980 |publisher=S. Chand }}</ref> * [[भार्गवी चिरमुले]] - धाऊमाता. * आनंद पिंपळकर - गुरुजी,<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-10-23 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'मध्ये हा कलाकार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या भूमिकेत |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/anand-pimpalkar-will-play-krishnashastri-pandit-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-1289768.html |access-date=2024-11-04 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref>. * पल्लवी वैद्य - [[सईबाई भोसले|महाराणी सईबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची पहिली पत्नी आणि संभाजी महाराजांची जन्मदाती आई. * कृतिका तुळसकर - [[सोयराबाई|महाराणी सोयराबाई भोसले]], शिवाजी महाराजांची दुसरी पत्नी, [[राजाराम भोसले]] यांची जन्मदाती आई आणि संभाजी महाराजांची सावत्र आई. * [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]] - [[मुकर्रब खान]],<ref>{{Cite web |date=2024-11-13 |title=Powerful Trailer of Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Released: A Cinematic Tribute to the Maratha Warrior - Morning Kashmir |url=https://www.morningkashmir.com/powerful-trailer-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-released-a-cinematic-tribute-to-the-maratha-warrior/ |access-date=2024-11-13 }}</ref>. * [[राज झुत्शी]] - [[औरंगजेब]], सहावा मुघल सम्राट. * रणजित निकम - सिद्दी मौलवी, [[सिद्दी|सिद्दींचा]] उच्चपदस्थ सेनापती आणि प्रभावी नेता. * संजय खापरे - [[हंबीरराव मोहिते|सरसेनापती हंबीरराव मोहिते]], शिवाजी महाराज आणि नंतर संभाजी महाराजांच्या काळातील मराठा साम्राज्याचे सरसेनापती. * अनिल गावास - [[बहिर्जी नाईक]]. * [[उज्ज्वल चोप्रा]] - [[कवी कलश]] * आरती शिंदे - सलमा * प्रदीप कबरा - सिद्दी कासम * [[कमलेश सावंत]] - सिद्दी खैरियात * प्रथमेश काटकर - [[मुहम्मद अकबर (मुघल राजकुमार)|अकबर]] * श्रद्धा शिंदे - सरस्वती * तृप्ती राणे - लक्ष्मी * शीतल पाटील - दुर्गा * [[खुशी हजारे]] - सुमी * कृतिका वेलापुरे - भवानी संभाजीराजे भोसले. * विनीत शर्मा - कोंडाजी फर्जद. * स्वराज भोइटे - [[राजाराम भोसले|राजाराम महाराज]], शिवाजी महाराजांचे छोटे सुपुत्र. * संदीप मोहितेपाटील - मावळा * रिषांक मोहिते - मावळा * नितीन पायगुडे - मावळा * श्रीहरी काळे - मावळा * राजेंद्र बेंद्रे - मावळा * विशाल फळे - [[संताजी घोरपडे]]. * प्रमोद काळे - दादाजी देशपांडे. * सचिन गवळी - गिरोजी बाबा. * सुरज खान - [[दौलत खान (नाविक)|दौलत खान]] * एमी एला - सकीना * प्रशांत मोहिते * शिवशंकर स्वामी - शिवशंकर * धनश्री कदम * मृणाल गायकवाड * राहुल नेवेसे * राहुल बोरोले - सरदार == निर्मिती == मराठी चित्रपट ''[[सरसेनापती हंबीरराव]]'' च्या अभूतपूर्व यशानंतर, जानेवारी २०२३ मध्ये 'उर्विता प्रॉडक्शन'ने आपल्या दुसऱ्या मोठ्या निर्मितीची घोषणा केली, जी ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' या नावाने समोर आली.<ref>{{Cite web |last=Choudhary |first=Manasvi |date=2024-10-23 |title=Dharmarakshak Mahaveer chhatrapati Sambhaji Maharaj मध्ये आनंद पिंपळकर दिसणार कृष्णशास्त्री पंडित यांच्या दमदार भूमिकेत; लूक आला समोर |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/anand-pimpalkar-playing-a-krushnashastri-pandit-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-msc01 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=namratasandbhor |date=2024-05-16 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj {{!}} Pune News |url=https://policenama.com/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-thakur-anup-singh-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj-shambhu-raje-appeared-at-the-birth-anniversary-celebrations-of-chhatra/ |access-date=2024-11-04 |website=पोलीसनामा (Policenama) }}</ref> चित्रपटाचे मुख्य चित्रीकरण [[भोर]] येथील [[भोर राजवाडा|राजवाडा]], [[जावळी|जावळी गाव]] आणि [[विजयदुर्ग]] किल्ला येथे झाले. नोव्हेंबर २०२३ मध्ये चित्रीकरणाचे पहिले सत्र पूर्ण झाले आणि त्यानंतर डिसेंबरमध्ये दुसऱ्या सत्राची सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |last=Navarashtra |date=2024-11-05 |title=अभिनेता ठाकूर अनुप सिंग साकारतोय संभाजी महाराजांची भूमिका, विजयदुर्ग गडावरील खास शूट केले शेअर |url=https://www.navarashtra.com/photos/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-actor-thakur-anoop-singh-shared-vijaydurga-fort-chhatrapati-sambhaji-maharaj-look-photos-in-instagram-682165.html |access-date=2024-11-05 |website=Navarashtra |language=mr}}</ref> सुरुवातीला कलाकारांबद्दलची माहिती अत्यंत गुप्त ठेवण्यात आली होती. तथापि, ऑगस्ट २०२३ मध्ये [[ठाकूर अनुप सिंग]] यांची या महान मराठा योद्ध्याच्या भूमिकेसाठी निवड करण्यात आली. या संधीबद्दल बोलताना त्यांनी याला आयुषρεचा मोठा सन्मान मानले आणि सांगितले, "संभाजी महाराजांची भूमिका साकारायला मिळणे ही आयुष्यातील एक सुवर्णसंधी होती; अशा प्रकारच्या पात्रांचे चित्रण करण्याची संधी फार कमी अभिनेत्यांना मिळते. मी याला माझे भाग्य समजतो."<ref>{{Cite web |date=2024-12-09 |title=Anoop Singh on playing historic leaders like Sambhaji Maharaj, Dhritarashtra & others |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/anoop-singh-on-playing-historic-leaders-like-sambhaji-maharaj-dhritarashtra-mahabharat-23443100?utm_source=chatgpt.com |access-date=2025-02-13 |website=Mid-day }}</ref> मे २०२४ मध्ये हे उघड झाले की, ठाकूर अनुप सिंग, [[अमृता खानविलकर]] आणि [[किशोरी शहाणे]] मुख्य भूमिकांमध्ये झळकणार आहेत. विशेष म्हणजे, शहाणे यांच्या ३७ वर्षांच्या कारकिर्दीत ऐतिहासिक पात्र साकारण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.<ref name=":1">{{Cite web |title="धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज" चित्रपट लवकरच येणार प्रेक्षकांच्या भेटीला! Chhatrapati Sambhaji maharaj Jayanti Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj movie is coming soon |url=https://www.marathijagran.com/entertainment/chhatrapati-sambhaji-maharaj-jayanti-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-is-coming-soon-21919 |access-date=2024-11-04 |website=Marathi Jagran |date=14 May 2024 |language=mr}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=New Poster Of Dharmakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj: Part 1 Out |url=https://www.news18.com/movies/new-poster-of-dharmakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-part-1-out-9110222.html |access-date=2024-11-05 |website=News18 }}</ref> == विपणन आणि प्रदर्शन == [[संभाजी भोसले|छत्रपती संभाजी महाराज]] यांच्या जन्मदिनानिमित्त १४ मे २०२४ रोजी, [[पुणे|पुण्यात]] एका भव्य कार्यक्रमात या चित्रपटातील ठाकूर अनुप सिंग यांच्या पात्राचा 'फर्स्ट लूक' पोस्टर अनावरण करण्यात आला.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> हा कार्यक्रम सूर्योदय प्रतिष्ठानचे नानाथ पठारे पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली छत्रपतींच्या हजारो भक्तांच्या उपस्थितीत पार पडला. [[नवरात्री]]च्या पहिल्या दिवसापासून पात्रांचे उघड होण्याचे सत्र सुरू झाले. यात पिवळी साडी आणि पारंपारिक महाराष्ट्रीयन दागिन्यांमध्ये शिवलिंगासमोर प्रार्थना करणाऱ्या [[येसूबाई भोसले|महाराणी येसूबाईंच्या]] भूमिकेतील अमृता खानविलकर यांच्या लूकपासून सुरुवात झाली.<ref>{{Cite web |title=किशोरी शहाणेंची मृणाल कुलकर्णींना टक्कर, जिजाऊंच्या भूमिकेतील पहिला Look समोर, तुम्हाला कोण आवडलं? |url=https://news18marathi.com/photogallery/entertainment/kishori-shahane-fight-to-mrinal-kulkarni-play-jijabai-role-in-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-film-1272478-page-3.html |access-date=2024-11-13 |website=news18marathi.com |date=4 November 2024 |language=mr}}</ref> त्यानंतर हिरवी साडी परिधान करून केशरी कपड्यात गुंडाळलेले मूल कडेवर घेतलेल्या जिजामातांच्या भूमिकेतील किशोरी शहाणे यांचा लूक समोर आला.<ref>{{Cite web |last=Karale |first=Neelam |date=2024-10-04 |title=Amruta Stars as Maharani Yesubai in 'Dharmarakshak Mahavir Chhatrapati Sambhaji Maharaj' |url=https://www.thebridgechronicle.com/lifestyle/entertainment/amruta-stars-as-maharani-yesubai-in-dharmarakshak-mahavir-chhatrapati-sambhaji-maharaj#google_vignette |access-date=2024-11-13 |website=The Bridge Chronicle }}</ref> तसेच, धाऊमाता म्हणून बसलेल्या आणि एका लहान मुलाला [[तलवार]] आणि [[ढाल]] चालवायला शिकवणाऱ्या भार्गवी चिरमुले यांचे पात्रही समोर आले. या कालावधीत [[सईबाई भोसले]], [[सोयराबाई भोसले]], कोंडाजी फर्जद, [[राजाराम भोसले|राजाराम महाराज]], मावळे आणि सिद्दी यांसारख्या इतर प्रमुख पात्रांचीही ओळख करून देण्यात आली.<ref name=":2" /> मूळचा १५ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित होणारा हा चित्रपट नंतर एका आठवड्याने पुढे ढकलण्यात आला. ११ ऑक्टोबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झालेल्या अधिकृत टीझरमध्ये सिंग यांच्या पात्राची झलक दाखवण्यासोबतच २२ नोव्हेंबर ही नवीन प्रदर्शित होण्याची तारीख जाहीर करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=Tiwari |first=Shikha |date=2024-10-11 |title=Dharmarakshak Mahaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj Teaser:संभाजी महाराज की दहाड़ से कांप उठे दुश्मन {{!}} News Track in Hindi |url=https://newstrack.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-review-trailer-release-date-hindi-472604 |access-date=2024-11-04 |website=newstrack.com |language=hi}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Letsupp |last2=Jadhav |first2=Digambar |date=2024-10-11 |title='धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' चित्रपटाचा रोमांचकारी टिझर प्रेक्षकांच्या भेटीला |url=https://letsupp.com/entertainment/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-teaser-release-in-social-media-191242.html |access-date=2024-11-04 |website=LetsUpp |language=Marathi}}</ref> २ मिनिटे ३६ सेकंदांचा अत्यंत प्रतीक्षित ट्रेलर हिंदी आणि मराठी या दोन्ही भाषांमध्ये १२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी [[मुंबई]] येथील पीव्हीआर आयनॉक्स येथे एका भव्य लॉन्च इव्हेंटमध्ये प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{Cite web |title='धर्म, गोमाता धोक्यात येते तेव्हा हिंदूना शस्त्र...' छ. संभाजी महाराजांच्या जीवनावर मराठी सिनेमा |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-trailer-out-starring-thakur-anup-singh-and-amruta-khanvilkar/articleshow/115221225.cms |access-date=2024-11-13 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या कार्यक्रमास [[ठाकूर अनुप सिंग]], [[प्रदीप रावत (अभिनेता)|प्रदीप रावत]], [[भार्गवी चिरमुले]], [[अमृता खानविलकर]], आनंद पिंपळकर या चित्रपटातील कलाकार व तंत्रज्ञ, सर्व चारही निर्माते आणि पेन स्टुडिओजचे संस्थापक जयंतलाल गडा उपस्थित होते.<ref name=":3" /> ट्रेलर रिलीजच्या एक दिवस आधी, निर्माता संदीप मोहितेपाटील यांनी [[सातारा संस्थान|सातारा संस्थानाचे]] वारस [[उदयनराजे भोसले]] आणि आमदार [[शिवेंद्रसिंहराजे भोसले]] यांची भेट घेऊन त्यांना ट्रेलरचा विशेष प्रीव्ह्यू दाखवला. या ट्रेलरला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला, ज्यामुळे चित्रपटाबद्दलची उत्सुकता आणखी वाढली.<ref>{{Cite web |last=शिकलगार |first=स्वालिया न |date=2024-11-13 |title=Akshay Kumar Aithraaz-2 {{!}} वीस वर्षांनंतर ऐतराजचा सीक्वल; सुभाष घईंची मोठी घोषणा |url=https://pudhari.news/soneri/akshay-kumar-aithraaz-2-subhash-ghai-announcement |access-date=2024-11-13 |website=Pudhari News |language=mr}}</ref> चित्रपटाची मराठी आवृत्ती २२ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित झाली, तर हिंदी आवृत्ती एका आठवड्यानंतर २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी प्रदर्शित करण्यात आली.<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-30 |title=Latest Marathi Movie : 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज-भाग १' सिनेमाला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद |url=https://www.esakal.com/premier/dharmaraskshak-sambhaji-movie-get-good-response-from-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> २५ नोव्हेंबर रोजी [[सातारा]] येथील जलमंदिर पॅलेसमध्ये उदयनराजे भोसले आणि त्यांच्या कुटुंबासाठी एका विशेष स्क्रीनिंगचे आयोजन करण्यात आले होते. राजमाता कल्पनाराजे भोसले यांनी प्रतिक्रिया देताना म्हटले, "एक खूप सुंदर चित्रपट बनवला आहे. हा चित्रपट केवळ चांगलाच नाही, तर कलाकारांनीही त्यात आपला जीव ओतला आहे. प्रत्येकाने आपली पात्रे उत्तम प्रकारे साकारली आहेत." महाराणी दमयंती उदयनराजे भोसले यांनी जोडले, "चित्रपटाचे दिग्दर्शन, संवाद, अभिनय, व्हीएफएक्सचा योग्य वापर आणि इतर अनेक गोष्टींमुळे हा चित्रपट अधिकच उत्कृष्ट झाला आहे."<ref>{{Cite web |last=narayan |first=kimaya |date=2024-11-27 |title=श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे भोसलेंनी सहकुटूंब पाहिला 'धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज' सिनेमा ; कौतुक करत म्हणाले... |url=https://www.esakal.com/premier/special-screening-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movie-entertainment-news-kds07 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> === प्रतिसाद आणि वाद === चित्रपट प्रदर्शित झाल्यानंतर प्रेक्षकांकडून, विशेषतः [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रामध्ये]], त्याला चांगला प्रतिसाद मिळाला. तथापि, ''पुष्पा २: द रूल'' सारख्या मोठ्या बजेटच्या पॅन-इंडिया चित्रपटांच्या प्रदर्शनानंतर स्क्रीन वाटपाच्या मर्यादेमुळे त्याला आव्हानांचा सामना करावा लागला. व्यावसायिक ब्लॉकबस्टर चित्रपटांना प्राधान्य दिल्यामुळे या चित्रपटासाठी किमान किंवा एकही शो शिल्लक राहिला नसल्याचे अहवाल समोर आले.<ref>{{Cite web |title='पुष्पा २'साठी मराठी चित्रपटांना ब्रेक? धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज चित्रपटालाही फटका |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-marathi-movie-show-cancelled-for-pusha-2/articleshow/115943890.cms |access-date=2024-12-18 |website=Maharashtra Times |language=mr}}</ref> या समस्येवर प्रतिक्रिया देताना आस्ता सोशल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा स्वाती पिसाळ यांनी सांगितले की, मानव परिवर्तन विकास मल्टिपर्पज चॅरिटेबल ऑर्गनायझेशनच्या अध्यक्षा राधिका पन्हाळ, मराठा फेडरेशनचे अनिल घारळ, राजेंद्र माने, [[शिवसेना (२०२२–सध्यापर्यंत)|शिवसेना]]चे जयभाऊ सूर्यवंशी आणि इतर मान्यवरांसोबत संयुक्त बैठक घेण्यात आली. पिसाळ यांनी नमूद केले की, यासंदर्भात मुख्यमंत्री, प्रांताधिकारी आणि पोलीस अधीक्षकांना निवेदन सादर केले जाईल. त्यांनी ही परिस्थिती "प्रगत महाराष्ट्रासाठी अत्यंत लाजीरवाणी आणि दुर्दैवी" असल्याचे म्हटले.<ref>{{Cite web |last=टीम |first=सकाळ डिजिटल |date=2024-12-07 |title=Marathi Movies : '...तर दाक्षिणात्‍य चित्रपट बंद पाडणार'; धर्मरक्षक संभाजी महाराज चित्रपट बदलल्‍याचे पडसाद |url=https://www.esakal.com/premier/swati-pisal-warns-of-ban-on-south-indian-films-over-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-movies-bam92 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Esakal |language=Mr}}</ref> ९ डिसेंबर २०२४ रोजी, [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना|महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने (मनसे)]] [[उल्हासनगर]] येथील मिराज अशोक अनिल सिनेटमच्या व्यवस्थापनाला कडक इशारा दिला. जर ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज'' चित्रपटाचे शो वेळेत सुरू केले नाहीत, तर चित्रपटगृहाचे सर्व शो बंद पाडण्याची धमकी देण्यात आली, कारण या चित्रपटगृहाने चित्रपटाचा एकही शो लावला नव्हता. मनसेचे जिल्हाध्यक्ष बंडू देशमुख आणि शहर अध्यक्ष संजय घुगे यांच्या नेतृत्वाखाली चित्रपटगृहाबाहेर आंदोलन करण्यात आले. त्यांनी ''पुष्पा २'' ला १५ दैनिक शो आणि [[द साबरमती रिपोर्ट|द साबरमती रिपोर्ट]] ला एक शो दिल्याचे सांगत या चित्रपटाकडे दुर्लक्ष केल्याचा आरोप केला.<ref>{{Cite web |last=Marathi |first=TV9 |date=2024-12-10 |title=.. तर थिएटरची एकही काच शिल्लक राहणार नाही ; मनसेनं भरला दम |url=https://www.tv9marathi.com/entertainment/mns-threatened-theatre-for-not-adding-single-show-of-dharmarakshak-mahaveer-chhatrapati-sambhaji-maharaj-1318126.html |access-date=2024-12-18 |website=TV9 Marathi |language=mr}}</ref> या आंदोलनानंतर चित्रपटगृह व्यवस्थापनाने दोन दिवसांत चित्रपटाला शोचे स्लॉट दिले जातील, असे आश्वासन दिले. या वादानुसार प्रादेशिक आणि ऐतिहासिक चित्रपटांसाठी असमान स्क्रीन वाटपाच्या सुरू असलेल्या समस्यांवर प्रकाश टाकला आणि मराठी चित्रपटसृष्टीला न्याय्य संधी मिळण्याच्या गरजेवर एक व्यापक चर्चा सुरू केली.<ref>{{Cite web |last=दुधाणे |first=अजय |date=2024-12-10 |title=Dharmarakshak Sambhaji Maharaj: 'धर्मरक्षक संभाजी महाराज' चित्रपट लावला नाही तर...मनसे आक्रमक, थेट दिला इशारा |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/mns-anger-on-ashok-anil-cinema-hall-for-not-giving-single-show-to-dharmarakshak-sambhaji-maharaj-movie-ulhasnagar-maharashtra-sm2000 |access-date=2024-12-18 |website=Marathi News Saam TV |language=mr}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मराठी चित्रपट]] 09xjstw1bk5984isbx1hcufs9jx7a84 1 382492 2700174 2026-08-08T06:26:37Z अभय नातू 206 /* निःसंदिग्ध शीर्षक */ नवीन विभाग 2700174 wikitext text/x-wiki == निःसंदिग्ध शीर्षक == खुद्द [[संभाजी महाराज|संभाजी महाराजांच्या]] लेखाशी संदिग्धता टाळण्यासाठी या लेखाचे नाव ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज '''(चित्रपट)''''' असे असावे, हे माझे मत आहे. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ११:५६, ८ ऑगस्ट २०२६ (IST) 8j3snnhvu3pklbji2eruuqj77xdjwdz 2700186 2700174 2026-08-08T07:20:27Z संतोष गोरे 135680 /* निःसंदिग्ध शीर्षक */ Reply 2700186 wikitext text/x-wiki == निःसंदिग्ध शीर्षक == खुद्द [[संभाजी महाराज|संभाजी महाराजांच्या]] लेखाशी संदिग्धता टाळण्यासाठी या लेखाचे नाव ''धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज '''(चित्रपट)''''' असे असावे, हे माझे मत आहे. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ११:५६, ८ ऑगस्ट २०२६ (IST) :सहमत. -[[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">. संतोष गोरे .</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> ✉️</span>]] ) १२:५०, ८ ऑगस्ट २०२६ (IST) kzr4no4tc86qycu4z5nfhtl1v2mtkw5 14 382493 2700180 2026-08-08T06:31:22Z अभय नातू 206 नवीन 2700180 wikitext text/x-wiki * [[वर्ग:इ.स. १३९|जन्म]] 3wk0osmf9oqqwtw87xry4d7uj11dwwo 14 382494 2700181 2026-08-08T06:31:45Z अभय नातू 206 नवीन 2700181 wikitext text/x-wiki * [[वर्ग:इ.स. २३२|मृत्यू]] 6uip9fb62pvwron3c1rf1n13vpr78hu 0 382495 2700188 2026-08-08T07:21:56Z संतोष गोरे 135680 संतोष गोरे ने पुनर्निर्देशन ठेउन लेख [[धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज]] वरुन [[धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज (चित्रपट)]] ला हलविला: पहा चर्चापान 2700188 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[धर्मरक्षक महावीर छत्रपती संभाजी महाराज (चित्रपट)]] nv8qy3aka0w1hm5ljomp2ovpvu47jsg 0 382496 2700193 2026-08-08T07:52:33Z संतोष गोरे 135680 [[मुघल साम्राज्य]] कडे पुनर्निर्देशित 2700193 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मुघल साम्राज्य]] 030huuq7g25aw8scuzoup7jl5p74m3y 0 382497 2700200 2026-08-08T08:15:03Z संतोष गोरे 135680 [[शिवेंद्र राजे भोसले]] कडे पुनर्निर्देशित 2700200 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[शिवेंद्र राजे भोसले]] n2poxhpcl77seobjsmjlkwqq2rxsaae 3 382498 2700232 2026-08-08T11:33:36Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2700232 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Vijay Prakash chaudhari}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १७:०३, ८ ऑगस्ट २०२६ (IST) tigv7crgb8ltcls98ztg3rbv7y9cmae